Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1160 2231898 2225579 2026-10-06T01:13:00Z ~2026-53174-24 167184 /* Ekonomiya */ 2231898 wikitext text/x-wiki {{For|ilog|Ilog Pasig}} {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod ng Pasig | native_name = ᜉᜐᜒᜄ᜔ | sealfile = Ph seal ncr pasig.png | image_skyline = Mm-pasigortigas-aerial2012.jpg | caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Pasig | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = Mag-isang Distrito ng Lungsod ng Pasig | barangays = 30 | founded = 2 Hulyo 1573 | website = [http://www.pasigcity.gov.ph www.pasigcity.gov.ph] | class = Unang klase | mayor = [[Vico Sotto|Victor Ma. Regis N. Sotto]] | vice_mayor = Robert Vincent Jude Jaworski Jr. | language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]] | cityhood = 21 Enero 1995 | areakm2 = 31 | pop2000 = 505058 | popden2000 = 16292 | coordinates = }} {{Listen | help = no | filename = Mutya ng Pasig.mp3 | title = Martsa ng Pasig/ Mutya ng Pasig | description = Ito ay ang Martsa ng Pasig, [[Hulyo 2]], [[1975]]<br />(Duration: 1 minute, 56 seconds) }} Ang '''Lungsod ng Pasig''' ay isa sa mga [[Mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] na bumubuo sa [[Kalakhang Maynila]] sa [[Pilipinas]]. Ito ang dating [[kabisera]] ng [[lalawigan]] ng [[Rizal]] at humiwalay upang mabuo ang Kalakhang Maynila. Matatagpuan sa silangang hangganan ng Kalakhang Maynila, ang Pasig ay napapaligiran sa kanluran ng [[Lungsod Quezon]] at [[Mandaluyong]]; sa hilaga ng [[Marikina]]; sa timog ng [[Makati]], bayan ng [[Pateros]], at [[Taguig]]; at sa silangan ng lungsod ng [[Antipolo]], bayan ng [[Cainta]] at [[Taytay, Rizal|Taytay]] ng lalawigan ng [[Rizal]]. Ang Pasig ay isang lungsod na panirahan at pang-industriya subalit unti-unti na itong nagiging isang lumalagong pangkalakalang lugar. Dahil nga dati iting kabisera ng Rizal, ang dating pamahalaang panlalawigan ng Rizal ay makikita rito, sa dulo ng [[Bulebar Shaw|Shaw Boulevard]]. Sa loob ng bayan nito matatagpuan ang Katedral ng Immaculada Concepcion, isa sa mga pinakalumang simbahan sa kalakhang Maynila. Ang lungsod ng Pasig ay isa sa tatlong lungsod na itinalaga ng diyosesis ng Simbahang [[Katoliko Romano]] sa Pilipinas (bilang [[Diyosesis ng Pasig|Katoliko Romano diyosesis ng Pasig]]). ==Kasaysayan ng salitang Pasig== Ang pangalang Pasig ay pinaniniwalaang galing sa salitang [[Wikang Sanskrito|Sanskrit]] na "passis" o [[buhangin]] na tumutukoy sa komunidad sa mabuhangin gilid ng [[ilog]]. Ang ilang histoyardor naman ay sinasabing galing ang pangalan ng Pasig sa salitang [[Tagalog]] na 'mabagsik' na nangangahulugang marahas na pagkilos na maaaring maglarawan ng ilog na kung saan ang agos ay nagdadala nang mga kahoy mula [[Montalban]] patungong [[Manila]] Ito ay tinatawag ding "mapaksik" ng mga [[Intsik]] sa Binondo, Maynila. Ang "Mapaksik" kalauna'y naging "Pasik" at pagkatapos ay "Pasig". Maari ding galing ito sa "pasigan" na nangangahulugan tabi ng ilog. Ayon kay [[Jose Villa Panganiban]], dating direktor ng Institusyon ng Pambansang Wika, ang "Pasig" ay lumang Sanskrit na tumutukoy sa "ilog na umaagos mula sa isang katawan ng tubig patungo sa iba," at sa madaling sabi ay naglalarawan sa ilog dahil sa pagdaloy mula sa [[Lawa ng Laguna]] patungong [[Manila Bay]]. == Mga sagisag ng lungsod == * Ang babae ay kumakatawan sa Mutya ng Pasig, ang idealismo ng pagkaperpekto sa lahat ng aspeto na ehemplo ng katapatan, tapat na kalooban at kagandahan ng Lungsod ng Pasig. * Ang katawan ng tubig sa magkabilang panig ng babae ay mungkahi ng [[Ilog Pasig]] na nagkokonekta sa dalawang anyong tubig, [[Lawa ng Laguna]] at [[Manila Bay]] pareho inilalarawan sa pamamagitan ng alon. Ang Pasig ay nagmula sa isang salitang Hindu na ang kahulugan ay isang anyong tubig na nagkokonekta ng dalawang anyong tubig. * Sa ibabang kaliwang bahagi ay ang Katedral ng Inmaculada Concepcion, isa sa mga pinakalumang edipisyo sa lungsod. Ito rin ang kinaluluklukan ng mga [[Diyosesis ng Pasig]]. * Sa ibabang kanang bahagi ay ang nagpapahiwatig ng kasaganaan at pag-unlad ng lungsod. == Kasaysayan == [[Talaksan:Pasig City 1.jpg|thumb|left|Lumang sentro ng Pasig sa Museo Panlungsod ng Pasig at malapit sa Katedral ng Immaculada Concepcion.]] Noong 11 Hunyo 1901 ang mga lalawigan ng [[Rizal]] ay nilikha sa pamamagitan ng Batas bilang 137&nbsp;ng [[Komisyon ng Pilipinas]]. Ang Pasig ay isinama sa lalawigan ng Rizal, at siya ang hinirang bilang kabisera ng bagong lalawigan. Taong 1975, ang Pasig ay inalis sa lalawigan Rizal at naging bahagi ng Kalakhang Maynila nang ang Komisyon ng Kalakhang Maynila (ang pinagmulan ng Metro Manila Authority at sa katagala'y ang Metropolitan Manila Development Authority) ay nilikha sa ni [[Pangulo ng Pilipinas|pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] sa pamamagitan ng Presidential decree 824. Hulyo 1994, ang Pasig ay na-convert sa isang mataas na urbanisadong lungsod sa pamamagitan ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] bilang 7829. At noong Disyembre ng taong 1994, nilagdaan ito ni pangulong [[Fidel V. Ramos]] bilang isang batas, na sinang-ayunan naman ng mga tao sa ginanap na plebisito noong 21 Enero 1995. == Mga distrito at mga barangay == [[Talaksan:Ph fil pasig barangays.png|250px|thumb|Mapang politikal ng Pasig]] Ang Lungsod ng Pasig ay nahahati sa 30 barangay. Ito ay may dalawang mga heograpikal o mga distrito ng lungsod. Ang unang distrito ay binubuo ng timog at kanlurang bahagi ng lungsod, habang ang pangalawang distrito ay binubuo ng hilaga at silangang bahagi ng lungsod. <table border=0><tr> <td valign=top> '''District 1 Barangays''' * Bagong Ilog * Bagong Katipunan * Bambang * Buting * Caniogan * Kalawaan * Kapasigan * Kapitolyo * Malinao * Oranbo * Palatiw * Pineda * Sagad * San Antonio * San Joaquin * San Jose * San Nicolas (Poblacion) * Santa Cruz * Santa Rosa * Santo Tomas * Sumilang * Ugong </td><td valign=top> '''District 2 Barangays''' * Dela Paz * Manggahan * Maybunga * Pinagbuhatan * Rosario * Santa Lucia * Santolan * San Miguel </tr></table> ==Ekonomiya== [[Talaksan:Pasig City 3.jpg|250px|thumbnail|left|Ang Pasig City Public Market]] Sa kanlurang hangganan ng Pasig, at pinagtatalunang mas makabuluhang silangang bahagi ng [[Lungsod ng Mandaluyong]], ay matatagpuan ang [[Ortigas Center]]. Bilang isa sa mga pangunahing distrito ng negosyo sa kalungsuran, iba't-ibang mataas na gusali ng opisina, residential condominiums, gusaling pangkalakalan ''(commercial)'', mga paaralan at mga malls ang matatagpuan dito. Ang [[Unibersidad ng Asya at ng Pasipiko]] (UA & P), ang isa sa mga pinaka-eksklusibong unibersidad sa bansa, ay matatagpuan dito, pati na rin ang punong tanggapan ng [[Integrated Bar ng Pilipinas]]. Nasa hilagang-kanlurang bahagi ng Ortigas Center ang bakuran ng Meralco, tahanan at punong himpilan ng Meralco (Manila Electric Company), ang pinakamalaking kompanya na namamahagi ng [[dagitab]] sa [[Pilipinas]]. Ang punong himpilan ng [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas]], na tahanan ng isa sa sahig kalakalan sa bansa, ay matatagpuan din dito. Ang punong-himpilan ng [[San Miguel Corporation]], may-ari ng pinakamalaking producer ng serbesa sa Pilipinas, ay matatagpuan din dito. Dahil sa mga negosyo at mga pamumuhunan sa Ortigas Center, ang barangay San Antonio ang may pinakamalaking kita para sa isang lokal na yunit ng [[pamahalaan]] sa bansa. Kasama sa mga hindi malilimot sa [[Abenida Ortigas|Ortigas Avenue]] at [[Abenida Eulogio Rodriguez Jr.|E. Rodriguez Jr. Avenue]] ([[Daang Palibot Blg. 5|C-5]]) ay ang Frontera Verde, isang bagong pribadong pagpapaunlad na lugar na mayroong restoran, pet shop, mall, parke, village, gusaling tanggapan at isang maliit na zoo. Ang El-Pueblo, ang isang may temang kolonyal na pangkalakalan ''(commercial)'' na lugar sa Ortigas Center, ay nagbibigay ng mga bagong konsepto ng cafe's, mga restoran at mga bar. Metrowalk (ang dating Payanig), isang pangkalakalan ''(commercial)'' na lugar sa kahabaan ng Ortigas Avenue at [[Abenida Meralco|Meralco Avenue]], ay itinayo noong 2005 malapit sa Ortigas Center na kung saan mayroong mga tindahan, warehouses, at mga mga restoran at mga bar. Ang [[Medical City]], sa isang pribadong pagamutan na matatagpuan malapit sa bakuran ng Meralco sa kahabaan ng [[Abenida Ortigas|Ortigas Avenue]], ay nag-aalok ng ilang taong karanasan sa pagpapatakbo at pamamahala na naglilingkod hindi lamang sa mamamayan ng Pasig kundi pati na rin sa ibang mga bayan. Ang Horizon Broadcasting Company, Inc. subsidiary ng [[Audiovisual Communicators]] DZCA-AM 1170 kHz ==Mga paaralan== Ang [[Rizal High School]], isa sa itinuturing na pinakamalalaking sekundaryang paaralan sa buong mundo ayon sa bilang ng mag-aaral, ay matatagpuan sa Pasig. Dating itinanghal ng [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]] bilang pinakamalaking paaralan na may may bilang ng mga mag-aaral, ito ay dinaig ng [[City of Montessori School]] (CMS) sa Lucknow, India. Ang [[Pamantasan ng Lungsod ng Pasig]], ang isang unibersidad na pagmamay-ari ng estado ay matatagpuan sa Kapasigan, nag-aalok ng mga kurso sa antas para sa mahihirap ngunit matatalino at karapat-dapat na mga residente ng Pasig. Ito ay itinatag sa ilalim ng paninilbihan ni [[Vicente C. Eusebio]] noong 1999. Ang [[Mataas na Paaralang Pang-agham ng Lungsod ng Pasig]] (PCSHS) ay ang unang Mataas na Paaralang Pang-agham sa Pasig. Ito ay matatagpuan malapit sa Rainforest, ang isang pampublikong resort na itinatanghal ang zoo, park, swimming pool at iba pang mga pasilidad ng pagsasaya. Ang [[PhilSports Complex]] o ang Philippine Institute of Sports Complex (dating ULTRA) ay isang bantog na pambansang sports complex ng Pilipinas. Matatagpuan sa Meralco Avenue, dito makikita ang tanggapan ng Philippine Sports Commission, Philippine Olympic Committee at ang ilang mga National Sports Associations. == Mga zip code sa Lungsod ng Pasig == * Caniogan 1606 * Green Park 1612 * Kapasigan 1600 * Kapitolyo 1603 * Manggahan 1611 * Maybunga 1607 * Pinagbuhatan 1602 * Rosario 1609 * San Antonio 1605 * San Joaquin 1601 * Santolan 1610 * Santa Lucia 1608 * Ugong 1604 == Mga namuno == === Alkalde === *Mario Lamercia (1750 - 1780) * Aldrin Gersalia (1780's) (Gobernadorcillo) * Resurrecion Balmaceda (1850) * Don Rafael Umali (1852-1853, 1869-1870) * Don Apolonio Santiago (1873-1884) * Don Liberato Damian y Umali (1894) * Hen. Valentin Cruz (1896) * Don Pantalen Catanto (1897) * Don Valentin Ruiz (1898) * Felipe Benicio Gomez (1902–1904) * Julio Raymundo (1904–1906) * Jose Feliciano (1906–1909) * Lupo Miguel (1909–1912) * Francisco Reyes (1912–1915) * Alejandro Ramos y Agullon (1915–1918) * Don Fortunato Concepcion (1918–1921) * Don Sixto J. Antonio (1924-1935) * Francisco B. Legaspi (1945-1951) * Cipriano A. Raymundo (1936-1942, 1942-1945, 1952-1955) * Emiliano R. Caruncho, Jr. (1956-1986) * Mario Raymundo (1986-1992) * Vicente Eusebio (1992-2001) * Soledad Eusebio (2001-2004) * Vicente Eusebio (2004-2007) : Si Henry Lanot ang umaangking nanalo sa halalan noong taong 2005, ngunit siya ay pinatay para mabawi ni Vicente Eusebio ang kanyang ranggo.<ref>[http://www.newsflash.org/2004/02/ht/ht005098.htm Philippine Headline News Online - Ex-Pasig Congressman Slain]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Manila, 14 Abril 2005</ref> * Robert Eusebio (2007-2013) * Maribel Eusebio (2013-2016) * Robert Eusebio (2016-2019) * Victor Ma. Regis N. Sotto (2019-kasalukyan) === Bise-Alkalde === * Emiliano Santos (1956 - 1986) * Lorna Bernardo (1992-2004) * Rosalio "Yoyong" Martirez (2004-2013) * Iyo Bernardo Caruncho (2013-2022 3 terms) * Robert "Dodot" Jaworski Jr. (2022-Kasalukuyan) === Kinatawan === * Kinatawan sa Saligang Batas ng 1935 - Don Mariano Melendres * [[Ikawalong Kongreso ng Pilipinas|Ikawalong Kongreso]] Congress 1987–1992 - Rufino S. Javier * [[Ikasiyam na Kongreso ng Pilipinas|Ikasiyam na Kongreso]] 1992–1995 - Rufino S. Javier * [[Ikasampung Kongreso ng Pilipinas|Ikasampung Kongreso]] 1995–1998 - Rufino S. Javier * [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] 1998–2001 - Henry P. Lanot * [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 na Kongreso]] 2004 (1 day)- Noel Cariño (1) * [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-13 na Kongreso]] 2004–2007 - Robert B. Jaworski, Jr. * [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-14 na Kongreso]] 2007–2013 - Roman T. Romulo == Mga kilalang taong taga-Pasig== *[[Lope K. Santos]], nobelista, at dating senador *[[Jovito Salonga]], ika-14 [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas]] *[[Rene Saguisag]], dating Senador ng Republika (1987-1992) *[[Francisco Coching]], [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Sining Biswal *[[Ramon Santos]], [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Musika *[[Susan Fernandez]], mang-aawit, aktibista at akademiko *[[Mariano Melendres]], ika-5 [[Gobernador ng Rizal]] *[[Vico Sotto]], mambabatas, incumbent city mayor ng Pasig *[[Donya Tesoro]], mambabatas, incumbent municipal mayor ng [[San Manuel, Tarlac]] *[[Roderick Macutay]], visual artist *[[JC Jacinto]], visual artist *[[Atoy Co]], artista, basketball player at dating konsehal ng unang distrito *[[Marlou Aquino]], manlalaro ng basketbol *[[Doug Kramer]], manlalaro ng basketbol *[[Rome dela Rosa]], manlalaro ng basketbol *[[Alberto Reynoso]], manlalaro ng basketbol *[[Coney Reyes]], beteranong aktres, modelo ng komersyo *[[John Lloyd Cruz]], aktor *[[Ping Medina]], aktor *[[Sam Milby]], aktor, mang-aawit, modelo *[[Hero Angeles]], aktor *[[Edgar Allan Guzman]], aktor *[[Jerome Ponce]], aktor *[[Arjo Atayde]], aktor *[[Connie Sison]], mamamahayag; anchor ng balita *[[Aljo Bendijo]], broadcast journalist *[[Dion Ignacio]], artista *[[Xian Lim]], [[Filipino Chinese]] artista, modelo, mang-aawit *[[Ely Buendia]], lead vocalist para sa [[The Eraserheads]] *[[Abra (rapper)|Raymond "Abra" Abracosa]], hip hop artist, emcee, mang-aawit *[[Rachelle Ann Go]], mang-aawit, sikat na stage play [[theater]] at modelo *[[Belle Mariano]], [[aktres]] at [[Modelo (tao)|modelo]] *[[Laarni Lozada]], mang-aawit *[[Kean Cipriano]], mang-aawit, artista at musikero *[[RJ Jimenez]], acoustic singer *[[Ricardo Penson]], aktibistang panlipunan *[[Angelu de Leon]], aktres at kasalukuyang konsehal ng Pasig *[[Roderick Macutay]], artista ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Metro Manila}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Pasig]] [[Kategorya:Mga lungsod sa Kalakhang Maynila]] mt0emmq5qsk2ssn24wp65uojz50szak 0 1181 2231780 2183451 2026-10-05T13:46:07Z Ryomaandres 8044 2231780 wikitext text/x-wiki [[File:CollageFisica.jpg|300px|thumb|Iba't ibang mga halimbawa ng mga likas na phenomena]] Ang '''pisika''' ({{lang-en|physics}}; mula sa {{lang-es|física}}) ay isang natural na [[agham]] na sumasangkot sa pag-aaral ng [[materya]]<ref name="feynman">[[Richard Feynman]] begins [[The Feynman Lectures on Physics|his ''Lectures'']] with the [[atomic theory|atomic hypothesis]], as his most compact statement of all scientific knowledge: "If, in some cataclysm, all of scientific knowledge were to be destroyed, and only one sentence passed on to the next generations ..., what statement would contain the most information in the fewest words? I believe it is ... that ''all things are made up of atoms – little particles that move around in perpetual motion, attracting each other when they are a little distance apart, but repelling upon being squeezed into one another. ...''" {{cite book |author=R.P. Feynman, R.B. Leighton, M. Sands |year=1963 |title=[[The Feynman Lectures on Physics]] |volume=1 |page=I-2 |isbn=0-201-02116-1}}</ref> at [[mosyon]] nito sa [[espasyo-panahon]] kasama ng mga kaugnay na konseptong gaya ng [[enerhiya]] at [[pwersa]].<ref> {{cite book |author=J.C. Maxwell |year=1878 |title=Matter and Motion |url=http://books.google.com/?id=noRgWP0_UZ8C&printsec=titlepage&dq=matter+and+motion |page=9 |publisher=[[D. Van Nostrand]] |quote=Physical science is that department of knowledge which relates to the order of nature, or, in other words, to the regular succession of events. |isbn=0-486-66895-9}}</ref> Sa malawak na paglalarawan, ito ang pangkalahatang analisis o pagsisiyasat ng [[kalikasan]] na isinasagawa upang maunawaan kung paano umaasal ang [[sansinukob]].<ref> {{cite book |author=H.D. Young, R.A. Freedman |year=2004 |edition=11th |title=University Physics with Modern Physics |page=2 |publisher=[[Addison Wesley]] |isbn= |quote=Physics is an ''experimental'' science. Physicists observe the phenomena of nature and try to find patterns and principles that relate these phenomena. These patterns are called physical theories or, when they are very well established and of broad use, physical laws or principles.}}</ref><ref> {{cite book |author=S. Holzner |year=2006 |title=Physics for Dummies |url=http://www.amazon.com/gp/reader/0764554336 |page=7 |publisher=[[John Wiley & Sons|Wiley]] |quote=Physics is the study of your world and the world and universe around you. |isbn=0-470-61841-8}}</ref> Ang sugnayan ang isa sa mga pinakamatandang disiplinang pantalisikan na marahil ang pinakamatanda sa pamamamagitan nito ng [[dalubtalaan]]. Sa paglipas ng mga huling [[milenya]], ang sugnayan ang kabahagi ng [[natural na pilosopiya]] kasama ng [[kemika]], ilang mga sangay ng [[matematika]], at [[biolohiya]] ngunit noong [[Himagsikang Siyentipiko]] noong ika-16 siglo, ang mga natural na agham ay lumitaw bilang walang katulad na mga programang pagsasaliksik sa kanilang sarili. Ang sugnayan ay bumabagtas sa maraming mga interdisiplinaryong mga area ng pagsasaliksik gaya ng [[biopisika]] at [[kemikang kwantum]] at ang mga hangganan ng sugnayan ay hindi mahigpit na inilalarawan. Ang mga ideya sa sunayan ay kadalasang nagpapaliwanag ng mga pundamental na mekanismo ng ibang mga agham habang nagbubukas ng mga bagong pamamaraan ng pagsasaliksik sa mga sakop gaya ng [[matematika]] at [[pilosopiya]]. Ang sugnayan ay gumagawa rin ng malalaking mga ambag sa pamamagitan ng pagsulong ng mga bagong teknolohiya na lumilitaw mula sa mga teoretikal na pagkakatuklas. Halimbawa, ang pagsulong sa pagkakaunawa ng [[elektromagnetismo]] o [[pisikang nukleyar]] ay direktang tumungo sa pagkakabuo ng mga bagong produkto na kahangang hangang nagbago ng modernong lipunan gaya ng [[telebisyon]], mga [[kompyuter]], mga [[kasangkapang pangbahay]] at mga [[sandatang nukleyar]]. Ang mga pagsulong sa [[termodinamika]] ay tumungo sa pag-unlad ng [[industriyalisasyon]] at ang mga pagsulong sa [[mekanika]] ay pumukaw sa pagkakabuo ng [[kalkulo]]. == Kasaysayan == [[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|thumb|right|200px|[[Galileo Galilei]] (1564-1642)]] Ang mga paraang ginagamit upang maunawaan ang pag-aasal ng mga natural na [[phenomena]] at ang kanilang mga epekto ay nag-ebolb mula sa [[pilosopiya]], at pasulong na pinalitan ng [[natural pilosopiya]] at pagkatapos ng [[natural na agham]] upang kalaunang makarating sa modernong konsepsiyon ng pisika. Ang [[natural na pilosopiya]] nagmula sa [[Gresya]] noong panahong Sinauna(650 BCE – 480 BCE) nang ang mga bago-ang [[socrates|sokratikong]] mga [[pilosopo]] tulad ni [[Thales]] ay tumanggi sa mga paliwanag na [[supernatural]], [[relihiyon|relihoyoso]] o mga [[mitolohikal]] para sa mga natural na phenomena at naghayag na ang bawat pangyayari ay may natural na dahilan. Ang mga ito ay nagmungkahi ng mga ideya na napatunayan ng [[katwiran]] at [[obserbasyon]] at karamihan sa kanilang mga [[hipotesis]] ay napatunayang matagumpay sa mga [[eksperimento]] halimbawa ng [[atomismo]]. Ang [[natural na agham]] ay binuo sa [[Tsina]], [[India]] at mga kalipatang [[Islamiko]] sa pagitan ng ika-4 at ika-10 siglo BCE. Ang kwantitatibong mga paglalarawan ay naging sikat sa mga [[pisiko]] at [[astronomo]] halimbawa ni [[Archimedes]] sa mga sakop ng [[mekanika]], [[statika]] at [[hydrostatika]]. Ang [[pisikang eksperimental]] ay nagsimula sa mga [[ekperimento|eksperimentasyon]] na nauukol sa statika ng mga medieval na pisikong Muslim tulad nina [[al-Biruni]] at [[Alhazen]]. Ang [[klasikong pisika]] ay naging hiwalay na agham nang ang mga sinaunang modernong [[Europeo]] ay gumamit ng mga eksperimental at mga kwantitatibong mga paraang ito upang tuklasin ang mga itinuturing sa kasalukuyang mga [[batas ng pisika]]. Sina [[Kepler]], [[Galileo]] at mas spesipikong si [[Newton]] ay tumuklas at nagsama ng mga iba't ibang mga [[batas ng mosyon]]. Noong [[himagsikang industriyal]], habang ang mga pangangailangan ng [[enerhiya]] ay tumaas ay gayundin ang pagsasaliksik na tumungo sa pagkakatuklas ng mga bagong batas ng [[termodinamika]], [[kemika]] at [[elektomagnetika]]. Ang [[modernong pisika]] ay nagsimula sa mga akda ni [[Albert Einstein]] sa parehong [[relatibidad]] at [[mekanikang kwantum]]. == Pilosopiya == [[Talaksan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|thumb|right|150px|[[Isaac Newton]](1643–1727)]] [[Talaksan:Albert Einstein Head cleaned.jpg|thumb|right|150px|[[Albert Einstein]](1879–1955)]] [[File:Max Planck (Nobel 1918).jpg|thumb|right|upright|[[Max Planck]] (1858–1947)]] Sa maraming mga paraan, ang sugnayan ay sumangay mula sa sinaunang [[pilosopiyang Griyego]]. Mula sa unang pagtatangka ni [[Thales]] na ilarawan ang [[materya]], hanggang sa [[deduksiyon]] ni [[Democritus]] na ang materya ay dapat lumiit sa isang hindi nababagong estado, ang astronomiyang [[Ptolemy|Ptolemaiko]] ng kristalinong papawirin, at aklat ''Physica'' ni [[Aristoteles]], ang iba't ibang mga pilosopong Griyego ay nagsulong ng kanilang mga sariling [[teoriya]] ng [[kalikasan]]. Ang sugnayan ay kilala bilang [[natural na pilosopiya]] hanggang ika-18 siglo. Noong ika-19 na siglo, ang sugnayan ay natantong isang disiplinang iba sa [[pilosopiya]] at iba pang mga [[agham]]. Ang sugnayan gaya ng ibang mga agham ay umaasa sa [[pilosopiya ng agham]] upang magbigay ng sapat na paglalarawan ng [[pamamaraang siyentipiko]](scientific method). Ang pamamaraang siyentipiko ay naglalapat ng pangangatwirang [[a priori]] gayundin din ng pangangatwirang [[a posteriori]] at ng [[inperensiyang Bayesian]] upang sukatin ang [[balidad siyentipiko]] ng isang ibinigay ng [[teoriya]]. Ang pagkakabuo ng sugnayan ay sumagot ng maraming mga tanong ng sinaunang mga pilosopo ngunit nagtaas rin ng mga bagong tanong. Ang pag-aaral ng mga pilosopikal na mga isyung pumapaligid sa pisika na [[pilosopiya ng pisika]] ay sumasangkot sa mga isyu gaya ng kalikasan ng [[espasyo]] at [[panahon]](time), [[determinismo]] at mga pananaw [[metapisikal]] gaya ng [[empirisismo]], [[naturalismo]] at [[realismo]]. Maraming mga pisiko ang sumulat tungkol sa mga pilosopikal na implikasyon ng kanilang mga akda, halimbawa si [[Laplace]] na nagtaguyod ng [[sumasanhing determinismo]], at [[Erwin Schrödinger]] na sumulat tungkol sa [[mekanikang kwantum]]. Ang matemtikal na pisikong si [[Roger Penrose]] ay tinawag na [[Platonista]] ni [[Stephen Hawking]] na isang pananaw na tinalakay ni Penrose sa kanyang aklat na ''The Road to Reality''. Itinuturing ni Hawking ang kanyang sariling "hindi nahihiyang reduksiyonista" at tumututol sa mga pananaw ni Penrose. == Mga Batayang Teoriya == [[Talaksan:Modernphysicsfields.svg|thumb|400px|right|Mga pangunahing sakop ng pisika]] Bagaman ay pisika ay umuukol sa malawak na uri ng mga sistema, ang ilang mga [[teoriya]] a ginagamit ng lahat ng mga pisiko. Ang bawat mga [[teoriya]]ng ito ay eksperimental na nasubukan ng maraming mga beses at natagpuan tamang aproksimasyon o pagtatantiya ng kalikasan(na sa loob ng isang sakop ng balidad). Halimbawa, ang [[klasikong mekanika]] ay tiyak na naglalarawan ng mga [[mosyon]] ng bagay sa kondisyong ang mga ito ay mas malaki sa mga [[atomo]] at gumagalaw ng hindi mas mabilis sa [[bilis ng liwanag]]. Ang mga teoriyang ito ay patuloy na mga area ng aktibong pagsasaliksik at ang kahanga hangang aspeto ng klasikong mekanika na kilala bilang [[teoriya ng kaguluhan]] ay natuklasan noong ika-20 siglo mga tatlong [[siglo]] pagkatapos ng orihinal na pormulasyon ng klasikong mekanika ni [[Isaac Newton]](1642–1727). Ang mga sentral na [[teoriya]]ng ito ang mahalagang mga kasangkapan ng pagsasaliksik sa mas espesyalisadong mga paksa at sinumang pisiko kahit pa ano ang espesyalisasyon nito ay inaasang may kaalaman ng mga ito. Ang mga ito ay kinabibilangan ng [[klasikong mekanika]], [[mekanikang kwantum]], [[termdinamika]], [[estradistikal na mekanika]], [[elektromagnetismo]], at [[espesyal na relatibidad]]. === Pundamental na pisika === Bagaman ang pisika ay naglalayong tumuklas ng pangkalatan o universal na mga batas, ang mga [[teoriya]] nito ay nakasalig sa mga hayagang sakop ng paglalapat. Sa hindi mahigpit na paglalarawan, ang mga batas ng [[klasikong pisika]] ay tumpak na naglalarawan ng mga sitema na ang mahalagang [[skala ng haba]] ay mas malaki sa skalang [[atomo|atomiko]] at ang mga mosyon nito ay mas mabagal sa [[bilis ng liwanag]]. Sa labas ng sakop na ito, ang mga obserbasyon ay hindi tumutugma sa kanilang mga prediksiyon. Si [[Albert Einstein]] ay nag-aambag ng balangkas ng [[espesyal na relatibidad]] na pumalit sa [[absolutong panahon at espasyon]] ng [[espasyo-panahon]] at pumayag ng tiyak na paglalarawan ng mga sistemang ang sangkap ay may bilis na lumalapit sa [[bilis ng liwanag]]. Sina [[Max Planck]], [[Erwin Schrödinger]] at iba pa ay nagpapakilala ng [[mekanikang kwantum]] na isang [[probabilidad|probabilistikong]] nosyon ng mga [[partikulo]] at mga interaksiyon na pumapayag ng tiyak na paglalarawan ng mga [[atomo|atomiko]] at [[subatomo|subatomikong]] mga skla. Kalaunan, ang [[teoriyang kwantum field]] ay nagsama ng [[mekanikang kwantum]] at [[espesyal na relatibidad]]. Ang [[pangkalahatang relatibidad]] ay pumapayag pasa sa isang [[dinamikal]], kurbadang [[espasyo-panahon]] kung saan ang mga sobrang laking mga sistema at mga malaking skalang mga istraktura ng [[sansinukob]] ay maaaring maiging mailarawan. Ang [[pangkalahatang relatibidad]] ay hindi pa napag-iisa sa ibang mga pundamental na deskripsiyon at ang ilang mga kandidatong teoriya ng [[kwantum na grabidad]] ay binubuo pa rin. == Kaugnayan sa ibang mga larangan == === Mga prerekwisito === Ang [[matematika]] ang [[wika]] na ginagamit para sa siksik na paglalarawan ng kaayusan ng [[kalikasan]] lalo na ng mga [[batas ng pisika]]. Ito ay pinakita at itinaguyod nina [[Phytagoras]], [[Plato]], [[Galileo]] at [[Isaac Newton|Newton]]. Ang mga [[teoriya]] ng pisika ay gumagamit ng [[matematika]] upang magtamo ng kaayusan at magbigay ng mga tiyak o tinantiyang mga solusyon, mga kwantitatibong mga resulta at mga [[prediksiyon]]. Ang mga resulta ng [[eksperimento]] sa pisika ay mga pagsukat numerikal. Ang mga teknolohiyang batay sa matematika tulad ng [[komputasyon]] ay gumawa sa [[komputasyonal na pisika]] na isang aktibong area ng pagsasaliksik. Ang [[ontolohiya]] ay isang [[prerekwisito]] sa pisika ngunit hindi para sa matematika. Ito ay nangangahulugan agn pisika ay pinakahuling umuukol sa mga deskripsiyon ng tunay na mundo samantalang ang [[matematika]] ay nauukol sa mga abstraktong paterno(patterns) kahit sa labas ng tunay na mundo. Kaya ang mga pangungusap sa pisika ay [[sintetiko]] samantalang ang mga pangungusap sa matematika ay [[analitiko]]. Ang matematika ay naglalaman ng mga [[hipotesis]] samantalang ang pisika ay naglalaman ng mga [[teoriya]]. Ang pangungusap sa matematika ay kailangan lamang [[lohikal]] na totoo, samantalang ang mga prediksiyon(hula) ng mga pangungusap sa pisika ay dapat tumugma sa mga napagmasdang at mga [[eksperimento|eksperimental]] na data. Ang pagkakaiba sa pagitan ng [[matematika]] at pisika ay maliwanag ngunit hindi palaging halata lalo sa sa [[matematikal na pisika]]. Halimbawa, ang [[matematikal na pisika]] ang aplikasyon ng matematika sa pisika. Ang mga problema sa larangang ito ay nagsisiuma sa isang [[modelong matematika]] ng isang pisikal na sitwasyon at isang deskripsiyon sa matematika ng isang batas pisika. Ang huling solusyong matematikal ay may mas madaling mahanap na kahulugan dahil ito ang hinahanap ng lumulutas nito. Ang pisika ang sangay ng pundamental na [[agham]], hindi ng praktikal na agham. Ang pisika ay tinatawag ring "ang pundamental na agham" dahil ang paksa ng pag-aaral ng lahat ng mga sangay ng natural na agham tulad ng [[kemika]], [[astronomiya]], [[heolohiya]] at [[biolohiya]] ay nakatakda sa mga batas ng pisika. Halimbawa, ang [[kemika]] ay nag-aaral ng mga katangian, istraktura at mga [[reaksiyong kemikal|reaksiyon]] ng [[materya]]. Ang pokus ng kemika sa skalang [[atomo|atomika]] ang bumubukod dito mula sa pisika. Ang mga istraktura ay nabubuo dahil ang mga [[partikulo]] ay naglalapat ng mga elektrikal na pwersa sa bawat isa, ang mga pag-aaring katangian(properties) ay kinabibilangan ng mga pisikal na katangian(characteristics) ng isang ibingay na [[substansiya]] at ang mga [[reaksiyon]] ay itinakda ng mga batas ng pisika, tulad ng [[konserbasyon ng enerhiya]], [[masa]] at [[karga]]. Ang pisika ay nilalapat sa mga industriyang tulad ng [[inheryerya]] at [[medisina]]. === Aplikasyon at impluwensiya === Ang [[nilalapat na pisika]] ang pangkalahatang termino para sa pagsasaliksik sa pisika na nilalayon para sa isang partikular na paggamit. Ang isang [[kurikulum]] ng nilalapat na pisika ay karaniwang naglalaman ng ilang mga klase sa isang nilalapat na disiplina tulad ng [[heolohiya]] at [[elektrikal na inhenyerya]]. Ito ay karaniwang iba mula sa [[inheryerya]] dahil sa ang mga pisika ay maaaring hindi nagdidisenyo ng isang partikular na bagay, kuundi bagkus ay gumagamit ng pisika o nagsasagawa ng pagsasaliksik sa pisika na ang layunin ay magpaunlad ng mga bagong teknolohiya o lumutas ng problema. Ang pakikitungo ay katulad ng sa [[nilalapat na matematika]]. Ang mga lumalapat ng pisiko ay maaari ring interasado sa paggamit ng pisika sa pagsasaliksik siyentipiko. Halimbawa, ang mga taong nagtatrabaho sa [[akselador na pisika]] ay maaaring maghangad na lumikha ng mas mabuting mga [[detektor ng partikulo]] para sa pagsasaliksik at [[teoretikal na pisika]]. Ang pisika ay mabigat na ginagamit sa [[inheryerya]]. Halimbawa, ang [[statika]] na isang pang-ilalim na larangan ng [[mekanika]] ay ginagamit sa pagtatayo ng mga [[tulay]] at iba pang mga istraktura. Ang pagkaunawa at paggamit ng mga resulta ng [[acoustika]] ay para sa mas mabuting [[bulwagang pangkonsiyerto]]. Gayundin, ang paggamit ng [[optika]] ay lumilikha ng mas mabuting mga kasangkapang optikal. Ang pagkaunawa ng pisika ay lumilikha ng mga [[simulador ng pagpapalipad]], [[mga larong video]] at mga [[pelikula]] at kalimitan ay mahalaga sa mga [[forensika|forensikong]] mga imbestigasyon. Sa pamantayang kasunduan na ang mga batas ng pisika ay di-sansinukbin at hindi nagbabago sa panahon, ang pisika ay maaaring gamitin upang pag-aral ang mga bagay na ordinaryong nakalagak sa kawalang katiyakan. Halimbawa, sa pag-aaral ng [[pinagmulan ng mundo]], maaaring makatwirang imodelo ang [[masa]] ng mundo, [[temperatura]] at rate ng pag-ikot sa paglipas ng panahon. Ito ay pumapayag rin para sa mga [[simulasyon]] sa inheryerya na labis na nagpapabilis ng pagpapaunlad ng bagong teknolohiya. Ngunit marami ring malaking [[interdisiplinaridad]] sa mga pamamaraang ng pisika at maraming mga mahahalagang larangan ay naiiumpluwensiyahan ng pisika, e.g. ang mga larangan ng [[ekonopisika]] at [[sociopisika]]. == Pananaliksik == Ang mga pisiko ay gumagamit ng pamamaraang siyentipiko upang subukan ang balidad ng isang pisikal na teoriya gamit ang metodikal na pakikitungo upang ikumpara ang mga implikasyon ng teoriyang tinatalkay sa mga kaugnay na konklusyong nahango mula sa mga eksperimento at obserbasyong isinagawa upang subukin ito. Ang mga eksperimento at obserbasyon ay tinitipon at kinukumpara sa mga prediksiyon at hipotesis na ginawa ng teoriya at kaya ay tumutulong sa pagtukoy ng balidad o inbalidad ng teoriya. Ang mga teoriya na maiging sinusuportahan ng data at hindi kailanman nabigo sa anumang mahusay na pagsubok empirikal ay kadalasang tinatawag na mga [[batas pang-agham]] o natural na batas. Ang lahat ng mga teoriya kabilang ang tinatawag na batas pang-agham o siyentipiko ay maaaring palaging mapalitan ng mas tiyak at mga pangkalahatanng pangungusap kung ang hindi pagkakasunduan sa teoriya sa mga napagmasdang data ay matatagpuan sa hinaharap. === Teoriya at eksperimento === [[Talaksan:Acceleration components.JPG|thumb|250px|right|Ang pisika ay sumasangkot sa pagmomodelo ng natural na [[mundo]] o [[sansinukob]] sa pamamagitan ng mga [[teoriya]] na karaniwan ay [[kwantitatibo]]. Dito, ang landas ng isang [[partikulo]] ay inilalarawan ng [[matematika]] ng [[kalkulo]] upang ipaliwanag ang pag-aasal nito. Ang sakop ng sangay ng pisikang ito ang [[mekanika]].]] Ang mga teorista ay naghahangad na bumuo ng mga [[matematikal na modelo]] na parehong umaayon sa mga umiiral na eksperimento at matagumpay na humuhula ng mga panghinaharap na resulta, samantalang ang mga eksperimentalista ay lumilikha at nagsasagawa ng mga eksperimento upang subukan ang mga teoretikal na prediksiyon at galugarin ang mga bagong phenomena. Bagaman ang teoriya at eksperimento ay magkahiwalay na binubuo, ang mga ito ay malakas na nakabatay sa bawat isa. Ang pagsulong sa pisika ay kadalasang nangyayari kapag ang mga eksperimentalista ay nakagagawa ng mga pagkakatuklas na ang mga umiiral na teoriya ay hindi maipaliwanag o kapag ang mga bagong teoriya ay lumilikha ng mga eksperimental na masusubok na mga prediksiyon na nagbibigay inspirasyon sa mga bagong eksperimento. Ang mga pisikong gumagawa sa ugnayan ng teoriya at eksperimento ay tinatawag na mga phenomenolohista. Ang mga phenomenolohista ay tumitingin sa mga komplikadong phenomena na napagmasdan sa eksperimento at gumagawa na iugnay ang mga ito sa pundamental na teoriya. Ang teoretikal na pisika ay historikal na kumuha ng inspirasyon mula sa pilosopiya. Ang elektromagnetismo ay napag-isa sa paraang ito. Sa labas ng alam na sansinukon, ang larangan ng teoretikal na pisika ay umuukol rin sa mga isyung hipotetikal gaya ng mga paralelong sansinukon, multiberso at mga mas mataas na dimensiyon. Ang teorista ay sumasamo sa mga ideyang ito sa pag-asang malutas ang mga partikular na problema sa mga umiiral na teoriya. Kanila namang ginagalugad ang mga kalalabasan ng mga ideyang ito at gumagawa tungo sa paggawa ng mga masusubok na prediksiyon. Ang eksperimental na pisika ay nagbibigay alam at binibigyan alam ng inhinyerya at teknolohiya. Ang mga eksperimental na pisiko na sangkot sa mga basikong pananaliksik ay nagdidisenyo at nagsasagawa ng mga eksperimento gamit ang mga kasangkapang gaya ng akselador ng partikulo at mga laser samantalang ang mga pisikong sangkot sa nilalapat na pagsasaliksik ay kadalasang nagtatrabaho sa industriya nagpapaunlad ng mga teknolohiyang gaya ng magnetikong resonansiyang paglalarawan(magnetic resonance imaging o MRI) at mga transistor. Sinaad ni [[Richard Feynmann Feynman]] na ang mga eksperimentalista ay maaaring maghanap ng mga area na hindi maiging nagagalugad ng mga teorista. === Sakop at mga layunin === Ang pisika ay sumasakop sa malawak na mga saklaw ng phenomena, mula sa mga elementaryong partikulo(gaya ng mga quark, neutrino at mga elektron) hanggang sa pinakamalaking mga sobrang pagkukumpol ng mga galaksiya. Kabilang sa mga phenomenang ito ang mga pinakabasikong mga obhekto na bumubuo ng lahat ng mga bagay. Sa gayon, ang pisika ang minsang tinatawag na pundamental na agham. Ang mga pisiko ay naglalayong ilarawan ang iba`t ibang mga phenomena na nangyayari sa kalikasan sa mga termino ng mas simpleng phenomena. Kaya ang pisika ay naglalayon na parehong i-ugnay ang mga napagmamasdang mga bagay sa mga tao hanggang sa mga ugat na dahil at pagkatapos ay iuugnay ang mga dahilang ito ng sama sama. Halimbawa, ang mga sinaunang Tsino ay napagmasdang ang ilang mga bato(lodestone) ay naaakit sa ibang mga bato sa pamamagitan ng isang hindi nakikitang pwersa. Ang epektong ito ay kalaunang tinawag na magnetismo at unang mahigpit na pinag-aral noong ika-17 siglo. Ang kaunting mas naunawa sa mga Tsino na mga Griyego ay alam ang ibang mga bagay gaya ng amber na kung ikukuskos sa balahibo ay magsasanhi ng parehong hindi makikitang atraksiyon sa pagitan ng dalawa. ito ay una ring mahigpit na pinag-aralan noong ika-17 siglo at naging kilala bilang elektrisidad. Kaya ang pisika ay naunawa ang dalawang mga obserbasyon ng kalkasan ayon sa isang ugat na dahilan(elektrisidad at magnetismo). Gayunpaman, ang karagdagang mga akda noong ika-19 siglo ay naghayag na ang dalawang pwersang ito ay dalawang magkaibang apseto ng isang pwersa na elektromagnetismo. Ang prosesong ito ng pag-iisa ng mga pwersa ay nagpapatuloy hanggang sa kasalukuyan at ang elektromagnetismo at ang mahinang pwersang nukleyar ay ngayon itinuturing na dalawang aspeto ng interaksiyong electroweak. Ang mga pisiko ay naghahanap ng pinakahuling dahil na teoriya ng lahat para sa kung bakit ang kalikasan ay ganito. === Mga larangan ng pagsasaliksik === Ang kontemporaryong pagsasaliksik sa pisika ay maaring malawak na mahati sa kondensadong materyang pisika; atomiko, molekular, at optikal na pisika; partikulong pisika; astropisika; geopisika at biopisika. Ang mga ilang mga kagawaran ng pisika ay sumusuporta rin sa pagsasalik sa edukasyong pisika. Simula ika-20 siglo, ang mga indibidwal na larangan ng pisika ay naging papalaking espesyalisado at ngayon, ang karamihan sa mga pisiko ay gumagawa sa isang larangan para sa kanilang kabuoang karera. Ang mga unibersalistang gaya nina Albert Einstein (1879–1955) at Lev Landau (1908–1968) na gumawa sa maraming mga larangan ay napaka bihira na sa kasalukuyan. {{Subfields of physics}} ==== Kondensadang materya ==== [[Talaksan:Bose Einstein condensate.png|thumb|250px|right|[[Kondensadang Bose-Einstein]]]] Ang [[pisikang kondensadang materya]] ang larangan ng pisika na umuukol sa makroskopikong pisikal na mga katangian ng [[materya]]. Sa partikular, ito ay umuukol sa mga yugtong na kondensada na lumilitaw sa tuwing ang bilang ng mga konstituente sa isang sistema ay labis na malaki at ang mga interaksiyon sa pagitan ng mga konstituente ay malakas. Ang pinakapamilya na mga halimbawa ng mga yugtong kondensada ang mga [[solido]] at [[likido]] na lumilitaw sa pagbibigkis ng pwersang [[elektromagnetiko]] sa pagitan ng mga [[atomo]]. Ang mas eksotikong mga yugtong kondensada ay kinabibilangan ng [[superpluido]] at [[kondesadang Bose-Einstein]] na matatagpuan sa ilang mga sistemang atomiko sa napakababang temperatura, ang superkonduksiyong yugto ay ipinapakita ng mga elektrong konduksiyon sa ilang mga materyal at ang mga yugtong [[ferromagnetiko]] at [[antiferromagnetiko]] ng mga [[ikot (pisika)|ikot]] sa ilang mga atomikong [[lattice]]. Ang pisikang kondesadang materya ay sa kasalukuyan ang pinakamalaking larangan ng kontemporaryong pisika. Sa historikal na paglalarawan, ang pisikang kondesadang materya ay lumago mula sa [[pisikang estadong-solido]] na itinuturing na ngayong isa sa mga pangunahing pang-ilalim na larangang nito. Ang terminong pisikang kondensadang materya ay maliwanag na inimbento ni [[Philip Anderson]] nang kanyang muling pangalang ang kanyang pangkat pagsasalik - na nakaraang teoriyang estadong-solido noong 1967. Noong 1978, ang Division of Solid State Physics sa American Physical Society ay muling pinangalanang Division of Condensed Matter Physics. Ang pisikang kondensadang materya ay may malaking pagsasanib sa [[kemika]], [[agham ng mga materyal]], [[nanoteknolohiya]] at [[inhinyerya]]. ==== Pisikang atomiko, molekular at optikal ==== Ang pisikang atomiko, molekular at optikal(Atomic, molecular, and optical physics o AMO) ang pag-aaral ng materya-materya at liwanag-materyang mga interaksiyon sa skala ng isang mga [[atomo]] at [[molekula]]. Ang tatlong mga ara ay pinangkat dahil sa kanilang pagkakaugnayan, mga pagkakatulad ng mga paraang ginagamit at komonalidad(karaniwang) sa mga skalang enerhiya na may kaugnayan. Ang tatlong mga area ay parehong klasiko, semi-klasiko at mga pagtratong kwantum. Ang mga ito ay maaring magtrato ng kanilang pinag-aaral mula sa pananaw mikroskopiko na salungat sa pananaw makroskopiko. Ang [[pisikang atomika]] ay nag-aaral ng mga [[shell ng elektron]] ng mga [[atomo]]. Ang kasalukung pagsasaliksik ay pumopokus sa mga gawain sa kontrol na kwantum, paglalami at pagbibitag ng mga atomo at [[ion]], mababang temperaturang banggang dynamika at mga epekto ng korelasyong elektron sa istraktura at dinamika. Ang pisikang atomia ay naimpluwensiyahan ng [[nukleyus]] ngunit ang intra-nukleyar na phenomeno gaya ng [[fission]] at [[fusion]] ay tinuturing na bahagi ng [[pisikang mataas na enerhiya]]. Ang pisikang molekular ay pumopokus sa multi-atomikong mga istraktura at mga panloob at panlabas na mga interaksiyon nito sa [[materya]] at [[liwanag]]. Ang [[pisikang optikal]] ay iba sa optika dahil ito ay may kagawiang pumokus hindi sa kontrol ng mga klasikong field ng liwanag ng mga bagay makroskopiko kundi sa mga pundamental na katangian ng mga field na optikal at ang mga interaksiyon nito sa materya sa sakop mikroskopiko. ==== Pisikang mataas na enerhiya(partikulong pisika) ==== [[Talaksan:CMS Higgs-event.jpg|250px|thumb|right|Isang simuladong pangyayari sa detektor na CMS ng [[Large Hadron Collider]] na nagpapakita ng isang posibleng hitsura ng [[Higgs boson]].]] Ang [[partikulong pisika]] ang pag-aaral ng mga elementaryong konstituente ng materya at enerhiya at mga interaksiyon sa pagitan ng mga ito. Ito ay maaari ring tawaging "pisikang mataas na enerhiya" dahil marami sa mga [[elementaryong partikulo]] ay hindi umiiral ng natural ngunit nalilikha lamang sa mga mataas na enerhiyang banggan ng ibang mga partikulo gaya ng makikita sa mga [[akselador ng partikulo]]. Sa kasalukuyan, ang mga interaksiyon ng mga elementaryong partikuoo ay inilalarawan ng [[Pamantayang Modelo]]. Ang modelong ito ay nagsasaalang ng 12 alam na mga partikulo ng materya (mga [[quark]] at [[lepton]]) na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng [[malakas na interaksiyon|malakas]], [[mahinang interaksiyon|mahina]] at mga [[elektromagnetiko]]ng pundamental na mga pwersa. Ang [[dinamika]] ay inilalarawan sa mga termino ng partikulong materya na nagpapalitan ng mga [[gauge boson]](mga [[gluon]], [[boson na W at Z]] at [[photon]]). Ang Pamantayang Modelo ay humuhula rin ng isang partikulong tinatawag na [[Higgs boson]] na ang pag-iiral ay hindi pa napapatunayan sa kasalukuyan. Ang mga paghahanap nito ay kasalukuyang isinasagawa sa [[Tevatron]], [[Fermilab]] at sa [[Large Hadron Collider]] sa [[CERN]]. ==== Astropisika ==== Ang [[astropisika]] at [[astronomiya]] ang aplikasyo ng mga [[teoriya]] at pamamaraan ng pisika sa pag-aaral ng istrakturang pang-[[bituin]](stellar), [[ebolusyong stellar]] at pinagmula ng [[Sistemang Solar]] at mga kaugnay na problema sa [[kosmolohiya]]. Dahil ang astropisika ay isang malawak na paksa, ang mga astropisiko ay karaniwang naglalapat ng maraming mga disiplina sa pisika kabilang ang [[mekanika]], [[elektromagnetismo]], [[mekanikang estadistikal]], [[termodinamika]], [[mekanikang kwantum]], [[relatibidad]], [[nukleyar na pisika]], [[pisikang partikulo]] at pisikang atomiko at molekular. Ang pagkakatuklas ni [[Karl Jansky]] noong 1931 na ang mga [[signal na radyo]] ay inilalabas ng mga katawang pangkalawakan ang nagpasimula ng agham ng [[astronomiyang radyo]]. Sa pinakamakailan lamang, ang mga [[frontier]] ng [[astronomiya]] ay pinalawig ng [[eksplorasyon ng kalawakan]]. Ang mga [[perturbasyon]] at [[interperensiya]] mula sa [[atmospero]] ng mundo ay gumagawa sa batay sa kalawakang mga obserbasyon na kailangan para sa [[infrared]], [[ultraviolet]], [[gamma-ray]] at [[X-ray]] astronomiya. Ang [[pisikal na kosmolohiya]] ang pag-aaral ng pagkakabuo at [[ebolusyon ng uniberso]] sa pinakamalaking mga skala. Ang [[relatibidad|teoriyang relatibidad]] ni [[Albert Einstein]] ay gumagampan ng mahalagang papel sa lahat ng mga teoriyang kosmolohikal. Sa simula nang ika-20 siglo, ang pagkakatuklas ni [[Edwin Hubble]] na ang sansinukob ay lumalawak(expanding) gaya ng pinakita ng [[diagramang Hubble]] ay pumukaw sa mga katunggaling paliwanag na tinatawag na nakapirmeng estado na sansinukob at [[Malaking Pagsabog]] (Big Bang). Ang [[Malaking Pagsabog]](Big Bang) ay nakompirma ng pagtatagumpay ng Big Bang nucleosynthesis at pagkakatuklas ng [[Kosmikong mikroweyb na likurang radiasyon]] noong 1964. Ang Modelong Malaking Pagsabog(Big Bang) ay nakasalig sa dalawang mga haliging teoretikal: Ang [[pangkahalatang relatibidad]] ni Einstein at ang [[prinsipyong kosmolohikal]]. Kamakailang napatunayan ng mga kosmolohista ang [[modelong ΛCDM]] ng ebolusyon ng sansinukob na kinabibilangan ng [[inplasyong kosmiko]], [[enerhiyang itim]] (dark energy) at [[materyang itim]] (dark matter). Ang maraming mga posibilidad at pagkakatuklas ang inaasahang lumitaw sa bagong data mula sa Fermi Gamma-ray Space Telescope sa paglipas ng darating na dekada at malawak na magbabago o magkaklaro ng mga umiiral na modelo ng sansinukob. Sa partikular, ang potensiyal para isang labis na pagkakatuklas na pumapaligid sa [[materyang itim]](dark matter) ay posible sa mga susunod na ilang mga taon. Ang [[Fermilab]] ay maghahanap ng ebidensiya na ang [[materyang itim]](dark matter) ay binubuo ng mahinang(weakly) na nakikipag-ugnayang mga malalaking partikulo na nagdadagdag sa mga katulad na eksperimenton sa [[Large Hadron Collider]] at ibang mga detektor sa ilalim ng lupa. Ang [[IBEX]] nagbubunga na ng mga bagong pagkakatuklas astropisikal: "''Walang nakakaalam kung ano ang lumilikha ng ENA (energetic neutral atoms) ribbon" kasama ng sindak terminasyon(termination shock) ng hanging solar(solar wind), ngunit ang lahat ay umaayon na ang paglalarawan ng mga aklat(textbook) ng [[helosphero]] - kung saan ang mga kargadang partikulo ng hanging solar ay umaararo sa papasulong na hanging galaktiko ng interstelalr na midyum sa hugis ng isang [[kometa]] — ay mali.''" ==Mga larangan== ===Pisikang teoretikal=== Ang '''pisikang teoretikal''' ({{lang-en|theoretical physics}}) ay isang sangay ng pisika na gumagamit ng mga [[modelong matematikal]] at mga [[abstraksiyon]] sa pisika upang ipaliwanag at hulaan ang mga natural na penomena. Ang kahalagaan ng [[matematika]] sa pisikang teoretikal ay minsan binibigyang diin sa ekspresyong "[[matematikal na pisika]]". ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{authority control}} {{Physics-footer}} [[Kategorya:Pisika| ]] o93vb9ueo8ho4g096n62tuhgat3rdd8 2231781 2231780 2026-10-05T13:50:01Z Ryomaandres 8044 2231781 wikitext text/x-wiki [[File:CollageFisica.jpg|300px|thumb|Iba't ibang mga halimbawa ng mga likas na phenomena]] Ang '''pisika''' ({{lang-en|physics}}; mula sa {{lang-es|física}}) ay isang natural na [[agham]] na sumasangkot sa pag-aaral ng [[materya]]<ref name="feynman">[[Richard Feynman]] begins [[The Feynman Lectures on Physics|his ''Lectures'']] with the [[atomic theory|atomic hypothesis]], as his most compact statement of all scientific knowledge: "If, in some cataclysm, all of scientific knowledge were to be destroyed, and only one sentence passed on to the next generations ..., what statement would contain the most information in the fewest words? I believe it is ... that ''all things are made up of atoms – little particles that move around in perpetual motion, attracting each other when they are a little distance apart, but repelling upon being squeezed into one another. ...''" {{cite book |author=R.P. Feynman, R.B. Leighton, M. Sands |year=1963 |title=[[The Feynman Lectures on Physics]] |volume=1 |page=I-2 |isbn=0-201-02116-1}}</ref> at [[mosyon]] nito sa [[espasyo-panahon]] kasama ng mga kaugnay na konseptong gaya ng [[enerhiya]] at [[pwersa]].<ref> {{cite book |author=J.C. Maxwell |year=1878 |title=Matter and Motion |url=http://books.google.com/?id=noRgWP0_UZ8C&printsec=titlepage&dq=matter+and+motion |page=9 |publisher=[[D. Van Nostrand]] |quote=Physical science is that department of knowledge which relates to the order of nature, or, in other words, to the regular succession of events. |isbn=0-486-66895-9}}</ref> Sa malawak na paglalarawan, ito ang pangkalahatang analisis o pagsisiyasat ng [[kalikasan]] na isinasagawa upang maunawaan kung paano umaasal ang [[sansinukob]].<ref> {{cite book |author=H.D. Young, R.A. Freedman |year=2004 |edition=11th |title=University Physics with Modern Physics |page=2 |publisher=[[Addison Wesley]] |isbn= |quote=Physics is an ''experimental'' science. Physicists observe the phenomena of nature and try to find patterns and principles that relate these phenomena. These patterns are called physical theories or, when they are very well established and of broad use, physical laws or principles.}}</ref><ref> {{cite book |author=S. Holzner |year=2006 |title=Physics for Dummies |url=http://www.amazon.com/gp/reader/0764554336 |page=7 |publisher=[[John Wiley & Sons|Wiley]] |quote=Physics is the study of your world and the world and universe around you. |isbn=0-470-61841-8}}</ref> Ang sugnayan ang isa sa mga pinakamatandang disiplinang pantalisikan na marahil ang pinakamatanda sa pamamamagitan nito ng [[dalubtalaan]]. Sa paglipas ng mga huling [[milenya]], ang sugnayan ang kabahagi ng [[natural na pilosopiya]] kasama ng [[kemika]], ilang mga sangay ng [[matematika]], at [[biolohiya]] ngunit noong [[Himagsikang Siyentipiko]] noong ika-16 siglo, ang mga natural na agham ay lumitaw bilang walang katulad na mga programang pagsasaliksik sa kanilang sarili. Ang sugnayan ay bumabagtas sa maraming mga interdisiplinaryong mga area ng pagsasaliksik gaya ng [[biopisika]] at [[kemikang kwantum]] at ang mga hangganan ng sugnayan ay hindi mahigpit na inilalarawan. Ang mga ideya sa sunayan ay kadalasang nagpapaliwanag ng mga pundamental na mekanismo ng ibang mga agham habang nagbubukas ng mga bagong pamamaraan ng pagsasaliksik sa mga sakop gaya ng [[matematika]] at [[pilosopiya]]. Ang sugnayan ay gumagawa rin ng malalaking mga ambag sa pamamagitan ng pagsulong ng mga bagong teknolohiya na lumilitaw mula sa mga teoretikal na pagkakatuklas. Halimbawa, ang pagsulong sa pagkakaunawa ng [[elektromagnetismo]] o [[pisikang nukleyar]] ay direktang tumungo sa pagkakabuo ng mga bagong produkto na kahangang hangang nagbago ng modernong lipunan gaya ng [[telebisyon]], mga [[kompyuter]], mga [[kasangkapang pangbahay]] at mga [[sandatang nukleyar]]. Ang mga pagsulong sa [[termodinamika]] ay tumungo sa pag-unlad ng [[industriyalisasyon]] at ang mga pagsulong sa [[mekanika]] ay pumukaw sa pagkakabuo ng [[kalkulo]]. == Kasaysayan == [[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|thumb|right|200px|[[Galileo Galilei]] (1564-1642)]] Ang mga paraang ginagamit upang maunawaan ang pag-aasal ng mga natural na [[phenomena]] at ang kanilang mga epekto ay nag-ebolb mula sa [[pilosopiya]], at pasulong na pinalitan ng [[natural pilosopiya]] at pagkatapos ng [[natural na agham]] upang kalaunang makarating sa modernong konsepsiyon ng pisika. Ang [[natural na pilosopiya]] nagmula sa [[Gresya]] noong panahong Sinauna(650 BCE – 480 BCE) nang ang mga bago-ang [[socrates|sokratikong]] mga [[pilosopo]] tulad ni [[Thales]] ay tumanggi sa mga paliwanag na [[supernatural]], [[relihiyon|relihoyoso]] o mga [[mitolohikal]] para sa mga natural na phenomena at naghayag na ang bawat pangyayari ay may natural na dahilan. Ang mga ito ay nagmungkahi ng mga ideya na napatunayan ng [[katwiran]] at [[obserbasyon]] at karamihan sa kanilang mga [[hipotesis]] ay napatunayang matagumpay sa mga [[eksperimento]] halimbawa ng [[atomismo]]. Ang [[natural na agham]] ay binuo sa [[Tsina]], [[India]] at mga kalipatang [[Islamiko]] sa pagitan ng ika-4 at ika-10 siglo BCE. Ang kwantitatibong mga paglalarawan ay naging sikat sa mga [[pisiko]] at [[astronomo]] halimbawa ni [[Archimedes]] sa mga sakop ng [[mekanika]], [[statika]] at [[hydrostatika]]. Ang [[pisikang eksperimental]] ay nagsimula sa mga [[ekperimento|eksperimentasyon]] na nauukol sa statika ng mga medieval na pisikong Muslim tulad nina [[al-Biruni]] at [[Alhazen]]. Ang [[klasikong pisika]] ay naging hiwalay na agham nang ang mga sinaunang modernong [[Europeo]] ay gumamit ng mga eksperimental at mga kwantitatibong mga paraang ito upang tuklasin ang mga itinuturing sa kasalukuyang mga [[batas ng pisika]]. Sina [[Kepler]], [[Galileo]] at mas spesipikong si [[Newton]] ay tumuklas at nagsama ng mga iba't ibang mga [[batas ng mosyon]]. Noong [[himagsikang industriyal]], habang ang mga pangangailangan ng [[enerhiya]] ay tumaas ay gayundin ang pagsasaliksik na tumungo sa pagkakatuklas ng mga bagong batas ng [[termodinamika]], [[kemika]] at [[elektomagnetika]]. Ang [[modernong pisika]] ay nagsimula sa mga akda ni [[Albert Einstein]] sa parehong [[relatibidad]] at [[mekanikang kwantum]]. == Pilosopiya == [[Talaksan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|thumb|right|150px|[[Isaac Newton]](1643–1727)]] [[Talaksan:Albert Einstein Head cleaned.jpg|thumb|right|150px|[[Albert Einstein]](1879–1955)]] [[File:Max Planck (Nobel 1918).jpg|thumb|right|upright|[[Max Planck]] (1858–1947)]] Sa maraming mga paraan, ang sugnayan ay sumangay mula sa sinaunang [[pilosopiyang Griyego]]. Mula sa unang pagtatangka ni [[Thales]] na ilarawan ang [[materya]], hanggang sa [[deduksiyon]] ni [[Democritus]] na ang materya ay dapat lumiit sa isang hindi nababagong estado, ang astronomiyang [[Ptolemy|Ptolemaiko]] ng kristalinong papawirin, at aklat ''Physica'' ni [[Aristoteles]], ang iba't ibang mga pilosopong Griyego ay nagsulong ng kanilang mga sariling [[teoriya]] ng [[kalikasan]]. Ang sugnayan ay kilala bilang [[natural na pilosopiya]] hanggang ika-18 siglo. Noong ika-19 na siglo, ang sugnayan ay natantong isang disiplinang iba sa [[pilosopiya]] at iba pang mga [[agham]]. Ang sugnayan gaya ng ibang mga agham ay umaasa sa [[pilosopiya ng agham]] upang magbigay ng sapat na paglalarawan ng [[pamamaraang siyentipiko]](scientific method). Ang pamamaraang siyentipiko ay naglalapat ng pangangatwirang [[a priori]] gayundin din ng pangangatwirang [[a posteriori]] at ng [[inperensiyang Bayesian]] upang sukatin ang [[balidad siyentipiko]] ng isang ibinigay ng [[teoriya]]. Ang pagkakabuo ng sugnayan ay sumagot ng maraming mga tanong ng sinaunang mga pilosopo ngunit nagtaas rin ng mga bagong tanong. Ang pag-aaral ng mga pilosopikal na mga isyung pumapaligid sa pisika na [[pilosopiya ng pisika]] ay sumasangkot sa mga isyu gaya ng kalikasan ng [[espasyo]] at [[panahon]](time), [[determinismo]] at mga pananaw [[metapisikal]] gaya ng [[empirisismo]], [[naturalismo]] at [[realismo]]. Maraming mga pisiko ang sumulat tungkol sa mga pilosopikal na implikasyon ng kanilang mga akda, halimbawa si [[Laplace]] na nagtaguyod ng [[sumasanhing determinismo]], at [[Erwin Schrödinger]] na sumulat tungkol sa [[mekanikang kwantum]]. Ang matemtikal na pisikong si [[Roger Penrose]] ay tinawag na [[Platonista]] ni [[Stephen Hawking]] na isang pananaw na tinalakay ni Penrose sa kanyang aklat na ''The Road to Reality''. Itinuturing ni Hawking ang kanyang sariling "hindi nahihiyang reduksiyonista" at tumututol sa mga pananaw ni Penrose. == Mga Batayang Teoriya == [[Talaksan:Modernphysicsfields.svg|thumb|400px|right|Mga pangunahing sakop ng pisika]] Bagaman ay pisika ay umuukol sa malawak na uri ng mga sistema, ang ilang mga [[teoriya]] a ginagamit ng lahat ng mga pisiko. Ang bawat mga [[teoriya]]ng ito ay eksperimental na nasubukan ng maraming mga beses at natagpuan tamang aproksimasyon o pagtatantiya ng kalikasan(na sa loob ng isang sakop ng balidad). Halimbawa, ang [[klasikong mekanika]] ay tiyak na naglalarawan ng mga [[mosyon]] ng bagay sa kondisyong ang mga ito ay mas malaki sa mga [[atomo]] at gumagalaw ng hindi mas mabilis sa [[bilis ng liwanag]]. Ang mga teoriyang ito ay patuloy na mga area ng aktibong pagsasaliksik at ang kahanga hangang aspeto ng klasikong mekanika na kilala bilang [[teoriya ng kaguluhan]] ay natuklasan noong ika-20 siglo mga tatlong [[siglo]] pagkatapos ng orihinal na pormulasyon ng klasikong mekanika ni [[Isaac Newton]](1642–1727). Ang mga sentral na [[teoriya]]ng ito ang mahalagang mga kasangkapan ng pagsasaliksik sa mas espesyalisadong mga paksa at sinumang pisiko kahit pa ano ang espesyalisasyon nito ay inaasang may kaalaman ng mga ito. Ang mga ito ay kinabibilangan ng [[klasikong mekanika]], [[mekanikang kwantum]], [[termdinamika]], [[estradistikal na mekanika]], [[elektromagnetismo]], at [[espesyal na relatibidad]]. === Pundamental na pisika === Bagaman ang pisika ay naglalayong tumuklas ng pangkalatan o universal na mga batas, ang mga [[teoriya]] nito ay nakasalig sa mga hayagang sakop ng paglalapat. Sa hindi mahigpit na paglalarawan, ang mga batas ng [[klasikong pisika]] ay tumpak na naglalarawan ng mga sitema na ang mahalagang [[skala ng haba]] ay mas malaki sa skalang [[atomo|atomiko]] at ang mga mosyon nito ay mas mabagal sa [[bilis ng liwanag]]. Sa labas ng sakop na ito, ang mga obserbasyon ay hindi tumutugma sa kanilang mga prediksiyon. Si [[Albert Einstein]] ay nag-aambag ng balangkas ng [[espesyal na relatibidad]] na pumalit sa [[absolutong panahon at espasyon]] ng [[espasyo-panahon]] at pumayag ng tiyak na paglalarawan ng mga sistemang ang sangkap ay may bilis na lumalapit sa [[bilis ng liwanag]]. Sina [[Max Planck]], [[Erwin Schrödinger]] at iba pa ay nagpapakilala ng [[mekanikang kwantum]] na isang [[probabilidad|probabilistikong]] nosyon ng mga [[partikulo]] at mga interaksiyon na pumapayag ng tiyak na paglalarawan ng mga [[atomo|atomiko]] at [[subatomo|subatomikong]] mga skla. Kalaunan, ang [[teoriyang kwantum field]] ay nagsama ng [[mekanikang kwantum]] at [[espesyal na relatibidad]]. Ang [[pangkalahatang relatibidad]] ay pumapayag pasa sa isang [[dinamikal]], kurbadang [[espasyo-panahon]] kung saan ang mga sobrang laking mga sistema at mga malaking skalang mga istraktura ng [[sansinukob]] ay maaaring maiging mailarawan. Ang [[pangkalahatang relatibidad]] ay hindi pa napag-iisa sa ibang mga pundamental na deskripsiyon at ang ilang mga kandidatong teoriya ng [[kwantum na grabidad]] ay binubuo pa rin. == Kaugnayan sa ibang mga larangan == === Mga prerekwisito === Ang [[matematika]] ang [[wika]] na ginagamit para sa siksik na paglalarawan ng kaayusan ng [[kalikasan]] lalo na ng mga [[batas ng pisika]]. Ito ay pinakita at itinaguyod nina [[Phytagoras]], [[Plato]], [[Galileo]] at [[Isaac Newton|Newton]]. Ang mga [[teoriya]] ng pisika ay gumagamit ng [[matematika]] upang magtamo ng kaayusan at magbigay ng mga tiyak o tinantiyang mga solusyon, mga kwantitatibong mga resulta at mga [[prediksiyon]]. Ang mga resulta ng [[eksperimento]] sa pisika ay mga pagsukat numerikal. Ang mga teknolohiyang batay sa matematika tulad ng [[komputasyon]] ay gumawa sa [[komputasyonal na pisika]] na isang aktibong area ng pagsasaliksik. Ang [[ontolohiya]] ay isang [[prerekwisito]] sa pisika ngunit hindi para sa matematika. Ito ay nangangahulugan agn pisika ay pinakahuling umuukol sa mga deskripsiyon ng tunay na mundo samantalang ang [[matematika]] ay nauukol sa mga abstraktong paterno(patterns) kahit sa labas ng tunay na mundo. Kaya ang mga pangungusap sa pisika ay [[sintetiko]] samantalang ang mga pangungusap sa matematika ay [[analitiko]]. Ang matematika ay naglalaman ng mga [[hipotesis]] samantalang ang pisika ay naglalaman ng mga [[teoriya]]. Ang pangungusap sa matematika ay kailangan lamang [[lohikal]] na totoo, samantalang ang mga prediksiyon(hula) ng mga pangungusap sa pisika ay dapat tumugma sa mga napagmasdang at mga [[eksperimento|eksperimental]] na data. Ang pagkakaiba sa pagitan ng [[matematika]] at pisika ay maliwanag ngunit hindi palaging halata lalo sa sa [[matematikal na pisika]]. Halimbawa, ang [[matematikal na pisika]] ang aplikasyon ng matematika sa pisika. Ang mga problema sa larangang ito ay nagsisiuma sa isang [[modelong matematika]] ng isang pisikal na sitwasyon at isang deskripsiyon sa matematika ng isang batas pisika. Ang huling solusyong matematikal ay may mas madaling mahanap na kahulugan dahil ito ang hinahanap ng lumulutas nito. Ang pisika ang sangay ng pundamental na [[agham]], hindi ng praktikal na agham. Ang pisika ay tinatawag ring "ang pundamental na agham" dahil ang paksa ng pag-aaral ng lahat ng mga sangay ng natural na agham tulad ng [[kemika]], [[astronomiya]], [[heolohiya]] at [[biolohiya]] ay nakatakda sa mga batas ng pisika. Halimbawa, ang [[kemika]] ay nag-aaral ng mga katangian, istraktura at mga [[reaksiyong kemikal|reaksiyon]] ng [[materya]]. Ang pokus ng kemika sa skalang [[atomo|atomika]] ang bumubukod dito mula sa pisika. Ang mga istraktura ay nabubuo dahil ang mga [[partikulo]] ay naglalapat ng mga elektrikal na pwersa sa bawat isa, ang mga pag-aaring katangian(properties) ay kinabibilangan ng mga pisikal na katangian(characteristics) ng isang ibingay na [[substansiya]] at ang mga [[reaksiyon]] ay itinakda ng mga batas ng pisika, tulad ng [[konserbasyon ng enerhiya]], [[masa]] at [[karga]]. Ang pisika ay nilalapat sa mga industriyang tulad ng [[inheryerya]] at [[medisina]]. === Aplikasyon at impluwensiya === Ang [[nilalapat na pisika]] ang pangkalahatang termino para sa pagsasaliksik sa pisika na nilalayon para sa isang partikular na paggamit. Ang isang [[kurikulum]] ng nilalapat na pisika ay karaniwang naglalaman ng ilang mga klase sa isang nilalapat na disiplina tulad ng [[heolohiya]] at [[elektrikal na inhenyerya]]. Ito ay karaniwang iba mula sa [[inheryerya]] dahil sa ang mga pisika ay maaaring hindi nagdidisenyo ng isang partikular na bagay, kuundi bagkus ay gumagamit ng pisika o nagsasagawa ng pagsasaliksik sa pisika na ang layunin ay magpaunlad ng mga bagong teknolohiya o lumutas ng problema. Ang pakikitungo ay katulad ng sa [[nilalapat na matematika]]. Ang mga lumalapat ng pisiko ay maaari ring interasado sa paggamit ng pisika sa pagsasaliksik siyentipiko. Halimbawa, ang mga taong nagtatrabaho sa [[akselador na pisika]] ay maaaring maghangad na lumikha ng mas mabuting mga [[detektor ng partikulo]] para sa pagsasaliksik at [[teoretikal na pisika]]. Ang pisika ay mabigat na ginagamit sa [[inheryerya]]. Halimbawa, ang [[statika]] na isang pang-ilalim na larangan ng [[mekanika]] ay ginagamit sa pagtatayo ng mga [[tulay]] at iba pang mga istraktura. Ang pagkaunawa at paggamit ng mga resulta ng [[acoustika]] ay para sa mas mabuting [[bulwagang pangkonsiyerto]]. Gayundin, ang paggamit ng [[optika]] ay lumilikha ng mas mabuting mga kasangkapang optikal. Ang pagkaunawa ng pisika ay lumilikha ng mga [[simulador ng pagpapalipad]], [[mga larong video]] at mga [[pelikula]] at kalimitan ay mahalaga sa mga [[forensika|forensikong]] mga imbestigasyon. Sa pamantayang kasunduan na ang mga batas ng pisika ay di-sansinukbin at hindi nagbabago sa panahon, ang pisika ay maaaring gamitin upang pag-aral ang mga bagay na ordinaryong nakalagak sa kawalang katiyakan. Halimbawa, sa pag-aaral ng [[pinagmulan ng mundo]], maaaring makatwirang imodelo ang [[masa]] ng mundo, [[temperatura]] at rate ng pag-ikot sa paglipas ng panahon. Ito ay pumapayag rin para sa mga [[simulasyon]] sa inheryerya na labis na nagpapabilis ng pagpapaunlad ng bagong teknolohiya. Ngunit marami ring malaking [[interdisiplinaridad]] sa mga pamamaraang ng pisika at maraming mga mahahalagang larangan ay naiiumpluwensiyahan ng pisika, e.g. ang mga larangan ng [[ekonopisika]] at [[sociopisika]]. == Pananaliksik == Ang mga pisiko ay gumagamit ng pamamaraang siyentipiko upang subukan ang balidad ng isang pisikal na teoriya gamit ang metodikal na pakikitungo upang ikumpara ang mga implikasyon ng teoriyang tinatalkay sa mga kaugnay na konklusyong nahango mula sa mga eksperimento at obserbasyong isinagawa upang subukin ito. Ang mga eksperimento at obserbasyon ay tinitipon at kinukumpara sa mga prediksiyon at hipotesis na ginawa ng teoriya at kaya ay tumutulong sa pagtukoy ng balidad o inbalidad ng teoriya. Ang mga teoriya na maiging sinusuportahan ng data at hindi kailanman nabigo sa anumang mahusay na pagsubok empirikal ay kadalasang tinatawag na mga [[batas pang-agham]] o natural na batas. Ang lahat ng mga teoriya kabilang ang tinatawag na batas pang-agham o siyentipiko ay maaaring palaging mapalitan ng mas tiyak at mga pangkalahatanng pangungusap kung ang hindi pagkakasunduan sa teoriya sa mga napagmasdang data ay matatagpuan sa hinaharap. === Teoriya at eksperimento === [[Talaksan:Acceleration components.JPG|thumb|250px|right|Ang pisika ay sumasangkot sa pagmomodelo ng natural na [[mundo]] o [[sansinukob]] sa pamamagitan ng mga [[teoriya]] na karaniwan ay [[kwantitatibo]]. Dito, ang landas ng isang [[partikulo]] ay inilalarawan ng [[matematika]] ng [[kalkulo]] upang ipaliwanag ang pag-aasal nito. Ang sakop ng sangay ng pisikang ito ang [[mekanika]].]] Ang mga teorista ay naghahangad na bumuo ng mga [[matematikal na modelo]] na parehong umaayon sa mga umiiral na eksperimento at matagumpay na humuhula ng mga panghinaharap na resulta, samantalang ang mga eksperimentalista ay lumilikha at nagsasagawa ng mga eksperimento upang subukan ang mga teoretikal na prediksiyon at galugarin ang mga bagong phenomena. Bagaman ang teoriya at eksperimento ay magkahiwalay na binubuo, ang mga ito ay malakas na nakabatay sa bawat isa. Ang pagsulong sa pisika ay kadalasang nangyayari kapag ang mga eksperimentalista ay nakagagawa ng mga pagkakatuklas na ang mga umiiral na teoriya ay hindi maipaliwanag o kapag ang mga bagong teoriya ay lumilikha ng mga eksperimental na masusubok na mga prediksiyon na nagbibigay inspirasyon sa mga bagong eksperimento. Ang mga pisikong gumagawa sa ugnayan ng teoriya at eksperimento ay tinatawag na mga phenomenolohista. Ang mga phenomenolohista ay tumitingin sa mga komplikadong phenomena na napagmasdan sa eksperimento at gumagawa na iugnay ang mga ito sa pundamental na teoriya. Ang teoretikal na pisika ay historikal na kumuha ng inspirasyon mula sa pilosopiya. Ang elektromagnetismo ay napag-isa sa paraang ito. Sa labas ng alam na sansinukon, ang larangan ng teoretikal na pisika ay umuukol rin sa mga isyung hipotetikal gaya ng mga paralelong sansinukon, multiberso at mga mas mataas na dimensiyon. Ang teorista ay sumasamo sa mga ideyang ito sa pag-asang malutas ang mga partikular na problema sa mga umiiral na teoriya. Kanila namang ginagalugad ang mga kalalabasan ng mga ideyang ito at gumagawa tungo sa paggawa ng mga masusubok na prediksiyon. Ang eksperimental na pisika ay nagbibigay alam at binibigyan alam ng inhinyerya at teknolohiya. Ang mga eksperimental na pisiko na sangkot sa mga basikong pananaliksik ay nagdidisenyo at nagsasagawa ng mga eksperimento gamit ang mga kasangkapang gaya ng akselador ng partikulo at mga laser samantalang ang mga pisikong sangkot sa nilalapat na pagsasaliksik ay kadalasang nagtatrabaho sa industriya nagpapaunlad ng mga teknolohiyang gaya ng magnetikong resonansiyang paglalarawan(magnetic resonance imaging o MRI) at mga transistor. Sinaad ni [[Richard Feynmann Feynman]] na ang mga eksperimentalista ay maaaring maghanap ng mga area na hindi maiging nagagalugad ng mga teorista. === Sakop at mga layunin === Ang pisika ay sumasakop sa malawak na mga saklaw ng phenomena, mula sa mga elementaryong partikulo(gaya ng mga quark, neutrino at mga elektron) hanggang sa pinakamalaking mga sobrang pagkukumpol ng mga galaksiya. Kabilang sa mga phenomenang ito ang mga pinakabasikong mga obhekto na bumubuo ng lahat ng mga bagay. Sa gayon, ang pisika ang minsang tinatawag na pundamental na agham. Ang mga pisiko ay naglalayong ilarawan ang iba`t ibang mga phenomena na nangyayari sa kalikasan sa mga termino ng mas simpleng phenomena. Kaya ang pisika ay naglalayon na parehong i-ugnay ang mga napagmamasdang mga bagay sa mga tao hanggang sa mga ugat na dahil at pagkatapos ay iuugnay ang mga dahilang ito ng sama sama. Halimbawa, ang mga sinaunang Tsino ay napagmasdang ang ilang mga bato(lodestone) ay naaakit sa ibang mga bato sa pamamagitan ng isang hindi nakikitang pwersa. Ang epektong ito ay kalaunang tinawag na magnetismo at unang mahigpit na pinag-aral noong ika-17 siglo. Ang kaunting mas naunawa sa mga Tsino na mga Griyego ay alam ang ibang mga bagay gaya ng amber na kung ikukuskos sa balahibo ay magsasanhi ng parehong hindi makikitang atraksiyon sa pagitan ng dalawa. ito ay una ring mahigpit na pinag-aralan noong ika-17 siglo at naging kilala bilang elektrisidad. Kaya ang pisika ay naunawa ang dalawang mga obserbasyon ng kalkasan ayon sa isang ugat na dahilan(elektrisidad at magnetismo). Gayunpaman, ang karagdagang mga akda noong ika-19 siglo ay naghayag na ang dalawang pwersang ito ay dalawang magkaibang apseto ng isang pwersa na elektromagnetismo. Ang prosesong ito ng pag-iisa ng mga pwersa ay nagpapatuloy hanggang sa kasalukuyan at ang elektromagnetismo at ang mahinang pwersang nukleyar ay ngayon itinuturing na dalawang aspeto ng interaksiyong electroweak. Ang mga pisiko ay naghahanap ng pinakahuling dahil na teoriya ng lahat para sa kung bakit ang kalikasan ay ganito. === Mga larangan ng pagsasaliksik === Ang kontemporaryong pagsasaliksik sa pisika ay maaring malawak na mahati sa kondensadong materyang pisika; atomiko, molekular, at optikal na pisika; partikulong pisika; astropisika; geopisika at biopisika. Ang mga ilang mga kagawaran ng pisika ay sumusuporta rin sa pagsasalik sa edukasyong pisika. Simula ika-20 siglo, ang mga indibidwal na larangan ng pisika ay naging papalaking espesyalisado at ngayon, ang karamihan sa mga pisiko ay gumagawa sa isang larangan para sa kanilang kabuoang karera. Ang mga unibersalistang gaya nina Albert Einstein (1879–1955) at Lev Landau (1908–1968) na gumawa sa maraming mga larangan ay napaka bihira na sa kasalukuyan. {{Subfields of physics}} ==== Kondensadang materya ==== [[Talaksan:Bose Einstein condensate.png|thumb|250px|right|[[Kondensadang Bose-Einstein]]]] Ang [[pisikang kondensadang materya]] ang larangan ng pisika na umuukol sa makroskopikong pisikal na mga katangian ng [[materya]]. Sa partikular, ito ay umuukol sa mga yugtong na kondensada na lumilitaw sa tuwing ang bilang ng mga konstituente sa isang sistema ay labis na malaki at ang mga interaksiyon sa pagitan ng mga konstituente ay malakas. Ang pinakapamilya na mga halimbawa ng mga yugtong kondensada ang mga [[solido]] at [[likido]] na lumilitaw sa pagbibigkis ng pwersang [[elektromagnetiko]] sa pagitan ng mga [[atomo]]. Ang mas eksotikong mga yugtong kondensada ay kinabibilangan ng [[superpluido]] at [[kondesadang Bose-Einstein]] na matatagpuan sa ilang mga sistemang atomiko sa napakababang temperatura, ang superkonduksiyong yugto ay ipinapakita ng mga elektrong konduksiyon sa ilang mga materyal at ang mga yugtong [[ferromagnetiko]] at [[antiferromagnetiko]] ng mga [[ikot (pisika)|ikot]] sa ilang mga atomikong [[lattice]]. Ang pisikang kondesadang materya ay sa kasalukuyan ang pinakamalaking larangan ng kontemporaryong pisika. Sa historikal na paglalarawan, ang pisikang kondesadang materya ay lumago mula sa [[pisikang estadong-solido]] na itinuturing na ngayong isa sa mga pangunahing pang-ilalim na larangang nito. Ang terminong pisikang kondensadang materya ay maliwanag na inimbento ni [[Philip Anderson]] nang kanyang muling pangalang ang kanyang pangkat pagsasalik - na nakaraang teoriyang estadong-solido noong 1967. Noong 1978, ang Division of Solid State Physics sa American Physical Society ay muling pinangalanang Division of Condensed Matter Physics. Ang pisikang kondensadang materya ay may malaking pagsasanib sa [[kemika]], [[agham ng mga materyal]], [[nanoteknolohiya]] at [[inhinyerya]]. ==== Pisikang atomiko, molekular at optikal ==== Ang pisikang atomiko, molekular at optikal(Atomic, molecular, and optical physics o AMO) ang pag-aaral ng materya-materya at liwanag-materyang mga interaksiyon sa skala ng isang mga [[atomo]] at [[molekula]]. Ang tatlong mga ara ay pinangkat dahil sa kanilang pagkakaugnayan, mga pagkakatulad ng mga paraang ginagamit at komonalidad(karaniwang) sa mga skalang enerhiya na may kaugnayan. Ang tatlong mga area ay parehong klasiko, semi-klasiko at mga pagtratong kwantum. Ang mga ito ay maaring magtrato ng kanilang pinag-aaral mula sa pananaw mikroskopiko na salungat sa pananaw makroskopiko. Ang [[pisikang atomika]] ay nag-aaral ng mga [[shell ng elektron]] ng mga [[atomo]]. Ang kasalukung pagsasaliksik ay pumopokus sa mga gawain sa kontrol na kwantum, paglalami at pagbibitag ng mga atomo at [[ion]], mababang temperaturang banggang dynamika at mga epekto ng korelasyong elektron sa istraktura at dinamika. Ang pisikang atomia ay naimpluwensiyahan ng [[nukleyus]] ngunit ang intra-nukleyar na phenomeno gaya ng [[fission]] at [[fusion]] ay tinuturing na bahagi ng [[pisikang mataas na enerhiya]]. Ang pisikang molekular ay pumopokus sa multi-atomikong mga istraktura at mga panloob at panlabas na mga interaksiyon nito sa [[materya]] at [[liwanag]]. Ang [[pisikang optikal]] ay iba sa optika dahil ito ay may kagawiang pumokus hindi sa kontrol ng mga klasikong field ng liwanag ng mga bagay makroskopiko kundi sa mga pundamental na katangian ng mga field na optikal at ang mga interaksiyon nito sa materya sa sakop mikroskopiko. ==== Pisikang mataas na enerhiya(partikulong pisika) ==== [[Talaksan:CMS Higgs-event.jpg|250px|thumb|right|Isang simuladong pangyayari sa detektor na CMS ng [[Large Hadron Collider]] na nagpapakita ng isang posibleng hitsura ng [[Higgs boson]].]] Ang [[partikulong pisika]] ang pag-aaral ng mga elementaryong konstituente ng materya at enerhiya at mga interaksiyon sa pagitan ng mga ito. Ito ay maaari ring tawaging "pisikang mataas na enerhiya" dahil marami sa mga [[elementaryong partikulo]] ay hindi umiiral ng natural ngunit nalilikha lamang sa mga mataas na enerhiyang banggan ng ibang mga partikulo gaya ng makikita sa mga [[akselador ng partikulo]]. Sa kasalukuyan, ang mga interaksiyon ng mga elementaryong partikuoo ay inilalarawan ng [[Pamantayang Modelo]]. Ang modelong ito ay nagsasaalang ng 12 alam na mga partikulo ng materya (mga [[quark]] at [[lepton]]) na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng [[malakas na interaksiyon|malakas]], [[mahinang interaksiyon|mahina]] at mga [[elektromagnetiko]]ng pundamental na mga pwersa. Ang [[dinamika]] ay inilalarawan sa mga termino ng partikulong materya na nagpapalitan ng mga [[gauge boson]](mga [[gluon]], [[boson na W at Z]] at [[photon]]). Ang Pamantayang Modelo ay humuhula rin ng isang partikulong tinatawag na [[Higgs boson]] na ang pag-iiral ay hindi pa napapatunayan sa kasalukuyan. Ang mga paghahanap nito ay kasalukuyang isinasagawa sa [[Tevatron]], [[Fermilab]] at sa [[Large Hadron Collider]] sa [[CERN]]. ==== Astropisika ==== Ang [[astropisika]] at [[astronomiya]] ang aplikasyo ng mga [[teoriya]] at pamamaraan ng pisika sa pag-aaral ng istrakturang pang-[[bituin]] (stellar), [[ebolusyong stellar]] at pinagmula ng [[Sistemang Solar]] at mga kaugnay na problema sa [[kosmolohiya]]. Dahil ang astropisika ay isang malawak na paksa, ang mga astropisiko ay karaniwang naglalapat ng maraming mga disiplina sa pisika kabilang ang [[mekanika]], [[elektromagnetismo]], [[mekanikang estadistikal]], [[termodinamika]], [[mekanikang kwantum]], [[relatibidad]], [[nukleyar na pisika]], [[pisikang partikulo]] at pisikang atomiko at molekular. Ang pagkakatuklas ni [[Karl Jansky]] noong 1931 na ang mga [[signal na radyo]] ay inilalabas ng mga katawang pangkalawakan ang nagpasimula ng agham ng [[astronomiyang radyo]]. Sa pinakamakailan lamang, ang mga [[frontier]] ng [[astronomiya]] ay pinalawig ng [[eksplorasyon ng kalawakan]]. Ang mga [[perturbasyon]] at [[interperensiya]] mula sa [[atmospero]] ng mundo ay gumagawa sa batay sa kalawakang mga obserbasyon na kailangan para sa [[infrared]], [[ultraviolet]], [[gamma-ray]] at [[X-ray]] astronomiya. Ang [[pisikal na kosmolohiya]] ang pag-aaral ng pagkakabuo at [[ebolusyon ng uniberso]] sa pinakamalaking mga skala. Ang [[relatibidad|teoriyang relatibidad]] ni [[Albert Einstein]] ay gumagampan ng mahalagang papel sa lahat ng mga teoriyang kosmolohikal. Sa simula nang ika-20 siglo, ang pagkakatuklas ni [[Edwin Hubble]] na ang sansinukob ay lumalawak (expanding) gaya ng pinakita ng [[diagramang Hubble]] ay pumukaw sa mga katunggaling paliwanag na tinatawag na nakapirmeng estado na sansinukob at [[Malaking Pagsabog]] (Big Bang). Ang [[Malaking Pagsabog]] (Big Bang) ay nakompirma ng pagtatagumpay ng Big Bang nucleosynthesis at pagkakatuklas ng [[Kosmikong mikroweyb na likurang radiasyon]] noong 1964. Ang Modelong Malaking Pagsabog(Big Bang) ay nakasalig sa dalawang mga haliging teoretikal: Ang [[pangkahalatang relatibidad]] ni Einstein at ang [[prinsipyong kosmolohikal]]. Kamakailang napatunayan ng mga kosmolohista ang [[modelong ΛCDM]] ng ebolusyon ng sansinukob na kinabibilangan ng [[inplasyong kosmiko]], [[enerhiyang itim]] (dark energy) at [[materyang itim]] (dark matter). Ang maraming mga posibilidad at pagkakatuklas ang inaasahang lumitaw sa bagong data mula sa Fermi Gamma-ray Space Telescope sa paglipas ng darating na dekada at malawak na magbabago o magkaklaro ng mga umiiral na modelo ng sansinukob. Sa partikular, ang potensiyal para isang labis na pagkakatuklas na pumapaligid sa [[materyang itim]] (dark matter) ay posible sa mga susunod na ilang mga taon. Ang [[Fermilab]] ay maghahanap ng ebidensiya na ang [[materyang itim]] (dark matter) ay binubuo ng mahinang (weakly) na nakikipag-ugnayang mga malalaking partikulo na nagdadagdag sa mga katulad na eksperimenton sa [[Large Hadron Collider]] at ibang mga detektor sa ilalim ng lupa. Ang [[IBEX]] nagbubunga na ng mga bagong pagkakatuklas astropisikal: "''Walang nakakaalam kung ano ang lumilikha ng ENA (energetic neutral atoms) ribbon" kasama ng sindak terminasyon (termination shock) ng hanging solar (solar wind), ngunit ang lahat ay umaayon na ang paglalarawan ng mga aklat (textbook) ng [[helosphero]] - kung saan ang mga kargadang partikulo ng hanging solar ay umaararo sa papasulong na hanging galaktiko ng interstelalr na midyum sa hugis ng isang [[kometa]] — ay mali.''" ==Mga larangan== ===Pisikang teoretikal=== Ang '''pisikang teoretikal''' ({{lang-en|theoretical physics}}) ay isang sangay ng pisika na gumagamit ng mga [[modelong matematikal]] at mga [[abstraksiyon]] sa pisika upang ipaliwanag at hulaan ang mga natural na penomena. Ang kahalagaan ng [[matematika]] sa pisikang teoretikal ay minsan binibigyang diin sa ekspresyong "[[matematikal na pisika]]". ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{authority control}} {{Physics-footer}} [[Kategorya:Pisika| ]] 6f3kq6regxh8qaghb1c6us4e4d8rdl8 0 4746 2231760 2215758 2026-10-05T13:00:22Z ~2026-53610-35 167166 Inayos ang baybay 2231760 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod ng Naga |native_name = Naga City | sealfile = Ph seal nagacity.png | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Camarines Sur]] na nagpapakita ng lokasyon ng Lungsod ng Naga | region = [[Bicol Region]] | province = [[Camarines Sur]] | districts = Ikalawang Distrito ng Camarines Sur | barangays = 27 | class = Primera Klase; Urbanisado | mayor = Nelson S. Legasion ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Partido Liberal]]) | founded = 1573 | cityhood = [[Disyembre 15]], [[1948]] | website = [http://www.naga.gov.ph www.naga.gov.ph] | areakm2 = 84.48 | population_as_of = 2000 | population_total = 137810 | latd = 13| latm = 37| lats = | latNS = N | longd = 123| longm = 10| longs = | longEW = E }} :''Para sa ibang mga gamit ng salitang Naga, tingnan ang [[Naga|Naga (paglilinaw)]].'' Ang '''Lungsod ng Naga''' (Bikol: Ciudad nin Naga) ay isang ''1^st class'' o primera klaseng [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] sa [[Lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Camarines Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Ang Naga ay tinatawag din na "The Heart of Bicol" at "The Queen City of Bicol". ==Kasaysayan== Bago pa ang pagdating ng mga mananakop na Kastila, ang Naga ay isa nang ganap na bayan na malapit sa Ilog Naga. Iyon ay naging mahalang bayan na may mga matitibay na kagamitang panlaban at nakamamanghang mahusay na kultura. Nang sakupin ng mga Kastila ng ilang daan taon, ang kung ano ang Naga ngayon ay naging sentro ito ng [[kalakalan]], [[edukasyon]] at [[kultura]], at ang sentro ng pamahalaan at mga eklesiyastikong paghuhukom sa Bikol. Noong 1573, sa pangalawang paglalakbay niya sa rehiyon, ang konkistador na si [[:en:Juan de Salcedo|Juan de Salcedo]] ay tumapak sa bayan ay tinawag itong "Naga" dahil sa laganap na mga puno ng Narra ("Narra " sa Bikol na malalaking puno sa lugar). Noong 1576, Si Kapitan Pedro de Chávez ang pinuno ng garison na iniwan ni Salcedo, ang nakakita ng kasalukuyang lugar ng kalakalan, na pinangalanang la ''Ciudad de Cáceres'', sa salitang Kastila, bilang pag-alaala kay [[Francisco de Sande]], ang [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|gubenardor heneral]] at katutubo ng lungsod ng Cáceres sa [[Espanya]]. Lumipas ang panahon, at ang lungsod ng Kastila at ang bayan ng mga katutubo ay nagsama bilang isang malaking pamayanan at naging kilala bilang, Nueva Cáceres. Mayroon itong pamahalaang panlunsod ayon sa mga sinasabi ng batas ng Kastila, at may sariling ayuntamiento at cabildo. Sa simula ika-[[17]] dantaon, mayroon lamang lima pang ibang ciudades sa Pilipinas. Ang Nueva Cáceres ay nanatiling kabisera ng lalawigan ng [[Ambos Camarines]] at naging kabisera naman ng [[Camarines Sur]], hanggang sa pormal na buuin itong isang malayang lungsod sa ilalim ng Republika ng Pilipinas. ===Panahong pananakop ng Hapon=== Namugad ang mga hapon sa [[Pamantasang Ateneo de Naga|Ateneo De Naga]] at ginawa nila itong isang garison. Nang paparating na ang mga Amerikano noong 1945, maraming bomba ang kanilang inihulog sa Lungsod ng Naga. Ito ang dahilan ng pagkasunog ng palengke. Maraming sibilyan ang nasugatan sa pambobombang ito. ==Heograpiya== Ang Naga ay matatagpuan sa loob ng lalawigan ng Camarines Sur sa timog-silangang bahagi ng Luzon, {{convert|15|km}} mula sa [[Pili, Camarines Sur|Pili]] at {{convert|435|km}} timog-silangan ng [[Maynila]], ang kabisera ng bansa, at malapit sa sentro ng [[Rehiyon ng Bicol]].<ref>{{cite web | title = Google Maps | url = https://www.google.com/maps/dir/Manila,+Metro+Manila/Naga,+Camarines+Sur/@14.0793282,121.5284983,9z/data=!3m1!4b1!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x3397ca03571ec38b:0x69d1d5751069c11f!2m2!1d120.9842195!2d14.5995124!1m5!1m1!1s0x33a18cad50331fcb:0x1dd856f8b79915ca!2m2!1d123.1948238!2d13.6217753!3e0 | access-date = 25 Pebrero 2023}}</ref> [[File:Ilog Naga sa kahabaan ng San Francisco, Lungsod ng Naga, Camarines Sur.jpg|left|thumb|Ilog Naga sa kahabaan ng San Francisco, Lungsod ng Naga]] [[File:Majestic View of Mount Isarog.jpg|right|thumb|Mount Isarog]] Napapalibutan ito sa lahat ng panig ng mga kagubatan at ng masaganang lugar ng agrikultura at pangingisda. Mayroon itong lawak na 84.48 km² at matatagpuan sa paikot at makasaysayang [[Ilog Naga]], sa [[tagpuan]] ng mga ilog Naga at [[Ilog Bicol|Bikol]]. Kaya naman, ito ay palaging isang mainam na lugar para sa kalakalan, at bilang sentro para sa mga paaralan, simbahan, at mga tanggapan ng gobyerno. Kasama sa teritoryo nito ang isang bahagi ng [[Mount Isarog]], Barangay Panicuason, isang idineklarang [[protektadong lugar]] na kilala bilang Mount Isarog Natural Park na sumasaklaw sa 10,090.89 ektarya.<ref>{{cite web | title = Mount Isarog Natural Park, Sec. 5 a.1, R.A. 11038, Isang Batas na Nagdedeklara ng mga Protektadong Lugar at Naglalaan para sa Pamamahala ng mga Ito, na Nagbabago Para sa Layuning Ito Republic Act No. 7658, O Kilala rin bilang Ang "National Integrated Protected Areas Systems (NIPAS) Act of 1992" At Para sa Iba Pang Layunin. | petsa = 25 Pebrero 2023 | url = https://www.officialgazette.gov.ph/2018/06/22/republic-act-no-11038 | access-date = 25 Pebrero 2023}}</ref> ===Klima=== {{Weather box | lokasyon = Naga | lapad = auto | metric first = Oo | iisang linya = Oo | Enero mataas C = 30.2 | Pebrero mataas C = 31.1 | Marso mataas C = 32.8 | Abril mataas C = 34.3 | Mayo mataas C = 34.2 | Hunyo mataas C = 32.4 | Hulyo mataas C = 31.3 | Agosto mataas C = 30.8 | Setyembre mataas C = 31.1 | Oktubre mataas C = 31.2 | Nobyembre mataas C = 31.0 | Disyembre mataas C = 30.3 | taon mataas C = | Enero katamtaman C = 25.6 | Pebrero katamtaman C = 26.1 | Marso katamtaman C = 27.6 | Abril katamtaman C = 29.1 | Maaaring katamtaman C = 29.5 | Hunyo katamtaman C = 28.4 | Hul mean C = 27.7 | Ago mean C = 27.4 | Set mean C = 27.6 | Okt mean C = 27.3 | Nob mean C = 26.9 | Dis mean C = 26.0 | taon mean C = | Ene low C = 20.9 | Peb low C = 21.1 | Mar low C = 22.5 | Abr low C = 24.0 | Mayo low C = 24.8 | Hun low C = 24.4 | Hul low C = 24.1 | Ago low C = 24.0 | Set low C = 24.0 | Okt low C = 23.5 | Nob low C = 22.8 | Dis low C = 21.6 | taon low C = | Ene presipitasyon mm = 6.3 | Peb presipitasyon mm = 3.3 | Mar presipitasyon mm = 7.1 | Presipitasyon ng Abril mm = 9.3 | Presipitasyon ng Mayo mm = 100.4 | Presipitasyon ng Hunyo mm = 272.7 | Presipitasyon ng Hulyo mm = 341.2 | Presipitasyon ng Agosto mm = 398.3 | Presipitasyon ng Setyembre mm = 326.0 | Presipitasyon ng Oktubre mm = 230.0 | Presipitasyon ng Nobyembre mm = 120.4 | Presipitasyon ng Disyembre mm = 48.8 | Presipitasyon ng taon mm = | Mga araw ng ulan ng Enero = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Pebrero = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Marso = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Abril = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Mayo = 7.0 | Mga araw ng ulan ng Hunyo = 14.0 | Mga araw ng ulan ng Hulyo = 16.0 | Mga araw ng ulan ng Agosto = 19.0 | Mga araw ng ulan ng Setyembre = 17.0 | Mga araw ng ulan ng Oktubre = 13.0 | Mga araw ng ulan ng Nobyembre = 9.0 | Mga araw ng ulan ng Disyembre = 5.0 | petsa = Abril 2012}} Ayon sa sistemang [[Köppen climate classification]], ang Naga ay mayroong [[tropical savanna climate]]. Ang panahon sa lungsod mula Marso hanggang Mayo ay mainit at tuyo, na may temperaturang mula {{convert|24|hanggang|34|C|F}}. Ang panahon ng [[bagyo]] ay mula Hunyo hanggang Oktubre, at ang panahon noon ay karaniwang maulan. Mula Nobyembre hanggang Pebrero, ang klima ay mas malamig na may temperaturang mula {{convert|22|hanggang|28|C|F}}. Ang karaniwang halumigmig sa buong taon ay 77%.<ref>[http://naga.gov.ph/see-naga/plan-your-trip/about-naga/facts-figures/facts-and-figures/ "Pangkalahatang Impormasyon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128162818/http://naga.gov.ph/see-naga/plan-your-trip/about-naga/facts-figures/facts-and-figures/ |date=Enero 28, 2021 }}. Tingnan ang Naga – Opisyal na Website ng Lungsod ng Naga. Kinuha noong Mayo 13, 2012.</ref> ===Mga barangay=== Ang Naga ay nahahati sa 27 [[barangay]].<ref name="nscb.gov.ph">{{cite web |title=Munisipality/Lungsod: NAGA CITY |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/municipality.asp?muncode=051724000&regcode=05&provcode=17 |work=PSGC Interactive |publisher=National Statistical Coordination Board |access-date=Abril 22, 2014 |location=Makati, Pilipinas |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113210308/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/municipality.asp?muncode=051724000&regcode=05&provcode=17 |archive-date=Nobyembre 13, 2015 }}</ref> Ang bawat barangay ay binubuo ng mga [[purok]] at ang ilan ay may mga [[sitio]]. Nahahati sa 27 [[baranggay|barangay]] ang Naga. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abella * Bagumbayan Norte * Bagumbayan Sur * Balatas * Calauag * Cararayan * Carolina * Concepcion Grande * Concepcion Pequeña * Dayangdang * Del Rosario * Dinaga * Igualdad Interior * Lerma </td><td valign=top> * Liboton * Mabolo * Pacol * Panicuason * Peñafrancia * Sabang * San Felipe * San Francisco (City Center) * San Isidro * Santa Cruz * Tabuco * Tinago * Triangulo </td></tr></table> ==Demograpiko== {{Populasyon}} Ayon sa senso noong 2024, ang populasyon ng Naga ay 210,545 katao, na may densidad na 2,300/km². Ang Naga ay may average na taunang paglago ng populasyon na 1.29% sa pagitan ng 2010 at 2020 ayon sa parehong senso. Lahat ng mataong lugar sa lungsod ay inuri bilang urban. Ang Naga City ay may halos parehong populasyon sa Legazpi City (209,533). ===Relihiyon=== ====Katolisismong Romano==== [[File:Peñafrancia Basilica Minore.jpg|thumb|right|[[Peñafrancia Basilica|Minor Basilica of Our Lady of Peñafrancia]]]] Ang lungsod ang luklukan ng simbahan ng [[Archdiocese of Caceres]], na nangangasiwa sa populasyon ng mga Katoliko sa [[Rehiyon ng Bicol]], na ang arsobispo ang [[Primate (obispo)|primate]] ng rehiyon. Ang nangingibabaw na pananampalatayang ito ay sinusuportahan ng pagkakaroon ng mga luma at maimpluwensyang institusyong Katoliko, mula sa mga unibersidad hanggang sa mga simbahang pinapatakbo ng iba't ibang [[institusyon ng relihiyon]], lalo na ang [[Ateneo de Naga University]] ng mga [[Heswita]]; ang [[Universidad de Santa Isabel]] ng mga [[Daughters of Charity of Saint Vincent de Paul|Daughters of Charity]]; ang [[Naga Cathedral|Naga Metropolitan Cathedral]], na siyang pinakamatandang katedral na nakatayo pa rin sa [[Luzon]] sa labas ng [[Metro Manila]]; [[Peñafrancia Basilica Minore]], na siyang pinakamalaking istrukturang Katoliko sa timog Luzon sa sukat at lawak ng lupa; [[Our Lady of Peñafrancia Shrine]]; ang makasaysayang [[San Francisco Church (Intramuros)|San Francisco Church]]; at Peñafrancia Museum. ====Iba pang mga pananampalatayang Kristiyano==== Kabilang sa mga denominasyong Protestante sa lungsod ang [[Seventh-day Adventist Church|Seventh-day Adventist]] at [[Bible Baptist]], na ang mga simbahan ay matatagpuan sa Magsaysay Avenue, habang ang ibang mga Protestante ay dumadalo sa Methodist Church na kabilang sa mga lumang istruktura sa Peñafrancia Avenue. Ang ''[[Assemblies of God]]'' ay nagpapanatili ng mabilis na lumalagong ministeryo sa Naga. Bukod sa Naga Bethel Church (dating Naga Bethel Temple), na matatagpuan sa Felix Plazo Street, ang iba pang mga lokal na kongregasyon ay ang Philippians Christian Fellowship (sa mga barangay ng San Felipe), Gethsemane Christian Ministries (sa Carolina), at mga outreach ministries sa iba pang mga barangay. Ang pinakamalaking relihiyon ng minorya sa Naga ay ang [[Iglesia ni Cristo]] (INC). Ang INC ay may ilang mga kapilya sa iba't ibang mga barangay sa lungsod, at ang lokal na kongregasyon ang pinakamalaki sa distrito. Sinusundan ito ng Ang Simbahan ni Hesukristo ng mga Banal sa mga Huling Araw (dating kilala bilang "Mormon") na may ilang mga kongregasyon (ward) na ang kanilang pangunahing gusali ng simbahan ay matatagpuan sa Panganiban Drive na hindi kalayuan sa mga INC. Mayroon ding konsentrasyon ng mga ministeryo ng [[Jesus Miracle Crusade]] sa lungsod. ====Iba pang mga relihiyon==== [[File:Templo ng Taoista sa Ilog Naga.jpg|right|thumb|Templo ng Taoista sa Ilog Naga]] Matatagpuan din sa lungsod ang mga [[Muslim]], [[Sikhismo|Mga Sikh]], at [[Taoismo|Mga Taoista]]. ===Wika=== Ang diyalektong Bikol-Central sa Baybayin ng [[Mga wikang Bikol|wikang Bikol]] ang dominanteng diyalektong sinasalita ng populasyon sa Naga.<ref name="NagaDemography">{{cite web |title=Demography |url=http://naga.gov.ph/uncategorized/demography/ |website=Lungsod ng Naga |access-date=Abril 4, 2019 |archive-date=Abril 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404072632/http://naga.gov.ph/uncategorized/demography/ |url-status=dead }}</ref> Ang Gitnang Pamantayang Bikol ay ang batayan din para sa iba pang mga diyalekto sa [[Rehiyon ng Bikol]].<ref>{{cite web |title=Mga Kapaki-pakinabang na Salitang Pilipino – Mga Salin sa Bikol |url=http://www.camsurguidedelights.com/useful-filipino-words-bicol-translations/ |date=2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140427010026/http://www.camsurguidedelights.com/useful-filipino-words-bicol-translations/ |archive-date=Abril 27, 2014 |website=Cam Sur Guide Delights |access-date=Abril 4, 2019}}</ref> Karamihan sa populasyon ng lungsod ay nakakaintindi at nakapagsasalita ng Ingles, [[Wikang Filipino|Filipino]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]]. Dahil sa pagdagsa ng mga tao mula sa lugar ng Rinconada na nag-aaral sa iba't ibang unibersidad, maririnig din ang [[Wikang Rinconada Bikol|Rinconada Bikol]] sa iba't ibang paaralan at sa buong lungsod. May iba't ibang antas ng kahusayan sa Rinconada Bikol ang ilang Nagueño, dahil ang katimugang kalahati ng Pili, na siyang hangganan sa pagitan ng mga nagsasalita ng Rinconada Bikol at Coastal Bikol, ay ilang kilometro lamang ang layo mula sa Naga. Bagama't ang pangunahing wika ay Bikol, at ang midyum ng pagtuturo sa paaralan ay Ingles, ang mga tao sa Naga ay karaniwang nagsasabi ng oras at bumibilang sa Espanyol. ====Wika ng Isarog Agta==== Noong 2010, inilabas ng [[UNESCO]] ang ika-3 tomo nito ng ''[[Atlas of the World's Languages ​​in Danger]]'', kung saan tatlong kritikal na [[nanganganib na wika]] ang nasa Pilipinas. Isa na rito ang wikang ''Isarog Agta'', ng mga taong Isarog Agta, na naninirahan sa Bundok Isarog at isa sa mga orihinal na naninirahang Negrito sa Pilipinas, na kabilang sa klasipikasyon ng [[mga taong Aeta]] ngunit may mga sistema ng wika at paniniwala na natatangi sa kanilang sariling kultura at pamana. Limang Isarog Agta lamang ang nagsalita ng kanilang katutubong wika noong taong 2000. Ang wikang ito ay inuri bilang "Critically Endangered", ibig sabihin ang pinakabatang nagsasalita ay mga lolo't lola at mas matanda, bahagyang at madalang magsalita ng wika, at halos hindi naipapasa ang wika sa kanilang mga anak at apo. Kung ang natitirang 150 Isarog Agta ay hindi magpapasa ng kanilang katutubong wika sa susunod na henerasyon, ito ay mawawala sa loob ng isa hanggang dalawang dekada. ==Mga kilalang personalidad== *[[Andrew E]] {{ndash}} Pilipinong mang-aawit at rapper *[[Bembol Roco]] {{ndash}} Pilipinong aktor *[[Johnny Abarrientos]] – isang manlalaro ng basketball sa Pilipinas na naglaro sa [[Philippine Basketball Association|PBA]] mula 1993 hanggang 2010. Kasalukuyan siyang nagsisilbing coach ng koponan na [[Magnolia Hotshots|B-Meg Llamados]]<ref>{{Cite web |url=http://www.spin.ph/sports/basketball/news/barroca-draws-comparisons-with-abarrientos-as-he-steps-up-for-injury-hit-san-mig |title=Si Barroca ay kumukumpara kay Abarrientos habang siya ay humahawak ng suporta para sa San Mig na naapektuhan ng pinsala — PBA — SPIN.PH |access-date=Abril 11, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413132056/http://www.spin.ph/sports/basketball/news/barroca-draws-comparisons-with-abarrientos-as-he-steps-up-for-injury-hit-san-mig |archive-date=Abril 13, 2014 |url-status=dead }}</ref> *[[Tomás Arejola]] – abogado, mambabatas, diplomat, manunulat sa politika at isang propagandista noong panahon ng kolonyal na Espanyol. *[[Joker Arroyo]]<ref>{{cite magazine |last=Chua-Eoan |first=Howard |title=Ang Pilipinas – Hindi Tumatawa ang Joker |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,965575-1,00.html |date=Setyembre 21, 1987 |magazine=Time |url-access=subscription |access-date=Abril 11, 2019 |archive-date=Marso 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325075431/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,965575-1,00.html |url-status=dead }}</ref> – ay isang estadista at mahalagang pigura sa [[EDSA People Power Revolution]] na nagpatalsik sa noo'y pangulong [[Ferdinand Marcos]] at sa kanyang pamilya sa pwesto. Naglingkod din siya bilang Kongresista ng Makati sa loob ng 9 na taon, at miyembro ng Senado sa loob ng 12 taon<ref>Toms, S. [https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/from_our_own_correspondent/4609892.stm "The Philippine name game"], ''BBC News'', Enero 14, 2006. Na-access noong Pebrero 21, 2007.</ref><ref>Mydans, S. [https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F40711F739580C7B8DDDA00894DF484D81 "Aquino, Under Pressure, Removes Her Closest Adviser"], ''The New York Times'', Setyembre 18, 1987. Na-access noong Pebrero 21, 2007.</ref><ref>Chua-Eoan, H. [https://web.archive.org/web/20070312221011/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,965575-2,00.html "The Philippines The Joker Was Not Laughing"], ''Oras'' p. 2, Setyembre 21, 1987. Na-access noong Pebrero 21, 2007.</ref> *[[Wally Bayola]] – ay isang Pilipinong komedyante, aktor, at TV host ng ''[[Eat Bulaga!]]'' *[[Ely Buendia]] – na ang tunay na pangalan ay Eleandre Basiño Buendia. Siya ay isang Pilipinong mang-aawit, frontman ng [[Eraserheads]] at [[Pupil (band)|Pupil]] *[[Jose Fabian Cadiz]] – Pilipinong politiko at bise alkalde ng [[Marikina]]. *[[Dave Capucao]] – Obispong Katolikong Pilipino at ang ikalimang [[Prelatura ng Teritoryo ng Infanta|Prelado ng Infanta]] *[[AJ Dee]] – na ang tunay na pangalan ay Angel James Dee III, ay isang aktor at isang internasyonal na mapagkumpitensyang manlalangoy, tulad ng kanyang nakababatang kapatid na si Enchong Dee. *[[Enchong Dee]] – na ang tunay na pangalan ay Ernest Lorenzo Velasquez Dee, ay isang aktor, direktor at modelo, at isang internasyonal na mapagkumpitensyang manlalangoy. Siya ay isang contract artist ng ABS-CBN at nanalo ng maraming parangal para sa kanyang trabaho sa pelikula at telebisyon. *[[Amalia Fuentes]] – Aktres na Pilipina *[[Victor Dennis T. Nierva]] – makata, guro, mamamahayag, aktor sa teatro, tagasalin, graphic at book designer. *[[Salvador Panelo]] – dating tagapagsalita at punong legal counsel ni Pangulong Rodrigo Duterte; abogadong nagsasanay na kilala sa pagkatawan sa mga kontrobersyal na pigura. *[[Jesse Robredo]] – ay isang Pilipinong estadista at dating alkalde ng Naga. Nagawa ni Robredo na baguhin ang Naga mula sa pagiging mapurol at matamlay tungo sa pagiging isa sa "Pinahusay na Lungsod sa Asya", ayon sa ''[[Asiaweek|Asiaweek Magazine]]'' noong 1999. Noong panahon niya sa city hall, kinilala si Robredo para sa "lubhang pinahusay na mga stakeholder at mga tao *[[Leni Robredo]] – asawa ni Jesse Robredo, dating kongresista ng Ikatlong Distrito ng [[Camarines Sur]] (2013–16), at ang ika-14 na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]]. *[[Raul Roco]] – ay isang pigura sa politika sa Pilipinas. Siya ang tagapagdala ng bandila ng [[Aksyon Demokratiko]], na itinatag niya noong 1997 bilang isang sasakyan para sa kanyang mga pagtakbo sa pagkapangulo noong 1998 at 2004. Siya ay isang senador at kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon sa ilalim ng pagkapangulo ni [[Gloria Macapagal Arroyo]]. *[[Tecla San Andres Ziga]] – [[babaeng senador sa Pilipinas]] kilala bilang unang [[Babae sa Pilipinas|babae sa bansa]] na nanguna sa [[pagsusulit sa bar]] para sa mga nagtapos sa abogasya.<ref name=PS>{{cite web|title=Tecla San Andres Ziga|url=http://www.senate.gov.ph/senators/former_senators/tecla_ziga.htm|publisher=Senado ng Pilipinas|access-date=Nobyembre 23, 2013}}</ref> *[[Adolfo Tito Yllana]] – Arsobispo Katoliko na nagsisilbing Apostolic Nuncio sa Israel at Cyprus, at Apostolic Delegate sa Jerusalem at Palestine ==Clima== *tropiko Moonson clima ==wika== Central Bicol ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Naga Camarines Sur]] {{pilipinas-stub}} s269r2i0gdal7ug2hrc8qjvy26z8k3j 2231793 2231760 2026-10-05T14:13:44Z ~2026-53544-67 167169 Kinansela ang pagbabagong 2231760 ni [[Special:Contributions/~2026-53610-35|~2026-53610-35]] ([[User talk:~2026-53610-35|Usapan]]) 2231793 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod ng Naga |native_name = Naga City | sealfile = Ph seal nagacity.png | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Camarines Sur]] na nagpapakita ng lokasyon ng Lungsod ng Naga | region = [[Bicol Region]] | province = [[Camarines Sur]] | districts = Ikalawang Distrito ng Camarines Sur | barangays = 27 | class = Primera Klase; Urbanisado | mayor = Nelson S. Legasion ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Partido Liberal]]) | founded = 1573 | cityhood = [[Disyembre 15]], [[1948]] | website = [http://www.naga.gov.ph www.naga.gov.ph] | areakm2 = 84.48 | population_as_of = 2000 | population_total = 137810 | latd = 13| latm = 37| lats = | latNS = N | longd = 123| longm = 10| longs = | longEW = E }} :''Para sa ibang mga gamit ng salitang Naga, tingnan ang [[Naga|Naga (paglilinaw)]].'' Ang '''Lungsod ng Naga''' (Bikol: Ciudad nin Naga) ay isang ''1^st class'' o primera klaseng [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] sa [[Lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Camarines Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Ang Naga ay tinatawag din na "The Heart of Bicol" at "The Queen City of Bicol". ==Kasaysayan== Bago pa ang pagdating ng mga mananakop na Kastila, ang Naga ay isa nang ganap na bayan na malapit sa Ilog Naga. Iyon ay naging mahalang bayan na may mga matitibay na kagamitang panlaban at nakamamanghang mahusay na kultura. Nang sakupin ng mga Kastila ng ilang daan taon, ang kung ano ang Naga ngayon ay naging sentro ito ng [[kalakalan]], [[edukasyon]] at [[kultura]], at ang sentro ng pamahalaan at mga eklesiyastikong paghuhukom sa Bikol. Noong 1573, sa pangalawang paglalakbay niya sa rehiyon, ang konkistador na si [[:en:Juan de Salcedo|Juan de Salcedo]] ay tumapak sa bayan ay tinawag itong "Naga" dahil sa laganap na mga puno ng Narra ("Narra " sa Bikol na malalaking puno sa lugar). Noong 1576, Si Kapitan Pedro de Chávez ang pinuno ng garison na iniwan ni Salcedo, ang nakakita ng kasalukuyang lugar ng kalakalan, na pinangalanang la ''Ciudad de Cáceres'', sa salitang Kastila, bilang pag-alaala kay [[Francisco de Sande]], ang [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|gubenardor heneral]] at katutubo ng lungsod ng Cáceres sa [[Espanya]]. Lumipas ang panahon, at ang lungsod ng Kastila at ang bayan ng mga katutubo ay nagsama bilang isang malaking pamayanan at naging kilala bilang, Nueva Cáceres. Mayroon itong pamahalaang panlunsod ayon sa mga sinasabi ng batas ng Kastila, at may sariling ayuntamiento at cabildo. Sa simula ika-[[17]] dantaon, mayroon lamang lima pang ibang ciudades sa Pilipinas. Ang Nueva Cáceres ay nanatiling kabisera ng lalawigan ng [[Ambos Camarines]] at naging kabisera naman ng [[Camarines Sur]], hanggang sa pormal na buuin itong isang malayang lungsod sa ilalim ng Republika ng Pilipinas. ===Panahong pananakop ng Hapon=== Namugad ang mga hapon sa [[Pamantasang Ateneo de Naga|Ateneo De Naga]] at ginawa nila itong isang garison. Nang paparating na ang mga Amerikano noong 1945, maraming bomba ang kanilang inihulog sa Lungsod ng Naga. Ito ang dahilan ng pagkasunog ng palengke. Maraming sibilyan ang nasugatan sa pambobombang ito. ==Heograpiya== Ang Naga ay matatagpuan sa loob ng lalawigan ng Camarines Sur sa timog-silangang bahagi ng Luzon, {{convert|15|km}} mula sa [[Pili, Camarines Sur|Pili]] at {{convert|435|km}} timog-silangan ng [[Maynila]], ang kabisera ng bansa, at malapit sa sentro ng [[Rehiyon ng Bicol]].<ref>{{cite web | title = Google Maps | url = https://www.google.com/maps/dir/Manila,+Metro+Manila/Naga,+Camarines+Sur/@14.0793282,121.5284983,9z/data=!3m1!4b1!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x3397ca03571ec38b:0x69d1d5751069c11f!2m2!1d120.9842195!2d14.5995124!1m5!1m1!1s0x33a18cad50331fcb:0x1dd856f8b79915ca!2m2!1d123.1948238!2d13.6217753!3e0 | access-date = 25 Pebrero 2023}}</ref> [[File:Ilog Naga sa kahabaan ng San Francisco, Lungsod ng Naga, Camarines Sur.jpg|left|thumb|Ilog Naga sa kahabaan ng San Francisco, Lungsod ng Naga]] [[File:Majestic View of Mount Isarog.jpg|right|thumb|Mount Isarog]] Napapalibutan ito sa lahat ng panig ng mga kagubatan at ng masaganang lugar ng agrikultura at pangingisda. Mayroon itong lawak na 84.48 km² at matatagpuan sa paikot at makasaysayang [[Ilog Naga]], sa [[tagpuan]] ng mga ilog Naga at [[Ilog Bicol|Bikol]]. Kaya naman, ito ay palaging isang mainam na lugar para sa kalakalan, at bilang sentro para sa mga paaralan, simbahan, at mga tanggapan ng gobyerno. Kasama sa teritoryo nito ang isang bahagi ng [[Mount Isarog]], Barangay Panicuason, isang idineklarang [[protektadong lugar]] na kilala bilang Mount Isarog Natural Park na sumasaklaw sa 10,090.89 ektarya.<ref>{{cite web | title = Mount Isarog Natural Park, Sec. 5 a.1, R.A. 11038, Isang Batas na Nagdedeklara ng mga Protektadong Lugar at Naglalaan para sa Pamamahala ng mga Ito, na Nagbabago Para sa Layuning Ito Republic Act No. 7658, O Kilala rin bilang Ang "National Integrated Protected Areas Systems (NIPAS) Act of 1992" At Para sa Iba Pang Layunin. | petsa = 25 Pebrero 2023 | url = https://www.officialgazette.gov.ph/2018/06/22/republic-act-no-11038 | access-date = 25 Pebrero 2023}}</ref> ===Klima=== {{Weather box | lokasyon = Naga | lapad = auto | metric first = Oo | iisang linya = Oo | Enero mataas C = 30.2 | Pebrero mataas C = 31.1 | Marso mataas C = 32.8 | Abril mataas C = 34.3 | Mayo mataas C = 34.2 | Hunyo mataas C = 32.4 | Hulyo mataas C = 31.3 | Agosto mataas C = 30.8 | Setyembre mataas C = 31.1 | Oktubre mataas C = 31.2 | Nobyembre mataas C = 31.0 | Disyembre mataas C = 30.3 | taon mataas C = | Enero katamtaman C = 25.6 | Pebrero katamtaman C = 26.1 | Marso katamtaman C = 27.6 | Abril katamtaman C = 29.1 | Maaaring katamtaman C = 29.5 | Hunyo katamtaman C = 28.4 | Hul mean C = 27.7 | Ago mean C = 27.4 | Set mean C = 27.6 | Okt mean C = 27.3 | Nob mean C = 26.9 | Dis mean C = 26.0 | taon mean C = | Ene low C = 20.9 | Peb low C = 21.1 | Mar low C = 22.5 | Abr low C = 24.0 | Mayo low C = 24.8 | Hun low C = 24.4 | Hul low C = 24.1 | Ago low C = 24.0 | Set low C = 24.0 | Okt low C = 23.5 | Nob low C = 22.8 | Dis low C = 21.6 | taon low C = | Ene presipitasyon mm = 6.3 | Peb presipitasyon mm = 3.3 | Mar presipitasyon mm = 7.1 | Presipitasyon ng Abril mm = 9.3 | Presipitasyon ng Mayo mm = 100.4 | Presipitasyon ng Hunyo mm = 272.7 | Presipitasyon ng Hulyo mm = 341.2 | Presipitasyon ng Agosto mm = 398.3 | Presipitasyon ng Setyembre mm = 326.0 | Presipitasyon ng Oktubre mm = 230.0 | Presipitasyon ng Nobyembre mm = 120.4 | Presipitasyon ng Disyembre mm = 48.8 | Presipitasyon ng taon mm = | Mga araw ng ulan ng Enero = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Pebrero = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Marso = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Abril = 1.0 | Mga araw ng ulan ng Mayo = 7.0 | Mga araw ng ulan ng Hunyo = 14.0 | Mga araw ng ulan ng Hulyo = 16.0 | Mga araw ng ulan ng Agosto = 19.0 | Mga araw ng ulan ng Setyembre = 17.0 | Mga araw ng ulan ng Oktubre = 13.0 | Mga araw ng ulan ng Nobyembre = 9.0 | Mga araw ng ulan ng Disyembre = 5.0 | petsa = Abril 2012}} Ayon sa sistemang [[Köppen climate classification]], ang Naga ay mayroong [[tropical savanna climate]]. Ang panahon sa lungsod mula Marso hanggang Mayo ay mainit at tuyo, na may temperaturang mula {{convert|24|hanggang|34|C|F}}. Ang panahon ng [[bagyo]] ay mula Hunyo hanggang Oktubre, at ang panahon noon ay karaniwang maulan. Mula Nobyembre hanggang Pebrero, ang klima ay mas malamig na may temperaturang mula {{convert|22|hanggang|28|C|F}}. Ang karaniwang halumigmig sa buong taon ay 77%.<ref>[http://naga.gov.ph/see-naga/plan-your-trip/about-naga/facts-figures/facts-and-figures/ "Pangkalahatang Impormasyon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128162818/http://naga.gov.ph/see-naga/plan-your-trip/about-naga/facts-figures/facts-and-figures/ |date=Enero 28, 2021 }}. Tingnan ang Naga – Opisyal na Website ng Lungsod ng Naga. Kinuha noong Mayo 13, 2012.</ref> ===Mga barangay=== Ang Naga ay nahahati sa 27 [[barangay]].<ref name="nscb.gov.ph">{{cite web |title=Munisipality/Lungsod: NAGA CITY |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/municipality.asp?muncode=051724000&regcode=05&provcode=17 |work=PSGC Interactive |publisher=National Statistical Coordination Board |access-date=Abril 22, 2014 |location=Makati, Pilipinas |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113210308/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/municipality.asp?muncode=051724000&regcode=05&provcode=17 |archive-date=Nobyembre 13, 2015 }}</ref> Ang bawat barangay ay binubuo ng mga [[purok]] at ang ilan ay may mga [[sitio]]. Nahahati sa 27 [[baranggay|barangay]] ang Naga. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abella * Bagumbayan Norte * Bagumbayan Sur * Balatas * Calauag * Cararayan * Carolina * Concepcion Grande * Concepcion Pequeña * Dayangdang * Del Rosario * Dinaga * Igualdad Interior * Lerma </td><td valign=top> * Liboton * Mabolo * Pacol * Panicuason * Peñafrancia * Sabang * San Felipe * San Francisco (City Center) * San Isidro * Santa Cruz * Tabuco * Tinago * Triangulo </td></tr></table> ==Demograpiko== {{Populasyon}} Ayon sa senso noong 2024, ang populasyon ng Naga ay 210,545 katao, na may densidad na 2,300/km². Ang Naga ay may average na taunang paglago ng populasyon na 1.29% sa pagitan ng 2010 at 2020 ayon sa parehong senso. Lahat ng mataong lugar sa lungsod ay inuri bilang urban. Ang Naga City ay may halos parehong populasyon sa Legazpi City (209,533). ===Relihiyon=== ====Katolisismong Romano==== [[File:Peñafrancia Basilica Minore.jpg|thumb|right|[[Peñafrancia Basilica|Minor Basilica of Our Lady of Peñafrancia]]]] Ang lungsod ang luklukan ng simbahan ng [[Archdiocese of Caceres]], na nangangasiwa sa populasyon ng mga Katoliko sa [[Rehiyon ng Bicol]], na ang arsobispo ang [[Primate (obispo)|primate]] ng rehiyon. Ang nangingibabaw na pananampalatayang ito ay sinusuportahan ng pagkakaroon ng mga luma at maimpluwensyang institusyong Katoliko, mula sa mga unibersidad hanggang sa mga simbahang pinapatakbo ng iba't ibang [[institusyon ng relihiyon]], lalo na ang [[Ateneo de Naga University]] ng mga [[Heswita]]; ang [[Universidad de Santa Isabel]] ng mga [[Daughters of Charity of Saint Vincent de Paul|Daughters of Charity]]; ang [[Naga Cathedral|Naga Metropolitan Cathedral]], na siyang pinakamatandang katedral na nakatayo pa rin sa [[Luzon]] sa labas ng [[Metro Manila]]; [[Peñafrancia Basilica Minore]], na siyang pinakamalaking istrukturang Katoliko sa timog Luzon sa sukat at lawak ng lupa; [[Our Lady of Peñafrancia Shrine]]; ang makasaysayang [[San Francisco Church (Intramuros)|San Francisco Church]]; at Peñafrancia Museum. ====Iba pang mga pananampalatayang Kristiyano==== Kabilang sa mga denominasyong Protestante sa lungsod ang [[Seventh-day Adventist Church|Seventh-day Adventist]] at [[Bible Baptist]], na ang mga simbahan ay matatagpuan sa Magsaysay Avenue, habang ang ibang mga Protestante ay dumadalo sa Methodist Church na kabilang sa mga lumang istruktura sa Peñafrancia Avenue. Ang ''[[Assemblies of God]]'' ay nagpapanatili ng mabilis na lumalagong ministeryo sa Naga. Bukod sa Naga Bethel Church (dating Naga Bethel Temple), na matatagpuan sa Felix Plazo Street, ang iba pang mga lokal na kongregasyon ay ang Philippians Christian Fellowship (sa mga barangay ng San Felipe), Gethsemane Christian Ministries (sa Carolina), at mga outreach ministries sa iba pang mga barangay. Ang pinakamalaking relihiyon ng minorya sa Naga ay ang [[Iglesia ni Cristo]] (INC). Ang INC ay may ilang mga kapilya sa iba't ibang mga barangay sa lungsod, at ang lokal na kongregasyon ang pinakamalaki sa distrito. Sinusundan ito ng Ang Simbahan ni Hesukristo ng mga Banal sa mga Huling Araw (dating kilala bilang "Mormon") na may ilang mga kongregasyon (ward) na ang kanilang pangunahing gusali ng simbahan ay matatagpuan sa Panganiban Drive na hindi kalayuan sa mga INC. Mayroon ding konsentrasyon ng mga ministeryo ng [[Jesus Miracle Crusade]] sa lungsod. ====Iba pang mga relihiyon==== [[File:Templo ng Taoista sa Ilog Naga.jpg|right|thumb|Templo ng Taoista sa Ilog Naga]] Matatagpuan din sa lungsod ang mga [[Muslim]], [[Sikhismo|Mga Sikh]], at [[Taoismo|Mga Taoista]]. ===Wika=== Ang diyalektong Bikol-Central sa Baybayin ng [[Mga wikang Bikol|wikang Bikol]] ang dominanteng diyalektong sinasalita ng populasyon sa Naga.<ref name="NagaDemography">{{cite web |title=Demography |url=http://naga.gov.ph/uncategorized/demography/ |website=Lungsod ng Naga |access-date=Abril 4, 2019 |archive-date=Abril 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404072632/http://naga.gov.ph/uncategorized/demography/ |url-status=dead }}</ref> Ang Gitnang Pamantayang Bikol ay ang batayan din para sa iba pang mga diyalekto sa [[Rehiyon ng Bikol]].<ref>{{cite web |title=Mga Kapaki-pakinabang na Salitang Pilipino – Mga Salin sa Bikol |url=http://www.camsurguidedelights.com/useful-filipino-words-bicol-translations/ |date=2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140427010026/http://www.camsurguidedelights.com/useful-filipino-words-bicol-translations/ |archive-date=Abril 27, 2014 |website=Cam Sur Guide Delights |access-date=Abril 4, 2019}}</ref> Karamihan sa populasyon ng lungsod ay nakakaintindi at nakapagsasalita ng Ingles, [[Wikang Filipino|Filipino]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]]. Dahil sa pagdagsa ng mga tao mula sa lugar ng Rinconada na nag-aaral sa iba't ibang unibersidad, maririnig din ang [[Wikang Rinconada Bikol|Rinconada Bikol]] sa iba't ibang paaralan at sa buong lungsod. May iba't ibang antas ng kahusayan sa Rinconada Bikol ang ilang Nagueño, dahil ang katimugang kalahati ng Pili, na siyang hangganan sa pagitan ng mga nagsasalita ng Rinconada Bikol at Coastal Bikol, ay ilang kilometro lamang ang layo mula sa Naga. Bagama't ang pangunahing wika ay Bikol, at ang midyum ng pagtuturo sa paaralan ay Ingles, ang mga tao sa Naga ay karaniwang nagsasabi ng oras at bumibilang sa Espanyol. ====Wika ng Isarog Agta==== Noong 2010, inilabas ng [[UNESCO]] ang ika-3 tomo nito ng ''[[Atlas of the World's Languages ​​in Danger]]'', kung saan tatlong kritikal na [[nanganganib na wika]] ang nasa Pilipinas. Isa na rito ang wikang ''Isarog Agta'', ng mga taong Isarog Agta, na naninirahan sa Bundok Isarog at isa sa mga orihinal na naninirahang Negrito sa Pilipinas, na kabilang sa klasipikasyon ng [[mga taong Aeta]] ngunit may mga sistema ng wika at paniniwala na natatangi sa kanilang sariling kultura at pamana. Limang Isarog Agta lamang ang nagsalita ng kanilang katutubong wika noong taong 2000. Ang wikang ito ay inuri bilang "Critically Endangered", ibig sabihin ang pinakabatang nagsasalita ay mga lolo't lola at mas matanda, bahagyang at madalang magsalita ng wika, at halos hindi naipapasa ang wika sa kanilang mga anak at apo. Kung ang natitirang 150 Isarog Agta ay hindi magpapasa ng kanilang katutubong wika sa susunod na henerasyon, ito ay mawawala sa loob ng isa hanggang dalawang dekada. ==Mga kilalang personalidad== *[[Andrew E]] {{ndash}} Pilipinong mang-aawit at rapper *[[Bembol Roco]] {{ndash}} Pilipinong aktor *[[Johnny Abarrientos]] – isang manlalaro ng basketball sa Pilipinas na naglaro sa [[Philippine Basketball Association|PBA]] mula 1993 hanggang 2010. Kasalukuyan siyang nagsisilbing coach ng koponan na [[Magnolia Hotshots|B-Meg Llamados]]<ref>{{Cite web |url=http://www.spin.ph/sports/basketball/news/barroca-draws-comparisons-with-abarrientos-as-he-steps-up-for-injury-hit-san-mig |title=Si Barroca ay kumukumpara kay Abarrientos habang siya ay humahawak ng suporta para sa San Mig na naapektuhan ng pinsala — PBA — SPIN.PH |access-date=Abril 11, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413132056/http://www.spin.ph/sports/basketball/news/barroca-draws-comparisons-with-abarrientos-as-he-steps-up-for-injury-hit-san-mig |archive-date=Abril 13, 2014 |url-status=dead }}</ref> *[[Tomás Arejola]] – abogado, mambabatas, diplomat, manunulat sa politika at isang propagandista noong panahon ng kolonyal na Espanyol. *[[Joker Arroyo]]<ref>{{cite magazine |last=Chua-Eoan |first=Howard |title=Ang Pilipinas – Hindi Tumatawa ang Joker |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,965575-1,00.html |date=Setyembre 21, 1987 |magazine=Time |url-access=subscription |access-date=Abril 11, 2019 |archive-date=Marso 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325075431/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,965575-1,00.html |url-status=dead }}</ref> – ay isang estadista at mahalagang pigura sa [[EDSA People Power Revolution]] na nagpatalsik sa noo'y pangulong [[Ferdinand Marcos]] at sa kanyang pamilya sa pwesto. Naglingkod din siya bilang Kongresista ng Makati sa loob ng 9 na taon, at miyembro ng Senado sa loob ng 12 taon<ref>Toms, S. [https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/from_our_own_correspondent/4609892.stm "The Philippine name game"], ''BBC News'', Enero 14, 2006. Na-access noong Pebrero 21, 2007.</ref><ref>Mydans, S. [https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F40711F739580C7B8DDDA00894DF484D81 "Aquino, Under Pressure, Removes Her Closest Adviser"], ''The New York Times'', Setyembre 18, 1987. Na-access noong Pebrero 21, 2007.</ref><ref>Chua-Eoan, H. [https://web.archive.org/web/20070312221011/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,965575-2,00.html "The Philippines The Joker Was Not Laughing"], ''Oras'' p. 2, Setyembre 21, 1987. Na-access noong Pebrero 21, 2007.</ref> *[[Wally Bayola]] – ay isang Pilipinong komedyante, aktor, at TV host ng ''[[Eat Bulaga!]]'' *[[Ely Buendia]] – na ang tunay na pangalan ay Eleandre Basiño Buendia. Siya ay isang Pilipinong mang-aawit, frontman ng [[Eraserheads]] at [[Pupil (band)|Pupil]] *[[Jose Fabian Cadiz]] – Pilipinong politiko at bise alkalde ng [[Marikina]]. *[[Dave Capucao]] – Obispong Katolikong Pilipino at ang ikalimang [[Prelatura ng Teritoryo ng Infanta|Prelado ng Infanta]] *[[AJ Dee]] – na ang tunay na pangalan ay Angel James Dee III, ay isang aktor at isang internasyonal na mapagkumpitensyang manlalangoy, tulad ng kanyang nakababatang kapatid na si Enchong Dee. *[[Enchong Dee]] – na ang tunay na pangalan ay Ernest Lorenzo Velasquez Dee, ay isang aktor, direktor at modelo, at isang internasyonal na mapagkumpitensyang manlalangoy. Siya ay isang contract artist ng ABS-CBN at nanalo ng maraming parangal para sa kanyang trabaho sa pelikula at telebisyon. *[[Amalia Fuentes]] – Aktres na Pilipina *[[Victor Dennis T. Nierva]] – makata, guro, mamamahayag, aktor sa teatro, tagasalin, graphic at book designer. *[[Salvador Panelo]] – dating tagapagsalita at punong legal counsel ni Pangulong Rodrigo Duterte; abogadong nagsasanay na kilala sa pagkatawan sa mga kontrobersyal na pigura. *[[Jesse Robredo]] – ay isang Pilipinong estadista at dating alkalde ng Naga. Nagawa ni Robredo na baguhin ang Naga mula sa pagiging mapurol at matamlay tungo sa pagiging isa sa "Pinahusay na Lungsod sa Asya", ayon sa ''[[Asiaweek|Asiaweek Magazine]]'' noong 1999. Noong panahon niya sa city hall, kinilala si Robredo para sa "lubhang pinahusay na mga stakeholder at mga tao *[[Leni Robredo]] – asawa ni Jesse Robredo, dating kongresista ng Ikatlong Distrito ng [[Camarines Sur]] (2013–16), at ang ika-14 na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]]. *[[Raul Roco]] – ay isang pigura sa politika sa Pilipinas. Siya ang tagapagdala ng bandila ng [[Aksyon Demokratiko]], na itinatag niya noong 1997 bilang isang sasakyan para sa kanyang mga pagtakbo sa pagkapangulo noong 1998 at 2004. Siya ay isang senador at kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon sa ilalim ng pagkapangulo ni [[Gloria Macapagal Arroyo]]. *[[Tecla San Andres Ziga]] – [[babaeng senador sa Pilipinas]] kilala bilang unang [[Babae sa Pilipinas|babae sa bansa]] na nanguna sa [[pagsusulit sa bar]] para sa mga nagtapos sa abogasya.<ref name=PS>{{cite web|title=Tecla San Andres Ziga|url=http://www.senate.gov.ph/senators/former_senators/tecla_ziga.htm|publisher=Senado ng Pilipinas|access-date=Nobyembre 23, 2013}}</ref> *[[Adolfo Tito Yllana]] – Arsobispo Katoliko na nagsisilbing Apostolic Nuncio sa Israel at Cyprus, at Apostolic Delegate sa Jerusalem at Palestine ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Naga Camarines Sur]] {{pilipinas-stub}} 1ygt9iw90ro38cy2pyj17ebuq3fe44k 0 5232 2231835 2229673 2026-10-05T18:06:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231835 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Republikang Arabo ng Syria | common_name = Syria | native_name = {{unbulleted list|{{native name|ar|الجمهورية العربية السورية|italics=off}}<br />{{transliteration|ar|al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}}}}<!-- Addition/removal of Kurdish is contested, see talk page and past RfC --> | image_flag = Flag of Syria (2025-).svg<!-- Do not change this to the Ba'athist flag or the Independence flag --> | flag_border = yes | flag_type = Watawat | image_coat = Emblem of Syria (2025–present).svg | symbol_width = 100px | symbol_type = Sagisag | national_anthem = {{lang|ar|حُمَاةَ الدِّيَارِ}}<br />"Ḥumāt ad-Diyār"<br />''Mga Tagapagtanggol ng Tinubuang-bayan'' (''de jure''){{efn|Matapos bumagsak ang rehimeng Ba'athist, pansamantalang hindi ginamit ang pambansang awit. Gayunpaman, noong 18 Enero 2025, isang ''de facto'' na bagong pambansang awit, '''In Pursuit of Glory''', ang pinatugtog sa isang laban ng football matapos ipaalam ng [[Syrian Football Association]] sa [[FIFA]] na gagamit ito ng bagong pambansang awit. Mula noon, nananatiling hindi malinaw kung patuloy itong gagamitin. Noong Marso 2025, nilagdaan ni Pangulong [[Ahmed al-Sharaa]] ang [[Constitutional Declaration of the Syrian Arab Republic|Constitutional Declaration]], na nagsasaad sa Artikulo 5 na ang pambansang awit ay itatakda sa pamamagitan ng batas.}}{{parabr}}{{center|[[File:National Anthem of Syria.ogg]]}}<hr />{{lang|ar|فِي سَبِيلِ المَجد}}<br />"Fī Sabīli al-Majd"<br />''Sa Landas ng Kaluwalhatian'' (''de facto'')<ref>{{cite news |title=حقيقة النشيد الوطني السوري الجديد تتصدر الترند |trans-title=The truth about the new Syrian national anthem tops the trend |url=https://almashhad.com/article/773112298002792-News/191647995589717-%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B4%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%AA%D8%AA%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF/ |website=[[Al Mashhad Media|Al Mashhad]] |date=9 December 2024 |access-date=21 February 2025 |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231075802/https://almashhad.com/article/773112298002792-News/191647995589717-%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B4%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%AA%D8%AA%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF/ |archive-date=31 December 2024 |url-status=live }}</ref>{{parabr}}{{center|[[File:Fi Sabīli Al-Majd.wav]]}} | image_map = {{Switcher|[[File:Syria projection (2024–present).svg|frameless]]<br />{{Legend|#336830|Lokasyon ng Syria}} {{Legend|#61E760|Mga teritoryong sinakop ng Israel<!-- Do not remove link or alter the text -->}}|Ipakita ang globo|[[File:Syria - Location Map (2024) - SYR - UNOCHA.svg|frameless]]|Ipakita ang mapa ng Syria|default=1}} | capital = [[Damascus]] | coordinates = {{Coord|33|30|N|36|18|E|type:city}} | largest_city = kabisera | official_languages = [[Modern Standard Arabic|Arabic]]<ref name="CIA">{{Citation |title=Syria |date=3 March 2025 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/#people-and-society |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306031157/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/#people-and-society |url-status=dead |archive-date=6 March 2025 |access-date=6 March 2025 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref><ref>{{Cite web | title=Constitutional Declaration of the Syrian Arab Republic | url=https://constitutionnet.org/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20250318030710/https://constitutionnet.org/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.pdf | archive-date=18 March 2025 | website=ConstitutionNet}}</ref> | recognized_national_languages = [[Kurdish language|Kurdish]]{{efn|Ayon sa [[:s:Translation:Decree No. 13 of 2026 (Syria)|Decree No. 13 of 2026]]<ref name="al-monitor2026-01-16">{{Cite web |title=Syria's Sharaa declares Kurdish a national language, recognizes Nowruz - AL-Monitor: The Middle East's leading independent news source since 2012 |url=https://www.al-monitor.com/originals/2026/01/syrias-sharaa-declares-kurdish-national-language-recognizes-nowruz |access-date=16 January 2026 |website=www.al-monitor.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 January 2026 |title=President al-Sharaa issues decree that confirms Kurds as basic part of Syrian people |url=https://sana.sy/en/politics/2290787/ |access-date=16 January 2026 |website=Syrian Arab News Agency}}</ref>}} | languages_type = mga [[Spoken language|wikang sinasalita]] | languages = {{vunblist | Pangunahing Arabic}} {{collapsible list |Kurdish|[[Turkish language|Turkish]]|Neo-Aramaic|[[Syriac language|Syriac]]||Circassian|[[Chechen language|Chechen]]|[[Armenian language|Armenian]]|[[Greek language|Greek]]|[[Domari language|Domari]]}} | ethnic_groups = 80–90% [[Arabs|Arab]]<br />9–10% Kurd<br />1–10% iba pa | ethnic_groups_year = 2021 | religion = {{Tree list}} * 94.17% Islam{{efn|Walang opisyal na relihiyon ang Syria. Gayunpaman, kinakailangang Muslim ang pangulo at ang batas Islamiko ang pangunahing pinagmumulan ng jurisprudence.{{Cite web | title=Constitutional Declaration of the Syrian Arab Republic | url=https://constitutionnet.org/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20250318030710/https://constitutionnet.org/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.pdf | archive-date=18 March 2025 | website=ConstitutionNet}}}} ** 79.19% [[Sunni Islam|Sunni]] ** 14.1% [[Shia Islam|Shia]] ***10–13% Alawite * 3.84% Kristiyanismo * 1.99% iba pa {{Tree list/end}} | religion_year = 2020 | government_type = Unitaryong [[Presidential system|republikang pampanguluhan]] sa ilalim ng pansamantalang pamahalaan | leader_title1 = Pangulo | leader_name1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | leader_title2 = Tagapagsalita | leader_name2 = Abdul Hamid al-Awak | leader_title3 = Pangulo ng Hukuman | leader_name3 = Issam al-Khalif | legislature = People's Assembly | established_event1 = Arab Kingdom of Syria | established_date1 = 8 Marso 1920 | established_event2 = Estado ng Syria sa ilalim ng mandato ng France | established_date2 = 1 Disyembre 1924 | established_event3 = Unang Republika ng Syria | established_date3 = 14 Mayo 1930 | established_event5 = Mandato ng France | established_date5 = 17 Abril 1946 | established_event6 = Bahagi ng United Arab Republic | established_date6 = {{nowrap|22 Pebrero 1958}} – {{nowrap|28 Setyembre 1961}} | established_event7 = Ba'athist Syria | established_date7 = {{nowrap|8 Marso 1963}} – {{nowrap|8 Disyembre 2024}} | established_event8 = Itinatag ang Syrian transitional government | established_date8 = {{nowrap|29 Marso 2025}} | area_km2 = 185180 | area_rank = ika-87 | area_sq_mi = 71479 | percent_water = 1.1 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 26,657,437 | population_estimate_year = 2026 | population_estimate_rank = ika-56 | population_density_km2 = 118.3 | population_density_sq_mi = 306.5 | population_density_rank = ika-70 | GDP_PPP = {{nowrap|{{increase}} $110.2 bilyon}} | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_rank = ika-100 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $4,905 | GDP_nominal = {{nowrap|{{increase}} $23.74 bilyon}} | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $1,057 | Gini = 26.6 | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease | Gini_ref = <ref>{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=World Bank GINI index|publisher=World Bank|access-date=22 January 2013|archive-date=9 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209003326/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.564 | HDI_year = 2023 | HDI_change = decrease | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> | HDI_rank = ika-162 | currency = Pound ng Syria | currency_code = SYP/LS | time_zone = [[Arabia Standard Time|AST]] | utc_offset = +03:00 | date_format = dd-mm-yyyy | calling_code = [[Telephone numbers in Syria|+963]] | iso3166code = SY | cctld = .sy<br />[[سوريا.]] | religion_ref = <ref>{{cite web | last1=Kılınç | first1=Ramazan | editor-first1=Kalpana | editor-last1=Jain | url=https://theconversation.com/why-syrias-reconstruction-may-depend-on-the-fate-of-its-minorities-245913 | title=Why Syria's reconstruction may depend on the fate of its minorities | date=18 December 2024 | doi=10.64628/AAI.ysx9ackd6 }}</ref> | demonym = Syrian | today = | ethnic_groups_ref = <ref name="CIA" /><ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/syria/35817.htm|title=Syria (10/03)|website=U.S. Department of State}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.voanews.com/a/syria_religious_ethinic_groups/1568679.html|title=Syria's Religious, Ethnic Groups|date=20 December 2012}}</ref><ref name=Shoup>{{citation|last=Shoup|first=John A.|year=2018|title=The History of Syria|page=6|publisher=[[ABC-CLIO]]|isbn=978-1-4408-5835-2|quote=Syria has several other ethnic groups, the Kurds... they make up an estimated 9 percent...Turkomen comprise around 4-5 percent of the total population. The rest of the ethnic mix of Syria is made of Assyrians (about 4 percent), Armenians (about 2 percent), and Circassians (about 1 percent).}}</ref> }} '''Syria''', opisyal na tinatawag na '''Republikang Arabo ng Syria''', ay isang bansa sa [[West Asia]]. Matatagpuan ito sa Eastern Mediterranean at [[Levant]]. Napapaligiran ito ng [[Turkey]] sa hilaga at hilagang-kanluran, [[Iraq]] sa silangan at timog-silangan, [[Jordan]] sa timog, at [[Israel]] at [[Lebanon]] sa timog-kanluran. Mayroon din itong baybayin sa [[Mediterranean Sea]] sa kanluran. Ang Syria ay isang [[republic]] na pinamamahalaan ng isang pansamantalang pamahalaan at nahahati sa 14 na gobernadorato. Ang [[Damascus]] ang kabisera at pinakamalaking lungsod. May populasyon ang Syria na humigit-kumulang 26 milyong katao at may lawak na {{Convert|185180|km2|sqmi}}. Ito ang ika-56 na bansang may pinakamalaking populasyon at ika-87 na pinakamalaking bansa sa mundo. Ang pangalang "Syria" ay makasaysayang tumutukoy sa Greater Syria o Syria-Palestine. Ang makabagong bansa ay tahanan ng mga pook na nagmula sa ilang sinaunang kabihasnan, kabilang ang Ebla. Ang [[Damascus]] ay naging kabisera ng [[Umayyad Caliphate|Umayyad Empire]] at kalaunan ay naging mahalagang sentro sa ilalim ng mga pinunong Ayyubid, Mamluk, at [[Ottoman Empire|Ottoman]]. Nabuo ang makabagong Syria matapos ang pagtatapos ng pamamahala ng Ottoman at naging malaya mula sa French Mandate noong 1946. Hindi naging matatag ang mga unang taon nito, na sinundan ng ilang kudeta. Ba'ath Party ay nagkamkam ng kapangyarihan noong 1963, at naging pangulo si Hafez al-Assad matapos ang kudeta noong 1970. Ang kanyang anak na si [[Bashar al-Assad]] ay humalili sa kanya noong 2000. Noong 2011, ang mga protesta laban sa pamahalaan ni Assad ay naging Digmaang Sibil ng Syria. Nagdulot ang digmaan ng malaking krisis sa mga refugee at kinasangkutan ng maraming bansa at armadong grupo. Noong huling bahagi ng 2024, nakuha ng mga puwersang oposisyon na pinamunuan ng Hay'at Tahrir al-Sham ang [[Damascus]], na nagtapos sa pamahalaang Assad noong 8 Disyembre 2024. Isang caretaker government ang sinundan ng Syrian transitional government noong Marso 2025, na pinamumunuan ni [[Ahmed al-Sharaa]]. Nagpatuloy ang mga labanan matapos bumagsak ang rehimen ni Assad. Kabilang sa mga labanan ang mga sagupaan sa mga loyalista ni Assad, mga pag-aalsa ng mga Alawite at Druze, dating mga puwersa ng Syrian Democratic Forces, at mga puwersang Israeli. Ang Syria ay isang [[estadong unitaryo]] na [[Presidential system|republikang pampanguluhan]] na kasalukuyang sumasailalim sa isang transisyong pampolitika. Mayroon itong magkahalong ekonomiya at magkakaibang populasyon. Ang mga Levantine Arab ang pinakamalaking pangkat etniko, habang ang mga [[Sunni Islam|Sunni Muslim]] ang pinakamalaking pangkat panrelihiyon. Ang Syria ay isa sa mga nagtatag na kasapi ng [[United Nations]] at [[Arab League]], at mayroon itong anim na UNESCO World Heritage Sites. Ang pinakamalaking lungsod nito ay [[Aleppo]]. Mula Marso 2011, nasangkot ang bansa sa Digmaang Sibil sa Syria. Ang komposisyong panrelihiyon ng Syria ay 74% [[Sunni]], 11% Alawite, 10% [[Christianity|Kristiyano]], 3% Druze, 1% [[Ismaili|Ismaili Shia]], 0.4% Twelver Shia, at 0.1% Yazidi.<ref>{{Cite web|title=Religion in Syria - 1943 Syrian Census|url=https://www.liquisearch.com/religion_in_syria/1943_syrian_census|access-date=January 8, 2024|archive-date=June 9, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609112944/https://www.liquisearch.com/religion_in_syria/1943_syrian_census|url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == === Bago ang ika-20 siglo === Napakahaba ng kasaysayan ng Syria. Ito ay naging lupain ng mga [[Phoenicia|Phoenician]], na kalaunan ay naging bahagi ng [[Achaemenid Empire]], [[Roman Empire]], at pagkatapos ay [[Eastern Roman Empire]]. Noong mga panahong iyon, nagsasalita ang mga tao sa Syria ng [[Syriac language]] at gumagamit ng Syriac alphabet, habang ang lungsod ng Syria na [[Antioch]] ay isa sa mahahalagang lungsod ng [[Christendom]]. Sinakop ng [[Rashidun Caliphate]] ang Syria mula sa Eastern Roman Empire noong ika-6 na siglo. Karamihan sa katutubong populasyon ay yumakap sa [[Islam]] at gumamit ng [[Arabic language]]. Kalaunan, naging mahalagang lalawigan ang rehiyon ng mga sumunod na imperyong Muslim sa ilalim ng pangalang ''Bilād ash-Shām''.<ref>* {{cite book |last=Hawting |first=G. R. |url=https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780203137000/first-dynasty-islam-hawting |title=The Umayyad Caliphate AD 661-750 |publisher=Routledge |year=2001 |isbn=9780203137000 |edition=2 |location=London |chapter=The First Dynasty of Islam |doi=10.4324/9780203137000 |access-date=December 8, 2024}} * {{cite journal |last=Carlson |first=Thomas A. |year=2015 |title=Contours of Conversion: The Geography of Islamization in Syria, 600–1500 |url=https://www.jstor.org/stable/10.7817/jameroriesoci.135.4.791 |journal=Journal of the American Oriental Society |publisher=American Oriental Society |volume=135 |issue=4 (October–December 2015) |pages=791–816 |doi=10.7817/jameroriesoci.135.4.791 |jstor=10.7817/jameroriesoci.135.4.791 |access-date=December 8, 2024}} * {{cite book |last=Tomass |first=Mark |title=The Religious Roots of the Syrian Conflict |year=2016 |isbn=978-1-349-70886-4 |pages=97–106 |chapter=The Islamization of the Fertile Crescent |doi=10.1057/9781137525710_7 |access-date=December 8, 2024 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1057/9781137525710_7}} * {{cite book |last=Penn |first=Michael |title=The Syriac World |publisher=Routledge |year=2018 |isbn=9781315708195 |edition=1 |pages=175–188 |chapter=Early Syriac Reactions to the Rise of Islam |doi=10.4324/9781315708195-12 |access-date=December 8, 2024 |chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315708195-12/early-syriac-reactions-rise-islam-michael-penn}} * {{cite journal |last1=Furman |first1=Yulia |last2=Cherkashin |first2=Dmitry |date=October 10, 2024 |title="Superiority is due to us, and the king should come from among us": The Arab Conquests and Conflicts of the Early Umayyad Era in a 7th-Century Syriac Universal History of Yoḥannān bar Penkāyē |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/islam-2024-0020/html |journal=Der Islam |publisher=De Gruyter |volume=101 |issue=2 |pages=346–382 |doi=10.1515/islam-2024-0020 |access-date=December 8, 2024}}</ref> === Malayang Syria === Nang magsimula ang [[World War I]], pinamamahalaan ng [[Ottoman Empire]] ang Syria at maraming iba pang lugar. Nang matapos ito, kinontrol ng [[France]] ang [[Lebanon]] at Syria. Ang [[British Empire|Britain]] naman ang may kontrol sa [[Iraq]], [[Jordan]] at [[Palestine]]. Gumuhit sila ng hangganan sa pagitan ng Iraq at Syria noong 1920. Kinontrol ng France ang Syria hanggang 1946, nang naging malayang bansa ang Syria.<ref name="WDL">{{cite web |date=1932 |title=Report of the Commission Entrusted by the Council with the Study of the Frontier between Syria and Iraq |url=http://www.wdl.org/en/item/400/ |website=[[World Digital Library]] |accessdate=2013-07-11}}</ref> Naging bahagi ang Syria ng United Arab Republic kasama ang [[Egypt]] mula 1958 hanggang 1961. Nakipagdigma ang Syria sa [[Israel]] sa ilang pagkakataon. Ang dating teritoryo nitong Golan Heights ay pinamamahalaan ng Israel mula noong [[Six-Day War|1967]].<ref>* {{cite web |last=Al-Makahleh |first=Shehab |date=July 24, 2018 |title=Jordan Navigates Border Trade, Pressures from Syria |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/jordan-navigates-border-trade-pressures-syria |access-date=December 8, 2024 |website=The Washington Institute}} * {{cite news |last=Regev |first=Mark |date=June 9, 2023 |title=The Six Day War: Six fateful days for Israel in 1967 - opinion |work=The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/opinion/article-745705 |access-date=December 8, 2024}} * {{cite web |last=Katz |first=Mark N. |date=September 12, 2024 |title=The Soviet Roots of Putin's Foreign Policy Toward the Middle East |url=https://carnegieendowment.org/research/2024/09/the-soviet-roots-of-putins-foreign-policy-toward-the-middle-east?lang=en |access-date=December 8, 2024 |website=Carnegie Endowment for International Peace |quote=Despite the dichotomy between ideological, Soviet-era support for anti-Western regimes and interest-driven Putin-era support, there are several similarities.}}</ref> Samantala, inagaw ng Ba'athist party ang kapangyarihan sa pamamagitan ng isang [[Coup d'état|kudeta]] noong 1963 upang magtatag ng isang junta.<ref name="AssadTotalitarianism1">* {{cite web |last=Gilbert |first=Victoria J. |year=2013 |title=Syria for the Syrians: The rise of Syrian nationalism, 1970-2013 |url=https://www.proquest.com/openview/ab89d5a313d38aceba5506ad58eb288f/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750 |access-date=December 9, 2024 |website=ProQuest |location=Northeastern University, [[Boston]], [[Massachusetts]]}} * {{cite web |last=Giesbers |first=A.M.K. |year=2018 |title=Ba'athism: the hidden hand behind ISIS? An examination of the Ba'ath ideology, Saddam-regime and ISIS |url=https://studenttheses.uu.nl/handle/20.500.12932/32802 |access-date=December 9, 2024 |website=Utrecht University}} * {{cite journal |last=McBride |first=Megan K. |date=May 28, 2019 |title=Unforced Errors: ISIS, The Baath Party, And The Reconciliation Of The Religious and The Secular |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/21567689.2019.1617136 |journal=Politics, Religion & Ideology |volume=20 |issue=2 |pages=170–191 |doi=10.1080/21567689.2019.1617136 |access-date=December 9, 2024}} * {{cite web |last=Utchel |first=Donald M. |year=2019 |title=The Parallel Security Apparatus: Examining the Cases of Baathist Iraq, Syria, and Iran |url=https://www.proquest.com/openview/8a3d3d81e6b951e0e8fc14f8a7c9660c/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y |access-date=December 9, 2024 |website=ProQuest |location=[[University of Nevada, Las Vegas]]}} * {{cite thesis|website=Education & Research Archive|title=The Spirit of an Uprising: Contentious Politics and Pluralism in Syrian Society Post Arab Spring|url=https://era.library.ualberta.ca/items/33f404c6-b96b-4659-a871-49dddb7e0169|last=Zaamout|first=Noureddin Mahmoud|year=2023|doi=10.7939/r3-4g03-jt64|access-date=December 9, 2024}}</ref> Noong 1970, si Hafez al-Assad, ama ni [[Bashar al-Assad]], ay kumuha ng kapangyarihan sa pamamagitan ng isa pang kudeta at ginawang dinastiko at [[Totalitarianism|totalitaryo]] ang estadong Ba'athist ng Syria,<ref name="AssadTotalitarianism1" /><ref name="AssadTotalitarianism2" /> na nakilala sa sistematikong pang-aapi at malawakang paglabag sa karapatang pantao,<ref name="AssadTotalitarianism1" /><ref name="AssadTotalitarianism2" /> at ipinasa ang pamamahala kay Bashar nang mamatay si Hafez noong 2000.<ref name="AssadTotalitarianism1" /><ref name="AssadTotalitarianism2" /> Karamihan sa mga Syrian ay naniniwala sa [[Islam]], habang mayroon ding isang etnorelihiyosong minoryang Kristiyano, na tinatawag na mga Syriac Christian.<ref>* {{cite book |last=Parry |first=Ken |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470690208#page=291 |title=The Blackwell Companion to Eastern Christianity |date=July 4, 2007 |isbn=9780470690208 |editor-last1=Parry |editor-first1=Ken |doi=10.1002/9780470690208 |access-date=December 8, 2024}} * {{cite journal |last=Jasser |first=M. Zuhdi |year=2014 |title=Sectarian Conflict in Syria |url=https://www.jstor.org/stable/26469777 |journal=PRISM |volume=4 |issue=Syria Supplement |pages=58–67 |jstor=26469777 |access-date=December 8, 2024}} * {{cite journal |last=Rousseau |first=Eliott |date=May 13, 2014 |title=The Construction of Ethnoreligious Identity Groups in Syria: Loyalties and Tensions in the Syrian Civil War |url=https://vc.bridgew.edu/honors_proj/66 |access-date=December 8, 2024 |website=Bridgewater State University}} * {{cite web |last1=Besenyő |first1=János |last2=Gömöri |first2=Roland |year=2015 |title=Christians in Syria and the civil war |url=https://real.mtak.hu/83741/1/Panorama2014_Besenyo_Gomori_u.pdf |access-date=December 8, 2024 |website=}} * {{cite book |last1=Butts |first1=Aaron Michael |url=https://www.mohrsiebeck.com/en/book/jews-and-syriac-christians-9783161591341 |title=Jews and Syriac Christians: Intersections across the First Millennium Edited by Aaron Michael Butts and Simcha Gross (Juden und syrische Christen. Schnittstellen im ersten Jahrtausend) |last2=Simcha |publisher=Mohr Siebeck GmbH & Co. KG |year=2020 |isbn=978-3-16-159134-1 |pages=1–362 |chapter=XII |access-date=December 8, 2024}}</ref> Noong 2011, marahas na sinupil ng pamahalaan ni Pangulong [[Bashar al-Assad]] ang mga protesta laban sa [[Tyrant|rehimen]], na naging dahilan ng digmaang sibil. Inakusahan si Assad ng maraming [[wikt:atrocity|karahasang malala]] laban sa mga Syrian, kabilang ang mga masaker, pagpapagutom sa pamamagitan ng pagkubkob<ref>* {{cite web |date=2014 |title=The Failure to Stop Starvation Tactics in Syria |url=https://carnegieendowment.org/middle-east/diwan/2014/03/the-failure-to-stop-starvation-tactics-in-syria?lang=en |access-date=December 8, 2024 |website=Carnegie Endowment for International Peace}} * {{cite news |date=March 10, 2014 |title=Syria: Assad forces 'using starvation as weapon of war' |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26481422 |access-date=December 8, 2024}} * {{cite web |last=Gillard |first=Emanuela-Chiara |year=2020 |title=Seventy Years of the Geneva Conventions |url=https://www.chathamhouse.org/2020/03/seventy-years-geneva-conventions/sieges-starvation-civilians-method-warfare-and-other |access-date=December 8, 2024 |website=Chatham House}} * {{cite news |date=November 13, 2017 |title=Assad regime's starve or surrender strategy 'a crime against humanity' |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2017/nov/13/assad-regimes-starve-or-surrender-strategy-is-a-war-says-amnesty |access-date=December 8, 2024}} * {{cite web |title=Syria |url=https://starvationaccountability.org/publications/syria |access-date=December 8, 2024 |website=Starvation Accountability}}</ref> at mga pag-atakeng kemikal,<ref name="BAWC1">* {{cite web |last=al-Labwani |first=Mohamad Kamal |date=February 11, 2021 |title=The UN Process and the War Crimes of Assad |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/un-process-and-war-crimes-assad |access-date=December 7, 2024 |website=The Washington Institute}} * {{cite news |date=July 11, 2021 |title=The evidence of Syrian President Bashar Assad and his regime's legacy of war crimes |work=[[CBS News]] |url=https://www.cbsnews.com/news/bashar-al-assad-syria-evidence-war-crimes-60-minutes-2021-07-11 |access-date=December 7, 2024}} * {{cite web |date=September 6, 2022 |title=The Case Against Assad |url=https://www.hoover.org/research/case-against-assad |access-date=December 7, 2024 |website=Hoover Institution}} * {{cite news |date=November 15, 2023 |title=French court issues arrest warrant for Bashar al-Assad for complicity in war crimes |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2023/nov/15/french-court-arrest-warrant-bashar-al-assad-crimes-against-humanity-syria |access-date=December 7, 2024}} * {{cite web |title="Bashar Al-Assad is guilty of war crimes" - France ONU |url=https://onu.delegfrance.org/bashar-al-assad-is-guilty-of-war-crimes |access-date=December 7, 2024 |website=France ONU}}</ref> Noong 2016, nabawi ni Assad ang karamihan sa Syria sa tulong ng mga puwersang militar mula sa Russia at Iran.<ref>*{{cite magazine |last=Collard |first=Rebecca |date=August 16, 2018 |title=Idlib Could Be the Last Major Battlefield of the Syrian Civil War. But Assad Won't Take It Easily |url=https://time.com/5368872/idlib-syrian-civil-war |access-date=December 7, 2024 |magazine=Times Magazine}}</ref> Noong Disyembre 2024, naglunsad ang mga muling nagtipong rebeldeng puwersa ng malalaking opensiba sa iba't ibang panig,<ref name="December 2024 I" /> habang humina ang presensiyang militar ng Russia at Iran.<ref name="December 2024 II" /> Bumagsak sa mga rebelde ang Aleppo, Homs at Daraa sa loob ng isang linggo, at napalibutan din nila ang kabisera ng Syria na [[Damascus]].<ref name="December 2024 I" /> === Panahon ng transisyon === Noong 8 Disyembre 2024, tumakas si Bashar al-Assad mula sa kabisera habang pumapasok ang mga rebelde.<ref>* {{cite news |date=December 8, 2024 |title=Syrian rebels say they have begun entering the capital Damascus |work=The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-832422}} * {{cite news |date=December 8, 2024 |title=Syrian opposition war monitor says President Bashar Assad has left the country to an undisclosed location |work=[[ABC News]] |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/syrian-opposition-war-monitor-president-bashar-assad-left-116565874}} * {{cite news |date=December 8, 2024 |title=Assad has left Damascus, senior army officers say; Syria rebels say they are in capital |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syria-rebels-celebrate-captured-homs-set-sights-damascus-2024-12-07}} * {{cite news |date=December 8, 2024 |title=War monitor says Assad fled Syria ahead of rebels entering the capital |work=[[Associated Press]] (AP) |url=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430}} * {{cite news |date=December 8, 2024 |title=Syrian dictator Bashar Assad flees into exile as Islamist rebels conquer country |work=[[Fox News]] |url=https://www.foxnews.com/world/syrian-dictator-bashar-assad-flees-exile-islamist-rebels-conquer-country}}</ref> Sinabi ng Russia, na siyang proteksiyong kapangyarihan ni Assad, na umalis si Assad sa Syria<ref name="Finale1">...</ref> patungong Moscow. Nasa loob ng kabisera ang mga rebelde nang ipahayag nila ang pagtatapos ng anim na dekadang pamamahala ng Ba'athist sa Syria.<ref name="Finale1" /><ref name="Finale2">...</ref> == Heograpiya == Ang Syria ay nasa pagitan ng latitud 32° at 38° N, at longhitud 35° at 43° E.<ref>{{Cite journal |last=Al-Rawas |first=Abdullah |date=2019 |title=Spatial Shift of Aridity and Its Impact on Land Use of Syria |url=https://www.mdpi.com/2071-1050/11/24/7047 |journal=Sustainability}}</ref> Karamihan sa bansa ay isang tuyong [[plateau]]. Ang lugar na katabi ng Mediterranean Sea ay medyo luntian. Ang [[Euphrates]], ang pinakamahalagang ilog ng Syria, ay dumadaloy sa silangang bahagi ng bansa. Ang klima sa Syria ay karaniwang tuyo, na may maiinit na tag-araw at banayad na taglamig.<ref>{{Cite web |title=Syria |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007110332/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/ |archive-date=2025-10-07 |access-date=2021-09-21 |work=The World Factbook}}</ref> == Pulitika at pamahalaan == {{Multiple image | direction = horizontal | align = right | caption_align = center | total_width = 370 | image1 = Ahmed al-Sharaa, President of Syria, in March 2026.jpg | caption1 = [[Ahmed al-Sharaa]]<br /><small>Pangulo ng Syria</small> | alt1 = | image2 = Emblem of Syria (2025–present).svg | caption2 = Abdul Hamid al-Awak<br><small>Tagapagsalita ng People's Assembly</small> | image3 = Emblem of Syria (2025–present).svg | caption3 = Issam al-Khalif<br><small>Pangulo ng Supreme Constitutional Court</small> }} Ang Syria ay dumaraan sa isang transisyong pampolitika matapos ang pagbagsak ng rehimeng Assad noong 8 Disyembre 2024. Ito ay isang estadong unitaryo na may sistemang pampanguluhan. Mula noong 2026, pinamamahalaan ang Syria ng isang pansamantalang pamahalaan sa panahon ng transisyonal na yugto.<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=Syria's new constitution gives sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.rfi.fr/en/middle-east/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |access-date=15 March 2025 |publisher=rfi}}</ref> Ang pangulo ang parehong pinuno ng estado at pinuno ng pamahalaan. Mayroon ding mga panukalang magbigay ng higit na kapangyarihan sa mga lokal na pamahalaan.<ref>{{cite web |title=Syria summary |url=https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]] |quote=Syria is a unitary multiparty republic with one legislative house; its head of state and government is the president, who by law must be a Muslim.}}</ref> Sa ilalim ng Constitutional Declaration, ang kapangyarihan ng pamahalaan ay hinahati sa [[Separation of powers|tatlong sangay]] sa panahon ng transisyon. Ang People's Assembly ang may kapangyarihang lehislatibo. Ang pamahalaan, sa ilalim ng pangulo, ang may kapangyarihang ehekutibo. Ang [[Judiciary|kapangyarihang hudisyal]] ay nasa isang malayang hudikatura, at kailangang sumunod sa batas ang mga hukom.<ref name="newinterimconstition">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Constitutional Declaration of the Syrian Arab Republic |url=https://constitutionnet.org/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318030710/https://constitutionnet.org/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.pdf |archive-date=18 March 2025 |access-date=18 March 2025}}</ref> === Panahon ng transisyon === Matapos ang fall of the Assad regime noong 8 Disyembre 2024, naging ''bakante'' ang pagkapangulo ng Syria. Isinagawa ng caretaker government ang mga tungkulin ng pinuno ng estado. Si [[Ahmed al-Sharaa]] ang naging ''[[de facto]]'' na pinuno ng Syria at namuno sa bagong administrasyon. Nanatili sa puwesto si Punong Ministro Mohammad Ghazi al-Jalali hanggang sa italaga si Mohammed al-Bashir upang mamuno sa bagong pamahalaan noong 10 Disyembre 2024.<ref>{{Cite web |title=Mohammed al-Bashir assigned to form new Syrian government |url=https://en.pressbee.net/show3562139.html?title=mohammed-al-bashir-assigned-to-form-new-syrian-government |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241218204309/https://en.pressbee.net/show3562139.html?title=mohammed-al-bashir-assigned-to-form-new-syrian-government |archive-date=18 December 2024 |access-date=9 December 2024}}</ref> Noong 29 Enero 2025, itinalaga ng Syrian General Command si al-Sharaa bilang pangulo ng Syria para sa panahon ng transisyon.<ref>{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |website=[[Enab Baladi]] |accessdate=15 February 2025}}</ref> Noong 31 Enero, inihayag ni al-Sharaa ang mga plano para sa isang bagong "constitutional declaration" na papalit sa Syrian Constitution of 2012. Noong 13 Marso 2025, inaprubahan ni al-Sharaa ang Constitutional Declaration. Itinatag nito ang limang taong panahon ng transisyon.<ref name="CNN202503132">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |language=en |website=CNN |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025}}</ref> Noong 29 Marso 2025, pinalitan ng Syrian transitional government ang caretaker government. Inihayag ni al-Sharaa ang bagong pamahalaan sa People's Palace sa Damascus, kung saan nanumpa sa tungkulin ang mga bagong ministro. Inalis ang posisyon ng punong ministro.<ref name=":12">{{Cite web |date=30 March 2025 |title=President al-Sharaa announces formation of the New Government: We are witnessing the birth of a new phase in our national process |url=https://www.sana.sy/en/?p=350809 |access-date=29 March 2025 |website=[[Syrian Arab News Agency]]}}</ref> === Militar === Ang Pangulo ng Syria ang punong komandante ng Sandatahang Lakas ng Syria. May humigit-kumulang 100,000 sundalo ang maaaring pakilusin ng sandatahang lakas.<ref>{{Cite web |last=Oweis |first=Khaled Yacoub |date=3 July 2025 |title=Syria has recruited half of planned 200,000-strong army, military sources say |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2025/06/03/hts-brings-in-100000-men-into-new-syrian-army/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603100113/https://www.thenationalnews.com/news/mena/2025/06/03/hts-brings-in-100000-men-into-new-syrian-army/ |archive-date=3 June 2025 |access-date=8 July 2025 |website=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]}}</ref> Hanggang 2024, sapilitan ang serbisyo militar para sa mga lalaki mula edad 18. Unti-unting ibinaba ang kinakailangang panahon ng serbisyo mula 30 buwan hanggang 18 buwan.<ref>{{cite web |date= |title=Syria: Government and Political Conditions |url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/syria/25610.htm#:~:text=President%20Bashar%20Al%2DAsad%20is,reaching%20the%20age%20of%2018 |access-date=9 December 2024 |publisher=U.S. Department of State}}</ref> Ang [[Soviet Union]] ay dating pangunahing pinagkukunan ng Syria ng pagsasanay militar, kagamitan, at suportang pinansyal. Matapos bumagsak ang Soviet Union, naging mas mahirap para sa Syria na makakuha ng makabagong kagamitang militar. Mayroon ding mga surface-to-surface missile ang Syria. Noong dekada 1990, bumili ito ng Scud-C missiles mula sa North Korea. Ang mga missile na ito ay may saklaw na humigit-kumulang {{convert|500|km|abbr=off|adj=on}}. Iniulat din na gumagawa ang Syria ng Scud-D missiles na may saklaw na hanggang {{convert|700|km|abbr=off}}, sa tulong ng North Korea at Iran.<ref>{{Cite web |last=Zisser |first=Eyal |date=28 September 2004 |title=Syria's embrace of WMD |url=https://www.theglobeandmail.com/opinion/syrias-embrace-of-wmd/article25680138/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220001228/https://www.theglobeandmail.com/opinion/syrias-embrace-of-wmd/article25680138/ |archive-date=20 February 2025 |work=The Globe and Mail}}</ref> Matapos ang pagbagsak ng rehimen ni Assad, sinimulan ng Syrian transitional government ang muling pagsasaayos ng mga puwersang militar ng Syria. Noong 21 Disyembre 2024, itinalaga si Murhaf Abu Qasra bilang ministro ng depensa ng pansamantalang pamahalaan. Si Ali Noureddine al-Naasan ang nagsisilbing Chief of the General Staff. Noong 25 Agosto 2026, pormal na binuwag ng Syrian Democratic Forces (SDF) ang organisasyon nito at sumali sa pambansang hukbo. Humigit-kumulang 10,000 hanggang 12,000 mandirigma ng SDF ang isinama sa mga yunit ng depensa ng estado. Dahil dito, umabot sa humigit-kumulang 180,000 hanggang 182,000 tauhan ang kabuuang aktibong lakas ng Syrian Armed Forces.<ref>{{cite news |date=25 August 2026 |title=Kurdish-led Syrian Democratic Forces announce its dissolution |publisher=FDD's Long War Journal |url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/08/kurdish-led-syrian-democratic-forces-announce-its-dissolution.php |access-date=5 September 2026}}</ref> === Karapatang pantao === Bago ang pagbagsak ng rehimeng Assad, malaking usapin ang karapatang pantao sa Syria. Inilarawan ng Human Rights Watch ang rekord ng Syria sa karapatang pantao bilang “isa sa pinakamasama sa mundo”. Itinuring din ng Freedom House ang Syria bilang “Not Free”.<ref>{{cite news |date=24 January 2011 |title=Syria among worst for rights abuses: HRW report |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-syria-rights-idUSTRE70N5S620110124 |url-status=live |access-date=5 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924150754/http://www.reuters.com/article/2011/01/24/us-syria-rights-idUSTRE70N5S620110124 |archive-date=24 September 2015}}</ref> Inakusahan ang pamahalaang Ba'athist ng pampolitikang panunupil, sensura, sapilitang pagkawala, arbitraryong pag-aresto, at pagpapahirap. Sa panahon ng digmaang sibil ng Syria, napatay din ang mga sibilyan sa mga masaker at pag-atake, kabilang ang mga pag-atakeng gumamit ng mga sandatang kemikal.<ref name="hrw-2019">{{Cite book |title=World Report 2019: Rights Trends in Syria |date=17 December 2018 |publisher=Human Rights Watch |chapter=Syria: Events of 2018 |access-date=18 October 2019 |chapter-url=https://www.hrw.org/world-report/2019/country-chapters/syria |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031220356/https://www.hrw.org/world-report/2019/country-chapters/syria |archive-date=31 October 2019 |url-status=live}}</ref> Noong 2011 uprising, inakusahan ang mga puwersa ng pamahalaan ng pagpatay sa mga nagpoprotesta at iba pang paglabag sa karapatang pantao. Iniulat din ng mga grupo ng oposisyon ng Syria ang malawakang pagpatay sa panahon ng digmaang sibil.<ref>{{cite news |last=Lauria |first=Joe |date=29 November 2011 |title=More than 250 children among dead, U.N. says |work=The Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970203935604577066623669457632 |url-access=subscription |access-date=29 November 2011}}</ref> Noong Agosto 2013, pinaghinalaang gumamit ang pamahalaan ng Syria ng mga sandatang kemikal laban sa mga sibilyan. Noong 2017, naglunsad ang [[United States]] ng missile attack laban sa isang Syrian air base matapos ang isang pag-atakeng kemikal laban sa mga sibilyan.<ref>{{cite web |last=Griffin |first=Jennifer |date=6 April 2017 |title=US launches missiles into Syria in response to chemical weapons attack |url=https://www.foxnews.com/world/us-launches-missiles-into-syria-in-response-to-chemical-weapons-attack |access-date=7 April 2017 |publisher=[[Fox News]]}}</ref> Noong 2019, isang airstrike ng U.S. sa Syria ang pumatay ng mga sibilyan. Noong 2021, sinabi ng U.S. Central Command na lehitimo ang naturang pag-atake.<ref>{{Cite web |date=15 November 2021 |title=US claims 2019 Syria airstrike investigated by NY Times 'legitimate' |url=https://www.france24.com/en/americas/20211115-us-claims-2019-syria-airstrike-investigated-by-ny-times-legitimate |access-date=9 May 2022 |website=France 24 |language=en}}</ref> == Mga administratibong dibisyon == [[Talaksan:Syria_2016,_administrative_divisions_coloured_and_numbered.svg|thumb|364x364px|Mga gobernadorato ng Syria]] Ang Syria ay nahahati sa 14 governorates, na nahahati naman sa 61 districts. Ang mga distrito ay higit pang nahahati sa mga sub-district. == Ekonomiya == === Panahong transisyon === Matapos ang pagbagsak ng rehimeng Assad, ang pagbuo ng pamahalaang transisyonal ng Syria at pag-aalis ng mga parusa laban sa dating pamahalaang pinamumunuan ng Ba'athist ay nakatulong sa paglago ng ekonomiya ng Syria. Iniulat ng Syrian news agency na Levant24 na umabot sa $32 bilyon ang GDP ng bansa, na may pagtaas na 30% hanggang 35%. Iniulat din nito na nakapagtala ang Syria ng budget surplus sa unang pagkakataon mula noong Digmaang Sibil sa Syria at inaasahang aabot ang GDP sa $60–65 bilyon, na halos kapantay ng antas bago ang digmaan. Ang mga kamakailang pagbisita ni Pangulong [[Ahmed al-Sharaa]] ay lumikha rin ng mga oportunidad para sa pamumuhunan sa Syria. Sa kanyang pagbisita sa [[United Kingdom]], nakipagpulong siya sa Syrian-British Business Council. Nakipagpulong din siya sa [[Germany]] upang palakasin ang ugnayang pang-ekonomiya at makahikayat ng pamumuhunan.<ref>{{Cite web |date=30 March 2026 |title=Economy minister discusses investment opportunities in Syria during Berlin meeting |url=https://sana.sy/en/economic/2306698/ |access-date=5 April 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2026 |title=President al-Sharaa's visit to London opens promising investment prospects |url=https://sana.sy/en/syria/2307749/ |access-date=5 April 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 March 2026 |title=President al-Sharaa: Syria seeks stronger economic ties with Germany |url=https://sana.sy/en/economic/2306600/ |access-date=5 April 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 March 2026 |title=President al-Sharaa highlights Syria's investment opportunities at Berlin Forum |url=https://sana.sy/en/investment/2306539/ |access-date=5 April 2026 |language=en-US}}</ref> Gayunpaman, noong [[Digmaan sa Iran noong 2026]], malaki ang itinaas ng presyo ng pagkain, langis, at iba pang mga produkto. Iniulat ng Syrian Arab News Agency, ang ahensiyang pangbalita na pagmamay-ari ng estado, na tumaas ang mga presyo nang higit sa 12% hanggang 20%.<ref>{{Cite web |date=4 April 2026 |title=Regional tensions, currency volatility drive price instability in Syrian markets |url=https://sana.sy/en/economic/2307979/ |access-date=5 April 2026 |language=en-US}}</ref> === Syria sa ilalim ng Ba'athist === [[Talaksan:GDP_per_capita_development_of_Syria.svg|class=skin-invert-image|thumb|Makasaysayang pag-unlad ng tunay na GDP bawat tao sa Syria mula noong 1820]] Malubhang naapektuhan ng digmaang sibil noong 2011 ang ekonomiya ng Syria. Gayunpaman, nagsimula nang humina ang ekonomiya bago pa man sumiklab ang digmaan. Unti-unting bumaba ang bahagi ng Syria sa pandaigdigang pagluwas mula noong 2001.<ref name="wbgrowth10">{{cite web |date=21 February 2011 |title=Economic Challenges and Reform Options for Syria: A Growth Diagnostics Report |url=http://siteresources.worldbank.org/INTDEBTDEPT/Resources/468980-1218567884549/5289593-1224797529767/5506237-1270144995464/DFSG03SyriaFR.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183704/http://siteresources.worldbank.org/INTDEBTDEPT/Resources/468980-1218567884549/5289593-1224797529767/5506237-1270144995464/DFSG03SyriaFR.pdf |archive-date=13 May 2013 |publisher=World Bank |page=10}}</ref> Ang paglago ng GDP bawat tao ay 2.5% lamang kada taon mula 2000 hanggang 2008.<ref name="wbgrowth10" /> Tumaas ang antas ng kahirapan mula 11% noong 2004 hanggang 12.3% noong 2007.<ref name="wbgrowth10" /> Bago ang digmaan, isa ang Syria sa mga pinakamasiglang pamilihan sa Gitnang Silangan.<ref name=":7">{{Cite web |title=Ousted Assad regime leaves Syria, economy in ruins |url=https://www.aa.com.tr/en/economy/ousted-assad-regime-leaves-syria-economy-in-ruins/3427778 |access-date=16 March 2025 |website=[www.aa.com.tr](http://www.aa.com.tr)}}</ref> Ninais ng pamahalaan na gawing ekonomiyang malayang pamilihan ang Syria.<ref name=":7" /> Ang lumalaking reserba ng langis ay nakatulong sa paglago ng ekonomiya at lumikha ng mga oportunidad para sa mga dayuhang kompanya at mamumuhunan.<ref name=":7" /> Sa simula ng digmaang sibil, inuri ng [[World Bank]] ang Syria bilang isang "lower middle income country".<ref name="data.worldbank.org">{{cite web |title=Country and Lending Groups |url=http://data.worldbank.org/about/country-classifications/country-and-lending-groups |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110318125456/http://data.worldbank.org/about/country-classifications/country-and-lending-groups |archive-date=18 March 2011 |access-date=26 July 2012 |publisher=World Bank}}</ref> Sa panahon ng digmaang sibil, lalong humina ang ekonomiya ng Syria. Umasa ang pamahalaan sa mga taripa, buwis sa kita, at tulong pinansyal mula sa Iran, Russia, at China.<ref name="revenues_shrink">{{cite news |date=30 May 2015 |title=Syria regime revenues shrink as losses mount |work=The Daily Star |agency=Agence France-Presse |url=https://www.dailystar.com.lb/Business/Regional/2015/May-30/299784-syria-regime-revenues-shrink-as-losses-mount.ashx |access-date=31 May 2015}}</ref><ref name="economycrumble">{{cite news |date=13 July 2013 |title=Syria Weighs Its Tactics as Pillars of Its Economy Continue to Crumble |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/07/14/world/middleeast/government-in-syria-searches-for-answers-as-economy-crumbles.html |access-date=13 July 2013}}</ref> Bumaba ng 80% ang halaga ng Syrian pound, at ang ekonomiya ay naging bahagyang pag-aari ng estado at bahagyang ekonomiyang nakabatay sa digmaan.<ref>{{cite web |date=23 June 2015 |title=Syria's economy cut in half by conflict |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-33244164 |access-date=24 June 2015 |work=BBC News}}</ref> Mahigpit na kinontrol ng pamahalaan ang ekonomiya at pinalawak ang mga subsidyo at kontrol sa kalakalan upang maprotektahan ang mga reserbang dayuhang salapi.<ref name="CIA" /> Noong 2024, tinantiya ng World Bank na bumaba ng 84% ang aktibidad pang-ekonomiya sa pagitan ng 2010 at 2023.<ref>{{Cite web |last=Mounier-Kuhn |first=Angélique |date=1 January 2025 |title=Syrian economy on its knees |url=https://mondediplo.com/2025/01/03syria-box |access-date=12 February 2025 |website=Le Monde diplomatique |language=en}}</ref> === Transportasyon === May apat na pandaigdigang paliparan ang Syria: Damascus, Aleppo, Latakia, at Qamishli. Ginagamit ang mga ito ng Syrian Air at Fly Cham, pati na rin ng ilang dayuhang kompanya ng eroplano.<ref>{{Cite book |last=Bennett |first=Matthew |title=Syria |publisher=EBizguides |others=Turismo y Comunicaciones Spain. Ministerio de Transportes |year=2007 |isbn=978-84-935202-0-5 |location=Madrid |page=210 |oclc=144596963}}</ref> May 2,850 km ng mga riles ang Syria. Noong 2025, humigit-kumulang 1,500 km ng network ng riles ang hindi ginagamit dahil nasira ito noong digmaang sibil. Marami rin sa mga tren at kagamitang riles ang nasa mahinang kondisyon.<ref name="DailySabah-05212025">{{cite web |date=21 May 2025 |title=Reestablishing road, rail connections 'strategic priority' for Syria |url=https://www.dailysabah.com/business/transportation/reestablishing-road-rail-connections-strategic-priority-for-syria |access-date=21 September 2025 |work=[[Daily Sabah]]}}</ref> Noong 2024, walang pandaigdigang serbisyo ng tren ang Syria. Gayunpaman, pinalalawak ang high-speed rail sa Turkey patungo sa lugar na mas malapit sa hangganan ng Syria.<ref>{{Cite web |title=TCDD – Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları |url=https://www.tcdd.gov.tr/projeler/mersin-adana-gaziantep-hizli-tren-projesi |website=[www.tcdd.gov.tr](http://www.tcdd.gov.tr)}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang huling tren sa pagitan ng Syria at Jordan ay bumiyahe noong Setyembre 2011. Nagplano ang pamahalaang transisyonal na muling itayo ang bahagi ng Syria ng Hejaz Jordan Railway.<ref>{{Cite web |last=Luck |first=Taylor |date=6 June 2025 |title=Why Syria aims to revive railway bombed by Lawrence of Arabia |url=https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2025/0606/syria-hejaz-ottoman-railway-revival |access-date=21 September 2025 |work=[[Christian Science Monitor]]}}</ref> Noong Agosto 2025, unang nagsagawa ng pagsubok na biyahe ang isang pampasaherong tren sa pagitan ng Aleppo at Hama matapos ang ilang buwang pagkukumpuni. May mga planong ibalik ang regular na serbisyo ng tren sa pagitan ng dalawang lungsod.<ref>{{Cite web |date=8 August 2025 |title=Train service between Aleppo and Hama resumes after 13 years |url=https://www.newarab.com/news/train-service-between-aleppo-and-hama-resumes-after-13-years |access-date=21 September 2025 |work=[[The New Arab]]}}</ref> === Telekomunikasyon at mga yamang tubig === Ang telekomunikasyon sa Syria ay pinamamahalaan ng Ministry of Communications and Information Technology.<ref>{{cite web |title=وزارة الاتصالات والتقانة |url=http://www.moct.gov.sy/moct/?q=ar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130820050013/http://moct.gov.sy/moct/?q=ar |archive-date=20 August 2013 |access-date=28 August 2013 |publisher=Moct.gov.sy}}</ref> Mahalaga rin ang papel ng Syrian Telecom sa pagbibigay ng internet access.<ref>{{cite web |title=AT&T – 4G LTE, Cell Phones, U-verse, TV, Internet & Phone Service |url=http://www.ste.gov.sy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723080155/https://www.ste.gov.sy/ |archive-date=23 July 2013 |access-date=28 August 2013 |publisher=Ste.gov.sy}}</ref> Noong panahon ng Digmaang Sibil sa Syria, ang Syrian Electronic Army ay isang grupong maka-Assad na sinuportahan ng pamahalaang Ba'athist. Nagsagawa ito ng mga operasyon online at iniulat na naging kalaban ng desentralisadong grupong hacktivist na Anonymous.<ref>{{cite web |last=Katerji |first=Oz |date=4 April 2013 |title=The Syrian Electronic Army Are at Cyber War with Anonymous |url=https://www.vice.com/en/article/the-syrian-electronic-army-hacked-the-bbc/ |access-date=28 August 2013 |work=Vice (magazine)}}</ref> Sa ilalim ng pamamahalang Ba'athist, humigit-kumulang 13,000 aktibista sa internet ang inaresto noong 2011 at 2012.<ref>{{Cite book |last1=Eissa |first1=T |title=IT Convergence and Security 2012 |last2=Cho |first2=Gi-Hwan |year=2013 |isbn=978-94-007-5859-9 |series=Lecture Notes in Electrical Engineering |volume=215 |pages=177–186 |chapter=Internet Anonymity in Syria, Challenges and Solution |doi=10.1007/978-94-007-5860-5_21}}</ref> Ang Syria ay isang bansang semi-arid na may limitadong yamang tubig. Ang agrikultura ang gumagamit ng pinakamaraming tubig sa bansa. Ang paggamit ng tubig para sa sambahayan ay bumubuo lamang ng humigit-kumulang 9% ng kabuuang paggamit ng tubig.<ref name="Agriculture">{{Citation |last1=Salman |first1=M. |title=International Seminar on Nuclear War and Planetary Emergencies ? 30th Session |date=1 March 2004 |pages=263–274 |series=The Science and Culture Series ? Nuclear Strategy and Peace Technology |chapter=The utilization of water resources for agriculture in syria: analysis of the current situation and future challenges |chapter-url=https://www.worldscientific.com/doi/abs/10.1142/9789812702753_0031 |publisher=WORLD SCIENTIFIC |doi=10.1142/9789812702753_0031 |isbn=978-981-238-820-9 |access-date=19 January 2023 |last2=Mualla |first2=W. |chapter-url-access=subscription}}</ref> == Demograpiya == === Mga pangkat etniko === [[Talaksan:Damascus,_traditional_clothing_(6364877017).jpg|thumb|Tradisyonal na kasuotan sa Damascus]] Ang mga Syrian ay isang katutubong mamamayan ng [[Levant]]. Malapit ang kanilang ugnayan sa mga kalapit na pangkat, kabilang ang mga Lebanese, [[Palestinians]], Jordanian, at [[Jews]].<ref>{{cite journal |last1=Richards |first1=M |last2=Rengo |first2=C |last3=Cruciani |first3=F |last4=Gratrix |first4=F |last5=Wilson |first5=JF |last6=Scozzari |first6=R |last7=MacAulay |first7=V |last8=Torroni |first8=A |year=2003 |title=Extensive Female-Mediated Gene Flow from Sub-Saharan Africa into Near Eastern Arab Populations |journal=American Journal of Human Genetics |volume=72 |issue=4 |pages=1058–1064 |doi=10.1086/374384 |pmc=1180338 |pmid=12629598}}</ref><ref>{{cite web |date=October 2004 |title=In the Wake of the Phoenicians: DNA study reveals a Phoenician-Maltese link |url=http://magma.nationalgeographic.com/ngm/0410/feature2/online_extra.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080829104814/http://magma.nationalgeographic.com/ngm/0410/feature2/online_extra.html |archive-date=29 August 2008 |access-date=30 January 2013 |work=National Geographic Magazine}}</ref> Tinatayang 400,000 katao ang mga Assyrian at nagsasalita ng Western Aramaic.<ref>{{cite web |date=28 April 2014 |title=Syria's Assyrians threatened by extremists – Al-Monitor: the Pulse of the Middle East |url=http://www.al-monitor.com/pulse/security/2014/04/syria-assyrians-threat-crisis.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140501020555/https://www.al-monitor.com/pulse/security/2014/04/syria-assyrians-threat-crisis.html |archive-date=1 May 2014 |access-date=24 July 2014 |work=Al-Monitor}}</ref> Ang mga nagsasalita ng Western Aramaic ay pangunahing nakatira sa Maaloula, Jubb'adin, at Bakh'a. Ang mga Assyrian ay pangunahing nakatira sa hilaga at hilagang-silangang Syria, kabilang ang Homs, Aleppo, Qamishli, at Hasakah. Marami sa mga Assyrian ang patuloy na nagsasalita ng mga wikang at diyalektong Neo-Aramaic.<ref>{{cite web |date=26 April 2008 |title=Turkey-Syria deal allows Syriacs to cross border for religious holidays |url=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=140085 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511073737/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=140085 |archive-date=11 May 2011 |access-date=23 April 2011 |work=Today's Zaman}}</ref> Ang ikalawang pinakamalaking pangkat etniko sa Syria ay ang mga Kurd. Binubuo nila ang humigit-kumulang 9%<ref name="SyriaKurds2">{{cite web |title=Syria – Kurds |url=http://countrystudies.us/syria/23.htm |work=[[Library of Congress Country Studies]]}}</ref> hanggang 10%<ref name="Khalifa20132">{{citation |last=Khalifa |first=Mustafa |title=The impossible partition of Syria |url=http://www.arab-reform.net/en/node/510 |journal=Arab Reform Initiative |pages=3–5 |year=2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161009155010/http://www.arab-reform.net/en/node/510 |access-date=2026-09-13 |archive-date=2016-10-09 |url-status=dead}}</ref> ng populasyon, o humigit-kumulang 2 milyong katao, kabilang ang mga 40,000 Yazidi.<ref name="Khalifa20132" /> Karamihan sa mga Kurd ay nakatira sa hilagang-silangang Syria at nagsasalita ng diyalektong Kurmanji ng wikang Kurdish.<ref name="SyriaKurds2" /> Ang ikatlong pinakamalaking pangkat etniko ay ang mga Turkmen. Pangunahing nagsasalita sila ng [[Wikang Turko|Turko]]. Walang mapagkakatiwalaang tantiya sa kanilang populasyon. Ang mga pagtatantiya ay mula sa ilang daang libo hanggang 3.5 milyong katao.<ref>{{cite news |author-link=BBC |year=2015 |title=Who are the Turkmen in Syria? |work=BBC News |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-34910389 |quote=There are no reliable population figures, but they are estimated to number between about half a million and 3.5 million.}}</ref><ref>{{cite news |author-link=The New York Times |year=2015 |title=Who Are the Turkmens of Syria? |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/11/25/world/middleeast/who-are-the-turkmens-of-syria.html |quote=Q. How many are there? A. No reliable figures are available, and estimates on the number of Turkmens in Syria and nearby countries vary widely, from the hundreds of thousands up to 3 million or more.}}</ref><ref name="Turkmenistan2">{{Citation |last=Peyrouse |first=Sebastien |title=Turkmenistan: Strategies of Power, Dilemmas of Development |page=62 |year=2015 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-230-11552-1 |quote=There are nearly one million [Turkmen] in Syria...}}</ref> Ang ikaapat na pinakamalaking pangkat etniko ay ang mga Assyrian. Binubuo nila ang humigit-kumulang 3% hanggang 4% ng populasyon.<ref name="Khalifa20132" /> Binubuo naman ng humigit-kumulang 1.5% ang mga Circassian, habang humigit-kumulang 1% ang mga Armenian.<ref name="Khalifa20132" /> Mayroon ding mas maliliit na pangkat etniko, kabilang ang mga [[Albanians]], Bosnian, [[Georgians]], Greek, Persians, [[Pashtuns]], at [[Russians]].<ref name="Khalifa20132" /> Ang pinakamalaking diaspora ng mga Syrian sa labas ng Arab world ay nasa [[Brazil]], na may milyun-milyong taong may lahing Arab at iba pang lahing mula sa Gitnang Silangan.<ref>{{cite web |date=September–October 2005 |title=The Arabs of Brazil |url=http://www.saudiaramcoworld.com/issue/200505/the.arabs.of.brazil.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051126160504/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/200505/the.arabs.of.brazil.htm |archive-date=26 November 2005 |access-date=30 January 2013 |publisher=Saudi Aramco World}}</ref><ref>{{cite web |title=Inmigracion sirio-libanesa en Argentina |url=http://www.fearab.org.ar/inmigracion_sirio_libanesa_en_argentina.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620004217/http://www.fearab.org.ar/inmigracion_sirio_libanesa_en_argentina.php |archive-date=20 June 2010 |access-date=30 January 2013 |publisher=Confederación de Entidades Argentino Árabes |language=es}}</ref> === Mga wika === [[Talaksan:The_Umayyad_square.jpg|thumb|[[Umayyad Mosque]]]] Ang [[Modern Standard Arabic|Arabic]] ang [[opisyal na wika]] ng Syria.<ref name="CoSAR">{{cite web |title=Constitution of the Syrian Arab Republic – 2012 |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/91436/106031/F-931434246/constitution2.pdf |access-date=31 August 2020 |publisher=International Labour Organization}}</ref> Kabilang sa iba pang mga wikang sinasalita sa Syria ang [[Wikang Kurdish|Kurdish]], [[Wikang Turko|Turko]], Neo-Aramaic, Circassian, Chechen, [[Wikang Armenian|Armenian]], at [[Wikang Griyego|Griyego]].<ref name="al-monitor2026-01-16" /><ref name="Behnstedt">{{citation |last=Behnstedt |first=Peter |title=Encyclopedia of Arabic language and linguistics |volume=4 |page=402 |year=2008 |chapter=Syria |publisher=[[Brill Publishers]] |isbn=978-90-04-14476-7}}</ref> Noong 2026, kinilala ang Kurdish bilang isang [[wikang pambansa]] ng Syria.<ref name="al-monitor2026-01-16" /> Walang opisyal na katayuan ang iba pang mga wikang minorya.<ref name="Behnstedt" /> Marami ring edukadong Syrian ang nagsasalita ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Ruso|Ruso]], o [[Wikang Pranses|Pranses]]. Ang Ingles ang pinakamalawak na ginagamit na wikang banyaga. Pangunahing sinasalita ang Pranses ng ilang Kristiyano at edukadong Syrian. Mas kaunti sa 4,500 katao ang nagsasalita ng Pranses sa kasalukuyan. Bago ang Digmaang Sibil sa Syria, humigit-kumulang 8,000 estudyante ang nag-aaral sa mga paaralang Katoliko na gumagamit ng Pranses.<ref>{{Cite web |last=Desorgues |first=Pierre |date=13 May 2018 |title=Réfugiés syriens : réapprendre le Français grâce à l'Oeuvre d'Orient |url=https://information.tv5monde.com/international/refugies-syriens-reapprendre-le-francais-grace-loeuvre-dorient-29132 |access-date=13 October 2025 |website=tv5monde.com}}</ref> Ginagamit din ang Ingles at Pranses bilang mga ikalawang wika sa Syria, ngunit mas malawak na ginagamit ang Ingles.<ref>{{Cite web |date=1 August 2017 |title=What Languages Are Spoken in Syria? |url=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-syria.html |access-date=9 May 2022 |website=WorldAtlas |language=en-US}}</ref> === Relihiyon === [[Talaksan:UIS_Literacy_Rate_Syria_population_plus15_1980_2015.png|class=skin-invert-image|thumb|Antas ng literasiya ng mga nasa hustong gulang sa Syria ayon sa UIS]] Ang Islam ang pinakamalaking relihiyon sa Syria. Humigit-kumulang 87% ng populasyon ang sumusunod sa Islam. Ang mga [[Sunni Islam|Sunni Muslim]] ay bumubuo ng humigit-kumulang 74% ng populasyon.<ref name="CIA2">{{Citation |title=Syria |date=3 March 2025 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/#people-and-society |work=The World Factbook |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306031157/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/#people-and-society |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=6 March 2025 |archive-date=6 March 2025 |url-status=dead}}</ref> Ang mga Sunni Arab ay bumubuo ng humigit-kumulang 59% hanggang 60%. Karamihan sa mga Kurd (humigit-kumulang 8.5%)<ref name="Drysdale&Hinnebusch1991">{{citation |last1=Drysdale |first1=Alasdair |title=Syria and the Middle East Peace Process |url=https://archive.org/details/syriamiddleeast00alas/page/222 |page=[https://archive.org/details/syriamiddleeast00alas/page/222 222] |year=1991 |publisher=[[Council on Foreign Relations]] |isbn=978-0-87609-105-0 |last2=Hinnebusch |first2=Raymond A.}}</ref> at karamihan sa mga Turkmen (humigit-kumulang 3%) ay mga Sunni Muslim.<ref name="Drysdale&Hinnebusch1991" /> Humigit-kumulang 3% ng mga Syrian ang mga [[Shia Islam|Shia Muslim]], kabilang ang mga Ismaili at Twelver. Kabilang sa mga Shia Muslim ang mga Arab, Kurd, at Turkmen. Humigit-kumulang 10% ng mga Syrian ang Alawite, 10% ang [[Kristiyano]], at 3% ang Druze.<ref name="CIA2" /> Tinatayang 500,000 ang populasyon ng mga Druze. Karamihan sa mga Druze ay nakatira sa katimugang Syria, lalo na sa Jabal al-Druze.<ref name=":42">{{Cite web |title=Religious Demographics of Syria |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=217c |access-date=12 December 2024 |website=[[Association of Religion Data Archives]]}}</ref> Ayon sa Association of Religion Data Archives (ARDA), 94.17% ng mga Syrian ay Muslim noong 2020. Kabilang dito ang 79.19% Sunni at 14.10% Shia, kabilang ang mga Alawite. Ang mga Kristiyano ay bumubuo ng 3.84%.<ref name=":4">{{Cite web |title=Religious Demographics of Syria |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=217c |access-date=12 December 2024 |website=[[Association of Religion Data Archives]]}}</ref> Marami ring monasteryo ng mga Kristiyano sa Syria. Maraming Kristiyanong Syrian ang kabilang sa mas mataas na pangkat na sosyo-ekonomiko.<ref>{{cite web |last=Fateh |first=Tomader |date=25 October 2008 |title=Patriarch of Antioch: I will be judged if I do not carry the Church and each one of you in my heart |url=http://www.fw-magazine.com/content/patriarch-antioch-i-will-be-judged-if-i-do-not-carry-church-and-each-one-you-my-heart |archive-url=https://web.archive.org/web/20100302140119/http://www.fw-magazine.com/content/patriarch-antioch-i-will-be-judged-if-i-do-not-carry-church-and-each-one-you-my-heart |archive-date=2 March 2010 |access-date=30 January 2013 |work=Forward Magazine}}</ref> Dati ay may malaking populasyong Hudyo sa Syria. May malalaking pamayanang Hudyo sa Damascus, Aleppo, at Qamishli.<ref name=":5">{{Cite web |title=Jews of Syria |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jews-of-syria |website=jewishvirtuallibrary.org}}</ref> Dahil Alawite ang pamilya Assad, makasaysayang humawak ng maraming mahahalagang posisyon sa pamahalaan at militar ang mga Alawite.<ref>{{cite journal |last=Pipes |first=Daniel |date=1 January 1989 |title=The Alawi Capture of Power in Syria |journal=Middle Eastern Studies |volume=25 |issue=4 |pages=429–450 |doi=10.1080/00263208908700793 |jstor=4283331 |s2cid=143250254}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 March 2019 |title=More than 570 thousand people were killed on the Syrian territory within 8 years of revolution demanding freedom, democracy, justice, and equality |url=http://www.syriahr.com/en/?p=120851 |publisher=The Syrian Observatory for Human Rights}}</ref> === Kalusugan === Malubhang naapektuhan ng Digmaang Sibil sa Syria ang pangangalagang pangkalusugan, kalagayang pangkalusugan, at mga pasilidad na medikal sa Syria.<ref name=":8">{{Cite journal |last1=Kherallah |first1=Mazen |last2=Alahfez |first2=Tayeb |last3=Sahloul |first3=Zaher |last4=Eddin |first4=Khaldoun Dia |last5=Jamil |first5=Ghyath |date=1 July 2012 |title=Health care in Syria before and during the crisis |journal=Avicenna Journal of Medicine |volume=2 |issue=3 |pages=51–53 |doi=10.4103/2231-0770.102275 |issn=2231-0770 |pmc=3697421 |pmid=23826546 |doi-access=free}}</ref> Noong 2023, tinantiya ng [[World Health Organization]] na may humigit-kumulang 23.6 milyong tao sa Syria.<ref name=":9">{{Cite web |title=Syrian Arab Republic |url=https://data.who.int/countries/760 |access-date=3 April 2025 |website=datadot |language=en}}</ref> Noong 2021, ang karaniwang inaasahang haba ng buhay ay 73.1 taon.<ref name=":9" /> Ang antas ng pagkamatay ng sanggol ay humigit-kumulang 12.1 pagkamatay sa bawat 1,000 buhay na panganganak noong 2022.<ref>{{Cite web |title=Syria Infant Mortality Rate 1950–2025 |url=https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/DZA/syria/infant-mortality-rate |access-date=3 April 2025 |website=[www.macrotrends.net](http://www.macrotrends.net)}}</ref> Ang antas ng pagkamatay ng mga batang wala pang limang taong gulang ay humigit-kumulang 21.4 pagkamatay sa bawat 1,000 buhay na panganganak.<ref>{{Cite web |title=Syrian Arab Republic (SYR) – Demographics, Health & Infant Mortality |url=https://data.unicef.org/country/syr/ |access-date=3 April 2025 |website=UNICEF DATA |language=en-US}}</ref> Malubhang napinsala ng matagal na labanan ang sistema ng pangangalagang pangkalusugan ng Syria. Noong 2023, mahigit kalahati ng mga ospital sa bansa ay hindi gumagana. Humigit-kumulang 15.3 milyong tao ang nangangailangan ng suporta sa kalusugan, o humigit-kumulang 72% ng populasyon. Ito ay 25% na pagtaas mula noong 2022 at nagpapakita na lumalala ang krisis sa kalusugan.<ref>{{Cite web |date=27 May 2024 |title=Syrian Arab Republic: Whole of Syria Health Sector Annual Highlights 2023 – Syrian Arab Republic {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/syrian-arab-republic/syrian-arab-republic-whole-syria-health-sector-annual-highlights-2023 |access-date=3 April 2025 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |title=Yemen crisis |url=https://www.who.int/emergencies/situations/syria-crisis |access-date=3 April 2025 |website=[www.who.int](http://www.who.int) |language=en}}</ref> Bago ang labanan, ang maternal mortality rate ng Syria ay 52 pagkamatay sa bawat 100,000 buhay na panganganak noong 2009.<ref name=":8" /> == Notes == {{notelist}} == Mga kaugnay na pahina == {{Wikivoyage}} * [[Kasaysayan ng Asya]] == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Asya}} {{Middle East}}{{Middle East}} [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] [[Kategorya:Syria]] g8zv6dmyhxp1s73cughynhm5fge7gvt 4 9923 2231868 2231459 2026-10-06T00:09:23Z Ryomaandres 8044 /* Oktubre 2026 */ 2231868 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyo?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsiyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Oktubre 2026 === *...na itinutulak ng '''[[Advocates of Science and Technology for the People|AGHAM]]''' ang hustisya hinggil sa pagkamatay ni Dr. '''[[Leonard Co]]'''? *...na ang isa sa mga pinakamamainit na [[Mga derby ng futbol ng Italya|derby]] sa '''[[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]''', ang '''[[Ribalang Juventus FC–SSC Napoli|ribalang]]''' '''[[Juventus FC]]''' at '''[[SSC Napoli]]''', ay sumasalamin sa mga tunggalian ng '''[[Hilagang Italya|Hilaga]]''' at [[Katimugang Italya]]? *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]''' ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? === Setyembre 2026 === *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? *...na biktima ng [[pekeng balita]] sa pamamagitan ng '''[[lumilikhang AI]]''' si Kong. '''[[Renee Co]]''' ng [[Kabataan Partylist]], na ipinamukha siyang kapamilya ng kontrobersiyal na si Kong. '''[[Zaldy Co]]'''? *...na ang mga serye ng mga laro sa computer na '''''[[Age of Empires]]''''' at '''''[[Age of Mythology]]''''' ay kapuwa matagumpay sa komersiyo at sa mga kritiko? *...na tinatrato ng '''[[materyalismong istoriko]]''' nina [[Marx]] at [[Friedrich Engels|Engels]] ang [[tunggalian ng uri]] bilang pangunahing mekanismo ng pagbabago sa kasaysayan, kung saan nangyayari ang mga '''[[himagsikang panlipunan]]''' kapag sa loob ng '''[[moda ng produksiyon]]''', ang umiiral na '''[[mga relasyon sa produksiyon]]''' ay humadlang sa pag-unlad ng '''[[mga puwersa ng produksiyon]]'''? *...na ibinenta ni '''[[Jiro Manio]]''' ang kaniyang tropeo mula sa [[Gawad Urian]], bagay na napanaluhan niya bilang ang pinakabatang nagwagi bilang 'Pinakamahusay na Aktor' sa edad na 12? *...na ang '''[[Ilog Irawadi]]''' ay dumadaloy sa mga makasaysayang [[Talaan ng mga kabesera ng Myanmar|kabeserang Birmano]] gaya ng '''[[Bagan]]''', '''[[Mandalay]]''', '''[[Amarapura]]''', at '''[[Inwa|Ava]]'''? *...na ang mga ''[[comune]]'' ng '''[[Fiumefreddo di Sicilia]]''', '''[[Forza d'Agrò]]''', '''[[Motta Camastra]]''', at '''[[Savoca]]''' ay nagsilbing mga '''[[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon|lokasyon]]''' ng '''[[Corleone]]''' para sa pelikulang '''''[[The Godfather]]''''' sa ilalim ng direksiyon ni '''[[Francis Ford Coppola]]'''? *...na ang '''[[Bundok Kenya]]''' ay mahalagang aspekto sa buhay at kultura ng mga pangkat etniko gaya ng '''[[mga Kikuyu|Kikuyu]]''', '''[[mga Meru|Meru]]''', '''[[mga Embu|Embu]]''', at '''[[mga Maasai|Maasai]]'''? === Mayo 2026 === *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril 2026 === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] etz3q7l8icww15fbhm62j3hbs7uf89m 0 11197 2231859 2224698 2026-10-05T23:35:15Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-44306-43|~2026-44306-43]] ([[User talk:~2026-44306-43|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-37993-63|~2026-37993-63]] 2214251 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Enero 2019}} {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Dakbayan sa Sugbo | sealfile = Ph seal cebucity.gif | image = Cebu Business Park and IT Park skyline, Kamputhaw (Cebu City; 09-07-2022).jpg | imagesize = | image_caption = Ang Lungsod ng Cebu ng Business Park ika Setyembre 2022 | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | caption = Mapa ng [[Lalawigan ng Cebu|Cebu]] na ipinapakita ang lokasyon ng Lungsod ng Cebu | province = [[Lalawigan ng Cebu|Cebu]] (kapital) | districts = Una at ikalawang distrito ng Lungsod ng Cebu | founded = [[1565]] | barangays = 80 | class = Unang klaseng lungsod; mataas sa pagiging urbanisado | mayor = | cityhood = [[Pebrero 24]], [[1937]] | areakm2 = 280.2 | population_as_of = 2000 | population_total = 718821 | latd = 10| latm =17 | lats = | latNS = N | longd = 123| longm = 54| longs = | longEW = E | website = [http://www.cebucity.gov.ph www.cebucity.gov.ph] }} Ang '''Lungsod ng Cebu''' (Cebuano/Bisaya: Dakbayan sa Sugbo, Ingles:Cebu City, Español:Ciudad de Cebú) ay ang pinakamalaking siyudad at kabisera ng lalawigan ng [[Lalawigan ng Cebu|Cebu]] sa [[Pilipinas]] at ang ikalawang pinakamahalagang [[Kalakhang Cebu|sentrong urbano]] ng bansa. Matatagpuan ang [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[Cebu (pulo)|pulo ng Cebu]] at ang pinakamatandang paninirahang Kastila sa bansa, mas matanda pa sa kapital ng bansa, ang [[Maynila]]. Isa itong pangunahing daungan at tahanan ng mahigit sa 80% ng ''interisland'' na kompanyang pangdagat. Pangunahing daungan din ang Cebu, sa labas ng kapital, ng internasyunal na lipad sa bansa at ang pinakamahalagang sentro ng komersyo, pangangalakal, at industriya sa [[Kabisayaan]] at [[Mindanaw]], ang mga katimogang bahagi ng bansa. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Kasaysayan == Cebu, o maaaring tawaging Sugbo, ay isang maunlad na panirahan bago pa dumating ang mga [[Kastila]]. May mga negosyante na nakikipagkalakal nagaling sa Tsina at iba pang bansa sa ng [[timog-silangang Asya]]. Noong ika 7&nbsp;ng Abril, 1521, isang Portuges na si [[Ferdinand Magellan]] at mga kasamang Kastila ay dumating sa Cebu. Sinalubong ito ni [[Rajah Humabon]]. Ang rajah at kanyang asawa at kasama ang mga 800 katutubo, ay bininyagan ng mga Kastila noong ika 14&nbsp;ng Abril, 1521. Sila ay maituturing pangunahing [[Katoliko]] na Pilipino. Binago ni Magellan ang relihiyon ng mga katutubo ngunit nabigo siya sakupin ang bansa dahil sa resistensiya ng mga katutubo ng Mactan sa pamumuno ni [[Lapu-Lapu]] noong ika 27&nbsp;ng Abril, 1521. Noong ika 27&nbsp;ng Abril, 1565, Si [[Miguel López de Legazpi]] kasama si Augustinong Prayle Andrés de Urdaneta, ay dumating sa Cebu. Binago ni Legazpi ang dating pangalan ng lungsod, '''San Miguel''' ng '''Villa del Santissimo Nombre de Jesus''' noong ika 1&nbsp;ng Enero, 1571,. Ang lungsod ay ginawang kabisera ng bagong koloniya ng Espanya sa loob ng anim na taon. ==Mga Barangay== Ang {{PH wikidata|name}} ay nahahati sa 80 mga [[barangay]]. {{div col|colwidth=25em}} * Adlaon * Agsungot * Apas * Babag * Basak Pardo * Bacayan * Banilad * Basak San Nicolas * Binaliw * Bonbon * Budla-an (Pob.) * Buhisan * Bulacao * Buot-Taup Pardo * Busay (Pob.) * Calamba * Cambinocot * Capitol Site (Pob.) * Carreta * Central (Pob.) * Cogon Ramos (Pob.) * Cogon Pardo * Day-as * Duljo (Pob.) * Ermita (Pob.) * Guadalupe * Guba * Hippodromo * Inayawan * Kalubihan (Pob.) * Kalunasan * Kamagayan (Pob.) * Camputhaw (Pob.) * Kasambagan * Kinasang-an Pardo * Labangon * Lahug (Pob.) * Lorega (Lorega San Miguel) * Lusaran * Luz * Mabini * Mabolo * Malubog * Mambaling * Pahina Central (Pob.) * Pahina San Nicolas * Pamutan * Pardo (Pob.) * Pari-an * Paril * Pasil * Pit-os * Pulangbato * Pung-ol-Sibugay * Punta Princesa * Quiot Pardo * Sambag I (Pob.) * Sambag II (Pob.) * San Antonio (Pob.) * San Jose * San Nicolas Central * San Roque (Ciudad) * Santa Cruz (Pob.) * Sawang Calero (Pob.) * Sinsin * Sirao * Suba Pob. (Suba San Nicolas) * Sudlon I * Sapangdaku * T. Padilla * Tabunan * Tagbao * Talamban * Taptap * Tejero (Villa Gonzalo) * Tinago * Tisa * To-ong Pardo * Zapatera * Sudlon II {{div col end}} ==Media== ===TV=== * ABS-CBN Central Visayas (Channel 3) * RMN DYHP TeleRadyo 6 * GMA Central Eastern Visayas (Channel 7) * RPN DYKC TeleRadyo (Channel 9) * PTV Central Visayas (Channel 11) * IBC DYLA TeleRadyo (Channel 13) * 5 Central Eastern Visayas (Channel 21) * DYRB TeleRadyo 25 * DYMF TeleRadyo 33 ===Radyo=== ====AM==== * DYRB Radyo Pilipino 540 * DYMR Radyo Pilipinas 576 * RMN DYHP 612 * DYRC Aksyon Radyo 648 * RPN DYKC Radyo Ronda 675 * DYAR Radyo5 765 * DYCM 864 (VBC) * IBC DYLA Radyo Budyong 909 * DYMF Bombo Radyo 963 * DYSS Super Radyo 999 * DYAQ Sonshine Radio 1152 * DYRF Radyo Totoo 1215 * UMBN 1260 DYDD * DYFX Radyo Agila 1305 * DZRH 1395 * DYAB Radyo Patrol 1512 ====FM==== * 88.3 FM1 * 89.1 Spirit FM * 89.9 One FM * 90.7 Q Radio * 91.5 Yes The Best * Magic 92.3 * Brigada News FM 93.1 * 93.9 iFM * 94.7 Armed Forces Radio * 95.5 Star FM * 96.3 Wild FM * MOR 97.1 * 97.9 Love Radio * 98.7 FEBC * Barangay RT 99.5 * RJ 100.3 * Y101 101.1 * Korean Radio 101.9 * 102.7 Easy Rock * Retro 103.5 * AFN Cebu 104.3 * 105.1 Halo-Halo * Monster BT 105.9 * 106.7 Love Radio * 107.5 Win Radio ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga Kilalang Tao== * [[Pedro Yap]] (1918–2003) - Ika-17 [[Punong Mahistrado ng Pilipinas]] (1988), Ika-110 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas]] (1986-1988), at Miyembro ng [[Komisyon ng Pangulo para sa Mabuting Pamahalaan]] (1986); ipinanganak sa [[San Isidro, Leyte]], ngunit nagtapos ng sekundaryang edukasyon sa [[Pambansang Paaralan ng Abellana]]. * [[Napoleon Abueva]] (1930–2018) - iskultor, kilala siya bilang ''"Ama ng Makabagong Eskultura ng Pilipinas". Ipinroklama siya bilang [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa iskultura noong 1976. (Ang kanyang ina na si Purificación Veloso ay taga-[[Tuburan, Cebu]]) * [[Jose Mari Chan]] (ipinanganak noong 1945) - isang Pilipinong mang-aawit at manunulat ng kanta. Siya ay kilala bilang "Hari ng mga Awiting Pamasko ng Pilipinas". (Ang kanyang lola sa ina ay si Remedios Alfon Lim, na taga-Bogo City, Cebu) * [[Terry Alderete]] (1945–2013) - isang negosyanteng Pilipino-Amerikano na kinilala dahil sa kanyang pamumuno sa komunidad ng mga Latino sa California; isinama sa [[Alameda County, California|Alameda County]] Women’s Hall of Fame at nakatanggap ng maraming parangal sa pagnenegosyo at komunidad. (Ang kanyang ama ay taga-Cebu, Pilipinas) * [[Val Sotto]] (ipinanganak noong 1945) - isang aktor, mang-aawit, kompositor, komedyante at politiko. Isa siya sa mga pangunahing bokalista ng bandang Pilipino na [[VST & Company]]. (Ang kanyang ama ay taga-Cebu) * [[Rodrigo Duterte]] (ipinanganak noong 1945) - Ika-16 na Pangulo ng Pilipinas (Ang kanyang ama ay taga-Danao City, Cebu) * [[Eddie Peregrina]] (1945–1977) - isang mang-aawit at idolo sa matinee noong dekada 1970. Tinaguriang "Ang Orihinal na Hari ng Jukebox". (Ang kanyang ina ay taga-Cebu) * [[Tito Sotto]] (ipinanganak noong 1948) - politiko, aktor, tagapag-aliw at atleta na nagsilbi bilang ika-23 [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo ng Senado]] mula 2018 hanggang 2022. (Ang kanyang ama ay taga-Cebu) * [[Vic Sotto]] (ipinanganak noong 1954) - isang aktor, komedyante at personalidad sa telebisyon. Kilala siya sa pagganap ng mga komedya sa mga sitcom at pelikula sa telebisyon. Isa rin siya sa tatlong pioneer host ng [[Eat Bulaga!]] kasama sina Tito Sotto at Joey De Leon. (Ang kanyang ama ay taga-Cebu) * [[Mat Ranillo III]] (ipinanganak noong 1956) - isang Amerikanong aktor na ipinanganak sa Pilipinas. (Ang kanyang ina na si [[Gloria Sevilla]] ay taga-Cebu) * [[Kirk Hammett]] (ipinanganak noong 1962) - Amerikanong musikero na naging lead guitarist ng heavy metal band na [[Metallica]] simula noong 1983 (ang kanyang ina na si Teofila Oyao ay may pinagmulang Cebu). * [[Francis Magalona]] (1964–2009) - Aktor at musikero, na kilala bilang "Pilipino King of Rap" (Ang kanyang ina ay taga-Cebu City) * [[Tia Carrere]] (ipinanganak noong 1967) - Isang Amerikanong aktres at mang-aawit na nagkaroon ng unang malaking pagkakataon bilang regular sa daytime soap opera na ''[[General Hospital]]''. (Ang kanyang ama ay ipinanganak at lumaki sa Cebu). * [[Mable Elmore]] (ipinanganak noong 1969) - Pilipino-Canadian na politiko at miyembro ng [[British Columbia New Democratic Party]], siya ay nahalal bilang [[Miyembro ng Lehislatibong Asamblea]] sa [[2009 British Columbia general election]], kasalukuyang nagsisilbi bilang Parliamentary Secretary for Anti-Racism Initiatives. (Ang kanyang ina ay taga-Tuburan, Cebu) * [[Mitoy Yonting]] (ipinanganak noong 1970) - Mang-aawit, komedyante at aktor. Siya ang nagwagi sa unang season ng [[The Voice of the Philippines]] noong 2013. (ang kanyang ina ay taga-Ginatilan, Cebu) * [[Pamilya Gutierrez|Ramon Christopher Gutierrez]] (ipinanganak noong 1971) - Pilipinong aktor, siya ay miyembro ng sikat na angkan ng mga aktor ng [[Pamilya Gutierrez|Gutierrez]] sa Pilipinas. (Ang kanyang ina na si [[Pilita Corrales]] ay taga-Cebu City) * [[Tany Yao]] (ipinanganak noong 1971) - isang politikong Canadian na nahalal sa pangkalahatang halalan sa Alberta noong 2015 at 2019 upang kumatawan sa distrito ng eleksyon ng Fort McMurray-Wood Buffalo sa ika-29 na Lehislatura ng Alberta at ika-29 na Lehislatura ng Alberta. (Ang kanyang ama, si Joseph Yao, ay taga-Cebu) * [[Victor Cui]] (ipinanganak noong 1971) - Filipino-Canadian sports executive. Siya ang co-founder at dating CEO ng [[ONE Championship]] (ONE), isang mixed martial arts organization na nakabase sa Singapore at ang [[Edmonton Elks]] ay isang propesyonal na koponan ng football sa Canada na nakabase sa Edmonton, Alberta. Inilarawan si Cui bilang "Ang pinakamakapangyarihang tao sa Asian MMA" dahil sa tagumpay ng ONE at sa kanyang pakikipag-ugnayan sa ibang tao sa industriya. (Ang kanyang pamilya ay nagmula sa Cebu) * [[Wendy Woo]] (ipinanganak noong 1971) - isang mang-aawit/manunulat ng kanta sa Colorado. Kilala rin siya sa kanyang pagtugtog ng gitara, lalo na sa paggamit ng kanyang acoustic guitar bilang instrumentong perkusyon. Nanalo siya ng limang beses sa Westword Music Awards. (Ang kanyang ama ay ipinanganak sa Cebu City at lumipat sa New York City noong 1964). * [[Tina Paner]] (ipinanganak 1971) - Aktres at mang-aawit (ang kanyang ama na si [[Manny Paner]] ay taga-Cebu) * [[Ruffa Gutierrez]] (ipinanganak 1974) - Aktres at reyna ng kagandahan, ay [[Miss World]] 1993 2nd Runner Up (ang kanyang ina na si [[Anabelle Rama]] ay taga-Cebu) * [[Ian Veneracion]] (ipinanganak 1975) - Aktor, atleta, piloto, mang-aawit (ang kanyang ina ay taga-Lilo-an, Cebu) * [[Sara Duterte]] (ipinanganak noong 1978) - abogado at politiko na siyang ika-15 at kasalukuyang bise presidente ng Pilipinas. (Ang kanyang mga magulang na sina [[Rodrigo Duterte]] at [[Elizabeth Zimmerman]] ay nagmula sa [[Danao City, Cebu|Danao City]] at [[Tuburan, Cebu|Tuburan]], Cebu) * [[Manny Pacquiao]] (ipinanganak noong 1978) - Senador at Kampeon sa World Boxing ng Eight Division (Ang kanyang ama ay taga-Pinamungahan, Cebu) * [[Alan Frei]] (ipinanganak noong 1982) - isang curler, negosyante at ekonomista. (Ang kanyang ina ay Cebuana) * [[Rafael Rosell]] (ipinanganak noong 1982) - Aktor (Ang kanyang ama ay isang Cebuanong heologo) * [[Richard Gutierrez]] (ipinanganak noong 1984) - Aktor (ang kanyang ina [[Anabelle Rama]] ay taga-Cebu) * [[Raymond Gutierrez]] (ipinanganak noong 1984) - Isang host, editor, kolumnista, endorser, negosyante, at paminsan-minsang aktor (ang kanyang ina [[Anabelle Rama]] ay taga-Cebu) * [[Krista Ranillo]] (ipinanganak noong 1984) - Pilipinong aktres (Ang kanyang lola [[Gloria Sevilla]] ay taga-Cebu) * [[Bruno Mars]] (ipinanganak noong 1985) - Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta, musikero, at prodyuser ng rekording. (Ang kanyang ina, si Bernadette San Pedro Bayot, ay ipinanganak sa Cebu, ngunit ang kanyang pamilya ay lumipat sa Hawaii noong siya ay isang batang babae) * [[Darren Criss]] (ipinanganak noong 1987) - Amerikanong aktor, mang-aawit, at manunulat ng kanta (Ang kanyang ina ay taga-Cebu) * [[Danita Paner]] (ipinanganak noong 1989) - Aktres at pop-rock singer (ang kanyang ama na si [[Manny Paner]] ay taga-Cebu) * [[Janine Gutierrez]] (ipinanganak noong 1989) - Aktres (ang kanyang lola, si [[Pilita Corrales]] ay taga-Cebu) * [[Serena Dalrymple]] (ipinanganak noong 1990) - isang sikat na child star at isang aktres na opisyal nang nagretiro sa show business simula noong 2005. Sa kanyang karera, gumanap siya ng mga papel sa ilang pelikula at serye sa telebisyon, karamihan ay sa ABS-CBN. (Ang kanyang mga ninuno sa ina ay mula sa Cebu) * [[John Pearce (mang-aawit)|John Pearce]] (ipinanganak noong 1991) - Australyano-Pilipino na mang-aawit, mananayaw at tagapag-aliw ng mga bata na kilala bilang miyembro ng [[Justice Crew]], at miyembro rin ng bandang pambata na [[The Wiggles]]. (Ang kanyang ina ay mula sa Cebu) * [[Terrence Romeo]] (ipinanganak noong 1992) - Propesyonal na manlalaro ng basketball. (Ang kanyang ama ay mula sa Boljoon, Cebu) * [[Jovit Baldivino]] (1993–2022)- Mang-aawit at aktor. Siya ang unang nanalo sa [[Pilipinas Got Talent]] noong 2010. (Ang kanyang ama ay mula sa Dalaguete, Cebu) * [[Shawn Wasabi]] (ipinanganak noong 1994) - Amerikanong mang-aawit at prodyuser ng rekord mula sa [[Salinas, California]]. Siya ay kinikilala bilang isa sa mga imbentor ng Midi Fighter 64, isang custom musical software controller. (Ang kanyang ina ay taga-Cebu) * [[Diego Gutierrez (Pilipino na tagapag-aliw)|Diego Gutierrez]] (ipinanganak noong 1996) - aktor, mang-aawit, manunulat ng kanta at manlalaro ng basketball. (Ang kanyang lola [[Pilita Corrales]] ay taga-Cebu City). * [[Renee Co]] (ipinanganak noong 1997) - politiko at abogado na kinatawan para sa [[Kabataan|Kabataan Partylist]] matapos mahalal noong 2025. (Ang kanyang mga magulang ay taga-Cebu) * [[Angela Beard]] (ipinanganak noong 1997) - isang propesyonal na manlalaro ng football na naglalaro bilang tagapagtanggol para sa [[Damallsvenskan]] club na AIK at sa pambansang koponan ng Pilipinas. (Ang kanyang ina ay taga-Cebu) * [[Maris Racal]] (ipinanganak noong 1997) - aktres at mang-aawit ng [[Star Magic]]. Siya ang pangalawang puwesto sa Pinoy Big Brother: All In. (Ang kanyang pamilya ay taga-Lapu-lapu City, Cebu). * [[Felip (musikero)|Felip Suson]] (ipinanganak noong 1997) - mang-aawit, manunulat ng kanta, rapper at mananayaw. Siya ang pangunahing miyembro ng mananayaw ng [[Pinoy pop|P-pop]] boy band na [[SB19]]. (Ang kanyang pamilya ay nagmula sa Cebu) * [[Kriesha Chu]] (ipinanganak noong 1998) - Pilipino-Amerikanong mang-aawit at aktres na nakabase sa South Korea. Nag-debut siya bilang isang solo [[K-pop]] artist sa ilalim ng [[Urban Works Media]] entertainment sa kanyang single na ''"Trouble"'' noong 2017. (Ang kanyang mga magulang ay mula sa Cebu) * [[Malia Pyles]] (ipinanganak noong 2000) - isang Amerikanong aktres. Kilala siya sa kanyang pagganap bilang Sarah Baskets sa seryeng [[FX (TV channel)|FX]] na [[Baskets (TV series)|Baskets]] at kay Minnie "Mouse" Honrada sa seryeng horror na slasher na [[HBO Max|Max]] na [[Pretty Little Liars (2022 TV series)|Pretty Little Liars]]. (Ang kanyang ina ay taga-Cebu) * [[JJ (mang-aawit)|JJ]] (ipinanganak noong 2001) - isang mang-aawit na Austrian. Nanalo siya sa [[Eurovision Song Contest 2025]] para sa [[Austria]] gamit ang kantang "[[Wasted Love]]". (Ang kanyang ina ay taga-Cebu) * [[Eryn Cayetano]] (ipinanganak noong 2001) - isang Amerikanong propesyonal na manlalaro ng [[tennis]]. Siya ay may pinakamataas na ranggo sa kanyang karera na nasa ika-396 na pwesto sa singles, na nakamit noong Agosto 11, 2025, at ika-312 sa doubles, na nakamit noong Agosto 11, 2025. Naglaro siya ng collegiate tennis sa [[University of Southern California]]. (Ang kanyang ama, si Ed, ay ipinanganak at lumaki sa Cebu) * [[Jake Jarman]] (ipinanganak noong 2001) - isang British-filipino [[artistic gymnast]] na nakikipagkumpitensya sa internasyonal para sa [[Great Britain]], at para sa [[England]] sa [[Commonwealth Games]]. Noong 2022 [[Commonwealth Games]], nanalo siya ng gintong medalya sa team all-around, individual all-around, floor exercise at vault. (Ang kanyang ina ay taga-Cebu). == Tingnan din == * [[Kalakhang Cebu]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Philippine Provincial Capitals}} {{Philippine cities}} [[Kategorya:Lungsod ng Cebu| ]] {{pilipinas-stub}} 4z6mmr1mq21l6rhls7exrefbv5hrnjt 0 17849 2231861 2223234 2026-10-05T23:54:53Z Jojit fb 38 /* Panlabas na kawing */ 2231861 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pilipinang aktres}} {{infobox person | name = Rosemarie Sonora | image_size = | birth_name = Rosa María Sonora y Levy | birth_date = {{Birth date and age|1948|04|14}} | birth_place = [[Bacolod]], Pilipinas | death_date = | death_place = | occupation = Aktres | years_active = 1953–1987; 1995 | spouse = {{marriage|[[Ricky Belmonte]]|1970|October 3, 2001|end=died}} | children = [[Sheryl Cruz]] <br/> Renzo Cruz <br/> Patrick Sonora | family = [[Susan Roces]] (kapatid) }} Si '''Rosemarie Sonora''' (ipinanganak Abril 14, 1948 sa [[Lungsod ng Bacolod]], Pilipinas) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay naging artista nang dalhin siya ng kanyang ate na si [[Susan Roces]] at isama sa isang pelikula. Una siyang nabigyan ng sarili niyang pelikula noong [[1958]] na ''Ulilang Anghel'', isang pampamilyang [[drama]], na nilahukan ng mga naglalakihang artista ng [[Sampaguita Pictures]]. Nilunsad siya noong 1966 kasama ang noo'y baguhan na sina [[Gina Pareño]], [[Loretta Marquez]], [[Blanca Gomez]], Shirley Moreno, [[Dindo Fernando]], [[Bert Leroy Jr.]], [[Edgar Salcedo]] at iba pa na tinawag bilang ''Stars of '66''.<ref>{{Cite web |url=http://www.newsflash.org/2000/01/sb/sb001092.htm |title=Newsflash.org |access-date=2006-11-29 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165137/http://www.newsflash.org/2000/01/sb/sb001092.htm |url-status=dead }}</ref> ==Buod na talambuhay== Si Sonora ay ipinanganak sa isang inang Amerikana na may lahing Pranses at Judiyo, at sa isang amang Pilipino na may halong lahing Espanyol at Tsino-Pilipino.<ref>{{Cite web|url=https://tvtime.trakt.tv/people/rosemarie-sonora|title = People: Rosemary Sonora}}</ref> Ang kanyang kapatid na si [[Susan Roces]] at ang kanyang anak na si [[Sheryl Cruz]] ay mga aktres din.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0814489/bio/|title = Biography: Rosemary Sonora}}</ref> Naging asawa niya noon ang aktor na si Ricky Belmonte, ngunit naghiwalay sila. Kinalaunan, nagpakasal siya sa isang Amerikano at naninirahan na ngayon sa [[California]]; at matagal na siyang nagretiro sa pag-aartista.<ref>{{Cite web|url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/07/22/7421/all-family|title = All in the Family| website=[[The Philippine Star]] }}</ref> ==Bilang aktres== Nakilala siya sa pangalang Rosemarie noong una niyang pelikulang "Ulilang Anghel" noong 1958, at maging noong kasagsagan ng kanyang karera bilang teen actress mula kalagitnaan hanggang sa huling bahagi ng dekada '60. Karamihan sa kanyang mga pelikula noon ay mga fantasy-comedy-musical na naging matagumpay sa takilya, tulad ng "Juanita Banana" (1968), "Rikkitik loves Rositik" (1969), at marami pang iba. Nabansagan siyang prinsesa ng [[Sampaguita Pictures]] at isa sa mga bida ng ''Maraming Kulay ang Pag-ibig'', kasama sina Loretta Marquez, [[Gina Pareño]], Blanca Gomez, at Shirley Moreno. Noong unang bahagi ng dekada '70, nagkaroon siya ng lingguhang drama show na pinamagatang "Rosemarie" sa [[ABS-CBN]]. Dapwat dito, kinailangan niyang huminto sa showbiz nang isilang niya ang kanyang mga anak na sina Wowie Cruz at Patrick Sonora.<ref>{{Cite web |last=Gabinete |first=Jojo |date=May 21, 2022 |title=Rosemarie Sonora, hindi makakauwi para sa burol at libing ng kapatid na si Susan Roces |url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/165768/rosemarie-sonora-burol-libing-susan-roces-a713-20220521 |access-date=January 20, 2024 |website=Pep.ph}}</ref> ==Pilmograpiya== ===Pelikula=== *1958 - ''Ulilang Anghel'' *1962 - ''Ang Hiwaga ni Mariang Isda'' *1963 - ''Dance-O-Rama'' *1964 - ''Mga Batang Artista'' *1966 - ''Maraming Kulay ang Pag-ibig'' *1968 - ''Ikaw ay Akin, Ako ay sa Iyo'' *1968 - ''Juanita Banana'' *1969 - ''Rikkitik Loves Rositik'' *1970 - ''Gintong Alaala'' *1970 - ''The Young at Heart'' *1970 - ''First Kiss'' *1971 - ''Life Everlasting'' *1972 - ''Dearest, Forever...'' *1972 - ''Love Eternal'' *1973 - ''Binhi'' *1974 - ''The Manila Connection '' *1975 - ''Nagbabagang Silangan'' *1975 - ''At Lumaganap ang Lagim'' *1987 - ''Hari sa Hari, Lahi sa Lahi'' *1995 - ''Sana Maulit Muli'' ===Telebisyon=== *1970 (dekada) - ''Rosemarie'' (lingguhang serye) *1987 - ''Balintataw'' (pamagat ng episode: "Labinlimang Taon") ==Talasanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * {{IMDb name|0814489|Rosemarie Sonora}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Sonora, Rosemarie]] [[Kategorya:Mga batang artista]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1948]] 0432ybll6tsjlqi0rwnz9cmcsh01bvy 2231862 2231861 2026-10-05T23:55:18Z Jojit fb 38 /* Talasanggunian */ 2231862 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pilipinang aktres}} {{infobox person | name = Rosemarie Sonora | image_size = | birth_name = Rosa María Sonora y Levy | birth_date = {{Birth date and age|1948|04|14}} | birth_place = [[Bacolod]], Pilipinas | death_date = | death_place = | occupation = Aktres | years_active = 1953–1987; 1995 | spouse = {{marriage|[[Ricky Belmonte]]|1970|October 3, 2001|end=died}} | children = [[Sheryl Cruz]] <br/> Renzo Cruz <br/> Patrick Sonora | family = [[Susan Roces]] (kapatid) }} Si '''Rosemarie Sonora''' (ipinanganak Abril 14, 1948 sa [[Lungsod ng Bacolod]], Pilipinas) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay naging artista nang dalhin siya ng kanyang ate na si [[Susan Roces]] at isama sa isang pelikula. Una siyang nabigyan ng sarili niyang pelikula noong [[1958]] na ''Ulilang Anghel'', isang pampamilyang [[drama]], na nilahukan ng mga naglalakihang artista ng [[Sampaguita Pictures]]. Nilunsad siya noong 1966 kasama ang noo'y baguhan na sina [[Gina Pareño]], [[Loretta Marquez]], [[Blanca Gomez]], Shirley Moreno, [[Dindo Fernando]], [[Bert Leroy Jr.]], [[Edgar Salcedo]] at iba pa na tinawag bilang ''Stars of '66''.<ref>{{Cite web |url=http://www.newsflash.org/2000/01/sb/sb001092.htm |title=Newsflash.org |access-date=2006-11-29 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165137/http://www.newsflash.org/2000/01/sb/sb001092.htm |url-status=dead }}</ref> ==Buod na talambuhay== Si Sonora ay ipinanganak sa isang inang Amerikana na may lahing Pranses at Judiyo, at sa isang amang Pilipino na may halong lahing Espanyol at Tsino-Pilipino.<ref>{{Cite web|url=https://tvtime.trakt.tv/people/rosemarie-sonora|title = People: Rosemary Sonora}}</ref> Ang kanyang kapatid na si [[Susan Roces]] at ang kanyang anak na si [[Sheryl Cruz]] ay mga aktres din.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0814489/bio/|title = Biography: Rosemary Sonora}}</ref> Naging asawa niya noon ang aktor na si Ricky Belmonte, ngunit naghiwalay sila. Kinalaunan, nagpakasal siya sa isang Amerikano at naninirahan na ngayon sa [[California]]; at matagal na siyang nagretiro sa pag-aartista.<ref>{{Cite web|url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/07/22/7421/all-family|title = All in the Family| website=[[The Philippine Star]] }}</ref> ==Bilang aktres== Nakilala siya sa pangalang Rosemarie noong una niyang pelikulang "Ulilang Anghel" noong 1958, at maging noong kasagsagan ng kanyang karera bilang teen actress mula kalagitnaan hanggang sa huling bahagi ng dekada '60. Karamihan sa kanyang mga pelikula noon ay mga fantasy-comedy-musical na naging matagumpay sa takilya, tulad ng "Juanita Banana" (1968), "Rikkitik loves Rositik" (1969), at marami pang iba. Nabansagan siyang prinsesa ng [[Sampaguita Pictures]] at isa sa mga bida ng ''Maraming Kulay ang Pag-ibig'', kasama sina Loretta Marquez, [[Gina Pareño]], Blanca Gomez, at Shirley Moreno. Noong unang bahagi ng dekada '70, nagkaroon siya ng lingguhang drama show na pinamagatang "Rosemarie" sa [[ABS-CBN]]. Dapwat dito, kinailangan niyang huminto sa showbiz nang isilang niya ang kanyang mga anak na sina Wowie Cruz at Patrick Sonora.<ref>{{Cite web |last=Gabinete |first=Jojo |date=May 21, 2022 |title=Rosemarie Sonora, hindi makakauwi para sa burol at libing ng kapatid na si Susan Roces |url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/165768/rosemarie-sonora-burol-libing-susan-roces-a713-20220521 |access-date=January 20, 2024 |website=Pep.ph}}</ref> ==Pilmograpiya== ===Pelikula=== *1958 - ''Ulilang Anghel'' *1962 - ''Ang Hiwaga ni Mariang Isda'' *1963 - ''Dance-O-Rama'' *1964 - ''Mga Batang Artista'' *1966 - ''Maraming Kulay ang Pag-ibig'' *1968 - ''Ikaw ay Akin, Ako ay sa Iyo'' *1968 - ''Juanita Banana'' *1969 - ''Rikkitik Loves Rositik'' *1970 - ''Gintong Alaala'' *1970 - ''The Young at Heart'' *1970 - ''First Kiss'' *1971 - ''Life Everlasting'' *1972 - ''Dearest, Forever...'' *1972 - ''Love Eternal'' *1973 - ''Binhi'' *1974 - ''The Manila Connection '' *1975 - ''Nagbabagang Silangan'' *1975 - ''At Lumaganap ang Lagim'' *1987 - ''Hari sa Hari, Lahi sa Lahi'' *1995 - ''Sana Maulit Muli'' ===Telebisyon=== *1970 (dekada) - ''Rosemarie'' (lingguhang serye) *1987 - ''Balintataw'' (pamagat ng episode: "Labinlimang Taon") ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * {{IMDb name|0814489|Rosemarie Sonora}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Sonora, Rosemarie]] [[Kategorya:Mga batang artista]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1948]] 8yfkaa1o5fut7zi2tojjwjt97n6per9 0 19170 2231840 2229937 2026-10-05T22:42:51Z ~2026-53302-76 167107 /* */ Ayusin. 2231840 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '''Morning anchors'''<br>Martin Andanar<br />Grace Lee<br />Lourd de Veyra<br />Ivan Mayrina<br>'''Noontime anchors'''<br>Nikki de Guzman<br />Jes delos Santos<br>'''Afternoon anchors'''<br>Arnold Clavio<br />Ruth Cabal<br>'''Weekday anchors'''<br>Mel Tiangco<br />Emil Sumangil<br />Vicky Morales<br />'''Weekend anchors'''<br>Pia Arcangel<br />Jiggy Manicad<br>'''Late-night anchors'''<br>Ed Lingao<br />Maeanne Los Baños<br />Ces Oreña-Drilon<br />'''Midnight anchors'''<br>Paolo Bediones<br />Cherie Mercado<br />Jove Francisco<br /> | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<br>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==Mga edisyon ng programa== ===''24 Oras sa Umaga'' (Edisyon sa umaga)=== Ang ''24 Oras sa Umaga'', isang edisyon sa umaga ng ''24 Oras'', ipinalabas sa GMA Network simula noong November 10, 2014, kasama sina Paolo Bediones at Marga Vargas bilang mga orihinal na anchor nito. Kasalukuyan itong tagapagbalita nina Martin Andanar, Grace Lee, Lourd de Veyra at Ivan Mayrina. ===''24 Oras sa Tanghali'' (Edisyon sa Tanghali)=== Isang edisyon sa tanghali na palabas ng mga balita ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014. Kasalukuyang pangunahing tagapagbalita na sina Andrei Felix, Nikki de Guzman at Jes delos Santos. ===''24 Oras Express'' (Edisyon sa hapon)=== Isang mabilis na palabas ng balita ang unang ipinalabas noong November 10, 2014. Ang mga pangunahing tagapagbalita nito ay sina Arnold Clavio at Ruth Cabal. ===''24 Oras Tonite'' (Edisyon sa late-night)=== Isang palabas ng balita sa gabi ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014, kasama sina Ed Lingao at Maeanne Los Baños bilang mga orihinal na anchor. Kasalukuyang nagsisilbing tagapagbalita na sina Ed Lingao, Maeanne Los Baños at Ces Oreña-Drilon. ===''24 Oras Weekend'' (Weekend edition)=== Noong Hulyo 20, 2025, ang edisyon nito tuwing Linggo ay pinaikli sa 15 minuto at ipinalabas mula 5:50 pm hanggang 6:05 pm dahil sa naantalang pagsasahimpapawid ng Pacquiao vs. Barrios kanina sa GMA Network. Ang ''24 Oras Weekend'' ay kasalukuyang tagapagbalita nina Pia Arcangel, Ivan Mayrina at Jiggy Manicad. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== ===Kasalukuyang rehiyonal edisyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} (GMA [[Ilocos]]) Ipinapahayag sa Wikang Ilokano - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} (GMA [[Baguio]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Dhobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} (GMA [[Dagupan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Segui'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} (GMA [[Santiago, Isabela|Cauayan-Santiago]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Darlene Gemino-Ballad''' at '''Harris Julio'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} (GMA [[Pampanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Kapampangan - Binabalita nina '''Nicolette Henson-Hizon''' at '''Gracie Rutao'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} (GMA [[Batangas]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Ace Medrano''' at '''Kris Saunar'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} (GMA [[Palawan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} (GMA [[Naga, Camarines Sur|Bicol]]) Ipinapahayag sa Wikang Bicolano - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:Ratsada Balita|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} (GMA [[Iloilo]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} (GMA [[Bacolod]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} (GMA [[Cebu]] / [[Dumaguete]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Atty. Rose Versoza'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} (GMA [[Tacloban|Tacloban-Ormoc]]) Ipinapahayag sa Wikang Waray-Waray - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Bob Abellanosa'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} (GMA [[Zamboanga City|Zamboanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Chavacano - Binabalita nina '''Jewel Reyes''' kasama ang co-anchor na si '''Noning Antonio'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} (GMA [[Hilagang Mindanao|Northern Mindanao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''', '''Cyril Chaves''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} (GMA [[Lungsod ng Dabaw|Davao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} (GMA [[General Santos]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Dayupay''' at '''Jennifer Solis'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} (GMA [[Butuan]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Richmond Hinayon''' at '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} (GMA [[Cotabato]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jasper Acosta''' at '''Lore Mae Andong'''. ====Mga pananda==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DWRC 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWBB 1413 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DZCS 1224 Super Radyo Cauayan-Santiago. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DZBC 1030 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1341 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYPL 579 Super Radyo Tacloban-Ormoc. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXDZ 1242 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXCR 1092 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXBB 1107 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXYC 1490 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersiyong panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Tuguegarao/Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan/Pampanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Katagalugan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay, tapos mamaya pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Bacolod, hanggang napalitan ng pangalan bilang 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu/Dumaguete'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(sinama sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Northern Samar'' {{small|(sumanib sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan/Tres Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Pagadian'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northwestern Mindanao, tapos napalitan bilang Tres Oras)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao, tapos magbalik na ang orihinal na titulo, hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2004-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 7p4ek8w4ce241o6l10o6353umsylyfw 2231841 2231840 2026-10-05T22:51:12Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin. 2231841 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '''Morning anchors'''<br>Martin Andanar<br />Grace Lee<br />Lourd de Veyra<br />Ivan Mayrina<br>'''Noontime anchors'''<br>Nikki de Guzman<br />Jes delos Santos<br>'''Afternoon anchors'''<br>Arnold Clavio<br />Ruth Cabal<br>'''Weekday anchors'''<br>Mel Tiangco<br />Emil Sumangil<br />Vicky Morales<br />'''Weekend anchors'''<br>Pia Arcangel<br />Jiggy Manicad<br>'''Late-night anchors'''<br>Ed Lingao<br />Maeanne Los Baños<br />Ces Oreña-Drilon<br />'''Midnight anchors'''<br>Paolo Bediones<br />Cherie Mercado<br />Jove Francisco<br /> | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<br>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==Mga edisyon ng programa== ===''24 Oras sa Umaga'' (Edisyon sa umaga)=== Ang ''24 Oras sa Umaga'', isang edisyon sa umaga ng ''24 Oras'', ipinalabas sa GMA Network simula noong November 10, 2014, kasama sina Paolo Bediones at Marga Vargas bilang mga orihinal na anchor nito. Kasalukuyan itong tagapagbalita nina Martin Andanar, Grace Lee, Lourd de Veyra at Ivan Mayrina. ===''24 Oras sa Tanghali'' (Edisyon sa Tanghali)=== Isang edisyon sa tanghali na palabas ng mga balita ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014. Kasalukuyang pangunahing tagapagbalita na sina Nikki de Guzman at Jes delos Santos. ===''24 Oras Express'' (Edisyon sa hapon)=== Isang mabilis na palabas ng balita ang unang ipinalabas noong November 10, 2014. Ang mga pangunahing tagapagbalita nito ay sina Arnold Clavio at Ruth Cabal. ===''24 Oras Tonite'' (Edisyon sa late-night)=== Isang palabas ng balita sa gabi ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014, kasama sina Ed Lingao at Maeanne Los Baños bilang mga orihinal na anchor. Kasalukuyang nagsisilbing tagapagbalita na sina Ed Lingao, Maeanne Los Baños at Ces Oreña-Drilon. ===''24 Oras JournalisMO'' (Edisyon sa midnight)=== Isang palabas ng balita sa hatinggabi ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014, kasama sina Jove Francisco, Cherie Mercado at Martin Andanar bilang mga orihinal na tagapagbalita. Kasalukuyang nagsisilbing tagapagbalita na sina Paolo Bediones, Cherie Mercado at Jove Francisco. ===''24 Oras Weekend'' (Weekend edition)=== Noong Hulyo 20, 2025, ang edisyon nito tuwing Linggo ay pinaikli sa 15 minuto at ipinalabas mula 5:50 pm hanggang 6:05 pm dahil sa naantalang pagsasahimpapawid ng Pacquiao vs. Barrios kanina sa GMA Network. Ang ''24 Oras Weekend'' ay kasalukuyang tagapagbalita nina Pia Arcangel, Ivan Mayrina at Jiggy Manicad. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== ===Kasalukuyang rehiyonal edisyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} (GMA [[Ilocos]]) Ipinapahayag sa Wikang Ilokano - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} (GMA [[Baguio]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Dhobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} (GMA [[Dagupan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Segui'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} (GMA [[Santiago, Isabela|Cauayan-Santiago]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Darlene Gemino-Ballad''' at '''Harris Julio'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} (GMA [[Pampanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Kapampangan - Binabalita nina '''Nicolette Henson-Hizon''' at '''Gracie Rutao'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} (GMA [[Batangas]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Ace Medrano''' at '''Kris Saunar'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} (GMA [[Palawan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} (GMA [[Naga, Camarines Sur|Bicol]]) Ipinapahayag sa Wikang Bicolano - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:Ratsada Balita|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} (GMA [[Iloilo]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} (GMA [[Bacolod]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} (GMA [[Cebu]] / [[Dumaguete]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Atty. Rose Versoza'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} (GMA [[Tacloban|Tacloban-Ormoc]]) Ipinapahayag sa Wikang Waray-Waray - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Bob Abellanosa'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} (GMA [[Zamboanga City|Zamboanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Chavacano - Binabalita nina '''Jewel Reyes''' kasama ang co-anchor na si '''Noning Antonio'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} (GMA [[Hilagang Mindanao|Northern Mindanao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''', '''Cyril Chaves''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} (GMA [[Lungsod ng Dabaw|Davao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} (GMA [[General Santos]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Dayupay''' at '''Jennifer Solis'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} (GMA [[Butuan]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Richmond Hinayon''' at '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} (GMA [[Cotabato]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jasper Acosta''' at '''Lore Mae Andong'''. ====Mga pananda==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DWRC 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWBB 1413 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DZCS 1224 Super Radyo Cauayan-Santiago. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DZBC 1030 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1341 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYPL 579 Super Radyo Tacloban-Ormoc. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXDZ 1242 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXCR 1092 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXBB 1107 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXYC 1490 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersiyong panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Tuguegarao/Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan/Pampanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Katagalugan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay, tapos mamaya pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Bacolod, hanggang napalitan ng pangalan bilang 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu/Dumaguete'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(sinama sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Northern Samar'' {{small|(sumanib sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan/Tres Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Pagadian'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northwestern Mindanao, tapos napalitan bilang Tres Oras)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao, tapos magbalik na ang orihinal na titulo, hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] <small>(2004-kasalukuyan)</small> * [[Vicky Morales]] <small>(2014-kasalukuyan)</small> * [[Emil Sumangil]] <small>(2023-kasalukuyan)</small> * Atom Araullo <small>(humahalili para kay Morales)</small> * [[Jessica Soho]] <small>(pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales)</small> * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] <small>(2010-kasalukuyan)</small> * Jiggy Manicad <small>(2010-kasalukuyan)</small> * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Midnight edition=== * Paolo Bediones <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Cherie Mercado <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Jove Francisco <small>(2014-kasalukuyan)</small> ===''24 Oras sa Umaga''=== * Martin Andanar <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Grace Lee <small>(2010-2012, Chika Minute anchor; 2014-kasalukuyan)</small> * Lourd de Veyra <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Ivan Mayrina <small>(2014-kasalukuyan)</small> ===''24 Oras sa Tanghali''=== * Nikki de Guzman <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Jes delos Santos <small>(2014-kasalukuyan)</small> ===''24 Oras Express''=== * Arnold Clavio <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Ruth Cabal <small>(2014-kasalukuyan)</small> ===''24 Oras Tonite''=== * Ed Lingao <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Maeanne Los Baños <small>(2014-kasalukuyan)</small> * Ces Oreña-Drilon <small>(2014-kasalukuyan)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] nhzdz2r62pcxvfbbr2vvaxnwrosgdwe 2231843 2231841 2026-10-05T23:28:00Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-53302-76|~2026-53302-76]] ([[User talk:~2026-53302-76|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-44306-43|~2026-44306-43]] 2229937 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '''Morning anchors'''<br>Martin Andanar<br />Grace Lee<br />Lourd de Veyra<br />Ivan Mayrina<br>'''Noontime anchors'''<br>Nikki de Guzman<br />Jes delos Santos<br>'''Afternoon anchors'''<br>Arnold Clavio<br />Ruth Cabal<br>'''Weekday anchors'''<br>Mel Tiangco<br />Emil Sumangil<br />Vicky Morales<br />'''Weekend anchors'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina<br />Jiggy Manicad<br>'''Late-night anchors'''<br>Ed Lingao<br />Maeanne Los Baños<br />Ces Oreña-Drilon<br /> | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==Mga edisyon ng programa== ===''24 Oras sa Umaga'' (Edisyon sa umaga)=== Ang ''24 Oras sa Umaga'', isang edisyon sa umaga ng ''24 Oras'', ipinalabas sa GMA Network simula noong November 10, 2014, kasama sina Paolo Bediones at Marga Vargas bilang mga orihinal na anchor nito. Kasalukuyan itong tagapagbalita nina Martin Andanar, Grace Lee, Lourd de Veyra at Ivan Mayrina. ===''24 Oras sa Tanghali'' (Edisyon sa Tanghali)=== Isang edisyon sa tanghali na palabas ng mga balita ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014. Kasalukuyang pangunahing tagapagbalita na sina Andrei Felix, Nikki de Guzman at Jes delos Santos. ===''24 Oras Express'' (Edisyon sa hapon)=== Isang mabilis na palabas ng balita ang unang ipinalabas noong November 10, 2014. Ang mga pangunahing tagapagbalita nito ay sina Arnold Clavio at Ruth Cabal. ===''24 Oras Tonite'' (Edisyon sa late-night)=== Isang palabas ng balita sa gabi ang unang ipinalabas sa GMA Network noong November 10, 2014, kasama sina Ed Lingao at Maeanne Los Baños bilang mga orihinal na anchor. Kasalukuyang nagsisilbing tagapagbalita na sina Ed Lingao, Maeanne Los Baños at Ces Oreña-Drilon. ===''24 Oras Weekend'' (Weekend edition)=== Noong Hulyo 20, 2025, ang edisyon nito tuwing Linggo ay pinaikli sa 15 minuto at ipinalabas mula 5:50 pm hanggang 6:05 pm dahil sa naantalang pagsasahimpapawid ng Pacquiao vs. Barrios kanina sa GMA Network. Ang ''24 Oras Weekend'' ay kasalukuyang tagapagbalita nina Pia Arcangel, Ivan Mayrina at Jiggy Manicad. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== ===Kasalukuyang rehiyonal edisyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} (GMA [[Ilocos]]) Ipinapahayag sa Wikang Ilokano - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} (GMA [[Baguio]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Dhobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} (GMA [[Dagupan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Segui'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} (GMA [[Santiago, Isabela|Cauayan-Santiago]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Darlene Gemino-Ballad''' at '''Harris Julio'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} (GMA [[Pampanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Kapampangan - Binabalita nina '''Nicolette Henson-Hizon''' at '''Gracie Rutao'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} (GMA [[Batangas]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Ace Medrano''' at '''Kris Saunar'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} (GMA [[Palawan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} (GMA [[Naga, Camarines Sur|Bicol]]) Ipinapahayag sa Wikang Bicolano - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:Ratsada Balita|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} (GMA [[Iloilo]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} (GMA [[Bacolod]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} (GMA [[Cebu]] / [[Dumaguete]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Atty. Rose Versoza'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} (GMA [[Tacloban|Tacloban-Ormoc]]) Ipinapahayag sa Wikang Waray-Waray - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Bob Abellanosa'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} (GMA [[Zamboanga City|Zamboanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Chavacano - Binabalita nina '''Jewel Reyes''' kasama ang co-anchor na si '''Noning Antonio'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} (GMA [[Hilagang Mindanao|Northern Mindanao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''', '''Cyril Chaves''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} (GMA [[Lungsod ng Dabaw|Davao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} (GMA [[General Santos]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Dayupay''' at '''Jennifer Solis'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} (GMA [[Butuan]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Richmond Hinayon''' at '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} (GMA [[Cotabato]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jasper Acosta''' at '''Lore Mae Andong'''. ====Mga pananda==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DWRC 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWBB 1413 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DZCS 1224 Super Radyo Cauayan-Santiago. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DZBC 1030 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1341 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYPL 579 Super Radyo Tacloban-Ormoc. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXDZ 1242 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXCR 1092 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXBB 1107 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXYC 1490 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersiyong panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Tuguegarao/Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan/Pampanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Katagalugan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay, tapos mamaya pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Bacolod, hanggang napalitan ng pangalan bilang 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu/Dumaguete'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(sinama sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Northern Samar'' {{small|(sumanib sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan/Tres Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Pagadian'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northwestern Mindanao, tapos napalitan bilang Tres Oras)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao, tapos magbalik na ang orihinal na titulo, hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2004-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] phc5d4cbypxzh6ff8ubytqqt1cv4chi 2231844 2231843 2026-10-05T23:28:26Z WayKurat 2259 Kinansela ang pagbabagong 2229937 ni [[Special:Contributions/~2026-44306-43|~2026-44306-43]] ([[User talk:~2026-44306-43|Usapan]]) 2231844 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== ===Kasalukuyang rehiyonal edisyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} (GMA [[Ilocos]]) Ipinapahayag sa Wikang Ilokano - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} (GMA [[Baguio]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Dhobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} (GMA [[Dagupan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Segui'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} (GMA [[Santiago, Isabela|Cauayan-Santiago]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Darlene Gemino-Ballad''' at '''Harris Julio'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} (GMA [[Pampanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Kapampangan - Binabalita nina '''Nicolette Henson-Hizon''' at '''Gracie Rutao'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} (GMA [[Batangas]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Ace Medrano''' at '''Kris Saunar'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} (GMA [[Palawan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} (GMA [[Naga, Camarines Sur|Bicol]]) Ipinapahayag sa Wikang Bicolano - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:Ratsada Balita|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} (GMA [[Iloilo]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} (GMA [[Bacolod]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} (GMA [[Cebu]] / [[Dumaguete]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Atty. Rose Versoza'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} (GMA [[Tacloban|Tacloban-Ormoc]]) Ipinapahayag sa Wikang Waray-Waray - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Bob Abellanosa'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} (GMA [[Zamboanga City|Zamboanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Chavacano - Binabalita nina '''Jewel Reyes''' kasama ang co-anchor na si '''Noning Antonio'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} (GMA [[Hilagang Mindanao|Northern Mindanao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''', '''Cyril Chaves''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} (GMA [[Lungsod ng Dabaw|Davao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} (GMA [[General Santos]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Dayupay''' at '''Jennifer Solis'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} (GMA [[Butuan]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Richmond Hinayon''' at '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} (GMA [[Cotabato]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jasper Acosta''' at '''Lore Mae Andong'''. ====Mga pananda==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DWRC 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWBB 1413 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DZCS 1224 Super Radyo Cauayan-Santiago. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DZBC 1030 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1341 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYPL 579 Super Radyo Tacloban-Ormoc. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXDZ 1242 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXCR 1092 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXBB 1107 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXYC 1490 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersiyong panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Tuguegarao/Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan/Pampanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Katagalugan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay, tapos mamaya pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Bacolod, hanggang napalitan ng pangalan bilang 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu/Dumaguete'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(sinama sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Northern Samar'' {{small|(sumanib sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan/Tres Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Pagadian'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northwestern Mindanao, tapos napalitan bilang Tres Oras)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao, tapos magbalik na ang orihinal na titulo, hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2004-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 60uj2cici8o80vsv7akhzy9xyilrv0i 2231845 2231844 2026-10-05T23:29:05Z WayKurat 2259 2231845 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== ===Kasalukuyang rehiyonal edisyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} (GMA [[Ilocos]]) Ipinapahayag sa Wikang Ilokano - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} (GMA [[Baguio]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Dhobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} (GMA [[Dagupan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Segui'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} (GMA [[Santiago, Isabela|Cauayan-Santiago]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Darlene Gemino-Ballad''' at '''Harris Julio'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} (GMA [[Pampanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Kapampangan - Binabalita nina '''Nicolette Henson-Hizon''' at '''Gracie Rutao'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} (GMA [[Batangas]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Ace Medrano''' at '''Kris Saunar'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} (GMA [[Palawan]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} (GMA [[Naga, Camarines Sur|Bicol]]) Ipinapahayag sa Wikang Bicolano - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:Ratsada Balita|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} (GMA [[Iloilo]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} (GMA [[Bacolod]]) Ipinapahayag sa Wikang Hiligaynon - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} (GMA [[Cebu]] / [[Dumaguete]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Atty. Rose Versoza'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} (GMA [[Tacloban|Tacloban-Ormoc]]) Ipinapahayag sa Wikang Waray-Waray - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Bob Abellanosa'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} (GMA [[Zamboanga City|Zamboanga]]) Ipinapahayag sa Wikang Chavacano - Binabalita nina '''Jewel Reyes''' kasama ang co-anchor na si '''Noning Antonio'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} (GMA [[Hilagang Mindanao|Northern Mindanao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''', '''Cyril Chaves''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} (GMA [[Lungsod ng Dabaw|Davao]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} (GMA [[General Santos]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jay Dayupay''' at '''Jennifer Solis'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} (GMA [[Butuan]]) Ipinapahayag sa Wikang Cebuano - Binabalita nina '''Richmond Hinayon''' at '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} (GMA [[Cotabato]]) Ipinapahayag sa Wikang Filipino - Binabalita nina '''Jasper Acosta''' at '''Lore Mae Andong'''. ====Mga pananda==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DWRC 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWBB 1413 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DZCS 1224 Super Radyo Cauayan-Santiago. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DZBC 1030 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1341 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYPL 579 Super Radyo Tacloban-Ormoc. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXDZ 1242 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXCR 1092 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXBB 1107 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXYC 1490 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersiyong panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Tuguegarao/Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan/Pampanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Katagalugan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay, tapos mamaya pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Bacolod, hanggang napalitan ng pangalan bilang 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu/Dumaguete'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(sinama sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Northern Samar'' {{small|(sumanib sa 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan/Tres Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Pagadian'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northwestern Mindanao, tapos napalitan bilang Tres Oras)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao, tapos magbalik na ang orihinal na titulo, hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2004-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] mirx4gzebzhs31oeqeyp7zjunfvlicj 2231846 2231845 2026-10-05T23:30:03Z WayKurat 2259 2231846 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2004-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] g9w2b995lve32hr4zm1mkxbd3xu9wtg 2231847 2231846 2026-10-05T23:30:28Z WayKurat 2259 2231847 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2004-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2022) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310095653/http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 |date=2012-03-10 }}, Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] h4270wg2i3cudnb1gba4oii76n9yd2f 0 20504 2231851 2231654 2026-10-05T23:32:12Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-53302-76|~2026-53302-76]] ([[User talk:~2026-53302-76|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-52955-03|~2026-52955-03]] 2231042 wikitext text/x-wiki {{update||date=Nobyembre 2023}} {{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}} Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa '''GMA''' mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961. ==Kasalukuyang Orihinal na Programa== ''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Balita=== * ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Breaking News]]'' {{small|(up-to-the-minute breaking news, 2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Express]]'' {{small|(45-minute noontime newscast, 2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras News Alert]]'' {{small|(hourly news update, 2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras sa Tanghali]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras sa Umaga]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Weekend]]'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Tonite]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} *''GMA Weekend Report'' {{small|(2007-kasalukuyan)}} * ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-kasalukuyan)}} * ''[[Saksi|Saksi Breaking News]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} ===Current affairs=== * ''Adyenda'' {{small|(2009-kasalukuyan)}} * ''Alisto'' {{small|(2013-kasalukuyan)}} * ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-kasalukuyan)}} *''Debate with Mare at Pare'' {{small|(1998-kasalukuyan)}} * ''[[Diyos at Bayan]]'' {{small|(1998-kasalukuyan)}} * ''Earthflight'' {{small|(2015-kasalukuyan)}} * ''Front Row'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Frozen Planet'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} * ''[[Imbestigador]]'' {{small|(2000-kasalukuyan)}} * ''i-Witness'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' {{small|(2004-kasalukuyan)}} * ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} * ''Planet Earth'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Power House'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-kasalukuyan)}} * ''Resibo: Walang Lusot ang May Atraso'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-kasalukuyan)}} * ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-kasalukuyan)}} * ''Y Speak 2.0'' {{small|(2007-kasalukuyan)}} ===Drama=== ====Serye==== * ''Born to Shine'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''Kamao'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Taskforce Firewall'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''The Master Cutter'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} ====Antolohiya==== * ''Barangay Love Stories'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''Magpakailanman'' {{small|(2002-kasalukuyan)}} * ''Regal Studio Presents'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Variety=== * ''All-Out Sundays'' {{small|(2020-kasalukuyan)}} * ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-kasalukuyan; co-produced with [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}} * ''TiktoClock'' {{small|(2022-kasalukuyan)}} ===Palaro=== * ''Family Feud'' {{small|(2008-kasalukuyan)}} * ''The Clash'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} * ''The Clash Teens'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''The Voice Generations'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} ===Komedya=== * ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-kasalukuyan)}} * ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy ang Kwento]]'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} ===Talk show=== * ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} *''Fast Talk with Boy Abunda'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''Gandang Gabi, Vice!'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''Sarap, 'Di Ba?'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} *''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-kasalukuyan)}} *''The Boobay and Tekla Show'' {{small|(2019-kasalukuyan)}} ===Serbisyo publiko=== * ''Kapwa Ko Mahal Ko'' {{small|(1975-kasalukuyan)}} ===Realidad=== * ''Pinoy Big Brother'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Stars on the Floor'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''The Voice Kids'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} ===Impormatibo=== * ''Amazing Earth'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} * ''AHA!'' {{small|(2010-kasalukuyan; produced by GMA News and Public Affairs)}} * ''AgriPreneur'' {{small|(2019-kasalukuyan)}} * ''Dami Mong Alam, Kuya Kim!'' {{small|(2024-kasalukuyan)}} * ''Healing Galing'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''iBilib'' {{small|(2012-kasalukuyan)}} * ''Pera Paraan'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} * ''Turbo Zone'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Relihiyoso=== * ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-kasalukuyan, co-produced with [[CBN Asia]])}} ===Pelikula at espesyal na presentasyon=== * ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-kasalukuyan)}} * ''GMA Regional TV Presents'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} *''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-kasalukuyan)}} ===Kasalukuyan pang on-hiatus=== * ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Daig Kayo ng Lola Ko'' {{small|(2017-kasalukuyan)}} * ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Maka'' {{small|(2024-present)}} * ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Open 24/7'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Slay'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} ==Kasalukuyang Banyagang Programa== ''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Drama=== *''Her Private Life'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''Lie After Lie'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''Mako Mermaids'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''The Penthouse'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Animated=== *''Angry Birds Toons'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''Hunter x Hunter'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} *''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} *''[[One Piece]]'' {{small|(2020-kasalukuyan)}} *''Slam Dunk'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Talk=== * ''In Touch with Charles Stanley'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-kasalukuyan)}} ==Pangrehiyong Programa== ''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong. ===Balita=== *''24 Oras News Alert Ilocos'' {{small|(GMA Ilocos)}} *''24 Oras News Alert Northern Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}} *''24 Oras News Alert North Central Luzon'' {{small|(GMA Dagupan)}} *''24 Oras News Alert Cagayan Valley'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}} *''24 Oras News Alert Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}} *''24 Oras News Alert Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}} *''24 Oras News Alert Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}} *''24 Oras News Alert Bikol'' {{small|(GMA Bicol)}} *''24 Oras News Alert Western Visayas'' {{small|(GMA Iloilo)}} *''24 Oras News Alert Negros'' {{small|(GMA Bacolod)}} *''24 Oras News Alert Central Visayas'' {{small|(GMA Cebu)}} *''24 Oras News Alert Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}} *''24 Oras News Alert Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}} *''24 Oras News Alert Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}} *''24 Oras News Alert Southern Mindanao'' {{small|(GMA Davao)}} *''24 Oras News Alert Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}} *''24 Oras News Alert Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}} *''24 Oras News Alert Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}} *''24 Oras Ilokano'' {{small|(GMA Ilocos)}} *''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}} *''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(GMA Dagupan)}} *''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}} *''24 Oras Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}} *''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}} *''24 Oras Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}} *''24 Oras Bikol'' {{small|(GMA Bicol)}} *''24 Oras Western Visayas'' {{small|(GMA Iloilo)}} *''24 Oras Negros'' {{small|(GMA Bacolod)}} *''24 Oras Central Visayas'' {{small|(GMA Cebu)}} *''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}} *''24 Oras Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}} *''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}} *''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(GMA Davao)}} *''24 Oras Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}} *''24 Oras Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}} *''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}} ===Morning show=== *''Arangkada'' {{small|(GMA Iloilo)}} *''Buena Mano Balita'' {{small|(GMA Cebu)}} *''Buenos Dias Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}} *''Good Morning Amianan'' {{small|(GMA Ilocos)}} *''Good Morning Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}} *''Maayong Buntag Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}} *''Maayong Buntag Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}} *''Magandang Umaga Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}} *''Magandang Umaga Po Lambak ng Cagayan'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}} *''Magandang Umaga Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}} *''Magandang Umaga Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}} *''Marhay na Aga Bicolandia'' {{small|(GMA Bicol)}} *''Maupay nga Aga Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}} *''Mayad na Timprano Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}} *''Naimbag nga Morning Hilagang Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}} *''Primera Balita'' {{small|(GMA Dagupan)}} *''The Morning Show'' {{small|(GMA Bacolod)}} *''Una Ka BAI!'' {{small|(GMA Davao)}} ===Public affairs programs=== * ''[[Biyaheng DO30]]'' {{small|(GMA Davao, co-produced with Davao City Government)}}<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref> ===Mga maikling segment=== *''People, Places & Events'' {{small|(GMA Dagupan)}} ===Relihiyoso=== *''Word of God'' {{small|(GMA Dagupan)}} ===Pelikula at espesyal na presentasyon=== * ''Kadayawan Festival'' {{small|(GMA Davao)}} * ''Sabado Box Office Hits'' {{small|(GMA Cebu and GMA Davao)}} * ''Siete Palabras at the Cebu Metropolitan Cathedral'' {{small|(GMA Cebu)}} * ''Siete Palabras at the San Pedro Cathedral'' {{small|(GMA Davao)}} * ''Sinulog Festival'' {{small|(GMA Cebu)}} ==Mga Paparating na Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Orihinal=== ;Drama *[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']] *''Sireno'' *''A Lifetime With You'' *''For The Love of Kobe'' *''A Family Like Us'' *''A Mother'' 's ''Tale'' ===Banyagang Programa=== ;Animated *''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}} *''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}} *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network] *https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp ==Mga Panlabas na Link== * [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site] * [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website] * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website] * [http://www.gmanetwork.com Official website] {{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 28qkm8lfp2o3uu6mwofsdyvvgl4dmwc 2231856 2231851 2026-10-05T23:32:51Z WayKurat 2259 Undid 14 revisions from [[Special:Diff/2226892|2226892]] until [[Special:Diff/2231851|2231851]] 2231856 wikitext text/x-wiki {{update||date=Nobyembre 2023}} {{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}} Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961. ==Kasalukuyang Orihinal na Programa== ''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Balita=== * ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}} * ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}} * ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}} * ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}} * ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}} * ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}} ===Drama=== ;Primetime * ''Prinsesa Ng City Jail (2025)'' * ''Binibining Marikit (2025)'' * ''Lolong 2: Panginingil Ng Maynila (2025)'' * ''Mommy Dearest (2025)'' * ''Mga Batang Riles(2025)'' * ''Slay (2025)'' * ''Maka (2024)'' ;Sabado at Linggo * ''[[Wish Ko Lang!|Wish Ko Lang]]'' * ''Daig Kayo Ng Lola Ko'' * ''Regal Studio Presents'' * ''[[Magpakailanman]] {{small|(2002)}}'' * ''[[Tadhana]]'' {{small|(2017, sa produksyon ng GMA Public Affairs)}} to ===Pang-Aliw=== * ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}} * ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}} * ''TiktoClock'' ===Palaro=== * ''Family Feud'' * ''The Voice Generations'' * ''The Clash'' ===Komedya=== * ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}} * ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]'' * ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' ===Talakayan=== *''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}} *''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]'' *''The 700 Club Asia'' * ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' * ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' ===Dokumentaryo=== * * ''The Atom Araullo Specials'' * ''[[Born to Be Wild (seryeng pantelebisyon)|Born to Be Wild]]'' {{small|(2007)}} * ''[[Front Row (programang telebisyon)|Front Row]]'' {{small|(2014)}} * ''[[I-Witness]]'' {{small|(1999)}} * ''[[Imbestigador|Pinoy Crime Stories]]'' * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' {{small|(2004)}} * ''[[Reporter's Notebook]]'' {{small|(2004)}} ===Ugnayang Publiko=== * ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}} * ''[[Wish Ko Lang!|Resibo: Walang Lusot Ang May Atraso]]'' ===Pangkaalaman=== * ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}} * ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}} * ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} * ''[[Pinoy M.D.]]'' * ''AgriPreneur'' * ''Pera Paraan'' * ''Turbo Zone'' * ''Healing Galing'' ===Relihiyon=== * ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}} ===Pelikula at Espesyal na Presentasyon=== * ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}} * ''GMA Regional TV Presents'' *''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}} * ==Kasalukuyang Banyagang Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Drama=== *Her Private Life {{small|(2021)}} *Lie After Lie {{small|(2021)}} *Mako Mermaids {{small|(2021)}} *The Penthouse {{small|(2021)}} ===Animasyon=== *''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}} *''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}} *''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}} *''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}} *''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}} ===Usapan=== * ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}} ==Pangrehiyong Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong. ;Balita * ''At Home With GMA Regional TV'' {{small|(2020; Davao, General Santos at Northern Mindanao)}} *''GMA Regional TV Early Edition'' {{small|(2020; Iloilo at Bacolod)}} *''GMA Regional TV Live!'' {{small|(2020; Cebu)}} *''Mornings with GMA Regional TV'' {{small|(2020; Dagupan, Ilocos at Bicol)}} *''[[Balitang Amianan]]'' {{small|(2008–2014, 2016; Dagupan at Ilocos)}} *''[[Balitang Bicolandia]]'' {{small|(2021; Bicol)}} *''[[Balitang Bisdak]]'' {{small|(1999–2014, 2016; Cebu}} *''[[One Mindanao]]'' {{small|(2017; Mindanao)}} *''[[One Western Visayas]]'' {{small|(2018; Iloilo at Bacolod)}} ;Ugnayang publiko * ''[[Biyaheng DO30]]'' {{small|(Davao, General Santos, at Northern Mindanao; co-produced with Davao City Government)}}<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref> ==Mga Paparating na Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Orihinal=== ;Drama *[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']] *''Sireno'' *''A Lifetime With You'' *''For The Love of Kobe'' *''A Family Like Us'' *''A Mother'' 's ''Tale'' ===Banyagang Programa=== ;Animated *''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}} *''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}} *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network] *https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp ==Mga Panlabas na Link== * [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site] * [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website] * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website] * [http://www.gmanetwork.com Official website] {{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 08dwad72qyzm829yqglleopakq8xo96 0 23352 2231758 2215762 2026-10-05T12:57:43Z ~2026-53610-35 167166 Inayos ang baybay 2231758 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Oas | sealfile = | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Albay]] na nagpapakita sa lokasyon ng Oas. | region = [[Kabikulan]] (Rehiyong V) | province = [[Albay]] | districts = | barangays = 53 | class = Unang Klase | mayor = | areakm2 = 263.61 | population_as_of = 2007 | population_total = 63888 | population_density_km2 = }} [[File:Oas Church.jpg|thumb|270px|Simbahan Katoliko ng Oas]] Ang '''Bayan ng Oas''' ay isang ika-3 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Albay]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Ekonomiya== Pangkalahatang nabatay sa [[agrikultura]] ang ekonomiya ng bayan. Pangunahing mga produkto nito ay ang bigas, mga bungang kahoy tulad ng kamote, at gabi, niyog, at iba pang mga prutas at gulay. Inaani rin ang mga isda at iba pang mga pagkaing dagat sa mga baybaying bahagi ng bayan ngunit hindi gaano nakakadagdag sa kita ng bayan dahil na rin sa hirap ng pagbibiyahe ng mga kalakal dito. ==Mga Barangay== Ang bayan ng Oas ay nahahati sa 53 mga [[barangay]]. {| border="0" |----- | valign="top" | * Badbad * Badian * Bagsa * Bagumbayan * Balogo * Banao * Bangiawon * Bongoran * Bogtong * Busac * Cadawag * Cagmanaba * Calaguimit * Calpi * Calzada * Camagong * Casinagan * Centro Poblacion | valign="top" | * Coliat * Del Rosario * Gumabao * Ilaor Norte * Ilaor Sur * Iraya Norte * Iraya Sur * Manga * Maporong * Maramba * Moroponros * Matambo * Mayag * Mayao * Nagas * San Pascual (Nale) * Obaliw-Rinas * Petoria * Pistola | valign="top" | * Ramay * Rizal * Saban * San Agustin * San Antonio * San Isidro * San Jose * San Juan * San Miguel * San Ramon * San Vicente (Suca) * Talisay * Talongog * Tapel * Tobgon * Tobog * Tablon |} ==Wika== *Western Miraya Bicol region *Bisakol ==Clima== *Tropiko Moonson clima ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://elgu2.ncc.gov.ph/oas/ Municipality of Oas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311073610/http://elgu2.ncc.gov.ph/oas/ |date=2007-03-11 }} *[http://sb-oas.com Sangguniang Bayan Ng Oas]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.oasnon.com Oasnon Forum] {{Albay}} [[Kategorya:Mga bayan ng Albay]] fwhw60yq2ahkrlgkc3m7v7rcigro35x 2231792 2231758 2026-10-05T14:13:30Z ~2026-53544-67 167169 Kinansela ang pagbabagong 2231758 ni [[Special:Contributions/~2026-53610-35|~2026-53610-35]] ([[User talk:~2026-53610-35|Usapan]]) 2231792 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Oas | sealfile = | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Albay]] na nagpapakita sa lokasyon ng Oas. | region = [[Kabikulan]] (Rehiyong V) | province = [[Albay]] | districts = | barangays = 53 | class = Unang Klase | mayor = | areakm2 = 263.61 | population_as_of = 2007 | population_total = 63888 | population_density_km2 = }} [[File:Oas Church.jpg|thumb|270px|Simbahan Katoliko ng Oas]] Ang '''Bayan ng Oas''' ay isang ika-3 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Albay]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Ekonomiya== Pangkalahatang nabatay sa [[agrikultura]] ang ekonomiya ng bayan. Pangunahing mga produkto nito ay ang bigas, mga bungang kahoy tulad ng kamote, at gabi, niyog, at iba pang mga prutas at gulay. Inaani rin ang mga isda at iba pang mga pagkaing dagat sa mga baybaying bahagi ng bayan ngunit hindi gaano nakakadagdag sa kita ng bayan dahil na rin sa hirap ng pagbibiyahe ng mga kalakal dito. ==Mga Barangay== Ang bayan ng Oas ay nahahati sa 53 mga [[barangay]]. {| border="0" |----- | valign="top" | * Badbad * Badian * Bagsa * Bagumbayan * Balogo * Banao * Bangiawon * Bongoran * Bogtong * Busac * Cadawag * Cagmanaba * Calaguimit * Calpi * Calzada * Camagong * Casinagan * Centro Poblacion | valign="top" | * Coliat * Del Rosario * Gumabao * Ilaor Norte * Ilaor Sur * Iraya Norte * Iraya Sur * Manga * Maporong * Maramba * Moroponros * Matambo * Mayag * Mayao * Nagas * San Pascual (Nale) * Obaliw-Rinas * Petoria * Pistola | valign="top" | * Ramay * Rizal * Saban * San Agustin * San Antonio * San Isidro * San Jose * San Juan * San Miguel * San Ramon * San Vicente (Suca) * Talisay * Talongog * Tapel * Tobgon * Tobog * Tablon |} ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://elgu2.ncc.gov.ph/oas/ Municipality of Oas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311073610/http://elgu2.ncc.gov.ph/oas/ |date=2007-03-11 }} *[http://sb-oas.com Sangguniang Bayan Ng Oas]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.oasnon.com Oasnon Forum] {{Albay}} [[Kategorya:Mga bayan ng Albay]] q9r5uvlwnx13grhtrh59m844g96ni1l 0 40353 2231789 2230047 2026-10-05T14:09:20Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231789 wikitext text/x-wiki {{Infobox tea | Tea_name = Salabat | Tea_type = Tsaang yerba | Tea_color = | Tea_image = Ginger tea.jpg | Tea_origin = Asya | Tea_names = {{Flatlist| * ''Saenggang-cha'' * ''shōga-yu'' * ''teh halia'' * ''teh jahe'' }} | Tea_quick = [[Tsaa|Tsaang]] gawa sa [[luya]] | Tea_temperature = {{Convert|100|C}} | Tea_time = Iba-iba | module = }} {{Infobox Chinese | title = Mga rehiyonal na pangalan | t = 薑母茶 | s = 姜母茶 | l = tsaang inang-luya (matandang luya) | p = jiāngmǔ chá | y = gēungmóuh chàh | j = goeng1mou5 caa4 | hangul = 생강차 | hanja = 生薑茶 | rr = saenggang-cha | mr = saenggang-ch'a | lk = tsaang luya | kanji = 生姜湯 | kana = しょうがゆ | revhep = shōga-yu | tgl = | ind = {{not a typo|teh}} jahe | msa = {{not a typo|teh}} halia }} Ang '''salabat''' ay isang uri ng [[tisana]] o tsaang yerba na gawa sa [[luya]]. May mahaba itong kasaysayan bilang tradisyonal na medisinang yerba sa [[Silangang Asya]], [[Timog Asya]], [[Timog-silangang Asya]], at [[Kanlurang Asya]].<ref>{{cite web |date=22 Hunyo 2015 |title=Ginger (Overview) |trans-title=Luya (Pangkalahatang-ideya) |url=http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/ginger |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160320191255/http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/ginger |archive-date=20 Marso 2016 |access-date=21 Marso 2016 |publisher=[[University of Maryland Medical Center]]}}</ref> == Mga rehiyonal na baryasyon at gawi == Maaaring inumin ang salabat nang walang dinagdagan, o haluan ng mga pampalasa katulad ng [[gatas]], mga hiwa ng kahel, o limon.<ref>{{cite web |date=29 Oktubre 1971 |title=Ginger Tea with Orange Slices |trans-title=Salabat na May Hiwang Kahel |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1873&dat=19711029&id=6moeAAAAIBAJ&pg=5555,8077604&hl=en |access-date=22 Marso 2016 |work=[[Daytona Beach Morning Journal]] |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=18 Mayo 1988 |title=Lemon Ginger Tea |trans-title=Salabat na may Limon |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1982&dat=19880518&id=dN5GAAAAIBAJ&pg=6143,1836786&hl=en |access-date=22 Marso 2016 |work=[[The Evening News (Newburgh)|The Evening News]] |language=en}}</ref> <gallery> Talaksan:Limon&zingiber.jpg|Salabat na may limon Talaksan:A boiled Lemon and ginger tea.jpg|Pinakuluang tsaang limon at luya sa [[Tanzania|Tansaniya]] </gallery> ===Silangang Asya=== ==== Tsina ==== Noong [[dinastiyang Tang]], nilagyan ng pampalasa ang tsaa upang mangotra ang pait na lasa. Nagustuhan ng mga umiinom ng tsaa ng luya, pati na rin sibuyas, balat ng kahel, kloba, at [[malipukon]].<ref>{{cite book|last1=Heiss|first1=Mary|last2=Heiss|first2=Robert|title=The Story of Tea: A Cultural History and Drinking Guide|date=2011|publisher=Ten Speed Press|location=A Brief History of Tea|isbn=978-1-60774-172-5|url=https://books.google.com/books?id=gxCBfNmnvFEC|access-date=24 Agosto 2019|lang=en|trans-title=Ang Kuwento ng Tsaa: Isang Kasaysayang Kultural at Gabay sa Pag-iinom}}</ref> ==== Korea ==== Sa Korea, ''saenggang-cha'' ({{Korean|hangul=생강차|hanja=生薑茶|links=no|labels=no}}, sɛ̝ŋ.ɡaŋ.tɕʰa) ang tawag sa salabat. Maaari itong ihanda sa pagpapakulo ng sariwang hiwa ng luya sa tubig o paghahalo ng katas ng luya sa mainit na tubig.<ref name="DE">{{Cite web |title=Saenggang-cha |script-title=ko:생강차 |url=http://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000781382 |access-date=23 Oktubre 2009 |website=[[Doopedia]] |language=ko}}</ref> Maaaring ring haluin ang ''saenggang-cheong'', hiniwang luya na pinreserba sa [[pulot-pukyutan]], sa mainit na tubig para gumawa ng tsaang luya.<ref name="Agbor">{{Cite news |last=Agbor |first=Nnehkai |date=16 Marso 2017 |title=8 Healthy Korean Teas To Enjoy Throughout The Year |language=en |trans-title=8 Masusustansiyang Koreanong Tsaa na Matatamasa sa Buong Taon |work=[[10 Magazine (South Korean magazine)|10 Magazine]] |url=https://www.10mag.com/8-healthy-korean-teas-enjoy-throughout-year/ |access-date=29 Disyembre 2017}}</ref> Sa ngayon, marami na ring mga pinulbos na bersiyon para sa nagmamadali.<ref name="KF">{{Cite book|editor-last=The Korea Foundation|editor-link=Korea Foundation|title=Korean Food Guide in English|year=2004|publisher=Cookand / Best Home Inc.|location=Seoul|isbn=89-89782-10-4|url=https://books.google.com/books?id=sfJFBAAAQBAJ&pg=PT225|access-date=29 December 2017}}</ref> Kapag inihahain, karaniwang pinapalamutian ang tsaa ng mga mansanitas at pinyon.<ref name="Parker">{{Cite news|last=Parker|first=Ann|title=Sushi San, Restaurant Review: New sushi spot transforms former Felton home of Mama Mia's|url=http://www.santacruzsentinel.com/article/NE/20160823/FEATURES/160829828|access-date=29 December 2017|work=[[Santa Cruz Sentinel]]|date=23 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229231656/http://www.santacruzsentinel.com/article/NE/20160823/FEATURES/160829828|archive-date=29 December 2017|url-status=dead}}</ref> Kapag ginagamit ang sariwang luya, maaaring patamisin ang tsaa ng pulot-pukyutan, asukal, o iba pang pampatamis ayon sa gusto.<ref name="DE" /> Paminsan-minsan, pinapakuluan ang bawang, mansanitas, at peras kasama ng luya.<ref name="DE" /> <gallery> File:Saenggang cha, Korean tea.jpg|''Saenggang-cha'' (tsaang luya) na gawa sa ''saenggang-cheong'' (pinreserbang luya) File:Saenggang-cha 5.jpg|''Saenggang-cheong'' (pinreserbang luya) na ginagawa para sa ''saenggang-cha'' (tsaang luya) </gallery> ===Timog-silangang Asya=== ==== Brunay, Malasya, Singapura ==== Sa lutuing Brunay, [[lutuing Malasyo|Malasyo]] at [[Lutuing Singapurense|Singapurense]], ''teh halia'' ang karaniwang tawag sa salabat.<ref>{{cite web |date=11 Nobyembre 2015 |title=Plen-tea-ful uses |url=http://www.dailyexpress.com.my/read.cfm?NewsID=1773 |access-date=22 Marso 2016 |work=[[Daily Express (Malaysia)|Daily Express]] |language=en}}</ref> Hindi ito purong tsaang luya, dahil isa itong timpla ng matapang at pinatamis na tsaang itim, luya, asukal na may gatas o [[kondensada]]. <gallery> Talaksan:Teh Halia (Singapore).jpg|''Teh halia'' (Singapurenseng salabat) </gallery> ==== Indonesya ==== Sa Indonesya, tinatawag itong ''teh jahe''. Sa [[Java (pulo)|Java]], mas sikat ang ''wedang jahe'', isang lokal na bersiyon ng salabat na pinasarap ng asukal sa palma at mga [[spices|espesya]].<ref name="IndoEats-WedangJahe">{{cite web |author=Pepy Nasution |date=12 Pebrero 2010 |title=Wedang Jahe (Indonesian Ginger Tea) |trans-title=Wedang Jahe (Indones na Salabat) |url=http://indonesiaeats.com/indonesian-ginger-tea-wedang-jahe/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301125955/http://indonesiaeats.com/indonesian-ginger-tea-wedang-jahe/ |archive-date=1 Marso 2012 |work=Indonesia Eats |language=en}}</ref> Ang ''wedang Jahe'' ay isang uri ng salabat sa [[Lutuing Indones|Indonesya]].<ref name="IndoEats-WedangJahe"/> "Mainit na inumin" ang ibig sabihin ng ''wedang'' sa wikang [[Wikang Habanes|Habanes]] habang "[[luya]]" ang ibig sabihin ng ''jahe''. Kahit wala itong kapeina, malimit itong inihahain at tinatamasa bilang tsaang nakapagpapalakas. Gawa ito sa risoma ng luya, karaniwang sariwa at hiniwa nang manipis, at asukal sa palma o butil-butil na asukal sa tubo, madalas dinaragdagan ng mga mababangong dahon ng [[Pandan (halaman)|pandan]]. Maaaring palitan ang asukal sa palma ng pulang asukal o [[pulot-pukyutan]]. Kinaugaliang ilahok ng mga tao ang mga espesya kagaya ng [[tanglad]], klabo, at [[kanela]].<ref name="IndoEats-WedangJahe"/> ==== Pilipinas ==== Sa Pilipinas, tinatawag itong salabat. Tradisyonal itong gawa sa luya na binalatan at hiniwa o dinurog na pinakuluan ng ilang minuto sa tubig. Tinitimplahan ito ng asukal, [[pulot-pukyutan]], at [[kalamansi]], pati mga iba pang sahog ayon sa gusto.<ref>{{cite book|last1=Garcia|first1=Miki|title=Filipino Cookbook: 85 Homestyle Recipes to Delight Your Family and Friends|date=2012|publisher=Tuttle Publishing|isbn=9781462905287|lang=en|trans-title=Aklat-lutong Pilipino: 85 Malagawang Bahay na Resipi para Masiyahan ang Iyong Pamilya at Mga Kaibigan}}</ref><ref name="Besa-Quirino">{{cite web |last1=Besa-Quirino |first1=Betty |title=Ginger Tea- Filipino Salabat with Lemon Honey |trans-title=Tsaang Luya- Pilipinong Salabat na may Limon Pulot |url=https://www.asianinamericamag.com/filipino-salabat-ginger-tea-with-lemon-honey-creme/ |access-date=12 Hulyo 2021 |website=Asian in America |language=en}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="baker">{{cite web |last1=Baker |first1=Liren |title=Homemade Fresh Ginger Tea |trans-title=Gawang-Bahay na Sariwang Salabat |url=https://kitchenconfidante.com/homemade-fresh-ginger-tea |access-date=12 July 2021 |website=Kitchen Confidante |language=en}}</ref> Sa mga modernong bersiyon, maaari ring gamitin ang pinulbos na luya (agarang salabat) na idinaragdag sa mainit na tubig.<ref name="Padilla">{{cite journal |last1=Padilla |first1=L.D.E. |date=2012 |title=Instant salabat [ginger brew] made easier and tastier |trans-title=Instant salabat, pinadali at pinasarap |url=https://businessdiary.com.ph/4263/instant-salabat-made-easier-and-tastier/ |journal=BAR Chronicle |language=en |volume=13 |issue=8 |pages=16-17}}</ref> Mas gusto ang mga katutubong uri ng luya (na maliit at mahibla), dahil ang mga ito ay itinuturing na mas masangsang kaysa sa mga inaangkat na baryante.<ref name="fao">{{cite book|title=Ginger value chain study in Nueva Vizcaya, Philippines (GCP/RAS/296/JPN)|date=2019|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|location=Bangkok|isbn=9789251317518|page=6|lang=en|trans-title=Kadenang-halaga ng luya, pinag-aralan sa Nueva Vizcaya, Pilipinas (GCP/RAS/296/JPN)}}</ref> Madalas inihahain ang salabat sa medyo malamig na buwan ng Disyembre.<ref>{{cite book|author=Caroline Joan Picart|title=Inside Notes from the Outside|url=https://books.google.com/books?id=VZvSlPp-wycC&pg=PA48|date=Enero 2004|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-0763-8|pages=48–|lang=en|trans-title=Mga Panloob na Tala mula sa Labas}}</ref> Kasama ng inuming [[Tsokolate (inumin)|tsokolate]], pinapares ito sa mga iba't ibang kakanin kagaya ng [[bibingka]] o puto bumbong. Ibinebenta ang salabat ng mga nagtitinda sa kalye sa madaling araw tuwing [[Simbang Gabi]] ng [[Pasko sa Pilipinas|kapanahunang Pasko]].<ref name="Walker">{{cite book|last1=Walker|first1=Harlan|title=Oxford Symposium on Food and Cookery 1991: Public Eating : Proceedings|date=1992|publisher=Oxford Symposium|isbn=9780907325475|page=99|lang=en|trans-title=Simposyong Oxford ukol sa Pagkain at Pagluluto 1991: Pagkakain sa Publiko : Mga Pangyayari}}</ref><ref name="Long">{{cite book|last1=Long|first1=Lucy M.|title=Ethnic American Food Today: A Cultural Encyclopedia|url=https://archive.org/details/ethnicamericanfo0001unse|date=2015|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=9781442227316|page=503|lang=en|trans-title=Pagkaing Etnikong Amerikano Ngayon: Isang Ensiklopedyang Kultural}}</ref><ref name="Conopio">{{cite news |last1=Conopio |first1=Camille |date=4 Disyembre 2013 |title=Christmas special: Top 10 traditional Filipino food |language=en |trans-title=Espesyal sa Pasko: Nangungunang 10 tradisyonal na pagkaing Pilipino |work=Asian Journal |url=https://www.asianjournal.com/life-style/travel/christmas-special-top-10-traditional-filipino-food/ |access-date=12 Hulyo 2021}}</ref> Iniinom ng marami ang salabat bilang panlunas sa lalamunan kapag may [[ubo]], [[pamamaga ng lalamunan]], at [[Karaniwang sipon|sipon]].<ref>{{cite news |title=Fresh Ginger Tea with Honey (Salabat) to help cure Cold, Cough and Flu |url=https://www.manilaspoon.com/2015/11/fresh-ginger-tea-with-honey-salabat-to.html |access-date=12 July 2021 |work=Manila Spoon |date=25 November 2015}}</ref> Pinaniniwalaan ng marami na ang pag-iinom ng salabat ay nakatutulong sa boses ng mga mang-aawit.<ref>{{cite news |date=10 Hunyo 2016 |title=Can Salabat Make You A Singing Prodigy? |language=en |trans-title=Maaari Ka Ba Maging Kahanga-hangang Mang-aawit Dahil Sa Salabat? |work=OneMusicPH |url=https://www.onemusic.ph/news/salabat-fact-or-folk-d-944 |url-status=dead |access-date=12 Hulyo 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712135940/https://www.onemusic.ph/news/salabat-fact-or-folk-d-944 |archive-date=12 July 2021}}</ref><ref name="Besa-Quirino"/><ref name="baker"/><ref name="Tek-Ing">{{cite news |last1=Tek-Ing |first1=Jessa |title=Guide to Tea in the Philippines: Local Flavors, Farm Tours, Tea Brands |language=en |trans-title=Gabay sa Tsaa sa Pilipinas: Mga Lokal na Panlasa, Mga Paglilibot sa Bukid, Mga Tatak ng Tsaa |work=Guide to the Philippines |url=https://guidetothephilippines.ph/articles/ultimate-guides/tea-philippines-guide |access-date=12 Hulyo 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712134246/https://guidetothephilippines.ph/articles/ultimate-guides/tea-philippines-guide |archive-date=12 Hulyo 2021 |url-status=dead}}</ref> May isang baryante ng salabat na gumagamit ng [[luyang-dilaw]] na tinatawag na dulaw, duwaw, o duyaw sa [[Kabisayaan]] at [[Mindanao]]; at tsaang dilaw sa [[Filipino language|Filipino]].<ref>{{Cite book|isbn=9786214200870|title=Philippine Food, Cooking, and Dining Dictionary|author=Edgie Polistico|year=2016|publisher=Anvil Publishing, Inc|lang=en|trans-title=Diksiyonaryo ng Pilipinong Pagkain, Pagluluto at Kainan}}</ref> <gallery> Talaksan:Salabat tea with babana chips.jpg|Salabat at banana chips mula sa [[Naga, Camarines Sur|Lungosd ng Naga]] Talaksan:Honey Yellow Ginger Tea.jpg|Gawang-bahay na salabat mula sa [[Pangasinan]] </gallery> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Inumin]] [[Kategorya:Lutuing Pilipino]] [[Kategorya:Lutuing Tsino]] [[Kategorya:Lutuing Koreano]] [[Kategorya:Lutuing Malayo]] [[Kategorya:Lutuing Singapurense]] fcvrhy8tuczbwnh9pzvkhocshwv6pg1 0 45520 2232036 2201498 2026-10-06T08:32:44Z ~2026-53688-37 167201 the district of batangas in which Lipa is in. 2232036 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod ng Lipa | sealfile = | caption = Mapa ng [[Batangas]] pinakikita ang lokasyon ng Lungsod ng Lipa. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = ika-6 na distrito of Batangas | barangays = 72 | class = Premera Klase | mayor = Eric B. Africa ([[PDP-LABAN]]) | founded = [[1887]] | cityhood = [[1947]] | areakm2 = 229.4 | population_as_of = 2010 | population_total = 283468 }} Ang '''Lipa''' (<small>pagbigkas:</small> li•pá) ay isang primera klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Batangas]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Etimolohiya == Ang mga Batangueño mula sa sinaunang panahon ay may sariling silang paninirahan sa Lawa ng Bombon, at nagkalat sila sa iba't ibang lokasyon nung sumabog ng bulkan. Habang may isang grupo ng mga tao na lumilipat sa ibang paninirahan, may nagnakaw ng imahe ni St. Sebastian mula sa kanila, at pagkatapos nakita sa isang puno na ang tinatawag na "lipa". Naniwala ng mga tao na yung santong patron ay nais itawag ang lugar na iyon ng "Lipa". ==Heograpiya== [[File:Lipa City proper skyline Mataas na Lupa (Lipa, Batangas; 02-08-2024).jpg|thumb|View of Lipa from Barangay Mataas na Lupa]] Sinasaklaw ng Lipa ang isang lugar na {{convert|20940|ha|km2}} sa elevation na {{convert|1025|ft}} sa itaas ng antas ng dagat. Ang lugar ng pangingisda ng Lipa ay matatagpuan sa barangay Halang, sa kanluran ng lungsod; ito ay talagang bahagi ng Taal Lake, na konektado sa iba pang munisipalidad ([[Cuenca, Batangas|Cuenca]], [[Mataasnakahoy]] at [[Balete, Batangas|Balete]]). Ang Lipa ay napapaligiran ng lungsod ng [[Santo Tomas, Batangas|Santo Tomas]] sa hilagang-silangan, ang lungsod ng [[San Pablo, Laguna|San Pablo]] ng [[lalawigan ng Laguna|Laguna]], at ang mga munisipalidad ng [[Tiaong]] at [[San Antonio, Quezon]] sa silangan, ang mga munisipalidad ng Garcia, Garcia, Batangas|[Padre] Batangas|Rosario]] sa timog-silangan, ang mga munisipalidad ng [[Ibaan, Batangas|Ibaan]] at [[San Jose, Batangas|San Jose]] sa timog-kanluran, ang mga munisipalidad ng [[Cuenca, Batangas|Cuenca]] at Mataasnakahoy at [[Lawa ng Taal]] sa kanluran at ang mga munisipalidad ng [[Batangas]] [[Malvar, Batangas|Malvar]] sa hilagang-kanluran. Ang lokasyon ng lungsod, sa isang lambak sa pagitan ng [[Malepunyo Mountain Range]] at [[Mount Macolod]], ay ginagawa itong isang lugar na mababa ang panganib para sa mga natural na sakuna. Ang dalawang bundok na ito ay nagsisilbing panangga sa hangin tuwing may mga bagyo. Ang Bundok Macolod, sa kanluran, ay nagsilbi ring panangga tuwing may pagsabog ng [[Bulkang Taal]]. == Mga Barangay ng lungsod == Ang Lungsod ng Lipa ay nahahati sa 72 na mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Adya * Anilao * Anilao-Labac * Antipolo Del Norte * Antipolo Del Sur * Bagong Pook * Balintawak * Banaybanay * Bolbok * Bugtong na Pulo * Bulacnin * Bulaklakan * Calamias * Cumba * Dagatan * Duhatan * Halang * Inosluban * Kayumanggi * Labac * Latag * Lodlod * Lumbang * Mabini * Malagonlong * Malitlit * Marauoy * Mataas Na Lupa * Munting Pulo * Pagolingin Bata * Pagolingin East * Pagolingin West * Pangao * Pinagkawitan * Pinagtongulan * Plaridel * Poblacion Barangay 1 * Poblacion Barangay 2 * Poblacion Barangay 3 * Poblacion Barangay 4 * Poblacion Barangay 5 * Poblacion Barangay 6 * Poblacion Barangay 7 * Poblacion Barangay 8 * Poblacion Barangay 9 * Poblacion Barangay 9-A * Poblacion Barangay 10 * Poblacion Barangay 11 * Poblacion Barangay 12 * Pusil * Quezon * Rizal * Sabang * Sampaguita * San Benito * San Carlos * San Celestino * San Francisco * San Guillermo * San Isidro (formerly Sapac) * San Jose * San Lucas * San Salvador * San Sebastian (Balagbag) * Santo Niño * Santo Toribio * Sico * Talisay * Tambo * Tangob * Tanguay * Tibig * Tipacan </td></tr></table> Ang San Jose ay dating kilala bilang Patay.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra964-renaming-barrio-patay,-lipa-city-to-san-jose.html|title=Isang Batas na Nagpapalit ng Pangalan ng Barrio ng Patay, sa Lungsod ng Lipa, patungong San Jose|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 9, 2011|archive-date=Agosto 3, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803054722/http://lawph.com/statutes/ra964-renaming-barrio-patay,-lipa-city-to-san-jose.html|url-status=live}}</ref> Noong 1955, ang [[sitio]] ng Duhatan, Tagbakin, Initan, Malabong at Halang (na noon ay bahagi ng Ang baryo ng Pinagtungolan) ay naging isang malayang [[baryo]].<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra1324.html|title=Isang Batas upang Bumuo ng Baryo ng Bungahan sa Lungsod ng Lipa|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710094703/http://lawph.com/statutes/ra1324.html|archive-date=Hulyo 10, 2012}}</ref> Noong 1957, ang mga sitio ng Waniwani, Sayatin at Look ay inilipat mula sa baryo ng Balete patungo sa baryo ng Look.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra1714.html|title=Isang Batas na Bumuo ng Baryo ng Look sa Lungsod ng Lipa|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710104344/http://lawph.com/statutes/ra1714.html|archive-date=Hulyo 10, 2012}}</ref> ===Klima=== {{Weather box | lokasyon = Lipa | metric first = y | iisang linya = y | Enero mataas C = 28 | Pebrero mataas C = 29 | Marso mataas C = 30.3 | Abril mataas C = 31.7 | Mayo mataas C = 31.5 | Hunyo mataas C = 30.5 | Hulyo mataas C = 29.4 | Agosto mataas C = 29.2 | Setyembre mataas C = 29.5 | Oktubre mataas C = 29.6 | Nobyembre mataas C = 28.9 | Disyembre mataas C = 28 | taon mataas C = | Enero katamtaman C = 24.1 | Pebrero katamtaman C = 24.7 | Marso katamtaman C = 25.7 | Abril katamtaman C = 26.9 | Maaaring katamtaman C = 27 | Hunyo katamtaman C = 26.5 | Hul mean C = 25.6 | Ago mean C = 25.6 | Set mean C = 25.7 | Okt mean C = 25.7 | Nob mean C = 25.2 | Dis mean C = 24.5 | taon mean C = 25.6 | Ene low C = 20.3 | Peb low C = 20.4 | Mar low C = 21.1 | Abr low C = 22.2 | Mayo low C = 22.6 | Hun low C = 22.5 | Hul low C = 21.9 | Ago low C = 22.1 | Set low C = 21.9 | Okt low C = 21.8 | Nob low C = 21.5 | Dis low C = 21 | taon low C = | Ene rain mm = 57 | Peb rain mm = 30 | Mar rain mm = 32 | Ulan ng Abril mm = 52 | Ulan ng Mayo mm = 160 | Ulan ng Hunyo mm = 221 | Ulan ng Hulyo mm = 311 | Ulan ng Agosto mm = 298 | Ulan ng Setyembre mm = 270 | Ulan ng Oktubre mm = 248 | Ulan ng Nobyembre mm = 240 | Ulan ng Disyembre mm = 169 | Ulan ng taon mm =2088 | pinagmulan 1 = Climate-Data.Org<ref name="met_norms">{{cite web |url= https://en.climate-data.org/location/3425/ |title= Klima:Lipa |publisher= Climate-Data.Org |access-date= Hulyo 26, 2018 |archive-date= Hulyo 26, 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180726135026/https://en.climate-data.org/location/3425/ |url-status= live }}</ref> | petsa = Hulyo 2018 }} Ang Lipa ay may [[tropikal na klimang monsoon]] (sistemang Köppen: ''Am'') sa ilalim ng [[klasipikasyon ng klima ng Köppen]], na may tagtuyot sa pagitan ng Enero at Abril, at ulan sa natitirang bahagi ng taon. Ang karaniwang taunang temperatura ay {{convert|25.6|C|}}. Ang pinakamataas na naitalang temperatura ay {{convert|35.7|C}}, at ang pinakamababang naitalang temperatura ay {{convert|16.4|C}}. {{clear left}} ==Demograpiko== {{Populasyon}} === Wika === Ang [[wikang Tagalog|Tagalog]] ang pinakamalawak na sinasalitang wika sa lungsod. Ang [[Philippine English|English]] ang midyum ng pagtuturo sa mga paaralan at malawak na nauunawaan at sinasalita lalo na sa komunidad ng mga negosyo at para sa mga opisyal na dokumento. === Relihiyon === ====Katolisismo==== [[File:Lipa Cathedral 2024-03-27.jpg|thumb|[[Lipa Cathedral]], ang luklukan ng [[Roman Catholic Archdiocese ng Lipa]]]] Karamihan sa populasyon ng lungsod ay [[Simbahan Katoliko sa Pilipinas|Roman Catholic]], at ang [[Roman Catholic Archdiocese ng Lipa]] ngayon ay binubuo ng sibil na lalawigan ng Batangas. Nabuo bilang Diyosesis ng Lipa noong Abril 10, 1910, ang arkidiyosesis ay dating sumasaklaw sa iba pang mga lalawigan tulad ng Batangas, Laguna, Quezon, Marinduque at Mindoro, kasama si Most Reverend Joseph Petrelli, D.D. bilang unang obispo. Sa kasalukuyan, ang arkidiyosesis ay nahahati sa 6 na [[bikariato]], na bawat isa ay pinamumunuan ng isang [[bikaryo forane]]. Mayroong 49 na parokya sa kabuuan, na pinaglilingkuran ng 143 pari (122 dito ay diyosesis), 13 religious brothers, at 197 religious sisters. Mayroon ding 23 umiiral na mga paaralang Katoliko, dalawang seminaryo sa hayskul, tatlong seminaryo sa kolehiyo, at dalawang pastoral center. Ang Simbahan at Monasteryo ng Lipa ay ang lokasyon ng isang aparisyon ng Birheng Maria noong dekada 1940 na nakita ni Sister Teresing Castillo at maraming salaysay ng mga pag-ulan ng talulot ng rosas mula dekada 1940 hanggang dekada 1960. Ang ilan sa mga talulot ng rosas, na may anino ng Birheng Maria kapag nasisikatan ng liwanag, ay napreserba ng Diyosesis ng Lipa at iba't ibang mamamayan na nakasaksi sa mga pag-ulan ng talulot. Isang imbestigasyon na isinagawa ng mga mananaliksik ng Unibersidad ng Pilipinas ang nagpatunay na ang mga pigura sa mga talulot ay natural at hindi natatakan ng mga gawang-tao. Ilang taon matapos ang aparisyon ng Birheng Maria, naglabas ang Vatican ng isang dokumento na nagsasaad na ang aparisyon sa Lipa ay hindi totoo. Sa kabila nito, nagpatuloy ang pag-ulan ng talulot ng rosas hanggang sa lumitaw ang huling aparisyon ni Maria, na nagsasabi ng tatlong bagay, kung saan ang pinakamahalaga ay ang 'manalangin para sa Tsina', na noong panahong iyon ay kabilang sa mga pinakamahihirap na rehiyon sa mundo. Dahil sa pagbaba ng atensyon ng Vatican tungkol sa aparisyon, iniutos ng Diyosesis ng Lipa ang pagsira sa estatwa ni Maria sa simbahan na naglalarawan ng aparisyon. Gayunpaman, itinago ito ng mga madre ng simbahan. Pagkalipas ng ilang dekada, noong ika-21 siglo, bago namatay ang isang madre ng simbahan, nais niyang makita muli ng publiko ang estatwa ng aparisyon. Libu-libong deboto ang bumalik sa simbahan at mula noon, ang estatwa ay naging kitang-kita na ng publiko. Sa isang partikular na kaganapan, nag-utos ang pari ng misa sa labas ng simbahan upang basbasan ang munisipalidad ng Lipa, kung saan dinala rin sa labas ang estatwa ng aparisyon. Sa panahong iyon, naganap ang mga pagsikat ng araw mula sa langit, na nasaksihan ng libu-libong tao habang nagmimisa sa labas ng simbahan. Dumagsa ang mga deboto sa Lipa pagkatapos, kung saan ang mga lunas para sa pagkabulag at malubhang sakit ay ginamot sa pamamagitan ng paggamit ng mga panalangin gamit ang mga napreserbang talulot mula sa pag-ulan ng talulot noong dekada 1940 hanggang dekada 1960. Noong 2014, nalaman kalaunan na karamihan sa mga obispo na pumirma pabor sa pagdedeklara ng mga aparisyon noong dekada 1940 bilang isang kasinungalingan ay napilitang pumirma sa mga naturang dokumento. Ito ang nag-udyok sa kasalukuyang Simbahan ng Lipa na mangalap ng maraming ebidensya upang suportahan ang pagkakaroon at mga himala ng mga aparisyon. ====Mga Protestante at iba pang grupo==== Mayroong iba pang mga grupong Kristiyano tulad ng iba't ibang denominasyong Protestante kabilang ang [[Evangelical Christianity|Evangelicals]], [[Born again (Kristiyanismo)|Born Again]], [[Iglesia ni Cristo]], [[Members Church of God International|Members Church of God International (MCGI)]], Kingdom of Jesus Christ, [[Jehovah's Witnesses]], [[Seventh-day Adventist Church|Seventh-Day Adventist]], at [[ang Church of Jesus Christ of Latter-day Saints]]. Kabilang sa iba pang mga relihiyon ang [[Islam sa Pilipinas|Islam]] at [[Budismo]]. ==Mga kilalang tao== * [[Ed Lingao]], mamamahayag sa TV5 Manila [[News5]] * [[Alex Gonzaga]], aktres, komedyante, vlogger, negosyante at mang-aawit * [[Ralph Recto]], ika-33 Kalihim ng Pananalapi * [[Vilma Santos]], beteranong aktres * [[Ryan Recto]], kongresista ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Batangas}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Lipa]] kfgscd1w44pr5rppjiye47fbqvoxm53 0 48747 2231903 307246 2026-10-06T01:19:09Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Bahay-itlog]] to [[Obaryo]] 2231903 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Obaryo]] 7xidskodw09m5tgzqlg5xz4jo1lnvpm 0 56038 2231984 2042372 2026-10-06T04:34:32Z Ryomaandres 8044 2231984 wikitext text/x-wiki {{mergefrom|Walled City}} {{Infobox building | name = Kutang Santiago | native_name = | native_name_lang = Tagalog | former_names = | alternate_names = Fort Santiago | status = | image = Fort Santiago Gate.jpg | image_alt = | caption = Ang inayos na pangunahing daan ng Kutang Santiago | map_type = Pilipinas | map_alt = | map_caption = Mapa ng Pilipinas | altitude = | building_type = balwarteng kuta | architectural_style = Italian-Spanish school of fortification | structural_system = Masonerya | cost = | ren_cost = | client = | owner = | current_tenants = | landlord = | location = sa gilid ng [[Ilog Pasig]] | address = | location_town = Maynila | location_country = Pilipinas | coordinates = {{coord|14|35|42|N|120|58|10|E|region:PH|display=inline,title}} | groundbreaking_date = | start_date = 1590 | completion_date = 1593 | opened_date = | inauguration_date = | renovation_date = 1733 | demolition_date = | destruction_date = | height = | diameter = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | other_dimensions = {{convert|2030|ft}} perimeter | floor_count = | floor_area = | seating_type = | seating_capacity = | elevator_count = | main_contractor = | architect = [[Gómez Pérez Dasmariñas]] (1590)<br>[[Fernándo Valdés y Tamon]] (1730s) | architecture_firm = | structural_engineer = Leonardo Iturriano | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = National Historical Landmark | ren_architect = | ren_firm = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_awards = | url = | embedded = | references = }} [[Talaksan:Fort Santiago Gate.jpg|thumb|right|Ang pangharapang pintuang daan ng Kutang Santiago.]] [[File:Rizal last steps.jpg|thumb|Mga huling hakbang ni José Rizal]] Ang '''Moog Santiago''' o '''Kutang Santiago'''<ref name=Bansa>[http://www.bansa.org/dictionaries/tgl/?dict_lang=tgl&type=search&data=fort "Fort", muog, kuta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306040758/http://www.bansa.org/dictionaries/tgl/?dict_lang=tgl&type=search&data=fort |date=2016-03-06 }}, Tagalog English Dictionary, Bansa.org</ref> ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''Fort Santiago''; [[wikang Kastila|Kastila]]: ''Fuerza de Santiago'') ay isang pook sa [[Maynila]], [[Pilipinas]] at kilala bilang "[[Napapaderang Lungsod]]", ang bansag sa '''Moog ng Santiago''' at ng kabuuan ng Intramuros. Matatagpuan ito sa [[Intramuros, Maynila|Intramuros]] malapit sa ilang pook palatandaan ng lungsod. Ang [[Kuta]] ay ipinagawa ni [[Miguel López de Legazpi]], at dito sila namuhay kasama ng iba pang [[Espanyol|Hispano]]. Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], nawasak ang muog at ipinagawa muli. Sa kasalukuyan, isa itong popular na puntahan ng mga dayuhan. ==Sanggunian== {{reflist}} {{commons category|Fort Santiago (Manila)|Fort Santiago}} {{stub|Pilipinas}} [[Kategorya:Pilipinas]] 9spkqleaot8jdrhvc9dg72vs3lu4czq 0 61679 2231924 2212863 2026-10-06T02:09:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231924 wikitext text/x-wiki [[File:Webb's First Deep Field.jpg|thumb|400px|Ang kauna-unahang litrato ng kalaliman ng Uniberso na nalitratuhan ng [[Teleskopyong Pangkalawakan na James Webb]]<ref>https://www.nasa.gov/image-feature/goddard/2022/nasa-s-webb-delivers-deepest-infrared-image-of-universe-yet</ref>. Tanaw ng kumpol ng galaksiyang SMACS J0723.3-7327.]] Sa [[dalubtalaan]], ang '''uniberso''', '''sansinukob''', o '''sanlibutan'''<ref>{{cite web |title=Sanlibutan |website=Tagalog.com Monolingual Dictionary |url=https://www.tagalog.com/monolingual-dictionary/sanlibutan |access-date=4 Abril 2025}}</ref> ([[Ingles]]: ''universe'') ay kadalasang inilalarawan bílang kabuoan ng paglaganap<ref>{{cite book|url=http://www.yourdictionary.com/Universe|title=Universe|work=Webster's New World College Dictionary, Wiley Publishing, Inc.|year=2010}} </ref><ref> {{Cite web |url=http://www.britannica.com/search?query=Universe |work=Encyclopedia Britannica |title=Universe |quote=the whole cosmic system of matter and energy of which Earth, and therefore the human race, is a part }} </ref><ref> {{cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/Universe?s=t |title=Universe|work=Dictionary.com |accessdate=2012-09-21}}<!-- this source even includes supposed things, not JUST known things--> </ref><ref> {{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/Universe|title=Universe|work=Merriam-Webster Dictionary|accessdate=2012-09-21}}<!-- this source even includes postulated things, not JUST known things--> </ref> kabílang ang mga [[planeta]], mga [[bituin]], mga [[galaksiya]], mga nilalaman ng intergalaktikong kalawakan, at lahat ng [[bagay]] at [[lakas]].<ref>{{cite book|url=http://www.yourdictionary.com/Universe|title=The American Heritage Dictionary of the English Language|edition=4th|year=2010 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company}} </ref><ref> {{cite book |url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/universe?q=universe|title=Cambridge Advanced Learner's Dictionary}} </ref> Saklaw rin ng terminong ito ang ''[[cosmos]]'' at kalikasan. Ang sansinukob ay napakalaki kaya ito ay [[sinusukat]] ng mga [[siyentipiko|siyentista]] sa pamamagitan ng [[bilyun|bilyon]]-[[bilyon]]g mga [[taong-liwanag|sinag-taon]] na layo ng paglalakbay ng [[liwanag]] sa loob ng isang [[taon]]. Ang pinakamalayong distansiya na teoretikong maaaring makita ng mga tao ay inilalarawan bílang ang [[napagmamasdang sansinukob]]. Ang mga obserbasyon ay nagpapakita na ang sansinukob ay papabilis na sa paglawak. Ang mapapagmasdang bahagi ng sansinukob ay humigit-kumulang 93 bilyong [[sinag-taon]] sa [[lawak]].<ref>{{cite book|author1=Itzhak Bars|author2=John Terning|title=Extra Dimensions in Space and Time|url=http://books.google.com/books?id=fFSMatekilIC&pg=PA27|accessdate=2011-05-01|date=November 2009|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77637-8|pages=27–}}</ref> Ang mga obserbasyong ito ay nagmumungkahing ang sansinukob ay pinangangasiwaan ng nananalaytay at nag-iisang mga batas pisikal na marundong sa halos-buong saklaw at kasaysayan nitó. Ang [[kosmolohiya]] ang tawag sa [[agham]] sa pag-aaral sa pinagmulan, pag-unlad, at kapalaran sa hinaharap ng sansinukob. Ang nananaig na modelong kosmolohikal ng paglitaw at maagang pag-unlad ng sansinukob ang teoryang ''[[Big Bang]]'' na ayon sa [[kosmolohiyang pisikal]] ay nangyari noong 13.798 ± 0.037 bilyong taóng nakakalipas.<ref>{{cite web |title = Planck reveals an almost perfect universe |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck/Planck_reveals_an_almost_perfect_Universe |work = Planck |publisher = [[ESA]] |date = 2013-03-21 |accessdate = 2013-03-21}}</ref><ref name='planck_cosmological_parameters'>{{cite journal | arxiv=1303.5076 | title=Planck 2013 results. XVI. Cosmological parameters | url=https://archive.org/details/arxiv-1303.5076 | author=Planck collaboration | journal=Submitted to Astronomy & Astrophysics | year=2013}}</ref> May ilang mga hinuha na [[multiberso]] na iminungkahi ng mga [[pisiko]] na ang sanlibutan ay bakasakaling isa sa maraming mga uniberso na lumalaganap rin.<ref>[http://www.astronomy.pomona.edu/Projects/moderncosmo/Sean%27s%20mutliverse.html multiverse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924235736/http://www.astronomy.pomona.edu/Projects/moderncosmo/Sean%27s%20mutliverse.html |date=2011-09-24 }}. Astronomy.pomona.edu. Retrieved 2011-11-28.</ref><ref> Palmer, Jason. (2011-08-03) [http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-14372387 BBC News&nbsp;– 'Multiverse' theory suggested by microwave background]. Retrieved 2011-11-28. </ref> == Kasaysayan ayon sa agham == [[Talaksan:Cosmological Composition&nbsp;– Pie Chart.svg|thumb|450px|Ang uniberso ay pinaniniwalaang halos binubuo ng [[enerhiyang madilim]] at [[materyang madilim]] na hindi pa nauunawaan sa kasalukuyan. Ang kaunti ng 5% ng uniberso ay binubuo ng ordinaryong materya na isang maliit na kontribusyon dito.]] Ayon sa nananaig na modelong siyentipiko ng uniberso na kilala bilang ''[[Big bang|Big Bang]]'', ang uniberso ay lumawak mula sa isang sukdulang mainit na siksik na yugtong tinatawag na [[Planck epoch]] kung saan ang lahat ng materya at enerhiya ng mapagmamasdang uniberso ay nagtipon. Mula Planck epoch, ang uniberso ay lumalawak sa kasalukuyang anyo nito na posibleng may isang maikling panahon(na kaunti sa 10⁻³² segundo) ng [[implasyong kosmiko]]. Ang ilang mga independiyenteng eksperimentong pagsukat ay sumusuporta sa paglawak na ito at sa teoriyang [[Big Bang]]. Ang mga kamakailang obserbasyon ay nagpapakitang ang paglawig ay papabilis nang papabilis dahil sa [[enerhiyang madilim]] gayundin na ang karamihan ng mga materya sa uniberso ay maaaring nasa anyo na [[enerhiyang madilim]] na hindi madedekta ng mga kasalukuyang instrumento ng agham.<ref>In contrast to [[dark energy]], which is expansive ("negative pressure"), the [[dark matter]] leads to "clumping" through gravitation.</ref> Ang mga ito ay mga hindi alam na entidad na sinasabing nagpapaliwanag sa mga 95% ng densidad ng masa-enerhiya ng uniberso. Ang mga ito ay nagpapakita ng mga kasalukuyang mga kakulangan pangkonsepto at pang-obserbasyon gayundin ang mga kawalang katiyakan tungkol sa kalikasan at hulíng kapalaran ng uniberso.<ref>''Universe'', ed. [[Martin Rees, Baron Rees of Ludlow|Martin Rees]], pp. 54–55, [[Dorling Kindersley]] Publishing, New York 2005, ISBN 978-0-7566-1364-8</ref> Noong 21 Marso 2013, ang pangkat pagsasaliksik na [[Europeo]] sa likod ng [[Planck (spacecraft)|Planck cosmology probe]] ay naglabas ng mapa ng buong kalawakan ng misyon ng [[cosmic microwave background]].<ref name="ESA-20130321">{{cite web |author=Staff |title=Planck Reveals An Almost Perfect Universe |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck/Planck_reveals_an_almost_perfect_Universe|work=[[ESA]] |date=21 March 2013 |accessdate=2013-03-21 }}</ref><ref name="NASA-20130321">{{cite web|last1=Clavin |first1=Whitney |last2=Harrington |first2=J.D. |title=Planck Mission Brings Universe Into Sharp Focus |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-109&rn=news.xml&rst=3739 |date=21 March 2013|work=[[NASA]] |accessdate=2013-03-21 }}</ref><ref name="NYT-20130321">{{cite news |last=Overbye|first=Dennis |title=An Infant Universe, Born Before We Knew|url=http://www.nytimes.com/2013/03/22/science/space/planck-satellite-shows-image-of-infant-universe.html|date=21 March 2013 |work=[[New York Times]] |accessdate=2013-03-21 }}</ref><ref name="NYT-20130321g">{{cite web |author=Staff |title=Mapping the Early Universe |url=http://www.nytimes.com/interactive/2013/03/21/science/space/0321-universe.html |date=21 March 2013 |work=[[New York Times]] |accessdate=2013-03-23 }}</ref><ref name="NBC-20130321">{{cite web |last=Boyle |first=Alan |title=Planck probe's cosmic 'baby picture' revises universe's vital statistics |url=http://cosmiclog.nbcnews.com/_news/2013/03/21/17397298-planck-probes-cosmic-baby-picture-revises-universes-vital-statistics |date=21 March 2013 |work=[[NBC News]] |accessdate=2013-03-21 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323235242/http://cosmiclog.nbcnews.com/_news/2013/03/21/17397298-planck-probes-cosmic-baby-picture-revises-universes-vital-statistics |url-status=dead }}</ref> Ang mapang ito ay nagmumungkahing ang uniberso ay kaunting mas matanda kesa sa pinaniwalaan. Ayon sa mapa, ang mga pagbabago-bago sa temperatura ay mababakas sa malalim na kalawakan nang ang [[cosmos]] ay mga 370,000 taong gulang. Ang bakas na ito ay sumasalamin sa mga alon na maagang lumitaw sa pag-iral ng uniberso bilang unang ika-[[nonilyon]]g segundo. Maliwanag na ang mga along ito ay nagpalitaw ng kasalukuyang malawak na kosmikong sapot ng mga kumpol ng galaksiya at [[materyang madilim]]. Ayon sa pangkat na ito, ang uniberso ay 13.798 ± 0.037 bilyong taóng gulang <ref name="planck_cosmological_parameters"/><ref name="planck_overview">{{cite journal |url=http://www.sciops.esa.int/SA/PLANCK/docs/Planck_2013_results_01.pdf |title=Planck 2013 results. I. Overview of products and scientific results |journal=Astronomy & Astrophysics ''(submitted)'' |first1=P. A. R. |last1=Ade |first2=N. |last2=Aghanim |first3=C. |last3=Armitage-Caplan |last4=''et al''. (Planck Collaboration) |date=20 March 2013 |arxiv=1303.5062 |access-date=4 June 2013 |archive-date=7 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407164757/http://www.sciops.esa.int/SA/PLANCK/docs/Planck_2013_results_01.pdf |url-status=dead }}</ref> at naglalaman ng 4.9% ordinaryong [[materya]], 26.8% [[materyang madilim]] at 68.3% [[enerhiyang madilim]]. Gayundin, ang [[konstanteng Hubble]] ay nasukat na 67.80 ± 0.77 (km/s)/Mpc.<ref name="ESA-20130321" /><ref name="NASA-20130321" /><ref name="NYT-20130321" /><ref name="NBC-20130321" /><ref name="planck_overview" /> == Mga nilalaman == Ang [[mapagmamasdang uniberso]] ay pinaniniwalaang naglalaman ng higit sa 100 bilyong (10¹¹) [[galaksiya]].<ref>{{cite web|last = Mackie|first = Glen|date = February 1, 2002|url = http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|title = To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand|publisher = Swinburne University|accessdate = 2006-12-20|archive-url = https://web.archive.org/web/20260514195451/http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|archive-date = 2026-05-14|url-status = dead}}</ref> Ang mga tipikal na galaksiya ay sumasaklaw mula sa mga [[unanong galaksiya]] na may mga 10 milyong<ref>{{cite web|date = 2000-05-03|url = http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html|title = Unveiling the Secret of a Virgo Dwarf Galaxy|publisher = ESO|accessdate = 2007-01-03|archive-date = 2012-07-29|archive-url = https://archive.today/20120729/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html|url-status = dead}}</ref> (10⁷) [[bituin]] hanggang sa mga higanteng galaksiya na naglalaman ng isang trilyong bituin<ref name="M101">{{cite web|date=2006-02-28|url = http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/hst_spiral_m10.html|title = Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View|publisher = NASA|accessdate = 2007-01-03}}</ref> (10¹²) na lahat umiikot sa sentro ng masa ng galaksiya. Ang isang pag-aaral noong 2010&nbsp;ng mga astronomo ay nagtantiya na ang [[mapagmamasdang uniberso]] ay naglalaman ng 300 sekstilyong (3{{e|23}}) bituin.<ref>{{cite news |url=http://www.usatoday.com/tech/science/space/2010-12-01-dwarf-stars_N.htm |title=Universe holds billions more stars than previously thought |author=Vergano, Dan |date=1 December 2010 |work= [[USA Today]] |accessdate=2010-12-14}}</ref> Ang mapagmamasdang materya ay nakakalat nang pantay sa buong uniberso kapag ginawang aberahe sa mga distansiyang mas mahaba sa 300 milyong [[taong-liwanag]].<ref>{{cite journal|author=N. Mandolesi, P. Calzolari, S. Cortiglioni, F. Delpino, G. Sironi|title=Large-scale homogeneity of the Universe measured by the microwave background|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1986-02-27_319_6056/page/751|journal=Letters to Nature|year=1986 |volume=319|issue=6056|pages=751–753|doi= 10.1038/319751a0 |bibcode = 1986Natur.319..751M}}</ref> Gayunpman, sa mga isklang mas maliit na haba, ang materya ay napagmasdang bumubuo ng mga kumpol. Ang mapagmamasdang uniberso ay nakakalat rin ng [[isotropikal]] na nangangahulugang walang direksiyon ng obserbasyon ay tila iba mula sa iba pa. Ang bawat rehiyon ng kalawakawan ay tinatayang may parehong nilalaman.<ref>{{cite web|last = Hinshaw|first = Gary |date= November 29, 2006|url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_mm.html|title = New Three Year Results on the Oldest Light in the Universe|publisher = NASA WMAP|accessdate = 2006-08-10}}</ref> Ang uniberso ay nabababad rin sa isang mataas na isotropikong radiasyong [[microwave]] na tumutugon sa isang [[thermal equilibrium]] [[blackbody spectrum]] ng tinatayang 2.725 [[kelvin]].<ref>{{cite web|last = Hinshaw|first = Gary |date= December 15, 2005|url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101bbtest3.html|title = Tests of the Big Bang: The CMB|publisher = NASA WMAP|accessdate = 2007-01-09}}</ref> Ang hipotesis na ang malaking iskalang uniberso ay pantay at isotropiko ay kilala bilang [[prinsipyong kosmolohikal]]<ref>Rindler (1977), p. 202.</ref> na sinusuportahan ng mga astronomikal na obserbasyon. Ang kasalukuyang kabuoang [[densidad]] ng uniberso ay napakababa na tinatayang 9.9 × 10⁻³⁰ gramo kada kubikong sentimetro. Ang masa-enerhiyang ito ay lumilitaw na binubuo ng 73% [[enerhiyang madilim]], 23% [[materyang madilim|malamig na materyang madilim]] at 4% [[materyang baryoniko|ordinaryong materya]]. Dahil dito, ang densidad ng mga atomo ay nasa order ng isang atomong [[hidroheno]] sa bawat apat na kubikong metro ng [[bolyum]].<ref>{{cite web|last = Hinshaw|first = Gary |date= February 10, 2006|url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101matter.html|title = What is the Universe Made Of?|publisher = NASA WMAP|accessdate = 2007-01-04}}</ref> Ang mga katangian ng enerhiyang madilim at materyang madilim ay hindi pa alam. Ang materyang madilim ay nagga[[grabidad]] bílang ordinaryong materya kaya ay kumikilos upang pabagalin ang metrikong paglawak ng kalawakan. Taliwas dito, ang enerhiyang madilim ay nagpapabilis ng paglawak ng uniberso. Ang uniberso ay hindi pareho sa lahat ng mga panahon sa kasaysayan nito. Halimbawa, ang mga relatibong populasyon ng mga [[quasar]] at galaksiya ay nagbago at ang mismong kalawakan ay lumalawak. Ang paglawak na ito ay nagpapaliwanag kung paanong namamasdan ng mga siyentipiko sa mundo ang liwang mula sa isang galaksiya ng layong 30 bilyong taong-liwanag kahit ang liwanag ay naglakbay lamang ng 13 bilyong taon. Ang pinaka-espasyo sa pagitan nila ay lumawak. Ang paglawak na ito ay umaayon sa obserbasyon na ang liwanag mula sa mga malalayong galaksiya ay nag-[[redshift]]. Ang mga [[photon]] na inilabas ay nahatak sa mas mahabang mga [[wavelength]] at mas mababang mga [[frequency]] sa kanilang paglalakbay. Ang rate ng paglawak ng kalawakang ito ay papabilis nang papabilis batay sa mga pag-aaral ng mga [[Type Ia supernova]] at sinusuportahan ng ibang mga datos. Ang relatibong mga praksiyon ng mga iba't ibang elementong kimikal partikular na ang mga pinakamagaang na mga atomo gaya ng [[hidroheno]], [[deuterium]] at [[helium]]&nbsp;— ay tila magkatulad sa buong uniberso at sa buong mapagmamasdang kasaysayan nito.<ref>{{cite web|last = Wright|first = Edward L. |date= September 12, 2004|url = http://www.astro.ucla.edu/~wright/BBNS.html|title = Big Bang Nucleosynthesis|publisher = UCLA|accessdate = 2007-01-05}}<br />{{cite journal|author=M. Harwit, M. Spaans|title=Chemical Composition of the Early Universe|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2003-05-20_589_1/page/52|journal=The Astrophysical Journal|year=2003 |volume=589 |issue=1|pages=53–57|bibcode=2003ApJ...589...53H|doi = 10.1086/374415|arxiv = astro-ph/0302259}}<br />{{cite journal|author=C. Kobulnicky, E. D. Skillman|title=Chemical Composition of the Early Universe|journal=Bulletin of the American Astronomical Society|year=1997 |volume=29|page=1329|bibcode=1997AAS...191.7603K|last2=Skillman}}</ref> Ang uniberso ay tila ay may higit na mas maraming [[materya]] kesa [[antimaterya]] na isang asimetriyang posibleng nauugnay sa mga obserbasyon ng [[paglabag na CP]].<ref>{{cite web|date = October 28, 2003|url = http://www.pparc.ac.uk/ps/bbs/bbs_antimatter.asp|title = Antimatter|publisher = Particle Physics and Astronomy Research Council|accessdate = 2006-08-10|archive-date = 2004-03-07|archive-url = https://web.archive.org/web/20040307075727/http://www.pparc.ac.uk/Ps/bbs/bbs_antimatter.asp|url-status = dead}}</ref> Ang uniberso ay lumilitaw na walang net na [[kargang elektriko]] at kaya ang [[grabidad]] ay lumilitaw na nananaig na interaksiyon sa mga isklang habang kosmolohikal. Ang uniberso ay lumilitaw rin na walang net [[momentum]] o [[angular momentum]]. Ang kawalan ng net na karga at momentum ay sumusunod sa mga tinatanggap na batas na pisikal(na respektibong [[batas ni Gauss]] at sa hindi-diberhensiya ng [[stress-energy-momentum pseudotensor]]) kung ang uniberso ay may hangganan.<ref>Landau and Lifshitz (1975), p. 361.</ref> Ang uniberso ay lumilitaw na may isang makinis na [[continuum na espasyo-panahon]] na binubuo ng tatlong mga dimensiyong pang-espasyo at isang dimensiyong panahon. Sa aberahe, ang kalawakan ay napagmamasdang napakahalos patag(malapit sa serong [[kurbada]]) na nangangahulugan ang [[heometriyang Euclidean]] ay totoong eksperimental sa buong halos ng uniberso.<ref name="Shape">[http://map.gsfc.nasa.gov/m_mm/mr_content.html WMAP Mission: Results&nbsp;– Age of the Universe]. Map.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2011-11-28.</ref> Ang espasyo-panahon ay lumilitaw rin na mayroong [[espasyong simpleng magkadugtong|simpleng magkadugtong]] na [[topolohiya]] kahit papaano sa iskalang haba ng mapapagmasdang uniberso. Gayunpaman, ang mga kasalukuyang obserbasyon ay hindi maaaring hindi magsama ng mga posibilidad na ang uniberso ay may mas maraming mga dimensiyon at ang espasyo-panahon nito ay may isang maraming magkakadugton na global na topolohiya sa analohiya sa mga silindrikal o [[toroid]]al na mga topolohiya ng mga espasyong dalawang dimensiyonal.<ref name="_spacetime_topology">{{cite conference |first = Jean-Pierre |last = Luminet |coauthors = Boudewijn F. Roukema |title = Topology of the Universe: Theory and Observations |booktitle = Proceedings of Cosmology School held at Cargese, Corsica, August 1998 |year = 1999 |arxiv = astro-ph/9901364 }}<br />{{cite journal |last = Luminet|first = Jean-Pierre |author2 = J. Weeks, A. Riazuelo, R. Lehoucq, J.-P. Uzan |title = Dodecahedral space topology as an explanation for weak wide-angle temperature correlations in the cosmic microwave background |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-10-09_425_6958/page/592|journal = [[Nature (journal)|Nature]] |volume = 425|issue = 6958|pages = 593–595 |year=2003 |pmid = 14534579 |arxiv = astro-ph/0310253 |doi =10.1038/nature01944 |bibcode = 2003Natur.425..593L}}</ref> == Hugis == Ang hugis o heometriya ng uniberso ay kinabibilangan ng parehong lokal na heometriya sa mapagmamasdang uniberso at global na heometriya na maaari o hindi maaaring masukat. Ang hugis ay maaaring tumukoy sa kurbada at topolohiya. Ang paksa ay nag-iimbestiga kung aling [[3-manifold]] ang tumutugma sa seksiyong pangespasyo sa kapwa gumagalaw na mga koordinado ng apat na dimensiyonal na [[espasyo-panahon]] ng uniberso. Ang mga kosmologo ay normal na gumagawa sa isang ibinigay na tulad ng espasyong hiwa ng espasyo-panahon na tinatawag na kapwa gumagalaw na mga koordinado. Sa mga modelong [[Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker metric|Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker]] (FLRW), ang kasalukuyang pinakasikat na hugis ng uniberso na natagpuang umaayon sa mga datos ng obserbasyon ayon sa mga kosmologo ang modelong walang hangganang patag.<ref name="nasa_popular_uni_curv">[http://map.gsfc.nasa.gov/Universe/uni_shape.html Shape of the Universe], WMAP website at NASA.</ref> Ang ibang mga modelong FLRW ay kinabibilangan ng espasyong Poincaré dodecahedral <ref name="Nat03">{{cite journal|last = Luminet|first = Jean-Pierre|authorlink = Jean-Pierre Luminet|author2 = Jeff Weeks, Alain Riazuelo, Roland Lehoucq, Jean-Phillipe Uzan|title = Dodecahedral space topology as an explanation for weak wide-angle temperature correlations in the cosmic microwave background|url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-10-09_425_6958/page/593|journal = Nature|volume = 425|issue =6958|pages = 593–5 |date = 2003-10-09|arxiv = astro-ph/0310253|doi = 10.1038/nature01944|pmid = 14534579 |bibcode = 2003Natur.425..593L}}</ref><ref name="RBSG08">{{cite journal|last =Roukema|first =Boudewijn|author2 = Zbigniew Buliński, Agnieszka Szaniewska, Nicolas E. Gaudin|title =A test of the Poincare dodecahedral space topology hypothesis with the WMAP CMB data|journal = Astronomy and Astrophysics|volume =482|issue = 3| page =747|year = 2008|arxiv =0801.0006|doi =10.1051/0004-6361:20078777|bibcode=2008A&A...482..747L}}</ref> at [[Picard horn]].<ref name="planck_cosmological_parameters"/><ref name="Aurich0403597">{{cite journal|last =Aurich|first =Ralf|author2 =Lustig, S., Steiner, F., Then, H.|title =Hyperbolic Universes with a Horned Topology and the CMB Anisotropy|journal =Classical and Quantum Gravity|volume =21|issue = 21| pages =4901–4926|year =2004 |doi = 10.1088/0264-9381/21/21/010 |arxiv=astro-ph/0403597|bibcode=2004CQGra..21.4901A}}</ref><ref>{{cite web |title = Planck reveals 'almost perfect' universe |url=http://physicsworld.com/cws/article/news/2013/mar/21/planck-reveals-almost-perfect-universe |work = Michael Banks |publisher = Physics World |date = 2013-03-21 |accessdate = 2013-03-21}}</ref> == Relihiyon == {{main|Kosmolohiyang relihiyoso}} Ang [[kosmolohiyang relihiyoso]] ang mga katawan ng paniniwala sa iba't ibang mga tradisyong [[relihiyon|relihiyoso]] at [[mitolohiya|mitolohikal]] na nagtatangkang magpaliwanag ng pinagmulan ng uniberso. ==Multiberso== Ang pag-iral ng multiberso o maraming mga uniberso ay isang hipotesis sa [[kosmolohiya]], [[pisika]], [[astronomiya]], [[pilosopiya]], [[sikolohiya]], [[musika]] at mga [[piksiyon sa siyensiya]] at maging kuwento sa [[pantasiya]]. Ito ay tinatawag sa mga pangalang "mga unibersong paralelo", "mga unibersong alternatibo", "mga unibersong quantum", at iba iba. Ito ay batay sa [[interpretasyong maraming mga mundo]] ng [[mekanikang quantum]]. Ayons sa pisikong teoretikal na Nobel laureate na si [[Steven Weinberg]], kung ang multiberso o maraming uniberso ay umiiral, ang paghahanap ng makatwirang paliwanag para sa mga tiyak na mga halaga ng mga masa ng mga [[quark]] ng [[Pamantayang Modelo]] ay mawawasak sapagka't ang kanilang ang mga halaga ay isang aksidente ng partikular na bahagi ng multiberso na ating tinitirhan.<ref>{{cite magazine |url=http://www.nybooks.com/articles/archives/2013/nov/07/physics-what-we-do-and-dont-know/|title= Physics: What we do and don't know |last1= Weinberg |first1= Steven |date= 20 November 2007 |magazine= The New York Review of Books }}</ref> == Tingnan din == * [[Multiberso]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sansinukob| ]] [[Kategorya:Astronomiya]] [[Kategorya:Kosmolohiya]] [[Kategorya:Pisikal na bagay]] [[Kategorya:Mga pangunahing paksa]] {{Nature nav}} ruul0ghrmii8on5ogpyb1fr9y05rdhv 0 67880 2231926 2230899 2026-10-06T02:12:24Z ~2026-53613-76 167189 /* Mga buhay na dating pangulo */ 2231926 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|thumb|Official White House portrait of President Donald Trump]] [[Talaksan:Seal Of The President Of The United States Of America.svg|thumb|200px|Ang [[Seal of the President of the United States|sagisag ng Pangulo ng Estados Unidos]] na huling nabago nang idagdag ang ika-50 bituin para sa [[Hawaii]] noong 1959.]] Ang '''Pangulo ng Estados Unidos ng Amerika''' ay ang puno ng estado at puno ng pamahalaan ng [[Estados Unidos]]. Nalikha ang tanggapan ng [[Pangulo]] sa pamamagitan ng konstitusyon ng Estados Unidos noong [[1788]]. Ihinahalal ang pangulo sa pamamagitan ng [[Kolehiyong Panghalalan ng Estados Unidos]]. * '''Panunumpa sa katungkulan bilang Pangulo ng Estados Unidos "'' Ako si, (Pangalan ng Pangulo/Pansamantalang Pangulo), ay taimtim na nanunumpa, na tapat kong isasakatuparan ang katungkulan ng Pangulo ng Estados Unidos, at, sa abot ng aking kakayahan, aking pangangalagaan, ipagtanggol at ipagsanggalang ang Saligang-Batas ng Estados Unidos. Kasihan nawa ako ng Diyos. * '''Panunumpa sa katungkulan bilang Pangalawang-Pangulo''' Ako si, (Pangalan ng Pangalawang-Pangulo/Pansamantalang Pangalawang-Pangulo), ay taimtim na nanunumpa, na aking itataguyod at ipagsasanggalang ang Saligang-Batas ng Estados Unidos laban sa mga kaaway, lokal at banyaga; na magtataglay ako ng katapatan at pagsunod sa pareho; na aking tinatanggap ang pananagutang ito nang malaya, na walang anumang pasubali o hangaring umiwas; na aking isasagawa nang mabuti't tapat ang mga tungkulin ng itong katungkulang aking papasukan. Kasihan nawa ako ng Diyos. == Talaan mga Pangulo ng Estados Unidos == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- style="background:#cccccc" ! Blg ! colspan=2 | Pangulo !! Buwang Nagsimula !! Buwang Nagtapos !! Partido !! Pangalawang Pangulo !! Termino |- style="background:#dddddd" |- style="background:#dddddd" |- style="background:#e6e6aa" | rowspan=2 | '''1''' || rowspan=2 | [[George Washington]] (1732-1799)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Abril 30]] [[1789]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1797]] || rowspan=2 | <small>Wala <br /> (Pulisya ng Pederal)</small> || rowspan=2 | [[John Adams]] || align=center | 1 |- style="background:#dddddd" | align=center | 2 |- style="background:#e6e6aa" || '''2''' || [[John Adams]] (1735-1826)|| [[Talaksan:John Adams A18236 (cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1797]] || [[Marso 3]] [[1801]] || [[Partido Pederalista ng Estados Unidos|Pederalista]]|| [[Thomas Jefferson]] || align=center | 3 |- style="background:#ffddaa" | rowspan=2 | '''3''' || rowspan=2 | [[Thomas Jefferson]] (1743-1826)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Official Presidential portrait of Thomas Jefferson (by Rembrandt Peale, 1800) (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1801]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1809]] || rowspan=2 | [[Partido Demokrata-Republikano (Estados Unidos)|Demokrata-Republikano]]|| [[Aaron Burr]] || align=center | 4 |- style="background:#ffddaa" | [[George Clinton (politiko)|George Clinton]] || align=center | 5 |- style="background:#ffddaa" | rowspan=2 | '''4''' || rowspan=2 | [[James Madison]] (1751-1836)|| rowspan=2 | [[Talaksan: James Madison Portrait 1816 (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1809]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1817]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat-Republik (Amerika Serikat)|Demokrat-Republik]] || [[George Clinton (politiko)|George Clinton]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 6 |- style="background:#ffddaa" | [[Elbridge Gerry]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 7 |- style="background:#ffddaa" | rowspan=2 | '''5''' || rowspan=2 | [[James Monroe]] (1758-1831)|| rowspan=2 | [[Talaksan:James Monroe White House portrait 1819 (cropped 3x4 close).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1817]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1825]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat-Republik (Amerika Serikat)|Demokrat-Republik]] || rowspan=2 | [[Daniel Tompkins]] || align=center | 8 |- style="background:#ffddaa" | align=center | 9 |- style="background:#ffddaa" | '''6''' || [[John Quincy Adams]] (1767-1848)|| [[Talaksan:John Quincy Adams 1858 (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1825]] || [[Marso 3]] [[1829]] || [[Partai Demokrat-Republik (Amerika Serikat)|Demokrat-Republik]] || [[John C. Calhoun|John Calhoun]] || align=center | 10 |- style="background:#ddeeff" | rowspan=2 | '''7''' || rowspan=2 | [[Andrew Jackson]] (1767-1845)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Andrew jackson head (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1829]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1837]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[John C. Calhoun|John Calhoun]] <small>[2]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || 11 |- style="background:#ddeeff" | [[Martin Van Buren]] || align=center | 12 |- style="background:#ddeeff" | '''8''' || [[Martin Van Buren]] (1782-1862)|| [[Talaksan:Martin Van Buren circa 1837 (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1837]] || [[Marso 3]] [[1841]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[Richard Mentor Johnson|Richard Johnson]] || 13 |- style="background:#ffffcc" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''9''' || [[William Henry Harrison]] (1773-1841)|| [[Talaksan:William Henry Harrison Portrait (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1841]] || [[Abril 4]] [[1841]] || [[Partai Whig Amerika Serikat|Whig]] || [[John Tyler]] || rowspan=2 align=center | 14 |- style="background:#ffffcc" | '''10''' || [[John Tyler]] (1790-1862)|| [[Talaksan:Tyler, John, by Healy (1842, NPG 2019 13) (cropped1).jpg|120px]] || [[Abril 4]] [[1841]] || [[Marso 3]] [[1845]] || [[Partai Whig Amerika Serikat|Whig]] <small>[3]</small> ||<small>''Wala''</small> |- style="background:#ddeeff" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''11''' || [[James K. Polk]] (1795-1849)|| [[Talaksan:James K Polk (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1845]] || [[Marso 3]] [[1849]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[George M. Dallas|George Dallas]] || align=center | 15 |- style="background:#ffffcc" | '''12''' || [[Zachary Taylor]] (1784-1850)|| [[Talaksan:Zachary Taylor cropped.jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1849]] || [[Hulyo 9]] [[1850]] <small>[1]</small> || [[Partai Whig Amerika Serikat|Whig]] || [[Millard Fillmore]] || rowspan=2 align=center | 16 |- style="background:#ffffcc" | '''13''' || [[Millard Fillmore]] (1880-1874)|| [[Talaksan:Fillmore Alt Crop.jpg|120px]] || [[Hulyo 9]] [[1850]] || [[Marso 3]] [[1853]] || [[Partai Whig Amerika Serikat|Whig]] || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ddeeff" | '''14''' || [[Franklin Pierce]] (1804-1869)|| [[Talaksan:Mathew Brady - Franklin Pierce - alternate crop (cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1853]] || [[Marso 3]] [[1857]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[William R. King|William King]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 17 |- style="background:#ddeeff" | '''15''' || [[James Buchanan]] (1791-1868)|| [[Talaksan:James Buchanan (cropped 3x4).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1857]] || [[Marso 3]] [[1861]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[John C. Breckinridge|John Breckinridge]] || align=center | 18 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''16''' || rowspan=2 | [[Abraham Lincoln]] (1809-1865)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Abraham Lincoln 1863 Portrait (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1861]] || rowspan=2 | [[Abril 15]] [[1865]] <small>[4]</small> || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Hannibal Hamlin]] || align=center | 19 |- style="background:#ffe1e1" | [[Andrew Johnson]] <small>[5]</small> || rowspan=2 align=center | 20 |- style="background:#ddeeff" | '''17''' || [[Andrew Johnson]] (1808-1875)|| [[Talaksan:President Andrew Johnson.jpg|120px]] || [[Abril 15]] [[1865]] || [[Marso 3]] [[1869]] || [[Partido Demokrata (Estados Unidos)|Demokrata]] <small>[5]</small> || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ffe1e1" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| rowspan=2 | '''18''' || rowspan=2 | [[Ulysses S. Grant]] (1822-1885)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Ulysses S Grant by Brady c1870-restored (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1869]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1877]] || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Schuyler Colfax]] || align=center | 21 |- style="background:#ffe1e1" | [[Henry Wilson]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 22 |- style="background:#ffe1e1" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''19''' || [[Rutherford B. Hayes]] (1822-1893)|| [[Talaksan:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1877]] || [[Marso 3]] [[1881]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[William A. Wheeler|William Wheeler]] || align=center | 23 |- style="background:#ffe1e1" | '''20''' || [[James A. Garfield]] (1831-1881)|| [[Talaksan:James Abram Garfield, photo portrait seated (3x4 cropped b).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1881]] || [[Setyembre 19]] [[1881]] <small>[4]</small> || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Chester A. Arthur]] || rowspan=2 align=center | 24 |- style="background:#ffe1e1" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''21''' || [[Chester A. Arthur]] (1829-1886)|| [[Talaksan:Chester A. Arthur by Abraham Bogardus (B&W) (cropped and B&W) (2).jpg|120px]] || [[Setyembre 19]] [[1881]] || [[Marso 3]] [[1885]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ddeeff" | '''22''' || [[Grover Cleveland]] <br /> <small>''(Panahon ika-1)'' (1837-1908)</small> || [[Talaksan:Grover Cleveland by Charles Milton Bell color change (3x4 cropped b&w).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1885]] || [[Marso 3]] [[1889]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrata]]|| [[Thomas A. Hendricks|Thomas Hendricks]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 25 |- style="background:#ffe1e1" | '''23''' || [[Benjamin Harrison]] (1833-1901)|| [[Talaksan:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896 (4x5 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1889]] || [[Marso 3]] [[1893]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Levi Morton]] || align=center | 26 |- style="background:#ddeeff" | '''24''' || [[Grover Cleveland]] <br /> <small>''(Panahon ika-2)'' (1837-1908)</small> || [[Talaksan:Unsuccessful 1888.jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1893]] || [[Marso 3]] [[1897]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrata]]|| [[Adlai E. Stevenson]] || align=center | 27 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''25''' || rowspan=2 | [[William McKinley]] (1843-1901)|| rowspan=2 | [[Talaksan:William McKinley Portrait (3x4 cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1897]] || rowspan=2 | [[Setyembre 4]] [[1901]] <small>[4]</small> || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Garret A. Hobart|Garret Hobart]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 28 |- style="background:#ffe1e1" | [[Theodore Roosevelt]] || rowspan=2 align=center | 29 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''26''' || rowspan=2 | [[Theodore Roosevelt]] (1858-1919)|| rowspan=2 | [[Talaksan:President Roosevelt - Pach Bros - black and white (cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Setyembre 14]] [[1901]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1909]] || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ffe1e1" | [[Charles Fairbanks]] || align=center | 30 |- style="background:#ffe1e1" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''27''' || [[William Howard Taft]] (1857-1930)|| [[Talaksan:William Howard Taft Portrait (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1909]] || [[Marso 3]] [[1913]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[James S. Sherman|James Sherman]] <small>[1]</small> <br /> <small>''Wala''</small> || align=center | 31 |- style="background:#ddeeff" | rowspan=2 | '''28''' || rowspan=2 | [[Woodrow Wilson]] (1856-1924)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Thomas Woodrow Wilson, Harris & Ewing bw photo portrait, 1919 (cropped 3x4).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Marso 4]] [[1913]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1921]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || rowspan=2 | [[Thomas R. Marshall|Thomas Marshall]] || align=center | 32 |- style="background:#ddeeff" | align=center | 33 |- style="background:#ffe1e1" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''29''' || [[Warren G. Harding|Warren G. Harding]] (1865-1923)|| [[Talaksan:Warren G Harding-Harris & Ewing (3x4 cropped).jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1921]] || [[Agosto 2]] [[1923]] <small>[1]</small> || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Calvin Coolidge]] || rowspan=2 align=center | 34 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''30''' || rowspan=2 | [[Calvin Coolidge]] (1872-1933)|| rowspan=2 | [[Talaksan:President Calvin Coolidge, 1924 head-and-shoulders portrait, facing slightly right (2).jpeg|120px]] || rowspan=2 | [[Agosto 2]] [[1923]] || rowspan=2 | [[Marso 3]] [[1929]] || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ffe1e1" | [[Charles Dawes]] || align=center | 35 |- style="background:#ffe1e1" | '''31''' || [[Herbert Hoover]] (1874-1964)|| [[Talaksan:Unsuccessful 1932.jpg|120px]] || [[Marso 4]] [[1929]] || [[Marso 3]] [[1933]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Charles Curtis]] || align=center | 36 |- style="background:#ddeeff" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| rowspan=4 | '''32''' || rowspan=4 | [[Franklin D. Roosevelt]] (1882-1945) || rowspan=4 | [[Talaksan:FDR-1944-Campaign-Portrait (cropped).jpg|120px]] || rowspan=4 | [[Marso 4]] [[1933]] || rowspan=4 | [[Abril 12]] [[1945]] <small>[1]</small> || rowspan=4 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || rowspan=2 | [[John Nance Garner|John Garner]] || align=center | 37 |- style="background:#ddeeff" | align=center | 38 |- style="background:#ddeeff" | [[Henry A. Wallace|Henry Wallace]] || align=center |39 |- style="background:#ddeeff" | [[Harry Truman]] || rowspan=2 align=center | 40 |- style="background:#ddeeff" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| rowspan=2 | '''33''' || rowspan=2 | [[Harry S. Truman]] (1884-1972)|| rowspan=2 | [[Talaksan:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Abril 12]] [[1945]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1953]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ddeeff" | [[Alben Barkley]] || align=center | 41 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''34''' || rowspan=2 | [[Dwight Eisenhower|Dwight D. Eisenhower]] (1890-1969)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959 (cropped)(3).jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1953]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1961]] || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || rowspan=2 | [[Richard Nixon]] || align=center | 42 |- style="background:#ffe1e1" | align=center | 43 |- style="background:#ddeeff" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| '''35''' || [[John F. Kennedy]] (1917-1963)|| [[Talaksan:John F. Kennedy, White House color photo portrait (3x4) (cropped).jpg|120px]] || [[Enero 20]] [[1961]] || [[Nobyembre 22]] [[1963]] <small>[4]</small> || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[Lyndon Johnson]] || rowspan=2 align=center | 44 |- style="background:#ddeeff" <!--Note to future editors: Please leave out middle names/initials except when necessary to distinguish Adams, Bushes, or VP Stevenson. See the Talk page, for more.-->| rowspan=2 | '''36''' || rowspan=2 | [[Lyndon B. Johnson]] (1908-1973)|| rowspan=2 | [[Talaksan:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Nobyembre 22]] [[1963]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1969]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || <small>''Wala''</small> |- style="background:#ddeeff" | [[Hubert Humphrey]] || align=center | 45 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''37''' || rowspan=2 | [[Richard Nixon|Richard M. Nixon]] (1913-1994)|| rowspan=2 | [[Talaksan:RichardNixoncrop.jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1969]] || rowspan=2 | [[Agosto 9]] [[1974]]<small>[2]</small> || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Spiro Agnew]] || align=center | 46 |- style="background:#ffe1e1" | [[Spiro Agnew]] <small>[R]</small> <br /> <small>''Wala''</small> <br /> [[Gerald Ford]] || rowspan=2 align=center | 47 |- style="background:#ffe1e1" | '''38''' || [[Gerald Ford|Gerald R. Ford]] (1913-2006)|| [[Talaksan:Gerald Ford, second official portrait of the President of the United States, February 1976 (cropped 3).jpg|120px]] || [[Agosto 9]] [[1974]] || [[Enero 20]] [[1977]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || <small>''Wala''</small> <br /> [[Nelson Rockefeller]] |- style="background:#ddeeff" | '''39''' || [[Jimmy Carter]] (1924-2024)|| [[Talaksan:Jimmy Carter presidential portrait (cropped 1).jpg|120px]] || [[Enero 20]] [[1977]] || [[Enero 20]] [[1981]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[Walter Mondale]] || align=center | 48 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''40''' || rowspan=2 | [[Ronald Reagan]] (1911-2004)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Official Portrait of President Reagan 1981-cropped.jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1981]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1989]] || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || rowspan=2 | [[George H. W. Bush]] || align=center | 49 |- style="background:#ffe1e1" | align=center | 50 |- style="background:#ffe1e1" | '''41''' || [[George H. W. Bush]] (1924-2018)|| [[Talaksan:George H. W. Bush presidential portrait (cropped 2).jpg|120px]]|| [[Enero 20]] [[1989]] || [[Enero 20]] [[1993]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Dan Quayle]] || align=center | 51 |- style="background:#ddeeff" | rowspan=2 | '''42''' || rowspan=2 | [[Bill Clinton|William J. Clinton]] (1946-)|| rowspan=2 | [[Talaksan:Bill Clinton 1999.jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[1993]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[2001]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || rowspan=2 | [[Al Gore]] || align=center | 52 |- style="background:#ddeeff" | align=center | 53 |- style="background:#ffe1e1" | rowspan=2 | '''43''' || rowspan=2 | [[George W. Bush]] (1946-)|| rowspan=2 | [[Talaksan:George-W-Bush.jpeg|120px]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[2001]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[2009]] || rowspan=2 | [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || rowspan=2 | [[Dick Cheney]] || align=center | 54 |- style="background:#ffe1e1" | align=center | 55 |- style="background:#ddeeff" | rowspan=2 | '''44''' || rowspan=2 | [[Barack Obama]] (1961-)|| rowspan=2 |[[Talaksan:Obama portrait crop.jpg|120px]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[2009]] || rowspan=2 | [[Enero 20]] [[2017]] || rowspan=2 | [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || rowspan=2 | [[Joe Biden]] || align=center | 56 |- style="background:#ddeeff" | align=center | 57 |- style="background:#ffe1e1" | '''45''' || [[Donald Trump]] <br /> <small>''(Panahon ika-1)'' (1945-)|| [[Talaksan:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|120px]] || [[Enero 20]] [[2017]] || [[Enero 20]] [[2021]] || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[Mike Pence]] || align=center | 58 |- style="background:#ddeeff" | '''46''' || [[Joe Biden]] (1942-)|| [[Talaksan:Joe Biden presidential portrait (cropped).jpg|120px]] || [[Enero 20]] [[2021]] || [[Enero 20]] [[2025]] || [[Partai Demokrat (Amerika Serikat)|Demokrat]] || [[Kamala Harris]] || align=center | 59 |- style="background:#ffe1e1" | '''47''' || [[Donald Trump]] <br /> <small>''(Panahon ika-2)'' (1945-)|| [[Talaksan:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|120px]] || [[Enero 20]] [[2025]] || Kasalukuyan || [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Republikano]] || [[JD Vance]] || align=center | 60 |} ==Mga buhay na dating pangulo== <gallery mode="packed"> Talaksan:20260306 Chicago, Estados Unidos- Exequias del reverendo Jesse Louis- Juan Cano16 (Bill Clinton).jpg|[[Bill Clinton]] (edad {{age|1946|8|19}})<br />magmula noong [[Pampangulong pagpapasinaya ni George W. Bush|2001]] Talaksan:President George W. Bush reflects on America at 250 (0m11s cropped).jpg|[[George W. Bush]] (edad {{age|1946|7|6}})<br />magmula noong [[Pampangulong pagpapasinaya 2009 ni Barack Obama|2009]] Talaksan:Barack Obama at the Grand Opening of the Barack Obama Presidential Center (HLMwDaiW8AAS7pz) (cropped).jpg|[[Barack Obama]] (edad {{age|1961|8|4}})<br />magmula noong [[Pampangulong pagpapasinaya ni Donald Trump|2017]] Talaksan:Joe Biden in 2025.jpg|[[Joe Biden]] (edad {{age|1942|11|20}})<br />magmula noong [[Pampangulong pagpapasinaya ni Donald Trump|2025]] </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Mga Pangulo ng Estados Unidos}} {{Commons category}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Adams, John Quincy}} [[Kategorya:Pangulo]] [[Kategorya:Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga pangulo ng Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga pinuno ng estado|Estados Unidos]] [[Kategorya:Puno ng pamahalaan|Estados Unidos]] 5qq5i53p9clxd2742m5is5r2lq1ai5d 0 73730 2231854 2229827 2026-10-05T23:32:18Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-44306-43|~2026-44306-43]] ([[User talk:~2026-44306-43|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 2208069 wikitext text/x-wiki Kinapalolooban ang mga programa ng [[GMA Network]] ng mga balita, mga palabas tungkol sa kasalukuyang kaganapan, dokumentaryo, drama, mga seryeng banyagang sinalin sa Tagalog, mga palabas ng balitaktakan, palarong palabas, mga sari-saring palabas, musikal, sitcom, pambatang palabas, mga anime, mga palabas na pantasya at realidad.Ito ang mga dating palabas ng GMA. Para sa mga programang naipalabas ngayon, tingnan din ang [[talaan ng mga palabas ng GMA Network]]. <!-- Please do not add where the show or special transferred or re-aired in other networks. Just indicate the years that the show aired or re-aired on GMA. Thanks! --> == Orinihal na Palabas == ==== Balita ==== *''[[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]]'' (1999–2004) *''[[GMA Balita]]'' (1986–1998) *''[[GMA Evening Report]]'' (1974–1976) *''[[GMA Flash Report]]'' (2002–2016) *''[[GMA Flash Report|GMA Flash Report Special Edition]]'' (2002–2007)' *''[[GMA Headline News]]'' (1986–1992) *''[[GMA Network News]]'' (1992–1999 Weekday Edition) (1996–2002 Weekend Edition) *''[[GMA News Digest]]'' (1976–1987) *''[[GMA News Live]]'' (1987–2002) *''[[GMA News Roundup]]'' (1974–1976) *''[[GMA Saturday/Sunday Report]]'' (1986–1989) *''[[GMA Weekend Report]]'' (2007–2010) *''[[Mornings @ GMA]]'' (1998–1999) *''[[News at Seven]]'' (1976–1986) *''[[The News with Uncle Bob]]'' (1961–1972) *''[[The World Today (Philippine news series)|The World Today]]'' (1972–1974) *''[[The 11:30 Report]]'' (1982–1986) ==== Seryeng pang-eleksiyon ==== *''[[Bio Data (TV series)|Bio Data]]'' (2003–2004) *''[[Biyaheng Totoo]]'' (2010; 2013) *''Isang Tanong'' (2007–2010) **''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Presidential Forum'' (2009) **''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Vice Presidential Forum'' (2010) **''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Senatorial Forum'' (2007) *''[[Kandidato]]'' (2010) *''Paninindigan'' (2004) *''[[Philippine Agenda]]'' (2007) *''Votebook'' (2010) *''[[Wanted: President]]'' (2004) **''Wanted: Senator'' **''Wanted: Congressman'' **''Wanted: Governor'' **''Wanted: Mayor'' ==== Eleksiyon ==== *''Decision '88'' (Enero 18–19, 1988) *''Decision '92'' (Mayo 11–12, 1992) *''Decision '95: Operation Bantay Boto'' (Mayo 8–9, 1995) *''Decision '98'' (Mayo 11–12, 1998) *''Eleksiyon 2001'' (Mayo 14–15, 2001) *''Eleksiyon 2004'' (Mayo 10–11, 2004) *''Eleksiyon 2007'' (Mayo 14–15, 2007) *''Eleksiyon 2010'' (Mayo 10–11, 2010) *''Eleksiyon 2013'' (Mayo 13–14, 2013) *''Eleksiyon 2016'' (Mayo 9–10, 2016) ==== Mga Dokumentaryo ==== *''[[5 and Up]]'' (1994–2003) *''[[100% Pinoy]]'' (2006–2008) *''[[Ang Yaman ni Lola]]'' (2010–2011) *''[[Art Angel]]'' (2004–2011) *''[[Art is-Kool]]'' (2002–2004) *''[[At Your Service-Star Power|At Your Service]]'' (2004–2005) *''[[Brigada Siete]]'' (1993–2001) *''[[Business Today (Philippine TV show)|Business Today]]'' (1990–1996) *''[[Case Unclosed]]'' (2008–2010) *''[[Che Che Lazaro Presents]]'' (1999–2003) *''[[Compañero Y Compañera]]'' (1998–2000) *''[[Debate with Mare at Pare]]'' (1998–2006) *''[[Eateria]]'' (2009–2010) *''[[Emergency]]'' (1995–2009) *''[[Extra Challenge]]'' (2003–2006, 2012–2013) *''[[Extra Challenge|Extra Extra]]'' (1999–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Lifestyle]]'' (2002–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Income]]'' (2002–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Ordinaryo]]'' (2002–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Showbiz]]'' (2002–2003) *''[[Eye to Eye (TV show)|Eye to Eye]]'' (1988–1997) *''[[Firing Line (Philippine TV show)|Firing Line]]'' (1992–1999) *''Gameplan'' (1995–1999) *''[[Good Morning Asia]]'' (1996–1998) *''[[Gusto Kong Maging Pangulo!]]'' (2009) *''[[Hanep Buhay]] (2010–2011) *''[[Happy Land (TV series)|Happy Land]]'' (2009–2010) *''[[Interaction (Philippine TV show)|Interaction]]'' (1976–1987) *''[[Issues and Answers (Philippine TV show)|Issues and Answers]]'' (1987–1992) *''[[Jay On Board: Tapatan]]'' (1995–1998) *''[[Jessica Soho Reports]]'' (2001–2005) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kandidato]]'' (2010) *''[[Kape at Balita]]'' (1991–1993) *''[[Kay Susan Tayo]]'' (2003–2009) *''[[Kitchen Superstar]]'' (2011) *''[[Lakas Magsasaka]]'' (2003–2005) *''[[Lovely Day (TV series)|Lovely Day]]'' (2004–2009) *''[[Liberty on TV|Liberty Live with Joe Taruc]]'' (1994–1995, also retitled "Liberty on TV") *''[[Liberty on TV]]'' (1995–1996) *''[[Magnegosyo]]'' (1998–1999) *''[[Misterio]]'' (QTV 2009–2010; GMA 2010–2011) *''[[Mornings @ GMA]]'' (1998–1999) *''[[Negosiete: Mag-Aral sa GMA]]'' (1990–1998) *''[[OFW Diaries]]'' (2009–2011) *''[[Out!]]'' (2005) *''[[Palaban]]'' (2006–2007) *''[[Pinoy Abroad]]'' (2005–2006) *''[[Pinoy Adventures]]'' (2012) *''[[Pinoy Meets World]]'' (2006–2009) *''[[Profiles Of Power]]'' (1990–1996) *''[[Public Life with Randy David]]'' (1995–1998) *''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team]]'' (1988–2003) *''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team Documentaries]]'' (1999–2003) *''[[Puso ng Pasko: Artista Challenge|Puso Ng Pasko: Artista Challenge]]'' (2010) *''[[Rescue (TV program)|Rescue]]'' <small>(2010–2013)</small> *''[[Sabadabadog]]'' (2011) *''[[Sanib Puwersa]]'' (2011) *''[[Sine Totoo]]'' (2007–2009) *''[[Straight from the Shoulder]]'' (1987–1994, produced by [[Manila Broadcasting Company|MBC Production Unit]]) *''[[Someone's on Your Side]]'' (1987–1989) *''[[Sunnyville]]'' (2010) *''[[Survivor Philippines]]'' (produced by Castaway Television Productions, 2008–ongoing) **''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines]]'' (2008) **''[[Survivor Philippines: Palau]]'' (2009) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown]]'' (2010) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown]]'' (2011–2012) *''[[Survivor Philippines|Survivor Philippines Exclusive]]'' (2009–2010) *''[[Tapatan with Jay Sonza]]'' (1995–1998) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[Tok! Tok! Tok! Isang Milyon Pasok!]]'' (2007–2008, 2008) *''[[Travel Time]]'' (1991–1998) *''[[Velez This Week|Weekend with Velez]]'' (1986–1987) *''[[Velez This Week]]'' (1987–1990) *''Veritas Monitors (1988) *''[[Viewpoint (Philippine TV series)|Viewpoint]]'' (1984–1994) *''[[World View Presents]]'' (2009) **''Si Barrack At Si Juan'' (2009) **''Think Positive'' (2009) **''Sulyap Sa Likod Ng Abaya'' (2009) **''The Pandemic Scare'' (2009) === Komedya === ====GMA KiliTV==== *''[[All Together Now (Philippine TV series)|All Together Now]]'' (2003–2004) *''[[Andres de Saya|<small>Carlo J. Caparas's</small> Andres de Saya]]'' (2011) *''[[Bahay Mo Ba ’To]]'' (2004–2007) *''[[Beh Bote Nga]]'' (1999–2003) *''[[Bitoy's Funniest Videos]]'' (2004–2009) *''[[Daboy en Da Girl]]'' (2002–2003) *''[[Daddy Di Do Du]]'' (Produced by M-Zet Productions, 2001–2007) *''[[Ful Haus]]'' (Produced by M-Zet Productions, 2007–2009) *''[[HP: To The Highest Level Na!]]'' (2005–2007) *''[[Idol Ko si Kap]]'' (2000–2005) *''[[JejeMom]]'' (2010) *''[[Kaya ng Powers]]'' (2010) *''[[Kool Ka Lang]]'' (1999–2003) *''[[Kung Ako Ikaw]]'' (2007–2008) *''[[Lagot Ka, Isusumbong Kita]]'' (2003–2007) *''[[Nuts Entertainment]]'' (2003–2008) *''[[Pepito Manaloto]]'' (2010–2012, 2012–kasalukuyan bilang "Pepito Manaloto:Ang Tunay na Kuwento") *''[[Show Me Da Manny]]'' (2009–2011) *''[[Tweets For My Sweet]]'' (2012) *''[[Who's Your Daddy Now?]]'' (2007) ==== Ibang pang-komedya na palabas ng GMA ==== *''[[1 For 3]]'' (Produced by M-Zet Productions, 1997–2001) *''[[Ang Yaman ni Lola|Ang Yaman Ni Lola]]'' (2010–2011) *''[[Ariel con Tina]]'' (1972–1974) *''[[Baltic & Co.]]'' (1974–1976) *''Betty and the Beast'' (1994) *''[[Biglang Sibol, Bayang Impasibol]]'' (Produced by [[TAPE, Inc.]], 2001) *''[[Billy Bilyonaryo]]'' (Produced by Sampaguita Television, 1992–1995, re-aired 2000)₁ *''[[Bilibitornot]]'' (1996–1998) *''[[Bitoy's Adventures in Bilibkaba?]]'' (1997–2000) *''[[Bitoy's SHOwwwTIME]]'' (2009–2010) *''[[Bitoy's World]]'' (2001) *''[[Boys Nxt Door]]'' (2007–2008) *''[[Bubble Gang|Bubble Gang Jr.]]'' (2005) *''[[Cafeteria Aroma]]'' (1983–1984) *''[[Caméra Café|Camera Cafe on GMA]]'' (produced by Euro Asia Media Group, Ltd., 2008–2009) *''[[Caméra Café|Camera Cafe Special]]'' (produced by Euro Asia Media Group, Ltd., Marso 20–22, 2008) *''[[Celebrity Turns with Junee and Lani]]'' (2003–2005) *''[[Comedy Bar (Philippine television series)|Comedy Bar]]'' (2010–2011) *''[[Comedy Central Market]]'' (1999–2000) *''[[Cool Center]]'' (2009–2010) *''[[D' Lookalayks in Puno't Bunga]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1994–1995, re-aired 2000)¹ *''[[Eskwelahang Munti]]'' (1961–1970) *''[[Gillage People]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1997) *''[[Family 3 + 1]]'' (1989–1992) *''[[HP: Ibang Level Na!]]'' (2005–2007) *''[[Haybol Rambol]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1993–1995) *''[[Hiwalay Kung Hiwalay Daw]]'' (1998–1999) *''[[HP: To The Highest Level Na!|Hokus Pokus]]'' (2005) *''[[Ibang Klase]]'' (1997–1998) *''[[Joey's Quirky World]]'' (2009–2010) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Jungle TV]]'' (2008) *''[[Just Joking]]'' (2007) *''[[Kate en Boogie]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1993–1995) *''[[Katok Mga Misis!]]'' (1995–1998) *''[[Kiss Muna]]'' (2000–2001) *''Kuwentong Kutsero (1961–1967) *''[[Laff En Roll|Laff En Roll: Level Up!]]'' (2010) *''[[MU (Philippine TV series)|MU]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1997) *''[[Martin After Dark]]'' (1988–1993) *''Masquerade'' (2008–2009) *''[[Mikee Forever]]'' (Produced by Viva Television, 1999) *''[[Mixed N.U.T.S. (Numero Unong Terrific Show!)]]'' (1994–1997, re-aired 2000)¹ *''[[Naks!]]'' (2004–2005) *''[[Not So Late Night With Edu]]'' (1985–1987) *''[[OC To The Max]]'' (2009–2010) *''[[Ober Da Bakod]]'' (Produced by Viva Television, 1992–1997, re-aired 2000)¹ *''[[Okay Ka Fairy Ko]]'' (Produced by M-Zet Productions, 1995–1997) *''[[Ooops!]]'' (1999–2000) *''[[Outrageous and Courageous]]'' (2009) *''[[Pamilya Bato-Balani]]'' (1974–1975) *''[[Pandakekoks]]'' (1990–1992) *''[[Prinsipe Abante]]'' (1977–1980) *''[[Rated PB: Pugad Baboy sa TV|Rated PangBayan: Pugad Baboy sa TV]]'' (1993–1994) *''[[Sa 'Di Mo Pami]]'' (1972–1974) *''[[Sa Kabilang Ibayo]]'' (1965–1973) *''[[Si Manoy At Si Mokong]]'' (Produced by Viva Television, 1997–1998) *''[[Si Tsong, Si Tsang]]'' (1997–1999) *''[[Spooky Nights Presents: Bampirella|Spooky Nights Presents]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: Bampirella|Bampirella]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: The Ringtone|The Ringtone]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Snow White Lady and the Seven Ghosts]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Nuno Sa Feng Shui]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Manananggala: Battle of the Half-Sisters]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Bahay ni Lolo: A Very Spooky Night]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Da Mami]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|The Mommy Returns: Ang Mommy Kong Mamaw]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Munting Mahadera]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Short-Time of My Life]]'' (2011) *''[[Super Klenk]]'' (2000) *''[[Super Laff-In]]'' (1971–1973) *''[[Takeshi's Castle]]'' (QTV "now Q" 2006, 2009–2010, GMA 2006–2009) *''[[Toynk (Hulog ng Langit)]]'' (1994–1995) *''[[U.F.O.: Urbano, Felissa & Others]]'' (1985–1989) *''[[Wachamakulit]]'' (2010) *''[[Walang Kukurap]]'' (1997–1998) *''[[Wipeout (2008 U.S. game show)|Wipeout: Matira Matibay]]'' (2010) *''[[Wow Hayop]]'' (2009–2010) ¹Re-aired during GMA Network's 50th Anniversary in 2000. ==== Mga Programang Pambata ==== *''[[5 and Up]]'' (1994–2002) *''[[Ang Mahiwagang Baul]]'' (2005–2007) *''[[Art Angel]]'' (2004–2011) *''[[Art is-Kool]]'' (2002–2004) *''[[Batibot|Batang Batibot]]'' (1999–2000) *''[[Batang Bibbo]]'' (2008–2009) *''[[Batibot]]'' (1995–2001) (now aired on [[Associated Broadcasting Company|TV5]] 2010–present) *''[[Bubble Gang Jr.]]'' (2005) *''[[Bulilit (Philippine TV show)]]'' (1989–1990) *''[[Chikiting Patrol]]'' (1990–2002) *''[[Happy Land (TV series)|Happy Land]]'' (2009–2010) *''[[Jollibee|Jollitown]]'' (2008–2010) (now aired on [[ABS-CBN]] 2011–2012) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''[[Koko Kwik Kwak]]'' (1999–2000) *''[[Lovely Day (TV series)|Lovely Day]]'' (2004–2009) *''[[Mga Kuwento ni Lola Basyang (TV series)|Mga Kuwento ni Lola Basyang]]'' (2007) *''[[My Chubby World]]'' (2011) *''[[Sabadabadog]]'' (2011) *''[[StarStruck Kids]]'' (2004) *''[[Sunnyville]]'' (2010) *''[[Uncle Bob's Lucky 7 Club]]'' (1962–1992) *''[[Wachamakulit]]'' (2010) *''[[Yan Ang Bata]]'' (1990–1993) *''[[Yan Si Mommy]]'' (1991–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ===GMA Teledrama/Telefantasya=== ====GMA Telebabad==== *''[[Adarna (serye sa telebisyon)|Adarna]]'' (2013-2014) *''[[Adik Sa'Yo]]'' (2009) *''[[Akin Pa Rin Ang Bukas]]'' (2013) *''[[Ako si Kim Samsoon]]'' (2008) *''[[Alice Bungisngis and her Wonder Walis]]'' (2012) *''[[All About Eve]]'' (2009) *''[[All My Life (serye sa telebisyon)|All My Life]]'' (2009) *''[[Alyas Robin Hood]]'' (2016-2017) *''[[Amaya]]'' (2011–2012) *''[[Ang Babaeng Hinugot Sa Aking Tadyang|<small>Carlo J. Caparas'</small> Ang Babaeng Hinugot sa Aking Tadyang]]'' (2009) *''[[Ang Dalawang Mrs. Real]]'' (2014) *''[[Ang Iibigin Ay Ikaw]]'' (2002) *''[[Ang Iibigin Ay Ikaw Pa Rin]]'' (2003) *''[[Anna Karenina]]'' (2013) *''[[Anna Liza]]'' (1979–1985) *''[[Asian Treasures]]'' (2007) *''[[Aso ni San Roque]]'' (2012–2013) *''[[Atlantika]]'' (2006–2007) *''[[Babangon Ako't Dudurugin Kita|<small>Gilda Olvidado's</small> Babangon Ako't Dudurugin Kita]]'' (2008) *''[[Bakekang|<small>Carlo J. Caparas'</small> Bakekang]]'' (2006–2007) *''[[Bantatay]]'' (2010–2011) *''[[Beautiful Justice]]'' (2019-2020) *''[[Beautiful Strangers]]'' (2015) *''[[Beauty Queen]]'' (2010–2011) *''[[Because of You (2015)|Because of You]]'' (2015-2016) *''[[Binoy Henyo]]'' (2013) *''[[Biritera]]'' (2012) *''[[Cain at Abel (seryeng pantelebisyon)|Cain at Abel]]'' (2018-2019) *''[[Captain Barbell |<small>Mars Ravelo's</small> Captain Barbell]]'' (2006–2007) *''[[Captain Barbell (seryeng pantelebisyon ng 2011)|<small>Mars Ravelo's</small> Captain Barbell]]'' (2011) *''[[Carmela (seryeng pantelebisyon)|Carmela: Ang Pinakamagandang Babae sa Mundong Ibabaw]]'' (2014) *''[[Codename: Asero]]'' (2008) *''[[Coffee Prince]]'' (2012) *''[[Daldalita]]'' (2011–2012) *''[[Darna (2005 TV series)|<small>Mars Ravelo's</small> Darna]]'' (2005) *''[[Darna (2009 TV series)|<small>Mars Ravelo's</small> Darna]]'' (2009–2010) *''[[Destined to be Yours]]'' (2017) *''[[Di Ba't Ikaw]]'' (1999–2000) *''[[Diva]]'' (2010) *''[[Dwarfina]]'' (2011) *''[[Dyesebel (serye)|<small>Mars Ravelo's</small> Dyesebel]]'' (2008) *''[[Encantadia]]'' (2005) *''[[Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas]]'' (2005–2006) * ''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' (2016-2017) *''[[Endless Love (Philippine TV series)|Endless Love]]'' (2010) *''[[Etheria]]'' (2005–2006) *''[[First Time]]'' (2010) *''[[Forever In My Heart]]'' (2004–2005) *''[[Full House (GMA Network)|Full House]]'' (2009–2010) *''[[Futbolilits]]'' (2011) *''[[Gagambino|<small>Carlo J. Caparas'</small> Gagambino]]'' (2008–2009) *''[[Ganyan Kita Kamahal]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1998) *''[[Genesis (seryeng pantelebisyon)|Genesis]]'' (2013) *''[[Grazilda]]'' (2010–2011) *''[[Habang Kapiling Ka]]'' (2002–2003) *''[[Halik Sa Apoy]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1998–1999) *''[[Hanggang Kailan]]'' (2004) *''[[Hiram na Alaala]]'' (2014-2015) *''[[Home Sweet Home]]'' (2013) *''[[Iglot]]'' (2011) *''[[I Heart Davao]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2017) *''[[I Heart You, Pare!|I ♥ You, Pare!]]'' (2011) *''[[Ikaw Lang Ang Mamahalin]]'' (2001–2002) *''[[Ikaw Na Sana]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1997–1998) *''[[Ikaw Sana]]'' (2009–2010) *''[[Ilumina]]'' (2010) *''[[Ilustrado]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2014) *''[[I Luv NY]]'' (2006) *''[[Impostora]]'' (2007) *''[[Inday Will Always Love You]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2018) *''[[Indio (seryeng pantelebisyon)|Indio]]'' (2013) *''[[Jillian: Namamasko Po]]'' (2010–2011) *''[[Joaquin Bordado|<small>Carlo J. Caparas'</small> Joaquin Bordado]]'' (2008) *''[[Juan Happy Love Story]]'' (2016) *''[[Kahit Nasaan Ka Man]]'' (2013) *''[[Kamandag|<small>Carlo J. Caparas'</small> Kamandag]]'' (2007–2008) *''[[Kambal, Karibal]]'' (2017-2018) *''[[Kambal Sirena]]'' (2014) *''[[Kara Mia]]'' (2019) *''[[Kung Mawawala Ka]]'' (2001–2003) *''[[La Vendetta]]'' (2007–2008) *''[[LaLola]]'' (2008–2009) *''[[Langit sa Piling Mo]]'' (2010) *''[[Legacy]]'' (2012) *''[[Let the Love Begin (seryeng pantelebisyon)|Let the Love Begin]]'' (2015) *''[[Little Nanay]]'' (2015-2016) *''[[Love & Lies]]'' (2013) *''[[Love You Two]]'' (2019) *''[[Luna Blanca]]'' (2012) *''[[Luna Mystika]]'' (2008–2009) *''[[Lupin]]'' (2007) *''[[Machete |<small>Pablo S. Gomez's</small> Machete]]'' (2011) *''[[Makapiling Kang Muli]]'' (2012) *''[[Majika]]'' (2006) *''[[Magic Palayok]]'' (2011) *''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar]]'' (2007–2008) *''[[Marimar (pantelebisyon ng 2015)|Marimar]]'' (2015-2016) *''[[Marinara]]'' (2004) * ''[[Meant to Be (seryeng pantelebisyon)|Meant to Be]]'' (2017) *''[[Mga Mata ni Anghelita]]'' (2007) *''[[More Than Words (seryeng pantelebisyon)|More Than Words]]'' (2014-2015) *''[[Munting Heredera]]'' (2011–2012) *''[[Mulawin]]'' (2004–2005) *''[[Mulawin vs. Ravena]]'' (2017) *''[[My Beloved]]'' (2012) *''[[My BFF (seryeng pantelebisyon)|My BFF]]'' (2014) *''[[My Daddy Dearest]]'' (2012) *''[[My Destiny]]'' (2014) *''[[My Faithful Husband]]'' (2015) *''[[My Husband's Lover]]'' (2013) *''[[My Korean Jagiya]]'' (2017-2018) *''[[My Love from the Star (seryeng pantelebisyon ng 2017)|My Love from the Star]]'' (2017) *''[[My Mother's Secret]]'' (2015) *''[[Narito Ang Puso Ko]]'' (2003–2004) *''[[Niño (seryeng pantelebisyon)|Niño]]'' (2014) *''[[Onanay]]'' (2018-2019) *''[[Once Again (seryeng pantelebisyon)|Once Again]]'' (2016) *''[[Once Upon a Kiss]]'' (2015) *''[[One of the Baes]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2019-2020) *''[[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]]'' (2012) *''[[Pahiram ng Sandali]]'' (2012–2013) *''[[Pamilya Roces]]'' (2018) *''[[Panday Kids|<small>Carlo J. Caparas'</small> Panday Kids]]'' (2010) *''[[Paraiso Ko'y Ikaw]]'' (2014) *''[[Pari 'Koy]]'' (2015) *''[[Pilyang Kerubin]]'' (2010) *''[[Poor Señorita]]'' (2016) *''[[Prinsesa ng Buhay Ko]]'' (2013–2014) *''[[Rhodora X]]'' (2014) *''[[Rosalinda (mga serye sa telebisyong Pilipino)|Rosalinda]]'' (2009) *''[[Sahaya]]'' (2019) *''[[Sana Ay Ikaw Na Nga]]'' (2001–2003) *''[[Sana Ngayong Pasko]]'' (2009–2010) *''[[Seasons of Love]]'' (2014) *''[[Second Chances]]'' (2015) *''[[Sherlock Jr.]]'' (2018) *''[[Someone to Watch Over Me]]'' (2016-2017) *''[[Stairway to Heaven]]'' (2009) *''[[Strawberry Lane]]'' (2014-2015) *''[[Sugo]]'' (2005–2006) *''[[Super Ma'am]]'' (2017-2018) *''[[Super Twins]]'' (2007) *''[[Te Amo, Maging Sino Ka Man]]'' (2004) *''[[Temptation of Wife (seryeng pangtelebisyon noong 2012)|Temptation of Wife]]'' (2012–2013) *''[[That's My Amboy]]'' (2016) *''[[The Better Woman]]'' (2019) *''[[The Cure (serye)|The Cure]]'' (2018) *''[[The Gift]]'' (2019-2020) *''[[The Last Prince]]'' (2010) *''[[The One That Got Away]]'' (2018) *''[[The Rich Man's Daughter]]'' (2015) *''[[Time of My Life]]'' (2011) *''[[TODA One I Love]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2019) *''[[Totoy Bato|<small>Carlo J. Caparas'</small> Totoy Bato]]'' (2009) *''[[Twin Hearts]]'' (2003–2004) *''[[Victor Magtanggol]]'' (2018) *''[[Villa Quintana]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1995–1997) *''[[Zaido: Pulis Pangkalawakan]]'' (2007–2008) *''[[Zorro]]'' (2009) ====GMA Afternoon Prime==== *''[[Agawin Mo Man Ang Lahat]]'' <small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> (2006) *''[[Alakdana]]'' (2011) *''[[Ang Lihim ni Annasandra]]'' (2014-2015) *''[[Angelito]]'' (1996–1997) *''[[Asawa Ko, Karibal Ko]]'' (2018-2019) *''[[Batong Buhay]]'' (1994–1995) *''[[Biglang Sibol, Bayang Impasibol]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2001–2002) *''[[Bihag]]'' (2019) *''[[Blusang Itim|<small>Elena Patron's</small> Blusang Itim]]'' (2011) *''[[Broken Vow]]'' (2012) *''[[Buena Familia]]'' (2015-2016) *''[[Bukod Kang Pinagpala]]'' (2013) *''[[Contessa]]'' (2018) *''[[D' Originals]]'' ({{small|produced by [[GMA News and Public Affairs]]}}, 2017) *''[[Dading (seryeng pantelebisyon)|Dading]]'' (2014) *''[[Dahil sa Pag-ibig (seryeng pantelebisyon ng 2019)|Dahil sa Pag-ibig]]'' (2019) *''[[Daisy Siete]]'' (Seasons 1 to 6) (2003–2010) **''Season 7: [[Daisy Siete|May Bukas Pa ang Kahapon]] **''Season 8: [[Daisy Siete|Tahanan]] **''Season 9: [[Daisy Siete|Pitong Maria]] **''Season 10: [[Daisy Siete|Sayaw ng Puso]] **''Season 11: [[Daisy Siete|Nasaan Ka?]] **''Season 12: [[Daisy Siete|Landas]] **''Season 13: [[Daisy Siete|Moshi, Moshi, Chikiyaki]] **''Season 14: [[Daisy Siete|Siete Siete, Mano Mano]] **''Season 15: [[Daisy Siete|Isla Chikitas]] **''Season 16: [[Daisy Siete|Tabaching-ching!]] **''Season 17: [[Daisy Siete|Ulingling]] **''Season 18: [[Daisy Siete|Prince Charming and The Seven Maids]] **''Season 19: [[Daisy Siete|Vaklushii]] **''Season 20: [[Daisy Siete|Tinderella]] **''Season 21: [[Daisy Siete|Tarzariray: Amazonang Kikay]] **''Season 22: [[Daisy Siete|Kambalilong]] **''Season 23: [[Daisy Siete|Cha Cha Muchacha]] **''Season 24: [[Daisy Siete|My Shuper Sweet Lover]] **''Season 25: [[Daisy Siete|BeBe and Me]] **''Season 26: [[Daisy Siete|Adam or Eve]] *''[[Del Tierro]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1997–1999) *''[[Destiny Rose]]'' (2015-2016) *''[[Dragon Lady]]'' (2019) *''[[Faithfully]]'' (2012) *''[[Forever (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)|Forever]]'' (2013) *''[[Hahamakin ang Lahat]]'' (2016-2017) *''[[Hanggang Makita Kang Muli]]'' (2016) *''[[Hanggang sa Dulo ng Buhay Ko]]'' (2019) *''[[Haplos]]'' (2017-2018) *''[[Hawak Ko Ang Langit]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2003–2004) *''[[Healing Hearts]]'' (2015) *''[[Hindi Ka Na Mag-iisa]]'' (2012) *''[[Hindi Ko Kayang Iwan Ka]]'' (2018) *''[[Hiram na Puso]]'' (2012) *''[[Hongkong Flight 143]]'' (2006) *''[[Ika-5 Utos]]'' (2018-2019) *''[[Ika-6 na Utos]]'' (2016-2018) *''[[Ikaw Lang Ang Mamahalin]]'' (2011–2012) *''[[Ikaw Sa Puso Ko]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2004) *''[[Impostora (seryeng pantelebisyon ng 2017)|Impostora]]'' (2017-2018) *''[[Inagaw na Bituin]]'' (2019) *''[[Innamorata]]'' (2014) *''[[Joyride]]'' (2004–2005) *''[[Kadenang Kristal]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1995–1996) *''[[Kakambal ni Eliana]]'' (2013) *''[[Kailan Ba Tama ang Mali?]]'' (2015) *''[[Kasalanan Bang Ibigin Ka?]]'' (2012) *''[[Kokak|<small>Ruben Marcelino's</small> Kokak]]'' (2011–2012) *''[[Koreana]]'' (2010–2011) *''[[Kung Aagawin Mo Ang Langit]]'' (2011–2012) *''[[Kung Mamahalin Mo Lang Ako]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2005–2006) *''[[Legally Blind]]'' (2017) *''[[Leya, Ang Pinakamagandang Babae Sa Ilalim Ng Lupa]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2004) *''[[Little Star]]'' (2010–2011) *''[[Lyra]]'' (1996) *''[[Madrasta]]'' (2019-2020) *''[[Magdalena (serye)|Magdalena]]'' (2012–2013) *''[[Maghihintay Pa Rin]]'' (2013) *''[[Magkaibang Mundo]]'' (2016) *''[[Magkano Ba ang Pag-ibig?]]'' (2013–2014) *''[[Makita Ka Lang Muli]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2006–2007) *''[[Mga Basang Sisiw|{{small|Agustin dela Cruz's}} Mga Basang Sisiw]]'' (2013) *''[[Mia Gracia]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1996) *''[[Muli]]'' (2007) *''[[My Lover, My Wife]]'' (2011) *''[[My Special Tatay]]'' (2018-2019) *''[[Nita Negrita]]'' (2011) *''[[Now and Forever]]'' (2005–2007) **''[[Now and Forever: Mukha|Mukha]]'' (2005) **''[[Ganti (telebisyon)|Ganti]]'' (2005) **''[[Now and Forever: Agos|Agos]]'' (2005) **''[[Now and Forever: Tinig|Tinig]]'' (2006) **''[[Now and Forever: Duyan|Duyan]]'' (2006) **''[[Now and Forever: Linlang|Linlang]]'' (2006) **''[[Now and Forever: Dangal|Dangal]]'' (2007) *''[[Oh, My Mama!]]'' (2016) *''[[Pahiram ng Isang Ina]]'' (2011) *''[[Paroa: Ang Kuwento ni Mariposa]]'' (2012–2013) *''[[Pinakamamahal]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2006) *''[[Pinulot Ka Lang sa Lupa]]'' (2017) *''[[Princess Charming]]'' (2007) *''[[Pyra: Ang Babaeng Apoy]]'' (2013) *''[[Sa Piling ni Nanay]]'' (2016-2017) *''[[Saang Sulok ng Langit]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2005) *''[[Sana Ay Ikaw Na Nga (seryeng pantelebisyon ng 2012)|Sana Ay Ikaw Na Nga]]'' (2012–2013) *''[[Sine Novela]]'' (2007–2010) **''[[Sinasamba Kita|<small>Gilda Olvidado's</small> Sinasamba Kita]]'' (2007) **''[[Pati Ba Pintig ng Puso]]'' (2007) **''[[Kung Mahawi Man Ang Ulap|<small>Gilda Olvidado's</small> Kung Mahawi Man Ang Ulap]]'' (2007) **''[[Pasan Ko Ang Daigdig|<small>Pablo S. Gomez's</small> Pasan Ko Ang Daigdig]]'' (2007–2008) **''[[My Only Love]]'' (2007–2008) **''[[Maging Akin Ka Lamang]]'' (2008) **''[[Kaputol ng Isang Awit]]'' (2008) **''[[Magdusa Ka|<small>Pablo S. Gomez's</small> Magdusa Ka]]'' (2008) **''[[Gaano Kadalas ang Minsan]]'' (2008) **''[[Una Kang Naging Akin]]'' (2008) **''[[Saan Darating Ang Umaga]]'' (2008–2009) **''[[Paano Ba Ang Mangarap?]]'' (2009) **''[[Dapat Ka Bang Mahalin?|<small>Gilda Olvidado's</small> Dapat Ka Bang Mahalin?]]'' (2009) **''[[Ngayon at Kailanman]]'' (2009) **''[[Kung Aagawin Mo Ang Lahat Sa Akin]]'' (2009) **''[[Tinik Sa Dibdib]]'' (2009–2010) **''[[Kaya Kong Abutin Ang Langit]]'' (2009–2010) **''[[Ina, Kasusuklaman Ba Kita?|<small>Gilda Olvidado's</small> Ina, Kasusuklaman Ba Kita?]]'' (2010) **''[[Gumapang Ka Sa Lusak]]'' (2010) **''[[Basahang Ginto|<small>Mars Ravelo's</small> Basahang Ginto]]'' (2010) **''[[Trudis Liit|<small>Mars Ravelo's</small> Trudis Liit]]'' (2010) *''[[Rio Del Mar]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1998–2000) *''[[Sinner or Saint]]'' (2011) *''[[Sinungaling Mong Puso]]'' (2016) *''[[Sisid]]'' (2011) *''[[The Borrowed Wife]]'' (2014) *''[[The Good Daughter]]'' (2012) *''[[The Half Sisters]]'' (2014-2016) *''[[The Millionaire's Wife]]'' (2016) *''[[The Stepdaughters]]'' (2018) *''[[Unforgettable]]'' (2013) *''[[Valiente]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1995–1997) *''[[Villa Quintana]]'' (2013-2014) *''[[Walang Hanggan]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2003–2004) *''[[Wish I May]]'' (2016) *''[[Yagit]]'' (2014-2015) *''[[Yesterday's Bride]]'' (2012–2013) ====Drama Anthologies==== *''[[Campus Romance]]'' (1998–1999) *''[[Chat Silayan Drama Studio]]'' (1981–1983) *''[[Claudine]]'' (2010) *''[[Coney Reyes-Mumar Drama Studio]]'' (1977–1981) *''[[Coney Reyes on Camera]]'' (1995–1998) *''[[Dear Friend]]'' (2008–2010) **''[[Dear Friend|Bulong ng Puso]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Magkaribal]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Igorota]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Madrasta]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Bakasyonistas]]'' (2009, re-aired 2010) **''[[Dear Friend|Kay Tagal Kitang Hinintay]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Karibal]]'' (2009) **''[[Dear Friend|The Three Bachelors]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Special]]'' (2009) **''[[Dear Friend|My Christmas List]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Almost a Love Story]]'' (2010) **''[[Dear Friend|My Stalking Heart]]'' (2010) **''[[Dear Friend|Tisay]]'' (2010) *''[[Dear Mikee]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1999) *''[[GMA Drama Studio Presents]]'' (2000) *''[[GMA Love Stories]]'' (1999–2001) *''[[GMA Presents: Alice]]'' (1990) *''[[List of programs broadcast by GMA Network|GMA Telesine Specials]]'' (1993–1999; 2001) *''[[GMA True Stories]]'' (1996–1997) *''[[Kahapon Lamang]]'' (1976–1986) *''[[Kahit Na Magtiis]]'' (2000–2001) *''[[Karelasyon]]'' (2015-2017) *''[[Katha]]'' (1975–1979) *''[[Larawan: A Special Drama Engagement]]'' (2001–2002) **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents G Toengi]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Ruffa Gutierrez]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Rufa Mae Quinto]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Donita Rose]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Assunta de Rossi]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Dingdong Dantes]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Pops Fernandez]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Antoinette Taus]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Angelu de Leon]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Cesar Montano]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Albert Martinez]] *''[[Love Bug|Love Bug Presents]]'' (2010) **''[[The Last Romance (TV series)|The Last Romance]]'' (2010) **''[[Wish Come True]]'' (2010) **''[[Exchange of Hearts]]'' (2010) **''[[Love Bug|Say I Do]]'' (2010) *''[[Lovingly Yours, Helen]]'' (1980–1992, shortened to "Lovingly Yours" when [[Princess Punzalan]] took over as hosts after [[Helen Vela]]'s death in 1992) *''[[Lovingly Yours, Helen|Lovingly Yours]]'' (1992–1996) *''[[Magpakailanman]]'' (2002–2008;2012–present) *''[[May Himala]]'' (2000, re-aired 2003, 2006, & 2009) *''[[Mikee (TV series)|Mikee]]'' (Produced by Viva Television, 1995–1998, re-aired 2000) *''[[Modern Romance Sa Telebisyon]]'' (1994, re-aired 2000) *''[[Mother Studio Presents]]'' (Produced by Regal Television, 1987–1996, re-aired 2000) *''[[Nagmamahal, Manay Gina]]'' (Produced by Sampaguita Television, 2003) *''[[Obra]]'' (2008–2009, re-aired 2010) *''[[Pira-pirasong Pangarap]]'' (Produced by Sampaguita Television, 1996–2003) *''[[Reel Love|Reel Love presents]]'' (2010–2012) **''[[Tween Hearts]]'' (2010–2012) *''[[Regal Romance]]'' (1988–1990) *''[[Spotlight (Philippine TV show)|Spotlight]]'' (Produced by Viva Television, 1990–1998, re-aired 2000) *''[[SRO Cinemaserye]]'' (2009–2010) **''[[SRO Cinemaserye|Ganti]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Suspetsa]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|The Eva Castillo Story]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Rowena Joy]]'' (2009, re-aired 2010) **''[[SRO Cinemaserye|Reunion]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Moshi-Moshi, I Love You]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Carinderia Queen]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Exchange Gift]]'' (2009–2010) **''[[SRO Cinemaserye|Meet The Fathers]]'' (2010) **''[[SRO Cinemaserye|Hot Mama]]'' (2010) *''[[Stories for the Soul]]'' (2017-2019) *''[[Tanghalan]]'' (1975) *''[[True Confessions ng mga Bituin]]'' (1979–1985) *''[[Wagas]]'' (2019) ====Soap Operas==== *''[[Amorsola]]'' (1985) *''[[Anna Liza]]'' (1979–1985; reruns: 1985–1986) *''[[Anna Karenina (Philippine TV series)|Anna Karenina]]'' (produced by Viva Television, 1996–2002) *''[[Andrea Amor]]'' (1986) *''[[Ang Forever Ko'y Ikaw]]'' (2018) *''[[Calle Siete]]'' (sa produksyon ng [[TAPE Inc.]], 2016) *''[[Cielo de Angelina]]'' (2012–2013) *''[[Dangwa]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2015-2016) *''[[Evelio]]'' (1988) *''[[Gintong Kristal]]'' (1987–1988) *''[[GMA Mini Series]]'' (1999–2000) **''[[Liwanag Ng Hatinggabi]]'' (1999–2000) **''[[Tago Ka Na!]]'' (2000) **''[[Umulan Man o Umaraw]]'' (2000) **''[[Munting Anghel]]'' (2000) **''[[Tuwing Kapiling Ka]]'' (2000) *''[[Golpe de Gulo]]'' (1987–1989) *''[[Hiram na Anak]]'' (2019) *''[[Kadenang Rosas]]'' (1988–1989) *''[[Kahit Kailan]]'' (2002–2003) *''[[Kaming Mga Ulila]]'' (1987) *''[[Kapag Nahati ang Puso]]'' (2018) *''[[Kirara, Ano Ang Kulay ng Pag-ibig?]]'' (produced by TAPE Inc., 1999–2001) *''[[L (seryeng pantelebisyon)|L]]'' (1999–2000) *''[[Lira]]'' (1996) *''[[Mirasol del Cielo]]'' (1986–1987) *''[[Mistaken Identity]]'' (2011) *''[[My Guitar Princess]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2018) *''[[Nang Dahil Sa Pag-Ibig]]'' (1981–1982) *''[[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]]'' (2012, reruns 2012–2013) *''[[Princess]]'' (1986–1990) *''[[Princess in the Palace]]'' (sa produksyon ng [[TAPE Inc.]], 2015-2016) *''[[Sirkus (seryeng pantelebisyon)|Sirkus]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2018) *''[[Trops]]'' (sa produksyon ng [[TAPE Inc.]], 2016-2017) *''[[With a Smile]]'' (2013) *''[[Yagit]]'' (1983) === Mga programang usapin === ====Pangkalahatan==== *''[[All About You (Philippine TV series)|All About You]]'' (2003–2004) *''[[Ariel con Tina]]'' (1972–1974) *''[[Brunch With Bing And Michelle]]'' (1998–1999) *''[[Celebrity Turns with Junee and Lani]]'' (2003–2005) *''[[Comedy Bar]]'' (2010–2011) *''[[Cooking with the Stars]]'' (2012) *''[[Cool Center]]'' (2009–2010) *''[[D! Day]]'' (1999–2001) *''[[Good Morning Asia]]'' (1996–1998) *''[[Kandidato]]'' (2010) *''[[Katok Mga Misis!]]'' (1995–1998) *''[[Kris (Talk Show)|Kris]]'' (produced by Viva Television, 1996) *''[[Late Night With June & Johnny]]'' (1985–1988) *''[[Love ni Mister, Love ni Misis]]'' (2010–2011) *''[[Inday Heart To Heart]]'' (produced by KB Entertainment, Inc., 2002–2003) *''[[Martin After Dark]]'' (1988–1993) <small>(moved on [[ABS-CBN]] from 1993–1998)</small> *''[[Mel and Joey]]'' (2004–2011) *''[[Mommy Diary]]'' (2009) *''[[Mornings @ GMA]]'' (1998–1999) *''[[Ms. D.]]'' (produced by Viva Television, 1996–1999) *''[[Ms. Ellaneous]]'' (1977–1981) *''[[Not So Late Night With Edu]]'' (1985–1987) *''[[Para Sa 'Yo Ang Laban Na Ito]]'' (2013) *''[[Pare & Pare]]'' (2012) *''[[Partners Mel and Jay]]'' (1996–2004) *''[[Partners with Mel Tiangco]]'' (2004) *''[[Pass the Mike with JQ and Willie]] (1985–1986) *''[[PG (Parents Guide)]]'' (1996–1999) *''[[Pinoy Idol|Pinoy Idol Extra]]'' (2008) *''[[Profiles Of Power]]'' (1990–1995) *''[[Salo-Salo Together (SST)|SST Talk Show]]'' (1995) *''[[Show & Tell (TV series)|Show & Tell]]'' (1994–1995) *''[[SiS (TV series)|SiS]]'' (2001–2010) *''[[Star Box (talk show)|Star Box]]'' (2011) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck Shoutout]]'' (2009–2010) *''[[Stop, Look & Listen (TV series)|Stop, Look & Listen]]'' (1983–1986) *''[[Straight from the Shoulder]]'' (1987–1994) *''[[Survivor Philippines|Survivor Philippines Exclusive]]'' (2009–2010) *''[[The Rafael Yabut Show]]'' (1961–1972) *''[[TJ sa GMA]]'' (1977–1981) *''[[Teen Talk (Philippine TV show)|Teen Talk]]'' (1992–1995) *''[[Two For The Road (Philippine TV show)|Two for the Road]]'' (1979–1986) ==== Pang-showbiz ==== *''[[Chika Minute Explosive]]'' (2009) *''[[Channel S (Talk show)|Channel S]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1995–1997) *''[[Daigdig ng mga Artista sa Telebisyon]]'' (1984–1988) *''[[ETChing: Entertainment Today with Lyn Ching]]'' (1997–1998) *''[[Extra Challenge|Extra Showbiz]]'' (2002–2003) *''[[Eye to Eye (TV show)|Eye to Eye]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1988–1997) *''[[Eye to Eye (TV show)|Eye to Eye Special]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1991–1993) *''[[Face to Face (1993 Philippine TV series)|Face to Face]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1993–1995) *''[[Geebees Sine TV Balita]]'' (1983–1987) *''[[Good Morning Showbiz]]'' (1988–1989) *''[[H.O.T. TV|H.O.T. TV: Hindi Ordinaryong Tsismis]]'' (2012–2013) *''[[Inside Showbiz]]'' (1993–1995) *''Movie Go Round (1977) *''[[Movie Magazine]]'' (1987–1995) *''[[S-Files]]'' (1998–2007) *''[[See True]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1986–1988) *''[[Showbiz Central]]'' (2007–2012) *''[[Showbiz Stripped]]'' (2005–2007) === Pang-halakhak === ==== Aksiyon ==== *''[[Codename: Verano]]'' (1999–2000) *''[[Kasangga]]'' (1999–2000) ==== Edukasyon ==== *''[[1896 Kalayaan]]'' (1996) *''[[Agrisiyete]]'' (1992–1998) *''[[Art Angel]]'' (2004–2011) *''[[Batibot]]'' (1995–2001) (now aired on [[TV5 (Philippines)|TV5]] 2010–present) *''[[Cooking with the Stars]]'' (2012) *''Del Monte Kitchenomics'' (1995–2008) (now aired on [[GMA News TV]], 2011–present) *''[[Extra Challenge]]'' (2002–2003) *''Family Bible Quiz Show'' (11 Abril 2009) *''[[Happy Land (TV series)|Happy Land]]'' (2009–2010) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''[[Lakas Magsasaka]]'' (2003–2004) *''[[Lovely Day (TV series)|Lovely Day]]'' (2004–2009) *''[[Magnegosyo]]'' (1998–1999) *''[[Mobile Kusina]]'' (2005–2006) *''[[Mommy Diary]]'' (2009) *''My Chubby World'' (2011) *''[[Negosiyete: Mag-Aral sa GMA]]'' (1990–1998) *''[[PG (Parents Guide)]]'' (1996–1999) *''[[Pet Ko!]]'' (2002–2003) *''[[Sabadabadog]]'' (2011) *''Sunnyville'' (2010) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[Yan Si Mommy]]'' (1991–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ==== Pang-ibang bansa at pang-buhay ==== *''[[100% Pinoy]]'' (2006–2008) *''[[Che Che Lazaro Presents]]'' (1999–2003) *''[[Embassy Features]]'' (1983–1990) *''[[Pinoy Abroad]]'' (2005–2006) *''[[Pinoy Meets World]]'' (2006–2009) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[Travel Time]]'' (1991–1998) *''[[Visions 1990]]'' (1978) ====Pang-layfstayl==== *''3R (2004–2005) *''[[100% Pinoy]]'' (2006–2008) *''[[All About You (2003 TV series)|All About You]]'' (2003–2004) *''[[Che Che Lazaro Presents]]'' (1999–2003) *''Eateria (2009–2010) *''[[Embassy Features]]'' (1983–1990) *''[[Extra Challenge|Extra! Extra!]]'' (1999–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Lifestyle]]'' (2001–2003) *''[[Istayl Naton]]''&nbsp;– regional lifestyle and magazine show of GMA Iloilo (2008–2009) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kay Susan Tayo]]'' (2003–2009) ====Fantaserye/Katatakutan==== *''[[Ang Mahiwagang Baul]]'' (2005–2007) *''[[E.S.P. (TV series)|ESP]]'' (2008) *''[[Fantastic Man]]'' (2007) *''[[Fantastikids]]'' (2006) *''[[Gabi ng Lagim]]'' (1985) *''[[Hoooo U?]]'' (2006) *''[[Kakabakaba]]'' (2000–2002) *''[[Kakabakaba: Adventures]]'' (2004–2005) *''[[Kakabaka-boo]]'' (2005–2006) *''[[Katha-katha]]'' (1975) *''[[Kumander Toothpick]]'' (1985) *''[[Lihim ng Gabi]]'' (1996–1997) *''[[Magic Kamison]]'' (2007) *''[[Mga Alagad ni Kalantiao]]'' (1983–1985) *''[[Mga Kuwento ni Lola Basyang (TV series)|Mga Kuwento ni Lola Basyang]]'' (2007) *''[[Pintados (TV series)|Pintados]]'' (1999–2000) *''[[Regal Shockers]]'' (Produced by Regal Television, 1985–1991, re-aired 2000) *''[[Sa Dako Pa Roon]]'' (2001) *''[[Spooky Nights|Spooky Nights Presents]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: Bampirella|Bampirella]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: The Ringtone|The Ringtone]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Snow White Lady and the Seven Ghosts]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Nuno Sa Feng Shui]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Manananggala: Battle of the Half-Sisters]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Bahay ni Lolo: A Very Spooky Night]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Da Mami]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|The Mommy Returns: Ang Mommy Kong Mamaw]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Munting Mahadera]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Short-Time of My Life]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Sapi]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Sumpa]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Singil]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Sanggol]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Siyam]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kadugo]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kalabit]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kalaro]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kasambahay]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kaibigan]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Panata]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Perya]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Premonisyon]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Orasyon]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Aparisyon]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Kalansay]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Korona]]'' (2012) *''[[Spooky Valentine]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Maestra]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Masahista]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Manibela]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Manikurista]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Imbitasyon]]'' (2012) *''[[Tasya Fantasya]]'' (2008) *''[[Text (Philippine TV series)|TEXT (The Extreme Team)]]'' (1998–1999) *''[[Wag Kukurap]]'' (2004–2006) *''[[Walang Kukurap]]'' (1997–1998) ====Palaro==== *''[[Alaska Mini-Programa]]'' (5-minute game show sponsored by Alaska Milk, 1976) *''[[Ang Say Mo... Mahalaga!]]'' (1987–1988) *''[[All Star K!]]'' (2002–2009) *''[[Asar Talo Lahat Panalo!]]'' (2010) *''[[BandaOke|BandaOke: Rock n' Roll to Millions!]]'' (2009–2010) *''[[Da Big Show]]'' (2008) *''[[Date a Star]]'' (1988–1989) *''[[Digital LG Quiz]]'' (1999–2005) *''Family Bible Quiz Show'' (11 Abril 2009) *''[[Family Feud (Philippine game show)|Family Feud]]'' (2008–2009, 2009–2010, 2011) *''[[GoBingo]]'' (1996–1999, 2008) *''[[Golympics]]'' (1999) *''[[Brain Wall#Philippines|Hole In The Wall]]'' (2009–2010) *''[[Jungle TV]]'' (2008) *''[[All Star K!|K! The P1,000,000.00 Videoke Challenge]]'' (2002–2009) *''[[Kakasa Ka Ba Sa Grade 5?]]'' (2007–2008, Season 1) (2008–2009, Season 2) *''[[Korek na Korek Ka Dyan!]]'' (2001, produced by [[TAPE, Inc.]]) *''[[My Dad Is Better Than Your Dad]]'' (2009) *''[[Pabuenas sa Siete]]'' (1989–1990) *''[[PLDT Playtym]]'' (1-minute interactive game show sponsored by PLDT, 2002–2003) *''[[Power of 10|Power of 10 Philippine Edition]]'' (2008–2009) *''[[Ready, Txt, Go!]]'' (2002–2003) *''[[Sounds Family]]'' (1995–1996) *''[[Stop, Look & Listen (TV series)|Stop, Look & Listen]]'' (1983–1986) *''[[Suerte sa Siete]]'' (1976–1986) *''[[Super Banks]]'' (1996) *''[[Super Games]]'' (1992–1995) *''Swerteng-Swerte sa Siyete: Spin It, Win It! (2010) *''Swerteng-Swerte sa Siyete: Press It, Win It! (2010) *''Swerteng-Swerte sa Siyete: Win Mo Kapuso! (2011) *''[[Take Me Out (Philippine game show)|Take Me Out]]'' (2010) *''[[Takeshi's Castle]]'' (QTV "now Q" 2006, 2009–2010, GMA 2006–2009) *''[[Text Game Show (1996 TV series)|Text Game Show]]'' (1996–1998) *''[[Tok! Tok! Tok! Isang Milyon Pasok!]]'' (2007–2008, 2008) *''[[Txter's V]]'' (2002) *''[[Wachamakulit]]'' (2010) *''[[Whammy! Push Your Luck]]'' (2007–2008) *''[[Who Know's That?]]'' (1980–1981) ====Reality shows==== *''[[30 Days (Philippine TV series)|30 Days]]'' (2004) *''[[Amazing Cooking Kids]]'' (2011) *''[[Anatomy of a Disaster]]'' (2011) *''[[Ang Pagbabago]]'' (2006) *''[[Ang Yaman ni Lola]]'' (2010–2011) *''[[Are You the Next Big Star?]]'' (2009) *''[[Celebrity Duets]]'' (2007–2009) *''Coca Cola's Ride to Fame: Yes to Your Dreams!'' (2007) *''[[Click (Philippine TV series)|Click Barkada Hunt!]]'' (2003) *''[[Extra Challenge]]'' (2003–2006) *''[[Extra Challenge|Extra Ordinaryo]]'' (2002–2003) *''[[Full Force Nature]]'' (2008–2009) *''[[HP: Ibang Level Na!]]'' (2005–2007) *''[[HP: To The Highest Level Na!]]'' (2007) *''[[I-Shine Talent Camp TV]]'' (2011) *''[[Joey's Quirky World]]'' (2009–2010) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''[[Kitchen Superstar]]'' (2011) *''[[Kung Ako Ikaw]]'' (2007–2008) *''[[Man Vs. Beast]]'' (2011) *''[[Mind Master]]'' (2011) *''[[Misterio]]'' (QTV 2009–2010; GMA 2010–2011) *''[[Move: The Search for Billy Crawford's Pinoy Dancers]]'' (2007) *''[[Out!]]'' (2005) *''[[Pinoy Idol]]'' (Produced by FremantleMedia and 19 Entertainment, 2008) *''[[Pinoy Pop Superstar|Pinoy Pop Superstar Seasons 1 to 3]]'' (2005–2007) *''[[Pinoy Records]]'' (2007–2010) *''[[Puso ng Pasko: Artista Challenge|Puso Ng Pasko: Artista Challenge]]'' (2010) *''[[Ripley's Believe It or Not!]]'' (2008–2010) *''[[Search for a Star]]'' (produced by Viva Television, 2003–2004) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck]]'' (2003–2007, 2009–2010) *''[[StarStruck Kids]]'' (2004) *''[[Survivor Philippines]]'' (produced by Castaway Television Productions, 2008–ongoing) **''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines]]'' (2008) **''[[Survivor Philippines: Palau]]'' (2009) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown]]'' (2010) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown]]'' (2011–2012) *''[[Survivor Philippines|Survivor Philippines Exclusive]]'' (2009–2010) *''[[The Great Globe Adventure]]'' (2002) *''[[What Went Wrong? (Philippine TV series)|What Went Wrong?]]'' (2000–2001) *''[[Wipeout (2008 U.S. game show)|Wipeout: Matira Matibay]]'' (2010) *''[[World Records]]'' (2008) *''[[Wow Hayop]]'' (2009–2010) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ====Pang-talento==== *''[[Are You the Next Big Star?]]'' (2009) *''[[Bitoy's SHOwwwTIME]]'' (2009–2010) *''[[Celebrity Duets]]'' (2007–2009) *''[[Coca Cola|Coca Cola's Ride To Fame: Yes To Your Dreams!]]'' (2007) *''[[Danz Showdown]]'' (2010) *''[[Diz Iz It!]]'' (2010) *''[[I-Shine Talent Camp TV]]'' (2011) *''[[Billy Crawford|Move: The Search For Billy Crawford's Pinoy Dancers]]'' (2007) *''[[Pasikatan sa Siete]]'' (1983–1986) *''[[Pinoy Idol]]'' (Produced by FremantleMedia and 19 Entertainment, 2008) *''[[Pinoy Pop Superstar|Pinoy Pop Superstar Seasons 1 to 3]]'' (2004–2007) *''[[Pinoy Records]]'' (2007–2010) *''[[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]]'' (2012) *''[[Protege: The Battle For The Big Break]]'' (2011) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck]]'' (2003–2007, 2009–2010) *''[[StarStruck Kids]]'' (2004) *''[[Search for a Star]]'' (produced by Viva Television, 2003–2004) *''[[Tanghalan ng Kampeon]]'' (1987–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ====Pang-inpormasyon==== *''[[1896 Kalayaan]]'' (1996) *''[[3R (Respect, Relax, Respond)|3R]]'' (2004–2005) *''[[Adyenda]]'' (2005–present) *''Bonamine Kontra-Biyahilo Traffic Update (2011) *''[[Embassy Features]]'' (1983–1990) *''[[Extra Challenge|Extra Income]]'' (2002–2003) *''[[Richard Gutierrez|Full Force Nature]]'' (2008–2009) *''Joey's Quirky World (2009–2010) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''Masquerade (2008–2009) *''Modess Traffic Update (2011) *''Mommy Diary (2009) *''[[Nay-1-1]]'' (2012) *''OC To The Max (2009–2010) *''[[Out!]]'' (2004) *''[[Outrageous and Courageous]]'' (2009) *''[[Pet Ko!]]'' (2002–2003) *''[[Pinoy Idol|Pinoy Idol Extra]]'' (2008) *''[[Pinoy Records]]'' (2007–2010) *''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team]]'' (1988–2003) *''[[Ripley's Believe It or Not!]]'' (2008–2010) *''RoadBeat: Total Traffic Updates (2010) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[World Records]]'' (2008) *''[[Wow Hayop]]'' (2009–2010) *''[[Yan Si Mommy]]'' (1991–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ====Mga Programang Pang-kabataan==== *''[[3R (Philippine TV series)|3R]]'' (2004–2005) *''[[5 and Up]]'' (1994–2002) *''[[Best Frends]]'' (1998–1999) *''[[Boys Nxt Door]]'' (2007–2008) *''[[Campus Romance]]'' (1996–1998) *''[[Campus Video]]'' (1999–2001) *''[[Click (Philippine TV series)|Click]]'' (1999–2004) *''[[D.A.T.S.]]'' (1996–1997) *''[[Dear Friend]]'' (2008–2010) *''[[Eskwelahang Munti]]'' (1961–1970) *''[[GMA Love Stories]]'' (1994–2000) *''[[Guwapings Live!]]'' (1992) *''[[Growing Up (1997 Philippine TV series)|Growing Up]]'' (Produced by Viva Television, 1997–1998, re-aired 2000–2001)¹ *''[[Ibang Klase]]'' (1997–1998) *''[[Jamming (TV series)|Jamming]]'' (1997) *''[[Joyride (TV series)|Joyride]]'' (2004–2005) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kahit Kailan]]'' (2002–2003) *''[[Love Bug (TV series)|Love Bug Presents]]'' (2010) *''[[Love to Love (TV show)|Love To Love]]'' (2003–2006) *''[[Next (Philippine TV show)|Next]]'' (1997–1999) *''[[CBN Asia|One Cubed]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999–2001) *''[[Regal Romance]]'' (1988–1990) *''[[SOP Gigsters]]'' (2004–2006) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1 Live!]]'' (2003) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1: The Starstruck Playhouse]]'' (2003) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck]]'' (2003–2007, 2009–2010) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck Shoutout]]'' (2009–2010) *''[[Teen Gen]]'' (2012–2013) *''[[Teen Talk]]'' (1992–1995) *''[[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]]'' (1986–1996) *''[[The Penthouse Live!]]'' (1982–1987) *''[[TGIS|T.G.I.S]]'' (Produced by Viva Television, 1995–1999, re-aired 2000–2001) *''[[Together Forever (2012 TV series)|Together Forever]]'' (2012) *''[[Tween Hearts]]'' (2010–2012) *''Txtube (2001–2006) ¹Re-aired during GMA Network's 50th Anniversary in 2000. ====Variety and musicals==== *''[[Aawitan Kita]]'' (1997–2001) *''[[A Little Night of Music]]'' (1989–2002) *''[[Ariel con Tina]]'' (1972–1974) *''[[Best Frends]]'' (1998–1999) *''[[Comedy Bar (Philippine television series)|Comedy Bar]]'' (2010–2011) *''[[Concert at the Park]]'' (1990–1991) *''[[Dancetime with Chito]]'' (1962–1972) *''[[Discorama (TV series)|Discorama]]'' (1975–1986) *''[[D.A.T.S]]'' (1996–1997) *''[[Danz Showdown]]'' (2010) *''[[Diz Iz It!]]'' (2010) *''[[GMA Supershow]]'' (1983–1997) *''[[GMA Supershow|Germside]]'' (1978–1980) *''[[GMA Supershow|Germspesyal]]'' (1980–1983) *''[[Guwapings Live!]]'' (1992) *''[[Jamming (TV series)|Jamming]]'' (1997) *''[[Katuwaan Lang]]'' (later retitled "Katuwaan sa Siete", 1974–1976) *''[[Katuwaan Sa Siyete]]'' (1974–1976) *''[[Lunch Break]]'' (1974–1975) *''[[Lunch Date]]'' (1986–1993) *''[[Magandang Gabi]]'' (1972–1974) *''[[Next (Philippine TV Variety Show)|Next]]'' (1997–1999) *''[[Noontime Matinee]]'' (1972–1974) *''[[Party Pilipinas]]'' (2010–2013) *''[[Penthouse Seven]]'' (1975–1982) *''[[R.S.V.P. (TV show)|R.S.V.P.]]'' (1991–1994) *''[[Salo-Salo Together (SST)]]'' (1993–1995) *''[[That's Entertainment (Philippine TV show)|Saturday Entertainment]]'' (1986–1996) *''[[The Bob Stewart Show]]'' (1961–1967, 1983–1986) *''[[The Maestro and Uncle Bob]]'' (1978–1986, also retitled "Uncle Bob and Friends" and "The Bob Stewart Show") *''[[The Penthouse Live!]]'' (1982–1987) *''[[The Penthouse Party]]'' (1990–1991) *''[[Sapak na Sapak Talaga!]]'' (1979–1981) *''[[Shades (Philippine TV show)|Shades]]'' (1987–1988) *''[[Show & Tell (TV series)|Show & Tell]]'' (1994–1995) *''[[Silver Germs]]'' (1992) *''[[Songbird (TV series)|Songbird]]'' (2008) *''[[Special Engagement]]'' (1996–1999) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1 Live!]]'' (2003) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1: The Starstruck Playhouse]]'' (2003) *''[[Student Canteen]]'' (1975–1986) *''[[SOP (Philippines TV show)|SOP]]'' (1997–2010) *''[[SOP Gigsters]]'' (2004–2006) *''[[That's Entertainment (Philippine TV show)]]'' (1986–1996) *''[[Uncle Bob and Friends]]'' (1978–1983) *''[[Vilma!]]'' (1986–1995) *''[[Vilma Santos|Vilma Tonight: A Limited Engagement]]'' (1997) *''[[Zsa Zsa Padilla|Zsa Zsa: A Limited Engagement]]'' (1998) ===Movie blocks=== <!-- These shows are movie blocks, no need to put links on them --> *''Aliwan sa GMA *''American Movies (1961–1972) *''Chinese Movies *''Cinemax *''Early, Early Movies *''Early Viva Movies *''[[Fernando Poe, Jr.|FPJ sa GMA]]'' (1987–1996) *''Friday Night Movie *''GMA's Best *''GMA Gems (1986–1992) *''GMA Motion Pictures *''GMA Presents *''GMA Sinehan *''GMA Special, Specials *''GMA Sunday Specials *''Kapuso Sine Specials (2006, 2007–2008) *''Late Nite Action *''Marvelous Golden Movies *''Mighty Good Movies, Too *''Midnight Theater *''MVP: Monday Viva Presentations (1995–1998) *''Our Wednesday Special *''Pinoy Blockbusters *''Rainbow Cinema (1994–1999) *''Sinemax *''Sine Espesyal *''Sineng Pinoy *''Sining Siete (1985–1989) *''Sine Siete (1976–1985) *''Saturday Powerhouse Specials *''Sunday Limited Engagement *''Sunday Night Movie *''Sunday Night Special *''Tagalog Movies (1961–1972) *''Tanghalan *''Teenage Suicide *''The Best of Late Night Specials *''The Wonderful World of Disney *''Tuesday Special Specials *''Viva Box Office Hits *''Viva Sinerama (1992–2001) *''Wide Awake Movies *''Your Favorite Movie ===Others=== *''Bonamine Kontra-Biyahilo Traffic Update (2011) *''[[Katha-katha]]'' (1975) *''[[Kuwentong Kutsero]]'' (1961–1967) *''Modess Traffic Update (2011) *''RoadBeat: Total Traffic Updates (2010) *''[[SMC's Dayriser]]'' (2004–2005, in cooperation with San Miguel Corporation) *''[[Starla and the Jewel Ryders|Starla at ang mga Jewel Riders]]'' (1995–1998) *''[[Txtube]]'' (2001–2006) *''[[Visions 1990]]'' (1978) ====Movie Trailers shows==== *''Movie Patrol (1993–1995) *''Movies to Watch (1987–1993) ====Music Line Up==== *''[[Campus Video]]'' (1999–2001) *''Music Video Features (1992–2000) *''[[CBN Asia|One Cubed]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999–2001) ====Religious shows==== * ''[[Cathedral of Praise|Cathedral of Praise with David Sumrall]]'' (1995–2002) * ''Christ is the Answer''(1983–1987) * ''[[Jesus Is Lord Church|Diyos At Bayan]]'' (1998–present) * ''Eclesia In Asia'' (2001–2010) * ''Family Bible Quiz Show'' (11 Abril 2009) * ''[[Gideon 300]]'' (1988–1993) * ''[[Guidelines With Dr. Harold J. Sala]]'' (1980–2002) * ''Heartbeat (1980–1987) * ''[[Iglesia ni Cristo|INC on GMA: Gabay sa Mabuting Asal]]'' (1999–2001) * ''[[In Touch Ministries|In Touch with Charles Stanley]]'' (1992–2004, 2008–present) * ''[[Jesus Miracle Crusade]]'' (1997–2002) * ''[[Jesus Is Lord Church|Jesus The Healer]]'' (1989–1999, 2006–present) * ''[[Jesus Is Lord Church|Midnight Prayer Helps]]'' (1988–1999) * ''[[CBN Asia|One Cubed]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999–2001) * ''[[Iglesia ni Cristo|Pasugo: Ang Tinig ng Iglesia ni Cristo]]'' (2001–2005) * ''[[Jesus Is Lord Church|PJM Forum]]'' (1998–2001, 2006–present) * ''[[The 700 Club Asia]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1994–2002) * ''[[The 700 Club]]'' (1974–2002) * ''The Pulpit of Christ (1988–1998) * ''The Rev. Ernest Angley Hour (1985–1995) * ''[[The World Tomorrow]]'' (1974–1994) * ''[[Tinig sa Itaas]]'' (1988–1997) * ''Word of Hope (1989–2002) ===Regional Programs=== * ''Bongga * ''[[Kuyaw!]]'' * ''Oi * ''Singgit Davao * ''Istayl Naton * ''Agenda Regional editions (special programing for 2010 elections) **''[[The Amianan Agenda]]'' **''[[The Ilonggo Agenda]] **''[[The Visayan Agenda]]'' **''[[The Mindanao Agenda]] ===Mga Programang Pampalakasan=== * ''ABAP-GMA Go For Gold'' (1990–1998) * ''GMA Knockout Sundays'' (2010, 2011–2012) * ''GMA Sports Special'' (1974–1989) * ''Gameplan'' (1995–1999) * ''[[Manila Industrial and Commercial Athletic Association|MICAA on GMA]]'' (1974–1977) * ''[[Major League Baseball|MLB on GMA]]'' (1975–1976, 1995–1996) * ''[[NBA Action]]'' (1988–1995) * ''[[NBA Inside Stuff]]'' (1988–1995) * ''[[National Basketball Association|NBA on GMA]]'' (1988–1995) * ''NCAA on GMA'' (1974–1997) * ''[[NFL Monday Night Football|NFL on GMA]]'' (1974–1985) ===Asianovelas=== ==== Chinese/Taiwanese ==== * ''[[At Dolphin Bay|A Promise of Love at the Dolphin Bay]]'' * ''[[Devil Beside You|Devil Beside Me]]'' * ''[[The Prince Who Turns into a Frog|Frog Prince]]'' * ''[[Fated To Love You]]'' * ''[[Bull Fighting|Freestyle]]'' * ''Game About Love'' * ''[[It Started With a Kiss (TV series)|It Started With a Kiss]]'' * ''[[They Kiss Again (TV series)|It Started With a Kiss 2]]'' * ''[[Lavender (TV series)|Lavender]]'' * ''[[Heaven's Wedding Gown|Le Robe De Mariage]]'' * ''[[Corner With Love|Love at the Corner]]'' * ''[[The Return of the Condor Heroes (2006 TV series)|Love of the Condor Heroes]] * ''Love Storm'' * ''[[Pillow Talk (TV series)|Love Talks]]'' * ''[[Love You (TV series)|Love You]]'' * ''[[Marmalade Boy]]'' * ''[[Meteor Garden]] * ''[[Meteor Garden II]]'' * ''[[Meteor Rain]]'' * ''[[My MVP Valentine]] * ''[[Poor Prince]]'' * ''[[Ying Ye 3 Jia 1|Sakurano]]'' * ''Secretly in Love'' * ''Señorita Mei Mei'' * ''[[Snow Angel]] * ''Starry Starry Night'' * ''[[100% Senorita|Twin Sisters: 100% Señorita]]'' * ''White Book of Love'' ==== Japanese ==== * ''[[Friends (2002 TV series)|Friends]]'' * ''[[Gokusen#Drama|Gokusen I]]'' * ''[[Gokusen#Drama|Gokusen II]]'' * ''[[Gokusen#Drama|Gokusen III]]'' * ''[[Good Luck!!|Good Luck]] * ''[[Great Teacher Onizuka|GTO Live]] * ''[[Hanazakari no Kimitachi e|Hana Kimi]]'' * ''[[Hana Yori Dango#Drama|Hana Yori Dango]] * ''[[Hana Yori Dango#Drama|Hana Yori Dango II]]'' * ''[[Nodame Cantabille]] * ''[[1 Litre no Namida (TV series)|One Liter of Tears]]'' ==== Korean ==== * ''[[Eighteen, Twenty-Nine|18 vs. 29]]'' * ''[[All About Eve (2000 TV series)|All About Eve]]'' * ''[[Sang Doo! Let's Go To School|All For Love]]'' * ''[[Temptation of an Angel|Angel's Temptation]]'' * ''[[Rooftop Room Cat|Attic Cat]]'' * ''[[My Rosy Life|A Rosy Life]]'' * ''A Second Proposal'' * ''[[Be Strong, Geum-soon!]]'' * ''[[Beautiful Days]]'' * ''[[Big (TV series)|Big]]'' * ''[[Daemul|Big Thing]]'' * ''Bright Girl'' * ''[[Cinderella Man (TV series)|Cinderella Man]]'' * ''Chil Princesses'' * ''[[The 1st Shop of Coffee Prince|Coffee Prince]]'' * ''[[Please Come Back, Soon Ae|Come Back, Soon Ae]]'' * ''[[Couple or Trouble]]'' * ''[[Bad Love (TV series)|Cruel Love]]'' * ''[[Dal-Ja's Spring]]'' * ''[[Mr. Duke|Date with Tiffany]]'' * ''[[Dating Now]]'' * ''[[East of Eden (TV series)|East of Eden]]'' * ''[[Endless Love (Korean Drama Series)]]'' ** ''[[Autumn Fairy Tale|Autumn in my Heart]]'' ** ''[[Winter Sonata]]'' ** ''[[Summer Scent]]'' * ''[[Friends (2002 TV series)|Friends]]'' * ''[[First Love of a Royal Prince]]'' * ''[[What's Up Fox|Foxy Lady]]'' * ''[[Full House (2004 TV series)|Full House]]'' * ''Funny Wild Girl'' * ''[[Glass Slippers|Glass Shoes]]'' * ''[[Gourmet (TV series)|Gourmet]]'' * ''[[Guardian Angel (TV series)|Guardian Angel]]'' * ''[[Hello! Miss|Hello, My Lady]]'' * ''[[Hotelier (TV series)|Hotelier]]'' * ''[[Bad Housewife|House Husband]]'' * ''[[I Do, I Do]]'' * ''Into the Sun'' * ''Irene'' * ''[[IRIS (TV series)|IRIS]]'' * ''[[The Last Scandal of My Life|Last Romance]]'' * ''[[Lie to Me (2011 TV series)|Lie To Me]]'' * ''[[Dear Heaven|Love in Heaven]]'' * ''[[Love Letter (TV series)|Love Letter]]'' * ''[[Love Story in Harvard]]'' * ''[[Love Truly]]'' * ''Miss Kim's Million Dollar Quest'' * ''[[War of Money|Money War]]'' * ''[[My 19 Year Old Sister-in-Law]]'' * ''[[My Daughter Seoyoung]]'' * ''[[My Husband's Woman]]'' * ''[[My Love Patzzi|My Love Cindy]]'' * ''[[My Lovely Samsoon|My Name is Kim Sam Soon]]'' * ''[[Bizarre Bunch|My Strange Family]]'' * ''[[On Air (TV series)|On Air]] * ''One Million Roses'' * ''[[Playful Kiss]]'' * ''[[Queen In-Hyun's Man|Queen and I]]'' * ''Romance'' * ''[[Sad Love Story|Sad Love Song]]'' * ''[[Delightful Girl Choon-Hyang|Sassy Girl: Chun-Hyang]]'' * ''[[Secret Garden (TV series)|Secret Garden]]'' * ''[[Brilliant Legacy (Shining Inheritance)|Shining Inheritance]]'' * ''[[Smile Again (2010 TV series)|Smile, Dong Hae]]'' * ''Snow White, Sweet Love'' * ''[[Stairway to Heaven (TV series)|Stairway to Heaven]]'' * ''[[Sweet 18]]'' * ''[[Sweet Spy]]'' * ''[[Temptation of Wife]]'' * ''[[King of Baking, Kim Takgu|The Baker King]]'' * ''[[The Greatest Love]]'' * ''[[The Innocent Man]]'' * ''[[My Husband Got a Family (TV Series)|Unexpected You]]'' * ''[[Bad Family (TV series)|Wanted: Perfect Family]]'' * ''[[Witch Amusement|Witch Yoo Hee]]'' * ''Yellow Handkerchief'' ===== Sageuk ===== * ''[[The Slave Hunters|Chuno: The Slave Hunters]]'' * ''[[Dong Yi (TV series)|Dong Yi]]'' * ''[[Hwang Jin-i (TV series)|Hwang Jini]]'' * ''[[Jewel in the Palace]]'' * ''[[Jumong (TV series)|Jumong]]'' * ''[[Yi San|Lee San: The Wind of the Palace]]'' * ''[[Moon Embracing the Sun]]'' * ''[[Queen Seondeok (TV series)|Queen Seon Deok]] * ''[[Legend (TV series)|The Legend]]'' * ''[[The Princess' Man]]'' ===American TV shows=== * ''[[21 Jump Street]]'' (1986–1991) * ''[[227 (TV series)|227]]'' (1985–1990) * ''[[240-Robert]]'' * ''[[60 Minutes]]'' * ''[[77 Sunset Strip]]'' (1961–1965) * ''[[9 to 5 (TV series)|9 to 5]]'' (1982–1988) * ''[[A Different World (TV series)|A Different World]]'' * ''[[Aaron's Way]]'' * ''[[Air Power (TV series)|Air Power]]'' * ''[[All in the Family]]'' * ''[[ALF (TV series)|ALF]]'' (1986–1989) * ''[[Amen (TV series)|Amen]]'' (1986–1992) * ''[[American Idol|American Idol on GMA]]'' (2008–2010) **''Season 7'' (20 Marso 2008) **''Season 8'' (9 Abril 2009) **''Season 9'' (1 Abril 2010) * ''[[Baby Boom]]'' * ''[[Barney Miller]]'' * ''[[Batman (TV series)|Batman]]'' * ''[[Beauty and the Beast (1987 TV series)|Beauty and the Beast]] * ''[[Ben Casey]]'' (1961–1966) * ''[[Benji, Zax & the Alien Prince]]'' (1983) * ''[[Benson (TV series)|Benson]]'' * ''[[Best of the West]]'' * ''[[Beverly Hills Buntz]]'' * ''[[B. J. and the Bear]]'' * ''[[Blossom]]'' (1991–1995) * ''[[Bourbon Street Beat]]'' * ''[[Broken Arrow (TV series)|Broken Arrow]]'' * ''[[Bronco (TV series)|Bronco]]'' * ''[[Buck James]]'' * ''[[Cagney and Lacey]]'' * ''[[Charlie's Angels]]'' (1976–1981) * ''[[China Beach]]'' * ''[[Chicago Story]]'' * ''[[Chico and the Man]]'' * ''[[CHiPS]]'' * ''[[Cimarron City (TV series)|Cimarron City]] * ''[[Combat!]]'' * ''[[Colt .45 (TV series)|Colt .45]] * ''[[COronado 9]]'' * ''[[Crossbow (TV series)|Crossbow]] * ''[[Daktari]]'' * ''[[Dallas (1978 TV series)|Dallas]]'' * ''[[Dance Fever]]'' * ''[[Dave's World]]'' * ''[[Days of our Lives]]'' * ''[[Daniel Boone (TV series)|Daniel Boone]] * ''[[Dear John (TV series)|Dear John]]'' * ''Dear Detective * ''[[Westinghouse Desilu Playhouse|Desilu Playhouse]]'' * ''[[Diff'rent Strokes]] * ''[[Dinosaurs (TV series)|Dinosaurs]]'' * ''[[Dog and Cat]] * ''[[Donny & Marie (1976 TV series)|Donny & Marie]]'' (1976–1979) * ''[[Downtown (TV series)|Downtown]]'' * ''[[Dynasty (TV series)|Dynasty]] * ''[[Eerie, Indiana]]'' (1991–1992) * ''[[Eight Is Enough]]'' (1978–1981) * ''[[Eischied]]'' * ''[[Emerald Point N.A.S.]] * ''[[Empty Nest (TV series)|Empty Nest]]'' * ''[[The Facts of Life (TV series)|The Facts of Life]] * ''[[Falcon Crest]]'' * ''[[Family Ties]] * ''[[The Far Pavilions]]'' * ''[[Father of the Pride]] * ''[[Fantasy Island]]'' * ''[[Finder of Lost Loves]] * ''[[Flying High (TV series)|Flying High]]'' * ''[[Frank's Place]] * ''[[Fury (TV series)|Fury]]'' * ''[[Gabriel's Fire]] * ''[[Gilligan's Island]]'' * ''[[Glitter (TV series)|Glitter]] * ''[[Going Bananas]]'' * ''[[Good Morning Miss Bliss]] * ''[[Growing Pains]]'' * ''[[Gunslinger (TV series)|Gunslinger]] * ''[[Gunsmoke]]'' * ''[[Hardball (1989 TV series)|Hard Ball]] * ''[[Hard Copy]]'' * ''[[Hardy Boys/Nancy Drew Mysteries]] * ''[[Harrigan and Son]]'' * ''[[Hell Town (TV series)|Hell Town]] * ''[[High Mountain Rangers]]'' * ''[[Highway Patrol]] * ''[[Highway to Heaven]]'' (1985–1990) * ''[[Hill Street Blues]]'' * ''[[Home Improvement (TV series)|Home Improvement]]'' (1991–1995) * ''[[Hooperman]]'' * ''[[Hotel (TV series)|Hotel]] * ''[[Houston Knights]]'' * ''[[I Spy (1965 TV series)|I-Spy]] * ''[[In the Heat of the Night (TV series)|In the Heat of the Night]]'' * ''[[Jake and the Fatman]] * ''[[Jenny's War]]'' * ''[[J.J Starbuck]] * ''[[Knight Rider (1982 TV series)|Knight Rider]]'' * ''[[Knots Landing]] * ''[[Lady Blue (TV series)|Lady Blue]]'' * ''[[Lassie (1954 TV series)|Lassie]] * ''[[The Last Days of Patton|Last Days of Patton]]'' * ''[[Law & Order]] * ''[[Leg Work]]'' * ''[[Lenny (TV series)|Lenny]] * ''[[Life's Most Embarrassing Moments]]'' * ''[[Love American Style]] * ''[[Little House: A New Beginning]]'' * ''[[Little House on the Prairie (TV series)|Little House on the Prairie]]'' (1975–1985) * ''[[Lou Grant (TV series)|Lou Grant]]'' * ''[[M*A*S*H (TV series)|M*A*S*H]] * ''[[MacGruder and Loud]]'' * ''[[Magnum, P.I.]] * ''[[Major Dad]]'' (1993) * ''[[Man from Atlantis]]'' * ''[[Married... with Children]] * ''[[Matlock (TV series)|Matlock]]'' * ''[[Maverick (TV series)|Maverick]] * ''[[McHale's Navy]]'' * ''[[Miami Vice]]'' (1984–1988) * ''[[Misfits of Science]]'' * ''[[Mission: Impossible]] * ''[[Mork & Mindy]]'' * ''[[Most Daring]] * ''Mr. Horn * ''[[Mr. Lucky (TV series)|Mr. Lucky]]'' * ''[[Murder, She Wrote]]'' (1984–1992) * ''[[My Two Dads]]'' * ''[[NBC Nightly News]]'' (1970–1994) * ''[[Newhart]]'' * ''[[Night Court]] * ''[[Ohara (TV series)|Ohara]]'' * ''[[Our Family Honor]] * ''[[Our House (1986 TV series)|Our House]]'' * ''[[Outlaws (1986 TV series)|Outlaws]] * ''[[Outrageous and Courageous]]'' * ''[[Overland Trail (TV series)|Overland Trail]] * ''[[Palace Guard]]'' * ''[[Paris (1979 TV series)|Paris]] * ''[[Personality (TV series)|Personality]]'' * ''[[Planet of the Apes (TV series)|Planet of the Apes]] * ''[[Please Don't Eat the Daisies (TV series)|Please Don't Eat the Daisies]]'' * ''[[P.S. I Luv U]] * ''[[Quincy, M.E.]]'' * ''[[Rage of Angels]] * ''[[Raising Miranda]]'' * ''[[Read-A-Lee|Read A Lee]] * ''[[Remington Steele]]'' * ''[[Renegade (TV series)|Renegade]] * ''[[Riptide]]'' * ''[[RollerGames]] * ''[[Sable (TV series)|Sable]]'' * ''[[Santa Barbara (TV series)|Santa Barbara]] * ''[[Saved by the Bell]]'' (1989–1992) * ''[[Scarecrow and Mrs. King]]'' * ''[[Sesame Street]]'' (1992–2003) * ''[[Sidekicks (TV series)|Sidekicks]]'' * ''[[Silk Stalkings]] * ''[[Silver Spoons]]'' * ''[[Soap (TV series)|Soap]] * ''[[Solid Gold (TV series)|Solid Gold]]'' * ''[[Small Wonder (TV series)|Small Wonder]] * ''[[Something Is Out There]]'' * ''[[Sonny Spoon]] * ''[[Spenser: For Hire]]'' * ''[[Spies (TV series)|Spies]] * ''[[Sportscenter]]'' * ''[[Starsky and Hutch]] * ''[[Star Trek: The Original Series]]'' * ''[[Street Hawk]] * ''[[St. Elsewhere]]'' * ''[[Stingray (TV series)|Stingray]] * ''[[Sugarfoot]]'' * ''[[Surfside 6]] * ''[[Survivor (U.S. TV series)|Survivor on GMA]]'' (2009) **''[[Survivor (U.S. TV series)|Tocantins]]'' (10 Abril 2009) * ''[[Sweet Valley High (TV series)|Sweet Valley High]]'' * ''[[Tales of the Gold Monkey]]'' * ''[[Taxi (TV series)|Taxi]] * ''[[Tequila and Bonetti]]'' * ''[[That's Incredible]]'' (1980–1984) * ''[[The 700 Club]]'' (1974–2002) * ''[[The A-Team]]'' (1983–1987) * ''[[Mission: Impossible|The All New Mission Impossible]]'' * ''[[The American Sportsman]] * ''[[The Brady Bunch]]'' * ''[[The Brady Bunch Hour]] * ''[[The Colbys]]'' * ''[[The Cosby Show]] * ''[[The Equalizer]]'' * ''[[The Fall Guy]] * ''[[The Flying Nun]]'' * ''[[The Fresh Prince of Bel Air]] * ''[[The Gale Storm Show]]'' * ''[[The Golden Girls]]'' * ''[[The Greatest American Hero]]'' * ''[[The Islanders (TV series)|The Islanders]]'' * ''[[The Halls of Ivy]] * ''[[The Hollywood Palace]]'' * ''[[The Last Precinct]] * ''[[The Lone Ranger]]'' * ''[[The Love Boat]]'' (1978–1987) * ''[[The Man from U.N.C.L.E.]]'' * ''[[The Muppet Show]] * ''The Oldest Rookie * ''The Racing Game * ''[[The Restless Gun]]'' * ''[[The Rifleman]] * ''[[The Texan (TV series)|The Texan]]'' * ''[[The Three Stooges]] * ''[[The Tonight Show Starring Johnny Carson]]'' * ''[[The Untouchables (1959 TV series)|The Untouchables]] * ''[[The Wonder Years]]'' * ''[[The Young Indiana Jones Chronicles]] * ''[[The Young Riders]]'' * ''[[Three's a Crowd]] * ''[[Three's Company]]'' * ''[[T. J. Hooker]]'' * ''[[Tour of Duty (TV series)|Tour of Duty]] * ''[[Training You to Train Your Dog]]'' * ''[[Trapper John, M.D.]] * ''[[True Blue (TV series)|True Blue]]'' * ''[[Tucker's Witch]]'' * ''[[Under Cover (TV series)|Under Cover]]'' (1992) * ''[[V The Final Battle]]'' * ''[[Voyage to the Bottom of the Sea]] * ''[[Walker Texas Ranger]]'' (1995–1996) * ''[[Werewolf (TV series)|Werewolf]]'' * ''[[Wiseguy]] * ''[[Who's the Boss]]'' (1984–1988) ===Australian TV shows=== * ''[[A Dangerous Life]]'' * ''[[Target (Australian TV series)|Target]] ===Canadian TV Shows=== * ''[[Adderly]]'' * ''[[Check it Out! (Canadian TV series)|Check It Out!]] * ''[[Goosebumps (TV series)|Goosebumps]]'' * ''[[Just for Laughs]]'' * ''[[Katts and Dog]] * ''[[Night Heat]]'' * ''[[Second City Television]] * ''[[T. and T.]]'' * ''[[Tropical Heat]] ===European TV Shows=== * ''[[Doctor Who]]''{{Citation needed|date=Mayo 2010}} * ''[[Robin of Sherwood]]''{{Citation needed|date=Mayo 2010}} * ''[[The Clinic (TV series)|The Clinic]]''{{Citation needed|date=Mayo 2010}} * ''[[The Sandbaggers]]'' * ''[[The Sweeney]] ===Telenovelas=== * ''[[El Manantial|Adriana]]'' * ''[[Agujetas de Color de Rosa]] * ''[[Angela (telenovela)|Angela]]'' * ''[[Mis 3 Hermanas|All My Love]] * ''[[Azul (telenovela)|Azul]]'' * ''[[Yo soy Betty, la fea|Betty la Fea]] * ''[[Cara Sucia (telenovela)|Cara Sucia]]'' * ''[[Carita Pintada]] * ''[[¡Vivan los niños!|Good Morning, Teacher]]'' * ''[[:es:Kachorra|Kachorra]] * ''[[Lalola]]'' * ''[[Amigos x Siempre|Little Ana]] * ''[[Girasoles Para Lucia|Lucia]]'' * ''[[Abrazame muy Fuerte|Maria del Carmen]] * ''[[Maria Belen]]'' * ''[[:es:María José (telenovela)|Maria Jose]] * ''[[Maria la del Barrio]]'' * ''[[Marimar (Mexican TV series)|Marimar]] * ''[[Muñeca Brava|Monica Brava]]'' * ''[[Morelia (telenovela)|Morelia]] * ''[[La Usurpadora|Paulina]]'' * ''[[Pobre Niña Rica]] * ''[[Rosalinda (telenovela)|Rosalinda]]'' * ''[[Salomé (telenovela)|Salome]] * ''[[Samantha (telenovela)|Samantha]]'' * ''[[Mi Gorda Bella|Taba Tina]] * ''[[Cómplices al rescate|Twin Stars]]'' ==Espesyal na Programa== {{main|Talaan ng mga espesyalista sa GMA Network na naisahimpapawid}} ===Sports coverage specials=== * ''[[1974 Asian Games|The VII Asian Games]]'' (1974) * ''[[1991 Southeast Asian Games|The XVI Southeast Asian Games]]'' (1991) * ''Affirmation: The Donaire-Maldonado Fight''¹ (2 Disyembre 2007) * ''Blaze of Glory: The [[Manny Pacquiao|Pacquiao]]-[[Jorge Solís|Solís]] Fight''¹ (15 Abril 2007) * ''Day of Glory: The Donaire-Dorchinyan Fight''¹ (8 Hulyo 2007) * ''Firepower: [[Manny Pacquiao|Pacquiao]] vs. [[Miguel Cotto|Cotto]] Fight''¹ (15 Nobyembre 2009) * ''GMA Knockout Sundays:'' (2010, 2011) **''[[Ana Julaton|Laban ng Lahi: Ana Julaton vs Yesica Marcos]]'' (18 Marso 2012) **''[[Ana Julaton|Laban ng Lahi: Bagyo Sa Mexico: Ana Julaton vs. Jessica Villafranca]]''¹ (2 Oktubre 2011) **''[[Brian Viloria|Laban ng Lahi: Brian Viloria vs Hernan Marquez]]'' (18 Nobyembre 2012) **''Laban ng Lahi: Dodie Nietes vs. Mario Rodriguez Fight''¹ (15 Agosto 2010) **''[[Denver Cuello|Laban ng Lahi: Denver Cuello vs. Muhammad Rachman Fight]]''¹ (26 Setyembre 2010) **''[[Denver Cuello|Laban ng Lahi: Denver Cuello vs. Samat Chaiyong Fight]]''¹ (27 Marso 2011) **''[[Dodie Boy Peñalosa|Laban ng Lahi: Dugong Kampeon: Dodie Boy Peñalosa vs. Kong Kiatpracha Gym]]''¹ (6 Agosto 2011) **''[[Brian Viloria|Laban ng Lahi: Island Assault: Viloria vs Romero Fight]]''¹ (6 Mayo 2012) **''[[Brian Viloria|Laban ng Lahi: Island Assault: Viloria vs Segura Fight]]''¹ (11 Disyembre 2011) **''Laban ng Lahi: Johnreil Casimero vs. Raul Hirales Fight''¹ (25 Hulyo 2010) * ''Game On: The Fight Of A Filipina Pride: Ana Julaton Vs. Lisa Brown Fight''¹ (Marso 28. 2010) * ''HBO 24/7 The Dream Match: Pacquiao Vs. De La Hoya Boxing TV Special''¹ (7 Disyembre 2008) * ''HBO 24/7: Pacquiao Vs. Hatton Boxing TV Special''¹ (2 Mayo 2009) * ''HBO 24/7 Firepower: [[Manny Pacquiao|Pacquiao]] vs. [[Miguel Cotto|Cotto]] Boxing TV Special''¹ (14 Nobyembre 2009) * ''Island Assault: Viloria-Iribe Fight''¹ (30 Agosto 2009) * ''Island Assault: Viloria-Romero Fight''¹ (6 Mayo 2012) * ''Island Assault: Viloria-Segura Fight''¹ (11 Disyembre 2011) * ''Laban Ng Pinay: Ana Julaton vs. Maria Villalobos Fight''¹ (18 Hulyo 2010) * ''Lethal Combination: The [[Manny Pacquiao]]-[[David Díaz (boxer)|David Diaz]] Fight''¹ (29 Hunyo 2008) * ''[[Manila Industrial and Commercial Athletic Association|MICAA on GMA]]'' (1974–1977) * ''[[World Series|The World Series on GMA]]'' (1975–1976, 1995–1996) * ''[[NBA All-Star Game]]'' (1989–1995) * ''[[NBA Finals]]'' (1989–1995) * ''[[NBA Playoffs]]'' (1989–1995) * ''[[NCAA Philippines|NCAA on GMA]]'' (1974–1997) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao: The Fighting Pride Of The Philippines Sports Documentary Special]]'' (1 Mayo 2011) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Margarito Primer: Kasaysayan Karangalan]]'' (14 Nobyembre 2010) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Clottey: How The West Was Won]]'' (28 Marso 2010) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Margarito Boxing Fight]]''¹ (14 Nobyembre 2010) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Marquez Boxing Fight]]''¹ (13 Nobyembre 2011) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Mosley Boxing Fight]]''¹ (8 Mayo 2011) * ''[[Manny Pacquiao vs. Timothy Bradley]]'' (10 Hunyo 2012) * ''[[Manny Pacquiao|Pacman Power Ang Alamat Ni Manny Pacquiao]]'' (13 Nobyembre 2010) * ''Pinoy Power 2: The Donaire-Concepcion Fight''¹ (16 Agosto 2009) * ''Pride & Glory: Philippines Vs. Mexico: The Sonsona-Hernandez Fight''¹ (22 Nobyembre 2009) * ''Team Pacquiao: The GMA News & Public Affairs Sports Documentary Special'' (26 Abril 2009) * ''The Battle of East & West: Pacquiao Vs. Hatton Fight''¹ (3 Mayo 2009) * ''The Dream Match: Pacquiao Vs. De La Hoya Fight''¹ (7 Disyembre 2008) * ''The Event: Pacquiao Vs. Clottey Fight''¹ (14 Marso 2010) * ''The Flash & The Furious: Donaire-Martinez & Viloria-Solis Fight''¹ (19 Abril 2009) * ''Unfinished Business: The Pacquiao-Marquez Fight II''¹ (16 Marso 2008) * ''Will to Win: The [[Manny Pacquiao]] VS. [[Marco Antonio Barrera]] II''¹ (7 Oktubre 2007) * ''Who R U Picking?: The Mayweather-Mosley Fight''¹ (2 Mayo 2010) ¹in cooperation with Solar Sports ===Mga espesyal na programa sa anibersaryo ng GMA=== * ''GMA World Class'' (1995) * ''The GMA Story'' (documentary special, 1995) * ''GMA Gold: The GMA 50th Anniversary Special'' (2000) * ''Very Very Happy Anniversary: GMA at 53 Anniversary Special'' (2003) * ''Kapuso @ 54: The GMA 54th Anniversary Special'' (2004) * ''No. 1 @ 55: The GMA 55th Anniversary Special'' (2005) * ''Fantastic 56: The GMA 56th Anniversary Special'' (2006) * ''Kapusolympics: The GMA 57th Anniversary Special'' (1 Hulyo 2007) * ''Kapusolympics Watermania: The GMA 58th Anniversary Special'' (22 Hunyo 2008) * ''Experience GMA Today & Beyond: 58 Glorious Years of Television'' (26 Oktubre 2008) * ''One Glamorous Night: Greater & Grateful @ 59: The GMA 59th Anniversary Special'' (28 Hunyo 2009) * ''GMA @ 60: The Heart of Television: The GMA 60th Anniversary Special'' (27 Hunyo 2010) ===Mga espesyal na programa sa telebisyon ng GMA=== * ''[[Romi Garduce|7 para sa Filipino: Romi Garduce's 7th Summit Expedition]]'' (Disyembre 2011&nbsp;– Enero 2012) * ''[[Bubble Gang|14 Going Steady: Bubble Gang's 14th Anniversary Documentary Special]]'' (23 Oktubre 2009) * ''[[GMA News and Public Affairs|20 Istorya: Dalawpung Taon ng GMA Public Affairs]]'' (27 Oktubre 2007) * ''[[Metro Manila Film Festival|36th Metro Manila Film Festival Gabi ng Parangal]]'' (26 Disyembre 2010) * ''[[GMA News And Public Affairs|300 Kilometers Ang Paglalakbay: The GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (29 Mayo 2011) * ''A Duet To Forever: The Ogie-Regine Wedding TV Special'' (26 Disyembre 2010) * ''[[Richard Gutierrez|A Handsome Journey: Richard Gutierrez Birthday Special]]'' (3 Pebrero 2008) * "Agaw-Eksena 2012: The GMA News and Public Affairs Year-ender Special" (Disyembre 23 & 30, 2012) * ''Agila 2 Launching TV Special'' (1997) * ''[[Amazing Cooking Kids|Amazing Cooking Kids Final Showdown TV Special]]'' (16 Hulyo 2011) * ''Amazing Love Story: Bong-Lani 25th Wedding Anniversary TV Special'' (5 Hunyo 2011) * ''[[American Idol|American Idol Season 9 Grand Finals]]'' (27 Mayo 2010) * ''[[American Music Awards|American Music Awards TV Special]]'' (1974–1987) * ''[[Amaya (TV series)|Amaya: The Making of an Epic Primer Special]]'' (28 Mayo 2011) * ''Anatomy of a Disaster'' (22 Agosto 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Ragasa ng Panganib'' (26 Setyembre 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Bagsik ng Magma'' (31 Oktubre 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Urban Inferno'' (14 Nobyembre 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Himagsik Ng Kalikasan'' (23 Enero 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Lagalag Ng Kalikasan'' (20 Pebrero 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Alerto Sa Pagyanig'' (21 Marso 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Nag-aapoy Na Unos'' (24 Abril 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Ang Puot Ng Karagatan'' (22 Mayo 2011) * ''Anatony of a Disaster: Landslides'' (25 Setyembre 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Alerto sa Bagyo'' (6 Nobyembre 2011) * ''[[Dyesebel (TV series)|Ang Daigdig Ni Diyesebel: Behind The Scenes Special]]'' (25 Abril 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Ang Hatol: Guilty, The Chief Justice on Trial Special]]'' (3 Hunyo 2012) * ''[[Captain Barbell (TV series)|Ang Pagbabalik Ni Captain Barbel: The Making of Captain Barbell]]'' (29 Mayo 2006) * ''[[Darna (2005 TV series)|Ang Pagbabalik Ni Darna: The Making of Darna]]'' (2005) * ''[[Eat Bulaga!|A Party for Every Juan: The Jose and Wally Concert]]'' (15 Abril 2012) * ''[[Are You the Next Big Star?|Are You the Next Big Star? Grand Finals Night]]'' (23 Agosto 2009) * ''Asia Music Festival Philippines Grand Finals'' (1998) * ''Blessed: The Beatification of John Paul II: A GMA News Special Coverage'' (2 Mayo 2011) * ''[[Bert Marcelo|Bert "Tawa" Marcelo Tribute TV Special]]'' (1995) * ''[[Billy Crawford|Billy Crawford's It's Time! Concert Telecast]]'' (2007) * ''[[Binibining Pilipinas|Binibining Pilipinas Beauty Pageant]]'' (1992–2010) * ''[[Binibining Pilipinas|Binibining Pilipinas Beauty Pre-Pageant Night]]'' (1992–2010) * ''[[Michael V.|Bitoy in Show Ko 'to!: The Michael V. Concert]]'' (2005) * ''[[Bitoy's SHOwwwTIME|Bitoy's SHOwwwTIME Grand Showdown]]'' (2009–2010) * ''Biyaheng 2010: The GMA News & Public Affairs Year-ender Special'' (27 Disyembre 2009) * ''[[Bubble Gang|Bubble Gang 10th Anniversary Special]]'' (2005) * ''[[Bubble Gang|Bungalow: The Bubble Gang 15th Anniversary Movie Special]]'' (29 Oktubre 2010) * ''[[Celebrity Duets (Philippine Edition)|Celebrity Duets Grand Finals Night]]'' (2007–2009) * ''[[Charice Pempengco|Charice Home For Valentines TV Special]]'' (13 Pebrero 2011) * ''[[Charice Pempengco|Charice One For The Heart Valentines TV Special]]'' (12 Pebrero 2012) * ''[[Coca Cola|Coca Cola's Ride To Fame: Yes To Your Dreams! Grand Finals]]'' (2007) * ''[[Codename: Asero|Codename: Asero Behind The Scenes Special: The Dubai-Manila Journeys]]'' (2008) * ''[[Codename: Asero|Codename: Asero Farewell TV Special]]'' (14 Nobyembre 2008) * ''[[Dingdong Dantes|Dantes Peak: The Dingdong Dantes Birthday TV Special]]'' (30 Agosto 2009) * ''[[Danz Showdown|Danz Showdown Grand Finals]]'' (1 Oktubre 2010) * ''[[Darna (2009 TV series)|Darna Mania: The Making of Darna '09 TV Series]]'' (9 Agosto 2009) * ''[[Diz Iz It|Diz Iz It: The Final Showdown TV Special]]'' (24 Hulyo 2010) * ''[[Dolphy Alay Tawa: A Musical Tribute to the King of Philippine Comedy]]'' (in cooperation with ABS-CBN & TV5, 30 Setyembre 2012) * ''[[Donita Rose]]''-Erik Villarama Wedding TV Special'' (2005) * ''[[Bubble Gang|Dose Na! Bubble Gang The Movie for TV]]'' (2007,re-aired Abril 9–10, 2009) * ''[[Eat Bulaga!|Eat Bulaga Silver Special]]'' (2004) * ''[[People Power Revolution|EDSA 25: Dahil Tayo'y Pilipino Special Coverage]]'' (25 Pebrero 2011) * ''[[Ely Buendia|Ely Buendia XL-Xtra Live at 40: The Ely Buendia 40th Birthday TV Special]]'' (12 Disyembre 2010) * ''[[Emmy Awards|Emmy Awards TV Special]]'' (1974–1987) * ''[[Eraserheads|Eraserheads The Reunion Concert 2009 The Final Set TV Special]]'' (5 Abril 2009) * ''GMA Network Center's Inauguration Special'' (14 Hunyo 2000) * ''[[GMA Telesine Specials|GMA Telecine Bahaghari Awards]]'' (1992–1994) * ''[[Gagambino|Gagambino's Web: The Making Of Gagambino]]'' (19 Oktubre 2008) * ''[[Gary Valenciano|Gary V. Shout Concert TV Special]]'' (1995) * ''[[Golden Globe Awards|Golden Globe Awards TV Special]]'' (1974–1991) * ''[[2000 Today|Global Millennium Day Broadcasts]]'' (31 Disyembre 1999&nbsp;– 1 Enero 2000) * ''[[Grammy Awards|Grammy Awards TV Special]]'' (1979–1997) * ''[[GMA News And Public Affairs|Ground Zero: The GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (1 Mayo 2011) * ''[[Jolina Magdangal|I Do Times Two: The Jolina Magdangal-Mark Escueta Wedding Special]]'' (4 Disyembre 2011) * ''Images of 1991: The GMA News & Public Affairs Year-end Special'' (2 Enero 1992) * ''Imbestigasyon 2010: The GMA News and Public Affairs Year-End Special'' (1 Enero 2011) * ''[[GMA News And Public Affairs|Iraq: Sa Bingit Ng Digmaan: A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2003) * ''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Presidential Forum'' (25 Oktubre 2009) * ''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Senatorial Forum'' (21 Enero 2007) * ''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Vice-Presidential Forum'' (17 Enero 2010) * ''[[Jennylyn Mercado|Jennylyn Mercado: I Am Woman Concert TV Special]]'' (9 Agosto 2009) * ''[[Joaquin Bordado|Joaquin Bordado Farewell TV Special]]'' (11 Hulyo 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Kalam: Usapin ng Seguridad sa Pagkain&nbsp;– A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (Hunyo 2008) * ''[[Manny Pacquiao|King Of The Ring Homecoming: The Manny Pacquiao Victory Party TV Special]]'' (22 Marso 2010) * ''[[Kitchen Superstar|Kitchen Superstar The Final Showdown TV Special]]'' (1 Hulyo 2011) * ''[[Eat Bulaga!|Kuwentong Dabarkads (30 Dekada ng Eat Bulaga!)]]'' (16 Oktubre 2011) * ''Let's Celebrate: The Dingdong-Marian Birthday Blowout'' (31 Agosto 2008) * ''[[GMA News|Limang Dekada: The GMA News 50th Anniversary Documentary Special]]'' (10 Enero 2010) * ''[[MTV Video Music Awards|MTV Video Music Awards TV Special]]'' (1984–1987) * ''[[Probe (Philippine TV series)|Marcos Gold: Probe Special]]'' (1988) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar, Ang Pagbabalik... Awww!!]]'' (2007) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar: Isang Pasasalamat, Farewell Party]]'' (9 Marso 2008) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar Memories TV Special]]'' (16 Marso 2008) * ''[[Martin Nievera|Martin Nievera Airbourne Concert TV Special]]'' (1992) * ''[[Metropop Song Festival]]'' (1996–2003) * ''Metropop Star Search'' (1997–2000) * ''[[Michael Bublé|Michael Bublé Christmas Special]]'' (17 Disyembre 2011) * ''[[Michael Jackson|Michael Jackson Dangerous Live in Manila]]'' (1996) * ''[[Resorts World Manila|Miss Resorts World Manila Grand Coronation Night TV Special]]'' (30 Enero 2011) * ''[[Miss Teen USA|Miss Teen USA Pageant]]'' (1986–1992) * ''[[Miss Universe|Miss Universe Pageant]]'' (1976–1989) * ''[[Miss USA|Miss USA Pageant]]'' (1974–1982) * ''[[Miss World|Miss World 2011]]'' (7 Nobyembre 2011) * ''[[Miss World Philippines|Miss World Philippines Grand Coronation Night]]'' (19 Setyembre 2011) * ''Missing You: The Martin & Pops Valentines Reunion Concert 2009'' (8 Marso 2009) * ''[[Ogie Alcasid|Mr. and Mrs. A]]'' (3 Marso 2012) * ''[[Mutya ng Pilipinas|Mutya ng Pilipinas Grand Coronation Night]]'' (1998–2003) * ''[[Nuts Entertainment|Nuts Entertainment Holiday Drama Special]]'' (26 Disyembre 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Newsmakers&nbsp;– A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (28 Setyembre 2008) * ''[[Ogie Alcasid|Ogie Twenty-Twenty: The Ogie Alcasid 20th Anniversary Concert TV Special]]'' (12 Oktubre 2008) * ''[[Charice|Charice: One for the Heart]]'' (Pebrero 2012) * ''[[Earth Day|One Earth, One Journey&nbsp;– An Earth Day Special]]'' (18 Abril 2010) * ''[[GMA News and Public Affairs|Oras Na!]]'' (SNBO)'' (20 Nobyembre 2011) * ''[[Manny Pacquiao|Pacmania: Welcome Sa Pambansang Kapuso TV Special]]'' (8 Mayo 2009) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Forever: A Hero Homecoming TV Special]]'' (12 Disyembre 2012) * ''Pacquiao Vs. Marquez 3 Press Conference Manila Leg TV Special'' (3 Setyembre 2011) * ''Pagsibol ng Pag-Asa: Japan Tsunami 1st Anniversary Special'' (11 Marso 2012) * ''[[GMA News And Public Affairs|Paninindigan: A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2004) * ''[[Party Pilipinas|Party Pilipinas Exclusive Invites: The Making of Party Pilipinas]]'' (27 Marso 2010) * ''[[GMA News And Public Affairs|Piging: Jose Rizal's 150th Birth Anniversary: The GMA News & Public Affairs Food Documentary Special]]'' (19 Hunyo 2011) * ''[[Pinoy Idol|Pinoy Idol Grand Finale]]'' (Agosto 16 & 17, 2008) * ''[[Pinoy Pop Superstar|Pinoy Pop Superstar Grand Finals]]'' (2005–2007) * ''Piso Para Sa Pasig Concert'' (1996–1999) * ''[[Manny Pacquiao|Pitong Panalo Ni Pacquiao: The Pacquiao Victory Party TV Special]]'' (20 Nobyembre 2009) * ''Planet Philippines Documentary Special'' (6 Setyembre 2009, re-aired 1 Abril 2010) * ''[[Protege|Protege The Final Battle Grand Finals]]'' (18 Disyembre 2011) * ''[[Protege|Protege Season 2 The Final Battle Grand Finals]]'' (21 Oktubre 2012) * ''[[Donna Cruz|Pure Donna TV Special]]'' (1997) * ''[[Rachelle Ann Go|Rise Against Gravity: Rachelle Ann Go Live Concert]]'' (2 Disyembre 2012) * ''[[Regine Velasquez|Regine Roots to Riches]]'' (24 Mayo 2009) * ''[[GMA News And Public Affairs|Report Card: Antas Ng Edukasyon Sa Pilipinas: The GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (31 Hulyo 2011) * ''[[Ruffa Gutierrez]]''-Ylmaz Bektas Wedding TV Special'' (2004) * ''[[SOP (Sobrang Okey Pare)|SOP Music Awards]]'' (2004–2005) * ''[[SOP (Sobrang Okey Pare)|SOP PasiklaBAND Awards]]'' (2005–2009) * ''[[Search for a Star|Search For A Star Grand Finals Night]]'' (2003) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|Sergio & MariMar The Wedding: MariMar Farewell TV Special]]'' (14 Marso 2008) * ''[[Show Me Da Manny|Show Me Da Party: Manny Pacquiao Victory Party Special]]'' (21 Nobyembre 2010) * ''Si PNoy at ang Pinoy'' (24 Oktubre 2010) * ''[[StarStruck (Philippine TV series)|Starstruck The Final Judgement Night]]'' (2003–2007) * ''[[StarStruck Kids|StarStruck Kids Final Judgement Night]]'' (2004) * ''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck Strikes Back TV Special]]'' (8 Nobyembre 2009) * ''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck 5: The Final Judgement Night]]'' (21 Pebrero 2010) * ''Stealing Minds: Bearwin Meily Magic Special'' (23 Marso 2008) * ''[[Sunsilk|Sunsilk's Gaganda Ang Pasko Kapuso Grand Draw TV Special]]'' (21 Disyembre 2008) * ''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines The Finale]]'' (12 Disyembre 2008) * ''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines Reunion Special]]'' (14 Disyembre 2008) * ''[[Survivor Philippines: Palau|Survivor Philippines: Palau Finale]]'' (13 Nobyembre 2009) * ''[[Survivor Philippines: Palau|Survivor Philippines: Palau Reunion Special]]'' (15 Nobyembre 2009) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Showdown Live Finale]]'' (3 Disyembre 2010) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Showdown The Final Showdown]]'' (5 Disyembre 2010) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown Live Finale]]'' (10 Pebrero 2012) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown Reunion Special]]'' (19 Pebrero 2012) * ''[[GMA News And Public Affairs|Signos: Ang Banta ng Bagong Klima&nbsp;– A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2008, re-aired 11 Abril 2009) * ''[[GMA News And Public Affairs|Sisid: A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2008) * ''Strong Words: The GMA News And Public Affairs Year-ender'' (30 Disyembre 2007) * ''[[GMA News And Public Affairs|Summer Sarap: A GMA News & Public Affairs Summer Documentary Special]]'' (17 Mayo 2009) * ''[[T.G.I.S.|T.G.I. X-Mas: The TGIS Christmas TV Special]]'' (14 Disyembre 1997) * ''[[Tanduay|Tanduay Rhum Rockfest Year 5: Rock on Pilipinas! Special]]'' (23 Oktubre 2011) * ''Tanghalan ng Kampeon Grand Finals Night'' (1987–1993) * ''[[That's Entertainment (TV series)|That's: The Reunion TV Special]]'' (7 Enero 1996) * ''[[Pinoy Meets World|The Best Of Pinoy Meets World]]'' (2006-ongoing) * ''[[Resorts World Manila|The Making Of Kaos Musical Play]]'' (30 Enero 2011) * ''The Misadventures of Maverick & Ariel Show Special'' (22 Marso 2008) * ''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team: Ano Ating Kuwento (Huling Kabanata)]]'' (7 Disyembre 2003) * ''The Royal Wedding: GMA Special Coverage'' (29 Abril 2011) * ''The Songbird & The Songwriter: [[Regine Velasquez]] & [[Ogie Alcasid]] Concert'' (2005) * ''Thou Shalt Not Blink'' (22 Marso 2008, re-aired 9 Abril 2009) * ''Towering Power: A Musical Dedication: The GMA Tower of Power Launching'' (7 Nobyembre 1988) * ''To Tell The World: World Youth Day Manila Documentary Special'' (22 Enero 1995) * ''[[Totoy Bato|Totoy Bato: The Main Event TV Special]]'' (3 Hulyo 2009) * ''[[Tournament of Roses|Tournament of Roses TV Special]]'' (1976–2002) * ''Trending 2011: The GMA News & Public Affairs Year-ender'' (31 Disyembre 2011) * ''Versus: The GMA News And Public Affairs Year-ender'' (28 Disyembre 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Votebook: The GMA News And Public Affairs Documentary TV Special]]'' (2 Mayo 2010) * ''[[GMA News And Public Affairs|Walang Pera?: A GMA News & Public Affairs Global Recession Documentary Special]]'' (22 Marso 2009) * ''[[GMA News And Public Affairs|Wildlife for Sale- A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (25 Hulyo 2010) * ''[[Ogie Alcasid|Where Love Reigns (The Ogie Alcasid Birthday Special)]]'' (16 Oktubre 2011) * ''Worldview Presents: Si Barack at si Juan'' (2009) * ''Worldview Presents: Think Positive'' (2009) * ''Worldview Presents: Sulyap Sa Likod ng Abaya'' (2009) * ''Worldview Presents: The Pandermic Scare'' (5 Hulyo 2009) * ''[[World Youth Day|World Meeting Of Families Manila]]'' (Hunyo 2003) * ''[[World Youth Day 1995|World Youth Day Manila]]'' (Enero 10–15, 1995) * ''[[Citynet 27|Your Window To The World: Citynet 27's 1st Anniversary TV Special]]'' (6 Oktubre 1996) * ''[[Zorro (Philippine TV series)|Zorro Ang Pinagmulan: The Making of Zorro TV Series]]'' (20 Marso 2009) ===Mga espesyal na programa sa Pasko ng GMA === * ''Christmas Where You Belong: The 1991 GMA Christmas Special'' (Disyembre 1991) * ''Christmas Promdi Heart'' (28 Disyembre 1997) * ''Happy Merry Christmas: The 1998 GMA Christmas Special'' (19 Disyembre 1998) * ''A Christmas Star: The 2000 GMA Christmas Special'' (24 Disyembre 2000) * ''Back to Back to Christmas'' (15 Disyembre 2002) * ''Salu-Salo Christmas: The 2003 GMA Christmas Special'' (21 Disyembre 2003) * ''Kapuso Na, Kapasko Pa: The 2004 GMA Christmas Special'' (19 Disyembre 2004) * ''A Telefantastic Christmas: The 2005 GMA Christmas Special'' (18 Disyembre 2005) * ''Ang Sarap Ng Paskong Kapuso: The 2006 GMA Christmas Special'' (17 Disyembre 2006) * ''Sing For Me: The 2007 GMA Christmas Choir Special'' (15 Disyembre 2007) * ''Have Yourself A Funny Merry Christmas: The 2008 GMA Christmas Special'' (14 Disyembre 2008) * ''After The Rain: A Hopeful Christmas with Regine: The 2009 GMA Christmas Special'' (13 Disyembre 2009) ===Mga espesyal na programa sa Bagong Taon ng GMA=== * ''New Year at GMA'' (1978–1996) * ''Bantay Emergency The 1996 Year End Live Coverage'' (31 Disyembre 1996&nbsp;– 1 Enero 1997) * ''GMA Millennium Day Broadcast'' (31 Disyembre 1999&nbsp;– 1 Enero 2000) * ''Countdown to '04'' (31 Disyembre 2003&nbsp;– 1 Enero 2004) * ''Jive to '05: The Kapuso Sayawan Countdown'' (31 Disyembre 2004&nbsp;– 1 Enero 2005) * ''Jam to '06'' (31 Disyembre 2005&nbsp;– 1 Enero 2006) * ''Cheers To '07'' (31 Disyembre 2006&nbsp;– 1 Enero 2007) * ''Celebrate to '08: The 2008 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2007&nbsp;– 1 Enero 2008) * ''Lucky' 09: The 2009 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2008&nbsp;– 1 Enero 2009) * ''Prosperity in 2010: The 2010 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2009&nbsp;– 1 Enero 2010) * ''2010 To '11: The 2011 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2010&nbsp;– 1 Enero 2011) * ''Countdown To 2012: The 2012 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2011&nbsp;– 1 Enero 2012) * ''Win na Win sa 2013: The 2013 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2012&nbsp;– 1 Enero 2013) ===Mga espesyal na programa sa Mahal na Araw ng GMA=== * ''Ama, Anak'' (2004) * ''Angel Villa'' (Produced by APT Productions, 2004) * ''Anghel Sa Lupa'' (Produced by APT Productions, 2010) * ''Ang Kasagutan'' (Produced by Billy Graham Evangelistic Association, 2007) * ''Ang Lagusan'' (2005; re-aired 2007) * ''Ang Mga Anak Ng Maestro: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2008, re-aired 2009) * ''Bilanggo'' (2000; re-aired 2009) * ''[[Bo Sanchez|Bo Sanchez Lenten Special]]'' (Produced by Kerygma TV & Shepherds Voice, Inc., 2005) * ''[[The 700 Club Asia|CBN Asia Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1995) * ''[[Eat Bulaga!|Eat Bulaga Lenten Drama Specials]]'' (Produced by TAPE, Inc., 1995–2008) * ''Family Bible Quiz Show'' (2009) * ''First Time Holy Week Marathon'' (2010) * ''GMA Telecine Holy Week Specials'' (2007–2008) * ''Ganyan Kita Kamahal: Eat Bulaga's Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2007, re-aired 2009 and 2013) * ''GenRev: Generation Revival'' (Produced by Elim Foundation, Inc., 2006) * ''Gideon 300's The Seven Last Words'' (1990–2000) * ''[[The 700 Club Asia|Gulong: A CBN Asia Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2010) * ''[[CBN Asia|Lamat Sa Puso: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999, re-aired 2008) * ''Larawan Holy Week Special'' (2004) * ''Maestra'' (Produced by APT Productions, 2011) * ''Mama: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2006) * ''[[Our Lady of Manaoag|Manaoag: The Call of the Virgin]]'' (2010) * ''May Himala Holy Week Special'' (2003–2009) * ''Obra Holy Week Special'' (2010) * ''PY Nakar Holy Week Special'' (Produced by Elim Foundation, Inc., 2005) * ''Perfect: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2005) * ''Perpetua'' (Produced by APT Productions, 2013) * ''Pinagpala Sa Babaeng Lahat'' (Produced by APT Productions, 2012) * ''Power To Unite Holy Week Special'' (2012–2013) * ''[[Bo Sanchez|Preacher In Blue Jeans]]'' (Produced by Kerygma TV & Shepherds Voice, Inc., 2006) * ''Rebound'' (2008) * ''Sa Kandungan Ng Langit'' (2005) * ''Sa Iyong Paglisan: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2007) * ''Sa Kamay Ng Diyos'' (Produced by APT Productions, 2005) * ''[[CBN Asia|Sa Ngalan Ng Anak: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2006) * ''Siete Palabras: Live Broadcast In Sto. Domingo Church (The 7 Last Words)'' (2009–present) * ''Sintensiyada'' (Produced by APT Productions, 2008) * ''Sino Ang Bestfriend Ko?: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2004) * ''Sugat Ng Kahapon'' (Produced by APT Productions, 2009) * ''Sa Iyong Paglaya: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2008) * ''Tahanan: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2007, re-aired 2013) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Ama Namin: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2013) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Ang Ikalawang Libro: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2010) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Bihag ng Kadiliman: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2009) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Kulam: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2011) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Liwanag sa Dapithapon : A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2013) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Panata: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2011) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Unos: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2012) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Wasak: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2011) * ''[[Bo Sanchez|The 8th Word]]'' (Produced by Kerygma TV & Shepherds Voice, Inc., 2013) * ''The Manager: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2003, re-aired 2009 and 2013) * ''The Score'' (Produced by Billy Graham Evangelistic Association, 2007, re-aired 2008) * ''Unico Hijo'' (Produced by APT Productions, 2007) * ''Via Crusis'' (Produced by APT Productions, 2005) * ''Way Of The Cross: Live At The Vatican'' (2006–present) [[Kategorya:GMA Network]] na7ucwu4e4zbahg6y19iom2jntr8y56 0 108628 2232028 2216712 2026-10-06T06:47:47Z Ryomaandres 8044 2232028 wikitext text/x-wiki Si '''Santa Caterina Volpicelli''' o '''Santa Catalina Volpicelli''' (ipinanganak sa Naples, 21 Enero 1839 - 28 Disyembre 1894; katumbas ng ''Caterina'' o ''Catherine'' ang Kastilang ''Catalina'') ay isang [[Italya]]nang santang tagapagtatag ng [[Institute of Handmaidens of the Sacred Heart|Panimulaan ng mga Katulong na Babae ng Banal na Puso]]. ==Talambuhay== Bilang isang babaeng anak mula sa isang mag-anak na nasa gitnang antas ng lipunan, tumanggap si Volpicelli ng mabuting edukasyon noong kanyang kabataan. Una siyang nagtuon ng pansin sa pagtatamo ng mabuting katayuan sa lipunang Neapolitano, ngunit naging mas interesado sa buhay na espirituwal nang magdalaga na. Kabilang sa kanyang mga naging kaibigan sina [[Beatipikasyon|Pinagpalang]] [[Ludovico ng Casoria]], na nagbigay sa kanya ng inspirasyon upang maging isang [[tertiary|tersera]] sa [[ordeng Pransiskano]]. Sumali siya sa [[Perpetual Adorers of the Blessed Sacrament|Panghabang-panahong Tagasamba ng Pinagpalang Sakramento]] noong 1859, subalit lumisan dahil sa mga kadahilanang pangkalusugan. Bilang isang kasapi sa [[Apostleship of Prayer|Kaalagaran ng Pananalangin]], itinatag niya ang [[Association of the Daughters of Mary|Samahan ng mga Anak na Babae ni Maria]] sa tulong ni [[Venerable|Kapita-pitagang]] [[Rosa Carafa Traetto]]; nagbukas din siya ng isang [[bahay-ampunan]] at naglunsad ng isang nahihiramang [[aklatan]]. Sumailalim siya ng [[beatipikasyon]] na isinakatuparan ni [[Papa Juan Pablo II]] noong 2001; [[nakanonisa]] siya ni [[Papa Benedikto XVI]] noong 2009.<ref name=CNA>[http://www.catholicnewsagency.com/new.php?n=15099 Buong tala ng sampung bagong santo (2009), mula sa artikulong ''‘Apostle of the Lepers,’ Spanish mystic among 10 to be canonized''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090217221549/http://www.catholicnewsagency.com/new.php?n=15099 |date=2009-02-17 }}, catholicnewsagency.com</ref> Si Volpicelli mismo ay namatay noong Disyembre 28, 1894, na nag-iwan ng malaking kawalan ng katiyakan sa batang institusyon, na nangangailangan pa rin ng kanyang karismatikong presensiya. == Pagpintuho == Ang kaniyang [[Kalendaryo ng mga santo|kapistahan]] sa liturhiya ay sa Enero 22. Isang plake ng paggunita ang inilagay sa 30 Kalye Port‘Alba sa Napoles na siyang tanda ng kaniyang lugar ng kapanganakan.<ref>{{Cite web |title=Caterina Volpicelli (1839-1894) |url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20010429_volpicelli_it.html |access-date=2018-07-10 |website=www.vatican.va}}</ref><ref>{{Cite web |title=Santa Caterina Volpicelli su santiebeati.it |url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/90246 |access-date=2018-07-10 |website=Santiebeati.it}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} *[http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20010429_volpicelli_it.html Talambuhay sa websayt ng Batikano] *[http://www.santiebeati.it/dettaglio/90246 Talambuhay sa ''Santi e Beati''] *[http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=5965 Talambuhay sa Catholicforum.com] *[http://www.santacaterinavolpicelli.it/ www.santacaterinavolpicelli.it] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923220457/http://www.santacaterinavolpicelli.it/ |date=2009-09-23 }} {{BD|1839|1894|Volpicelli, Caterina}} [[Kategorya:Mga santo]] [[Kategorya:Mga Italyano]] {{stub|Talambuhay|Santo|Italya}} g683dkqrgxtc312g39gdet39goxvb38 0 122872 2231808 2228724 2026-10-05T15:06:08Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sannicola|official_name=Comune di Sannicola|native_name={{native name|el|Rodògallo}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=Coat of arms|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|6|N|18|4|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{flag|Apulia}}|province=[[Lecce]] (LE)|frazioni=[[Chiesanuova (Sannicola)|Chiesanuova]], [[Lido Conchiglie]], [[San Simone (Sannicola)|San Simone]]|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=27|population_footnotes=<ref>Population from [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]</ref>|population_demonym=Sannicolesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|elevation_m=75|saint=[[Madonna delle Grazie]]|day=Setyembre 8|postal_code=73017|area_code=0833|website={{official website|http://www.comune.sannicola.le.it/}}|footnotes=<!-- These are currently unused -->|istat=075070|image_skyline=Rupi di San Mauro Sannicola.jpg|image_caption=Abadia ng San Mauro}}Ang '''Sannicola''' ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalida) sa [[Mga lalawigan ng Italya|lalawigan]] ng [[Lecce]], rehiyon ng [[Apulia]], [[Katimugang Italya|timog-silangang]] [[Italya]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Hinggil naman sa hangin, ang mga munisipalidad ng ibabang bahagi ng Salento ay bahagyang naapektuhan lamang ng mga agos mula sa kanluran dahil sa proteksiyong ibinibigay ng mga [[Serre Salentine]] na lumilikha ng sistemang panangga. Sa kabaligtaran, ang mga agos mula sa taglagas at taglamig mula sa timog-silangan ay bahagyang nagpapabor sa pagtaas ng presipitasyon, sa panahong ito, kumpara sa iba pang bahagi ng tangway.<ref>{{cita testo|url=http://clima.meteoam.it/AtlanteClimatico/pdf/(332)Lecce%20Galatina.pdf|titolo=Tabelle climatiche 1971-2000 dall'Atlante Climatico 1971-2000 del Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare}}</ref> == Kasaysayan == Ang bayan ng Sannicola ay naglalaman ng isang lumang toreng pandepensa ng mga Romano upang protektahan ito laban sa mga mananakop na [[Saraseno]], [[Mga Normando|Normando]], at [[Mga Veneciano|Veneciano]].<ref name="vacationincalabria">{{Cite web |url=http://www.vacationincalabria.com/local.htm |title=Vacation In Calabria |access-date=2021-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210903095417/http://www.vacationincalabria.com/local.htm |archive-date=2021-09-03 |url-status=dead}}</ref> Dahil isa lamang itong nayon hanggang 1908, ang Sannicola at ang teritoryo nito ay may parehong mga pangyayaring pangkasaysayan gaya ng lungsod ng [[Gallipoli, Apulia|Gallipoli]]. == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang sibil === * Ang Munisipyo, 1922, sa Piazza della Repubblica, ay nailalarawan sa pamamagitan ng isang tore ng orasan. * Dating Villa Starace, sa Via delle Viole, ito ngayon ay isang otel. Ito ay itinayo noong unang bahagi ng ika-20 siglo, at siyang lugar ng kapanganakan ng pinunong pasista si [[Achille Starace]]. === Mga Monumento === * Ang Bukal ng Apat na Elemento, 1935, sa Piazza della Repubblica, ay nilikha ng inhinyero na si Cesare Brunetti para sa seremonya ng pagsisimula ng pagdating ng inuming tubig mula sa Akwedukto ng Apulia. Ito ay isa sa napakakaunting (marahil apat sa kabuuan) na mga open-air na monumentong futurista sa Italya. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Sannicola}}{{Province of Lecce}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mbhpbpvzubgcfctqh4y2ga7hzjopzd1 0 123706 2232026 1515859 2026-10-06T06:44:12Z Ryomaandres 8044 2232026 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monarch | name =Emperador Sujin | title =Ikasampung Emperador ng Hapon | image =Emperor Sujin.jpg | image_size =180px | caption = | reign =maalamat | coronation = | predecessor =[[Emperador Kaika]] | successor =[[Emperador Suinin]] | suc-type = | heir = | consort = | issue = | royal house = | royal anthem = | father = | mother = | date of birth =maalamat | place of birth = | date of death =maalamat | place of death = | place of burial=''Yamanobe no michi no Magari no oka no e no misasagi'' (Nara) |}} Si {{nihongo|'''Emperador Sujin'''|崇神天皇|Sujin-[[tennō]]}}; kilala rin bilang ''Mimakiiribikoinie no Sumeramikoto'' o ''Hatsukunishirasu Sumeramikoto''; ay ang Ikasampung [[Emperador]] ng [[Hapon]].<ref name="kunaicho">[[Imperial Household Agency]] (''Kunaichō''): [http://www.kunaicho.go.jp/ryobo/guide/010/index.html 崇神天皇 (10)]</ref> Ito ay ayon sa nakaugaliang [[Talaan ng mga Emperador ng Hapon|pagkakasunod-sunod ng pagtaas sa trono]].<ref>Brown, Delmer ''et al.'' (1979). ''Gukanshō,'' p. 253; Varley, Paul. (1980). ''Jinnō Shōtōki,'' pp. 93-95; Titsingh, Isaac. (1834). {{Google books|18oNAAAAIAAJ|''Annales des empereurs du japon,'' pp. 7-9.|page=7}}</ref> Bagaman si Sujin ang unang emperador na malawakang tinatanggap ng mga historyador ang pag-iral nito, tinutukoy pa rin siya bilang isang "maalamat na emperador" dahil sa kakulangan ng impormasyong makukuha at dahil iba-iba ang mga petsa ng kaniyang paghahari.<ref name="yoshida">{{cite web |author=Yoshida, Reiji |date=March 27, 2007 |title=Life in the Cloudy Imperial Fishbowl |url=http://www.japantimes.co.jp/news/2007/03/27/reference/life-in-the-cloudy-imperial-fishbowl/#.UhYzedK-2uI |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927234519/http://www.japantimes.co.jp/news/2007/03/27/reference/life-in-the-cloudy-imperial-fishbowl/#.UhYzedK-2uI |archive-date=27 September 2013 |access-date=22 August 2013 |publisher=The Japan Times}}</ref><ref>{{Cite book |last=Henshall |first=Kenneth |url=https://books.google.com/books?id=tmYYAgAAQBAJ&q=Emperor+Jimmu |title=Historical Dictionary of Japan to 1945 |date=2013-11-07 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-7872-3 |pages=100 |language=en}}</ref> Parehong itinala ng ''[[Kojiki]]'' at ng ''[[Nihon Shoki]]'' (sama-samang kilala bilang Kiki) ang mga pangyayaring naganap noong diumano ay nabubuhay pa si Sujin. Isinasalaysay ng maalamat na salaysay na ito kung paano siya nagtayo ng isang bagong dambana sa labas ng palasyo ng Imperyo upang idakila si [[Amaterasu]]. Kinikilala rin siya sa pagsisimula ng pagsamba kay [[Ōmononushi]] (itinuturing na diyos ng [[Bundok Miwa]]), at pagpapalawak ng kaniyang imperyo sa pamamagitan ng pagpapadala ng mga heneral sa apat na rehiyon ng Japan sa tinatawag na alamat ng Shidō shogun. Ang paghahari ng Emperador na ito ay karaniwang itinatalaga sa mga taon mula 97 BK – 30 BK.<ref name="aston109 & 149-150">{{cite book |author=Aston, William George. |author-link=William George Aston |url=https://books.google.com/books?id=_oEfAAAAYAAJ |title=Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697, Volume 2 |date=1896 |publisher=The Japan Society London |isbn=9780524053478 |page=109 & 149–150}}</ref><ref name="Fane">{{cite book |author=Ponsonby-Fane, Richard |author-link=Richard Ponsonby-Fane |url=https://books.google.com/books?id=SLAeAAAAMAAJ&q=Sujin |title=''The Imperial House of Japan'' |publisher=Ponsonby Memorial Society |year=1959 |pages=31–32 & 418}}</ref> Sa panahon ng kaniyang sinasabing buhay, siya ay nagkaanak ng labindalawang anak sa isang punong asawa (emperadora) at dalawang konsorte. Pinili ni Sujin ang kanyang magiging tagapagmana batay sa mga panaginip ng dalawa sa kaniyang mga anak na lalaki; sa kasong ito, ang kaniyang nakababatang anak na lalaki ay naging [[Emperador Suinin]] pagkamatay ni Sujin noong 30 BK. Tulad ng ibang mga emperador ng panahong ito, ang lokasyon ng puntod ni Sujin kung mayroon man ito ay hindi alam. Siya ay tradisyonal na pinararangalan sa Andonyama [[kofun]] sa [[Tenri, Nara]]. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kaurian:Hapon]] [[Kaurian:Mga Emperador ng Hapon]] {{Suleras:Monarkiya ng Hapon}} {{stub}} 7petwvjkwkfprb2knyiq9b0jejacnrh 0 126642 2231919 2231664 2026-10-06T01:55:33Z GinawaSaHapon 102500 2231919 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> [[File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|thumb|Pagmamanupaktura sa [[sasakyang pangkalawakan]] na ''[[New Horizons]]'' sa Laboratoryong Pangpananaliksik ng [[NASA]].]] '''Pagmamanupaktúra''' ang paggawa o [[Produksiyon (ekonomika)|pagyari]] sa mga [[produkto]] na may tulong mula sa isang [[kagamitan]], [[Hanapbuhay|lakas-paggawa]], [[makina]], [[kasangkapan]], at [[Prosesong kemikal|kemikal]] o [[Prosesong biolohiko|biolohikong pagproseso]] o [[pormulasyon]]. Ito ang sentro ng [[ikalawang sektor ng ekonomiya]].<ref>{{Cite web |last=Kenton |first=Will |title=Manufacturing |trans-title=Pagmamanupaktura |url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117184723/https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |archive-date=November 17, 2020 |access-date= |website=Investopedia |language=en}}</ref> Maaari itong tumukoy rin sa samu't saring gawain ng tao kagaya ng [[gawang-kamay]] o mga [[high tech]] na bagay, ngunit pinakaginagamit ito sa konteksto ng [[disenyong pang-industriya]], kung saan pinoproseso ang mga [[hilaw na materyales]] mula sa [[Unang sektor ng ekonomiya|unang sektor]] upang maging mga gawang produkto ito nang maramihan. Binebenta ang mga ito sa iba pang nagmamanupaktura upang makagawa pa ng ibang produkto tulad ng [[aplayans]], [[eroplano]], o [[sasakyan]], o di kaya'y direkta patungo sa mga gagamit na [[konsyumer]] sa pamamagitan ng [[Ikatlong sektor ng ekonomiya|ikatlong sektor]]. [[Inhinyeriyang pangmanupaktura]] ang larangan ng [[inhenyeriya]] na nakatuon sa pagdisenyo at pagpapaunlad sa proseso ng pagmamanupaktura at sa mga hakbang mula sa pagproseso sa mga hilaw na materyales hanggang sa [[tapos na produkto]]. Nagsisimula ang prosesong ito sa pagdisenyo sa produkto at [[espesipikasyon ng mga materyales]], at susundan ng pagbabago sa mga materyales na ito upang maging produkto na umaayon sa disenyo. Saklaw ng kontemporaryong pagmamanupaktura ang lahat ng mga hakbang na pumapatungkol sa paggawa at pagsasama sa mga parte ng isang produkto. Ginagamit sa ilang mga industriya kagaya ng sa [[semikonduktor]] at [[asero]] ang katagang [[pabrikasyon]] upang tumukoy sa parehong proseso.<ref>{{Cite journal |last1=Thadani |first1=Akhil |last2=Allen |first2=Gregory C. |date=2023-05-30 |title=Mapping the Semiconductor Supply Chain: The Critical Role of the Indo-Pacific Region |trans-title=Pagmamapa sa Daloy ng Suplay ng Semikonduktor: Ang Kritikal na Gampanin ng Rehiyong Indo-Pasipiko |url=https://www.csis.org/analysis/mapping-semiconductor-supply-chain-critical-role-indo-pacific-region |journal=CSIS |language=en}}</ref> == Etimolohiya == Nagmula ang salitang "manupaktura", ang [[salitang-ugat]] ng "pagmamanupaktura", sa [[wikang Espanyol]] na {{Lang|en|manufactura}}. Isa itong pagsasama ng [[Parirala|pariralang]] [[Wikang Latin|Latin]] na {{Lang|la|manu factura}} ("[[gawang-kamay]]").<ref>{{Cite web |title=manufactura |trans-title=manupaktura |url=https://dle.rae.es/manufactura |access-date=2026-10-06 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |language=es}}</ref> Kalaunan, nagbago ang kahulugan nito upang tumukoy sa proseso ng paggawa sa mga produktong gawang-kamay bandang ika-16 na siglo, at pagsapit ng [[Rebolusyong Industriyal]] sa Europa, nagkaroon ito ng kahulugan na tumutukoy sa paggawa sa mga produkto mapaanuman ang paraan.<ref>{{Cite book |last1=Srivatsan |first1=T. S. |title=Manufacturing Techniques for Materials: Engineering and Engineered |last2=Manigandan |first2=K. |last3=Sudarshan |first3=T. S. |publisher=CRC Press |year=2018 |isbn=978-1138099265 |editor-last=Srivatsan |editor-first=T. S. |location=Boca Raton, Estados Unidos |pages=436–437 |language=en |trans-title=Mga Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales: Inhinyeriya at Ginawa |chapter=Use of Conventional Manufacturing Techniques for Materials |trans-chapter=Paggamit sa mga Kumbensiyonal na Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales |editor-last2=Sudarshan |editor-first2=T. S. |editor-last3=Manigandan |editor-first3=K.}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Youssef |first1=Helmi A. |title=Machining Technology: Machine Tools and Operations |last2=El-Hofy |first2=Hassan |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1420043396 |location=Boca Raton, Estados Unidos |page=1 |language=en |trans-title=Teknolohiyang Pangmakina: Mga De-makinang Kagamitan at Operasyon}}</ref> Ilan sa mga karaniwang salin sa wikang Tagalog para rito ang mga salitang "paggawa" at "pagyari", bagamat pawang mas malalawak ang saklaw na kahulugan ng mga ito kumpara sa "manupaktura". == Mga pangunahing bansa sa pagmamanupaktura == Ayon sa {{tooltip|Organisasyon sa Pagpapaunlad ng Industriya ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Industrial Development Organization}} (UNIDO), [[Tsina]] ang pabrikante na may pinakamataas na produksiyon sa buong mundo noong 2023, na nagprodyus ng 28.7% ng kabuuang pandaigdigang produksiyon sa pagmamanupaktura, kasunod ng [[Estados Unidos]], [[Alemanya]], [[Hapon]], at [[Indiya]].<ref>{{Cite web |title=UNIDO Statistics Data Portal |trans-title=Portada ng Estadistikang Datos ng UNIDO |url=https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005095041/https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |archive-date=Oktubre 5, 2021 |access-date=Oktubre 5, 2021 |language=en}}</ref><ref name="www2.deloitte.com">{{Cite web |date=Hulyo 15, 2021 |title=Leading Manufacturing Nations |trans-title=Mga Nangungunang Bansa sa Pagmamanupaktura |url=https://www.safeguardglobal.com/resources/top-10-manufacturing-countries-in-the-world-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304232728/https://globalupside.com/top-10-manufacturing-countries-in-the-world/ |archive-date=Marso 4, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |language=en}}</ref> Naglalathala rin ang UNIDO ng Indise ng {{tooltip|Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya|Competitive Industrial Performance}} (CIP), na sumusukat sa kakayahang makipagkompitensiya sa pagmamanupaktura ng iba't ibang bansa. Pinagsasama ng Indiseng CIP ang kabuuang output ng bansa sa pagmamanupaktura sa iba pang mga salik tulad ng kakayahan nito sa mataas na teknolohiya at ng impluwensiya nito sa pandaigdigang ekonomiya. Nanguna ang Alemanya sa Indiseng CIP ng 2020, na sinundan ng Tsina, Timog Korea, Estados Unidos, at Hapon.<ref>{{Cite web |title=UNIDO's Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng UNIDO noong 2020: Mga Perpil ng Bansa |url=https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406093836/https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |archive-date=Abril 6, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=unido.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles ( Report) |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng 2020: Mga Perpil ng Bansa (Ulat) |url=https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110161808/https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |archive-date=Enero 10, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=stat.unido.org |language=en}}</ref> === Talaan ng mga bansa ayon sa output sa pagmamanupaktura === Ito ang nangungunang 50 bansa batay sa kabuuang halaga ng output ng pagmamanupaktura sa dolyar ng US para sa nabanggit na taon ayon sa Bangkong Pandaigdig:<ref>{{Cite web |title=Manufacturing, Value Added (Current US$) |trans-title=Pagmamanupaktura, Halagang Idinagdag (Kasalukuyang US$) |url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107135049/https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |archive-date=January 7, 2020 |access-date=July 14, 2021 |publisher=[[World Bank]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ {{sronly|List of countries by manufacturing output}} |- ! scope="col" | Ranggo ! scope="col" | Bansa o rehiyon ! scope="col" | Halaga (sa milyun-milyong US$) ! scope="col" | Taon |- style="font-weight:bold; background:#f0f0f0" | ||{{noflag}}''Mundo''||16,182,038||2023 |- |1||{{flag|Tsina}}||4,658,782||2023 |- |2||{{flag|Estados Unidos}}||2,497,132||2021 |- |3||{{flag|Alemanya}}||844,926||2023 |- |4||{{flag|Hapon}}||818,398||2022 |- |5||{{flag|Indiya}}||709,990||2023 |- |6||{{flag|Timog Korea}}||562,389||2023 |- |7||{{flag|Mehiko}}||460,728||2023 |- |8||{{flag|Italya}}||354,722||2023 |- |9||{{flag|Pransiya}}||294,465||2023 |- |10||{{flag|Brasil}}||289,791||2023 |- |11||{{flag|Reyno Unido}}||284,063||2023 |- |12||{{flag|Indonesya}}||255,962||2023 |- |13||{{flag|Rusya}}||251,577||2023 |- |14||{{flag|Turkiya}}||215,038||2023 |- |15||{{flag|Irlanda}}||186,525||2023 |- |16||{{flag|Espanya}}||181,592||2023 |- |17||{{flag|Suwisa}}||160,232||2023 |- |18||{{flag|Saudi Arabia}}||157,876||2023 |- |19||{{flag|Kanada}}||149,268||2020 |- |20||{{flag|Polonya}}||131,712||2023 |- |21||{{flag|Olanda}}||130,225||2023 |- |22||{{flag|Taylandiya}}||128,271||2023 |- |23||{{flag|Arhentina}}||104,386||2023 |- |24 |{{flag|Biyetnam}} |102,628 |2023 |- |25||{{flagicon|BGD}} [[Banglades]]||97,727||2023 |- |26||{{flag|Australya}}||92,893||2023 |- |27||{{flag|Malasya}}||92,117||2023 |- |28||{{flagicon|SIN}} [[Singapura]]||88,498||2023 |- |29||{{flag|Iran}}||82,641||2022 |- |30||{{flagicon|AUT}} [[Austriya]]||80,816||2023 |- |31||{{flag|Suwesya}}||77,456||2023 |- |32||{{flag|Belhika}}||75,079||2023 |- |33||{{flag|Pilipinas}}||70,896||2023 |- |34||{{flag|Republikang Tseko}}||70,732||2023 |- |35 |{{flag|Ehipto}} |59,642 |2023 |- |36||{{flag|Beneswela}}||58,237||2014 |- |37||{{flag|Dinamarka}}||56,283||2023 |- |38||{{flag|Niherya}}||55,742||2023 |- |39||{{flagicon|PUR}} [[Porto Riko]]||53,769||2023 |- |40||{{flag|Israel}}||49,658||2021 |- |41||{{flag|Emiratos Arabes Unidos}}||49,317||2022 |- |42||{{flag|Timog Aprika}}||48,809||2023 |- |43||{{flag|Rumanya}}||47,923||2023 |- |44||{{flag|Pakistan}}||45,936||2023 |- |45||{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]||44,966||2023 |- |46||{{flag|Kolombya}}||39,595||2023 |- |47||{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]]||36,403||2023 |- |48||{{flag|Portugal}}||34,296||2023 |- |49||{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]]||32,148||2023 |- |50||{{flag|Tsile}}||30,889||2023 |- |} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Industriya]] [[Kategorya:Negosyo]] [[Kategorya:Produksiyon at paggawa ng mga produkto sa pabrika]] robs77ydt0wbu1zgjs5nv4r1di3z5c6 2231951 2231919 2026-10-06T02:56:41Z GinawaSaHapon 102500 2231951 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> [[File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|thumb|Pagmamanupaktura sa [[sasakyang pangkalawakan]] na ''[[New Horizons]]'' sa Laboratoryong Pangpananaliksik ng [[NASA]].]] '''Pagmamanupaktúra''' ang paggawa o [[Produksiyon (ekonomika)|pagyari]] sa mga [[produkto]] na may tulong mula sa isang [[kagamitan]], [[Hanapbuhay|lakas-paggawa]], [[makina]], [[kasangkapan]], at [[Prosesong kemikal|kemikal]] o [[Prosesong biolohiko|biolohikong pagproseso]] o [[pormulasyon]]. Ito ang sentro ng [[ikalawang sektor ng ekonomiya]].<ref>{{Cite web |last=Kenton |first=Will |title=Manufacturing |trans-title=Pagmamanupaktura |url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117184723/https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |archive-date=November 17, 2020 |access-date= |website=Investopedia |language=en}}</ref> Maaari itong tumukoy rin sa samu't saring gawain ng tao kagaya ng [[gawang-kamay]] o mga [[high tech]] na bagay, ngunit pinakaginagamit ito sa konteksto ng [[disenyong pang-industriya]], kung saan pinoproseso ang mga [[hilaw na materyales]] mula sa [[Unang sektor ng ekonomiya|unang sektor]] upang maging mga gawang produkto ito nang maramihan. Binebenta ang mga ito sa iba pang nagmamanupaktura upang makagawa pa ng ibang produkto tulad ng [[aplayans]], [[eroplano]], o [[sasakyan]], o di kaya'y direkta patungo sa mga gagamit na [[konsyumer]] sa pamamagitan ng [[Ikatlong sektor ng ekonomiya|ikatlong sektor]]. [[Inhinyeriyang pangmanupaktura]] ang larangan ng [[inhenyeriya]] na nakatuon sa pagdisenyo at pagpapaunlad sa proseso ng pagmamanupaktura at sa mga hakbang mula sa pagproseso sa mga hilaw na materyales hanggang sa [[tapos na produkto]]. Nagsisimula ang prosesong ito sa pagdisenyo sa produkto at [[espesipikasyon ng mga materyales]], at susundan ng pagbabago sa mga materyales na ito upang maging produkto na umaayon sa disenyo. Saklaw ng kontemporaryong pagmamanupaktura ang lahat ng mga hakbang na pumapatungkol sa paggawa at pagsasama sa mga parte ng isang produkto. Ginagamit sa ilang mga industriya kagaya ng sa [[semikonduktor]] at [[asero]] ang katagang [[pabrikasyon]] upang tumukoy sa parehong proseso.<ref>{{Cite journal |last1=Thadani |first1=Akhil |last2=Allen |first2=Gregory C. |date=2023-05-30 |title=Mapping the Semiconductor Supply Chain: The Critical Role of the Indo-Pacific Region |trans-title=Pagmamapa sa Daloy ng Suplay ng Semikonduktor: Ang Kritikal na Gampanin ng Rehiyong Indo-Pasipiko |url=https://www.csis.org/analysis/mapping-semiconductor-supply-chain-critical-role-indo-pacific-region |journal=CSIS |language=en}}</ref> == Etimolohiya == Nagmula ang salitang "manupaktura", ang [[salitang-ugat]] ng "pagmamanupaktura", sa [[wikang Espanyol]] na {{Lang|en|manufactura}}. Isa itong pagsasama ng [[Parirala|pariralang]] [[Wikang Latin|Latin]] na {{Lang|la|manu factura}} ("[[gawang-kamay]]").<ref>{{Cite web |title=manufactura |trans-title=manupaktura |url=https://dle.rae.es/manufactura |access-date=2026-10-06 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |language=es}}</ref> Kalaunan, nagbago ang kahulugan nito upang tumukoy sa proseso ng paggawa sa mga produktong gawang-kamay bandang ika-16 na siglo, at pagsapit ng [[Rebolusyong Industriyal]] sa Europa, nagkaroon ito ng kahulugan na tumutukoy sa paggawa sa mga produkto mapaanuman ang paraan.<ref>{{Cite book |last1=Srivatsan |first1=T. S. |title=Manufacturing Techniques for Materials: Engineering and Engineered |last2=Manigandan |first2=K. |last3=Sudarshan |first3=T. S. |publisher=CRC Press |year=2018 |isbn=978-1138099265 |editor-last=Srivatsan |editor-first=T. S. |location=Boca Raton, Estados Unidos |pages=436–437 |language=en |trans-title=Mga Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales: Inhinyeriya at Ginawa |chapter=Use of Conventional Manufacturing Techniques for Materials |trans-chapter=Paggamit sa mga Kumbensiyonal na Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales |editor-last2=Sudarshan |editor-first2=T. S. |editor-last3=Manigandan |editor-first3=K.}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Youssef |first1=Helmi A. |title=Machining Technology: Machine Tools and Operations |last2=El-Hofy |first2=Hassan |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1420043396 |location=Boca Raton, Estados Unidos |page=1 |language=en |trans-title=Teknolohiyang Pangmakina: Mga De-makinang Kagamitan at Operasyon}}</ref> Ilan sa mga karaniwang salin sa wikang Tagalog para rito ang mga salitang "paggawa" at "pagyari", bagamat pawang mas malalawak ang saklaw na kahulugan ng mga ito kumpara sa "manupaktura". == Kasaysayan == === Prehistorya at sinaunang kasaysayan === Nagmamanupaktura na ang mga [[Ebolusyon ng tao|ninuno ng tao]] ng mga kagamitan at kasangkapang gawa sa bato bandang 200,000 taon ang nakalilipas, bago pa man umusbong ang modernong ''[[Tao|Homo sapiens]]''.<ref>{{Cite web |title=Human Ancestors Hall: Homo sapiens |trans-title=Bulwagan ng mga Ninuno ng Tao: Homo sapiens |url=http://anthropology.si.edu/humanorigins/ha/sap.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090501000000/http://anthropology.si.edu/humanorigins/ha/sap.htm |archive-date=May 1, 2009 |access-date= |publisher=[[Smithsonian Institution]] |language=en}}</ref> Di bababa sa 2.3 milyong taon ang tanda ng [[industriyang Oldowan]], ang pinakamatandang [[arkeolohikong industriya]] na gumagawa ng mga kagamitang gawa sa bato.<ref>{{Cite news |date=May 6, 1999 |title=Ancient 'Tool Factory' Uncovered |language=en |trans-title=Nahukay ang isang Sinaunang 'Pagawaan ng Kagamitan' |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/336555.stm |url-status=live |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318192530/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/336555.stm |archive-date=March 18, 2007}}</ref> May ebidensiya na ng aktuwal na paggamit mismo ng mga kagamitang ito noong bandang 2.5 milyong taon ang nakaraan sa [[Lambak ng Great Rift]] sa rehiyong bahagi ngayon ng [[Etiopiya]].<ref>{{Cite journal |last1=Heinzelin |first1=Jean de |last2=Clark |first2=JD |last3=White |first3=T |last4=Hart |first4=W |last5=Renne |first5=P |last6=Woldegabriel |first6=G |last7=Beyene |first7=Y |last8=Vrba |first8=E |date=April 1999 |title=Environment and Behavior of 2.5-Million-Year-Old Bouri Hominids |trans-title=Kapaligiran at Ugali ng mga 2.5 Milyong Taóng Hominid ng Bouri |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=284 |issue=5414 |pages=625–629 |bibcode=1999Sci...284..625D |doi=10.1126/science.284.5414.625 |pmid=10213682}}</ref> Para magawa ang mga kagamitang ito, hinahampas ang [[Ubod ng bato|ubod]] ng isang matigas na batong may partikular na katangiang mababalatan tulad ng [[Batong pingkian|pingkian]] gamit ng isang [[batong panghampas]]. Dahil sa pagbabalat, nagkakaroon ng talim ang naturang bato na magagamit bilang [[Panghiwa (arkeolohiya)|panghiwa]] o [[Pangkiskis (arkeolohiya)|pangkiskis]]. Malaki ang tulong ng mga kagamitang ito sa mga sinaunang tao sa kanilang pamumuhay para makagawa pa sila ng iba pang mga kagamitan na gawa sa mas malalambot na materyales kagaya ng [[Buto (anatomiya)|buto]] at [[kahoy]].<ref>{{Cite journal |last=Plummer |first=Thomas |year=2004 |title=Flaked Stones and Old Bones: Biological and Cultural Evolution at the Dawn of Technology |trans-title=Mga Nabalatang Bato at Lumang Buto: Biolohikal at Kultural na Ebolusyon sa Pag-usbong ng Teknolohiya |journal=American Journal of Physical Anthropology |language=en |publisher=[[Yearbook of Physical Anthropology]] |volume= |issue=47 |pages=118–64 |bibcode=2004AJPA..125S.118P |doi=10.1002/ajpa.20157 |pmid=15605391}}</ref> Pagsapit ng [[Gitnang Paleolitiko]] noong bandang 300,000 taon ang nakaraan, umusbong ang isang paraan kung saan [[Nakahandang ubod|may nakahanda na'ng isang ubod ng bato]] na siyang gagamitin upang makagawa ng maraming matatalas na bato. Bandang 40,000 taon ang nakaraan sa kasagsagan ng [[Itaas na Paleolitiko]], umusbong naman ang [[Pagbabalat gamit talas|pagbabalat gamit ng matalas na kagamitan]] tulad ng kahoy o buto, na nagpapahintulot sa paggawa sa mga kagamitang may mas pinong talim na hindi magagawa ng simpleng paghampas ng bato sa isa pang bato.<ref>{{Cite book |last=Haviland |first=William A. |title=Cultural Anthropology: The Human Challenge |publisher=[[The Thomson Corporation]] |year=2004 |isbn=978-0-534-62487-3 |page=77 |language=en |trans-title=Antropolohiyang Pangkultura: Ang Hámon ng Tao}}</ref> Noong [[Neolitiko]], laganap na ang mga kagamitang gawa sa samu't saring klase ng mga bato bukod sa pingkian, tulad ng [[Eskistong lunti|eskitong lunti]] at [[Hade (bato)|hade]]. Ginagamit ang mga makikinis na palakol kasama ng iba pang mga kagamitang gawa sa bato tulad ng [[Matulis na bala|matutulis na bala]], kutsilyo, at pangkiskis, gayundin sa mga kagamitang gawa naman sa mga organikong materyales.<ref>{{Cite book |last=Tóth |first=Zsuzsanna |title=The First Neolithic Sites in Central/South-East European Transect |publisher=BAR International Series 2334 |year=2012 |editor-last=Anders |editor-first=Alexandra |series=Bone, Antler, and Tusk tools of the Early Neolithic Körös Culture |volume=III |location=Oxford |language=en |trans-title=Ang mga Unang Neolitikong Lugar sa Salubungan ng Gitna/Timog-silangang Europa |chapter=The Körös Culture in Eastern Hungary |trans-chapter=Ang Kulturang Körös sa Silangang Unggriya |editor-last2=Siklósi |editor-first2=Zsuzsanna}}</ref> == Mga pangunahing bansa == Ayon sa {{tooltip|Organisasyon sa Pagpapaunlad ng Industriya ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Industrial Development Organization}} (UNIDO), [[Tsina]] ang pabrikante na may pinakamataas na produksiyon sa buong mundo noong 2023, na nagprodyus ng 28.7% ng kabuuang pandaigdigang produksiyon sa pagmamanupaktura, kasunod ng [[Estados Unidos]], [[Alemanya]], [[Hapon]], at [[Indiya]].<ref>{{Cite web |title=UNIDO Statistics Data Portal |trans-title=Portada ng Estadistikang Datos ng UNIDO |url=https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005095041/https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |archive-date=Oktubre 5, 2021 |access-date=Oktubre 5, 2021 |language=en}}</ref><ref name="www2.deloitte.com">{{Cite web |date=Hulyo 15, 2021 |title=Leading Manufacturing Nations |trans-title=Mga Nangungunang Bansa sa Pagmamanupaktura |url=https://www.safeguardglobal.com/resources/top-10-manufacturing-countries-in-the-world-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304232728/https://globalupside.com/top-10-manufacturing-countries-in-the-world/ |archive-date=Marso 4, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |language=en}}</ref> Naglalathala rin ang UNIDO ng Indise ng {{tooltip|Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya|Competitive Industrial Performance}} (CIP), na sumusukat sa kakayahang makipagkompitensiya sa pagmamanupaktura ng iba't ibang bansa. Pinagsasama ng Indiseng CIP ang kabuuang output ng bansa sa pagmamanupaktura sa iba pang mga salik tulad ng kakayahan nito sa mataas na teknolohiya at ng impluwensiya nito sa pandaigdigang ekonomiya. Nanguna ang Alemanya sa Indiseng CIP ng 2020, na sinundan ng Tsina, Timog Korea, Estados Unidos, at Hapon.<ref>{{Cite web |title=UNIDO's Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng UNIDO noong 2020: Mga Perpil ng Bansa |url=https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406093836/https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |archive-date=Abril 6, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=unido.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles ( Report) |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng 2020: Mga Perpil ng Bansa (Ulat) |url=https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110161808/https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |archive-date=Enero 10, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=stat.unido.org |language=en}}</ref> === Talaan ng mga bansa ayon sa output sa pagmamanupaktura === Ito ang nangungunang 50 bansa batay sa kabuuang halaga ng output ng pagmamanupaktura sa dolyar ng US para sa nabanggit na taon ayon sa Bangkong Pandaigdig:<ref>{{Cite web |title=Manufacturing, Value Added (Current US$) |trans-title=Pagmamanupaktura, Halagang Idinagdag (Kasalukuyang US$) |url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107135049/https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |archive-date=January 7, 2020 |access-date=July 14, 2021 |publisher=[[World Bank]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ {{sronly|List of countries by manufacturing output}} |- ! scope="col" | Ranggo ! scope="col" | Bansa o rehiyon ! scope="col" | Halaga (sa milyun-milyong US$) ! scope="col" | Taon |- style="font-weight:bold; background:#f0f0f0" | ||{{noflag}}''Mundo''||16,182,038||2023 |- |1||{{flag|Tsina}}||4,658,782||2023 |- |2||{{flag|Estados Unidos}}||2,497,132||2021 |- |3||{{flag|Alemanya}}||844,926||2023 |- |4||{{flag|Hapon}}||818,398||2022 |- |5||{{flag|Indiya}}||709,990||2023 |- |6||{{flag|Timog Korea}}||562,389||2023 |- |7||{{flag|Mehiko}}||460,728||2023 |- |8||{{flag|Italya}}||354,722||2023 |- |9||{{flag|Pransiya}}||294,465||2023 |- |10||{{flag|Brasil}}||289,791||2023 |- |11||{{flag|Reyno Unido}}||284,063||2023 |- |12||{{flag|Indonesya}}||255,962||2023 |- |13||{{flag|Rusya}}||251,577||2023 |- |14||{{flag|Turkiya}}||215,038||2023 |- |15||{{flag|Irlanda}}||186,525||2023 |- |16||{{flag|Espanya}}||181,592||2023 |- |17||{{flag|Suwisa}}||160,232||2023 |- |18||{{flag|Saudi Arabia}}||157,876||2023 |- |19||{{flag|Kanada}}||149,268||2020 |- |20||{{flag|Polonya}}||131,712||2023 |- |21||{{flag|Olanda}}||130,225||2023 |- |22||{{flag|Taylandiya}}||128,271||2023 |- |23||{{flag|Arhentina}}||104,386||2023 |- |24 |{{flag|Biyetnam}} |102,628 |2023 |- |25||{{flagicon|BGD}} [[Banglades]]||97,727||2023 |- |26||{{flag|Australya}}||92,893||2023 |- |27||{{flag|Malasya}}||92,117||2023 |- |28||{{flagicon|SIN}} [[Singapura]]||88,498||2023 |- |29||{{flag|Iran}}||82,641||2022 |- |30||{{flagicon|AUT}} [[Austriya]]||80,816||2023 |- |31||{{flag|Suwesya}}||77,456||2023 |- |32||{{flag|Belhika}}||75,079||2023 |- |33||{{flag|Pilipinas}}||70,896||2023 |- |34||{{flag|Republikang Tseko}}||70,732||2023 |- |35 |{{flag|Ehipto}} |59,642 |2023 |- |36||{{flag|Beneswela}}||58,237||2014 |- |37||{{flag|Dinamarka}}||56,283||2023 |- |38||{{flag|Niherya}}||55,742||2023 |- |39||{{flagicon|PUR}} [[Porto Riko]]||53,769||2023 |- |40||{{flag|Israel}}||49,658||2021 |- |41||{{flag|Emiratos Arabes Unidos}}||49,317||2022 |- |42||{{flag|Timog Aprika}}||48,809||2023 |- |43||{{flag|Rumanya}}||47,923||2023 |- |44||{{flag|Pakistan}}||45,936||2023 |- |45||{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]||44,966||2023 |- |46||{{flag|Kolombya}}||39,595||2023 |- |47||{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]]||36,403||2023 |- |48||{{flag|Portugal}}||34,296||2023 |- |49||{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]]||32,148||2023 |- |50||{{flag|Tsile}}||30,889||2023 |- |} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Industriya]] [[Kategorya:Negosyo]] [[Kategorya:Produksiyon at paggawa ng mga produkto sa pabrika]] 450o6kzmk2rvl4sjsvtdq70hshpiq9j 2231954 2231951 2026-10-06T03:17:14Z GinawaSaHapon 102500 2231954 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> [[File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|thumb|Pagmamanupaktura sa [[sasakyang pangkalawakan]] na ''[[New Horizons]]'' sa Laboratoryong Pangpananaliksik ng [[NASA]].]] '''Pagmamanupaktúra''' ang paggawa o [[Produksiyon (ekonomika)|pagyari]] sa mga [[produkto]] na may tulong mula sa isang [[kagamitan]], [[Hanapbuhay|lakas-paggawa]], [[makina]], [[kasangkapan]], at [[Prosesong kemikal|kemikal]] o [[Prosesong biolohiko|biolohikong pagproseso]] o [[pormulasyon]]. Ito ang sentro ng [[ikalawang sektor ng ekonomiya]].<ref>{{Cite web |last=Kenton |first=Will |title=Manufacturing |trans-title=Pagmamanupaktura |url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117184723/https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |archive-date=November 17, 2020 |access-date= |website=Investopedia |language=en}}</ref> Maaari itong tumukoy rin sa samu't saring gawain ng tao kagaya ng [[gawang-kamay]] o mga [[high tech]] na bagay, ngunit pinakaginagamit ito sa konteksto ng [[disenyong pang-industriya]], kung saan pinoproseso ang mga [[hilaw na materyales]] mula sa [[Unang sektor ng ekonomiya|unang sektor]] upang maging mga gawang produkto ito nang maramihan. Binebenta ang mga ito sa iba pang nagmamanupaktura upang makagawa pa ng ibang produkto tulad ng [[aplayans]], [[eroplano]], o [[sasakyan]], o di kaya'y direkta patungo sa mga gagamit na [[konsyumer]] sa pamamagitan ng [[Ikatlong sektor ng ekonomiya|ikatlong sektor]]. [[Inhinyeriyang pangmanupaktura]] ang larangan ng [[inhenyeriya]] na nakatuon sa pagdisenyo at pagpapaunlad sa proseso ng pagmamanupaktura at sa mga hakbang mula sa pagproseso sa mga hilaw na materyales hanggang sa [[tapos na produkto]]. Nagsisimula ang prosesong ito sa pagdisenyo sa produkto at [[espesipikasyon ng mga materyales]], at susundan ng pagbabago sa mga materyales na ito upang maging produkto na umaayon sa disenyo. Saklaw ng kontemporaryong pagmamanupaktura ang lahat ng mga hakbang na pumapatungkol sa paggawa at pagsasama sa mga parte ng isang produkto. Ginagamit sa ilang mga industriya kagaya ng sa [[semikonduktor]] at [[asero]] ang katagang [[pabrikasyon]] upang tumukoy sa parehong proseso.<ref>{{Cite journal |last1=Thadani |first1=Akhil |last2=Allen |first2=Gregory C. |date=2023-05-30 |title=Mapping the Semiconductor Supply Chain: The Critical Role of the Indo-Pacific Region |trans-title=Pagmamapa sa Daloy ng Suplay ng Semikonduktor: Ang Kritikal na Gampanin ng Rehiyong Indo-Pasipiko |url=https://www.csis.org/analysis/mapping-semiconductor-supply-chain-critical-role-indo-pacific-region |journal=CSIS |language=en}}</ref> == Etimolohiya == Nagmula ang salitang "manupaktura", ang [[salitang-ugat]] ng "pagmamanupaktura", sa [[wikang Espanyol]] na {{Lang|en|manufactura}}. Isa itong pagsasama ng [[Parirala|pariralang]] [[Wikang Latin|Latin]] na {{Lang|la|manu factura}} ("[[gawang-kamay]]").<ref>{{Cite web |title=manufactura |trans-title=manupaktura |url=https://dle.rae.es/manufactura |access-date=2026-10-06 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |language=es}}</ref> Kalaunan, nagbago ang kahulugan nito upang tumukoy sa proseso ng paggawa sa mga produktong gawang-kamay bandang ika-16 na siglo, at pagsapit ng [[Rebolusyong Industriyal]] sa Europa, nagkaroon ito ng kahulugan na tumutukoy sa paggawa sa mga produkto mapaanuman ang paraan.<ref>{{Cite book |last1=Srivatsan |first1=T. S. |title=Manufacturing Techniques for Materials: Engineering and Engineered |last2=Manigandan |first2=K. |last3=Sudarshan |first3=T. S. |publisher=CRC Press |year=2018 |isbn=978-1138099265 |editor-last=Srivatsan |editor-first=T. S. |location=Boca Raton, Estados Unidos |pages=436–437 |language=en |trans-title=Mga Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales: Inhinyeriya at Ginawa |chapter=Use of Conventional Manufacturing Techniques for Materials |trans-chapter=Paggamit sa mga Kumbensiyonal na Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales |editor-last2=Sudarshan |editor-first2=T. S. |editor-last3=Manigandan |editor-first3=K.}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Youssef |first1=Helmi A. |title=Machining Technology: Machine Tools and Operations |last2=El-Hofy |first2=Hassan |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1420043396 |location=Boca Raton, Estados Unidos |page=1 |language=en |trans-title=Teknolohiyang Pangmakina: Mga De-makinang Kagamitan at Operasyon}}</ref> Ilan sa mga karaniwang salin sa wikang Tagalog para rito ang mga salitang "paggawa" at "pagyari", bagamat pawang mas malalawak ang saklaw na kahulugan ng mga ito kumpara sa "manupaktura". == Kasaysayan == === Prehistorya at sinaunang kasaysayan === Nagmamanupaktura na ang mga [[Ebolusyon ng tao|ninuno ng tao]] ng mga kagamitan at kasangkapang gawa sa bato bandang 200,000 taon ang nakalilipas, bago pa man umusbong ang modernong ''[[Tao|Homo sapiens]]''.<ref>{{Cite web |title=Human Ancestors Hall: Homo sapiens |trans-title=Bulwagan ng mga Ninuno ng Tao: Homo sapiens |url=http://anthropology.si.edu/humanorigins/ha/sap.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090501000000/http://anthropology.si.edu/humanorigins/ha/sap.htm |archive-date=May 1, 2009 |access-date= |publisher=[[Smithsonian Institution]] |language=en}}</ref> Di bababa sa 2.3 milyong taon ang tanda ng [[industriyang Oldowan]], ang pinakamatandang [[arkeolohikong industriya]] na gumagawa ng mga kagamitang gawa sa bato.<ref>{{Cite news |date=May 6, 1999 |title=Ancient 'Tool Factory' Uncovered |language=en |trans-title=Nahukay ang isang Sinaunang 'Pagawaan ng Kagamitan' |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/336555.stm |url-status=live |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318192530/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/336555.stm |archive-date=March 18, 2007}}</ref> May ebidensiya na ng aktuwal na paggamit mismo ng mga kagamitang ito noong bandang 2.5 milyong taon ang nakaraan sa [[Lambak ng Great Rift]] sa rehiyong bahagi ngayon ng [[Etiopiya]].<ref>{{Cite journal |last1=Heinzelin |first1=Jean de |last2=Clark |first2=JD |last3=White |first3=T |last4=Hart |first4=W |last5=Renne |first5=P |last6=Woldegabriel |first6=G |last7=Beyene |first7=Y |last8=Vrba |first8=E |date=April 1999 |title=Environment and Behavior of 2.5-Million-Year-Old Bouri Hominids |trans-title=Kapaligiran at Ugali ng mga 2.5 Milyong Taóng Hominid ng Bouri |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=284 |issue=5414 |pages=625–629 |bibcode=1999Sci...284..625D |doi=10.1126/science.284.5414.625 |pmid=10213682}}</ref> Para magawa ang mga kagamitang ito, hinahampas ang [[Ubod ng bato|ubod]] ng isang matigas na batong may partikular na katangiang mababalatan tulad ng [[Batong pingkian|pingkian]] gamit ng isang [[batong panghampas]]. Dahil sa pagbabalat, nagkakaroon ng talim ang naturang bato na magagamit bilang [[Panghiwa (arkeolohiya)|panghiwa]] o [[Pangkiskis (arkeolohiya)|pangkiskis]]. Malaki ang tulong ng mga kagamitang ito sa mga sinaunang tao sa kanilang pamumuhay para makagawa pa sila ng iba pang mga kagamitan na gawa sa mas malalambot na materyales kagaya ng [[Buto (anatomiya)|buto]] at [[kahoy]].<ref>{{Cite journal |last=Plummer |first=Thomas |year=2004 |title=Flaked Stones and Old Bones: Biological and Cultural Evolution at the Dawn of Technology |trans-title=Mga Nabalatang Bato at Lumang Buto: Biolohikal at Kultural na Ebolusyon sa Pag-usbong ng Teknolohiya |journal=American Journal of Physical Anthropology |language=en |publisher=[[Yearbook of Physical Anthropology]] |volume= |issue=47 |pages=118–64 |bibcode=2004AJPA..125S.118P |doi=10.1002/ajpa.20157 |pmid=15605391}}</ref> Pagsapit ng [[Gitnang Paleolitiko]] noong bandang 300,000 taon ang nakaraan, umusbong ang isang paraan kung saan [[Nakahandang ubod|may nakahanda na'ng isang ubod ng bato]] na siyang gagamitin upang makagawa ng maraming matatalas na bato. Bandang 40,000 taon ang nakaraan sa kasagsagan ng [[Itaas na Paleolitiko]], umusbong naman ang [[Pagbabalat gamit talas|pagbabalat gamit ng matalas na kagamitan]] tulad ng kahoy o buto, na nagpapahintulot sa paggawa sa mga kagamitang may mas pinong talim na hindi magagawa ng simpleng paghampas ng bato sa isa pang bato.<ref>{{Cite book |last=Haviland |first=William A. |title=Cultural Anthropology: The Human Challenge |publisher=[[The Thomson Corporation]] |year=2004 |isbn=978-0-534-62487-3 |page=77 |language=en |trans-title=Antropolohiyang Pangkultura: Ang Hámon ng Tao}}</ref> Noong [[Neolitiko]], laganap na ang mga kagamitang gawa sa samu't saring klase ng mga bato bukod sa pingkian, tulad ng [[Eskistong lunti|eskitong lunti]] at [[Hade (bato)|hade]]. Ginagamit ang mga makikinis na palakol kasama ng iba pang mga kagamitang gawa sa bato tulad ng [[Matulis na bala|matutulis na bala]], kutsilyo, at pangkiskis, gayundin sa mga kagamitang gawa naman sa mga organikong materyales.<ref>{{Cite book |last=Tóth |first=Zsuzsanna |title=The First Neolithic Sites in Central/South-East European Transect |publisher=BAR International Series 2334 |year=2012 |editor-last=Anders |editor-first=Alexandra |series=Bone, Antler, and Tusk tools of the Early Neolithic Körös Culture |volume=III |location=Oxford |language=en |trans-title=Ang mga Unang Neolitikong Lugar sa Salubungan ng Gitna/Timog-silangang Europa |chapter=The Körös Culture in Eastern Hungary |trans-chapter=Ang Kulturang Körös sa Silangang Unggriya |editor-last2=Siklósi |editor-first2=Zsuzsanna}}</ref> == Mga pangunahing bansa == Ayon sa {{tooltip|Organisasyon sa Pagpapaunlad ng Industriya ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Industrial Development Organization}} (UNIDO), [[Tsina]] ang pabrikante na may pinakamataas na produksiyon sa buong mundo noong 2023, na nagprodyus ng 28.7% ng kabuuang pandaigdigang produksiyon sa pagmamanupaktura, kasunod ng [[Estados Unidos]], [[Alemanya]], [[Hapon]], at [[Indiya]].<ref>{{Cite web |title=UNIDO Statistics Data Portal |trans-title=Portada ng Estadistikang Datos ng UNIDO |url=https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005095041/https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |archive-date=Oktubre 5, 2021 |access-date=Oktubre 5, 2021 |language=en}}</ref><ref name="www2.deloitte.com">{{Cite web |date=Hulyo 15, 2021 |title=Leading Manufacturing Nations |trans-title=Mga Nangungunang Bansa sa Pagmamanupaktura |url=https://www.safeguardglobal.com/resources/top-10-manufacturing-countries-in-the-world-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304232728/https://globalupside.com/top-10-manufacturing-countries-in-the-world/ |archive-date=Marso 4, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |language=en}}</ref> Naglalathala rin ang UNIDO ng Indise ng {{tooltip|Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya|Competitive Industrial Performance}} (CIP), na sumusukat sa kakayahang makipagkompitensiya sa pagmamanupaktura ng iba't ibang bansa. Pinagsasama ng Indiseng CIP ang kabuuang output ng bansa sa pagmamanupaktura sa iba pang mga salik tulad ng kakayahan nito sa mataas na teknolohiya at ng impluwensiya nito sa pandaigdigang ekonomiya. Nanguna ang Alemanya sa Indiseng CIP ng 2020, na sinundan ng Tsina, Timog Korea, Estados Unidos, at Hapon.<ref>{{Cite web |title=UNIDO's Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng UNIDO noong 2020: Mga Perpil ng Bansa |url=https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406093836/https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |archive-date=Abril 6, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=unido.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles ( Report) |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng 2020: Mga Perpil ng Bansa (Ulat) |url=https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110161808/https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |archive-date=Enero 10, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=stat.unido.org |language=en}}</ref> === Talaan ng mga bansa ayon sa output sa pagmamanupaktura === Ito ang nangungunang 50 bansa batay sa kabuuang halaga ng output ng pagmamanupaktura sa dolyar ng US para sa nabanggit na taon ayon sa Bangkong Pandaigdig:<ref>{{Cite web |title=Manufacturing, Value Added (Current US$) |trans-title=Pagmamanupaktura, Halagang Idinagdag (Kasalukuyang US$) |url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107135049/https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |archive-date=January 7, 2020 |access-date=July 14, 2021 |publisher=[[World Bank]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ {{sronly|List of countries by manufacturing output}} |- ! scope="col" | Ranggo ! scope="col" | Bansa o rehiyon ! scope="col" | Halaga (sa milyun-milyong US$) ! scope="col" | Taon |- style="font-weight:bold; background:#f0f0f0" | ||{{noflag}}''Mundo''||16,182,038||2023 |- |1||{{flag|Tsina}}||4,658,782||2023 |- |2||{{flag|Estados Unidos}}||2,497,132||2021 |- |3||{{flag|Alemanya}}||844,926||2023 |- |4||{{flag|Hapon}}||818,398||2022 |- |5||{{flag|Indiya}}||709,990||2023 |- |6||{{flag|Timog Korea}}||562,389||2023 |- |7||{{flag|Mehiko}}||460,728||2023 |- |8||{{flag|Italya}}||354,722||2023 |- |9||{{flag|Pransiya}}||294,465||2023 |- |10||{{flag|Brasil}}||289,791||2023 |- |11||{{flag|Reyno Unido}}||284,063||2023 |- |12||{{flag|Indonesya}}||255,962||2023 |- |13||{{flag|Rusya}}||251,577||2023 |- |14||{{flag|Turkiya}}||215,038||2023 |- |15||{{flag|Irlanda}}||186,525||2023 |- |16||{{flag|Espanya}}||181,592||2023 |- |17||{{flag|Suwisa}}||160,232||2023 |- |18||{{flag|Saudi Arabia}}||157,876||2023 |- |19||{{flag|Kanada}}||149,268||2020 |- |20||{{flag|Polonya}}||131,712||2023 |- |21||{{flag|Olanda}}||130,225||2023 |- |22||{{flag|Taylandiya}}||128,271||2023 |- |23||{{flag|Arhentina}}||104,386||2023 |- |24 |{{flag|Biyetnam}} |102,628 |2023 |- |25||{{flagicon|BGD}} [[Banglades]]||97,727||2023 |- |26||{{flag|Australya}}||92,893||2023 |- |27||{{flag|Malasya}}||92,117||2023 |- |28||{{flagicon|SIN}} [[Singapura]]||88,498||2023 |- |29||{{flag|Iran}}||82,641||2022 |- |30||{{flagicon|AUT}} [[Austriya]]||80,816||2023 |- |31||{{flag|Suwesya}}||77,456||2023 |- |32||{{flag|Belhika}}||75,079||2023 |- |33||{{flag|Pilipinas}}||70,896||2023 |- |34||{{flag|Republikang Tseko}}||70,732||2023 |- |35 |{{flag|Ehipto}} |59,642 |2023 |- |36||{{flag|Beneswela}}||58,237||2014 |- |37||{{flag|Dinamarka}}||56,283||2023 |- |38||{{flag|Niherya}}||55,742||2023 |- |39||{{flagicon|PUR}} [[Porto Riko]]||53,769||2023 |- |40||{{flag|Israel}}||49,658||2021 |- |41||{{flag|Emiratos Arabes Unidos}}||49,317||2022 |- |42||{{flag|Timog Aprika}}||48,809||2023 |- |43||{{flag|Rumanya}}||47,923||2023 |- |44||{{flag|Pakistan}}||45,936||2023 |- |45||{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]||44,966||2023 |- |46||{{flag|Kolombya}}||39,595||2023 |- |47||{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]]||36,403||2023 |- |48||{{flag|Portugal}}||34,296||2023 |- |49||{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]]||32,148||2023 |- |50||{{flag|Tsile}}||30,889||2023 |- |} ==Sanggunian== {{Reflist}}{{Industries|state=expanded}} {{Human impact on the environment|state=expanded}}{{Authority control}} [[Kategorya:Industriya]] [[Kategorya:Negosyo]] [[Kategorya:Pagmamanupaktura]] [[Kategorya:Produksiyon (ekonomika)]] gqnkpjaz0xjdamz4t8kg95mab8bq0zq 0 137076 2232025 2231636 2026-10-06T06:40:42Z Ryomaandres 8044 /* Arkitekturang sibil */ 2232025 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox Italian comune|name=Niella Tanaro|official_name=Comune di Niella Tanaro|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|25|N|7|55|E|type:city(1,021)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Cuneo|Cuneo]] (CN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Lola Pensa|area_footnotes=|area_total_km2=15.71|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=1048|population_as_of=Nobyembre 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Niellesi|elevation_footnotes=|elevation_m=371|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=12060|area_code=0174|website={{official website |www.comune.niellatanaro.cn.it}}|footnotes=}} Ang '''Niella Tanaro''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Cuneo]] sa rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog ng [[Turin]] at mga {{Convert|30|km|mi}} silangan ng [[Cuneo]]. Ang Niella Tanaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Briaglia]], [[Castellino Tanaro]], [[Cigliè]], [[Lesegno]], [[Mondovì]], [[Rocca Cigliè]], [[San Michele Mondovì]], at [[Vicoforte]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng Munisipalidad ng Niella Tanaro ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Hunyo 26, 2008.<ref>{{Cita web|url=http://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2008/comuni/niella_tanaro.html|titolo=Comune di Niella Tanaro, D.P.R. 26.06.2008 concessione di stemma e gonfalone|sito=Governo italiano, Ufficio Onorificenze e Araldica|accesso=2021-09-11}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203161538/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2008/comuni/niella_tanaro.html |date=2022-12-03 }}</ref> == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang sibil === * Monumento sa mga Nabuwag ng Kampanyang Aprikano at ng dalawang digmaan. Ang base at ang buong monumento ay nasa bato. * Iba't ibang mga fresco ng Piamontes na huling Gotikong paaralan (ika-15-16 na siglo), upang palamutihan ang iba't ibang mga gusali. === Arkitekturang relihiyoso === * Parokya ng Mahal na Birheng Maria ng Asunsiyon * Santuwaryo ng Mahal na Ina, mula sa unang bahagi ng 1900s == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Cuneo}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] as4fuibb8dfrgxwbj8erex8tgft5dqr 0 137144 2231831 2227479 2026-10-05T17:07:10Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231831 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sinio|official_name=Comune di Sinio|native_name=|image_skyline=View on Sinio 2015.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|36|N|8|1|E|type:city(471)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Cunao|Cuneo]] (CN)|frazioni=|mayor_party=Civic List|mayor=Sergio Seghesio|area_footnotes=|area_total_km2=8.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=357|saint=|day=|postal_code=12050|area_code=0173|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Sinio''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Cuneo]], rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-silangan ng [[Turin]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Cuneo]]. Noong Enero 1, 2017, mayroon itong populasyon na 529 at isang lugar na {{Convert|8.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Isang maliit na rural na pamayanan na napapalibutan ng mga ubasan, ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng makasaysayang sentrong medyebal na pinagmulan at ang pagkakaayos ng bayan "sa anyo ng isang heraldikong kalasag", na may tatlong pangunahing kalye na mula sa itaas, na pinangungunahan ng kastilyo, nagsasanib (halos patusok) pababa. Ang Sinio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Albaretto della Torre]], [[Cerretto Langhe|Cerreto Langhe]], [[Montelupo Albese]], [[Roddino]], [[Rodello]], at [[Serralunga d'Alba]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ng Sinio ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Pebrero 2, 2007.<ref>{{cita web|url=http://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2007/comuni/sinio.html|titolo=Sinio (Cuneo) D.P.R. 02.02.2007 concessione di stemma e gonfalone|accesso=27 settembre 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927105639/http://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2007/comuni/sinio.html |date=2021-09-27 }}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:716 bar:1871 from: 0 till:760 bar:1881 from: 0 till:801 bar:1901 from: 0 till:948 bar:1911 from: 0 till:964 bar:1921 from: 0 till:988 bar:1931 from: 0 till:1018 bar:1936 from: 0 till:1000 bar:1951 from: 0 till:777 bar:1961 from: 0 till:594 bar:1971 from: 0 till:505 bar:1981 from: 0 till:422 bar:1991 from: 0 till:483 bar:2001 from: 0 till:461 PlotData= bar:1861 at:716 fontsize:XS text: 716 shift:(-8,5) bar:1871 at:760 fontsize:XS text: 760 shift:(-8,5) bar:1881 at:801 fontsize:XS text: 801 shift:(-8,5) bar:1901 at:948 fontsize:XS text: 948 shift:(-8,5) bar:1911 at:964 fontsize:XS text: 964 shift:(-8,5) bar:1921 at:988 fontsize:XS text: 988 shift:(-8,5) bar:1931 at:1018 fontsize:XS text: 1018 shift:(-8,5) bar:1936 at:1000 fontsize:XS text: 1000 shift:(-8,5) bar:1951 at:777 fontsize:XS text: 777 shift:(-8,5) bar:1961 at:594 fontsize:XS text: 594 shift:(-8,5) bar:1971 at:505 fontsize:XS text: 505 shift:(-8,5) bar:1981 at:422 fontsize:XS text: 422 shift:(-8,5) bar:1991 at:483 fontsize:XS text: 483 shift:(-8,5) bar:2001 at:461 fontsize:XS text: 461 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Cuneo}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] az7711ckkvqlpkz6oguws93wkfhae23 0 137591 2232029 2029098 2026-10-06T06:49:27Z Ryomaandres 8044 2232029 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox Italian comune|name=Sauze di Cesana|official_name=Comune di Sauze di Cesana|native_name=|image_skyline=Grangesises veduta invernale.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanawin ng ''[[frazione]]'' ng Grangesises; sa kanan, ang [[Chaberton]]|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|56|N|6|52|E|type:city(201)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Turin|Turin]] (TO)|frazioni=Bessen Bass, Bessen Haut, Grangesises, Rollieres|mayor_party=|mayor=Maurizio Beria d'Argentina|area_footnotes=|area_total_km2=78.28|population_footnotes=|population_total=244|population_as_of=Agosto 31, 2018<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sauzini o Sausini|elevation_footnotes=|elevation_m=1560|twin1=|twin1_country=|saint=San Restituto|day=Huling Linggo ng Mayo|postal_code=10054|area_code=0122|website={{official website|http://www.comune.sauzedicesana.to.it/}}|footnotes=}} Ang '''Sauze di Cesana''' (Pranses: Sauze de Césane) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Turin]], rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga 70&nbsp;km sa kanluran ng [[Turin]], sa hangganan ng Pransiya. May hangganan ang Sauze di Cesana sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Abriès]] (Pransiya), [[Cesana Torinese]], [[Pragelato]], [[Prali]], at [[Sestriere]]. Sa loob ng bayan ay ang Simbahan ng San Restituto, na isang estratehikong lokasyon noong panahon ng Dauphiné. Noong 1065 ito ay nabanggit sa unang pagkakataon sa Bula ng Cuniberto,<ref>{{Cite web |title=Chiesa di San Restituto {{!}} ValleSusa Tesori |url=http://vallesusa-tesori.it/it/luoghi/sauze-di-cesana/chiesa-san-restituto |access-date=2021-05-27 |website=vallesusa-tesori.it}}</ref> arsobispo ng Turin. == Kasaysayan == Noong 1928 ang munisipalidad ng Sauze di Cesana ay isinanib sa [[Cesana Torinese]],<ref>{{cita libro|url=https://books.google.it/books?id=K7yG4X_uKqkC&pg=PA1400&dq=abbadia+alpina+pinerolo+1928&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwi1357Yp4nuAhWSzKQKHY-VBSsQ6AEwAXoECAUQAg#v=onepage&q=abbadia%20alpina%20pinerolo%201928&f=false|p=1400|autore=AA.VV.|titolo=Rivista delle comunicazioni|anno=1928|volume=fasc. 1|accesso=7 gennaio 2020|capitolo=Estratti dei RR. decreti che portano variazioni alle Circoscrizioni territoriali dei Comuni del Regno}}</ref> at noong 1934 ay pumasa ito sa ilalim ng teritoryo ng bagong munisipalidad ng Sestriere. Noong 1947, sa pagtatapos ng pasismo, nabawi nito ang kalayaan. Noong Hulyo 14, 1962, nawasak ito ng isang marahas na apoy.<ref>[[La Stampa]]" del 15.7.1962</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Hunyo 24, 1977.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4240|titolo=Sauze di Cesana|accesso=31 ottobre 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * Punta Ramiere {{Lalawigan ng Turin}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]] cw6ytayrrzwf9jvdii7yb840qaa498o 0 153108 2232018 2212302 2026-10-06T06:04:02Z ~2026-53694-02 167195 2232018 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Mayo 2021}} {{Infobox animanga/Header | name = Trapp Family Story | image = Sonrisas y lagrimas.JPG | caption = | ja_kanji = トラップ一家物語 | ja_romaji = Torappu Ikka Monogatari | genre = [[Drama]] }} {{Infobox animanga/Anime | title = | director = [[Kôzô Kusuha]] | studio = [[Nippon Animation]] | network = [[RTL 2]] | first = 13 Enero 1991 | last = 28 Disyembre 1991 | episodes = 40 }} {{Infobox animanga/Footer}} Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]]. Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]'' Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath. == Balankas == Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito. Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron. Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak. Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Dennis Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una. Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan. == Adaptasyon == Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig, Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika. Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein Ang Ika-pangalawa Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema. Sa episodyo 16 ng anime at sa musikal Ang Bahay na Walang Fräulein Maria, Si Maria Agathe Franiska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp hangganan mag-ulat sa ama Captain Georg Ritter von Trapp si Maria Augusta Kutschera von Trapp wala sa Villa Mansion panandaliang bumalik si Maria sa Nonnberg Abbey kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa ilog sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria Agathe Franziska Gorbetina 'Mitzi' at Johanna Karoline Gorbetina von Trapp sa Nonnberg Abbey na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento, naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula Pagmamalaki at Paniniwala, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal. Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa episodyo 35 Pag-awit sa Hangin, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sa episodyo 40 Paalam sa Aking Bansa ang huli episodyo, habang tumatakas ang pamilya mula sa Salzburg Austria, tinawid nila ang Oetzal Alps Tyrol na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na yugto ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa Austria Italya Krus ng Hangganan sa bayan ng San Martino di Castrozza at Trento Istasyon. == Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog == '''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsuki sa Haponesa, Gloria 'Ollie' De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Pagkatapos ng pagtatapos sa Vienna Normal Paaralan siya ay nagiging isang baguhan Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion sa loob ng siyam na buwan upang maging dalawampu't anim governess ng Trapp pamilyang Siya ay tinatawag na ''''Fräulein Maria Augusta Kutschera'''<nowiki/>' Babae siya ay karaniwang palakaibigan at masayahin, at kung minsan ay malamya, ngunit matapang din siyang ipahayag ang kanyang mga opinyon nang walang pag-aatubili at tapat na aminin ang kanyang mga pagkakamali kapag nagawa niya ang mga ito. Sa Ginang Yvonne's Regalo episodyo ika-labingsiyam at Buhay ng Bawat Tao ika-dalawampu episodyo, Yvonne Bervedere napatilok ang formal panamit na mahaba palda bigla hulog sa hadanan bilang Maria Augusta Kutschera na surpresa si Yvonne Belvedere mahulog bigla na lang ligtas dahil sa bariles rolyo at sa huli Maria Agathe Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp makahilo o stun Guro Maria! Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp tinawag ni Yvonn Bervedere na bangon at napilayan ang bukung-bukong pero si Maria Augusta Kutschera traumatikong tama sa ulo pinsala binili ni Yvonne Bervedere at Maria Agusta Kutschera pumunta sa ospital. Sa episodyo 31 Diyos Decree Ika 5 AM maaga umaga sa Nonnburg Abbey Si Maria Augusta Kutschera von Trapp mga nagmamadaling bumaba ng hagdan mula anim Nonnbergstiege patungo sa Kaigasse Straße sa tabi Motzartplatz, Motzard Tulay at tinitingnan ang tanawin sa itaas sa Nonnberg Abbey, Ika 6 AM maaga umaga si Maria Augusta von Trapp pagbabalik sa von Trapp Villa Mansion sa Traunstraße 34, Aigen, 5026 pag-bukas pinto nakakagulat Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp pag-tayo upuan pag-hinatay ni Fräulein Maria Augusta von Trapp, Maria Augusta von Trapp tumakbo sa isang pagyakap na iyak lahat pito bata sina Rupert Georg Ritter 'Knight' von Trapp pagdadala Martina Alice Gorbetina von Trapp, Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp pagdadala Agathe Johanna Erwina Gorbetina von Trapp, Werner Georg Ritter 'Knight' von Trapp, Johanna Karolina Gorbetina von Trapp at Maria Agatha Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp pag-gising ang padating ni Maria Augusta von Trapp, lahat na pito bata sina Rupert Georg Ritter 'Knight' von Trapp pagdadala Martina Alice Gorbetina von Trapp, Hedwig Adolphine Gorbetina pagdadala Agathe Johanna Erwina Gorbetina von Trapp, Werner Georg Gorbertus Ritter 'Knight' von Trapp, Johanna Karolina Gorbetina von Trapp at Maria Agatha Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp gamiting salita Bumalik ka na po Maria Teacher, habang madali sila bilang si Maria Augusta von Trapp gamit salita Nakabalik na ako sa lahat! Habang madali sila pag-baba sa hagdanan sa likurang hanay Rupert Georg Ritter 'Knight' von Trapp pagdadala Martina Alice Gorbetina von Trapp at Hedwig Adolphine von Trapp pagdadala Agathe Johanna Erwina von Trapp sa harapang hanay si Johanna Karolina von Trapp, Maria Agathe Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp yakapin at panghuli ay si Werner Georg Ritter 'Knight' von Trapp muntik mahulog baba sa hagdanan. Pagkatapos ng kasal, nalampasan niya ang iba't ibang krisis na dumarating sa pamilya, at ipinakita ang kanyang sarili bilang isang mabuting asawa at ina. Pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista. '''Mga dekorasyon at parangal''' # 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano. # 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII) # 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali. # 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria. # 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa "isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay." Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena. # 1967 – Austrian Krus ng Honour para sa Agham at Sining, unang baitang. # 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn. # 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna) '''Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. Dahil naglingkod siya sa hukbong-dagat, tila mahilig siya sa dagat, at sa kuwento ay gumugol siya ng halos isang buwan sa paglalayag ng isang yate sa [[Dagat Mediteraneo]] at panghuhuli ng isda sa pamamagitan ng malayang pagsisida at Manggagawa Karpinteriya at Paggawa ng Muwebles. '''Mga dekorasyon at parangal''' # Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold. # Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng Bakal na Krus (1917) # Pilak Militar Merito Medalya ("Signum Laudis") # Militar Merito Krus. # 1898 Jubilee Medalya. # 1908 Jubilee Krus # Guera Medalya 1914–1918 may Espada. # Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) # Bakal na Krus Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo) # Lakat Medalya (Ottoman Imperyo) # Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo) * '''Rupert Georg Ritter 'Knight' von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang Pagkamatay ni Agatha, siya at ang kanyang mga nakababatang kapatid ang nanguna sa pagpigil sa gurong pumupunta sa sambahayan ng mga Trapp na maging malapit sa kanila. Siya ay responsable, seryoso, at kalmado, ngunit medyo mahiyain at madalas na natatalo ng kanyang matibay na loob na nakababatang kapatid na babae, si Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp. nag aral sa 'Universität die Innsbruck - Universidad de Inssbruck' Unibersidad ng Innsbruck Pangunahin Kampus sa Tyrol Estado matatagpuan isang daan at pitumpu't siyam na kilometro mula sa Salzburg sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika taon 1943 sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Dalawa Bronze Service Stars, Isa Bronze Star at Medalya Medikal para sa Labanan Tsapa at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata, bokalista bass unang instrumento accordion at Paggawa ng Pilak na alahas. * '''Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Dahil nasa kanyang pagbibinata, siya ay matatag ang loob at madalas na iginigiit ang kanyang emosyonal na kalagayan, ngunit sa panimula ay isa siyang taong nakatuon sa pamilya. Tulad ng maraming tinedyer, madalas siyang magrebelde sa mga matatanda at may matinding pagmamalaki, kaya nahihirapan siyang maging tapat. Batay sa kanyang karanasan, hindi siya nagtitiwala sa mga governess at itinuturing silang mga kaaway, at noong una, siya ang nagrebelde laban sa kanya poot bago mga governess Madrasta ang pinakamarami sa kanyang mga kapatid. Gayunpaman, medyo natagalan siya kaysa sa kanyang mga kapatid, ngunit kalaunan ay nagsalita na siya kay Maria. Tinutulan din niya ang kasal ng kanyang ama kay Yvonne at tumakas pa sa bahay sa pagtatangkang putulin ang kanilang kasunduan, alto bokalista at Mga kagamitang gawa sa katad. * '''Werner Georg Ritter 'Knight' von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang Isa siyang masigla at pilyong batang lalaki, at dahil nasa edad '''<nowiki/>'''na siya na mahilig<nowiki/> maglaro, madalas niyang inuuna ang paggawa ng gusto niya at hindi sumusunod sa mga tagubilin, dahil kulang siya sa responsibilidad. Ang pinakaayaw niya sa mga aristokratikong kaugalian sa kanyang mga kapatid, siya ay isang napaka mapaglaro lalaki. Sa Niyebe ng Alps yugto ika dalawampu't lima nag-lakbay sa bayan ng Kitzbühel Tyrol Estado nag kasama si Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp, Rupert Georg Ritter von Trapp, Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp Johanna Karolina Gorbetina von Trapp, Martina Alice Gorbetina von Trapp, Agathe Johanna von Trapp, Maria Agatha Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp at Maria Augusta Kutschera nag sakay pasahero bagon na tren mula 'Salzburg Bahnhof' Salzburg Estasyon sa 'Kitzbühel Bahnhof' Kitzbühel Estasyon habang nasa ski tunguhan sumusunod sa likuran si Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp pababa rampa ng niyebe pag-angat pero nahulog pagbagsak ang sanghi pilay sa bukung-bukong sa aksidente, kasama binili Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp at Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp patungo sa klinika, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni '''Rupert von Trapp''' ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet. * '''Maria Agathe Franziska Gorbetina''' '''<nowiki/>'<nowiki/>M<nowiki/>'''<nowiki/>'''itzi''''<nowiki/>'''<nowiki/>''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abeletes sa Tagalog) Edad 8 taon gulang upang maiba b'''<nowiki/>'''abae siya kay Mari<nowiki/>a. Babae Siya ang pinakamalapit sa kanyang ina sa mga bata. Dal'''<nowiki/>'''awang <nowiki/>taon na an<nowiki/>g nakalilipas, nagkaroon siya ng iskarlata lagnat, ang parehong sakit na dinanas ng kanyang ina, mahina ang puso at umatras, tumangging kumain. Gayunpaman, pagkatapos makilala si Maria, mabilis siyang gumaling at sa loob ng ilang buwan ay naging sapat ang lakas upang tumakbo, Siya ay may mahinahon at maamo na personalidad, Anak na Babae sa tabi ni '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrumeto '''Violin''', piano, cello, clarinet, recorder, accordion, Pag-ukit sa Kahoy at Pag-iimprenta nang mag-isa. * '''Johanna Karolina Gobertina von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang May mga pekas siya sa kanyang mga pisngi. Siya ang mood-maker ng pamilyang Trapp. Siya ay masayahin at madaling maaliw, tumatawa sa pinakamaliit na bagay, at napaka-mausisa. Bukod pa rito, siya ay isang pilyong tomboy na madalas mapasama sa mga kakaibang pangyayari, tulad ng pagkaligaw, pagsusuot ng kakaibang gumawapataas, na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria, sa Isang Nobya noong Hulyo yugto ika-tatlumpu't dalawa binili ni Maria Agathe Franziska Gorbetina 'Mitzi' at Johanna Karolina von Trapp nag-dala balde gumawa ng bangkito pumunta sa labas sa binta ng aklatan talakayan pag-uusap Baronesa Mathilda tungkol sa pag-pakasal Johanna Karolina Gorbetina von Trapp nag-desisyon gumawa ng sulat, una Maria Agatha Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp bumaba sa balde bangkito pero si Johanna Karolina Gorbetina von Trapp nawalang balanse ang kanyang kaliwang paa, sumigaw, takpan bibig at natumba pag-bagsak sa sahig, Maria Agatha Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp pagsasabi Johanna Karolina Gorbetina von Trapp ayos lang! Binili Maria Augusta von Trapp at Captain Baron Georg Ludwi'''<nowiki/>'''g ''<nowiki/>''Ritter von Trapp nakarinig kawan ng malakas na ingay na pagkatok na balde kalansing n'''<nowiki/>'''g '''<nowiki/>'''pagbagsak sa labas pagmamadali binili ni Maria Augusta von<nowiki/> Tr<nowiki/>app''<nowiki/>'' (Madre at Governess) at Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp binuksan bintana nakakagulat si Maria Agathe Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp at Johanna Karolina Gorbetina von Trapp, si Captain Baron George Ludwig Ritter von Trapp abisong babala tinawag na Mga anak na babae na tomboy na 'to! Binili ni Maria Agatha Franziska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp at Johanna Karolina Gorbetina von Trapp tinuro abisong babala na pag-ka busted sa pag-espiya, soprano mang-aawit at Pagguhit, Pagpipinta, at Paglililok. * '''Mar'''<nowiki/>'''t'''<nowiki/>'''ina''' '''Alice Gorbetina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang kasa<nowiki/>ma niya saanman siya magpunta, at sinasabi ng kanyang pamilya, at kahit hindi siya masyadong nagsasalita, minsan ay nakakagulat ang mga sinasabi niya Laging niyang dinala ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan, mang-aawit ikalawa suprano at Pagpipinta ng Kahoy. * '''Agathe Johanna Erwina Gorbetina von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp Dahil siya ang bunso, pinalayaw siya, inosente, at mahilig magbiro, at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista. ==Musika== ===Pambungad na Tema=== Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang "Doremi no Uta (Doremi Song)" bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang "Hohemi no Mahou (Smile Magic)" bilang bagong pambungad na kanta. #"''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)" ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa. #"''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)" ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pag'''<nowiki/>'''pa''<nowiki/>''palabas) ===Pangwakas na Tema=== # ''"With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hiroge'''<nowiki/>'''te'''<nowiki/>''')" ni Eri Itoh == Ugnay Panlabas == *{{ann|anime|1758}} [[Kategorya:Dramang anime at manga]] [[Kategorya:Anime ng 1991]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] {{anime-series-stub}} 0hbv4ovvyycglrsyymfpsoj9baz7772 0 154113 2231860 2231235 2026-10-05T23:36:22Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-53302-76|~2026-53302-76]] ([[User talk:~2026-53302-76|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 757615 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aksiyon]] 1w38q9aab0flz11z3xfmlnqmi6m9giw 0 161069 2231777 2198397 2026-10-05T13:27:15Z Amherst99 14634 /* */ 2231777 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Hunyo 2017}} {{copyedit}} {{dead end|date=Hunyo 2017}} {{clean-up}} {{better translation}}Ang '''''unique selling proposition''''' (natatanging panukala sa pagbebenta) o '''''unique selling point''''' (natatanging punto sa pagbebenta), na mas kilala sa daglat na tawag na '''USP''', ay isang termino (kataga) na karaniwang binabanggit sa larangan ng Marketing at Advertising. Ito ang nag-iisang katangian na nagpapaangat sa isang produkto laban sa kanyang mga katunggali. Karaniwan itong nababanggit o naipapahiwatig sa pamamagitan ng tagline ng produkto, kompanya o serbisyo. Mahalaga ito sapagkat sinasabi nito ang “uniqueness” o pagkakaiba ng produkto sa pagkakabalot o serbisyo kumpara sa ibang produkto. Hindi man tuwiran ay isinasaad nito ang mga katangiang wala sa ibang produkto Halimbawa (sa Ingles): • Head & Shoulders: "You get rid of dandruff" • Olay: "You get younger-looking skin" • Domino's Pizza: "You get fresh, hot pizza delivered to your door in 30 minutes or less -- or it's free." • FedEx: "When your package absolutely, positively has to get there overnight" • M&M's: "The milk chocolate melts in your mouth, not in your hand" • Wonder Bread: "Wonder Bread Helps Build Strong Bodies 12 Ways" '''Unique Selling Proposition sa produktong Pilipino:''' Hindi iba ang paggamit nito sa mga produkto dito sa ating bansa. Madalas ay ginagamitan ito ng “insight” o panloob na pananaw upang mas magkaroon ng emosyonal na koneksiyon ang produkto sa mga tao. Ang insight ay isang katotohanan sa buhay na madalas nakakaligtaan natin. Halimbawa ng insight ay ang patalastas ni Sharon Cuneta at ng kanyang anak para sa isang Fast food chain. Ang insight doon ay “madalas nating sinasabing Masaya ang mga magulang pag Masaya ang kanilang anak. Ang hindi natin alam, mas Masaya ang mga anak pag nakikita nilang masaya ang kanilang mga magulang.” Halimbawa ng mga Unique Selling Proposition sa tagalog: - Meralco: May liwanag ang buhay - Clusivol: dahil bawal magkasakit - Bonamin: kontra biyahilo - Maxxs: Sarap to the bones - Joy Dishwashing liquid: isang patak, kaya ang sangkatutak - Mercury Drug: Nakasisiguro, gamut ay laging bago [[Kategorya:Negosyo]] [[Kategorya:Kalakalan]] [[Kategorya:Mga parirala]] [[Kategorya:Wikang Ingles]] 37tpmwt1xy8r8zggb4d4ns1161txotd 0 167179 2231937 2176743 2026-10-06T02:29:03Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Volyum]] sa [[Bolumen]] 2176743 wikitext text/x-wiki {{Infobox physical quantity | name = Volyum | image = Simple Measuring Cup.jpg | caption = Isang [[:en:measuring cup|basong panukat]] ay maaaring gamiting upang magsukat ng volyum ng mga [[likido]]. Ang basong ito ay nagsusukat ng volyum sa mga yunit na na [[:en:Cup_(unit)|cups]], [[:en:fluid_ounce|fluid ounce]]s, and [[:en:millilitre|millilitre]]s. | unit = [[cubic metre]] | otherunits = [[Litre]], [[fluid ounce]], [[gallon]], [[quart]], [[pint]], [[teaspoon|tsp]], [[dram (unit)|fluid dram]], [[cubic inch|in³]], [[cubic yard|yd³]], [[Barrel (unit)|barrel]] | symbols = ''V'' | baseunits = [[metre|m]]³ | dimension = '''L'''³ |extensive=yes |intensive=no |conserved=yes for [[solid]]s and [[liquid]]s, no for [[gas]]es, and [[Plasma (physics)|plasma]]{{efn|At constant temperature and pressure, ignoring other states of matter for brevity}} |transformsas=conserved}} Ang '''volyum''' (Ingles: ''volume'') ang kantidad ng isang [[tatlong dimensiyonal na espasyo]] na sinasarhan ng isang saradong hangganan, halimbawa ang espasyo ng isang sabstans (gaya ng [[solido]], [[likido]], [[gaas]], [[plasma]]) o ang hugis na sinasakop nito o nilalaman. Ang volyum ay kadalasang kinakwantipika nang panumero gamit ang pinagmulang SI yunit, ang metro kubiko. Ang volyum ng isang lalagyán ay pangkalahatang tinuturing bilang kapasidad ng isang lalagyán, i.e. dami ng pluwido (gaas o likido) na kakayanin ng lalagyán, sa halip na ang dami ng espasyo na dinedispleys ng lalagyán mismo. Ang mga tatlong dimensiyonal na hugis matematikal ay mayroon ding mga asaynd volyum. Ang mga volyum ng mga payak na hugis, tulad ng mga regular, deretsong-dulo, at pabilog na mga hugis, ay madaling kalkulahin gamit ang mga pormulang aritmetik. Ang mga volyum ng mga komplikadong hugis ay maaaring makalkula gamit ang [[:en:integral_calculus|integral kalkyulus]] kung ang mayroong pormula para sa bawnderi ng hugis. Kung may varyans sa hugis at volyum, tulad ng mga mayroon sa pagitan ng iba't ibang mga tao, maaari itong makalkula gamit ang mga tatlong dimensiyonal na teknik tulad ng [[:en:Body Volume Index|Body Volume Index]]. Ang mga isang dimensiyonal na pigura (tulad ng mga linya) at dalwang dimensiyonal na hugis (tulad ng mga parisukat) ay may sero na volyum sa tatlong dimensiyonal na espasyo. Ang volyum ng isang solido (maging regular man o iregular ang hugis) ay maaaring madetermina gamit ang displeysment ng pluido. Ang displeysment ng isang likido ay maaari ding magamit upang madetermina ang volyum ng isang gaas. Ang pinagsamang volyum ng dalawang sabstans ay kadalasang mas mataas kaysa sa volyum ng isa sa mga sabstans na iyon. Sa ilang mga kaso, ang isang sangkap ay natutunaw sa isa pa, at ang kabuuang dami ng nagresultang timpla ay mas mababa kaysa sa kabuuan ng mga indibidwal na volume. Sa [[:en:Differential_geometry|heometriyang diperensiyal]], ang volyum ay ineekspres sa pagmamagitan ng [[:en:Volume_form|pormang volyum]] (<i>volume form</i>), at isang mahalagang pandaigdigang [[:en:Invariant_(mathematics)|Riemannian invaryant]]. Sa [[Termodinamika|termodinamika]], ang volyum ay isang parametrong pundamental, at isang [[:en:Conjugate_variables_(thermodynamics)|konjugeyt varyabol]] ng [[presyon]]. ==Mga talababa== <references group="lower-alpha"/> [[Kategorya:Volume| ]] izfq5c8r3pby2o390qp1m7dfaude54h 2231939 2231937 2026-10-06T02:29:19Z Ryomaandres 8044 2231939 wikitext text/x-wiki {{Infobox physical quantity | name = Volyum | image = Simple Measuring Cup.jpg | caption = Isang [[:en:measuring cup|basong panukat]] ay maaaring gamiting upang magsukat ng volyum ng mga [[likido]]. Ang basong ito ay nagsusukat ng volyum sa mga yunit na na [[:en:Cup_(unit)|cups]], [[:en:fluid_ounce|fluid ounce]]s, and [[:en:millilitre|millilitre]]s. | unit = [[cubic metre]] | otherunits = [[Litre]], [[fluid ounce]], [[gallon]], [[quart]], [[pint]], [[teaspoon|tsp]], [[dram (unit)|fluid dram]], [[cubic inch|in³]], [[cubic yard|yd³]], [[Barrel (unit)|barrel]] | symbols = ''V'' | baseunits = [[metre|m]]³ | dimension = '''L'''³ |extensive=yes |intensive=no |conserved=yes for [[solid]]s and [[liquid]]s, no for [[gas]]es, and [[Plasma (physics)|plasma]]{{efn|At constant temperature and pressure, ignoring other states of matter for brevity}} |transformsas=conserved}} Ang '''bolumen''' o '''volyum''' (Ingles: ''volume'') ang kantidad ng isang [[tatlong dimensiyonal na espasyo]] na sinasarhan ng isang saradong hangganan, halimbawa ang espasyo ng isang sabstans (gaya ng [[solido]], [[likido]], [[gaas]], [[plasma]]) o ang hugis na sinasakop nito o nilalaman. Ang volyum ay kadalasang kinakwantipika nang panumero gamit ang pinagmulang SI yunit, ang metro kubiko. Ang volyum ng isang lalagyán ay pangkalahatang tinuturing bilang kapasidad ng isang lalagyán, i.e. dami ng pluwido (gaas o likido) na kakayanin ng lalagyán, sa halip na ang dami ng espasyo na dinedispleys ng lalagyán mismo. Ang mga tatlong dimensiyonal na hugis matematikal ay mayroon ding mga asaynd volyum. Ang mga volyum ng mga payak na hugis, tulad ng mga regular, deretsong-dulo, at pabilog na mga hugis, ay madaling kalkulahin gamit ang mga pormulang aritmetik. Ang mga volyum ng mga komplikadong hugis ay maaaring makalkula gamit ang [[:en:integral_calculus|integral kalkyulus]] kung ang mayroong pormula para sa bawnderi ng hugis. Kung may varyans sa hugis at volyum, tulad ng mga mayroon sa pagitan ng iba't ibang mga tao, maaari itong makalkula gamit ang mga tatlong dimensiyonal na teknik tulad ng [[:en:Body Volume Index|Body Volume Index]]. Ang mga isang dimensiyonal na pigura (tulad ng mga linya) at dalwang dimensiyonal na hugis (tulad ng mga parisukat) ay may sero na volyum sa tatlong dimensiyonal na espasyo. Ang volyum ng isang solido (maging regular man o iregular ang hugis) ay maaaring madetermina gamit ang displeysment ng pluido. Ang displeysment ng isang likido ay maaari ding magamit upang madetermina ang volyum ng isang gaas. Ang pinagsamang volyum ng dalawang sabstans ay kadalasang mas mataas kaysa sa volyum ng isa sa mga sabstans na iyon. Sa ilang mga kaso, ang isang sangkap ay natutunaw sa isa pa, at ang kabuuang dami ng nagresultang timpla ay mas mababa kaysa sa kabuuan ng mga indibidwal na volume. Sa [[:en:Differential_geometry|heometriyang diperensiyal]], ang volyum ay ineekspres sa pagmamagitan ng [[:en:Volume_form|pormang volyum]] (<i>volume form</i>), at isang mahalagang pandaigdigang [[:en:Invariant_(mathematics)|Riemannian invaryant]]. Sa [[Termodinamika|termodinamika]], ang volyum ay isang parametrong pundamental, at isang [[:en:Conjugate_variables_(thermodynamics)|konjugeyt varyabol]] ng [[presyon]]. ==Mga talababa== <references group="lower-alpha"/> [[Kategorya:Volume| ]] qrt8w5wcumhwyio311ulwjj7ngh3xrx 0 183403 2231850 2231698 2026-10-05T23:32:11Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-53302-76|~2026-53302-76]] ([[User talk:~2026-53302-76|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Julius Santos III|Julius Santos III]] 2205127 wikitext text/x-wiki Ang '''''Aksyon''''' ({{translation|Action}}) ay isang palabas sa pagsasahimpapawid ng balita sa telebisyon sa Pilipinas na ipinalabas sa [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]. Orihinal na naka-angkla ni [[Paolo Bediones]], [[Erwin Tulfo]] at [[Cheryl Cosim]], ito ay pinalabas noong Abril 5, 2010, sa panggabing linya ng network na pinapalitan ang ''[[TEN: The Evening News]]''. Nagtapos ang palabas noong Marso 16, 2020. Sina [[Luchi Cruz-Valdes]] at Ed Lingao ang nagsilbing huling anchor. Pinalitan ito ng ''[[Frontline Pilipinas]]'' sa timeslot nito. == Mga huling edisyon == === Aksyon (edisyon sa primetime) === ==== Mga huling tagapagbalita ==== * [[Luchi Cruz-Valdes]] (2014-2020) * Ed Lingao (2017–2020) ==== Mga tagapresenta ng segment ==== * Lourd de Veyra (2011–2020, ''Aksyon Weather'' at ''Word of the Lourd'' ) * MJ Marfori (2014–2020, ''Celebrity Aksyon'' ) * Lyn Olavario (2018–2020, ''SportsCenter sa Aksyon'' ) ==== Mga dating tagapagbalita ==== * [[Paolo Bediones]] (2010–2011) * [[Erwin Tulfo]] (2010–2017) * [[Cheryl Cosim]] (2010–2014) ==== Mga dating tagapresenta ng segment ==== * Paloma (2009–2011, ''Showbiz Aksyon'') * Shawn Yao (2011–2014, ''Showbiz Aksyon'') * Sinabi ni Atty. Mel Sta. Maria (2014, ''Makatarungan Ba?'') * Chiqui Roa-Puno (2014–2015, ''Aksyon Sports'') * Vic Garcia (2017, ''Ano ang Aksyon mo?'') * Laila Chikadora (2017–2018, Happy News) * [[Renz Ongkiko]] (2017–2018, ''Sportscenter sa Aksyon'') ==== Mga segment ==== * Aksyon Weather * Celebrity Aksyon * Foreign News * Happy News * SportsCenter sa Aksyon * Word of the Lourd (Opinyon) === Aksyon sa Tanghali (edisyon sa tanghali) === <!-- [[File:News5AksyonTanghali.jpg|right|thumb| Ang logo ng Aksyon sa Tanghali mula 14 Agosto 2017, hanggang 13 Marso 2020]] --> ==== Panghuling tagapagbalita ==== * Raffy Tulfo (2014–2020) ==== Mga tagapresenta ng segment ==== * Marga Vargas (2014–2016; 2017–2020, ''Balita 1.2.3.'' ) * Hannibal Talete (2016–2020, ''Aksyon sa Kalsada'') * Roda Magnaye (2016–2020, One Balita's ''Aksyon Center'', ''Showbiz Bulaga'') ==== Dating pangunahing tagapagbalita ==== * Cherie Mercado (2014–2016; lumipat sa [[CNN Philippines]] ) ==== Mga dating segment presenter ==== ==Tignan din== * [[Talaan ng mga palabas ng TV5 (Pilipinas)]] * [[Talaan ng mga palabas ng One Sports]] ==Mga Sanggunian== {{reflist}} {{TV5}} [[Kategorya:TV5 Network]] [[Kategorya:Palatuntunan ng TV5 Network]] 4s03cf2ajkbilrhyjfznzh5y5i6la8j 0 183876 2231853 2231043 2026-10-05T23:32:16Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-52955-03|~2026-52955-03]] ([[User talk:~2026-52955-03|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-44306-43|~2026-44306-43]] 2229694 wikitext text/x-wiki {{update|date=September 2026}} {{Infobox broadcasting network | network_name = GMA News TV | country = [[Pilipinas]] | network_type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[television network]] | motto = ''The Philippines' No. 1 News Channel'' | language = [[Filipino language|Filipino]] (main)<br/>[[English language|English]] (secondary) | owner = [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]] | key_people = {{plain list| * [[Felipe Gozon|Atty. Felipe L. Gozon]] <small>([[Chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]], GMA Network) </small> * Marissa Flores <small> (Senior Vice President for News & Public Affairs, GMA Network) </small> * Lilybeth G. Rasonable <small> (Senior Vice President for Entertainment Group, GMA Network)</small> }} | launch_date = {{start date|2011|2|28}} | dissolved = {{end date|2021|2|21}} | founder = | former_names = '''UHF 27''':<br />Citynet Television <small>(1995–1999)</small><br />Entertainment Music Channel {{small|(EMC)}} <br /><small>(1999) </small><br />[[Channel V Philippines|Channel [V] Philippines]] <br /><small>(1999–2001) </small><br />'''VHF 11''':<br />[[Q (TV network)|QTV / Q]] <br /><small>(2005–2011)</small> | servicename1 = Sister channels | service1 = [[GMA Network|GMA]] | replaced_by = [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | website = [http://www.gmanetwork.com/news/newstv GMA News TV Main Page] }} Ang '''GMA News TV''' (daglat: ''GNTV'', o simple ng ''News TV'') ay isang commercial broadcast television network sa Pilipinas. Ito ay may-ari ng [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]], ang ganap na may-ari at sangay ng [[GMA Network, Inc.]], kasama ang [[ZOE Broadcasting Network, Inc.]] (ZOE TV) ng Jesus Is Lord Church leader na si [[Eddie Villanueva]] ay ito'y pangunahing content provider. ==Kasaysayan== ==Mga programa== {{main|Talaan ng mga palabas ng GMA News TV}} === Islogan === * ''"Kabalitaang Tapat at Maaasahan"'' {{small|(2012–kasalukuyan)}} == Affiliates == :''Further information: [[Talaan ng mga himpilan ng GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|Tala ng mga himpilan ng GMA News TV]]'' == References == {{reflist|2}} == External links == * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News] *[https://www.gmanetwork.com/news/ GMA News TV] {{GMA Network}} {{Television in the Philippines}} {{International news channels}} {{GMA News and Public Affairs}} {{DEFAULTSORT:Gma News Tv}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:GMA News]] [[Kategorya:GMA News TV stations| ]] [[Kategorya:Philippine television networks]] [[Kategorya:Television channels and stations established in 2011]] [[Kategorya:Filipino-language television stations]] [[Kategorya:24-hour television news channels in the Philippines]] [[Kategorya:Peabody Award winners]] 3zl439u8un5btyoertv7i2plcgujvdl 2231857 2231853 2026-10-05T23:33:20Z WayKurat 2259 Kinansela ang pagbabagong 2229694 ni [[Special:Contributions/~2026-44306-43|~2026-44306-43]] ([[User talk:~2026-44306-43|Usapan]]) 2231857 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[GMA Network]] 3kx2b2n0a13ue519oz18p39r7wa15rm 0 193580 2231798 1338668 2026-10-05T14:52:38Z GeertivpBot 130572 #pwb Copy label image 2231798 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Kerk van het Redemptoristenklooster - 387806 - onroerenderfgoed.jpg|thumb|Disenyong panloob]] Ang '''disenyong panloob''' ay ang disenyong isinasagawa sa loob ng puwang na kinasasangkutan ng proseso na nakagagawang kapaki-pakinabang o nakapagpapaangkop ng kapaligiran para sa mga gawain at mga tungkulin ng mga tao na gumagamit ng nasabing espasyo. [[Kategorya:Arkitektura]] [[Kategorya:Sining]] {{stub|Sining|Arkitektura}} ng435qvryt96wituztc989s5p8sst9l 10 219167 2231848 2231704 2026-10-05T23:30:59Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-53302-76|~2026-53302-76]] ([[User talk:~2026-53302-76|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Julius Santos III|Julius Santos III]] 2193343 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = News5 |title = [[News5]] |listclass = hlist |state = {{{state|autocollapse}}}| |group1 = TV5 |list1 = * ''[[Frontline Pilipinas]]'' * ''[[News5 Alerts]]'' * ''One Balita Pilipinas'' * ''Radyo5 Network News'' * ''Ted Failon at DJ ChaCha sa Radyo5'' |group2 = [[One PH]] |list2 = * ''[[One Balita Pilipinas]]'' * ''One News Now'' * ''Radyo5 Network News'' * ''Sa Totoo Lang'' * ''Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5'' |group3 = [[One News (TV channel)|One News]] |list3 = * ''[[The Big Story (TV program)|The Big Story]]'' * ''[[BusinessWorld#BusinessWorld Live|BusinessWorld Live]]'' * ''One News Now'' * ''One Newsroom'' * ''Rush'' |group4 = Radio / News channels |list4 = * [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]] * [[DYNC|Radyo5 101.9 News FM Cebu]] * [[DXFM|Radyo5 101.9 News FM Davao]] * [[One PH]] |group5 = Shows produced for |list5 = [[List of TV5 TV and radio stations|Regional TV]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:News television navigational boxes]] [[Category:Television network and channel navigational boxes]] [[Kategorya:TV5 Network]] </noinclude> bshz9kanc7hmocut4vxb1dt7vj790j7 0 228200 2231876 2105438 2026-10-06T00:15:10Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2231876 wikitext text/x-wiki {{Infobox surah | number = 52 | number-3 = 052 | name = Aṭ-Ṭūr | name-ar = الطور | name-en = Ang [[Bundok]] | prev_sura = Quran 51 | next_sura = Quran 53 | classification = Meccan | othernames-ar = <!-- alternate Arabic names --> | othernames = The Mountain, Mount Sinai | juz = 27 | rukus = 2 | verses = 49 | words = 312 | letters = 1324 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = <!-- only if applicable --> | audio = Chapter 52, At-Tur (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Surat At-Tur''' (Arabiko: سورة الطور‎) (Altoor الطور) (Ang [[Bundok]]) na isa sa mga salitang Arabiko para as bundok ang ika-52 sura ng [[Koran]] na may 49 ayat. Ang sura ay nagbubukas sa panunumpa ng Diyos sa Bundok [[Sinai]] kung saan inihayag ang [[Torah]] kay [[Moises]]. Ang sura ay nauukol sa maraming mga argumento na ibinigay ng Propeta sa mga hindi mananampalataya ng Mecca. {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] shc73vtf67wd069hndsr0p9a0tyq6h8 0 228201 2231832 2017520 2026-10-05T17:09:03Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2231832 wikitext text/x-wiki {{Infobox surah | number = 53 | number-3 = 053 | name = An-Najm | name-ar = النجم | name-en = Ang [[Bituin]] | prev_sura = Quran 52 | next_sura = Quran 54 | classification = Meccan | othernames-ar = <!-- alternate Arabic names --> | othernames = The Unfolding | juz = 27 | rukus = 3 | verses = 62 | words = 360 | letters = 1433 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = 1 (verse 62) | audio = Chapter 53, An-Najm (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Surat An-Najm''' (Arabiko: سورة النجم‎) (Ang [[Bituin]]) ang ika-53 kapitulo ng [[Koran]] na may 62 bersikulo. Ang sura ay nagbubukas sa panunumpa ng Diyos sa mga tala na si [[Muhammad]] ay tunay na hinihintay na sugo ng Diyos. Kinukumpirma ng sura ang pinagmulang pangdiyos ng mensahe ng Propeta at ang pag-akyat sa langit ng Propeta sa kanyang paglalakbay sa gabi. Pinabulaanan ng sura ang pag-aangkin ng mga hindi mananampalataya tungkol sa mga diyosa at mga anghel. Ito ay nagsasara sa bababla ng papalapit na paghuhukom ng diyos. {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] nbeggyzpac9dcsmo9sknio9w1dmjcj6 0 228202 2231830 2017518 2026-10-05T16:58:14Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2231830 wikitext text/x-wiki {{Infobox surah | number = 54 |image=Mohammed Splits the Moon.jpg | number-3 = 054 | name = Al-Qamar | name-ar = القمر | name-en = Ang [[Buwan (astronomiya)|Buwan]] | prev_sura = Quran 53 | next_sura = Quran 55 | classification = Meccan | othernames-ar = <!-- alternate Arabic names --> | othernames = <!-- alternate English names in Pickthall, Arberry, and Asad translations --> | juz = 27 | rukus = 3 | verses = 55 | words = 342 | letters = 1469 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = <!-- only if applicable --> | audio = Chapter 54, Al-Qamar (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Surat Al-Qamar''' (Arabiko: سورة القمر‎) (Ang [[Buwan (astronomiya)|Buwan]]) ang ika-54 kapitulo ng [[Koran]] na may 55 bersikulo. Ang ilang mga bersikulo ay tumutukoy sa paghahati ng buwan. {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] l3o1znwd8lzpi2m8v49as0h46d4aayy 10 228769 2231785 2231506 2026-10-05T14:06:49Z ~2026-53544-67 167169 Undid 2 revisions from [[Special:Diff/2231505|2231505]] until [[Special:Diff/2231506|2231506]] 2231785 wikitext text/x-wiki {{#if: {{#property:P18}}{{#property:P569}}{{#property:P19}}{{#property:P570}}{{#property:P20}}{{#property:P27}}{{#property:P106}}{{#property:P22}}{{#property:P25}}{{#property:P26}}{{#property:P40}}{{#property:P69}}{{#property:P97}}{{#property:P109}}{{#property:P119}}{{#property:P140}}{{#property:P3373}}{{{image|}}}{{{caption|}}} | {{Infobox person | name = {{{name|{{wikidata|label}}}}} | image = {{{image|{{wikidata|property|raw|P18}}}}} | caption = {{{caption|}}} | birth_name = {{{birth_name|{{wikidata|property|reference|P1477}}}}} | birth_date = {{{birth_date|{{wikidata|property|reference|P569}}}}} | birth_place = {{{birth_place|<!-- -->{{#if: {{#property:P19}} | {{plainlist| * {{cslist | {{wikidata|property|linked|P19}} | {{wikidata|qualifier|linked|P19|P131}} | {{wikidata|qualifier|linked|P19|P17}} }} * ({{#invoke:WikidataIB|location|{{wikidata|property|raw|P19}}}}) }} }}<!-- -->}}} | death_date = {{{death_date|{{wikidata|property|reference|P570}}}}} | death_place = {{{death_place|<!-- -->{{#if: {{#property:P20}} | {{plainlist| * {{cslist | {{wikidata|property|linked|P20}} | {{wikidata|qualifier|linked|P20|P131}} | {{wikidata|qualifier|linked|P20|P17}} }} * ({{#invoke:WikidataIB|location|{{wikidata|property|raw|P20}}}}) }} }}<!-- -->}}} | citizenship = {{{citizenship|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P27|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])][%r][%s]}}}}} | occupation = {{{occupation|{{wikidata|properties|P106}}}}} | parents = {{{parents|{{unbulleted list |{{#statements:P22}} |{{#statements:P25}} }}<!-- -->}}} | spouse = {{{spouse|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P26|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])[%s]}}}}} | partner = {{{partner|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P451|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])][%s]}}}}} | family = {{{family|{{#statements:P3373}}}}} | children = {{{children|{{#statements:P40}}}}} | alma_mater = {{{alma_mater|{{wikidata|properties|linked|P69|sep%s=<br/>|format=%p[%r][%s]}}}}} | signature = {{{signature|{{wikidata|property|raw|P109}}}}} | resting_place = {{{resting_place|{{wikidata|property|linked|P119}}}}} | office = {{{office|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|qualifier|P39|P580|P582|P642|sep%s=<br/>|format=%p[ ([%q3; ][%q1–][%q2])][%r][%s]}}}}} | module = {{{module|}}} }} }} a3lkojj59q6ee7ugo741ka8u54mj1op 2231788 2231785 2026-10-05T14:09:20Z Làm Việc Thiện 166398 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-53544-67|~2026-53544-67]] ([[User talk:~2026-53544-67|talk]]) to last revision by ~2026-53441-74 (TwinkleGlobal) 2231788 wikitext text/x-wiki {{#{ "entities": { "Q42": { "type": "item", "id": "Q42", "labels": { "tl": { "language": "tl", "value": "Douglas Adams" } }, "claims": { "P569": [{ "mainsnak": { "snaktype": "value", "property": "P569", "datavalue": { "value": { "time": "+1952-03-11T00:00:00Z", "timezone": 0, "before": 0, "after": 0, "precision": 11, "calendarmodel": "http://wikidata.org" }, "type": "time" } } }], "P106": [{ "mainsnak": { "snaktype": "value", "property": "P106", "datavalue": { "value": { "entity-type": "item", "id": "Q214917" }, "type": "wikibase-entityid" } } }] } } } } : {{#property:P18‘‚}}{{#property:P569}}{{#property:P19}}{{#property:P570}}{{#property:P20}}{{#property:P27}}{{#property:P106}}{{#property:P22}}{{#property:P25}}{{#property:P26}}{{#property:P40}}{{#{{Padron:Infobox person/Wikidata | fetchwikidata = ALL | suppressfields = <!-- fields you want to block --> }} }}} | {{Infobox person | name = {{{name|{{wikidata|label}}}}} | image = {{{image|{{wikidata|property|raw|P18}}}}} | caption = {{{caption|}}} | birth_name = {{{birth_name|{{wikidata|property|reference|P1477}}}}} | birth_date = {{{birth_date|{{wikidata|property|reference|P569}}}}} | birth_place = {{{birth_place|<!-- -->{{#if: {{#property:P19}} | {{plainlist| * {{cslist | {{wikidata|property|linked|P19}} | {{wikidata|qualifier|linked|P19|P131}} | {{wikidata|qualifier|linked|P19|P17}} }} * ({{#invoke:WikidataIB|location|{{wikidata|property|raw|P19}}}}) }} }}<!-- -->}}} | death_date = {{{death_date|{{wikidata|property|reference|P570}}}}} | death_place = {{{death_place|<!-- -->{{#if: {{#property:P20}} | {{plainlist| * {{cslist | {{wikidata|property|linked|P20}} | {{wikidata|qualifier|linked|P20|P131}} | {{wikidata|qualifier|linked|P20|P17}} }} * ({{#invoke:WikidataIB|location|{{wikidata|property|raw|P20}}}}) }} }}<!-- -->}}} | citizenship = {{{citizenship|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P27|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])][%r][%s]}}}}} | occupation = {{{occupation|{{wikidata|properties|P106}}}}} | parents = {{{parents|{{unbulleted list |{{#statements:P22}} |{{#statements:P25}} }}<!-- -->}}} | spouse = {{{spouse|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P26|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])[%s]}}}}} | partner = {{{partner|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P451|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])][%s]}}}}} | family = {{{family|{{#statements:P3373}}}}} | children = {{{children|{{#statements:P40}}}}} | alma_mater = {{{alma_mater|{{wikidata|properties|linked|P69|sep%s=<br/>|format=%p[%r][%s]}}}}} | signature = {{{signature|{{wikidata|property|raw|P109}}}}} | resting_place = {{{resting_place|{{wikidata|property|linked|P119}}}}} | office = {{{office|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|qualifier|P39|P580|P582|P642|sep%s=<br/>|format=%p[ ([%q3; ][%q1–][%q2])][%r][%s]}}}}} | module = {{{module|}}} }} }} 2aw57vzremsthaqw3kvxytq4k5jixd2 2231790 2231788 2026-10-05T14:09:41Z Làm Việc Thiện 166398 Restored revision 2197772 by [[Special:Contributions/Bluemask|Bluemask]] ([[User talk:Bluemask|talk]]) (TwinkleGlobal) 2231790 wikitext text/x-wiki {{#if: {{#property:P18}}{{#property:P569}}{{#property:P19}}{{#property:P570}}{{#property:P20}}{{#property:P27}}{{#property:P106}}{{#property:P22}}{{#property:P25}}{{#property:P26}}{{#property:P40}}{{#property:P69}}{{#property:P97}}{{#property:P109}}{{#property:P119}}{{#property:P140}}{{#property:P3373}}{{{image|}}}{{{caption|}}} | {{Infobox person | name = {{{name|{{wikidata|label}}}}} | image = {{{image|{{wikidata|property|raw|P18}}}}} | caption = {{{caption|}}} | birth_name = {{{birth_name|{{wikidata|property|reference|P1477}}}}} | birth_date = {{{birth_date|{{wikidata|property|reference|P569}}}}} | birth_place = {{{birth_place|<!-- -->{{#if: {{#property:P19}} | {{plainlist| * {{cslist | {{wikidata|property|linked|P19}} | {{wikidata|qualifier|linked|P19|P131}} | {{wikidata|qualifier|linked|P19|P17}} }} * ({{#invoke:WikidataIB|location|{{wikidata|property|raw|P19}}}}) }} }}<!-- -->}}} | death_date = {{{death_date|{{wikidata|property|reference|P570}}}}} | death_place = {{{death_place|<!-- -->{{#if: {{#property:P20}} | {{plainlist| * {{cslist | {{wikidata|property|linked|P20}} | {{wikidata|qualifier|linked|P20|P131}} | {{wikidata|qualifier|linked|P20|P17}} }} * ({{#invoke:WikidataIB|location|{{wikidata|property|raw|P20}}}}) }} }}<!-- -->}}} | citizenship = {{{citizenship|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P27|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])][%r][%s]}}}}} | occupation = {{{occupation|{{wikidata|properties|P106}}}}} | parents = {{{parents|{{unbulleted list |{{#statements:P22}} |{{#statements:P25}} }}<!-- -->}}} | spouse = {{{spouse|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P26|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])[%s]}}}}} | partner = {{{partner|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|P451|P580|P582|sep%s=<br/>|format=%p[ (%q1–[%q2])][%s]}}}}} | family = {{{family|{{#statements:P3373}}}}} | children = {{{children|{{#statements:P40}}}}} | alma_mater = {{{alma_mater|{{wikidata|properties|linked|P69|sep%s=<br/>|format=%p[%r][%s]}}}}} | signature = {{{signature|{{wikidata|property|raw|P109}}}}} | resting_place = {{{resting_place|{{wikidata|property|linked|P119}}}}} | office = {{{office|{{wikidata|properties|linked|qualifier|qualifier|qualifier|P39|P580|P582|P642|sep%s=<br/>|format=%p[ ([%q3; ][%q1–][%q2])][%r][%s]}}}}} | module = {{{module|}}} }} }} a3lkojj59q6ee7ugo741ka8u54mj1op 0 228968 2231925 2230112 2026-10-06T02:11:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231925 wikitext text/x-wiki [[Image:Universidade_Federal_do_Recôncavo_da_Bahia.jpg|right|thumb|380px|Universidade Federal do Recôncavo da Bahia]] Ang '''Universidade Federal do Recôncavo da Bahia''' (dinadaglat bilang '''UFRB''') ay isang kolehiyong paaralan na matatagpuan sa Lungsod ng Cruz das Almas, [[Bahia]], [[Brasil]].<ref name="aulp">[http://www.aulp.org/memb.php?tipo=1&id=681 Lista de instituições brasileiras afiliadas à AULP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831085414/http://aulp.org/memb.php?tipo=1 |date=2009-08-31 }} {{Cite web |url=http://aulp.org/memb.php?tipo=1 |title=Archive copy |access-date=2021-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831085414/http://aulp.org/memb.php?tipo=1 |archive-date=2009-08-31 |url-status=dead}}, 26 de julho de 2009</ref> Ang unibersidad na ito ay mayroon ding kampus sa Amargosa, Cachoeira, Santo Antônio de Jesus, Feira de Santana at Santo Amaro. Ito ay itinatag noong [[2006]].<ref>{{Cite web |url=http://www.universia.com.br/ondeestudar/instituicoes_zoom.jsp?instituicao=1438 |title=About UFBA |access-date=2014-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090728181713/http://www.universia.com.br/ondeestudar/instituicoes_zoom.jsp?instituicao=1438 |archive-date=2009-07-28 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga kawing panlabas == *[http://www.ufrb.edu.br/portal/ Universidade Federal do Recôncavo da Bahia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301103127/http://www.ufrb.edu.br/portal/ |date=2014-03-01 }} ([[Wikang Portuges]]) [[Kategorya:Mga pamantasan sa Brazil]] lburs3gbu4zwh81v722qwu4ah8uklqv 4 232736 2231787 2231512 2026-10-05T14:08:45Z ~2026-53544-67 167169 Kinansela ang pagbabagong 2231512 ni [[Special:Contributions/~2026-53441-74|~2026-53441-74]] ([[User talk:~2026-53441-74|Usapan]]) 2231787 wikitext text/x-wiki [[File:Emoji u1f510.svg|right]] [[File:Nuvola kgpg important.png|right]] Ang mga '''Wikipedista''' (na maaari ring tawagin na '''Wikipediahin''', sa Ingles ay mga '''''[[:en:Wikipedia:Wikipedians|Wikipedian]]''''') ay mga tao na nagsusulat at gumagawa ng mga pagbabago sa mga pahina para sa [[Wikipedia]], hindi katulad ng '''mga nagbabasa''' lamang ng mga artikulo. Sinuman ay maaaring maging Wikipedista - pati ikaw! Kapag naging isa ka nang Wikipedista, magkakaroon ka ng isang pahina ng tagagamit (kasama ang pahina ng usapan) sa loob ng Tagalog na Wikipedia. Ang kakayahan ng isang Wikipedistang tagapag-ambag o kontributor na makapagsagawa ng partikular na mga kilos o galaw habang nasa loob ng [[Wikipedia]] ay nakabatay sa kaniyang '''antas ng napupuntahan ng tagagamit''' o ''user access level''. Ito ay depende sa kung ang patnugot o editor ay nakalagda (naka-''log-in'') sa isang akawnt (''account''), sa kung ang akawnt ay mayroong sapat na katagalan at bilang mga pagbago o pamamatnugot, at kung anong dagdag pang mga karapatan (mga pangkat ng mga tagagamit o mga ''user group'', tinatawag ding mga ''flag'' o mga ''bit'') ang naitakda nang sadya (manwal o kinakamay na pagdaragdag) sa akawnt. Ang lahat ng mga tao ay makakabasa ng Wikipedia. Ang mga mambabasa ay malayang makapagbabago (makapag-eedit) ng karamihan sa mga pahina na hindi kinakailangang mag-log-in, maliban na lamang kung sila ay hinadlangan o hinarang. Ang paglagda o pag-log-in ay nakapagbibigay sa tagagamit ng maraming mga pakinabang kabilang na ang kakayahang makalikha ng bagong mga pahina. Ang mga kuwenta o mga akawnt na mayroong mahigit sa ilang bilang ng mga araw (matatagal na) na mayroong marami nang mga bilang ng mga pag-edit ay awtomatiko o kusang nagiging kumpirmado (WP:Autoconfirmed). Ang dagdag na iba pang mga antas ng akseso o napupuntahan ay kailangang ''manual'' o kinakamay na idagdag ng isang tagagamit na may akmang nagawad na kapangyarihan. Ang isang patnugot o editor na mayroong mas maraming karanasan at mabuting katayuan o pangalan ay maaaring magtangka na maging isang [[Wikipedia:Tagapangasiwa|tagapangasiwa]] (''sysop''), na nakapagbibigay ng isang malaking bilang ng mas masulong na mga pahintulot. Mayroon ding isang bilang ng iba pang mga ''flag'' para sa natatangi o espesyalisadong mga gawain o gampanin. ==Mga nakakapunta== Sa kasalukuyan, ito lamang ang kinikilalang mga uri ng tagagamit sa [[Tagalog Wikipedia]]: * Karaniwang mga [[Tagagamit]] ([https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Talaan_ng_mga_tagagamit Talaan ng mga Tagagamit]) * [[Wikipedia:Tagapangasiwa|Mga Tagapangasiwa]] ([https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_mga_tagagamit&group=sysop Talaan ng mga Tagapangasiwa]) * [[Wikipedia:Tagapangasiwa|Mga Burokrata]] ([https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_mga_tagagamit&group=bureaucrat Talaan ng mga Burokrata]) * [[Wikipedia:Patakaran sa bot|Mga Bot]] ([https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_mga_tagagamit&group=bot Talaan ng mga Bot]) ==Tingnan din== * [[Wikipedia:User page|Wikipedia:Pahina ng tagagamit]] * [[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan]] * [[Wikipedia:Nominasyon para sa Tagapangasiwa ng Wikipediang Tagalog]] * [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit]] * [[Wikipedia:Patakaran sa paglilihim]] * [[Wikipedia:Natiyak na mga tagagamit]] * [[Wikipedia:Mga nawawalang Wikipedista]] * [[Wikipedia:Komentaryo]] * [[Wikipedia:Patakaran sa bot]] * [[Wikipedia:Pagpapalit ng bansag]] * [[Wikipedia:Maging mangahas]] === Pamayanan === {{Pamayanan}} [[Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]] tk7ov8r8zlyuwj223pgx6eii2ius4o5 0 235830 2231981 2092016 2026-10-06T04:20:05Z Ryomaandres 8044 2231981 wikitext text/x-wiki Nahahati ang [[Angola]] sa labing-walong mga lalawigan, na kilala sa [[wikang Portuges|Portuges]] bilang ''províncias'': {| style="width:100%; background:transparent;" |- valign="top" | {| class="wikitable sortable" |+ |-bgcolor=#ACE1AF !Susi sa mapa !Lalawigan !Kabisera !Sukat (km²) <ref>[http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160930004212/http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx |date=2016-09-30 |language=en}}</ref> !Populasyon <br> (Senso ng 2014)<ref name =Censo2014>{{cite web |url=https://www.ine.gov.ao/images/Populacao_Sociedade/Estudos_tematicos/PUBLICACAO_RESULTADOS_DEFINITIVOS_DO_CENSO_2014.pdf |title=Resultados Definitivos Recenseamento Geral da População e Habitação - 2014 |accessdate=3 Mayo 2020 |website=Instituto Nacional de Estatística, República de Angola |df=dmy |language=en |archive-date=14 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214215245/https://www.ine.gov.ao/images/Populacao_Sociedade/Estudos_tematicos/PUBLICACAO_RESULTADOS_DEFINITIVOS_DO_CENSO_2014.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |1 |Bengo |Caxito |align="right"|31,371 |align="right"|356,641 |- |2 |Benguela |[[Benguela]] |align="right"|39,826 |align="right"|2,231,385 |- |3 |Bié |Cuíto |align="right"|70,314 |align="right"|1,455,255 |- |4 |Cabinda |Cabinda |align="right"|7,270 |align="right"|716,076 |- |5 |Cuando Cubango |[[Menongue]] |align="right"|199,049 |align="right"|534,002 |- |6 |Cuanza Norte |N'dalatando |align="right"|24,110 |align="right"|443,386 |- |7 |Cuanza Sul |Sumbe |align="right"|55,600 |align="right"|1,881,873 |- |8 |Cunene |Ondjiva |align="right"|87,342 |align="right"|990,087 |- |9 |Huambo |[[Huambo]] |align="right"|34,270 |align="right"|2,019,555 |- |10 |Huíla |[[Lubango]] |align="right"|79,023 |align="right"|2,497,422 |- |11 |[[Lalawigan ng Luanda|Luanda]] |[[Luanda]] |align="right"|2,417 |align="right"|6,945,386 |- |12 |Lunda Norte |Dundo |align="right"|103,760 |align="right"|862,566 |- |13 |Lunda Sul |[[Saurimo]] |align="right"|77,637 |align="right"|537,587 |- |14 |Malanje |[[Malanje]] |align="right"|97,602 |align="right"|986,363 |- |15 |Moxico |Luena |align="right"|223,023 |align="right"|758,568 |- |16 |[[Namibe Province|Namibe]] |[[Moçâmedes]] |align="right"|57,091 |align="right"|495,326 |- |17 |Uíge |[[Uíge]] |align="right"|58,698 |align="right"|1,483,118 |- |18 |Zaire |M'banza-Kongo |align="right"|40,130 |align="right"|594,428 |- | |'''Angola''' | |'''1,288,533''' | '''25,339,024''' |} | [[File:MAPAANGOLAv3.jpg|thumb| Mga lalawigan ng Angola na may pinakabagong dibisyong heograpiko]] | |} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Bibliograpiya== * {{cite book|title=Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 through 1998 |author= Gwillim Law |url=https://books.google.com/books?id=nXCeCQAAQBAJ |publisher=[[McFarland & Company]] |location=US |isbn=0786407298 |chapter=Angola |pages=27-29 |year=1999 |language=en }} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Angola]] c2xkilkvjs3fm1q1iimldogkbnxm02y 2231982 2231981 2026-10-06T04:28:56Z Ryomaandres 8044 2231982 wikitext text/x-wiki Nahahati ang [[Angola]] sa labing-walong mga lalawigan, na kilala sa [[wikang Portuges|Portuges]] bilang ''províncias'': {| style="width:100%; background:transparent;" |- valign="top" | {| class="wikitable sortable" |+ |-bgcolor=#ACE1AF !Susi sa mapa !Lalawigan !Kabisera !Sukat (km²) <ref>[http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160930004212/http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx |date=2016-09-30 |language=en}}</ref> !Populasyon <br> (Senso ng 2014)<ref name =Censo2014>{{cite web |url=https://www.ine.gov.ao/images/Populacao_Sociedade/Estudos_tematicos/PUBLICACAO_RESULTADOS_DEFINITIVOS_DO_CENSO_2014.pdf |title=Resultados Definitivos Recenseamento Geral da População e Habitação - 2014 |accessdate=3 Mayo 2020 |website=Instituto Nacional de Estatística, República de Angola |df=dmy |language=en |archive-date=14 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214215245/https://www.ine.gov.ao/images/Populacao_Sociedade/Estudos_tematicos/PUBLICACAO_RESULTADOS_DEFINITIVOS_DO_CENSO_2014.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |1 |[[Lalawigan ng Bengo|Bengo]] |Caxito |align="right"|31,371 |align="right"|356,641 |- |2 |Benguela |[[Benguela]] |align="right"|39,826 |align="right"|2,231,385 |- |3 |Bié |Cuíto |align="right"|70,314 |align="right"|1,455,255 |- |4 |Cabinda |Cabinda |align="right"|7,270 |align="right"|716,076 |- |5 |Cuando Cubango |[[Menongue]] |align="right"|199,049 |align="right"|534,002 |- |6 |Cuanza Norte |N'dalatando |align="right"|24,110 |align="right"|443,386 |- |7 |Cuanza Sul |Sumbe |align="right"|55,600 |align="right"|1,881,873 |- |8 |Cunene |Ondjiva |align="right"|87,342 |align="right"|990,087 |- |9 |Huambo |[[Huambo]] |align="right"|34,270 |align="right"|2,019,555 |- |10 |Huíla |[[Lubango]] |align="right"|79,023 |align="right"|2,497,422 |- |11 |[[Lalawigan ng Luanda|Luanda]] |[[Luanda]] |align="right"|2,417 |align="right"|6,945,386 |- |12 |Lunda Norte |Dundo |align="right"|103,760 |align="right"|862,566 |- |13 |Lunda Sul |[[Saurimo]] |align="right"|77,637 |align="right"|537,587 |- |14 |Malanje |[[Malanje]] |align="right"|97,602 |align="right"|986,363 |- |15 |Moxico |Luena |align="right"|223,023 |align="right"|758,568 |- |16 |[[Namibe Province|Namibe]] |[[Moçâmedes]] |align="right"|57,091 |align="right"|495,326 |- |17 |Uíge |[[Uíge]] |align="right"|58,698 |align="right"|1,483,118 |- |18 |Zaire |M'banza-Kongo |align="right"|40,130 |align="right"|594,428 |- | |'''Angola''' | |'''1,288,533''' | '''25,339,024''' |} | [[File:MAPAANGOLAv3.jpg|thumb| Mga lalawigan ng Angola na may pinakabagong dibisyong heograpiko]] | |} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Bibliograpiya== * {{cite book|title=Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 through 1998 |author= Gwillim Law |url=https://books.google.com/books?id=nXCeCQAAQBAJ |publisher=[[McFarland & Company]] |location=US |isbn=0786407298 |chapter=Angola |pages=27-29 |year=1999 |language=en }} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Angola]] e1hx377kjs4s5rj2uaxs0ghrltehsrn 0 235831 2231983 1771757 2026-10-06T04:34:06Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1377114972|Bengo Province]]" 2231983 wikitext text/x-wiki [[File:Barco_com_pescadores_em_uma_praia_de_Cabo_Ledo,_Angola.jpg|thumb| Isang bangka sa dalampasigan ng Bengo]] Ang '''Bengo''' ay isang [[Mga lalawigan ng Angola|lalawigan]] ng [[Angola]]. Ang kabesera nito ay [[Caxito]]. Ito ay may lawak na 31,371 kilometro kuwadrado, at ang populasyon nito ayon sa senso ng 2014 ay 356,641.<ref name="Censo2014"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="321">[https://web.archive.org/web/20200807182919/https://www.ine.gov.ao/images/Censo_2014/BENGO_PUBLICACAO_RESULTADOS_DEFINITIVOS_VF_03_11_2016_Rev_DG.pdf "Resultados Definitivos Recenseamento Geral da População e Habitação – 2014 Província do Bengo"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="322">''Instituto Nacional de Estatística, República de Angola''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="323">Archived from [https://www.ine.gov.ao/images/Censo_2014/BENGO_PUBLICACAO_RESULTADOS_DEFINITIVOS_VF_03_11_2016_Rev_DG.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 7 August 2020<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="324"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">3 May</span> 2020</span>.</span></cite></ref> Ang lalawigan ay nilikha noong 1980 sa pamamagitan ng paghahati sa orihinal na lalawigan ng [[Lalawigan ng Luanda|Luanda]] sa Bengo at isang bagong mas maliit na lalawigan ng Luanda.<ref name="Law_29-11"> {{Cite web |last=National Assembly of Angola |date=27 July 2011 |title=Lei n.º 29/11 de 1 de Setembro - Alteração da Divisão Político-Administrativa das províncias de Luanda e Bengo |trans-title=Law to change the politico-administrative divisions of Luanda and Bengo provinces |url=http://www.info-angola.ao/attachments/article/3442/Lei%20n_29-11,_de_1_de_Setembro.docx.pdf |access-date=20 March 2012 |publisher=IPGUL 'Noticias' |language=pt}} </ref> == Heograpiya == Ang lalawigan ay napapaligiran ng mga lalawigan ng [[Lalawigan ng Zaire|Zaire]] sa Hilaga, [[Lalawigan ng Uíge|Uige]] sa Hilagang-Silangan, [[Lalawigan ng Cuanza Norte|Cuanza Norte]] sa Silangan, at [[Lalawigan ng Cuanza Sul|Cuanza Sul]] sa Timog. Mayroon itong dalawang kahabaan ng kanlurang baybayin sa kahabaan ng [[Karagatang Atlantiko]], at bumubuo ng isang engklabo sa paligid ng lalawigan ng [[Lalawigan ng Luanda|Luanda]] ng pambansang kabesera. Nandito ang [[Liwasang Pambansa ng Kissama]] at ang [[Reserbang Panggubat ng Kibinda]]. Ang probinsiya ay mayroon ding ilang mga lawa, karamihan sa mga ito ay nasa mga munisipalidad ng [[Dande]] at [[Ícolo e Bengo]]. May mga lawa sa [[Panguila]] at [[Ibendoa]], [[Cabiri(Angola)|Cabiri]], at [[Ulua do Sungui]].{{Fact|date=December 2014}} == Mga munisipalidad == === Simula noong repormang teritoryal noong Hulyo 2011 === Inaprubahan ng Pambansang Asamblea ng Angola ang isang batas noong Hulyo 27, 2011 na muling nag-oorganisa ng mga subdibisyong teritoryal ng mga Lalawigan ng Luanda at Bengo.<ref name="Law_29-11" /> Inilipat ng batas ang mga munisipalidad ng [[Ícolo e Bengo]] at [[Quiçama]] mula sa Lalawigan ng Bengo patungong Lalawigan ng Luanda at lumikha ng mga bagong munisipalidad sa parehong lalawigan. Ngayon, ang Lalawigan ng Bengo ay nahahati sa anim na munisipalidad:<ref name="Info-Angola_Bengo">{{Cite web |title=Bengo |url=http://www.info-angola.ao/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=8&Itemid=1133 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122182029/http://www.info-angola.ao/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=8&Itemid=1133 |archive-date=2012-01-22 |access-date=20 March 2012}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Munisipalidad ! [[Kabisera|Kabesera]]<ref name="geohive2">[http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx?levels=Bengo Angola Statistics: Bengo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015185416/http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx?levels=Bengo|date=2009-10-15}}.</ref> ! [[Sukat|Lawak]] (km2)<ref name="geohive2" /> ! [[Populasyon|Pop.]] (tinataya noong 2006)<ref name="geohive2" /> |- | [[Ambriz]] | [[Ambriz]] | 4,204 | 16,611 |- | [[Bula-Atumba]] <ref name="geohive-bengo">{{Cite web |title=Angola Statistics: Bengo |url=http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx?levels=Bengo |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091015185416/http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx?levels=Bengo |archive-date=15 October 2009 |access-date=28 Feb 2010 |publisher=GeoHive}}</ref> | [[Bula, Angola|Bula]] | 3,604 | 56,718 |- | [[Dande]] | [[Caxito]] | 6,529 | 82,992 |- | [[Dembos]]<ref name="geohive-bengo" /><ref name="info-angola">{{Cite web |title=Bengo: Municípios |url=http://www.info-angola.ao/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=38&Itemid=65 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170322112311/http://www.info-angola.ao/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=38&Itemid=65 |archive-date=2017-03-22 |access-date=27 Feb 2010 |publisher=Info-Angola |language=pt}}</ref> | [[Quibaxe]] | 2,444 | 58,941 |- | [[Nambuangongo]] | [[Muxaluando]] | 5,604 | 110,831 |- | [[Pango-Aluquém]]<ref name="geohive-bengo" /><ref name="info-angola" /> | [[Pango, Angola|Pango]] | 2,754 | 45,680 |} == Tingnan din == * [[Moog ng Muxima]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Bengo Province}}{{Provinces of Angola}}{{Mga munisipalidad ng Angola}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Angola]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ta1zjv8l3zjwa1kysfd0p8onp0t1c3g 0 235841 2231821 1771765 2026-10-05T15:32:18Z Ryomaandres 8044 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/Jojit fb|Jojit fb]] ([[User talk:Jojit fb|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Mananaliksik|Mananaliksik]] 1551362 wikitext text/x-wiki Ang '''Luanda''' ay isang [[Mga lalawigan ng Angola|lalawigan]] ng [[Angola]]. [[Kategorya:Mga lalawigan ng Angola]] ogi4onip8402w2b5tcpufpsy3v35q7m 2231822 2231821 2026-10-05T15:36:44Z Ryomaandres 8044 2231822 wikitext text/x-wiki Ang '''Luanda''' ay isang [[Mga lalawigan ng Angola|lalawigan]] ng [[Angola]]. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 1,649 km2, at may populasyon na humigit-kumulang 8,665,510, ayon sa senso noong Setyembre 19, 2024.<ref>{{Cite web |title=City Population: Check for Humans |url=https://www.citypopulation.de/checkhuman.html?url=%2Fen%2Fangola%2Fadmin%2F05__luanda%2F |access-date=2026-09-30 |website=www.citypopulation.de}}</ref> Ang lungsod ng Luanda ay ang kabesera ng lalawigan at Angola. Ito ay nagsisilbing pangunahing daungan ng bansa, kultural at urban na sentro at sumasakop sa 44.8 milya kuwadrado.<ref>{{cite web |last1=World's Capital Cities |title=Capital Facts for Luanda, Angola |url=https://www.worldscapitalcities.com/capital-facts-for-luanda-angola/ |access-date=23 April 2019 |website=worldscapitalcities.com}}</ref> == Kasaysayan == Lumaki ang orihinal na Lalawigan ng Luanda bago ang digmaan noong ika-20 siglo dahil sa urbanisasyon ng Angola. Nahati ito sa mga lalawigan ng Luanda at [[Lalawigan ng Bengo|Bengo]] noong 1980. Inilipat ng bagong reporma noong 2011 ang mga munisipalidad ng Icolo e Bengo at Quiçama mula Bengo patungo sa Lalawigan ng Luanda, kaya ang lalawigan ay may 3 kalapit sa halip na mapalibutan ng Bengo. Ang repormang pang-administratibo na ito ay makabuluhang nagdagdag sa lupain ng Lalawigan ng Luanda. Ito ay dating may lawak na 2,417 kilometro kuwadrado (933 mi2) at may naiulat na populasyon na 6,542,942 noong 2014, bago ibigay ang reorganisasyon.<ref name="ine.gov.ao">http://citypopulation.de/php/angola-admin.php via Instituto Nacional de Estatístiica, República de Angola (web)</ref> Noong 2024, muling nabawasan ang lalawigan. == Mga gobernador == Kabilang sa mga Gobernador ng Lalawigan ng Luanda sina: Francisca Espírito Santo (c. 2009–2010),<ref>{{cite web |title=Perfil do Governador |url=http://www.luanda.gov.ao/Institucional.aspx?op=4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100804105229/http://www.luanda.gov.ao/Institucional.aspx?op=4 |archive-date=August 4, 2010 |work=Governo Provincial de Luanda |publisher=Governo da República de Angola |language=pt}}</ref> Jose Maria dos Santos (c. 2011–2013), at Graciano Francisco Domingos (c. 2014). == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga lalawigan ng Angola]] bm5k71a70yg4h9srcz2453z0lu062j1 0 245811 2232086 2228789 2026-10-06T10:08:36Z ~2026-53137-20 167119 2232086 wikitext text/x-wiki Mga pangyayaring naganap sa taong '''2010 sa Pilipinas'''. == Panunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) (hanggang Hunyo 30); [[Benigno Aquino III]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) (simula Hunyo 30) * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (''Independent'') (hanggang Hunyo 30); [[Jejomar Binay]] ([[PDP–Laban|PDP-Laban]]) (simula Hunyo 30) * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] (hanggang Hunyo 4); Ika-15 Kongreso ng Pilipinas (simula Hulyo 26) ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Juan Ponce Enrile]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Prospero Nograles]] (hanggang Hunyo 26);[[Feliciano Belmonte, Jr.]] (simula Hunyo 26) * [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Reynato Puno]] (hanggang Mayo 17); [[Renato Corona]] (simula Mayo 17) == Kaganapan == === Enero === * Enero 3 -- Iniulat na ang mga mamamayan ay unti-unti nang bumabalik sa kanilang mga tirahan matapos ibaba ang alerto sa [[Bulkang Mayon]]. * Enero 5 -- Naghain ng sagot ang pangunahing suspek sa [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] sa Maguindanao, na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.]] na wala siyang kasalanan sa nasabing krimen.<ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/05/philippines.murder.trial/ "Philippines mayor pleads not guilty to murder"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045318/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/05/philippines.murder.trial/ |date=2016-03-04 }} [[CNN]].'' 01-05-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/8440592.stm "Philippines massacre suspect Ampatuan pleads not guilty"] [[BBC|BBC News]].'' 01-05-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 11 -- Mahigit apatnapung [[Tao|katao]] kasama ang ilang [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|sundalo]] at [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]] ang nahuli sa paglabag sa pagbabawal ng [[baril]] alinsunod sa [[batas]] ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|halalan]] sa [[Pilipinas|bansa]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/01/11/10/3-soldiers-5-cops-violate-gun-ban "(UPDATE) 3 soldiers, 5 cops violate gun ban"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/181282/news/nation/3-govt-officials-among-48-arrested-violators-of-gun-ban "3 govt officials among 48 arrested violators of gun ban"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.mysinchew.com/node/33790 "47 arrested after Philippine gun ban: police"] My Sinchew.'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 12 -- Muling nakatapak si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]] sa [[Malakanyang]] para sa pulong ng Pambansang Konseho ng Seguridad ng [[Pilipinas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/181334/news/nation/9-years-after-ouster-erap-back-in-malaca-ang "9 years after ouster, Erap back in Malacañang"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-12-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20100118131401/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gsNc1i92RM39KAUlOxMquuYg-oxw "Ex-Philippine leader says 'destined' for new term"] [[Agence France-Presse]].'' 01-12-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/01/11/10/erap-return-malaca%C3%B1ang "Erap to return to Malacañang"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 21 -- Ibinasura ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|komisyon ng halalan]] ng [[Pilipinas]] ang kasong diskwalipikasyon sa pagtakbo sa pagka-[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ni [[Joseph Estrada]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182143/news/nation/comelec-defends-decision-allowing-estrada-to-run-in-may-polls "Comelec defends decision allowing Estrada to run in May polls"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.nytimes.com/2010/01/21/world/asia/21phils.html "Philippines Panel Clears Election Bid by Former President"] The New York Times.'' 01-20-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 22 -- Pinaniniwalaang namatay ang militanteng [[Pinoy]] na kasapi ng [[Abu Sayyaf]] sa pag-atake ng Amerika malapit sa hangganan ng [[Apganistan]] at [[Pakistan]].<ref>''[http://www.longwarjournal.org/archives/2010/01/wanted_abu_sayyaf_op.php "Wanted Abu Sayyaf operative reported killed in North Waziristan"] The Long War Journal.'' 01-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8473921.stm "US drone 'kills Filipino militant Abdul Basit Usman'"] [[BBC|BBC News]].'' 01-22-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://gulfnews.com/news/asia/pakistan/filipino-militant-believed-killed-in-us-drone-attack-in-pakistan-1.571935 "Filipino militant believed killed in US drone attack in Pakistan"] Gulf News (Pakistan).'' 01-22-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 27 -- Tumestigo si [[Esmael Mangudadatu]], ang kalaban ng pangunahing suspek sa [[Pamamaslang sa Maguindanao]] na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.]], sa pagdinig ng kaso.<ref>''[https://web.archive.org/web/20100130150306/http://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5gmRXdkrvSM6V75Ag2dfv1qEblmhg "Witness testifies clan chief, son planned Philippine massacre, hired militiamen for killings"] The Canadian Press.'' 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182626/news/nation/mangudadatu-faces-andal-jr-in-ampatuan-massacre-trial "Mangudadatu faces Andal Jr. in Ampatuan massacre trial"] [[GMA News]]''. 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.mysinchew.com/node/34581 "Witness recalls wife's last words before Philippine massacre"] My Sinchew.'' 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 29 --  Muling binuksan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[Moro Islamic Liberation Front]] ang usapang pangkapayaan sa pamamatnubay ng tagapagmatyag sa [[Malaysia]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182717/news/nation/gov-t-milf-resume-formal-talks-in-malaysia "Gov’t, MILF resume formal talks in Malaysia"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-28-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> === Pebrero === [[Talaksan:Ph locator laguna binan.png|thumb|Mapa ng [[Laguna|Lalawigan ng Laguna]] na nagpapakita ng kinaroroonan ng [[Biñan|Lungsod ng Biñan]].]] * Pebrero 2 -- Ipinatupad ang pagiging lungsod ng bayan ng [[Biñan|Biñan, Laguna]], ang [[Tala ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-138]] na lungsod sa bansa, sa bisa ng Batas Republika Blg. 9740 na naunang nilagdaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] noong 2009, na nagsabatas na gawing lungsod ang naturang bayan.<ref>''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209740.pdf "Republic Act 9740"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-30-2009. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209740.pdf "Republic Act 9740"]'' ''[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2009/ra_9740_2009.html The LawPhil Project]''. Hinango 11-14-2016.</ref> * Pebrero 4 -- Dinala sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]] ang kasong diskwalipikasyon ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa pagtakbong [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan]] sa darating na [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|darating na halalan]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/183145/news/nation/sc-asked-to-nix-arroyo-congress-bid "SC asked to nix Arroyo Congress bid"] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-04-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 6 -- Inaresto ng militar at pulisya ang 43 ''health workers'' (Tinaguriang ''Morong 43'') na pinagbintangang kasapi ng [[Bagong Hukbong Bayan]] (NPA).<ref>''[http://bulatlat.com/main/2010/02/07/military-continues-to-deny-friends-kin-access-to-morong-43/ "Military Continues to Deny Friends, Kin Access to ‘Morong 43’"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819033057/http://www.bulatlat.com/main/2010/02/07/military-continues-to-deny-friends-kin-access-to-morong-43/ |date=2010-08-19 }} Bulatlat.'' 02-07-2010. Hinango 06-13-2016.</ref> * Pebrero 9 -- Kinasuhan ng pagpaslang sina [[Andal Ampatuan, Jr.]], dating kaalyado ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at 196 iba pa, kaugnay ng [[Pamamaslang sa Maguindanao]] noong Nobyembre 2009.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/02/09/10/doj-oks-murder-raps-vs-ampatuan-sr-196-others "DOJ OKs murder raps vs Ampatuan Sr, 196 others"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20120226030440/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iNJaC3hTn25jWZFp-yHVtwC-oGvA "197 people charged with murder over Philippine massacre"] [[Agence France-Presse]].'' 02-08-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.abc.net.au/news/2010-02-09/197-charged-over-philippines-massacre/325542 "197 charged over Philippines massacre"] Australian Broadcasting Corporation.'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[https://www.theguardian.com/world/2010/feb/09/philippines-charge-clan-head-massacre "Philippines clan head charged over Maguindanao massacre"] The Guardian.'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 15 -- Inendorso [[Mike Velarde]] ng [[El Shaddai]] ang kandidatura nina [[Manny Villar]] at [[Loren Legarda]] para sa [[Halalan sa Pagkapangulo ng Pilipinas, 2010|halalan sa pagkapangulo sa 2010]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8515639.stm "Philippine El Shaddai church backs Manuel Villar"] [[BBC|BBC News]].'' 02-15-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 16 -- Nilagdaan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang batas na nagtatanggal ng saklaw para sa karagdagang buwis sa mga matatanda sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184033/news/nation/arroyo-finally-signs-vat-exemption-law-for-elderly "Arroyo finally signs VAT exemption law for elderly"] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/business/02/16/10/pgma-signs-law-e-vat-exemption-senior-citizens "PGMA signs into law E-VAT exemption for senior citizens"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 17 ** Tatlo ang patay at mahigit 2,000 pa ang inilikas mula sa kanilang mga bahay matapos tumagas ang isang kemikal sa daungan sa lalawigan ng [[Batangas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184086/news/regions/3-die-2000-evacuated-due-to-fumes-in-batangas "3 die, 2000 evacuated due to fumes in Batangas"] [[GMA Network|GMA News]]''. 02-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> ** Iniulat na pinakamataas na bilang ng namatay na mga mamamahayag naitala sa 70 noong taong 2009 kung saan 31 ang sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/8519204.stm "Journalist deaths 'reach record level' in 2009"] [[BBC|BBC News]].'' 02-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 21 -- Napatay ang anim na [[Islam|Islamikong]] militanteng [[Abu Sayyaf]] kasama ang "most wanted" na pinuno na si Albader Parad, sa pakikipagsagupa sa mga [[sundalo]] sa paanan ng Bundok Tucay sa [[Maimbung, Sulu]] sa [[Jolo]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/02/20102217219857969.html "Abu Sayyaf commander killed in raid"] Al Jazeera.'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-militant-idUSTRE61K0YU20100221 "Philippines says kills Islamic militant leader"] [[Reuters]]''. 02-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8526703.stm "Abu Sayyaf commander killed in Philippines raid"] [[BBC|BBC News]].'' 02-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 27 -- Labing-isa ang patay at mahigit sampu pa ang sugatan sa pag-atake ng [[Islam|Islamikong]] grupo na [[Abu Sayyaf]] sa lalawigan ng [[Basilan]].<ref>''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-refile-idUSTRE61Q0P020100227 "Philippine rebels raid southern village, 11 dead"] [[Reuters]].'' 02-26-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8540275.stm "Abu Sayyaf militants raid Philippine village"] [[BBC|BBC News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184920/news/regions/11-killed-10-others-hurt-in-basilan-bandit-attack "11 killed, 10 others hurt in Basilan bandit attack"] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/02/27/10/70-gunmen-raid-basilan-village "Abu Sayyaf bandits kill baby, 10 others in Basilan]" [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> === Marso === * Marso 1 -- Nilagdaan ang ''Memorandum of Understanding on the Conservation of Migratory Sharks'' sa [[Maynila]]. * Marso 6 -- Hindi bababa sa 11 sundalong [[Pilipino]] ang patay sa pananambang ng mga rebeldeng [[komunista]] sa [[Mansalay, Oriental Mindoro]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/03/201036103350497843.html "Philippine troops killed in ambush"] Al Jazeera.'' 03-06-2010. Hnango 11-12-2016.</ref> * Marso 7 -- Labingdalawa ang patay sa pagbangga ng isang bus ng mga manlalakbay sa isang puno sa [[Pugo, La Union]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/185546/news/regions/death-toll-in-la-union-bus-accident-now-12 "Death toll in La Union bus accident now 12"] [[GMA Network|GMA News]].'' 03-07-2010. Hnango 11-12-2016.</ref> * Marso 17 -- Ayon sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]], maaaring magtalaga ng [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/186333/news/nation/supreme-court-allows-arroyo-to-appoint-next-chief-justice "Supreme Court allows Arroyo to appoint next chief justice"] [[GMA Network|GMA News]].'' 03-17-2010. Hnango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/03/17/10/sc-president-arroyo-can-appoint-new-cj "SC: President Arroyo can appoint new chief justice"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 03-17-2010. Hnango 11-12-2016.</ref> === Abril === === Mayo === * Mayo 10 -- '''Halalan.''' Ginanap ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|pangkalahatang halalan]] sa Pilipinas, ang pangalawang halalang ''computerized'' o ''automated'' sa kasaysayan ng bansa pagkatapos ng halalan sa [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao]] dalawang taon ang nakalipas noong 2008. Ginamit dito ang makinang ''Precinct Count Optical Scan''. * Mayo 27 -- Tatlong katao ang dinukot umano ng [[Abu Sayyaf]], isang grupong may kaugnayan sa [[Al-Qaeda]], sa katimugang bahagi ng [[Pilipinas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192016/news/regions/abu-sayyaf-bandits-seize-3-men-in-basilan-police "Abu Sayyaf bandits seize 3 men in Basilan — police"] [[GMA Network|GMA News]].'' 05-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/05/27/10/abu-sayyaf-abduct-3-basilan "Abu Sayyaf abducts 3 in Basilan"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]]''. 05-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> === Hunyo === * Hunyo 3 -- Tatlong pinaghihinalaang mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang napatay ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Katihan]] ng [[Pilipinas]] sa isang labanan sa [[Taysan, Batangas|Taysan]], [[Batangas]].<ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7011088.html "Philippine military attacks rebels' base in N Philippines"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/03/10/3-rebels-die-batangas-encounter "3 rebels die in Batangas encounter"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192514/news/regions/3-npa-rebels-killed-in-predawn-batangas-clash "3 NPA rebels killed in predawn Batangas clash"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 4 -- Ang kapatid ng Tagapangasiwa ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] (BSP) na si Amando M. Tetangco Jr. ay isa sa mga natagpuang patay sa isang sasakyan sa Timog Park sa [[Lungsod ng Angeles]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192620/news/regions/bsp-head-s-brod-2-others-shot-dead-in-pampanga "BSP head’s brod, 2 others shot dead in Pampanga"]'' ''[[GMA Network|GMA News]].'' 06-04-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 8 -- Nagwaging [[Pangulo ng Pilipinas]] si [[Benigno Aquino III|Benigno "Noynoy" Aquino III]] sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2010|halalang pampanguluhan]] bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-15]] [[Pangulo ng Pilipinas]], kung saan si [[Jejomar Binay]] ang nahalal na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]. Nahalal sila noong Hunyo 9.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/08/10/final-tally-binay-leads-roxas-700000-votes "Final tally: Binay leads Roxas by 700,000 votes"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-08-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192941/news/nation/noynoy-binay-retain-leads-sure-to-be-proclaimed "Noynoy, Binay retain leads, sure to be proclaimed"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-08-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 9 -- Mainit na tinanggap ng mga dumalo sa kanyang pananalita ukol sa [[pagbabago ng klima]] sa [[Pilipinas]] ang dating [[Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos|Pangalawang Pangulo]] ng [[Estados Unidos]] na si [[Al Gore]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/09/10/gore-draws-crowds-climate-change-lecture "Gore draws crowds to climate change lecture"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 13 -- '''Sakunaː Aksidente.''' Hindi bababa sa 18 katao ang patay at mahigit 30 pa ang nasugatan nang mahulog ang isang bus sa bangin sa [[Balamban, Cebu]].<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2010-06/14/c_13349795.htm "Philippine bus crash kills at least 18 people] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065132/http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2010-06/14/c_13349795.htm |date=2016-03-04 }}" Xinhua.'' 06-14-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 16 ** Nasabat ang ''cocaine'' na nagkakahalaga ng 2 milyong [[Piso ng Pilipinas|Piso]] sa isang pulis sa [[Lungsod ng Pasig]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/193600/news/nation/p20-m-worth-of-cocaine-seized-from-airport-police-officer "P20-M worth of cocaine seized from airport police officer"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/06/16/10/cop-nabbed-selling-4-kilos-cocaine "Cop nabbed for selling 4 kilos of cocaine"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> ** Nailigtas ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Hukbong Sandatahan]] ng [[Pilipinas]] ang negosyanteng taga-Suwisa na nabihag sa loob ng dalawang buwan, sa timog ng bansa.<ref>''[https://web.archive.org/web/20100617065958/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gSXaqvbY1xBvh3GSiA5LiBvP_SvQ "Kidnapped Swiss national freed in Philippines: authorities"] [[Agence France-Presse]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/15/10/swiss-kidnap-victim-released-zamboanga-city "Swiss kidnap victim rescued in Zamboanga City"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.swissinfo.ch/eng/swiss-hostage-in-philippines-freed/9107598 "Swiss hostage in Philippines freed"] Swiss Info.'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 17 -- Binaril at napatay ang Aleman na opisyal ng [[Makati Shangri-La, Manila|Makati Shangri-La Hotel]] sa [[Lungsod ng Makati|Makati]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/193687/news/nation/german-hotel-exec-gunned-down-in-makati-police "German hotel exec gunned down in Makati — police"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/06/17/10/shangri-las-food-and-beverage-manager-shot-dead-makati "Shangri-La's food and beverage director shot dead in Makati"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 21 -- Dinukot ang anak ng isang opisyal ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] ng [[Pilipinas]] sa [[Lanao del Sur]] sa [[Mindanao]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/21/10/son-comelec-commissioner-kidnapped "Son of Comelec commissioner kidnapped"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194012/news/specialreports/poll-official-s-son-abducted-by-men-seeking-to-nullify-votes "Poll official's son abducted by men seeking to nullify votes"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 23 -- Siyam katao ang patay at isa pa ang sugatan sa pagsabog ng isang trak ng LPG sa isang kainan sa [[Carmona, Kabite]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/23/10/9-die-lpg-tank-blasts-cavite "9 die in LPG tank blasts in Cavite"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-23-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194163/news/regions/9-killed-1-hurt-in-fiery-road-accident-in-cavite "9 killed, 1 hurt in fiery road accident in Cavite"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-23-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 25 -- Isang kawal ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] ang patay at dalawa pa ang sugatan sa pananambang ng mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa lalawigan ng [[Batangas]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/25/10/suspected-npa-rebels-shoot-dead-air-force-man-2-others-hurt "Suspected NPA rebels shoot dead Air Force man, 2 others hurt"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-26-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194404/news/regions/soldier-killed-two-hurt-in-batangas-ambush "Soldier killed, two hurt in Batangas ambush"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-25-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 29 ** Pinangalanan ni [[Noynoy Aquino]] ang kanyang gabinete subalit siya muna ang tatayong [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]]. ** Hinirang si dating [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] [[Hilario Davide, Jr.]] na mamuno sa komisyon sa katotohanan na magbibigay katapusan sa maraming mga usapin. [[Talaksan:Benigno Aquino III 090925.jpg|thumb|[[Benigno Aquino III]]]] * Hunyo 30 ** Pagkapangulo ni [[Benigno Aquino III|Benigno "Noynoy" Aquino III]]. Naganap ang pagtatalaga sa tungkulin kay ''President-elect'' [[Benigno Aquino III|Noynoy Aquino]], opisyal na nagdeklara sa kanya bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-15]] [[Pangulo ng Pilipinas]]. Nanumpa si [[Noynoy Aquino|Aquino]], gayundin si [[Jejomar Binay]] bilang Ika-15 na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]]. Samantala, bumaba sa pwesto si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at nanumpa bilang kinatawan ng [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Pampanga#Ikalawang Distrito|ikalawang]] distrito ng [[Pampanga]]. ** Dalawang [[sundalo]] ang patay sa pananambang ng mga pinaghihinalaang miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa bayan ng [[Sampaloc, Quezon]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/30/10/2-soldiers-killed-1-wounded-npa-attack-quezon "2 soldiers killed, 1 wounded in NPA attack in Quezon"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194900/news/regions/2-soldiers-killed-1-hurt-in-npa-ambush-in-quezon "2 soldiers killed, 1 hurt in NPA ambush in Quezon"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> === Hulyo === * Hulyo 1 -- Isinulong ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] at ngayo'y kinatawan ng [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Pampanga#Ikalawang Distrito|ikalawang]] distrito ng [[Pampanga]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagsusog sa [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saligang-batas]] ng [[Pilipinas]].<ref>''[http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFTRE6601KN20100701 "Arroyo seeks changes to Philippine constitution"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224502/http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFTRE6601KN20100701 |date=2016-03-04 }} [[Reuters]].'' 07-01-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 4 --  Mahigit 15 katao ang patay at 48 pa ang nasugatan matapos bumangga sa isang bakod ang isang bus sa [[Cebu (lalawigan)|Cebu]].<ref>''[http://www.bbc.com/news/10500664 "Fifteen die as Philippine bus hits wall to avoid crowd"] [[BBC|BBC News]].'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7051595.html "15 people killed, 48 injured in C. Philippines' road accident"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.news.com.au/world/fifteen-dead-in-philippines-bus-crash/story-e6frfl00-1225887685271 "Fifteen dead in Philippines bus crash"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100708230723/http://www.news.com.au/world/fifteen-dead-in-philippines-bus-crash/story-e6frfl00-1225887685271 |date=2010-07-08 }} news.com.au.'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20100708025505/http://timesofindia.indiatimes.com/World/Rest-of-World/15-dead-in-Philippine-bus-crash/articleshow/6126711.cms "15 dead in Philippine bus crash"] The Times of India.'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 5 ** Isa ang patay at dalawa pa ang sugatan nang tambangan ang komboy ng isang [[Punong-bayan|Pangalawang Punong-bayan]] ng isang bayan sa [[Lanao del Sur]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/05/10/lanao-town-vice-mayor-survives-ambush-1-killed "Lanao town vice-mayor survives ambush; 1 killed"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7052661.html "Gunmen ambush town vice mayor convoy in S Philippines"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195230/news/regions/report-1-killed-2-hurt-in-lanao-sur-ambush "Report: 1 killed, 2 hurt in Lanao Sur ambush"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Isang aktibista ang patay sa [[Aklan]], kauna-unahan sa pamumuno ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Noynoy Aquino]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/05/10/activist-leader-killed-aklan-1st-under-aquino-admin "Activist leader killed in Aklan; 1st under Aquino admin"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195233/news/regions/bayan-muna-coordinator-in-aklan-shot-dead "Bayan Muna coordinator in Aklan shot dead"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 6 ** Apektado ang mga mangingisda sa isang nayon sa [[Calatagan, Batangas|Calatagan]], [[Batangas]] ng pagkalat ng tumagas na [[langis]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/06/10/oil-spill-hurting-fishing-village-batangas "Oil spill hurting fishing village in Batangas"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195310/news/regions/coast-guard-sends-team-to-check-oil-spill-in-batangas "Coast Guard sends team to check oil spill in Batangas"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Nasagip na ng kapulisan ang dinukot na [[Tsinong]] mangangalakal sa [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] sa [[Pilipinas]] noong nakaraang taon.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/06/10/kidnapped-chinese-trader-rescued-sulu "Kidnapped Chinese trader rescued in Sulu"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 8 -- Sumuko na pagkalipas ng tatlong taon ang takas na kapitan sa [[Pilipinas]] na si Nicanor Faeldon, na inakusahan ng pakikisangkot sa [[Pag-aalsa sa Oakwood]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/07/20107841222519848.html "Rebel Philippine captain surrenders"] Al Jazeera.'' 07-08-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.bbc.com/news/10549460 "Philippine coup plotter surrenders to new government"] [[BBC|BBC News]].'' 07-08-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 13 -- Unang bagyo sa [[Pilipinas]] para sa taong ito patungo sa direksiyon ng bansa kung saan 33 sa 81 na mga lalawigan ng bansa at ang kabisera na [[Kalakhang Maynila]] ay inilagay sa babala ng bagyo.<ref>''[http://www.smh.com.au//breaking-news-world/philippines-braces-for-typhoon-20100713-1098g.html "Philippines braces for typhoon"] The Sydney Morning Herald.'' 07-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 15 ** Nahirang ang [[dekano]] ng Kolehiyo ng Batas ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas]] na si Marvic Leonen na tagapamuno ng lupon ng kinatawan ng pamahalaan sa pakikipag-usap sa mga [[MILF]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196127/news/nation/up-law-dean-heads-grp-panel-in-talks-with-milf "UP Law dean heads GRP panel in talks with MILF"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-15-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Umabot na sa mahigit dalawampung katao ang bilang ng namatay sa [[Pilipinas]] dahil sa Bagyong Basyang (Pandaigdigang pangalan: Conson). * Hulyo 21 ** Iniwanan ng mana na nagkakahalaga ng mahigit 200 milyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] ang kasambahay na [[Pilipina]] sa [[Singapore]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20100724024019/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hynme2DXkHJQjcRg7qQYgR1gha9g "Filipina maid inherits millions from employer"] [[Agence France-Presse]].'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196619/news/pinay-helper-in-singapore-inherits-millions-from-employer "Pinay helper in Singapore inherits millions from employer"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1296505/The-3million-maid-Filipina-servant-left-fortune-AND-luxury-Singapore-apartment-grateful-employer.html "The £3million maid: Filipina servant left a fortune AND a luxury Singapore apartment by grateful employer"] Daily Mail (UK).'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Dalawang [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|sundalo]] ang patay sa pananambang ng mga pinaghihinalaang mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa lalawigan ng [[Batangas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196613/news/regions/suspected-rebels-kill-2-soldiers-in-batangas-ambush "Suspected rebels kill 2 soldiers in Batangas ambush"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/21/10/rebels-kill-2-army-men-batangas "Rebels kill 2 Army men in Batangas"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Niyanig ng lindol na may kalakhang 5 ang [[Silangang Samar]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/21/10/quakes-jolt-eastern-samar-ilocos-provinces "Quakes jolt Eastern Samar, Ilocos provinces"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196579/news/regions/predawn-quake-jolts-eastern-visayas-anew "Predawn quake jolts Eastern Visayas anew"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 22 ** Natagpuang patay ang isang [[Amerikano]] at apat na [[Pilipino]] sa kanilang tinutuluyan sa pinaghihinalaang insidente ng pagnanakaw sa [[Lungsod ng Angeles|Lungsod ng Angeles, Pampanga]].<ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7077479.html "American national, 4 Filipinos killed in N Philippine"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Inaresto ang labingpitong [[Pilipino]] sa [[Abu Dhabi]] sa [[UAE]] dahil sa pagpapatakbo ng sindikato na nangangalakal ng mga kapwa Pilipino sa nasabing bansa.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196679/news/17-filipinos-arrested-in-uae-for-human-trafficking "17 Filipinos arrested in UAE for human trafficking"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Isinampa ang kasong ''impeachment'' laban kay noo'y [[Tanod-bayan|Ombudsman]] [[Merceditas Gutierrez]] ng partidong ''[[Akbayan Citizens' Action Party|Akbayan Citizens 'Action Party]]''.<ref>[http://www.gmanews.tv/story/196728/ex-rep-hontiveros-leads-2nd-impeachment-vs-gutierrez ''"Ex-Rep. Hontiveros leads 2nd impeachment vs Gutierrez"''] ''[[GMA Network|GMA News]].'' 07-22-2010. Hinango 05-24-2016.</ref> * Hulyo 23 ** Isang [[Pinoy]] ang patay nang kapusin ng hininga dahil sa usok sa nasusunog na bus na nasa pagitan ng bayan ng Varazze at Celle Ligure sa [[Italya]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196810/news/dfa-pinoy-dies-another-airlifted-in-italy-bus-accident "DFA: Pinoy dies, another airlifted in Italy bus accident"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/global-filipino/07/23/10/1-dead-tourist-bus-filipinos-catches-fire-italy "1 dead as tourist bus with Filipinos catches fire in Italy"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Hindi bababa sa anim na katao ang sugatan sa pag-atake sa [[Lungsod ng Iligan]] sa lalawigan ng [[Lanao del Norte]] noong madaling araw.<ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7078321.html "Grenade explodes in S. Philippines, 7 injured"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196790/news/regions/7-hurt-in-grenade-blast-in-iligan-city-police "7 hurt in grenade blast in Iligan City — police"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/23/10/predawn-grenade-blast-hurts-6-iligan "Predawn grenade blast hurts 6 in Iligan"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 26 ** Pagbubukas ng Ika-15 na Kongreso ng Pilipinas. Nahalal si [[Juan Ponce Enrile]] bilang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] at si [[Feliciano Belmonte, Jr.|Feliciano Belmonte]] bilang [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker]] ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]]. ** Isinagawa ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Benigno Aquino III]] ang kanyang unang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]]. * Hulyo 29 ** Sinuspinde ng [[Tanod-bayan]] ang anim na opisyal ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] ng [[Pilipinas]] kaugnay ng anomalya sa pantaklob sa balota noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|nakaraang halalan]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/07/29/10/comelec-execs-secrecy-folder-deal-suspended "Comelec execs in secrecy folder deal suspended"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-29-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Umamin sa kasalanan sa [[Estados Unidos]] ang kasapi ng [[Abu Sayyaf]] na bahagi ng pagdukot sa ilang [[Estados Unidos|Amerikano]] at mga [[Pilipino]] noong taong 1995.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197310/news/nation/sayyaf-member-in-1995-hostage-taking-pleads-guilty-in-us "Sayyaf member in 1995 hostage-taking pleads guilty in US"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-29-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20100823033630/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5htFlrJHJqA8DPaHt-Lh-eYNWXAyg "Abu Sayyaf co-founder pleads guilty in US"] [[Agence France-Presse]].'' 07-28-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.upi.com/Top_News/US/2010/07/28/Philippine-abductions-leader-admits-guilt/UPI-22281280364390/ "Philippine abductions leader admits guilt"] United Press International.'' 07-28-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 30 ** Niyanig ng lindol na may kalakhang 4.6 ang [[Mindoro]] at [[Batangas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197366/news/regions/magnitude-4-6-quake-rocks-mindoro "Magnitude-4.6 quake rocks Mindoro"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/30/10/earthquake-jolts-parts-mindoro-batangas "Earthquake jolts parts of Mindoro, Batangas"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Tatlong pinaghihinalaang miyembro ng rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang patay sa engkwentro sa [[Pampanga]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197382/news/regions/3-suspected-npa-rebels-killed-in-pampanga-clash "3 suspected NPA rebels killed in Pampanga clash"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/30/10/3-suspected-rebels-killed-pampanga "3 suspected rebels killed in Pampanga"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> === Agosto === * Agosto 1 -- Sinabihan ng [[Philippine Airlines]] ang 25 mga piloto na bumalik sa trabaho matapos magbitiw ang mga ito ng walang paalam na nagdulot ng pagkansela sa mga paglipad. * Agosto 2 ** Inilabas na ang tala ng mga gagawaran ng [[Gawad Ramon Magsaysay]], paparangalan ang mag-asawang [[Pilipino]], tatlong [[Tsino]], isang [[Bangladeshi]] at isang [[Hapon]].<ref>''[http://rmaward.asia/awardees/year/2010/ Awardees from 2010.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170822093950/http://rmaward.asia/awardees/year/2010/ |date=2017-08-22 }} [http://rmaward.asia/ The Ramon Magsaysay Award Foundation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170307120334/http://rmaward.asia/ |date=2017-03-07 }}'' Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/08/02/10/2-pinoy-science-teachers-among-2010-magsaysay-awardees "2 Pinoy science teachers among 2010 Magsaysay awardees"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ***Akiba, Tadatoshi ([[Hapon|Japan]]) ***Bernido, Christopher ([[Pilipinas]]) ***Bernido, Ma. Victoria Carpio ([[Pilipinas]]) ***Fu Qiping ([[Tsina]]) ***Huo Daishan ([[Tsina]]) ***Khan, A.H.M. Noman ([[Bangladesh]]) ***Pan Yue ([[Tsina]]) ** Napatay sa [[Lungsod ng Makati|Makati]] ang pinuno ng isang grupong nagnanakaw ng mga [[kotse]] sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/08/01/10/car-theft-gang-leader-ivan-padilla-arrested-makati "Car theft gang leader Ivan Padilla killed in Makati"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197556/news/nation/police-carjack-ring-leader-arrested-in-makati "Police: Carjack ring leader arrested in Makati"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 3 -- isinampa ang isa pang kasong ''impeachment'' laban kay noo'y [[Tanod-bayan|Ombudsman]] [[Merceditas Gutierrez]], ng partidong [[Bagong Alyansang Makabayan]] (BAYAN).<ref>''[http://www.gmanews.tv/story/197688/another-impeachment-complaint-filed-vs-ombudsman-gutierrez "Another impeachment complaint filed vs Ombudsman Gutierrez"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-03-2010. Hinango 05-24-2016.</ref> * Agosto 6 ** Nahuli sa [[Maguindanao]] ang isa sa mga suspek sa [[Pamamaslang sa Maguindanao]] noong taong 2009. ** Dalawa ang patay at ilan pa ang sugatan, kasama ang Gobernador ng [[Sulu]], sa pambobomba sa paliparan sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/05/philippines.airport.bombing/ "Suspected bomber dead in Philippines airport blast"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926060245/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/05/philippines.airport.bombing/ |date=2020-09-26 }} [[CNN]].'' 08-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-10889355 "Philippines airport bomb kills two, wounds governor"] [[BBC|BBC News]].'' 08-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 17 ** Nawala ang isang [[helikopter]] ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] sa dagat malapit sa [[Lungsod ng Zamboanga]], dalawang piloto ang lulan nito.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/17/c_13448698.htm "Navy helicopter crashes in S. Philippines, two pilots missing"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100821101436/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/17/c_13448698.htm |date=2010-08-21 }} Xinhua.'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/08/17/10/navy-chopper-crashes-near-zamboanga "Navy chopper crashes near Zamboanga"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Dinukot ang isang [[Tsino|Tsinong]] mangangalakal ng mga armadong kalalakihan sa [[Lungsod ng Cotabato]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/198703/news/regions/armed-men-abduct-trader-in-cotabato-city "Armed men abduct trader in Cotabato City"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/08/16/10/chinese-businessman-abducted-cotabato "Chinese businessman abducted in Cotabato"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-16-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 18 ** Naaresto ang lalaki mula sa [[Malaysia]], sa [[NAIA]] matapos mahulihan ng 14 na kilo ng shabu.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/198784/news/nation/authorities-seize-14-kg-of-shabu-from-malaysian-at-naia "Authorities seize 14 kg of shabu from Malaysian at NAIA"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/08/18/10/boc-seizes-shabu-haul-naia-2 "BOC seizes shabu haul at NAIA-2"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Hindi bababa sa 35 katao ang patay matapos malaglag sa bangin ang isang bus sa lalawigan ng [[Benguet]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20100821101734/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5g9dsw0CXoq6MPNYdZxqAekSDx6awD9HLMI181 "Bus crash in Philippines kills 35, but 8 survive"] The Associated Press.'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/18/philippines.bus.crash/ "Bus crash in Philippines kills 39"]{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[CNN]].'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/18/c_13450443.htm "At least 35 killed as bus plunges into ravine in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160428223625/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/18/c_13450443.htm |date=2016-04-28 }} Xinhua.'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 22 -- Nagsagawa ang [[Pilipinas]] at [[Estados Unidos]] ng magkasamang pagsasanay ng hukbo.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/22/c_13456737.htm "Philippine-U.S. forces hold joint exercise"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304100705/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/22/c_13456737.htm |date=2016-03-04 }} Xinhua.'' 08-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> [[Talaksan:2010 Manila hostage crisis bus.JPG|thumb|Ang bus ng [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|2010 Pagbibihag sa Maynila]] kung saan namatay ang 8 turista mula [[Hong Kong]].]] * Agosto 23 -- '''Krimen.''' Naganap ang [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pagbibihag sa Maynila]], na nagresulta sa pagkamatay ng walong turista mula [[Hong Kong]]. [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|Nambihag]] ang isang natiwalag na [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]] na tagasiyasat, ng isang bus na pagmamay-ari ng ''Hong Thai Travel'' at lahat ng 25 kataong sakay nito na pawang mga turista mula sa [[Hong Kong]], sa [[Manila|Maynila]] para manawagan sa kanyang pagkabalik sa trabaho. Napatay siya kalaunan. Hindi bababa sa 8 bihag ang namatay at dalawa pa ang malubhang nasugatan.<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/08/201082313340806606.html "Hostages die in Manila bus siege"] Al Jazeera.'' 08-24-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/23/philippines.bus.hostages/index.html?iref=NS1#fbid=Dxrzb6Q-4_O&wom=false "Gunman in the Philippines ends standoff by killing 8, wounding 7"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160318230003/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/23/philippines.bus.hostages/index.html?iref=NS1#fbid=Dxrzb6Q-4_O&wom=false |date=2016-03-18 }} [[CNN]].'' 08-24-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 24 ** Bumagsak ang mga paseguro sa [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas]] isang araw matapos ang [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|Pagbibihag ng bus sa Maynila]]. ** '''Aliwan at Kultura.''' (Oras sa Pilipinas) Itinanghal na ''Miss Universe 2010 4th runner-up'' ang kinatawan ng Pilipinas na si Maria Venus Raj, sa ika-59 na edisyon ng patimpalak na ginanap sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], [[Estados Unidos]]. * Agosto 29 -- Walumpung libong katao naglunsad ng pagkilos sa [[Hong Kong]] matapos sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|madugong pagbibihag]] sa [[Pilipinas]] noong nakaraang linggo.<ref>[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/08/20108298392181971.html "Hong Kong rallies for bus victims"] ''Al Jazeera.'' 08-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-11123869 "Hong Kong protest over Manila hostage deaths"] [[BBC|BBC News]].'' 08-29-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.independent.co.uk/news/world/asia/hong-kong-in-bitter-mourning-for-manila-bus-killers-victims-2065490.html "Hong Kong in bitter mourning for Manila bus killer's victims"] The Independent (UK).'' 08-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> === Setyembre === * Setyembre 3 -- Inako ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Benigno Aquino III]] ang responsibilidad sa pangangasiwa ng [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pangbibihag sa Maynila]]<nowiki/>noong Agosto. * Setyembre 6 -- Sumabog ang dalawang improbisadong [[bomba]] sa [[Lungsod ng Cotabato]] sa [[Maguindanao]]. * Setyembre 9 -- Inamin ng mga tagasiyasat sa [[Pilipinas]] na maaaring nabaril ng mga operatiba ng ''Manila Police District'' ang ilan sa mga binihag na turista sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pambibihag]] noong Agosto. * Setyembre 12 -- Natagpuan ng mga naglilinis ng eroplano sa [[Pilipinas]] ang isang sanggol na lalaki na itinabon sa basurahan sa banyo.<ref>''[http://www.smh.com.au/world/baby-found-in-plane-bin-in-philippines-20100912-15783 "Baby found in plane bin in Philippines"] The Sydney Morning Herald.'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Setyembre 13 -- Tatlong rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang patay sa pakikipag-sagupaan sa [[Bula, Camarines Sur]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/200919/news/regions/3-npa-rebs-killed-in-clash-with-soldiers-in-camsur "3 NPA rebs killed in clash with soldiers in CamSur"] [[GMA Network|GMA News]].'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/09/13/10/npa-rebel-killed-clash-military-camarines-sur "NPA rebel killed in clash with military in Camarines Sur"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Setyembre 26 -- '''Krimen.''' Niyanig ng isang pagsabog ang [[Pamantasang De La Salle Maynila|De La Salle University]] sa Maynila sa panahon ng huling araw ng ''2010 Bar Exams''. === Oktubre === * Oktubre 11 -- Iminungkahi ni [[Benigno Aquino III]], [[Pangulo ng Pilipinas]], ang mga administratibo lamang at hindi kriminal na kaso laban sa mga may kaugnayan sa naganap na [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pambibihag sa Maynila]] noong Agosto. * Oktubre 16 -- Tinamaan ng [[Bagyong Juan (2010)|Bagyong Juan]], opisyal na tinawag bilang ''Typhoon Megi'', ang hilagang-silangan [[Luzon]] sa [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]], lumikha ng malawakang pinsala sa [[Luzon]]. (Oktubre 18). Ito ang pinakamalakas na bagyo sa taong 2010. * Oktubre 25 -- '''Halalan.''' Opisyal na ginanap ang sabayang halalang Barangay at Sangguniang Kabataan (SK) sa Pilipinas. === Nobyembre === * Nobyembre 23 -- Opisyal na nagbitiw sa tungkulin ang ''Undersecretary'' ng [[Kagawaran ng Turismo (Pilipinas)|Kagawran ng Turismo]] na si Vicente Romano III, bilang resulta ng kontrobersyal na kampanya sa pagtataguyod ng turismo na tinawag na "Pilipinas Kay Ganda." * Nobyembre 30 -- Opisyal na nagsimula sa tungkulin at nanumpa ang mga nanalo sa halalang Barangay at Sangguniang Kabataan (SK), at bumitiw sa mga nagtapos na sa termino at hindi nanalo sa nasabing halalan. === Disyembre === * Disyembre 7 -- Ang Korte Suprema ay bumoto, 10-5, upang ideklara na ang Atas ng Pangulo 1 ni Pangulong [[Benigno Aquino III|Aquino]], na lumikha sa ''Truth Commission'', ay labag sa Konstitusyon.<ref>''[http://www.rappler.com/newsbreak/flashback/141381-timeline-2010-truth-commission "TIMELINE: The short-lived 2010 Truth Commission"] [[Rappler]].'' 07-30-2016. Hinango 10-01-2016.</ref> * Disyembre 14 -- Natapos ang Kaso ng [[Pamamaslang ng mga Vizconde|Pamamaslang sa mga Vizconde]]. Nagresulta sa kalayaan ni [[Hubert Webb|Hubert Webb]]. * Disyembre 16 -- Inilabas ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] ang mga bagong [[salaping papel]] ng bansa. == Mga Paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "special holidays ," mga nasa bold ay ang "regular holidays." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " * [[January 1|Enero 1]] – '''Unang Araw ng Bagong Taon''' * Pebrero 22 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Abril 1 – '''[[Holy Thursday|Huwebes Santo]]''' * Abril 2 – '''[[Good Friday|Biyernes Santo]]''' * Abril 3 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 – '''[[Bataan Day|Araw ng Kagitingan]]''' * Mayo 1 – '''[[Araw ng Paggawa]]''' * Mayo 10 – ''Araw ng Halalan'' * Hunyo 12 – '''[[Araw ng Kalayaan]]''' * Hunyo 30 -- ''Inagurasyon ni Pangulong Aquino''<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/17/10/palace-declares-june-30-special-non-working-holiday "Palace declares June 30 a special non-working holiday."] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-17-2010. Hinango 06-30-2016.</ref> * Agosto 29 – '''Araw ng mga Bayani''' * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 16 – [[Eid al-Adha]] (Ipinahayag sa kauna-unahang pagkakataon bilang isang pista opisyal alinsunod sa Batas Republika 9849)<ref>''[http://www.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9849/ "Republic Act No. 9849"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160917224735/http://www.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9849/ |date=2016-09-17 }} Official Gazette of the Republic of the Philippines.'' 12-11-2009. Hinango 09-26-2016.</ref> * Nobyembre 30 – '''Araw ni Bonifacio''' * Disyembre 25 – '''[[Pasko|Araw ng Pasko]]''' * Disyembre 30 – '''Araw ni Rizal''' * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Aliwan at Kultura == * Marso 6 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-47 [[Binibining Pilipinas]] (2010) sa [[Araneta Coliseum|''Araneta Coliseum'']], at isinahimpapawid ng [[GMA Network|''GMA Network'']]. Tinanghal na ''Bb. Pilipinas-Universe 2010'' si Maria Venus Raj ng [[Bato, Camarines Sur]]. '''Huling resulta, Binibining Pilipinas 2010ː''' ** '''''Bb. Pilipinas-Universe 2010''ː''' # 10 -- Maria Venus Raj ([[Bato, Camarines Sur]]). Lumahok sa ''Miss Universe 2010'' at nahanay bilang 4th runner-up (Agosto 23, [[Estados Unidos]]). ** '''''Bb. Pilipinas-World 2010''ː''' # 21 -- Czarina Catherine Gatbonton ([[Malolos|Malolos City]]. Lumahok sa ''Miss World 2010'' (Oktubre 30, [[Tsina]]) ** '''''Bb. Pilipinas-International 2010''ː''' # 11 -- Krista Eileen Kleiner ([[Maynila|Manila]]). Lumahok sa ''Miss International 2010'' at inihanay na Top 15 Finalist (Nobyembre 7, [[Tsina]]) ** '''''Bb. Pilipinas Runners-upː''''' *** 1st - #22 -- Diane Elaine Necio ([[Albay]]) *** 2nd - #18 -- Helen Nicolette Henson ([[Pampanga]]) * Abril 24 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-10 ''[[Miss Philippines Earth]]'' (2010) sa ''Manila Ocean Park'', [[Maynila]], at isinahimpapawid ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]]. Tinanghal na ''Miss Philippines Earth 2010'' si Kris Psyche Resus ng [[Infanta, Quezon]]. '''Huling resulta, Miss Philippines Earth 2010ː''' ** '''''Miss Philippines Earth 2010''ː''' Kris Psyche Resus ([[Infanta, Quezon|Infanta]]). Lumahok sa ''Miss Earth 2010'' (Disyembre 4, [[Vietnam]]) ** '''''Miss Philippines Air''ː''' Emmerie Dale Cunanan ([[Pandan, Antique|Pandan]] ** '''''Miss Philippines Water''ː''' Renee Rosario McHugh ([[Estados Unidos|USA]] East Coast) ** '''''Miss Philippines Fire''ː''' Gwennaelle Ruais ([[Pransiya|France]]) ** '''''Miss Philippines Eco Tourism''ː''' Angela Lauren Fernando ([[Lubao, Pampanga|Lubao]]) * Agosto 28 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-42 [[Mutya ng Pilipinas]] (2010) sa Newport City, [[Pasay]], at isinahimpapawid ng [[GMA Network|''GMA Network'']]. Tinanghal si Carla Jenina Lizardo ng [[Kabikulan|Bicol]], na ''Mutya ng Pilipinas Intercontinental 2010'', at si Barbara Salvador ng [[Pangasinan]], na ''Mutya ng Pilipinas Internationtal 2010''. '''Huling resulta, Mutya ng Pilipinas 2010ː''' ** '''''Mutya ng Pilipinas Intercontinental 2010''ː''' Carla Jenina Terina Lizardo ([[Kabikulan|Bicol]]). Hindi nagawang lumahok sa ''Miss Intercontinental 2010'' ** '''''Mutya ng Pilipinas International 2010''ː''' Barbara dela Rosa Salvador ([[Pangasinan]]). Lumahok sa ''Miss Tourism International 2010'' at nahanay bilang ''3rd runner-up'' ([[Malaysia]]) ** '''''Mutya ng Pilipinas Asia Pacific 2010''ː''' Christi Lynn Landrito McGarry (Filipino Community of East Coast, [[Estados Unidos|USA]]). Pinalitan si Carla Jenina Lizardo, lumahok sa ''Miss Intercontinental 2010'' at inihanay na ''Top 15 semifinalist.'' ([[Republikang Dominikano|Dominican Republic]]) ** '''''Mutya ng Pilipinas Runners-upː''''' *** 1st - Suzette Hernandez ([[Batangas]]) *** 2nd - Sharon Grace Angel ([[Lungsod ng Lapu-Lapu|Lapu-Lapu City]]) * Setyembre 30 -- '''Pelikula.''' Ginanap ang ika-23 ''Awit Awards'' sa [[SM Mall of Asia|''SM Mall of Asia'']] sa [[Pasay]]. Sina Noel Cabangon at [[Gloc-9]] ay nakatanggap ng pinakamaraming mga parangal na umabot sa apat. * Disyembre 25, 2010 - Enero 7, 2011 -- '''Pelikula.''' Inilunsad ang ika-36 [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|Metro Manila Film Festival]] - Philippines (MMFF). Ginanap ang "Gabi Ng Parangal" (''Awards Night)'' noong Disyembre 26. Ang pelikulang "''Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)"'' ay nakatanggap ng pinakamaraming mga parangal, siyam kasama ang ''Best Picture''. ==Telebisyon== {{main|2010 sa telebisyon sa Pilipinas}} * [[Agosto 24]] – Si [[Venus Raj]] ay pumangatlong runner-up sa patimpalak na [[Miss Universe 2010|2010 Miss Universe]].<ref>{{cite news|last=Nepales |first=Ruben |title=Isang ‘malaki, malaking’ panalo pa rin |work=Philippine Daily Inquirer|date=Agosto 25, 2010 |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20100825-288635/A-major-major-win-nonetheless |access-date=Disyembre 25, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006025140/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20100825-288635/A-major-major-win-nonetheless |archive-date=Oktubre 6, 2012 }}</ref> == Palakasan == * ''NCAA Season 86'' (2010–2011) * ''UAAP Season 73'' (2010-2011). Ginanap ang ''opening ceremonies'' noong Hulyo 10. * ''2010–11 PBA Season'' (ika-36), Ginanap mula Oktubre 3 hanggang Agosto 21, 2011. * ''7th Season'' ng ''Shakey's V-League.'' Idinaos ang ''1st Conference'' ng liga noong Abril 2010 at ang ''Second Conference'' mula Hulyo 11 hanggang huling bahagi ng Setyembre. * Disyembre 13-19 -- Lumahok ang Pilipinas sa ''2010 Asian Para Games-First Asian Para Games'' sa [[Guangzhou]], [[Tsina]]. Nahanay ang bansa sa ika-21 puwesto. == Sakuna == * '''[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010|Bagyo]]ː''' Labing-isang (11) bagyo ang pumasok at tumama sa Pilipinas sa taong 2010ː (''Tandaanː'' Mga bagyo sa '''Bold''' ay mga bagyong pumasok sa ''Philippine Area of Responsibility (''PAR) at tumama sa saanmang lupain sa bansa.) {| class="wikitable" ! colspan="4" |Talaan ng mga bagyong tumama sa ''Philippine Area of Responsibility'' sa taong 2010 |- !Petsang itinagal !Uri !Pangalang Pandaigdig !Pangalang Lokal |- |Marso 21 - 26 |''Tropical Storm'' |Omais |Agaton |- |Hulyo 11 - 18 |''Typhoon'' |'''Conson''' |'''Basyang''' |- |Hulyo 17 - 23 |''Typhoon'' |'''Chanthu''' |'''Caloy''' |- |Agosto 3 - 5 |''Tropical Storm'' |''(wala)'' |'''Domeng''' |- |Agosto 6 - 12 |''Severe Tropical Storm'' |Dianmu |Ester |- |Agosto 26 - Setyembre 3 |''Severe Tropical Storm'' |Lionrock |Florita |- |Agosto 28 - Setyembre 2 |''Typhoon'' |Kompasu |Glenda |- |Setyembre 1 - 10 |''Severe Tropical Storm'' |Malou |Henry |- |Setyembre 14 - 21 |''Typhoon'' |Fanapi |Inday |- |Oktubre 12 - 24 |''Typhoon'' |'''Megi''' |[[Bagyong Juan (2010)|'''Juan''']] |- |Oktubre 20 - 30 |''Typhoon'' |Chaba |Katring |} * Hulyo 23 -- '''Lindolː''' Niyanig ng apat na magkakasunod na lindol ang Mindanao. * Mula huling bahagi ng Disyembre -- '''Pagbahaː''' Naganap ang malawakang pagbaha sa silangang bahagi ng Pilipinas. Unang naiulat ng pagbaha sa probinsya ng [[Albay]] at [[Sorsogon]] sa [[Kabikulan]]. ==Mga Pelikula== Pinakamataas na kita sa pelikulang Pilipino para sa taon. {| class="wikitable sortable" style="width:80%" |- ! Ranggo ! Pamagat ! Kita ng Pelikula ! Gross |- | 1 | [[My Amnesia Girl]] | [[Star Cinema]] | ₱144.8 milyon |- | 2 | [[Miss You Like Crazy (pelikula)|Miss You Like Crazy]] | [[Star Cinema]] | ₱143.25 milyon |- | 3 | [[Here Comes the Bride (pelikula noong 2010)|Here Comes The Bride]] | [[Star Cinema]], [[OctoArts Films]] at Quantum Films | ₱116 milyon |- | 4 | ''[[Petrang Kabayo]]'' | [[Viva Films]] | ₱115.2 milyon |- | 5 | [[Ikaw sa Akin ang Lahat (pelikula)|Ikaw sa Akin ang Lahat]] | [[Regal Films]] at [[GMA Films]] | ₱102.42 milyon |- | 6 | [[Babe, Mahal Kita]] | [[Star Cinema]] at [[Viva Films]] | ₱96.34 milyon |- | 7 | [[Si Agimat at Si Enteng Kabisote]] | GMA Films, MZet Productions, OctoArts Films, Imus Productions, APT Entertainment | ₱86.7 milyon |- | 8 | ''[[Paano Na Kaya]]'' | [[Star Cinema]] | ₱82.25&nbsp;milyon |- | 9 | ''[[Hating Kapatid (film)|Hating Kapatid]]'' | [[Viva Films]] | ₱81.97&nbsp;milyon |- | 10 | [[Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)]] | [[Star Cinema]] | 67.9&nbsp;milyon |} {| class="wikitable sortable" style="lapad:100%" |- ! Inilabas ! Pamagat ! Sa direksyon ni ! Cast ! Kasuotan ng Pelikula ! Genre |- | {{dts||Enero|27}} | ''[[Paano Na Kaya]]'' | Ruel S Bayani | [[Kim Chiu]], [[Gerald Anderson]], [[Melissa Ricks]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong komedya]] |- | {{dts||Pebrero|17}} | ''Marino'' | Paul Sta Ana | Allen Dizon, [[Ara Mina]], [[Bangs Garcia]], [[Krista Ranillo]] | Produksyon ng mga Kaganapan at Libangan ng CDP at Produksyon ng ATD Entertainment | Drama |- | {{dts||Pebrero|17}} | Ben & Sam | Mark Shandii Bacolod | Ray An Dulay, Jess Mendoza | Ignatius Film Productions | [[LGBT]] |- | {{dts||Pebrero|24}} | [[Miss You Like Crazy (pelikula)|Miss You Like Crazy]] | [[Cathy Garcia Molina]] | [[Bea Alonzo]], [[John Lloyd Cruz]], Maricar Reyes | [[Star Cinema]] | Drama |- | {{dts||Pebrero|26}} | ''Pitas'' | Joey Romero | [[Sid Lucero]], [[Kristel Moreno]], [[Bembol Roco]], [[Rio Locsin]] | Legaslas Entertainment | Drama |- | {{dts||Marso|10}} | Ang Pulang Sapatos | Raul Jorolan | [[Nikki Gil]], [[Marvin Agustin]] | Unitel Production | Romantikong Drama |- | {{dts||Marso|10}} | Bakal Boys | Ralston Jover | [[Gina Pareño]] | Mga Produksyon ng Apogee | Drama |- | {{dts||Marso|10}} | ''Parisukat'' | Jonison Fontanos | Toffee Calma, Jeff Tatsuro | Mga Pelikulang Ignatius | [[LGBT]] |- | {{dts||Marso|17}} | ''Santuaryo'' | Monti Parungao | Basti Romero, Justin Dizon, Nicos Bacani, Gino Quintana, A.J. Ona at Ralph Mateo | Climax Productions | [[LGBT]], [[thriller (genre)|Thriller]] |- | {{dts||Marso|22}} | Romeo at Juliet | Adolfo B Alix Jr | [[Alessandra De Rossi]] | Kisapmata Productions | Drama |- | {{dts||Abril|03}} | [[Babe, Mahal kita]] | Mae Czarina Cruz | [[Anne Curtis]], [[Sam Milby]] | [[Star Cinema]] at [[VIVA Films]] | [[Romantikong drama|Romansa]] |- | {{dts||Abril|21}} | [[Working Girls 2010|Working Girls]] | Jose Javier Reyes | [[Eugene Domingo]], [[Ruffa Gutierrez]], [[Bianca King]], [[Cristine Reyes]], [[Iza Calzado]], [[Jennylyn Mercado]], [[Eula Valdez]] | [[GMA Films]], [[VIVA Films]] at Unitel Pictures | Komedya |- | {{dts||Abril|28}} | D'Survivors | Adolfo B Alix Jr | Rocky Salumbides, Daniel Matsunaga, [[K Brosas]], [[Akihiro Sato (model)|Akihiro Sato]], Fabio Ide | Astral Productions | Komedya |- | {{dts||Mayo|5}} | [[You to Me Are Everything (pelikula)|You To Me Are Everything]] | Mark Reyes | [[Marian Rivera]] at [[Dingdong Dantes]] | [[Regal Films]] at [[GMA Films]] | [[romantikong komedya]] |- | {{dts||Mayo|7}} | ''Pulupot'' | Monti Parungao | Gio Gapas, Justin de Leon at Echo Caceres | Treemount Pictures | [[LGBT]] |- | {{dts||Mayo|12}} | [[Here Comes the Bride (2010 film)|Here Comes The Bride]] | Chris Martinez | [[Angelica Panganiban]], [[Eugene Domingo]], [[John Lapus]], Tuesday Vargas, [[Tom Rodriguez]] at Jaime Fabregas | [[Star Cinema]], [[OctoArts Films]] at Quantum Films | Komedya |- | {{dts||Mayo|26}} | [[Noy (pelikula)|Noy]] | Dondon Santos | [[Coco Martin]], [[Erich Gonzales]], [[Cherry Pie Picache]], [[Baron Geisler]], [[Joem Bascon]] at [[Vice Ganda]] | CineMedia at [[Star Cinema]] | Makasaysayan |- | {{dts||Hunyo|2}} | Fling | Hans Salazar | [[Rafael Rosell]], Jacq Yu at Lara Morena | | [[romantikong komedya]] |- | {{dts||Hunyo|9}} | Emir | [[Chito Roño]] | Francesca Farr, Dulce, Julia Clarete at [[Jhong Hilario]] | CCP, Film Council of the Philippines at Viva Films | Drama, Musikal |- | {{dts||Hunyo|16}} | [[I'll Be There (2010 film)|I'll Be There]] | Maryo J delos Reyes | [[KC Concepcion]], [[Gabby Concepcion]] at [[Jericho Rosales]] | [[Star Cinema]] | Drama |- | {{dts||Hunyo|23}} | ''Lagpas: Ikaw, Ano'ng Trip Mo?'' | Hedji Calagui | Dennis Torres, Rob da Silva, Dustin Jose | Produksyon ng Cody Entertainment | [[LGBT]] |- | {{dts||Hulyo|14}} | [[Cinco (pelikula)|Cinco]] | Frasco Mortiz, Enrico Santos, [[Cathy Garcia-Molina]], Ato Bautista & Nick Olanka | [[Maja Salvador]], [[Pokwang]], [[Jodi Sta. Maria-Lacson]], [[Mariel Rodriguez]], [[Zanjoe Marudo]], [[Rayver Cruz]], [[AJ Perez]], [[Sam Concepcion]], [[Robi Domingo]] | [[Star Cinema]] | [[horror fiction|Katatakutan]] |- | {{dts||Hulyo|21}} | ''[[Hating Kapatid (film)|Hating Kapatid]]'' | [[Wenn V Deramas|Wenn V. Deramas]] | [[Sarah Geronimo]], [[Judy Ann Santos]] at [[Luis Manzano]] | [[Viva Films]] | Komedya |- | {{dts||Agosto|18}} | [[In Your Eyes (2010 film)|In Your Eyes]] | Mac Alejandre | [[Claudine Barreto]], [[Anne Curtis]] at [[Richard Gutierrez]] | [[Viva Films]] at [[GMA Films]] | Drama |- | {{dts||Agosto|25}} | [[Mamarazzi]] | [[Joel Lamangan]] | [[Eugene Domingo]], [[Diether Ocampo]], [[John Lapus]], [[Andi Eigenmann]] at [[Carla Abellana]] | [[Regal Films]] | Komedya |- | {{dts||Setyembre|01}} | ''[[Sa 'yo Lamang]]'' | Laurice Guillen | [[Lorna Tolentino]], [[Bea Alonzo]], [[Christopher de Leon]], [[Diether Ocampo]], [[Coco Martin]], [[Shaina Magdayao]], [[Enchong Dee]], [[Empress Schuck|Empress]] at [[Miles Ocampo]] | [[Star Cinema]] | Drama |- | {{dts||Setyembre|08}} | Two Funerals | [[Gil Portes]] | Tessie Tomas, [[Xian Lim]], [[Jeffrey Quizon]], Mon Confiado, [[Robert Arevalo]] at Princess Manzon | [[Cinema One Originals]] | Drama |- | {{dts||Setyembre|29}} | [[I Do (pelikulang 2010)|I Do]] | Veronica B Velasco | [[Erich Gonzales]], [[Enchong Dee]], [[Pokwang]], [[Dennis Padilla]], [[Melai Cantiveros]], [[Jason Francisco]] at [[Nash Aguas]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong komedya]] |- | {{dts||Oktubre|13}} | White House | [[Topel Lee]] | [[Gabby Concepcion]], [[Iza Calzado]], [[Maricar Reyes]], [[Lovi Poe]], [[Megan Young]], [[Joem Bascon]], [[Sarah Lahbati]], Janus del Prado & Richard Quan | Mga Pelikulang Regal | Horror |- | {{dts||Oktubre|13}} | ''[[Petrang Kabayo]]'' | Wenn V Deramas | [[Vice Ganda]] | [[Viva Films]] | Komedya |- | {{dts||Oktubre|22}} | Lilay: Sinta ng karamihan | Andrew Kho | Kenjie Garcia | Sparks International Production | [[LGBT]] |- | {{dts||Oktubre|27}} | [[Hanggang sa Matatapos ang Sakit sa Puso Ko]] | [[Jose Javier Reyes]] | [[Kim Chiu]] at [[Gerald Anderson]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong drama]] |- | {{dts||Oktubre|27}} | ''Laruang Lalake'' | Jay Altarejos | Richard Quan, [[Marco Morales]], Arjay Carreon at Mark Fabillar | Lexuality Productions | [[LGBT]] |- | {{dts||Nobyembre|24}} | [[My Amnesia Girl]] | [[Cathy Garcia-Molina]] | [[John Lloyd Cruz]], [[Toni Gonzaga]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong komedya]] |- | {{dts||Disyembre|10}} | Pinoy Scout | Neal Tan | [[Sam Concepcion]] | Mga Produksyon ng Exogain | Drama |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Si Agimat at Si Enteng Kabisote]] | Tony Y. Reyes | [[Bong Revilla Jr]], [[Vic Sotto]] | [[GMA Films]], MZet Productions, OctoArts Films, Imus Productions, [[APT Entertainment]] | Komedya pantasya |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)]] | Wenn V. Deramas | [[Ai-Ai de las Alas]], [[Eugene Domingo]] | [[Star Cinema]] | Komedya |-[[Aaron Junatas]], | {{dts||Disyembre|25}} | [[Dalaw]] | Jerry Lopez Sineneng, Dondon Santos | [[Kris Aquino]], [[Diether Ocampo]] | [[Star Cinema]], CineMedia Entertainment | horror-suspense |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Shake, Rattle & Roll XII]] | [[Zoren Legaspi]], [[Topel Lee]], Jerrold Tarog | [[Shaina Magdayao]], [[Ricky Davao]], [[Andi Eigenmann]], [[Rayver Cruz]], [[Carla Abellana]], [[Sid Lucero]] | [[Regal Entertainment Inc.]] | horror-suspense |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[RPG: Metanoia]] | Louie Suarez | [[Zaijan Jaranilla]], [[Aga Muhlach]], [[Vhong Navarro]], [[Eugene Domingo]], [[Mika Dela Cruz]], [[Jairus Aquino]], [[Basty Alcances]] | [[Star Cinema]] | Animasyon |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Super Inday and the Golden Bibe (2010 film)|Super Inday and the Golden Bibe]] | [[Mike Tuviera]] | [[Marian Rivera]], [[Jake Cuenca]], [[Pokwang]], [[John Lapus]] | [[Regal Entertainment]] | Pantasya |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Rosario (2010 film)|Rosario]] | [[Albert Martinez]] | [[Jennylyn Mercado]], [[Dennis Trillo]], [[Dolphy]], [[Sid Lucero]], [[Isabel Oli]], [[Yul Servo]] | Cinemabuhay International, Studio5 | Drama |- | {{dts||Disyembre|25}} | Padre Jejemon | Frank Gray Jr | [[Dolphy]] | Mga Produksyon ng RVQ | Komedya |} ==Musika== {{Tingnan din|2010 sa musikang Pilipino}} Kabilang dito ang mga album ng musika ng lahat ng uri na inilabas ngayong taon, mga konsiyerto at pormasyon (banda o mga bagong mang-aawit). ===Mga Album=== * [[Enero 28]] – Hindi Malilimutan – [[Gabby Concepcion]] (Warner Music Philippines) * [[Pebrero 13]] – Pinapatugtog Ngayon – [[Juris Fernandez|Juris]] ([[Star Music|Star Records]]) * [[Marso 17]] – Try Love – [[Joanna Ampil]] ([[Sony Music Pilipinas]]) * [[Marso 23]] – Eto Pa! – [[Brownman Revival]] ([[Sony Music Pilipinas]]) * [[Hunyo 5]] – In Love & War – [[Francis Magalona]] & [[Ely Buendia]] ([[Sony Music Pilipinas]]) * [[Setyembre 6]] – Middle-Aged Juvenile Novelty Pop-Rockers – [[Parokya Ni Edgar]] (Universal Records Philippines) ===Mga Konsiyerto=== * [[Enero 10]] – [[Sharon Cuneta]]: Ang Mega Birthday Concert, live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Pebrero 5]]–[[Pebrero 7|7]] – [[4minute]] Live sa [[SM Supermalls]] * [[Pebrero 6]] – Musicfest 2010: [[Kris Allen]], [[JabbaWockeeZ]] at [[Boyce Avenue]] Live sa Fort Bonifacio, [[Taguig]] * [[Pebrero 26]]–[[Pebrero 27|27]] – [[Toni Gonzaga]]: Ang Pag-ibig ay..., live sa Music Museum * [[Pebrero 27]] – [[Backstreet Boys]] – This Is Us World Tour Live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Marso 5]]–[[Marso 6|6]] – [[Nina Girado|Nina]], live sa Museo ng Musika * [[Marso 6]] – FT Island Manila 2010 Showcase – [[F.T. Isla]] (PICC Plenary Hall) * [[Marso 9]] – [[Paramore]] Live sa Maynila!- [[SM Mall of Asia]] Concert Grounds * [[Marso 12]]–[[Marso 13|13]] – Christian Bautista: Muling Pagbisita sa Romansa – [[Christian Bautista]] (Music Museum) * [[Marso 14]] – [[Owl City]], live sa [[TriNoma]] Mindanao Open Parking Area * [[Marso 25]]–[[Marso 27|27]] – [[Cobra Starship]]: Live sa Ayala Malls * [[Marso 27]] – Binabago ang mga Buhay: [[Justin Timberlake]], [[Timbaland]] at [[JoJo (mang-aawit)|Jojo]] live sa [[SM Mall of Asia]] Open Grounds * [[Marso 28]] – [[Tom Jones (mang-aawit)|Tom Jones]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Abril 10]] – [[Super Junior]]: Live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Abril 17]] – Pulp Summer Slam 2010 feat. [[Kordero ng Diyos (banda)|Kordero ng Diyos]] at [[Testamento (banda)|Testamento]]: Live sa Amoranto Stadium * [[Mayo 1]] – [[Kelly Clarkson]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Mayo 2]] – [[Luha Para sa mga Takot]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Mayo 4]] – [[Allison Iraheta]], live sa Robinson's Place Manila * [[Mayo 15]] – Noon at Ngayon; feat. [[All-4-One]], [[JoJo (mang-aawit)|JoJo]], [[Diana King]], [[SWV]], [[VFactory]], TQ, [[P.M. Dawn]] atbp. nang live sa [[SM Mall of Asia]] Open Grounds * [[Mayo 17]] – Pagbobrodkast ng Protesta: nang live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Mayo 27]] – [[Dashboard Confessional]], nang live sa [[TriNoma]] Mindanao Open Parking Area * [[Hunyo 14]] – [[U-KISS]]: nang live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hunyo 19]] – Nagtagpo ang K-Pop at P-Pop, tampok si [[U-KISS]], [[Pop Girls]] at [[XLR8]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hunyo 22]] – [[Engelbert Humperdinck (mang-aawit)|Engelbert Humperdinck]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hunyo 25]] – [[Air Supply]], live sa [[SMX Convention Center]] * [[Hulyo 9]] – [[Usher (tagapaglibang)|Usher]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Hulyo 15]]–[[Hulyo 17|17]] – [[Charice Pempengco|Charice]], live sa [[Eastwood City]] malls * [[Hulyo 16]] – As 1 The Repeat, live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hulyo 23]]–[[Hulyo 25|25]] – [[Jason Derulo]], live sa [[Ayala Malls]] * [[Hulyo 27]] – [[The Lettermen]] at [[The Cascades (banda)|The Cascades]], live sa [[Maynila]] * [[Hulyo 30]]–[[Agosto 1]] – [[One Way (banda ng Timog Korea)|One Way]] live sa [[SM Supermalls]] * [[Hulyo 31]] – [[La Diva (grupo)|La Diva]] Unleashed, live sa Music Museum * [[Agosto 13]] – [[Boyz II Men]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Agosto 21]] – [[La Diva (grupo)|La Diva]] Unleashed: The Repeat; tampok. Sina Harry Santos, [[Gian Magdangal]] at [[Jan Nieto]], live sa Music Museum * [[Setyembre 3]] – [[Jay Sean]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Setyembre 10]] – Mga ASAP Sessionistas live sa [[General Santos]] * [[Setyembre 11]]: ** Mag-rock kasama si [[Arnel Pineda]], live sa Metro Concert Bar ** Citipointe Live, sa Philsports Arena ** Intensity feat. [[Rain (tagapaglibang)|Rain]] at [[U-KISS]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Setyembre 11]], [[Setyembre 18|18]] at [[Setyembre 25|25]] – [[Billy Crawford]] noong 25 B.C., live sa Music Museum * [[Setyembre 16]], [[Setyembre 17|17]], [[Setyembre 22|22]], [[Setyembre 23|23]], [[Setyembre 29|29]] at [[Setyembre 30|30]] – [[Gary Valenciano|Gary V]] sa Soul in Motion, live sa Music Museum * [[Setyembre 18]]: ** Supahfest; tampok [[T-Pain]], [[Flo Rida]], [[Kelly Rowland]] at [[Sean Kingston]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds ** [[The Spinners (Amerikanong banda)|The Spinners]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Setyembre 24]]–[[Setyembre 25|25]] – [[Erik Santos]]: The Power of One, live sa [[Meralco Theater]] * [[Oktubre 1]] – [[John Mayer]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Oktubre 3]] – [[Jay Park]], live sa SMX Convention Center Hall 1 * [[Oktubre 7]] – Just Jade: [[Jade Ecleo]] feat. [[Jay R Sillona|Jay-R]] at [[Dingdong Avanzado]], live sa Metro Concert Bar * [[Oktubre 8]] – [[Ogie Alcasid]] at [[Ryan Cayabyab]]: Ogie at Mr. C, live sa PICC Plenary Hall * [[Oktubre 10]] – [[Adam Lambert]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Oktubre 15]] – Tanduay Rhum Rock Fest, live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Oktubre 15]]–[[Oktubre 17|17]] – [[Pokwang]]: Endangered Species, live sa [[Aliw Theater]] * [[Oktubre 16]]: ** [[Jack Jones (mang-aawit)|Jack Jones]]: Greatest Hits Tour live sa [[Araneta Coliseum]] ** Inihahandog ng Jolly Kids Meal ang Kids Who Can Concert, sa [[Istadyum ng Ninoy Aquino]] * [[Oktubre 17]] – [[The Cascades (banda)|The Cascades]]: live sa PAGCOR Theater * [[Oktubre 22]] – [[Taylor Swift]] live sa Maynila (kinansela) * [[Oktubre 23]] – [[David Foster]] and Friends feat. [[Natalie Cole]], [[Ruben Studdard]], [[Peter Cetera]], [[Charice Pempengco|Charice]] at [[The Canadian Tenors]]: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Oktubre 30]] – Pointen live sa SM Bacoor * [[Nobyembre 6]] – [[Hatebreed]]: live sa [[World Trade Center (Pasay)|World Trade Center]], [[Pasay]] * [[Nobyembre 12]] – [[Richard Poon]] – The Crooner: live sa PICC Plenary Hall * [[Nobyembre 13]] – Matapat...[[Jovit Baldivino]]: live sa [[Aliw Theater]] * [[Nobyembre 16]] – [[David Archuleta]] live sa [[SM North EDSA]] * [[Nobyembre 18]] – [[Gin Blossoms]]: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[November 18]] – December 4: Magsimula Ka: live at the Music Museum * [[November 19]] – [[Ai-Ai delas Alas]] – Akin Ang Tronong 'To!: live at the [[Araneta Coliseum]] * [[November 26]] – [[Imelda Papin]] & [[Dionisia Pacquiao]]: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Nobyembre 27]]: ** [[Dionne Warwick]]: nakatira sa [[Araneta Coliseum]] ** [[Ely Buendia]]: XL – Xtra Live sa 40: live sa Republiq sa New Resorts World * [[Nobyembre 28]] – [[Jed Madela]]: Isang Klasikong Pasko, live sa [[Newport Performing Arts Theater]], [[Resorts World Manila|Resorts World]] * [[Nobyembre 29]] – [[Jay R Sillona|Jay-R]] at [[Kyla (Pilipino mang-aawit)|Kyla]]: Mga Kaibigan sa Kaluluwa, live sa Music Museum * [[Disyembre 3]] – Ugat the Legends of Pinoy Rock: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Disyembre 7]] – G-Force: About Phase: live sa [[San Juan Gym]] * [[Disyembre 9]] – IDO4: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Disyembre 10]] – [[Bone Thugs n Harmony]]: live sa [[SMX Convention Center]] * [[Disyembre 16]]–[[Disyembre 19|19]] – The Little Big Club: live sa [[Aliw Theater]] ===Pormasyon=== * Zion * 100 Porsyento * XLR8 == Kapanganakan == * [[Pebrero 11]] – [[Yuan Francisco]], batang aktor * [[Pebrero 19]] – [[Alonzo Muhlach]], batang aktor * [[Marso 11]] – Ashley Cabrera, batang aktres * [[Marso 24]] – Elia Ilano, batang aktres * [[Hunyo 16]] – Angelica Ulip, aktres * [[Setyembre 15]] – Robbie Wachtel, batang aktor, print ad at komersyal na modelo * [[Oktubre 1]] – Onyok Pineda, batang aktor * [[Oktubre 14]] – Leanne Bautista, batang aktres == Kamatayan == * '''Enero 19''' -- [[Cerge Remonde|Cerge Mamites Remonde]], isang [[Pilipino|Pilipinong]] mamamahayag at kasapi ng [[Gabinete ng Pilipinas|gabinete]] <nowiki/>na naging Kalihim ng Pamamahayag. (Isinilang 21 Disyembre 1958) * '''Pebrero 26''' -- [[Oscar Obligacion]], [[artista]] at komedyante. (Isinilang 21 Enero 1924) * Marso 15 -- Emilia Boncodin, dating Kalihim ng Pagbabadyet. (Isinilang Mayo 25, 1954) * '''Abril 12''' -- [[Palito]] (Reynaldo Alfredo R. Hipolito), aktor at komedyante. (Isinilang Setyembre 4,1934)<ref>''[http://www.onthisday.com/deaths/date/2010 "Famous Deaths in 2010"] OnThisDay.com.'' Hinango 10-18-2016.</ref> * Abril 22 -- [[Fred Panopio]], mang-aawit. (Isinilang Pebrero 2, 1939)<ref>''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/04/23/10/singer-actor-fred-panopio-passes-away "Singer-actor Fred Panopio passes away"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 04-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * '''Abril 27''' -- [[Armando Sanchez]], dating Gobernador ng [[Batangas|lalawigan ng Batangas]] (2004–2007). (Isinilang Hunyo 15, 1952) * Abril 29 -- Jojo Acuin, ''psychic''. (Isinilang 1947)<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/189781/showbiz/nostradamus-of-asia-psychic-jojo-acuin-dies-at-63 ''"'Nostradamus of Asia': Psychic Jojo Acuin dies at 63"''] ''[[GMA Network|GMA News]].'' 04-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Mayo 3 -- Florencio Campomanes, dating propesor ng agham politikal at ang kauna-unahang Filipino at Asyano na naging pinuno ng ''International Chess Federation'' (FIDE) noong 1982. (Isinilang Pebrero 22, 1927) * '''Mayo 17''' -- [[Rafael Nantes|Rafael "Raffy" Puchero Nantes]], dating gobernador ng [[Quezon|lalawigan ng Quezon]] (2007-2010). (Isinilang Enero 4, 1957) * Hulyo 1 -- ''Bishop'' Francisco Claver, <small>S.J.</small>, paring Heswita. (Isinilang Enero 20, 1926) * '''Hulyo 22''' -- [[Magnolia Antonino]], Senador (1969 - 1972). (Isinilang 14 Disyembre 1915) * '''Hulyo 22''' -- [[Florencio Vargas|Florencio L. Vargas]], dating Kinatawan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kongreso]] sa [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Cagayan|ika-2 Distrito ng lalawigan ng Cagayan]] (2004–2010). (Isinilang Nobyembre 7, 1931) * Hulyo 23 -- Prospero Luna, komedyante at aktor. (Isinilang Abril 20, 1934) * Hulyo 25 -- [[Redford White]] (Cipriano Cermeño II), komedyante. (Isinilang Disyembre 5, 1955)<ref>''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/07/25/10/comedian-redford-white-passes-away "Comedian Redford White passes away"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 07-26-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ "Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon"] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> * Agosto 8 -- [[Charlie Davao]], aktor at ama ni [[Ricky Davao]]. (Isinilang Oktubre 7, 1934) * Agosto 21 -- Melody Gersbach, ''Binibining Pilipinas International 2009''. (Isinilang Nobyembre 18, 1985)<ref>''[http://manila.coconuts.co/2014/01/26/pinoy-celebrities-who-died-in-road-accidents "11 Pinoy celebs who died in road accidents"] Coconuts Manila.'' 01-26-2014. Hinango 10-15-2016.</ref> * Oktubre 3 -- [[Abraham Sarmiento|Abraham F. Sarmiento, Sr.]], dating ''Associate Justice'' ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]. (Isinilang Oktubre 8, 1921) * Oktubre 7 -- [[Metring David|Demetria "Metring" David]], komedyante noong dekada 1960. (Isinilang Hunyo 20, 1920) * Nobyembre 15 -- Carmen Ronda, beteranong aktres''.''<ref>''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/11/17/10/former-sexy-star-carmen-ronda-dies "Former sexy star Carmen Ronda dies"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-17-2010. Hinango 10-18-2016.</ref> * Nobyembre 16 -- Wyngard Tracy, beteranong ''talent manager.'' (Isinilang Pebrero 7, 1952) * '''Disyembre 26''' -- [[Pablo Gomez]], manunulat sa [[komiks]], [[pelikula]], at [[telebisyon]]. (Isinilang Enero 25, 1932) == Mga Panlabas na Kawing == * <small>''[https://www.youtube.com/watch?v=vF3jZA1VpFE&list=PL_U0eVitTzE64ljBpgKjiW3m_YOp8Rmkl "DZMM Year-end Report" (2010, 2012, 2013, 2014).] YouTube (DZMM TeleRadyo).'' 12-29-2014.</small> * ''<small>[http://www.timeanddate.com/calendar/?year=2010&country=67 "Calendar year 2010 (Philippines)"]</small>'' * ''<small>[https://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2010 "Philippines in 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910115246/http://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2010 |date=2015-09-10 }} Britannica.com.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_headlines_of_2010 "Top 10 headlines of 2010"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Wikipilipinas.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/10_prominent_Filipino_personalities_who_died_in_2010 "10 prominent Filipino personalities who died in 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161121012148/http://en.wikipilipinas.org/index.php/10_prominent_Filipino_personalities_who_died_in_2010 |date=2016-11-21 }} Wikipilipinas</small>'' * <small>''[http://pinaysaamerika.blogspot.com/2010/12/celebrities-who-died-in-2010.html "PiNaysaAmerika: Celebrities who died in 2010-Philippines"]'' 12-30-2010.</small> * <small>''[http://www.adobomagazine.com/sports-celebrities-success-and-change-mark-searches-filipinos-yahoo-year-review-2010 "Sports, celebrities, success and change mark searches by Filipinos in the Yahoo! Year in Review 2010"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Adobo Magazine Online.'' 12-12-2010.</small> == Mga sanggunian == {{Paksa ng Asya|2010 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2010 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2010 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] qsfi2uo742lqavvgyy96rpltyhh7lji 2232087 2232086 2026-10-06T10:09:02Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232087 wikitext text/x-wiki Mga pangyayaring naganap sa taong '''2010 sa Pilipinas'''. == Panunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) (hanggang Hunyo 30); [[Benigno Aquino III]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) (simula Hunyo 30) * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (''Independent'') (hanggang Hunyo 30); [[Jejomar Binay]] ([[PDP–Laban|PDP-Laban]]) (simula Hunyo 30) * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] (hanggang Hunyo 4); Ika-15 Kongreso ng Pilipinas (simula Hulyo 26) ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Juan Ponce Enrile]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Prospero Nograles]] (hanggang Hunyo 26);[[Feliciano Belmonte, Jr.]] (simula Hunyo 26) * [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Reynato Puno]] (hanggang Mayo 17); [[Renato Corona]] (simula Mayo 17) == Kaganapan == === Enero === * Enero 3 -- Iniulat na ang mga mamamayan ay unti-unti nang bumabalik sa kanilang mga tirahan matapos ibaba ang alerto sa [[Bulkang Mayon]]. * Enero 5 -- Naghain ng sagot ang pangunahing suspek sa [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] sa Maguindanao, na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.]] na wala siyang kasalanan sa nasabing krimen.<ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/05/philippines.murder.trial/ "Philippines mayor pleads not guilty to murder"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045318/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/05/philippines.murder.trial/ |date=2016-03-04 }} [[CNN]].'' 01-05-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/8440592.stm "Philippines massacre suspect Ampatuan pleads not guilty"] [[BBC|BBC News]].'' 01-05-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 11 -- Mahigit apatnapung [[Tao|katao]] kasama ang ilang [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|sundalo]] at [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]] ang nahuli sa paglabag sa pagbabawal ng [[baril]] alinsunod sa [[batas]] ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|halalan]] sa [[Pilipinas|bansa]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/01/11/10/3-soldiers-5-cops-violate-gun-ban "(UPDATE) 3 soldiers, 5 cops violate gun ban"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/181282/news/nation/3-govt-officials-among-48-arrested-violators-of-gun-ban "3 govt officials among 48 arrested violators of gun ban"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.mysinchew.com/node/33790 "47 arrested after Philippine gun ban: police"] My Sinchew.'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 12 -- Muling nakatapak si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]] sa [[Malakanyang]] para sa pulong ng Pambansang Konseho ng Seguridad ng [[Pilipinas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/181334/news/nation/9-years-after-ouster-erap-back-in-malaca-ang "9 years after ouster, Erap back in Malacañang"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-12-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20100118131401/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gsNc1i92RM39KAUlOxMquuYg-oxw "Ex-Philippine leader says 'destined' for new term"] [[Agence France-Presse]].'' 01-12-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/01/11/10/erap-return-malaca%C3%B1ang "Erap to return to Malacañang"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 21 -- Ibinasura ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|komisyon ng halalan]] ng [[Pilipinas]] ang kasong diskwalipikasyon sa pagtakbo sa pagka-[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ni [[Joseph Estrada]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182143/news/nation/comelec-defends-decision-allowing-estrada-to-run-in-may-polls "Comelec defends decision allowing Estrada to run in May polls"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.nytimes.com/2010/01/21/world/asia/21phils.html "Philippines Panel Clears Election Bid by Former President"] The New York Times.'' 01-20-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 22 -- Pinaniniwalaang namatay ang militanteng [[Pinoy]] na kasapi ng [[Abu Sayyaf]] sa pag-atake ng Amerika malapit sa hangganan ng [[Apganistan]] at [[Pakistan]].<ref>''[http://www.longwarjournal.org/archives/2010/01/wanted_abu_sayyaf_op.php "Wanted Abu Sayyaf operative reported killed in North Waziristan"] The Long War Journal.'' 01-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8473921.stm "US drone 'kills Filipino militant Abdul Basit Usman'"] [[BBC|BBC News]].'' 01-22-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://gulfnews.com/news/asia/pakistan/filipino-militant-believed-killed-in-us-drone-attack-in-pakistan-1.571935 "Filipino militant believed killed in US drone attack in Pakistan"] Gulf News (Pakistan).'' 01-22-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 27 -- Tumestigo si [[Esmael Mangudadatu]], ang kalaban ng pangunahing suspek sa [[Pamamaslang sa Maguindanao]] na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.]], sa pagdinig ng kaso.<ref>''[https://web.archive.org/web/20100130150306/http://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5gmRXdkrvSM6V75Ag2dfv1qEblmhg "Witness testifies clan chief, son planned Philippine massacre, hired militiamen for killings"] The Canadian Press.'' 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182626/news/nation/mangudadatu-faces-andal-jr-in-ampatuan-massacre-trial "Mangudadatu faces Andal Jr. in Ampatuan massacre trial"] [[GMA News]]''. 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.mysinchew.com/node/34581 "Witness recalls wife's last words before Philippine massacre"] My Sinchew.'' 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Enero 29 --  Muling binuksan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[Moro Islamic Liberation Front]] ang usapang pangkapayaan sa pamamatnubay ng tagapagmatyag sa [[Malaysia]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182717/news/nation/gov-t-milf-resume-formal-talks-in-malaysia "Gov’t, MILF resume formal talks in Malaysia"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-28-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> === Pebrero === [[Talaksan:Ph locator laguna binan.png|thumb|Mapa ng [[Laguna|Lalawigan ng Laguna]] na nagpapakita ng kinaroroonan ng [[Biñan|Lungsod ng Biñan]].]] * Pebrero 2 -- Ipinatupad ang pagiging lungsod ng bayan ng [[Biñan|Biñan, Laguna]], ang [[Tala ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-138]] na lungsod sa bansa, sa bisa ng Batas Republika Blg. 9740 na naunang nilagdaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] noong 2009, na nagsabatas na gawing lungsod ang naturang bayan.<ref>''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209740.pdf "Republic Act 9740"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-30-2009. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209740.pdf "Republic Act 9740"]'' ''[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2009/ra_9740_2009.html The LawPhil Project]''. Hinango 11-14-2016.</ref> * Pebrero 4 -- Dinala sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]] ang kasong diskwalipikasyon ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa pagtakbong [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan]] sa darating na [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|darating na halalan]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/183145/news/nation/sc-asked-to-nix-arroyo-congress-bid "SC asked to nix Arroyo Congress bid"] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-04-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 6 -- Inaresto ng militar at pulisya ang 43 ''health workers'' (Tinaguriang ''Morong 43'') na pinagbintangang kasapi ng [[Bagong Hukbong Bayan]] (NPA).<ref>''[http://bulatlat.com/main/2010/02/07/military-continues-to-deny-friends-kin-access-to-morong-43/ "Military Continues to Deny Friends, Kin Access to ‘Morong 43’"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819033057/http://www.bulatlat.com/main/2010/02/07/military-continues-to-deny-friends-kin-access-to-morong-43/ |date=2010-08-19 }} Bulatlat.'' 02-07-2010. Hinango 06-13-2016.</ref> * Pebrero 9 -- Kinasuhan ng pagpaslang sina [[Andal Ampatuan, Jr.]], dating kaalyado ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at 196 iba pa, kaugnay ng [[Pamamaslang sa Maguindanao]] noong Nobyembre 2009.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/02/09/10/doj-oks-murder-raps-vs-ampatuan-sr-196-others "DOJ OKs murder raps vs Ampatuan Sr, 196 others"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20120226030440/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iNJaC3hTn25jWZFp-yHVtwC-oGvA "197 people charged with murder over Philippine massacre"] [[Agence France-Presse]].'' 02-08-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.abc.net.au/news/2010-02-09/197-charged-over-philippines-massacre/325542 "197 charged over Philippines massacre"] Australian Broadcasting Corporation.'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[https://www.theguardian.com/world/2010/feb/09/philippines-charge-clan-head-massacre "Philippines clan head charged over Maguindanao massacre"] The Guardian.'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 15 -- Inendorso [[Mike Velarde]] ng [[El Shaddai]] ang kandidatura nina [[Manny Villar]] at [[Loren Legarda]] para sa [[Halalan sa Pagkapangulo ng Pilipinas, 2010|halalan sa pagkapangulo sa 2010]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8515639.stm "Philippine El Shaddai church backs Manuel Villar"] [[BBC|BBC News]].'' 02-15-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 16 -- Nilagdaan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang batas na nagtatanggal ng saklaw para sa karagdagang buwis sa mga matatanda sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184033/news/nation/arroyo-finally-signs-vat-exemption-law-for-elderly "Arroyo finally signs VAT exemption law for elderly"] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/business/02/16/10/pgma-signs-law-e-vat-exemption-senior-citizens "PGMA signs into law E-VAT exemption for senior citizens"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 17 ** Tatlo ang patay at mahigit 2,000 pa ang inilikas mula sa kanilang mga bahay matapos tumagas ang isang kemikal sa daungan sa lalawigan ng [[Batangas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184086/news/regions/3-die-2000-evacuated-due-to-fumes-in-batangas "3 die, 2000 evacuated due to fumes in Batangas"] [[GMA Network|GMA News]]''. 02-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> ** Iniulat na pinakamataas na bilang ng namatay na mga mamamahayag naitala sa 70 noong taong 2009 kung saan 31 ang sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/8519204.stm "Journalist deaths 'reach record level' in 2009"] [[BBC|BBC News]].'' 02-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 21 -- Napatay ang anim na [[Islam|Islamikong]] militanteng [[Abu Sayyaf]] kasama ang "most wanted" na pinuno na si Albader Parad, sa pakikipagsagupa sa mga [[sundalo]] sa paanan ng Bundok Tucay sa [[Maimbung, Sulu]] sa [[Jolo]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/02/20102217219857969.html "Abu Sayyaf commander killed in raid"] Al Jazeera.'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-militant-idUSTRE61K0YU20100221 "Philippines says kills Islamic militant leader"] [[Reuters]]''. 02-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8526703.stm "Abu Sayyaf commander killed in Philippines raid"] [[BBC|BBC News]].'' 02-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Pebrero 27 -- Labing-isa ang patay at mahigit sampu pa ang sugatan sa pag-atake ng [[Islam|Islamikong]] grupo na [[Abu Sayyaf]] sa lalawigan ng [[Basilan]].<ref>''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-refile-idUSTRE61Q0P020100227 "Philippine rebels raid southern village, 11 dead"] [[Reuters]].'' 02-26-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8540275.stm "Abu Sayyaf militants raid Philippine village"] [[BBC|BBC News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184920/news/regions/11-killed-10-others-hurt-in-basilan-bandit-attack "11 killed, 10 others hurt in Basilan bandit attack"] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/02/27/10/70-gunmen-raid-basilan-village "Abu Sayyaf bandits kill baby, 10 others in Basilan]" [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> === Marso === * Marso 1 -- Nilagdaan ang ''Memorandum of Understanding on the Conservation of Migratory Sharks'' sa [[Maynila]]. * Marso 6 -- Hindi bababa sa 11 sundalong [[Pilipino]] ang patay sa pananambang ng mga rebeldeng [[komunista]] sa [[Mansalay, Oriental Mindoro]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/03/201036103350497843.html "Philippine troops killed in ambush"] Al Jazeera.'' 03-06-2010. Hnango 11-12-2016.</ref> * Marso 7 -- Labingdalawa ang patay sa pagbangga ng isang bus ng mga manlalakbay sa isang puno sa [[Pugo, La Union]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/185546/news/regions/death-toll-in-la-union-bus-accident-now-12 "Death toll in La Union bus accident now 12"] [[GMA Network|GMA News]].'' 03-07-2010. Hnango 11-12-2016.</ref> * Marso 17 -- Ayon sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]], maaaring magtalaga ng [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/186333/news/nation/supreme-court-allows-arroyo-to-appoint-next-chief-justice "Supreme Court allows Arroyo to appoint next chief justice"] [[GMA Network|GMA News]].'' 03-17-2010. Hnango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/03/17/10/sc-president-arroyo-can-appoint-new-cj "SC: President Arroyo can appoint new chief justice"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 03-17-2010. Hnango 11-12-2016.</ref> === Abril === === Mayo === * Mayo 10 -- '''Halalan.''' Ginanap ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|pangkalahatang halalan]] sa Pilipinas, ang pangalawang halalang ''computerized'' o ''automated'' sa kasaysayan ng bansa pagkatapos ng halalan sa [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao]] dalawang taon ang nakalipas noong 2008. Ginamit dito ang makinang ''Precinct Count Optical Scan''. * Mayo 27 -- Tatlong katao ang dinukot umano ng [[Abu Sayyaf]], isang grupong may kaugnayan sa [[Al-Qaeda]], sa katimugang bahagi ng [[Pilipinas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192016/news/regions/abu-sayyaf-bandits-seize-3-men-in-basilan-police "Abu Sayyaf bandits seize 3 men in Basilan — police"] [[GMA Network|GMA News]].'' 05-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/05/27/10/abu-sayyaf-abduct-3-basilan "Abu Sayyaf abducts 3 in Basilan"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]]''. 05-27-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> === Hunyo === * Hunyo 3 -- Tatlong pinaghihinalaang mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang napatay ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Katihan]] ng [[Pilipinas]] sa isang labanan sa [[Taysan, Batangas|Taysan]], [[Batangas]].<ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7011088.html "Philippine military attacks rebels' base in N Philippines"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/03/10/3-rebels-die-batangas-encounter "3 rebels die in Batangas encounter"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192514/news/regions/3-npa-rebels-killed-in-predawn-batangas-clash "3 NPA rebels killed in predawn Batangas clash"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 4 -- Ang kapatid ng Tagapangasiwa ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] (BSP) na si Amando M. Tetangco Jr. ay isa sa mga natagpuang patay sa isang sasakyan sa Timog Park sa [[Lungsod ng Angeles]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192620/news/regions/bsp-head-s-brod-2-others-shot-dead-in-pampanga "BSP head’s brod, 2 others shot dead in Pampanga"]'' ''[[GMA Network|GMA News]].'' 06-04-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 8 -- Nagwaging [[Pangulo ng Pilipinas]] si [[Benigno Aquino III|Benigno "Noynoy" Aquino III]] sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2010|halalang pampanguluhan]] bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-15]] [[Pangulo ng Pilipinas]], kung saan si [[Jejomar Binay]] ang nahalal na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]. Nahalal sila noong Hunyo 9.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/08/10/final-tally-binay-leads-roxas-700000-votes "Final tally: Binay leads Roxas by 700,000 votes"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-08-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192941/news/nation/noynoy-binay-retain-leads-sure-to-be-proclaimed "Noynoy, Binay retain leads, sure to be proclaimed"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-08-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 9 -- Mainit na tinanggap ng mga dumalo sa kanyang pananalita ukol sa [[pagbabago ng klima]] sa [[Pilipinas]] ang dating [[Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos|Pangalawang Pangulo]] ng [[Estados Unidos]] na si [[Al Gore]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/09/10/gore-draws-crowds-climate-change-lecture "Gore draws crowds to climate change lecture"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-09-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 13 -- '''Sakunaː Aksidente.''' Hindi bababa sa 18 katao ang patay at mahigit 30 pa ang nasugatan nang mahulog ang isang bus sa bangin sa [[Balamban, Cebu]].<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2010-06/14/c_13349795.htm "Philippine bus crash kills at least 18 people] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065132/http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2010-06/14/c_13349795.htm |date=2016-03-04 }}" Xinhua.'' 06-14-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 16 ** Nasabat ang ''cocaine'' na nagkakahalaga ng 2 milyong [[Piso ng Pilipinas|Piso]] sa isang pulis sa [[Lungsod ng Pasig]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/193600/news/nation/p20-m-worth-of-cocaine-seized-from-airport-police-officer "P20-M worth of cocaine seized from airport police officer"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/06/16/10/cop-nabbed-selling-4-kilos-cocaine "Cop nabbed for selling 4 kilos of cocaine"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> ** Nailigtas ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Hukbong Sandatahan]] ng [[Pilipinas]] ang negosyanteng taga-Suwisa na nabihag sa loob ng dalawang buwan, sa timog ng bansa.<ref>''[https://web.archive.org/web/20100617065958/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gSXaqvbY1xBvh3GSiA5LiBvP_SvQ "Kidnapped Swiss national freed in Philippines: authorities"] [[Agence France-Presse]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/15/10/swiss-kidnap-victim-released-zamboanga-city "Swiss kidnap victim rescued in Zamboanga City"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.swissinfo.ch/eng/swiss-hostage-in-philippines-freed/9107598 "Swiss hostage in Philippines freed"] Swiss Info.'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 17 -- Binaril at napatay ang Aleman na opisyal ng [[Makati Shangri-La, Manila|Makati Shangri-La Hotel]] sa [[Lungsod ng Makati|Makati]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/193687/news/nation/german-hotel-exec-gunned-down-in-makati-police "German hotel exec gunned down in Makati — police"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/06/17/10/shangri-las-food-and-beverage-manager-shot-dead-makati "Shangri-La's food and beverage director shot dead in Makati"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-17-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 21 -- Dinukot ang anak ng isang opisyal ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] ng [[Pilipinas]] sa [[Lanao del Sur]] sa [[Mindanao]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/21/10/son-comelec-commissioner-kidnapped "Son of Comelec commissioner kidnapped"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194012/news/specialreports/poll-official-s-son-abducted-by-men-seeking-to-nullify-votes "Poll official's son abducted by men seeking to nullify votes"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-21-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 23 -- Siyam katao ang patay at isa pa ang sugatan sa pagsabog ng isang trak ng LPG sa isang kainan sa [[Carmona, Kabite]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/23/10/9-die-lpg-tank-blasts-cavite "9 die in LPG tank blasts in Cavite"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-23-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194163/news/regions/9-killed-1-hurt-in-fiery-road-accident-in-cavite "9 killed, 1 hurt in fiery road accident in Cavite"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-23-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 25 -- Isang kawal ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] ang patay at dalawa pa ang sugatan sa pananambang ng mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa lalawigan ng [[Batangas]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/25/10/suspected-npa-rebels-shoot-dead-air-force-man-2-others-hurt "Suspected NPA rebels shoot dead Air Force man, 2 others hurt"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-26-2010. Hinango 11-12-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194404/news/regions/soldier-killed-two-hurt-in-batangas-ambush "Soldier killed, two hurt in Batangas ambush"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-25-2010. Hinango 11-12-2016.</ref> * Hunyo 29 ** Pinangalanan ni [[Noynoy Aquino]] ang kanyang gabinete subalit siya muna ang tatayong [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]]. ** Hinirang si dating [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] [[Hilario Davide, Jr.]] na mamuno sa komisyon sa katotohanan na magbibigay katapusan sa maraming mga usapin. [[Talaksan:Benigno Aquino III 090925.jpg|thumb|[[Benigno Aquino III]]]] * Hunyo 30 ** Pagkapangulo ni [[Benigno Aquino III|Benigno "Noynoy" Aquino III]]. Naganap ang pagtatalaga sa tungkulin kay ''President-elect'' [[Benigno Aquino III|Noynoy Aquino]], opisyal na nagdeklara sa kanya bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-15]] [[Pangulo ng Pilipinas]]. Nanumpa si [[Noynoy Aquino|Aquino]], gayundin si [[Jejomar Binay]] bilang Ika-15 na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]]. Samantala, bumaba sa pwesto si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at nanumpa bilang kinatawan ng [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Pampanga#Ikalawang Distrito|ikalawang]] distrito ng [[Pampanga]]. ** Dalawang [[sundalo]] ang patay sa pananambang ng mga pinaghihinalaang miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa bayan ng [[Sampaloc, Quezon]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/30/10/2-soldiers-killed-1-wounded-npa-attack-quezon "2 soldiers killed, 1 wounded in NPA attack in Quezon"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194900/news/regions/2-soldiers-killed-1-hurt-in-npa-ambush-in-quezon "2 soldiers killed, 1 hurt in NPA ambush in Quezon"] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> === Hulyo === * Hulyo 1 -- Isinulong ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] at ngayo'y kinatawan ng [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Pampanga#Ikalawang Distrito|ikalawang]] distrito ng [[Pampanga]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagsusog sa [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saligang-batas]] ng [[Pilipinas]].<ref>''[http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFTRE6601KN20100701 "Arroyo seeks changes to Philippine constitution"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224502/http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFTRE6601KN20100701 |date=2016-03-04 }} [[Reuters]].'' 07-01-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 4 --  Mahigit 15 katao ang patay at 48 pa ang nasugatan matapos bumangga sa isang bakod ang isang bus sa [[Cebu (lalawigan)|Cebu]].<ref>''[http://www.bbc.com/news/10500664 "Fifteen die as Philippine bus hits wall to avoid crowd"] [[BBC|BBC News]].'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7051595.html "15 people killed, 48 injured in C. Philippines' road accident"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.news.com.au/world/fifteen-dead-in-philippines-bus-crash/story-e6frfl00-1225887685271 "Fifteen dead in Philippines bus crash"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100708230723/http://www.news.com.au/world/fifteen-dead-in-philippines-bus-crash/story-e6frfl00-1225887685271 |date=2010-07-08 }} news.com.au.'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20100708025505/http://timesofindia.indiatimes.com/World/Rest-of-World/15-dead-in-Philippine-bus-crash/articleshow/6126711.cms "15 dead in Philippine bus crash"] The Times of India.'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 5 ** Isa ang patay at dalawa pa ang sugatan nang tambangan ang komboy ng isang [[Punong-bayan|Pangalawang Punong-bayan]] ng isang bayan sa [[Lanao del Sur]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/05/10/lanao-town-vice-mayor-survives-ambush-1-killed "Lanao town vice-mayor survives ambush; 1 killed"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7052661.html "Gunmen ambush town vice mayor convoy in S Philippines"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195230/news/regions/report-1-killed-2-hurt-in-lanao-sur-ambush "Report: 1 killed, 2 hurt in Lanao Sur ambush"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Isang aktibista ang patay sa [[Aklan]], kauna-unahan sa pamumuno ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Noynoy Aquino]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/05/10/activist-leader-killed-aklan-1st-under-aquino-admin "Activist leader killed in Aklan; 1st under Aquino admin"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195233/news/regions/bayan-muna-coordinator-in-aklan-shot-dead "Bayan Muna coordinator in Aklan shot dead"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 6 ** Apektado ang mga mangingisda sa isang nayon sa [[Calatagan, Batangas|Calatagan]], [[Batangas]] ng pagkalat ng tumagas na [[langis]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/06/10/oil-spill-hurting-fishing-village-batangas "Oil spill hurting fishing village in Batangas"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195310/news/regions/coast-guard-sends-team-to-check-oil-spill-in-batangas "Coast Guard sends team to check oil spill in Batangas"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Nasagip na ng kapulisan ang dinukot na [[Tsinong]] mangangalakal sa [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] sa [[Pilipinas]] noong nakaraang taon.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/06/10/kidnapped-chinese-trader-rescued-sulu "Kidnapped Chinese trader rescued in Sulu"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 8 -- Sumuko na pagkalipas ng tatlong taon ang takas na kapitan sa [[Pilipinas]] na si Nicanor Faeldon, na inakusahan ng pakikisangkot sa [[Pag-aalsa sa Oakwood]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/07/20107841222519848.html "Rebel Philippine captain surrenders"] Al Jazeera.'' 07-08-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.bbc.com/news/10549460 "Philippine coup plotter surrenders to new government"] [[BBC|BBC News]].'' 07-08-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 13 -- Unang bagyo sa [[Pilipinas]] para sa taong ito patungo sa direksiyon ng bansa kung saan 33 sa 81 na mga lalawigan ng bansa at ang kabisera na [[Kalakhang Maynila]] ay inilagay sa babala ng bagyo.<ref>''[http://www.smh.com.au//breaking-news-world/philippines-braces-for-typhoon-20100713-1098g.html "Philippines braces for typhoon"] The Sydney Morning Herald.'' 07-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 15 ** Nahirang ang [[dekano]] ng Kolehiyo ng Batas ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas]] na si Marvic Leonen na tagapamuno ng lupon ng kinatawan ng pamahalaan sa pakikipag-usap sa mga [[MILF]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196127/news/nation/up-law-dean-heads-grp-panel-in-talks-with-milf "UP Law dean heads GRP panel in talks with MILF"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-15-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Umabot na sa mahigit dalawampung katao ang bilang ng namatay sa [[Pilipinas]] dahil sa Bagyong Basyang (Pandaigdigang pangalan: Conson). * Hulyo 21 ** Iniwanan ng mana na nagkakahalaga ng mahigit 200 milyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] ang kasambahay na [[Pilipina]] sa [[Singapore]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20100724024019/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hynme2DXkHJQjcRg7qQYgR1gha9g "Filipina maid inherits millions from employer"] [[Agence France-Presse]].'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196619/news/pinay-helper-in-singapore-inherits-millions-from-employer "Pinay helper in Singapore inherits millions from employer"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1296505/The-3million-maid-Filipina-servant-left-fortune-AND-luxury-Singapore-apartment-grateful-employer.html "The £3million maid: Filipina servant left a fortune AND a luxury Singapore apartment by grateful employer"] Daily Mail (UK).'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Dalawang [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|sundalo]] ang patay sa pananambang ng mga pinaghihinalaang mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa lalawigan ng [[Batangas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196613/news/regions/suspected-rebels-kill-2-soldiers-in-batangas-ambush "Suspected rebels kill 2 soldiers in Batangas ambush"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/21/10/rebels-kill-2-army-men-batangas "Rebels kill 2 Army men in Batangas"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Niyanig ng lindol na may kalakhang 5 ang [[Silangang Samar]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/21/10/quakes-jolt-eastern-samar-ilocos-provinces "Quakes jolt Eastern Samar, Ilocos provinces"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196579/news/regions/predawn-quake-jolts-eastern-visayas-anew "Predawn quake jolts Eastern Visayas anew"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 22 ** Natagpuang patay ang isang [[Amerikano]] at apat na [[Pilipino]] sa kanilang tinutuluyan sa pinaghihinalaang insidente ng pagnanakaw sa [[Lungsod ng Angeles|Lungsod ng Angeles, Pampanga]].<ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7077479.html "American national, 4 Filipinos killed in N Philippine"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Inaresto ang labingpitong [[Pilipino]] sa [[Abu Dhabi]] sa [[UAE]] dahil sa pagpapatakbo ng sindikato na nangangalakal ng mga kapwa Pilipino sa nasabing bansa.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196679/news/17-filipinos-arrested-in-uae-for-human-trafficking "17 Filipinos arrested in UAE for human trafficking"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Isinampa ang kasong ''impeachment'' laban kay noo'y [[Tanod-bayan|Ombudsman]] [[Merceditas Gutierrez]] ng partidong ''[[Akbayan Citizens' Action Party|Akbayan Citizens 'Action Party]]''.<ref>[http://www.gmanews.tv/story/196728/ex-rep-hontiveros-leads-2nd-impeachment-vs-gutierrez ''"Ex-Rep. Hontiveros leads 2nd impeachment vs Gutierrez"''] ''[[GMA Network|GMA News]].'' 07-22-2010. Hinango 05-24-2016.</ref> * Hulyo 23 ** Isang [[Pinoy]] ang patay nang kapusin ng hininga dahil sa usok sa nasusunog na bus na nasa pagitan ng bayan ng Varazze at Celle Ligure sa [[Italya]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196810/news/dfa-pinoy-dies-another-airlifted-in-italy-bus-accident "DFA: Pinoy dies, another airlifted in Italy bus accident"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/global-filipino/07/23/10/1-dead-tourist-bus-filipinos-catches-fire-italy "1 dead as tourist bus with Filipinos catches fire in Italy"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Hindi bababa sa anim na katao ang sugatan sa pag-atake sa [[Lungsod ng Iligan]] sa lalawigan ng [[Lanao del Norte]] noong madaling araw.<ref>''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7078321.html "Grenade explodes in S. Philippines, 7 injured"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196790/news/regions/7-hurt-in-grenade-blast-in-iligan-city-police "7 hurt in grenade blast in Iligan City — police"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/23/10/predawn-grenade-blast-hurts-6-iligan "Predawn grenade blast hurts 6 in Iligan"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 26 ** Pagbubukas ng Ika-15 na Kongreso ng Pilipinas. Nahalal si [[Juan Ponce Enrile]] bilang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] at si [[Feliciano Belmonte, Jr.|Feliciano Belmonte]] bilang [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker]] ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]]. ** Isinagawa ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Benigno Aquino III]] ang kanyang unang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]]. * Hulyo 29 ** Sinuspinde ng [[Tanod-bayan]] ang anim na opisyal ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] ng [[Pilipinas]] kaugnay ng anomalya sa pantaklob sa balota noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|nakaraang halalan]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/07/29/10/comelec-execs-secrecy-folder-deal-suspended "Comelec execs in secrecy folder deal suspended"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-29-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Umamin sa kasalanan sa [[Estados Unidos]] ang kasapi ng [[Abu Sayyaf]] na bahagi ng pagdukot sa ilang [[Estados Unidos|Amerikano]] at mga [[Pilipino]] noong taong 1995.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197310/news/nation/sayyaf-member-in-1995-hostage-taking-pleads-guilty-in-us "Sayyaf member in 1995 hostage-taking pleads guilty in US"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-29-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20100823033630/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5htFlrJHJqA8DPaHt-Lh-eYNWXAyg "Abu Sayyaf co-founder pleads guilty in US"] [[Agence France-Presse]].'' 07-28-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.upi.com/Top_News/US/2010/07/28/Philippine-abductions-leader-admits-guilt/UPI-22281280364390/ "Philippine abductions leader admits guilt"] United Press International.'' 07-28-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Hulyo 30 ** Niyanig ng lindol na may kalakhang 4.6 ang [[Mindoro]] at [[Batangas]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197366/news/regions/magnitude-4-6-quake-rocks-mindoro "Magnitude-4.6 quake rocks Mindoro"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/30/10/earthquake-jolts-parts-mindoro-batangas "Earthquake jolts parts of Mindoro, Batangas"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Tatlong pinaghihinalaang miyembro ng rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang patay sa engkwentro sa [[Pampanga]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197382/news/regions/3-suspected-npa-rebels-killed-in-pampanga-clash "3 suspected NPA rebels killed in Pampanga clash"] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/30/10/3-suspected-rebels-killed-pampanga "3 suspected rebels killed in Pampanga"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> === Agosto === * Agosto 1 -- Sinabihan ng [[Philippine Airlines]] ang 25 mga piloto na bumalik sa trabaho matapos magbitiw ang mga ito ng walang paalam na nagdulot ng pagkansela sa mga paglipad. * Agosto 2 ** Inilabas na ang tala ng mga gagawaran ng [[Gawad Ramon Magsaysay]], paparangalan ang mag-asawang [[Pilipino]], tatlong [[Tsino]], isang [[Bangladeshi]] at isang [[Hapon]].<ref>''[http://rmaward.asia/awardees/year/2010/ Awardees from 2010.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170822093950/http://rmaward.asia/awardees/year/2010/ |date=2017-08-22 }} [http://rmaward.asia/ The Ramon Magsaysay Award Foundation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170307120334/http://rmaward.asia/ |date=2017-03-07 }}'' Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/08/02/10/2-pinoy-science-teachers-among-2010-magsaysay-awardees "2 Pinoy science teachers among 2010 Magsaysay awardees"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ***Akiba, Tadatoshi ([[Hapon|Japan]]) ***Bernido, Christopher ([[Pilipinas]]) ***Bernido, Ma. Victoria Carpio ([[Pilipinas]]) ***Fu Qiping ([[Tsina]]) ***Huo Daishan ([[Tsina]]) ***Khan, A.H.M. Noman ([[Bangladesh]]) ***Pan Yue ([[Tsina]]) ** Napatay sa [[Lungsod ng Makati|Makati]] ang pinuno ng isang grupong nagnanakaw ng mga [[kotse]] sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/08/01/10/car-theft-gang-leader-ivan-padilla-arrested-makati "Car theft gang leader Ivan Padilla killed in Makati"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197556/news/nation/police-carjack-ring-leader-arrested-in-makati "Police: Carjack ring leader arrested in Makati"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 3 -- isinampa ang isa pang kasong ''impeachment'' laban kay noo'y [[Tanod-bayan|Ombudsman]] [[Merceditas Gutierrez]], ng partidong [[Bagong Alyansang Makabayan]] (BAYAN).<ref>''[http://www.gmanews.tv/story/197688/another-impeachment-complaint-filed-vs-ombudsman-gutierrez "Another impeachment complaint filed vs Ombudsman Gutierrez"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-03-2010. Hinango 05-24-2016.</ref> * Agosto 6 ** Nahuli sa [[Maguindanao]] ang isa sa mga suspek sa [[Pamamaslang sa Maguindanao]] noong taong 2009. ** Dalawa ang patay at ilan pa ang sugatan, kasama ang Gobernador ng [[Sulu]], sa pambobomba sa paliparan sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/05/philippines.airport.bombing/ "Suspected bomber dead in Philippines airport blast"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926060245/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/05/philippines.airport.bombing/ |date=2020-09-26 }} [[CNN]].'' 08-05-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-10889355 "Philippines airport bomb kills two, wounds governor"] [[BBC|BBC News]].'' 08-06-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 17 ** Nawala ang isang [[helikopter]] ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] sa dagat malapit sa [[Lungsod ng Zamboanga]], dalawang piloto ang lulan nito.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/17/c_13448698.htm "Navy helicopter crashes in S. Philippines, two pilots missing"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100821101436/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/17/c_13448698.htm |date=2010-08-21 }} Xinhua.'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/08/17/10/navy-chopper-crashes-near-zamboanga "Navy chopper crashes near Zamboanga"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Dinukot ang isang [[Tsino|Tsinong]] mangangalakal ng mga armadong kalalakihan sa [[Lungsod ng Cotabato]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/198703/news/regions/armed-men-abduct-trader-in-cotabato-city "Armed men abduct trader in Cotabato City"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/08/16/10/chinese-businessman-abducted-cotabato "Chinese businessman abducted in Cotabato"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-16-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 18 ** Naaresto ang lalaki mula sa [[Malaysia]], sa [[NAIA]] matapos mahulihan ng 14 na kilo ng shabu.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/198784/news/nation/authorities-seize-14-kg-of-shabu-from-malaysian-at-naia "Authorities seize 14 kg of shabu from Malaysian at NAIA"] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/08/18/10/boc-seizes-shabu-haul-naia-2 "BOC seizes shabu haul at NAIA-2"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> ** Hindi bababa sa 35 katao ang patay matapos malaglag sa bangin ang isang bus sa lalawigan ng [[Benguet]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20100821101734/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5g9dsw0CXoq6MPNYdZxqAekSDx6awD9HLMI181 "Bus crash in Philippines kills 35, but 8 survive"] The Associated Press.'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/18/philippines.bus.crash/ "Bus crash in Philippines kills 39"]{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[CNN]].'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/18/c_13450443.htm "At least 35 killed as bus plunges into ravine in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160428223625/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/18/c_13450443.htm |date=2016-04-28 }} Xinhua.'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 22 -- Nagsagawa ang [[Pilipinas]] at [[Estados Unidos]] ng magkasamang pagsasanay ng hukbo.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/22/c_13456737.htm "Philippine-U.S. forces hold joint exercise"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304100705/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/22/c_13456737.htm |date=2016-03-04 }} Xinhua.'' 08-22-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> [[Talaksan:2010 Manila hostage crisis bus.JPG|thumb|Ang bus ng [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|2010 Pagbibihag sa Maynila]] kung saan namatay ang 8 turista mula [[Hong Kong]].]] * Agosto 23 -- '''Krimen.''' Naganap ang [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pagbibihag sa Maynila]], na nagresulta sa pagkamatay ng walong turista mula [[Hong Kong]]. [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|Nambihag]] ang isang natiwalag na [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]] na tagasiyasat, ng isang bus na pagmamay-ari ng ''Hong Thai Travel'' at lahat ng 25 kataong sakay nito na pawang mga turista mula sa [[Hong Kong]], sa [[Manila|Maynila]] para manawagan sa kanyang pagkabalik sa trabaho. Napatay siya kalaunan. Hindi bababa sa 8 bihag ang namatay at dalawa pa ang malubhang nasugatan.<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/08/201082313340806606.html "Hostages die in Manila bus siege"] Al Jazeera.'' 08-24-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/23/philippines.bus.hostages/index.html?iref=NS1#fbid=Dxrzb6Q-4_O&wom=false "Gunman in the Philippines ends standoff by killing 8, wounding 7"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160318230003/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/23/philippines.bus.hostages/index.html?iref=NS1#fbid=Dxrzb6Q-4_O&wom=false |date=2016-03-18 }} [[CNN]].'' 08-24-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Agosto 24 ** Bumagsak ang mga paseguro sa [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas]] isang araw matapos ang [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|Pagbibihag ng bus sa Maynila]]. ** '''Aliwan at Kultura.''' (Oras sa Pilipinas) Itinanghal na ''Miss Universe 2010 4th runner-up'' ang kinatawan ng Pilipinas na si Maria Venus Raj, sa ika-59 na edisyon ng patimpalak na ginanap sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], [[Estados Unidos]]. * Agosto 29 -- Walumpung libong katao naglunsad ng pagkilos sa [[Hong Kong]] matapos sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|madugong pagbibihag]] sa [[Pilipinas]] noong nakaraang linggo.<ref>[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/08/20108298392181971.html "Hong Kong rallies for bus victims"] ''Al Jazeera.'' 08-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-11123869 "Hong Kong protest over Manila hostage deaths"] [[BBC|BBC News]].'' 08-29-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://www.independent.co.uk/news/world/asia/hong-kong-in-bitter-mourning-for-manila-bus-killers-victims-2065490.html "Hong Kong in bitter mourning for Manila bus killer's victims"] The Independent (UK).'' 08-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> === Setyembre === * Setyembre 3 -- Inako ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Benigno Aquino III]] ang responsibilidad sa pangangasiwa ng [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pangbibihag sa Maynila]]<nowiki/>noong Agosto. * Setyembre 6 -- Sumabog ang dalawang improbisadong [[bomba]] sa [[Lungsod ng Cotabato]] sa [[Maguindanao]]. * Setyembre 9 -- Inamin ng mga tagasiyasat sa [[Pilipinas]] na maaaring nabaril ng mga operatiba ng ''Manila Police District'' ang ilan sa mga binihag na turista sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pambibihag]] noong Agosto. * Setyembre 12 -- Natagpuan ng mga naglilinis ng eroplano sa [[Pilipinas]] ang isang sanggol na lalaki na itinabon sa basurahan sa banyo.<ref>''[http://www.smh.com.au/world/baby-found-in-plane-bin-in-philippines-20100912-15783 "Baby found in plane bin in Philippines"] The Sydney Morning Herald.'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Setyembre 13 -- Tatlong rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang patay sa pakikipag-sagupaan sa [[Bula, Camarines Sur]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/200919/news/regions/3-npa-rebs-killed-in-clash-with-soldiers-in-camsur "3 NPA rebs killed in clash with soldiers in CamSur"] [[GMA Network|GMA News]].'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/09/13/10/npa-rebel-killed-clash-military-camarines-sur "NPA rebel killed in clash with military in Camarines Sur"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Setyembre 26 -- '''Krimen.''' Niyanig ng isang pagsabog ang [[Pamantasang De La Salle Maynila|De La Salle University]] sa Maynila sa panahon ng huling araw ng ''2010 Bar Exams''. === Oktubre === * Oktubre 11 -- Iminungkahi ni [[Benigno Aquino III]], [[Pangulo ng Pilipinas]], ang mga administratibo lamang at hindi kriminal na kaso laban sa mga may kaugnayan sa naganap na [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pambibihag sa Maynila]] noong Agosto. * Oktubre 16 -- Tinamaan ng [[Bagyong Juan (2010)|Bagyong Juan]], opisyal na tinawag bilang ''Typhoon Megi'', ang hilagang-silangan [[Luzon]] sa [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]], lumikha ng malawakang pinsala sa [[Luzon]]. (Oktubre 18). Ito ang pinakamalakas na bagyo sa taong 2010. * Oktubre 25 -- '''Halalan.''' Opisyal na ginanap ang sabayang halalang Barangay at Sangguniang Kabataan (SK) sa Pilipinas. === Nobyembre === * Nobyembre 23 -- Opisyal na nagbitiw sa tungkulin ang ''Undersecretary'' ng [[Kagawaran ng Turismo (Pilipinas)|Kagawran ng Turismo]] na si Vicente Romano III, bilang resulta ng kontrobersyal na kampanya sa pagtataguyod ng turismo na tinawag na "Pilipinas Kay Ganda." * Nobyembre 30 -- Opisyal na nagsimula sa tungkulin at nanumpa ang mga nanalo sa halalang Barangay at Sangguniang Kabataan (SK), at bumitiw sa mga nagtapos na sa termino at hindi nanalo sa nasabing halalan. === Disyembre === * Disyembre 7 -- Ang Korte Suprema ay bumoto, 10-5, upang ideklara na ang Atas ng Pangulo 1 ni Pangulong [[Benigno Aquino III|Aquino]], na lumikha sa ''Truth Commission'', ay labag sa Konstitusyon.<ref>''[http://www.rappler.com/newsbreak/flashback/141381-timeline-2010-truth-commission "TIMELINE: The short-lived 2010 Truth Commission"] [[Rappler]].'' 07-30-2016. Hinango 10-01-2016.</ref> * Disyembre 14 -- Natapos ang Kaso ng [[Pamamaslang ng mga Vizconde|Pamamaslang sa mga Vizconde]]. Nagresulta sa kalayaan ni [[Hubert Webb|Hubert Webb]]. * Disyembre 16 -- Inilabas ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] ang mga bagong [[salaping papel]] ng bansa. == Mga Paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "special holidays ," mga nasa bold ay ang "regular holidays." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " * [[January 1|Enero 1]] – '''Unang Araw ng Bagong Taon''' * Pebrero 22 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Abril 1 – '''[[Holy Thursday|Huwebes Santo]]''' * Abril 2 – '''[[Good Friday|Biyernes Santo]]''' * Abril 3 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 – '''[[Bataan Day|Araw ng Kagitingan]]''' * Mayo 1 – '''[[Araw ng Paggawa]]''' * Mayo 10 – ''Araw ng Halalan'' * Hunyo 12 – '''[[Araw ng Kalayaan]]''' * Hunyo 30 -- ''Inagurasyon ni Pangulong Aquino''<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/17/10/palace-declares-june-30-special-non-working-holiday "Palace declares June 30 a special non-working holiday."] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-17-2010. Hinango 06-30-2016.</ref> * Agosto 29 – '''Araw ng mga Bayani''' * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 16 – [[Eid al-Adha]] (Ipinahayag sa kauna-unahang pagkakataon bilang isang pista opisyal alinsunod sa Batas Republika 9849)<ref>''[http://www.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9849/ "Republic Act No. 9849"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160917224735/http://www.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9849/ |date=2016-09-17 }} Official Gazette of the Republic of the Philippines.'' 12-11-2009. Hinango 09-26-2016.</ref> * Nobyembre 30 – '''Araw ni Bonifacio''' * Disyembre 25 – '''[[Pasko|Araw ng Pasko]]''' * Disyembre 30 – '''Araw ni Rizal''' * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Aliwan at Kultura == * Marso 6 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-47 [[Binibining Pilipinas]] (2010) sa [[Araneta Coliseum|''Araneta Coliseum'']], at isinahimpapawid ng [[GMA Network|''GMA Network'']]. Tinanghal na ''Bb. Pilipinas-Universe 2010'' si Maria Venus Raj ng [[Bato, Camarines Sur]]. '''Huling resulta, Binibining Pilipinas 2010ː''' ** '''''Bb. Pilipinas-Universe 2010''ː''' # 10 -- Maria Venus Raj ([[Bato, Camarines Sur]]). Lumahok sa ''Miss Universe 2010'' at nahanay bilang 4th runner-up (Agosto 23, [[Estados Unidos]]). ** '''''Bb. Pilipinas-World 2010''ː''' # 21 -- Czarina Catherine Gatbonton ([[Malolos|Malolos City]]. Lumahok sa ''Miss World 2010'' (Oktubre 30, [[Tsina]]) ** '''''Bb. Pilipinas-International 2010''ː''' # 11 -- Krista Eileen Kleiner ([[Maynila|Manila]]). Lumahok sa ''Miss International 2010'' at inihanay na Top 15 Finalist (Nobyembre 7, [[Tsina]]) ** '''''Bb. Pilipinas Runners-upː''''' *** 1st - #22 -- Diane Elaine Necio ([[Albay]]) *** 2nd - #18 -- Helen Nicolette Henson ([[Pampanga]]) * Abril 24 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-10 ''[[Miss Philippines Earth]]'' (2010) sa ''Manila Ocean Park'', [[Maynila]], at isinahimpapawid ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]]. Tinanghal na ''Miss Philippines Earth 2010'' si Kris Psyche Resus ng [[Infanta, Quezon]]. '''Huling resulta, Miss Philippines Earth 2010ː''' ** '''''Miss Philippines Earth 2010''ː''' Kris Psyche Resus ([[Infanta, Quezon|Infanta]]). Lumahok sa ''Miss Earth 2010'' (Disyembre 4, [[Vietnam]]) ** '''''Miss Philippines Air''ː''' Emmerie Dale Cunanan ([[Pandan, Antique|Pandan]] ** '''''Miss Philippines Water''ː''' Renee Rosario McHugh ([[Estados Unidos|USA]] East Coast) ** '''''Miss Philippines Fire''ː''' Gwennaelle Ruais ([[Pransiya|France]]) ** '''''Miss Philippines Eco Tourism''ː''' Angela Lauren Fernando ([[Lubao, Pampanga|Lubao]]) * Agosto 28 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-42 [[Mutya ng Pilipinas]] (2010) sa Newport City, [[Pasay]], at isinahimpapawid ng [[GMA Network|''GMA Network'']]. Tinanghal si Carla Jenina Lizardo ng [[Kabikulan|Bicol]], na ''Mutya ng Pilipinas Intercontinental 2010'', at si Barbara Salvador ng [[Pangasinan]], na ''Mutya ng Pilipinas Internationtal 2010''. '''Huling resulta, Mutya ng Pilipinas 2010ː''' ** '''''Mutya ng Pilipinas Intercontinental 2010''ː''' Carla Jenina Terina Lizardo ([[Kabikulan|Bicol]]). Hindi nagawang lumahok sa ''Miss Intercontinental 2010'' ** '''''Mutya ng Pilipinas International 2010''ː''' Barbara dela Rosa Salvador ([[Pangasinan]]). Lumahok sa ''Miss Tourism International 2010'' at nahanay bilang ''3rd runner-up'' ([[Malaysia]]) ** '''''Mutya ng Pilipinas Asia Pacific 2010''ː''' Christi Lynn Landrito McGarry (Filipino Community of East Coast, [[Estados Unidos|USA]]). Pinalitan si Carla Jenina Lizardo, lumahok sa ''Miss Intercontinental 2010'' at inihanay na ''Top 15 semifinalist.'' ([[Republikang Dominikano|Dominican Republic]]) ** '''''Mutya ng Pilipinas Runners-upː''''' *** 1st - Suzette Hernandez ([[Batangas]]) *** 2nd - Sharon Grace Angel ([[Lungsod ng Lapu-Lapu|Lapu-Lapu City]]) * Setyembre 30 -- '''Pelikula.''' Ginanap ang ika-23 ''Awit Awards'' sa [[SM Mall of Asia|''SM Mall of Asia'']] sa [[Pasay]]. Sina Noel Cabangon at [[Gloc-9]] ay nakatanggap ng pinakamaraming mga parangal na umabot sa apat. * Disyembre 25, 2010 - Enero 7, 2011 -- '''Pelikula.''' Inilunsad ang ika-36 [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|Metro Manila Film Festival]] - Philippines (MMFF). Ginanap ang "Gabi Ng Parangal" (''Awards Night)'' noong Disyembre 26. Ang pelikulang "''Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)"'' ay nakatanggap ng pinakamaraming mga parangal, siyam kasama ang ''Best Picture''. ==Telebisyon== {{main|2010 sa telebisyon sa Pilipinas}} * [[Agosto 24]] – Si [[Venus Raj]] ay pumangatlong runner-up sa patimpalak na [[Miss Universe 2010|2010 Miss Universe]].<ref>{{cite news|last=Nepales |first=Ruben |title=Isang ‘malaki, malaking’ panalo pa rin |work=Philippine Daily Inquirer|date=Agosto 25, 2010 |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20100825-288635/A-major-major-win-nonetheless |access-date=Disyembre 25, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006025140/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20100825-288635/A-major-major-win-nonetheless |archive-date=Oktubre 6, 2012 }}</ref> == Palakasan == * ''NCAA Season 86'' (2010–2011) * ''UAAP Season 73'' (2010-2011). Ginanap ang ''opening ceremonies'' noong Hulyo 10. * ''2010–11 PBA Season'' (ika-36), Ginanap mula Oktubre 3 hanggang Agosto 21, 2011. * ''7th Season'' ng ''Shakey's V-League.'' Idinaos ang ''1st Conference'' ng liga noong Abril 2010 at ang ''Second Conference'' mula Hulyo 11 hanggang huling bahagi ng Setyembre. * Disyembre 13-19 -- Lumahok ang Pilipinas sa ''2010 Asian Para Games-First Asian Para Games'' sa [[Guangzhou]], [[Tsina]]. Nahanay ang bansa sa ika-21 puwesto. == Sakuna == * '''[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010|Bagyo]]ː''' Labing-isang (11) bagyo ang pumasok at tumama sa Pilipinas sa taong 2010ː (''Tandaanː'' Mga bagyo sa '''Bold''' ay mga bagyong pumasok sa ''Philippine Area of Responsibility (''PAR) at tumama sa saanmang lupain sa bansa.) {| class="wikitable" ! colspan="4" |Talaan ng mga bagyong tumama sa ''Philippine Area of Responsibility'' sa taong 2010 |- !Petsang itinagal !Uri !Pangalang Pandaigdig !Pangalang Lokal |- |Marso 21 - 26 |''Tropical Storm'' |Omais |Agaton |- |Hulyo 11 - 18 |''Typhoon'' |'''Conson''' |'''Basyang''' |- |Hulyo 17 - 23 |''Typhoon'' |'''Chanthu''' |'''Caloy''' |- |Agosto 3 - 5 |''Tropical Storm'' |''(wala)'' |'''Domeng''' |- |Agosto 6 - 12 |''Severe Tropical Storm'' |Dianmu |Ester |- |Agosto 26 - Setyembre 3 |''Severe Tropical Storm'' |Lionrock |Florita |- |Agosto 28 - Setyembre 2 |''Typhoon'' |Kompasu |Glenda |- |Setyembre 1 - 10 |''Severe Tropical Storm'' |Malou |Henry |- |Setyembre 14 - 21 |''Typhoon'' |Fanapi |Inday |- |Oktubre 12 - 24 |''Typhoon'' |'''Megi''' |[[Bagyong Juan (2010)|'''Juan''']] |- |Oktubre 20 - 30 |''Typhoon'' |Chaba |Katring |} * Hulyo 23 -- '''Lindolː''' Niyanig ng apat na magkakasunod na lindol ang Mindanao. * Mula huling bahagi ng Disyembre -- '''Pagbahaː''' Naganap ang malawakang pagbaha sa silangang bahagi ng Pilipinas. Unang naiulat ng pagbaha sa probinsya ng [[Albay]] at [[Sorsogon]] sa [[Kabikulan]]. ==Mga Pelikula== Pinakamataas na kita sa pelikulang Pilipino para sa taon. {| class="wikitable sortable" style="width:80%" |- ! Ranggo ! Pamagat ! Kita ng Pelikula ! Gross |- | 1 | [[My Amnesia Girl]] | [[Star Cinema]] | ₱144.8 milyon |- | 2 | [[Miss You Like Crazy (pelikula)|Miss You Like Crazy]] | [[Star Cinema]] | ₱143.25 milyon |- | 3 | [[Here Comes the Bride (pelikula noong 2010)|Here Comes The Bride]] | [[Star Cinema]], [[OctoArts Films]] at Quantum Films | ₱116 milyon |- | 4 | ''[[Petrang Kabayo]]'' | [[Viva Films]] | ₱115.2 milyon |- | 5 | [[Ikaw sa Akin ang Lahat (pelikula)|Ikaw sa Akin ang Lahat]] | [[Regal Films]] at [[GMA Films]] | ₱102.42 milyon |- | 6 | [[Babe, Mahal Kita]] | [[Star Cinema]] at [[Viva Films]] | ₱96.34 milyon |- | 7 | [[Si Agimat at Si Enteng Kabisote]] | GMA Films, MZet Productions, OctoArts Films, Imus Productions, APT Entertainment | ₱86.7 milyon |- | 8 | ''[[Paano Na Kaya]]'' | [[Star Cinema]] | ₱82.25&nbsp;milyon |- | 9 | ''[[Hating Kapatid (film)|Hating Kapatid]]'' | [[Viva Films]] | ₱81.97&nbsp;milyon |- | 10 | [[Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)]] | [[Star Cinema]] | 67.9&nbsp;milyon |} {| class="wikitable sortable" style="lapad:100%" |- ! Inilabas ! Pamagat ! Sa direksyon ni ! Cast ! Kasuotan ng Pelikula ! Genre |- | {{dts||Enero|27}} | ''[[Paano Na Kaya]]'' | Ruel S Bayani | [[Kim Chiu]], [[Gerald Anderson]], [[Melissa Ricks]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong komedya]] |- | {{dts||Pebrero|17}} | ''Marino'' | Paul Sta Ana | Allen Dizon, [[Ara Mina]], [[Bangs Garcia]], [[Krista Ranillo]] | Produksyon ng mga Kaganapan at Libangan ng CDP at Produksyon ng ATD Entertainment | Drama |- | {{dts||Pebrero|17}} | Ben & Sam | Mark Shandii Bacolod | Ray An Dulay, Jess Mendoza | Ignatius Film Productions | [[LGBT]] |- | {{dts||Pebrero|24}} | [[Miss You Like Crazy (pelikula)|Miss You Like Crazy]] | [[Cathy Garcia Molina]] | [[Bea Alonzo]], [[John Lloyd Cruz]], Maricar Reyes | [[Star Cinema]] | Drama |- | {{dts||Pebrero|26}} | ''Pitas'' | Joey Romero | [[Sid Lucero]], [[Kristel Moreno]], [[Bembol Roco]], [[Rio Locsin]] | Legaslas Entertainment | Drama |- | {{dts||Marso|10}} | Ang Pulang Sapatos | Raul Jorolan | [[Nikki Gil]], [[Marvin Agustin]] | Unitel Production | Romantikong Drama |- | {{dts||Marso|10}} | Bakal Boys | Ralston Jover | [[Gina Pareño]] | Mga Produksyon ng Apogee | Drama |- | {{dts||Marso|10}} | ''Parisukat'' | Jonison Fontanos | Toffee Calma, Jeff Tatsuro | Mga Pelikulang Ignatius | [[LGBT]] |- | {{dts||Marso|17}} | ''Santuaryo'' | Monti Parungao | Basti Romero, Justin Dizon, Nicos Bacani, Gino Quintana, A.J. Ona at Ralph Mateo | Climax Productions | [[LGBT]], [[thriller (genre)|Thriller]] |- | {{dts||Marso|22}} | Romeo at Juliet | Adolfo B Alix Jr | [[Alessandra De Rossi]] | Kisapmata Productions | Drama |- | {{dts||Abril|03}} | [[Babe, Mahal kita]] | Mae Czarina Cruz | [[Anne Curtis]], [[Sam Milby]] | [[Star Cinema]] at [[VIVA Films]] | [[Romantikong drama|Romansa]] |- | {{dts||Abril|21}} | [[Working Girls 2010|Working Girls]] | Jose Javier Reyes | [[Eugene Domingo]], [[Ruffa Gutierrez]], [[Bianca King]], [[Cristine Reyes]], [[Iza Calzado]], [[Jennylyn Mercado]], [[Eula Valdez]] | [[GMA Films]], [[VIVA Films]] at Unitel Pictures | Komedya |- | {{dts||Abril|28}} | D'Survivors | Adolfo B Alix Jr | Rocky Salumbides, Daniel Matsunaga, [[K Brosas]], [[Akihiro Sato (model)|Akihiro Sato]], Fabio Ide | Astral Productions | Komedya |- | {{dts||Mayo|5}} | [[You to Me Are Everything (pelikula)|You To Me Are Everything]] | Mark Reyes | [[Marian Rivera]] at [[Dingdong Dantes]] | [[Regal Films]] at [[GMA Films]] | [[romantikong komedya]] |- | {{dts||Mayo|7}} | ''Pulupot'' | Monti Parungao | Gio Gapas, Justin de Leon at Echo Caceres | Treemount Pictures | [[LGBT]] |- | {{dts||Mayo|12}} | [[Here Comes the Bride (2010 film)|Here Comes The Bride]] | Chris Martinez | [[Angelica Panganiban]], [[Eugene Domingo]], [[John Lapus]], Tuesday Vargas, [[Tom Rodriguez]] at Jaime Fabregas | [[Star Cinema]], [[OctoArts Films]] at Quantum Films | Komedya |- | {{dts||Mayo|26}} | [[Noy (pelikula)|Noy]] | Dondon Santos | [[Coco Martin]], [[Erich Gonzales]], [[Cherry Pie Picache]], [[Baron Geisler]], [[Joem Bascon]] at [[Vice Ganda]] | CineMedia at [[Star Cinema]] | Makasaysayan |- | {{dts||Hunyo|2}} | Fling | Hans Salazar | [[Rafael Rosell]], Jacq Yu at Lara Morena | | [[romantikong komedya]] |- | {{dts||Hunyo|9}} | Emir | [[Chito Roño]] | Francesca Farr, Dulce, Julia Clarete at [[Jhong Hilario]] | CCP, Film Council of the Philippines at Viva Films | Drama, Musikal |- | {{dts||Hunyo|16}} | [[I'll Be There (2010 film)|I'll Be There]] | Maryo J delos Reyes | [[KC Concepcion]], [[Gabby Concepcion]] at [[Jericho Rosales]] | [[Star Cinema]] | Drama |- | {{dts||Hunyo|23}} | ''Lagpas: Ikaw, Ano'ng Trip Mo?'' | Hedji Calagui | Dennis Torres, Rob da Silva, Dustin Jose | Produksyon ng Cody Entertainment | [[LGBT]] |- | {{dts||Hulyo|14}} | [[Cinco (pelikula)|Cinco]] | Frasco Mortiz, Enrico Santos, [[Cathy Garcia-Molina]], Ato Bautista & Nick Olanka | [[Maja Salvador]], [[Pokwang]], [[Jodi Sta. Maria-Lacson]], [[Mariel Rodriguez]], [[Zanjoe Marudo]], [[Rayver Cruz]], [[AJ Perez]], [[Sam Concepcion]], [[Robi Domingo]] | [[Star Cinema]] | [[horror fiction|Katatakutan]] |- | {{dts||Hulyo|21}} | ''[[Hating Kapatid (film)|Hating Kapatid]]'' | [[Wenn V Deramas|Wenn V. Deramas]] | [[Sarah Geronimo]], [[Judy Ann Santos]] at [[Luis Manzano]] | [[Viva Films]] | Komedya |- | {{dts||Agosto|18}} | [[In Your Eyes (2010 film)|In Your Eyes]] | Mac Alejandre | [[Claudine Barreto]], [[Anne Curtis]] at [[Richard Gutierrez]] | [[Viva Films]] at [[GMA Films]] | Drama |- | {{dts||Agosto|25}} | [[Mamarazzi]] | [[Joel Lamangan]] | [[Eugene Domingo]], [[Diether Ocampo]], [[John Lapus]], [[Andi Eigenmann]] at [[Carla Abellana]] | [[Regal Films]] | Komedya |- | {{dts||Setyembre|01}} | ''[[Sa 'yo Lamang]]'' | Laurice Guillen | [[Lorna Tolentino]], [[Bea Alonzo]], [[Christopher de Leon]], [[Diether Ocampo]], [[Coco Martin]], [[Shaina Magdayao]], [[Enchong Dee]], [[Empress Schuck|Empress]] at [[Miles Ocampo]] | [[Star Cinema]] | Drama |- | {{dts||Setyembre|08}} | Two Funerals | [[Gil Portes]] | Tessie Tomas, [[Xian Lim]], [[Jeffrey Quizon]], Mon Confiado, [[Robert Arevalo]] at Princess Manzon | [[Cinema One Originals]] | Drama |- | {{dts||Setyembre|29}} | [[I Do (pelikulang 2010)|I Do]] | Veronica B Velasco | [[Erich Gonzales]], [[Enchong Dee]], [[Pokwang]], [[Dennis Padilla]], [[Melai Cantiveros]], [[Jason Francisco]] at [[Nash Aguas]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong komedya]] |- | {{dts||Oktubre|13}} | White House | [[Topel Lee]] | [[Gabby Concepcion]], [[Iza Calzado]], [[Maricar Reyes]], [[Lovi Poe]], [[Megan Young]], [[Joem Bascon]], [[Sarah Lahbati]], Janus del Prado & Richard Quan | Mga Pelikulang Regal | Horror |- | {{dts||Oktubre|13}} | ''[[Petrang Kabayo]]'' | Wenn V Deramas | [[Vice Ganda]] | [[Viva Films]] | Komedya |- | {{dts||Oktubre|22}} | Lilay: Sinta ng karamihan | Andrew Kho | Kenjie Garcia | Sparks International Production | [[LGBT]] |- | {{dts||Oktubre|27}} | [[Hanggang sa Matatapos ang Sakit sa Puso Ko]] | [[Jose Javier Reyes]] | [[Kim Chiu]] at [[Gerald Anderson]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong drama]] |- | {{dts||Oktubre|27}} | ''Laruang Lalake'' | Jay Altarejos | Richard Quan, [[Marco Morales]], Arjay Carreon at Mark Fabillar | Lexuality Productions | [[LGBT]] |- | {{dts||Nobyembre|24}} | [[My Amnesia Girl]] | [[Cathy Garcia-Molina]] | [[John Lloyd Cruz]], [[Toni Gonzaga]] | [[Star Cinema]] | [[Romantikong komedya]] |- | {{dts||Disyembre|10}} | Pinoy Scout | Neal Tan | [[Sam Concepcion]] | Mga Produksyon ng Exogain | Drama |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Si Agimat at Si Enteng Kabisote]] | Tony Y. Reyes | [[Bong Revilla Jr]], [[Vic Sotto]] | [[GMA Films]], MZet Productions, OctoArts Films, Imus Productions, [[APT Entertainment]] | Komedya pantasya |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)]] | Wenn V. Deramas | [[Ai-Ai de las Alas]], [[Eugene Domingo]] | [[Star Cinema]] | Komedya |-[[Aaron Junatas]], | {{dts||Disyembre|25}} | [[Dalaw]] | Jerry Lopez Sineneng, Dondon Santos | [[Kris Aquino]], [[Diether Ocampo]] | [[Star Cinema]], CineMedia Entertainment | horror-suspense |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Shake, Rattle & Roll XII]] | [[Zoren Legaspi]], [[Topel Lee]], Jerrold Tarog | [[Shaina Magdayao]], [[Ricky Davao]], [[Andi Eigenmann]], [[Rayver Cruz]], [[Carla Abellana]], [[Sid Lucero]] | [[Regal Entertainment Inc.]] | horror-suspense |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[RPG: Metanoia]] | Louie Suarez | [[Zaijan Jaranilla]], [[Aga Muhlach]], [[Vhong Navarro]], [[Eugene Domingo]], [[Mika Dela Cruz]], [[Jairus Aquino]], [[Basty Alcances]] | [[Star Cinema]] | Animasyon |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Super Inday and the Golden Bibe (2010 film)|Super Inday and the Golden Bibe]] | [[Mike Tuviera]] | [[Marian Rivera]], [[Jake Cuenca]], [[Pokwang]], [[John Lapus]] | [[Regal Entertainment]] | Pantasya |- | {{dts||Disyembre|25}} | [[Rosario (2010 film)|Rosario]] | [[Albert Martinez]] | [[Jennylyn Mercado]], [[Dennis Trillo]], [[Dolphy]], [[Sid Lucero]], [[Isabel Oli]], [[Yul Servo]] | Cinemabuhay International, Studio5 | Drama |- | {{dts||Disyembre|25}} | Padre Jejemon | Frank Gray Jr | [[Dolphy]] | Mga Produksyon ng RVQ | Komedya |} ==Musika== {{Tingnan din|2010 sa musikang Pilipino}} Kabilang dito ang mga album ng musika ng lahat ng uri na inilabas ngayong taon, mga konsiyerto at pormasyon (banda o mga bagong mang-aawit). ===Mga Album=== * [[Enero 28]] – Hindi Malilimutan – [[Gabby Concepcion]] (Warner Music Philippines) * [[Pebrero 13]] – Pinapatugtog Ngayon – [[Juris Fernandez|Juris]] ([[Star Music|Star Records]]) * [[Marso 17]] – Try Love – [[Joanna Ampil]] ([[Sony Music Pilipinas]]) * [[Marso 23]] – Eto Pa! – [[Brownman Revival]] ([[Sony Music Pilipinas]]) * [[Hunyo 5]] – In Love & War – [[Francis Magalona]] & [[Ely Buendia]] ([[Sony Music Pilipinas]]) * [[Setyembre 6]] – Middle-Aged Juvenile Novelty Pop-Rockers – [[Parokya Ni Edgar]] (Universal Records Philippines) ===Mga Konsiyerto=== * [[Enero 10]] – [[Sharon Cuneta]]: Ang Mega Birthday Concert, live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Pebrero 5]]–[[Pebrero 7|7]] – [[4minute]] Live sa [[SM Supermalls]] * [[Pebrero 6]] – Musicfest 2010: [[Kris Allen]], [[JabbaWockeeZ]] at [[Boyce Avenue]] Live sa Fort Bonifacio, [[Taguig]] * [[Pebrero 26]]–[[Pebrero 27|27]] – [[Toni Gonzaga]]: Ang Pag-ibig ay..., live sa Music Museum * [[Pebrero 27]] – [[Backstreet Boys]] – This Is Us World Tour Live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Marso 5]]–[[Marso 6|6]] – [[Nina Girado|Nina]], live sa Museo ng Musika * [[Marso 6]] – FT Island Manila 2010 Showcase – [[F.T. Isla]] (PICC Plenary Hall) * [[Marso 9]] – [[Paramore]] Live sa Maynila!- [[SM Mall of Asia]] Concert Grounds * [[Marso 12]]–[[Marso 13|13]] – Christian Bautista: Muling Pagbisita sa Romansa – [[Christian Bautista]] (Music Museum) * [[Marso 14]] – [[Owl City]], live sa [[TriNoma]] Mindanao Open Parking Area * [[Marso 25]]–[[Marso 27|27]] – [[Cobra Starship]]: Live sa Ayala Malls * [[Marso 27]] – Binabago ang mga Buhay: [[Justin Timberlake]], [[Timbaland]] at [[JoJo (mang-aawit)|Jojo]] live sa [[SM Mall of Asia]] Open Grounds * [[Marso 28]] – [[Tom Jones (mang-aawit)|Tom Jones]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Abril 10]] – [[Super Junior]]: Live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Abril 17]] – Pulp Summer Slam 2010 feat. [[Kordero ng Diyos (banda)|Kordero ng Diyos]] at [[Testamento (banda)|Testamento]]: Live sa Amoranto Stadium * [[Mayo 1]] – [[Kelly Clarkson]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Mayo 2]] – [[Luha Para sa mga Takot]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Mayo 4]] – [[Allison Iraheta]], live sa Robinson's Place Manila * [[Mayo 15]] – Noon at Ngayon; feat. [[All-4-One]], [[JoJo (mang-aawit)|JoJo]], [[Diana King]], [[SWV]], [[VFactory]], TQ, [[P.M. Dawn]] atbp. nang live sa [[SM Mall of Asia]] Open Grounds * [[Mayo 17]] – Pagbobrodkast ng Protesta: nang live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Mayo 27]] – [[Dashboard Confessional]], nang live sa [[TriNoma]] Mindanao Open Parking Area * [[Hunyo 14]] – [[U-KISS]]: nang live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hunyo 19]] – Nagtagpo ang K-Pop at P-Pop, tampok si [[U-KISS]], [[Pop Girls]] at [[XLR8]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hunyo 22]] – [[Engelbert Humperdinck (mang-aawit)|Engelbert Humperdinck]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hunyo 25]] – [[Air Supply]], live sa [[SMX Convention Center]] * [[Hulyo 9]] – [[Usher (tagapaglibang)|Usher]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Hulyo 15]]–[[Hulyo 17|17]] – [[Charice Pempengco|Charice]], live sa [[Eastwood City]] malls * [[Hulyo 16]] – As 1 The Repeat, live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Hulyo 23]]–[[Hulyo 25|25]] – [[Jason Derulo]], live sa [[Ayala Malls]] * [[Hulyo 27]] – [[The Lettermen]] at [[The Cascades (banda)|The Cascades]], live sa [[Maynila]] * [[Hulyo 30]]–[[Agosto 1]] – [[One Way (banda ng Timog Korea)|One Way]] live sa [[SM Supermalls]] * [[Hulyo 31]] – [[La Diva (grupo)|La Diva]] Unleashed, live sa Music Museum * [[Agosto 13]] – [[Boyz II Men]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Agosto 21]] – [[La Diva (grupo)|La Diva]] Unleashed: The Repeat; tampok. Sina Harry Santos, [[Gian Magdangal]] at [[Jan Nieto]], live sa Music Museum * [[Setyembre 3]] – [[Jay Sean]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Setyembre 10]] – Mga ASAP Sessionistas live sa [[General Santos]] * [[Setyembre 11]]: ** Mag-rock kasama si [[Arnel Pineda]], live sa Metro Concert Bar ** Citipointe Live, sa Philsports Arena ** Intensity feat. [[Rain (tagapaglibang)|Rain]] at [[U-KISS]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Setyembre 11]], [[Setyembre 18|18]] at [[Setyembre 25|25]] – [[Billy Crawford]] noong 25 B.C., live sa Music Museum * [[Setyembre 16]], [[Setyembre 17|17]], [[Setyembre 22|22]], [[Setyembre 23|23]], [[Setyembre 29|29]] at [[Setyembre 30|30]] – [[Gary Valenciano|Gary V]] sa Soul in Motion, live sa Music Museum * [[Setyembre 18]]: ** Supahfest; tampok [[T-Pain]], [[Flo Rida]], [[Kelly Rowland]] at [[Sean Kingston]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds ** [[The Spinners (Amerikanong banda)|The Spinners]], live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Setyembre 24]]–[[Setyembre 25|25]] – [[Erik Santos]]: The Power of One, live sa [[Meralco Theater]] * [[Oktubre 1]] – [[John Mayer]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Oktubre 3]] – [[Jay Park]], live sa SMX Convention Center Hall 1 * [[Oktubre 7]] – Just Jade: [[Jade Ecleo]] feat. [[Jay R Sillona|Jay-R]] at [[Dingdong Avanzado]], live sa Metro Concert Bar * [[Oktubre 8]] – [[Ogie Alcasid]] at [[Ryan Cayabyab]]: Ogie at Mr. C, live sa PICC Plenary Hall * [[Oktubre 10]] – [[Adam Lambert]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Oktubre 15]] – Tanduay Rhum Rock Fest, live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds * [[Oktubre 15]]–[[Oktubre 17|17]] – [[Pokwang]]: Endangered Species, live sa [[Aliw Theater]] * [[Oktubre 16]]: ** [[Jack Jones (mang-aawit)|Jack Jones]]: Greatest Hits Tour live sa [[Araneta Coliseum]] ** Inihahandog ng Jolly Kids Meal ang Kids Who Can Concert, sa [[Istadyum ng Ninoy Aquino]] * [[Oktubre 17]] – [[The Cascades (banda)|The Cascades]]: live sa PAGCOR Theater * [[Oktubre 22]] – [[Taylor Swift]] live sa Maynila (kinansela) * [[Oktubre 23]] – [[David Foster]] and Friends feat. [[Natalie Cole]], [[Ruben Studdard]], [[Peter Cetera]], [[Charice Pempengco|Charice]] at [[The Canadian Tenors]]: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Oktubre 30]] – Pointen live sa SM Bacoor * [[Nobyembre 6]] – [[Hatebreed]]: live sa [[World Trade Center (Pasay)|World Trade Center]], [[Pasay]] * [[Nobyembre 12]] – [[Richard Poon]] – The Crooner: live sa PICC Plenary Hall * [[Nobyembre 13]] – Matapat...[[Jovit Baldivino]]: live sa [[Aliw Theater]] * [[Nobyembre 16]] – [[David Archuleta]] live sa [[SM North EDSA]] * [[Nobyembre 18]] – [[Gin Blossoms]]: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[November 18]] – December 4: Magsimula Ka: live at the Music Museum * [[November 19]] – [[Ai-Ai delas Alas]] – Akin Ang Tronong 'To!: live at the [[Araneta Coliseum]] * [[November 26]] – [[Imelda Papin]] & [[Dionisia Pacquiao]]: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Nobyembre 27]]: ** [[Dionne Warwick]]: nakatira sa [[Araneta Coliseum]] ** [[Ely Buendia]]: XL – Xtra Live sa 40: live sa Republiq sa New Resorts World * [[Nobyembre 28]] – [[Jed Madela]]: Isang Klasikong Pasko, live sa [[Newport Performing Arts Theater]], [[Resorts World Manila|Resorts World]] * [[Nobyembre 29]] – [[Jay R Sillona|Jay-R]] at [[Kyla (Pilipino mang-aawit)|Kyla]]: Mga Kaibigan sa Kaluluwa, live sa Music Museum * [[Disyembre 3]] – Ugat the Legends of Pinoy Rock: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Disyembre 7]] – G-Force: About Phase: live sa [[San Juan Gym]] * [[Disyembre 9]] – IDO4: live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Disyembre 10]] – [[Bone Thugs n Harmony]]: live sa [[SMX Convention Center]] * [[Disyembre 16]]–[[Disyembre 19|19]] – The Little Big Club: live sa [[Aliw Theater]] ===Pormasyon=== * Zion * 100 Porsyento * XLR8 == Kapanganakan == * [[Pebrero 11]] – [[Yuan Francisco]], batang aktor * [[Pebrero 19]] – [[Alonzo Muhlach]], batang aktor * [[Marso 11]] – Ashley Cabrera, batang aktres * [[Marso 24]] – Elia Ilano, batang aktres * [[Hunyo 16]] – Angelica Ulip, aktres * [[Setyembre 15]] – Robbie Wachtel, batang aktor, print ad at komersyal na modelo * [[Oktubre 1]] – Onyok Pineda, batang aktor * [[Oktubre 14]] – Leanne Bautista, batang aktres == Kamatayan == * '''Enero 19''' -- [[Cerge Remonde|Cerge Mamites Remonde]], isang [[Pilipino|Pilipinong]] mamamahayag at kasapi ng [[Gabinete ng Pilipinas|gabinete]] <nowiki/>na naging Kalihim ng Pamamahayag. (Isinilang 21 Disyembre 1958) * '''Pebrero 26''' -- [[Oscar Obligacion]], [[artista]] at komedyante. (Isinilang 21 Enero 1924) * Marso 15 -- Emilia Boncodin, dating Kalihim ng Pagbabadyet. (Isinilang Mayo 25, 1954) * '''Abril 12''' -- [[Palito]] (Reynaldo Alfredo R. Hipolito), aktor at komedyante. (Isinilang Setyembre 4,1934)<ref>''[http://www.onthisday.com/deaths/date/2010 "Famous Deaths in 2010"] OnThisDay.com.'' Hinango 10-18-2016.</ref> * Abril 22 -- [[Fred Panopio]], mang-aawit. (Isinilang Pebrero 2, 1939)<ref>''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/04/23/10/singer-actor-fred-panopio-passes-away "Singer-actor Fred Panopio passes away"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 04-23-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * '''Abril 27''' -- [[Armando Sanchez]], dating Gobernador ng [[Batangas|lalawigan ng Batangas]] (2004–2007). (Isinilang Hunyo 15, 1952) * Abril 29 -- Jojo Acuin, ''psychic''. (Isinilang 1947)<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/189781/showbiz/nostradamus-of-asia-psychic-jojo-acuin-dies-at-63 ''"'Nostradamus of Asia': Psychic Jojo Acuin dies at 63"''] ''[[GMA Network|GMA News]].'' 04-30-2010. Hinango 11-14-2016.</ref> * Mayo 3 -- Florencio Campomanes, dating propesor ng agham politikal at ang kauna-unahang Filipino at Asyano na naging pinuno ng ''International Chess Federation'' (FIDE) noong 1982. (Isinilang Pebrero 22, 1927) * '''Mayo 17''' -- [[Rafael Nantes|Rafael "Raffy" Puchero Nantes]], dating gobernador ng [[Quezon|lalawigan ng Quezon]] (2007-2010). (Isinilang Enero 4, 1957) * Hulyo 1 -- ''Bishop'' Francisco Claver, <small>S.J.</small>, paring Heswita. (Isinilang Enero 20, 1926) * '''Hulyo 22''' -- [[Magnolia Antonino]], Senador (1969 - 1972). (Isinilang 14 Disyembre 1915) * '''Hulyo 22''' -- [[Florencio Vargas|Florencio L. Vargas]], dating Kinatawan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kongreso]] sa [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Cagayan|ika-2 Distrito ng lalawigan ng Cagayan]] (2004–2010). (Isinilang Nobyembre 7, 1931) * Hulyo 23 -- Prospero Luna, komedyante at aktor. (Isinilang Abril 20, 1934) * Hulyo 25 -- [[Redford White]] (Cipriano Cermeño II), komedyante. (Isinilang Disyembre 5, 1955)<ref>''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/07/25/10/comedian-redford-white-passes-away "Comedian Redford White passes away"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 07-26-2010. Hinango 11-14-2016.</ref><ref>''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ "Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon"] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> * Agosto 8 -- [[Charlie Davao]], aktor at ama ni [[Ricky Davao]]. (Isinilang Oktubre 7, 1934) * Agosto 21 -- Melody Gersbach, ''Binibining Pilipinas International 2009''. (Isinilang Nobyembre 18, 1985)<ref>''[http://manila.coconuts.co/2014/01/26/pinoy-celebrities-who-died-in-road-accidents "11 Pinoy celebs who died in road accidents"] Coconuts Manila.'' 01-26-2014. Hinango 10-15-2016.</ref> * Oktubre 3 -- [[Abraham Sarmiento|Abraham F. Sarmiento, Sr.]], dating ''Associate Justice'' ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]. (Isinilang Oktubre 8, 1921) * Oktubre 7 -- [[Metring David|Demetria "Metring" David]], komedyante noong dekada 1960. (Isinilang Hunyo 20, 1920) * Nobyembre 15 -- Carmen Ronda, beteranong aktres''.''<ref>''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/11/17/10/former-sexy-star-carmen-ronda-dies "Former sexy star Carmen Ronda dies"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-17-2010. Hinango 10-18-2016.</ref> * Nobyembre 16 -- Wyngard Tracy, beteranong ''talent manager.'' (Isinilang Pebrero 7, 1952) * '''Disyembre 26''' -- [[Pablo Gomez]], manunulat sa [[komiks]], [[pelikula]], at [[telebisyon]]. (Isinilang Enero 25, 1932) == Mga Panlabas na Kawing == * <small>''[https://www.youtube.com/watch?v=vF3jZA1VpFE&list=PL_U0eVitTzE64ljBpgKjiW3m_YOp8Rmkl "DZMM Year-end Report" (2010, 2012, 2013, 2014).] YouTube (DZMM TeleRadyo).'' 12-29-2014.</small> * ''<small>[http://www.timeanddate.com/calendar/?year=2010&country=67 "Calendar year 2010 (Philippines)"]</small>'' * ''<small>[https://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2010 "Philippines in 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910115246/http://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2010 |date=2015-09-10 }} Britannica.com.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_headlines_of_2010 "Top 10 headlines of 2010"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Wikipilipinas.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/10_prominent_Filipino_personalities_who_died_in_2010 "10 prominent Filipino personalities who died in 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161121012148/http://en.wikipilipinas.org/index.php/10_prominent_Filipino_personalities_who_died_in_2010 |date=2016-11-21 }} Wikipilipinas</small>'' * <small>''[http://pinaysaamerika.blogspot.com/2010/12/celebrities-who-died-in-2010.html "PiNaysaAmerika: Celebrities who died in 2010-Philippines"]'' 12-30-2010.</small> * <small>''[http://www.adobomagazine.com/sports-celebrities-success-and-change-mark-searches-filipinos-yahoo-year-review-2010 "Sports, celebrities, success and change mark searches by Filipinos in the Yahoo! Year in Review 2010"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Adobo Magazine Online.'' 12-12-2010.</small> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2010 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2010 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2010 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 1titnpjglhaak53g1hsfac290ymxas9 0 246557 2232085 2228787 2026-10-06T10:06:11Z ~2026-53137-20 167119 2232085 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2009 sa Pilipinas'''. == Panunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|NPC]]) * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (''Independent'') * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Juan Ponce Enrile]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Prospero Nograles]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 1 -- Pinarangalan si [[Manny Pacquiao]] bilang "Kampiyon ng mga Kampiyon" ng ''ESPN Star sports'' sa [[Singapore]] matapos makakuha ng higit isang milyong boto. * Enero 3 -- Sa ulat, nangailangan ang [[Timog-kanlurang Asya|Gitnang Silangan]] ng mahigit 20, 000 nars na [[Pilipino]]. * Enero 4 -- Dahil sa umiigting na kuguluhan sa [[Piraso ng Gaza|Gaza]] ang mga manggagawang [[Pinoy]] doon ay inililikas patungong bansang [[Jordan]] pagkatapos ay lumipad patungo sa [[Pilipinas]]. * Enero 5 - Ang anak ng Kalihim ng Agrikultura Nasser Pangandaman at apat na iba pa ay kinasuhan na may kaugnayan sa panggugulo kay Delfin dela Paz at sa kanyang 14-taong gulang na anak sa harapan ni Pangandaman.<ref>Jon Ibanez. [http://www.abs-cbnnews.com/nation/01/05/09/pangandaman-kin-face-child-abuse-injury-raps-over-golf-brawl ''"Pangandaman kin face child abuse, injury raps over golf brawl"''] ''ABS-CBN News'', 01-05-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> * Enero 6 -- Pinarangalan ang labindalawang pinagpipitaganang [[Pilipino]] sa bansang [[Guam]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/142780/news/12-outstanding-filipinos-in-guam-honored "12 outstanding Filipinos in Guam honored"] [[GMA Network|GMA News Online]].''01-06-2009. Hinango 10-26-2016.</ref> * Enero 7 -- Ipinahayag ng tagapangasiwa ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] na si Amando M. Tetangco na ang [[2009]] ay magiging kritikal na taon sa [[Pilipinas]]. * Enero 9-10 -- Nasugatan ang 227 [[Tao|katao]] sa itinuturing na pinakamahabang prosisyon ng [[Itim na Nazareno]] sa [[Quiapo]], [[Maynila]]. * Enero 9 -- Kompyansa ang tagapamahala ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] na si [[Jose Melo]] na makakakuha sila ng walong [[bilyon]] o higit pa para sa awtomasyon ng halalan sa 2010. * Enero 10 - Ang malaking bahagi ng Katimugang [[Mindanao]] ay nawalan ng kuryente matapos ang mga pagsabog na sumira sa mga pangunahing linya ng kuryente sa [[Lanao del Norte]]. Ang mga pagsabog ay isinisi sa ''[[Moro Islamic Liberation Front]]''. * Enero 12 --  Matapos makabalik dito ng ligtas ng 16 na manggagawang [[Pinoy]] sa ibang [[bansa]], sinabi ng isang opisyal ng[[Pamahalaan ng Pilipinas]] na marami pa ang kailangang ilikas sa ginigiyerang [[Piraso ng Gaza|teritoryo ng Gaza]]. * Enero 14 -- Pinakawalan ng mga pirata ang 21 isang [[pinoy]] na mandaragat sa bansang [[Somalia]]. * Enero 15 ** Dinukot ang tatlong ''volunteer'' mula sa ''International Committee of the [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula|Red Cross]]'', ng rebeldeng grupo ng teroristang Islamikong [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] sa isla ng Jolo sa [[Sulu]]. Ang tatlong ito ay isang Filipino (Mary Jean Lacaba, 44), isang Swiss (Andreas Notter, 38) at isang Italyano (Eugenio Vagni, 62).<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/154772/news/icrc-kidnapping-timeline "ICRC Kidnapping Timeline"] GMA News Online.'' 03-30-2009. Hinango 09-27-2016.</ref><ref>''[http://k2.abs-cbnnews.com/nation/03/31/09/timeline-kidnapping-icrc-hostages-abu-sayyaf-group "Timeline: Kidnapping Of ICRC Hostages by the Abu Sayyaf Group"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ABS-CBN News.'' 03-31-2009. Hinango 09-27-2016.</ref> ** Kinondena ng mga mahistrado ang pagpapatalsik sa [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na si [[Reynato Puno]]. * Enero 16 --  Nanumpa ang namumunong Hukom ng [[Sandiganbayan]] na si [[Diosdado Peralta]] bilang ikalabinlimang mahistrado ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. * Enero 22 -- Naaprubahan sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang Pambasang [[Salapi|Salaping Gugulin]] ng [[Pilipinas]] para sa taong 2009. * Enero 24 -- Inihayag na magbibigay ang [[Bansa|bansang]] [[Hapon]] ng 860 milyon [[yen]] (umaabot sa [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]9.5 milyon) halaga ng [[pagkain]] para sa mga [[tao]] sa [[Mindanao]]. * Enero 25 -- Inihayag na nais ng [[Iraq]] na tanggalin na ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ang pagbabawal sa mga manggagawang [[Pinoy]] sa kanilang bansa. * Enero 26 -- Sumabak si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] sa limang [[araw]] na pagbisita sa bansang [[Switzerland]] at [[Bahrain]] para ipagmalaki ang interes pang-ekonomiya ng bansa at ang kagalingan ng mga manggagawang [[Pinoy]]. * Enero 27 -- Inihayag na bibisita ang Sultan at [[Punong ministro]] ng [[Brunay]] na si [[Hassanal Bolkiah|Hassanal Bolkiah Mu’izzaddin Waddaulah]] sa [[Maynila]] para patatagin ang 25 taong relasyon sa pagitan ng [[Brunay]] at ng [[Pilipinas]]. * Enero 29 ** Labing-isang katao ang namatay nang ang isang pagawaan ng paputok ay sumabog sa [[Trece Martires|Trece Martires, Cavite]]. ** Nilagdaan ng [[Pamahalaan]] ng [[Bansa|bansang]] [[Hapon]] ang 455 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] halaga sa pakikipagtulungan sa [[Nagkakaisang mga Bansa]] pambili ng 7,500 na metrikong tonelada ng [[bigas]] para sa mga naapektuhan ng kaguluhan sa katimugang bahagi ng [[Pilipinas]]. * Enero 30 --  Inihayag na makikilahok ang pitong mga korporasyon sa konstruksiyon na isinama ng [[Bangkong Pandaigdig]] sa blacklist, sa mga pamimilian sa gagawa proyekto ng [[Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan]] ng [[Pilipinas]] sa Pebrero. * Enero 31 -- Nangako ang ilang matataas na opisyal sa [[Palawan]] na gagawa sila ng mga hakbangin upang isulong sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] na mapasama ang [[Kapuluan ng Kalayaan]] sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. === Pebrero === * Pebrero 1 -- Pormal nang ipinahayag ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|Pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] sa [[pamahalaan]] ng [[Malaysia]] na handa na ito upang ibalik ang mga usaping pangkapayapaan sa pagitan nito at ng [[Moro Islamic Liberation Front]]. * Pebrero 6 -- Testigo ang [[Pangulo ng Pilipinas|pangulo]] ng [[Pilipinas]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at ang [[Punong ministro]] ng [[Bahrain|Kaharian ng Bahrain]] na si Shaikh Khalifa Salman Al Khalifa sa paglagda sa kasunduang magpapatibay sa pagtutulungan sa [[pagsasaka]] at[[Isda|pangisdaan]] ng dalawang [[bansa]]. * Pebrero 7 -- Pinasinayaan ng [[Pamahalaan]] ng [[Bansa|bansang]] [[Hapon (bansa)|Hapon]] ang dalawang malaking proyekto para mapaangat ang pangangalaga sa kabataan at mapabuti pa ang kalidad ng mga produkto mula sa [[Nagsasariling Rehiyon ng Muslim sa Mindanao]] o ARMM. * Pebrero 8 -- '''Aliwan at Kultura.''' Si Marife Necesito ay nakasama para sa pelikulang "''Mammoth''" na bahagi ng ika-59 ''Berlin Film Festival'' sa [[Berlin]], [[Alemanya|Germany]].<ref>''[http://www.zimbio.com/pictures/5Xjf_F4KZ23/59th+Berlin+Film+Festival+Mammoth+Photo+Call/K8c3aY1-1u2/Marife+Necesito "59th Berlin Film Festival: Mammoth - Photo Call (Marife Necesito)"]'' 02-08-2009. Hinango 09-27-2016. ''"Actors Gael Garcia Bernal and Marife Necesito attend the photocall for 'Mammoth' as part of the 59th Berlin Film Festival at the Grand Hyatt Hotel on February 8, 2009 in Berlin, Germany."''</ref> * Pebrero 10 -- Iniulat na isang daang [[lumba-lumba]] ang hindi makaalis sa mababaw na katubigan sa [[Maynila]]. * Pebrero 11 -- Iniulat na hindi kasama ang [[Pilipinas]] sa bibisitahin ng [[Kalihim ng Estado ng Estados Unidos|Kalihim ng Estado]] ng [[Estados Unidos]] na si [[Hillary Clinton]] sa kanyang unang pagbisita sa [[Asya]]. * Pebrero 13 - Sa [[Lamitan|Lungsod ng Lamitan]], isang tubong-[[Sri Lanka]] ang binihag ng [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']]. Ang tao ay miyembro ng isang pandaigdig na kilusan ng kapayapaan. * Pebrero 18 -- Inihayag na bukas ang [[Palasyo ng Malakanyang]] na repasohin ang Kasunduan sa mga Bumibistang Puwersa o ''Visiting Forces Agreement'' pagkatapos magpasya ang [[Korte Suprema ng Pilipinas]] na dapat nasa kustodiya ng Pilipinas ang nahatulang manggagahasang sundalong Amerikanong si Daniel Smith. * Pebrero 20 -- Ayon sa kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] ng Pilipinas na si [[Raul Gonzalez]], maaari umanong ilagay sa kustodiya ng Opisina ng Embahador ng [[Pilipinas]] sa [[Estados Unidos]] ang manggagahasang si Lance Corporal Daniel Smith. * Pebrero 23 - Ang mamahmahayag sa radyo na si Ernie Rollin ay pinatay sa [[Oroquieta|Lungsod ng Oroquieta]]. * Pebrero 25 -- Pinuna ng dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Fidel Ramos]] si Pangulong  [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] sa hindi nito pagdalo sa mga seremonya ng ika-23 anibersaryo ng [[EDSA I]]. === Marso === * Marso 1 ** Sa isang bukid sa [[Pandi, Bulacan]] ay nagsimulang piliin ang 6,000 baboy matapos matuklasan ang nakahahawang [[Sakit na Ebola|Ebolo-Reston]] ''virus''. ** Nasentensyahan ng hindi bababa sa 16 na [[Buwan (panahon)|buwang]] pagkabilanggo sa [[estado]] ng [[Chicago]] ang ''bookkeeper'' ng pambansang kamao ng [[Pilipinas]] na si [[Manny Pacquiao]] matapos na hindi ito kumontra sa mga pagdinig sa kaso. * Marso 6 - Sa mababaw na katubigan sa silangan ng Pilipinas, natuklasan ng mga mangingisda ang isang bagong panganak na [[Isdantuko|butanding]]. Naging unang ''incubation'' ng butanding na maaaring matuklasan kailanman. Ang sanggol na butanding ay natagpuan sa dalampasigan ng [[Pilar, Sorsogon|Pilar]], malapit sa [[Donsol, Sorsogon|Donsol]], na kilala sa mga karaniwang mga butanding doon. * Marso 9 ** 2,000 mga tao ang nawalan ng bahay sa sunog sa isang ''slum'' sa [[Maynila]]. ** Iginawad ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] kay yumaong [[Francis Magalona]] ang postumong ''Presidential Medal of Merit'' (Pampanguong Medalya ng Merito) dahil sa kanyang pagtataguyod ng [[nasyonalismo]] sa kanyang [[musika]]. * Marso 13 -- Naganap ang insidenteng kinasangkutan ng ''fashion designer'' na si Boyet Fajardo sa isang tindahan sa [[Parañaque|Lungsod Parañaque]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/154129/showbiz/duty-free-starts-probe-on-boyet-fajardo-outburst "Duty Free starts probe on Boyet Fajardo 'outburst'"] GMA News Online.'' 03-25-2009. Hinango 09-27-2016.</ref><ref>''[http://boyetfajardo.blogspot.com/ "Who is BOYET FAJARDO?" GeeBlogs.]'' 03-14-2009. Hinango 09-27-2016.</ref> * Marso 25 -- Nagbanta ang mga [[Abu Sayyaf]], isang Pilipinong militante, na pupugutan nila ang isa sa tatlong bihag na mga buluntaryo ng [[Kilusang Pandaigdig ng Pulang Krus at Pulang Gasuklay|Kilusan ng Pulang Krus]] sa susunod na linggo kung hindi puwersahang iaatras ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] ang tropang [[militar]] sa [[Jolo, Sulu]]. * Marso 28 ** Sa isang banggaan sa pagitan ng ''van'' at trak sa [[Lungsod ng Naga, Cebu|Naga]], malapit sa [[Lungsod ng Cebu]], labintatlong katao ang patay at apat na katao ang malubhang nasugatan. ** Sa labanan sa [[Maguindanao|lalawigan ng Maguindanao]], 20 ''[[Moro Islamic Liberation Front|Muslim separatists]]'' at walong ''marines'' ay napatay. === Abril === * Abril 2 ** Isang empleyado ng ''Philippine [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula|Red Cross]]'' na dinukot noong Enero 15 ng ''[[Abu Sayyaf]]'' ay pinalaya. Ang mga kasamahang Swiss at Italyano ay bihag pa rin. Ayon sa pamahalaan, walang pantubos na ibinayad. ** Tinalikdan ng piskal na ''Dutch'' ang pag-uusig kay [[Jose Maria Sison]] para sa di-umano'y kinalaman niya sa dalawang pagpatay noong 2003 at 2004. ** Ang isang maliit na pribadong eroplano na may lulang pitong katao ay nawala sa isang biyahe mula sa [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]] hanggang [[Maconacon, Isabela]]. Ang eroplano ay pinangangambahang bumagsak. * Abril 3 - Isang bomba ang sumabog sa isang restawran sa [[Basilan]], dalawang dumaraan lamang ang namatay at walong iba pa ang nasugatan.<ref>''[http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/04/03/09/two-killed-eight-hurt-basilan-blast "Two killed, eight hurt in Basilan blast"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416132310/http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/04/03/09/two-killed-eight-hurt-basilan-blast |date=2009-04-16 }} ABS-CBN News.'' 03-04-2009, Hinango 09-24-2016.</ref> * Abril 7 ** Isang pagsabog sa isang pabrika sa [[Santa Maria, Bulacan]], mga 13 manggagawa ang namatay.<ref>''"Philippines Factory Explosion Kills 12" Wall Street Journal.'' Abril 8, 2009.</ref> ** Sa pagbagsak ng isang pampanguluhang ''helicopter'' sa isang masukal at makahoy na bahagi ng [[Kabayan, Benguet]], lahat ng hindi bababa sa walong mga pasahero ang nasawi. Isinakay ng ''Bell 412'' ang limang mga miyembro ng kawani ng presidente sa [[Ifugao]] bilang paghahanda sa binabalak na pagbisitang pampanguluhan.<ref>''[http://www.gmanews.tv/story/156160/Chopper-wreckage-5-bodies-found-on-Ifugao-mountain "Chopper wreckage, 7 bodies found in Kabayan, Benguet"] GMA News Online.'' 04-08-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> * Abril 18 -- Napalaya ng [[Abu Sayyaf]] ang [[Switzerland|Swisong]] manggagawa ng [[Kilusang Pandaigdig ng Pulang Krus at Pulang Gasuklay|Pulang Krus]] na si Andreas Notter mula sa pagkabihag sa[[Pilipinas]].<ref>''[http://uk.reuters.com/article/uk-philippines-kidnap-idUKTRE53H04U20090418?feedType=RSS&feedName=worldNews "Red Cross hostage in Philippines walks free"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20161027193858/http://uk.reuters.com/article/uk-philippines-kidnap-idUKTRE53H04U20090418?feedType=RSS&feedName=worldNews |date=2016-10-27 }} [[Reuters]].'' 04-18-2009. Hinango 10-26-2016.</ref> * Abril 26 - Sa [[Maynila]], isang kaloobang ''quintuplets'' ang ipinanganak na buhay. Ayon sa mga doktor, ito ang kauna-unahang ipinanganak na buhay na ''quintuplets'' sa Pilipinas. Anim na araw na lumipas, isa sa limang mga sanggol ay pumanaw na.<ref>''[http://www.abs-cbnnews.com/nation/metro-manila/04/27/09/jobless-ma-gives-birth-quintuplets-seeks-help "Jobless ma gives birth to quintuplets, seeks help"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110212020056/http://www.abs-cbnnews.com/nation/metro-manila/04/27/09/jobless-ma-gives-birth-quintuplets-seeks-help |date=2011-02-12 }}'' ''ABS-CBN News.'' 04-27-2009. Hinango 09-24-2016.</ref><ref>''[http://www.abs-cbnnews.com/nation/metro-manila/05/03/09/one-barrera-quintuplet-babies-dies "One of Barrera quintuplet babies dies"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702110809/https://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/05/03/09/one-barrera-quintuplet-babies-dies |date=2019-07-02 }}'' ''ABS-CBN News.'' 05-03-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> * Abril 29 -- Tinaas ng [[Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]] ang alarma para sa [[Trangkasong pang-baboy]]. === Mayo === * Mayo 2 ** Natalo ng [[Pilipinas|Pilipinong]] boksingerong si [[Manny Pacquiao]] si [[Ricky Hatton]] dahil sa pagkatumba ni Hatton sa ikalawang yugto ng laban.<ref>''[http://edition.cnn.com/2009/SPORT/05/03/box.pacquiao.hatton/?iref=mpstoryview "Pacquiao surprised by quick KO of Hatton"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306141927/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/05/03/box.pacquiao.hatton/?iref=mpstoryview |date=2016-03-06 }} [[CNN]].'' 05-04-2009. Hinango 11-08-2016.</ref> ** Nanatili ang lakas ng [[Bagyo|bagyong]] Dante na mabagal na umuusad patungong [[Sorsogon]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/05/02/09/tropical-depression-dante-maintains-strength "Tropical Depression Dante maintains strength"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 05-02-2009. Hinango 11-08-2016.</ref> * Mayo 4 -- Kumitil ang [[Bagyo|bagyong]] Dante ng labing-tatlong katao sa [[Rehiyon ng Bikol]]. * Mayo 5 - Ang unang [[bagyo]] ng taon, sa loob ng ilang araw, ay dumating at nanalasa sa [[Kabikulan]] at hindi bababa sa 25 katao ang patay. Karamihan sa mga namatay ay mula sa pagguho ng lupa sa Barangay Hubo, [[Magallanes, Sorsogon]], na halos ganap na nawasak . Bunga ng bagyo, higit sa 236,000 katao ang inilikas sa limang lalawigan ng Bicol.<ref>''[http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/05/05/09/typhoon-dante-leaves-25-dead-bicol "Typhoon Dante leaves 25 dead in Bicol"]'' ''ABS-CBN News.'' 05-05-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> * Mayo 6 -- Sa [[Cebu (lalawigan)|Cebu]], 3 ang inoobserbahan sa [[Pagsilakbo ng trankasong pang-baboy ng 2009|hinihinalang kaso]] ng [[trangkaso ng baboy]]. * Mayo 7 -- Inihayag na handang umuwi na ang dating [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Corazon Aquino]] pagkatapos ng [[Opera|maopera]] sa kolon. *Mayo 8 ** Ang sumunod na [[Bagyo|bagyong]] pinangalanang [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] (pandaigdig na pangalan: ''Chan-hom'') ay nanalasa sa Hilagang Luzon, nananlata partikular sa mga kanlurang [[Mga bayan ng Pilipinas|bayan]] ng [[Pangasinan]], at hindi bababa sa 30 katao ang patay. Ang karamihan sa mga namatay ay mula sa mga pagguho ng lupa. ** Dumating ang [[Boksing|boksingerong]] si [[Manny Pacquiao]] sa Pilipinas sa kabila ng babala ng Kagarawan ng Kalusugan na ipagpaliban ito hinggil sa [[Pagsilakbo ng trankasong pang-baboy ng 2009|panganib]] sa [[Trangkasong baboy|bayrus na H1N1]]. * Mayo 10 -- Sinalanta ng [[Bagyong Emong (2009)|Bagyong Emong]] ang mga [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ifugao]] at [[Pangasinan]] na nagdulot ng 33 patay at 30 nasugatan. * Mayo 15 -- Iniulat na ayon sa mga [[Ekonomika|ekonomista]] ng [[Unibersidad ng Asya at ng Pasipiko]], sa mga nagdaang limang [[Pangulo ng Pilipinas]], si Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]] ang nangunguna sa pagpapalakas ng [[ekonomiya ng Pilipinas]]. * Mayo 18 - Sa pagguho ng lupa sa [[Pantukan]], [[Davao de Oro]] (dating Compostela Valley), hindi bababa sa 26 manggagawa mula sa isang kalapit na minahan ng ginto ang namatay. May mga 19 pang mga tao ang nawawala. *Mayo 22 ** Iniulat na tiniyak ng [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] ng Pilipinas ang [[Pagsilakbo ng trankasong pang-baboy ng 2009|unang kaso]] ng [[Trangkaso A bayrus subtipo H1N1|H1N1 bayrus]] sa bansa. Ito ay isang 10-taon gulang na Amerikanong batang babae, na nagsimulang magpakita ng sintomas, isang araw matapos ang pagdating nito. ** Naaksidente ang [[Pilipino|Pilipinong]] [[Artista|aktor]] na si [[Richard Gutierrez]] habang nagmamaneho ito ng [[kotse]] sa [[Silang, Cavite]], isang pasahero ang nasawi at isa pa ang nasugatan. * Mayo 23 -- Sa kabila ng iskandalong kinakasangkutan nina [[Katrina Halili]] at [[Hayden Kho]], sinusulong ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] ang pagpaparusa sa [[pornograpiya]]. * Mayo 24 - Ang isang malaking lantsang biyaheng [[Lungsod ng Batangas|Batangas]] at [[Puerto Galera, Oriental Mindoro|Puerto Galera]] sa [[Mindoro]] ay lumubog at 12 pasahero ang namatay. * Mayo 27 -- Iniulat na gumagaling na dalawang [[Pilipino]] na [[Pagsilakbo ng trangkasong baboy ng 2009|tinamaan]] ng [[Bayrus trangkaso A subtipo H1N1|H1N1 na bayrus]]. * Mayo 28 -- Tiniyak ng [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na magkakaroon ng halalan sa [[2010]] sa kabila ng pagsanib ng [[Lakas–CMD|Lakas-Kampi-CMD]]. * Mayo 29 ** Nanawagan ang mga [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mambabatas]] ng Pilipinas na ipagpaliban ang pagbubukas ng [[Edukasyon|klase]] sa [[Hunyo 1]] dahil sa patuloy ng pagtaas ng bilang ng mga [[Pagsilakbo ng trankasong pang-baboy ng 2009|kaso]] ng [[Bayrus trangkaso A subtipo H1N1|H1N1]] sa [[Pilipinas]]. ** Iniulat na ayon sa [[Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]], 1 sa 3 kabataang [[Pilipino]] ang [[Paninigarilyo|naninigarilyo]]. * '''Aliwan at Kultura.''' Ginawaran ang ''Film Director'' na si Brillante Mendoza ng tropeong ''Best Director'' sa ''[[Cannes Film Festival|Cannes International Film Festival]]'' sa [[Pransiya|France]], para sa kanyang pelikulang "Kinatay''"'', ang unang Pilipinong direktor na nakakuha ng isang prestihiyosong parangal.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/162728/showbiz/brillante-mendoza-named-best-director-in-cannes "Brillante Mendoza named best director in Cannes"] GMA News Online.'' 05-25-2009. Hinango 09-27-2016.</ref> * '''Aliwan at Kultura.''' Napabilang ang dalawang Pilipino na sina Melissa Peñafiel at Miguel Ocampo sa 18 ''finalists'' sa isang pandaigdigang ''video contest'' na na-isponsor ng ''U.S. Department of State'', sa kanilang tatlong-minutong ''video film'' tungkol sa demokrasya na pinamagatang "''Long Live the Fearless Man''."<ref>''[http://balita.ph/2009/05/28/filipino-team-finalists-in-global-video-democracy-film/ "Filipino team finalists in global video "democracy" film"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Online Filipino News.'' 05-28-2009. Hinango 09-27-2016.</ref> === Hunyo === * Hunyo 23 ** Nanlanta ang [[Bagyo|bagyong]] Feria sa [[Silangang Samar]]. ** Sang-ayon sa isang [[Pilipino|Pilipinong]] Kongresista, isang empleyado ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng Kinatawan]] ang unang kaso ng [[Bayrus trangkaso A subtipo H1N1|A H1N1]] sa Pilipinas na namatay. === Hulyo === * Hulyo 11 -- Patuloy pa rin ang mga Misa ng Paggaling para sa dating [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Corazon Aquino]] na lumalaban sa kanyang [[sakit]] na [[kanser]]. * Hulyo 12 -- Pinalaya mula sa [[Sulu]] ng grupong ''[[Abu Sayyaf]]'' ang bihag nitong [[Italyano|Italyanong]] si Eugenio Vagni, ang huling bihag sa tatlong mga manggagawang kasapi ng Pandaigdigang Komite ng [[Kilusang Pandaigdig ng Pulang Krus at Pulang Gasuklay|Pulang Krus]] na dinukot noong Enero sa Jolo. * Hulyo 19 -- Ipinahayag ng [[Boksing|boksingerong]] ni Shane Mosley na handa siyang labanan si [[Manny Pacquiao]] sa timbang na 140 na [[libra]]. * Hulyo 27 ** Ipapahayag ng [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] sa kanyang ika-9 na [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]]  ang kanyang mga nagawa at hihimukin ang pagkakaisa. ** Ipinagdiwang ng mga kasapi ng [[Iglesia ni Cristo]] ang kanilang ika-95 anibersaryo sa dalawang lugar sa [[Kalakhang Maynila]]. ** Iniulat na kumalat ang [[kanser]] sa buong katawan ng dating Pangulo ng Pilipinas na si [[Corazon Aquino]] ngunit nasa matatag na kondisyon.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/168336/news/nation/cancer-cells-have-spread-to-cory-s-other-organs-noynoy "Cancer cells have spread to Cory's other organs - Noynoy"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 07-27-2009. Hinango 11-08-2016.</ref> * Hulyo 29 -- Sinabi ng tagapagsalita ng dating Pangulong [[Corazon Aquino]] ng [[Pilipinas]] na matatag na ang kalagayan ng dating Pangulo pagkatapos kumalat ang [[kanser]] sa ibang parte ng katawan at pagbagu-bagong presyon ng [[dugo]]. === Agosto === [[Talaksan:Cory aquino wiki.JPG|thumb|Si [[Corazon Aquino]] ay inilibing sa tabi ng kanyang asawang si [[Benigno Aquino, Jr.|Ninoy]] sa ''Manila Memorial Park'' pagkatapos ng kanyang kamatayan noong Agosto 1, 2009.]] * Agosto 1 -- [[Pagpanaw at parangal kay Corazon Aquino|Pumanaw]] si dating Pangulong [[Corazon Aquino]] sa ganap na 3:18 ng umaga (oras sa Pilipinas), sa sakit ng [[kanser]] sa kolon, sa gulang na 76. Ipinahayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang sampung araw ng pambansang pagluluksa para sa pagpanaw ng dating Pangulo.<ref name=":0">''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-aquino-idUSTRE56U6IB20090731 "Aquino, heroine of Philippine people power, dies"] [[Reuters]].'' 07-31-2009. Hinango 11-08-2016. </ref> * Agosto 12 - Matagal na pakikipaglaban sa pagitan ng hukbo ng Pilipinas at mga rebeldang ''[[Abu Sayyaf]]'' sa isla ng [[Basilan]] kung saan 23 sundalo at 31 rebelde ang napatay. === Setyembre === * Setyembre 2 -- Nagbigay daan si Senador [[Mar Roxas]] para kay Senador [[Benigno Aquino III]] upang maging kandidato ng Partido Liberal para sa [[Pangulo ng Pilipinas|pagkapangulo ng Pilipinas]]. * Setyembre 6 - Ang barkong ''Superferry 9'', na mula sa [[Heneral Santos|Lungsod ng General Santos]] sa [[Mindanao]] at patungong [[Lungsod ng Iloilo]] sa [[Panay]], ay lumubog sa dalampasigan ng [[Lungsod ng Zamboanga]]. Sa 968 kataong sakay nito ay hindi bababa sa siyam ang namatay. * Setyembre 9 - Inihayag ni [[Benigno Aquino III]], eksaktong 40 araw matapos ang kamatayan ng kaniyang ina, ang paglahok sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2010|halalang pampanguluhan ng 2010]]. * Setyembre 21 -- Nakubkob ng pwersa ng pamahalaan ang pangunahing kampo ng ''[[Abu Sayyaf]]'' sa isla ng Jolo, kung saan nasawi ang 19 na mga militante. [[Talaksan:Ketsana 002.jpg|thumb|Noong panahon ng [[Bagyong Ondoy]], ang [[Kalakhang Maynila]] ay nakaranas ng pinakamataas na bagsak ng ulan sa kasaysayan, na nagdulot ng matinding pagbaha.]] * Setyembre 26 - Nagtala ng pinakamaraming bagsak ng ulan ang [[Bagyong Ondoy]] (Internasyunal na pangalan: Ketsana) sa [[Maynila]], [[Pilipinas]] na nagdulot sa pagpapahayag ng isang "katayuan ng sakuna" (''state of calamity'') sa 25 mga [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] hinggil sa matinding [[Baha|pagbaha]]. Nakaranas ang [[Maynila]] ng pinakamatinding pag-ulan sa loob ng halos kalahating siglo, na may taas na 424.2 milimetro (16.7 talampakan) sa loob ng 12 oras.<ref>''[https://web.archive.org/web/20100412050619/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iRUDyeGrHCZ6Bd9LyEdrne0FN6hA "Death toll in Philippine floods hits 50: radio, TV"] [[Agence France-Presse]].'' 09-26-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8276347.stm "Dozens dead in Philippine floods"] [[BBC|BBC News]].'' 09-26-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> === Oktubre === * Oktubre 14 - Pananalanta ng [[Bagyong Pepeng]] sa [[Pilipinas]] na nagdulot ng pagkamatay ng 311 [[Tao|katao]] at pagkasira ng mahigit 18 [[Bilyon|Bilyong]] [[Piso|Pisong]] halaga sa [[Agrikultura]] ayon sa [[Pambansang Tanggapan para sa Pagtugon ng Sakuna|NDCC]]. * Oktubre 19 -- Ang una sa dalawang pinakamalaking padala ng pagkain mula sa  [[Pandaigdigang Programa sa Pagkain]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] ay dumating na sa [[Pilipinas]] kahapon para sa mga biktima ng [[Bagyong Ondoy]] at [[Bagyong Pepeng]] doon. === Nobyembre === * Nobyembre 4 -- Inihayag ng Kalihim ng [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (Pilipinas)|Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] ng [[Pilipinas]] na si [[Ronaldo Puno]] ang tiwala na hindi na kailangan ng tulong ng ibang [[bansa]] sa pagresolba sa pagkakadukot kay Fr. Michael Sinnott. * Nobyembre 12 ** Napalaya na ang 79-taong-gulang na [[Pari|paring]] [[Irlanda (bansa)|Irish]], Fr. Michael Sinnott, na nabihag ng mga [[rebelde]] sa [[Pilipinas]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8355991.stm "Irish priest freed in Philippines"] [[BBC|BBC News]].'' 11-11-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> ** Dumating sa [[Pilipinas]] ang [[Kalihim ng Estado ng Estados Unidos|Kalihim ng Estado]] ng [[Estados Unidos]] [[Hillary Clinton]] para patibayin ang ugnayan ng dalawang bansa sa paglaban sa mga militanteng [[Islam]]. [[Talaksan:Manny Pacquiao 2010.jpg|thumb|Sa taong 2009, tinalo ng ''undisputed pound-for-pound king'' na si [[Manny Pacquiao]] ang Britong boksingero na si [[Ricky Hatton]] at ''Puerto Rican'' na si Miguel Cotto.]] * Nobyembre 15 - '''Palakasan: Boksing.''' [[Manny Pacquiao#Pacquiao vs. Cotto|Tagumpay ni Manny Pacquiao.]] Nagwagi ang [[Boksing|boksingerong]] [[Pilipino|Pinoy]] na si [[Manny Pacquiao]] laban sa [[Puerto Rico|Puerto Ricong]] si Miguel Cotto. Kampeyon si [[Manny Pacquiao|Pacquiao]] sa limang ''weight-classes'' matapos manalo sa ''Light Welterweight''. Tinaguriang pinakadakilang mandirigma sa panahong ito ni [[Freddie Roach]] si Manny.<ref>''[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/boxing/8354578.stm "Pacquiao claims stunning victory"] [[BBC]].'' 11-15-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Nobyembre 19 -- Nagbitiw na bilang pinuno ng nangungunang [[Partido Politikal|partidong]] [[Lakas–CMD|Lakas-Kampi-CMD]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo]] at inendorso ang kanyang dating Kalihim ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Kagawaran ng Tanggulang Pambansa]] [[Gilberto Teodoro, Jr.|Gilberto Teodoro]] sa pagkapangulo. * Nobyembre 22 -- '''Aliwan at Kultura.''' Tinanghal si [[Efren Peñaflorida]], ang nagsimula ng "silid-aralan sa kariton" sa [[Pilipinas]] para magturo sa mga mahihirap na kabataan, bilang [[CNN Heroes|''CNN Heroes'']] ng taong 2009.<ref>''[http://edition.cnn.com/2009/LIVING/11/16/cnnheroes.tribute.show/?imw=Y "Pushcart educator named CNN Hero of the Year"]{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[CNN]].'' 11-22-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://edition.cnn.com/2009/LIVING/wayoflife/03/05/heroes.efren.penaflorida/index.html "Pushcart classes help break gang chain"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309031732/http://edition.cnn.com/2009/LIVING/wayoflife/03/05/heroes.efren.penaflorida/index.html |date=2017-03-09 }} [[CNN]].'' 03-05-2009. Hinango 09-27-2016.</ref> * Nobyembre 23 -- Dalawampu't isang (21) bangkay ang naunang nahukay sa [[Maguindanao]] matapos ang isang malagim na [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] na hinihinalang may kinalaman sa napalalapit na [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|halalan sa taong 2010]]. Sa [[Ampatuan, Maguindanao]], pinatay ang grupo ng 57 mga tao nang sila ay patungo sa upang dumalo sa pagpaparehistro ni Ismael Mangudadatu bilang kandidato sa pagka-gobernador ng lalawigan ng Maguindanao sa [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|eleksyon ng 2010]]. Ang grupo ay binubuo ng mga kamag-anak at mga tagasuporta ni Mangudadatu, ang isang grupo ng mga mamamahayag at ng ilang mga naparaan lang. Ayon sa mga awtoridad ng Pilipinas, ang pagpatay ay ginawa ng isang milisiya na pinangunahan ni [[Datu Andal Ampatuan, Jr.|Andal Ampatuan, Jr.]], na tutol sa pagkandidato ni Mangudadatu sa isang pakikibaka sa pagka-gobernador.<ref>''[http://www.nytimes.com/2009/11/24/world/asia/24phils.html?ref=asia "21 Reported Dead and 22 Missing in Mass Kidnapping Linked to Philippine Election"] The New York Times.'' 11-23-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://newsinfo.inquirer.net/532971/timeline-maguindanao-massacre-2 "Timeline: Maguindanao Massacre"] [[Philippine Daily Inquirer]].'' 11-23-2013. Hinango 11-14-2016.</ref> * Nobyembre 24 ** Inilagay ng [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ng [[Pilipinas]], [[Gloria Macapagal Arroyo]], ang buong [[lalawigan]] ng [[Maguindanao]] sa katimugang bahagi ng Pilipinas, sa estado ng kagipitan (''state of emergency'') matapos ang [[Masaker sa Maguindanao|pinakamadugong masaker]] na may kaugnayan sa halalan sa kasaysayan ng nasabing bansa kung saan apatnapu ang namatay kasama na ang ilang lokal na [[politiko]] at mga [[mamamahayag]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/11/24/09/maguindanao-massacre-toll-rises-39 "(UPDATE) Maguindanao massacre toll rises to 46"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-24-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> ** Nagdeklara si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Francis Escudero]] na hindi na siya tatakbo sa darating na [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|halalan sa 2010]]. [[Talaksan:Ph locator cavite dasmarinas.png|thumb|Mapa ng [[Kabite|Lalawigan ng Cavite]] na nagpapakita ng kinaroroonan ng [[Dasmariñas|Lungsod ng Dasmariñas]].]] * Nobyembre 25 ** Umabot ang bilang ng namatay sa [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] na may kaugnayan sa [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|halalan]] sa [[Pilipinas]], sa 52 [[Tao|katao]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8377875.stm "Philippines 'poll-related' deaths reach 57"] [[BBC|BBC News]].'' 11-25-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/11/25/09/maguindanao-massacre-toll-47 "(UPDATE 2) Maguindanao massacre death toll reaches 52"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-25-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/177780/news/regions/maguindanao-massacre-death-toll-now-at-52-police "Maguindanao massacre death toll now at 52 – police"]'' ''[[GMA Network|GMA News Online]].'' 11-25-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> ** Itinuring ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|Pambansang Pulisya]] ang kaalyado sa [[politika]] ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal Arroyo]]  bilang pangunahing suspek sa pamamaslang sa [[Maguindanao]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/11/25/09/police-name-ampatuan-jr-top-suspect-massacre "Police name Ampatuan Jr. as top suspect in massacre"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-25-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> ** Ipinatupad ang pagiging lungsod ng bayan ng [[Dasmariñas|Dasmariñas, Cavite]], ang [[Tala ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-137]] na lungsod sa bansa, sa bisa ng Batas Republika Blg. 9723 na naunang nilagdaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]], na nagsabatas na gawing lungsod ang naturang bayan.<ref>''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209723.pdf "Republic Act 9723"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-15-2009. Hinango 11-12-2016.</ref> * Nobyembre 26 -- Kinasuhan sa [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] ng [[Pilipinas]] ang pangunahing suspek na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.|Andal Ampatuan, Jr.]] sa [[Masaker sa Maguindanao|Pamamaslang sa Maguindanao]] na ikinamatay ng limampu't pitong (57) [[Tao|katao]].<ref>''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-abduction-idUSTRE5AO0MW20091126 "Philippines charges massacre suspect with murder"] [[Reuters]].'' 11-26-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Nobyembre 27 --  [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] itinanggi ang paratang ng pangunahing suspek sa [[Masaker sa Maguindanao|Pamamaslang sa Maguindanao]], [[Datu Andal Ampatuan, Jr.|Andal Ampatuan, Jr.]], na sila ang may pasimuno nang nasabing pamamaslang.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/11/27/09/milf-denies-ampatuans-claims "MILF denies Ampatuan's claims"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-27-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Nobyembre 30 -- [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ng [[Pilipinas]] nagdeklarang tatakbo siya sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|pagka-mambabatas]] sa [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|darating na halalan]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/11/30/09/report-pgma-file-coc-congress "(UPDATE 2) Arroyo to run for Congress"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-30-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> === Disyembre === * Disyembre 2 -- Umabot sa pitumpo (70) ang bilang ng manlalayag na [[Pinoy]] na hawak ng mga pirata sa [[Somalia|Somalya]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/pinoy-migration/12/01/09/greek-tanker-16-pinoys-hijacked "Greek tanker with 16 Pinoys hijacked"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 12-01-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 4 -- Sinalakay ng pwersa ng seguridad ng [[Pilipinas]] ang bakuran ng pamilyang pinaghihinalaan sa [[Masaker sa Maguindanao|Pamamaslang sa Maguindanao]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20091207170202/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5g1F3rK2Tld9m648edA-eshNZBSogD9CCFOHG0 "Philippine troops raid homes of massacre suspects"] The Associated Press.'' 12-04-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/12/03/09/military-unearths-large-arms-cache-near-ampatuan-mansions "Big arms cache near Ampatuan mansions unearthed"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 12-03-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 5 -- Idineklara ang [[Batas militar]] sa [[Maguindanao]] ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal Arroyo]] dahil sa nangyaring [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] sa nasabing [[lalawigan]].<ref>''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2009/12/200912505810264927.html "Martial law in Philippine province"] Al Jazeera English.'' 12-05-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 9 ** Inilabas ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|Pambansang Pulisya]] ang tala ng isangdaan animnapu't isang (161) suspek sa [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] sa [[Maguindanao]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/178900/news/nation/from-backhoe-to-chainsaw-probe-set-for-200-more-murders-in-maguindanao "From backhoe to chainsaw: Probe set for 200 more murders in Maguindanao"] [[GMA Network|GMA News]].'' 12-09-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> ** Pinasinayaan ang magkasamang pulong ng [[Mababang Kapulungan]] at [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng [[Pilipinas]] upang pag-usapan ang pagdedeklara ng [[Batas militar]] sa [[Maguindanao]]. * Disyembre 10 --Prinenda ng mga armadong [[lalaki]] ang labingwalo sa animnapu't limang (65) [[tao]] sa [[Agusan del Sur]], [[Mindanao]] sa katimugang [[Pilipinas]].<ref>''[http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/10/philippines.kidnapping/ "Convoy ambushed near Philippine massacre site"] [[CNN]].'' 12-10-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 11 -- Pinakawalan ang 28 sa 75 katao na binihag bg isang armadong grupo sa [[Agusan del Sur]].<ref>''[http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/11/philippines.hostages/index.html "Nine more hostages freed in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127021337/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/11/philippines.hostages/index.html |date=2021-01-27 }} [[CNN]].'' 12-11-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 12 -- Binawi ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal Arroyo]] ang [[Batas militar]] sa [[Maguindanao]], [[Pilipinas]] epektibo mula ika-9 ng gabi.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/179191/news/nation/martial-law-in-maguindanao-to-be-lifted-9-p-m-saturday "Martial law in Maguindanao to be lifted 9 p.m., Saturday"] [[GMA Network|GMA News]].'' 12-12-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8409366.stm "Philippines lifts martial law in 'massacre' province"] [[BBC|BBC News]].'' 12-12-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 14 -- Pinakawalan ang natitira pang lampas sa apatnapu't bihag ng isang armadong grupo sa [[Agusan del Sur]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20091220015240/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5juC-QPfrXYFPdD8FiCJUT3fqcm5wD9CIGV6O0 "S Philippines grapples with crisis after crisis"] The Associated Press.'' 12-14-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/13/philippines.hostages/ "Remaining 45 Philippines hostages released"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308000120/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/13/philippines.hostages/ |date=2016-03-08 }} [[CNN]].'' 12-13-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 15 --Nagsimula ang paglikas sa [[lalawigan]] ng [[Albay]] dahil sa pagbuga ng [[laba]] at posibleng pagputok ng [[Bulkang Mayon]].<ref>''[http://www.foxnews.com/tech/2009/12/15/thousands-flee-volcano-spews-lava-philippines.html?test=latestnews "20,000 Evacuated as Philippine Volcano Oozes Lava"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316165733/http://www.foxnews.com/tech/2009/12/15/thousands-flee-volcano-spews-lava-philippines.html?test=latestnews |date=2016-03-16 }} [[Fox News Channel|Fox News]].'' 12-15-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 18 ** Patuloy ang pagdaloy ng lava at mga pagsabog ng mga abo sa [[Bulkang Mayon]] habang tinataya ng mga [[siyentipiko]] na maaari itong pumutok sa mga susunod na mga [[Linggo (panahon)|linggo]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8417898.stm "Philippine volcano Mount Mayon 'still a danger'"] [[BBC|BBC News]].'' 12-17-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> ** Pinakawalan ng mga piratang [[Somalia|Somali]] ang labing-apat na manlalayag na [[Pilipino]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/179707/news/somali-pirates-release-14-filipino-seafarers-dfa "Somali pirates release 14 Filipino seafarers - DFA"] [[GMA Network|GMA News]].'' 12-18-2009. Hinango 11-11-2016.</ref><ref>''[http://news.xinhuanet.com/english/2009-12/18/content_12667059.htm "14 Filipino seamen freed by Somali pirates"] {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Xinhua English.'' 12-18-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 20 -- Nagbabala ang ilang opisyal ng [[Pilipinas]] sa napipintong pagputok ng [[Bulkang Mayon]] sa mga darating na [[Araw (panahon)|araw]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20091224145648/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5hAsh86J3QWdxWNEaLHMmNk7dMbiQD9CN0JJ80 "Major volcanic eruption feared in Philippines"] The Associated Press.'' 12-20-2009. Hinango 11-11-2016.</ref> * Disyembre 23 -- Idineklara na ang [[Lungsod|Pagkalungsod]] ng labing-anim na [[bayan]] sa [[Pilipinas]] ay ayon sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng bansa. === Iba pang kaganapan === * Isa sa mga ginawaran ang abogadong si Antonio Oposa, Jr. ng [[Gawad Ramon Magsaysay]] para sa taong 2009.<ref>[http://rmaward.asia/awardees/oposa-antonio-jr/ "Oposa, Antonio Jr."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170823070845/http://rmaward.asia/awardees/oposa-antonio-jr/ |date=2017-08-23 }} ''[http://rmaward.asia/ The Ramon Magsaysay Award Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170307120334/http://rmaward.asia/ |date=2017-03-07 }}.'' Hinango 09-27-2016.</ref> * Nakilala si Miko Andres sa husay niyang pag-asinta ng baril.<ref>''[http://www.telegraph.co.uk/news/picturegalleries/howaboutthat/6009877/The-youngest-gun-in-the-west-Miko-Andres-aged-six.html "The youngest gun in the west: Miko Andres, aged six"] The Telegraph.'' Hinango 09-27-2016.</ref> * '''Aliwan at Kultura.''' Ipinahayag ni [[Rustom Padilla]] sa panayam noong Enero na isa na siyang [[BB Gandanghari]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/144784/showbiz/rustom-padilla-is-now-bebe-gandanghari "Rustom Padilla is now Bebe Gandanghari"] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-18-2009. Hinango 09-27-2016.</ref> == Mga Paggunita== Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa bold ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " * [[January 1|Enero 1]] – '''Unang Araw ng Bagong Taon''' * Pebrero 25 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Abril 9 ** '''[[Bataan Day|Araw ng Kagitingan]]''' ** '''[[Holy Thursday|Huwebes Santo]]''' * Abril 10 – '''[[Good Friday|Biyernes Santo]]''' * Abril 11 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Mayo 1 – '''[[Araw ng Paggawa]]''' * Hunyo 12 – '''[[Araw ng Kalayaan]]''' * Agosto 21 -- '''Araw ni Ninoy Aquino''' * Agosto 30 – '''Araw ng mga Bayani''' * Setyembre 19 -- [[Eid al-Fitr|'''Eid al-Fitr''']] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 2 -- ''[[Araw ng mga Kaluluwa]]'' * Nobyembre 27 – [[Eid al-Adha]] * Nobyembre 30 – '''Araw ni Bonifacio''' * Disyembre 25 – '''[[Pasko|Araw ng Pasko]]''' * Disyembre 30 – '''Araw ni Rizal''' * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Mga Pelikula == == Mga Kanta == * Agosto 27 - Ang kantang "[[Where Are You Now?]]" na sinulat ni Tom Higgenson at kinanta ng bandang [[Honor Society]] ay pumatok at naging big-hit sa Pilipinas at na-air ang music video sa [[Myx]]. ==Aliwan at Kultura== * [[Nobyembre 22]] ** Ang [[Miss Earth 2009]] ay ginanap sa Pilipinas sa [[Boracay Convention Center]]. Nanalo si [[Larissa Ramos]] ng [[Brazil]] sa patimpalak. ** Idineklara si [[Efren Peñaflorida]] bilang [[CNN Heroes|CNN Hero of the Year]].<ref>[https://archive.today/20130104160038/http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=525973 Pinoy na pinangalanang CNN 'Hero of the Year'] 2009-11-23</ref> ===Konsiyerto=== * [[Marso 7]] – [[Eraserheads]] Eraserheads Live ang PINAL SET! sa [[SM Mall of Asia]] * [[Marso 14]] – [[Journey]]: [[Revelation Tour]] live sa [[SM Mall of Asia]] Field * [[Hunyo 11]] – [[The Pussycat Dolls]]: [[Doll Domination Tour]] sa [[SM Mall of Asia|SM Mall of Asia Concert Grounds]] * [[Agosto 11]] – [[Lady Gaga]]: [[The Fame Ball Tour]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Setyembre 14]] – [[Chicago (banda)|Chicago]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Nobyembre 14]] – [[Katy Perry]] [[Hello Katy Tour]] live sa [[SM Mall of Asia|SM Mall of Asia Concert Grounds]] == Kapanganakan == * Pebrero 5 - Carren Eistrup, Singer and Host of [[Eat Bulaga!]] * [[Marso 21]] – Liam Fonacier, Batang Atleta ng Junior * [[Mayo 5]] – Heath Jornales, aktor * Hunyo 10 - Vito Quizon, aktor * Hunyo 23: **[[Xia Vigor]], aktres ** Gaea Mischa, aktres * Hunyo 26 – [[Yesha Camile]], aktres * [[Hulyo 7]] – John Clifford, aktor * Hulyo 12 – Lilygem Yulores, aktres * [[Hulyo 25]] – Rein Adriano, batang aktres * [[Hulyo 27]] – Aya Domingo, aktres * [[Agosto 4]] – Sofia Cabatay, batang aktres * [[Agosto 7]] – Jazz Yburan, batang aktres * Agosto 28 – Jana Agoncillo, aktres * Setyembre 18 - Chunsa Jung, aktres * [[Disyembre 8]] – Selina Griffin, aktres == Kamatayan == * Enero 6 - [[Victor Sumulong]] (62), alkalde ng [[Antipolo]] at dating representante * Enero 10 - Annabel Bosch (32), mang-aawit sa mga ''rock band'' bilang ''Elektrikcoolaid'' at ''Tropical Depression'' * Enero 11 - Edilberto Alegre (70), mamamahayag at kolumnista ukol sa pagluluto * Enero 13 - Mary Ejercito (103), ina ni dating Pangulong [[Joseph Estrada]] * Pebrero 5 - Roberto Gonzales (66), aktor * Pebrero 10 - [[Berting Labra]] (75), aktor * Pebrero 12 - [[Cris Daluz]] (73), aktor * Marso 6 - [[Francis Magalona]] (44), rapper at aktor<ref>''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ "Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon"] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> * Marso 15 - Miguel Bernad (91), kritiko at kolumnista * Marso 16 - Roland Dantes, artista at ''martial artist'' * Marso 18 - Pocholo Ramirez (75), ''[[Auto racing|racing driver]]'' at nagtatanghal sa telebisyon * Marso 21 - [[Genoveva Edroza Matute|Genoveva Matute]] (94), manunulat at maramihang nagwagi ng [[Gawad Palanca|Palanca]] * Marso 23 - Manuel del Rosario (93), dating obispo ng [[Malolos]] * Marso 24 - Figurado Otaza Plaza, Sr., alkalde ng Butuan * Abril 4 - Nelly Sindayen (59), mamamahayag; * Abril 7 - [[Leo Prieto]] (88), direktor sa palakasan at tagasanay sa basketball * Abril 9 - Noel Cabrera (64), ''diplomat'' at mamamahayag * Abril 11 - Tita Muñoz (80 o 81), artista * Abril 27 - [[Paraluman]] (85), artista * Abril 28 - [[Lota Delgado]] (87), artista * Mayo 16 - Prospero Amatong S. (77), politiko * Mayo 28 - Manuel Collantes (91), banyagang ministro at representante * Hunyo 2 - Vitaliano Agan (74), politiko * Hunyo 13 - [[Douglas Quijano]] (69), ''film talent manager'' at tagalikha ng pelikula * Hunyo 18 - Manuel Paradela (80), abogado at ''radio host'' * Hunyo 23 - Julius Fortuna (61), mamamahayag at lider-estudyante * Hulyo 2 - Susan Fernandez (52), mang-aawit at masugid na tao * Hulyo 5 - Godofredo Reyes (90), Ilokanong politiko at manunulat * Hulyo 28 - [[Emilio Gancayco]] (87) hukom ng Korte Suprema ng Pilipinas. * Agosto 1 -- [[Corazon Aquino]] (76), dating pangulo ng Pilipinas at kauna-unahang babaeng pangulo (Pebrero 25, 1986–Hunyo 30, 1992)<ref name=":0" /><ref>''[https://csn.cancer.org/node/203643 "Famous People & Colorectal Cancer"] Cancer Survivors Network.'' 10-20-2010. Hinango 10-18-2016.</ref> * Agosto 24 - [[Eduardo Roquero]] (59), alkalde ng [[San Jose del Monte|Lungsod San Jose del Monte]], dating representante; * Agosto 31 -- [[Eraño Manalo]] (84), Tagapamahalang Pangkalahatan ng [[Iglesia ni Cristo]]. * Setyembre 15 - Espiridion Laxa (79), tagalikha ng pelikula * Setyembre 16 - [[Sotero Laurel|Sotero H. Laurel]] (90), senador * Oktubre 10 - Rodrigo del Rosario (92), ''Olympic weightlifter'' * Nobyembre 19 - [[Johnny Delgado]] (61), aktor<ref>''[http://pinaysaamerika.blogspot.com/2010/12/celebrities-who-died-in-2010.html "PiNaysaAmerika: Celebrities who died in 2010-Philippines"]'' 12-30-2010. Hinango 10-18-2016.</ref> * Nobyembre 21 - [[Bernard Bonnin]] (70), artista == Mga Panlabas na Kawing == * ''<small>[https://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2009 "Philippines in 2009"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150908022027/http://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2009 |date=2015-09-08 }} Britannica.com.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_Headlines_of_2009 "Top 10 Headlines of 2009"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Wikipilipinas.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_Newsmakers_of_2009 "Top 10 Newsmakers of 2009"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Wikipilipinas.</small>'' * ''<small>[http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_Most_Destructive_Philippine_Typhoons_of_2009 "Top 10 Most Destructive Philippine Typhoons of 2009"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170126221806/http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_Most_Destructive_Philippine_Typhoons_of_2009 |date=2017-01-26 }} Wikipilipinas.</small>'' == Sanggunian == {{Paksa ng Asya|2009 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2009 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 31ye3b57iv4mdykd7prs9sbbeept9lv 0 249004 2232058 2224964 2026-10-06T09:47:55Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232058 wikitext text/x-wiki Ang '''1998 sa Pilipinas''' ay mga pangyayaring mahalaga sa Pilipinas sa taong 1998. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>; [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Simula Hunyo 30)</small> * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>; [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) <small>(Simula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] <small>(Hanggang Hunyo 5)</small>; [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] <small>(Simula Hulyo 27)</small> == Kaganapan == ===Enero=== * Iniutos ng [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]] acting governor na si Guimid Matalam ang 60-araw na suspensyon kay [[Gobernador ng Lanao del Sur|gobernador ng Lanao del Sur]] Mahid Mutilan sa maraming kaso. Inutusan ng [[Manila]] [[Regional Trial Court]] (RTC) na arestuhin si Mutilan dahil sa ilegal na recruitment.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 1, 1998 |title=Muling sinuspinde ang gobernador ng Lanao del Sur |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000180.htm |work=Philippine Headline News Online (PHNO) |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226105245/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000180.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Pumirma ang Tribal Communities Association of the Philippines ng limang kasunduan sa mga asosasyon ng mga katutubong negosyante sa Canada, bahagi ng 27 kasunduan sa negosyo na nilagdaan sa pagitan ng Pilipinas at [[Canada]]. Saklaw nito ang eksplorasyon ng mineral, pagpapaunlad ng isang plantasyon ng [[abaca]], paggawa ng isang [[fireboard]], at pag-install ng dalawang pasilidad ng komunikasyon.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 2, 1998 |title=RP, Pumirma ang mga tribo ng Canada ng mga proyektong nagkakahalaga ng $469-M |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000183.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226092423/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000183.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Ang [[Olongapo]] RTC, na kumikilos batay sa isang reklamo ng isang kumpanya ng [[Subic Freeport]], ay naglabas ng isang [[temporary restraining order]] na nagpapahinto sa pagpapatupad ng ''Executive Order No. 444'' na nagdulot ng limitadong operasyon at pagbaba ng kita ng [[duty-free shop]]s sa [[Clark Freeport at Special Economic Zone|Clark]] at Subic.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 8, 1998 |title=Tagumpay sa Korte para sa mga tindahang walang duty |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000192.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226115257/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000192.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Nag-utos ang pambansang pamahalaan ng [[moratorium]] sa mga aktibidad sa pagmimina sa Mount Diwalwal sa [[Monkayo]], [[Davao del Norte]].<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 9, 1998 |title=Ipinatigil ang pagmimina sa Davao |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000195.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226102347/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000195.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Nagsimula ang isang pagtatalo sa [[Alkalde ng Pasay|pagka-alkalde sa Pasay]], na kinasasangkutan ni [[Pablo Cuneta]], na bumalik mula sa medical leave, at ng bise alkalde na si [[Wenceslao Trinidad|Peewee Trinidad]], na nanunungkulan bilang acting capacity na tumangging umalis sa pwesto. Sinasabi ng [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] na ang alitan ay "una sa uri nito."<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 26, 1998 |title=Aayusin ng Korte ang alitan sa pagitan ng alkalde ng Pasay |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000227.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20000519054019/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000227.htm |archive-date=Mayo 19, 2000 |access-date=Marso 25, 2023}}</ref> * Enero 28 – Binihag ng mga armado ang hindi bababa sa 400 mga bata at mga guro sa loob ng ilang oras, sa isang mababang paaralan sa [[Maynila]]. ===Pebrero=== * Pebrero 2 – Bumagsak ang ''Cebu Pacific Flight 387'' sa mga dalisdis ng Bundok Sumagaya sa [[Claveria, Misamis Oriental]], 104 pasahero ang namatay. * Pebrero 11 – Ang Talisay ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng Negros Occidental sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8489''. * Pebrero 14 – Ang katayuan ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] bilang isang lungsod na bahagi ng lalawigan ay ibinaba sa pamamagitan ng pagsasabatas ng ''Republic Act 8528'' na nag-amyenda sa ilang seksyon ng ''Republic Act 7720'' tungo sa isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]]. * Pebrero 23 – Nilagdaan na ang ''Batas Republika 8535'' na lumilikha sa Lungsod ng [[Novaliches]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Samonte|first=Severino|petsa=Setyembre 12, 2020|title=Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa Pilipinas mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced|work=Philippine News Agency|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1115219|access-date=Oktubre 22, 2021}}</ref> * Huling bahagi ng Pebrero hanggang unang bahagi ng Marso – Isang pagsiklab ng malaria sa dalawang isla sa [[Siasi, Sulu]] ang nagdulot ng naiulat na pagkamatay ng mahigit 140 residente.<ref>—''[http://www.newsflash.org/199803/ht/ht000281.htm "149 patay sa pagsiklab ng malaria sa Sulu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401144937/http://www.newsflash.org/199803/ht/ht000281.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 03-01-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199803/hl/hl000511.htm "Bumaba sa 140 ang bilang ng mga namatay sa malaria, tigdas ang susunod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401144937/http://www.newsflash.org/199803/hl/hl000511.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 03-04-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref> * Marso 8 – Ang [[Compostela Valley]], ay itinatag bilang ika-78 lalawigan, sa pamamagitan ng [[Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] Bilang 8470. * Marso 14 – Ang [[Passi, Iloilo|Passi]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Iloilo]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8469''. * Marso 20 – Ang [[San Fernando, La Union|San Fernando]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[La Union]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8509''. * Marso 21 ** Ang [[Calapan]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Oriental Mindoro]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8475''. **Ang [[Urdaneta, Pangasinan|Urdaneta]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Pangasinan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8480''.<ref>{{Cite web|title=Kasaysayan ng Lungsod ng Urdaneta|url=https://urdaneta-city.gov.ph/|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Urdaneta|archive-url=https://web.archive.org/web/20010417042105/http://www.urdaneta-city.gov.ph:80/ |archive-date=2001-04-17 }}</ref> **Ang [[Victorias]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8488''. * Marso 22 **Ang [[Kidapawan]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Cotabato]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8500''.<ref>{{Banggitin ang web|title=Historical Origin|url=https://www.kidapawancity.gov.ph/historical-origin/|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=City of Kidapawan|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928035457/https://www.kidapawancity.gov.ph/historical-origin/ |archive-date=2020-09-28 }}</ref> **Ang [[Malaybalay]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Bukidnon]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8490''.<ref>{{Banggitin web|title=KASAYSAYAN NG KASAYSAYAN|url=https://malaybalaycity.gov.ph/malaybalay-dev/historical-background/|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=ANG PAMAHALAANG LUNGSOD NG MALAYBALAY {{!}} OPISYAL NA WEBSITE|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070800/http://malaybalaycity.gov.ph/malaybalay-dev/historical-background/ |archive-date=2020-07-13 }}</ref> **[[Parañaque]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Republic Act 8507 na inaprubahan noong Pebrero 13. ===Abril=== * Abril 4 – Ang [[Antipolo]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Rizal (lalawigan)|Rizal]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8508''. * Abril 19 – Ang [[Lungsod ng Tarlac|Tarlac]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Tarlac]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8593''. ===Mayo=== * [[Mayo 11]] – [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1998|Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 1998]]. * Mayo 16 – Isang sunog ang tumupok sa [[Lung Center of the Philippines]], kung saan hindi bababa sa 22 pasyente ang namatay, pati na rin ang katabing [[National Kidney and Transplant Institute]], sa [[Lungsod Quezon]].<ref>''[http://www.newsflash.org/199805/hl/hl000671.htm "22 ang namatay sa sunog sa Lung Center, pinaghihinalaan ang arson"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402153842/http://www.newsflash.org/199805/hl/hl000671.htm |date=2022-04-02 }}'' PHNO. 05-17-1998. Nakuha noong 04-01-2022.</ref><ref>—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/3cf7187968bd1baaf3c8941c19f4a31e "Pilipinas: Maynila: 8 pasyente ang namatay sa sunog sa ospital"]'' [[Associated Press|AP Archive]]. 05-16-1998.<br>—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-may-17-mn-50821-story.html "10 ang namatay sa sunog sa ospital sa Pilipinas"]'' [[Associated Press|AP]] (sa pamamagitan ng [[Los Angeles Times]]). 05-17-1998.<br>—''[https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1802/today-in-philippine-history-may-16-1998-a-fire-swept-through-the-lung-center-of-the-philippines-killing-25-people "Mayo 16, 1998: isang sunog ang sumiklab sa Lung Center of the Philippines na ikinamatay ng 25 katao"]'' Ang Proyektong Kahimyang.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 6 – Si Carmela Arcolas–Gamboa ng [[Negros Occidental]], ay kinoronahan bilang Miss Philippines Centennial noong 1998. * [[Hunyo 12]] – Ipinagdiriwang ang Sentenaryo ng Kalayaan o ang Ika-100 Anibersaryo ng [[Araw ng Kalayaan]] ng [[Pilipinas]] mula sa [[Espanya]]. * Hunyo 30 – Nanumpa si dating [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] [[Joseph Estrada]] bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-13]] [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ng Pilipinas. ===Hulyo=== * Unang bahagi ng Hulyo – Iniulat ng [[Kagawaran ng Agrikultura (Pilipinas)|Kagawaran ng Agrikultura]] na ang tagtuyot at paglaganap ng peste sa mga pananim sa rehiyon ng [[Rehiyon ng Davao|Timog Mindanao]] sa pagitan ng Nobyembre 1997 at Hunyo 1998 ay nakaapekto sa humigit-kumulang 254,000 ektarya ng mga lupang sakahan, at sumira sa 360,037 metrikong tonelada ng mga pananim na nagkakahalaga ng hindi bababa sa {{Philippine peso|2}}-bilyon; Ang mga lupang tinatamnan ng palay at mais ang lubhang napinsala.<ref>''[http://www.newsflash.org/199807/ht/ht000445.htm "Pagkatapos ng tagtuyot: baha, mga pagkamatay sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084524/http://www.newsflash.org/199807/ht/ht000445.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 07-09-1998. Nakuha noong 03-31-2022.</ref> ===Setyembre=== * Setyembre 18 – Lumubog sa dagat malapit sa [[Fortune Island (Philippines)|Fortune Island]], [[Nasugbu, Batangas]] ang pampasaherong lantsa na ''[[MV Princess of the Orient]]'', na tinatahak ang rutang Maynila-Cebu sa kasagsagan ng [[Typhoon Vicki (1998)|Typhoon Vicki (''Gading'')]], sa [[Fortune Island (Philippines)|Fortune Island]], [[Nasugbu, Batangas]]; 150 ang naiulat na patay o nawawala.<ref>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000899.htm "NEWSFLASH: Lumubog ang barkong patungong Cebu, nawawala ang mga pasahero"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084523/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000899.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-19-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000904.htm "54 ang patay, 75 ang nawawala pa rin sa sakuna sa Sulpicio"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084523/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000904.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-21-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref><ref>—''[https://www.nytimes.com/1998/09/20/world/23-dead-many-missing-in-manila-ferry-sinking.html "23 Patay, Marami ang Nawawala sa Paglubog ng Ferry ng Maynila"]'' [[Associated Press|AP]] (via [[The New York Times]]). 09-20-1998.<br>—''[https://safety4sea.com/cm-princess-of-the-orient-erroneous-maneuvering-leads-to-deadly-sinking/ "Prinsesa ng Silangan: Ang maling pagmamaniobra ay humantong sa nakamamatay na paglubog"]'' Safety4Sea. 12-10-2019.<br><br>Para sa timeline ng mga kaugnay na aksidente:<br>—''[https://mobile.reuters.com/article/amp/idUSMAN5211320080623 "TIMELINE: Pinakamatinding mga sakuna sa barko sa Pilipinas"]'' [[Reuters]]. 06-23-2008.<br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref><ref>Tingnan ang mga detalye ng [https://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?151182 aksidenteng ito] mula sa database ng [[Wrecksite]]. Nakuha noong 04-01-2022.</ref> * Setyembre 23 – Sinuspinde ng [[Philippine Airlines]] (PAL) ang operasyon nito nang ilang araw simula hatinggabi, ayon sa inanunsyo nito noong Setyembre 17 na "permanenteng" paghinto, bilang resulta ng [[Krisis sa pananalapi ng Asya noong 1997|Krisis sa pananalapi sa Asya]] at aksyong industriyal ng mga unyon nito. Dalawang magkahiwalay na welga ang isinagawa, ng humigit-kumulang 600 piloto noong Hunyo, dahil sa mga paratang ng hindi patas na kasanayan sa paggawa at pagsira sa unyon ng PAL, na nakakaapekto sa mga operasyon ng PAL; at ng halos 2,000 miyembro ng unyon noong Hulyo, kasunod ng pagtanggal sa trabaho noong Hunyo 15 ng humigit-kumulang 5,000 empleyado bilang bahagi ng hakbang nito upang matugunan ang mga pagkalugi sa pananalapi. Gumawa si Pangulong Estrada ng serye ng mga interbensyon sa pagsisikap na malutas ang hindi pagkakaunawaan sa paggawa hanggang sa magkaroon ng ilang kasunduan sa pagitan ng PAL Employees Association at ng pamamahala ng airline. Noong Oktubre 7, bahagyang ipinagpatuloy ng PAL ang operasyon, ayon sa inanunsyo ni Pangulong... Estrada, Setyembre 28. Pinagtibay ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] noong 2016 ang pagtanggal sa trabaho sa 24 na piloto ng PAL, at noong 2018 ang pagtanggal sa trabaho sa humigit-kumulang 1,400 cabin crew.<ref>—''[https://web.archive.org/web/20051109132132/http://www.newsflash.org/199807/hl/hl000791.htm (UNANG PAGSUSURI NG PHNO) "Tapos na ang welga ng PAL, itinigil na ang mga piket"]'' PHNO. 07-26-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000896.htm "NEWSFLASH: Tuluyan nang magsasara ang Philippine Airlines sa susunod na linggo"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084524/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000896.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-17-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000928.htm "NEWSFLASH: Nalutas na! Muling magbubukas ang PAL sa Oktubre 7"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084523/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000928.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-28-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref><ref>Para sa kaganapang ito:<br>—''[https://www.nytimes.com/1998/09/25/business/international-business-island-nation-loses-a-bridge-as-philippine-airlines-fails.html "INTERNASYONAL NA NEGOSYO; Nawalan ng Tulay ang Bansang Isla Dahil Nabigo ang Philippine Airlines"]'' [[The New York Times]]. 09-25-1998.<br>—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-sep-25-fi-26413-story.html "Nakumpiska ang Jet ng Philippine Airline sa LAX"]'' [[Los Angeles Times]]. 09-25-1998.<br>—''[https://web.archive.org/web/20110129083806/http://edition.cnn.com/ASIANOW/time/asia/magazine/1998/981005/philippine_airlines.html "NEGOSYO: Masamang Balitang Ibon"]'' [[Time (magazine)|Time Asia]] isyu ng 10-05-1998.<br><br>Mga kaugnay na pangyayari:<br>—''[https://www.philstar.com/metro/2016/02/05/1550132/sc-upholds-dismissal-pal-pilots-1998-strike/ "Pinagtibay ng SC ang pagtanggal sa mga piloto ng PAL sa welga noong 1998"]'' [[Philstar.com]]. 02-05-2016.<br>—''[https://www.pna.gov.ph/articles/1030102 "Legal na ang pagtanggal sa trabaho ng 1,400 cabin crew ng PAL noong 1998"]'' [[Philippine News Agency]]. 03-26-2018.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/insights/08/05/10/pals-labor-woes-then-and-now "Mga problema sa paggawa ng PAL: noon at ngayon"]'' [[Newsbreak (magazine)|Newsbreak]] via [[ABS-CBN News]]. 08-05-2010.<br><br>Para sa mga detalye ng kaso:<br>—''[https://mirror.officialgazette.gov.ph/2009/10/02/fasap-v-philippine-airlines-g-r-no-178083-october-2-2009/ "G.R. No. 178083"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406220947/https://mirror.officialgazette.gov.ph/2009/10/02/fasap-v-philippine-airlines-g-r-no-178083-october-2-2009/ |date=2023-04-06 }}'' (10-02-2009) [[Opisyal na Pahayagan (Pilipinas)|Opisyal na Pahayagan]].<br>—''[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/63895 "G.R. No. 200088"]'' (02-26-2018) [[Korte Suprema ng Pilipinas|E-Library ng Korte Suprema]].<br><br>Timeline:<br>—''[https://www.philippineairlines.com/AboutUs/HistoryAndMilestone "Kasaysayan at mga Milestone"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331042455/http://www.philippineairlines.com/AboutUs/HistoryAndMilestone |date=2016-03-31 }}'' Website ng Philippine Airlines.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref> ===Oktubre=== * Oktubre 6 – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], 8–5, upang pawalang-sala ang dating [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Imelda Marcos]] at baligtarin ang hatol noong 1993 [[Sandiganbayan]] na nagpapatunay na siya ay pinawalang-sala sa kasong katiwalian kaugnay ng pagtatayo ng [[Philippine General Hospital]].<ref>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000955.htm "NEWSFLASH: Pinawalang-sala si Imelda!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250926080055/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000955.htm |date=2025-09-26 }}'' PHNO. 10-06-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000959.htm "Pinawalang-sala ng Korte Suprema si Imelda sa 3 batayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071144/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000959.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-07-1998.<br><br>Lahat ay narekober noong 03-31-2022.</ref> * Oktubre 14 – [[Oktubre 15|15]] – [[Typhoon Zeb|Super typhoon Zeb (''Iliang'')]] ay tumama sa [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] at humampas sa Hilagang Luzon pati na rin sa ilang bahagi ng [[Nueva Ecija]] at [[Rizal (lalawigan)|Rizal]]; nagdulot ng malaking pinsala na nagkakahalaga ng humigit-kumulang isang bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]]; ang naiulat na bilang ng mga namatay ay 83.<ref name="tcZB">—''[https://apnews.com/article/d9a9cdbe1d56dfef8d233fd949dfe968 "2 Namatay sa Bagyong Pilipinas"]'' [[Associated Press|AP News]]. 10-22-1998.<br>—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/0a7083b07363037ce094c5562ef3a9ab "Pilipinas: Mga Resulta ng Bagyong Bab"]'' AP Archive. 10-24-1998.<br>—''[https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/201209.stm "Ibinaba ang antas ng Bagyong Bab"]'' [[BBC News]]. 10-26-1998.<br>—''[https://www.typhoon2000.ph/oct98.txt "Buwanang buod ng pandaigdigang bagyong tropikal, Oktubre 1998"]'' Typhoon2000. 1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref><ref>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000992.htm "Iliang toll: 33 patay, sarado ang mga haywey, binaha ang mga bayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150606230716/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000992.htm |date=2015-06-06 }}'' PHNO. 10-16-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000995.htm "Bagyong Zeb: Daan-daang kinatatakutang patay, winasak ng Luzon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071143/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000995.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-17-1998.<br><br>Nakuha ang lahat noong 03-31-2022.</ref> * Oktubre 21 – [[Oktubre 23|23]] – [[Bagyong Loleng|Super typhoon Babs (''Loleng'')]] landfalls sa [[Catanduanes]] at [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] at mga rampages sa buong [[Metrozon][Central] Luzon at mga lalawigan sa [[Metrozon][Central] Luzon at Luzon. [[Eastern Visayas]], [[Negros]] pati na rin ang [[Baguio]] at ilang bahagi ng [[Ilocos Sur]]; kumpirmadong bilang ng nasawi ay 221; Ang mga pinsala ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang [[₱]]3-bilyon sa kabuuan.<ref name="tcZB" /><ref>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001019.htm "Pinsala ng bagyo: Inilabas ang P200-M na pondo para sa kalamidad"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071143/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001019.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-23-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001024.htm "Bilang ng namatay sa Babs, 145, at pag-akyat, malawakang pagkawasak"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071144/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001024.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-24-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001025.htm "Sinuri ni Erap ang pinsala sa Bicol, nagkaloob ng P50-M para sa rehab ng Catanduanes"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071143/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001025.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-25-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref> ===Disyembre=== * Disyembre 3 – Isang sunog ang sumira sa pribadong ampunan na ''Bahay Kalinga'', na pinapatakbo ng organisasyon ng kababaihan na ''Asociacion de Damas de Filipinas Inc.'', sa [[Paco, Maynila]], kung saan hindi bababa sa 30 katao ang kumpirmadong patay, karamihan ay mga batang na-admit doon.<ref>{{cite web | url=http://interaksyon.com/article/13880/today-in-history-in-1913-the-association-de-damas-filipinas-was-established | title=NGAYON SA KASAYSAYAN: Noong 1913, itinatag ang Association de Damas Filipinas | publisher=InterAksyon | date=Setyembre 26, 2011 | access-date=Setyembre 26, 2011 | archive-date=Setyembre 27, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927054048/http://www.interaksyon.com/article/13880/today-in-history-in-1913-the-association-de-damas-filipinas-was-established | url-status=dead }}</ref><ref>''[http://www.newsflash.org/199812/hl/hl001127.htm "Sunog sa ampunan sa Maynila: 29 patay, 9 nawawala"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181111090549/http://www.newsflash.org/199812/hl/hl001127.htm |date=2018-11-11 }}'' PHNO. 12-04-1998. Nakuha noong 03-31-2022.</ref><ref>—''[https://www.cbsnews.com/news/fire-ravages-manila-orphanage/ "Sinasalanta ng Sunog ang Bahay-ampunan sa Maynila"]'' [[CBS News]]. 12-03-1998.<br>—''[https://www.deseret.com/1998/12/3/19416099/fire-kills-28-in-manila-orphanage "28 ang namatay sa sunog sa bahay-ampunan sa Maynila"]'' [[Associated Press|AP]] (sa pamamagitan ng [[Deseret News]]). 12-03-1998.<br>—''[https://apnews.com/article/396c75acc6903df76563623f53dee481 "Iniimbestigahan ang Sunog sa Bahay-ampunan sa Pilipinas"]'' AP. 12-04-1998.<br><br>Para sa listahan ng mga kaugnay na sakuna:<br>—''[https://www.esquiremag.ph/culture/the-7-deadliest-fires-in-the-philippines-in-the-last-50-years-a1729-20180327-lfrm "Ang 7 Pinaka-Nakamamatay na Sunog sa Pilipinas sa Huling 50 Taon"]'' [[Esquire (magazine)|Esquire Philippines]]. 03-27-2018.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref> * Disyembre 18 – Isang engkwentro sa pagitan ng pinuno ng [[Abu Sayyaf]] at ng pinaka-pinaghahanap na bandido ng bansa, si [[Abdurajak Janjalani]], kasama ang 20 rebelde, at ang 12-miyembrong pwersa ng gobyerno, ang naganap sa [[Lamitan, Basilan]]; Si Janjalani at dalawa sa kanyang mga tauhan ay napatay, habang dalawang tauhan ng gobyerno ang napatay at dalawa ang naiulat na nawawala.<ref name="dASG">''[http://www.newsflash.org/199812/ht/ht000620.htm "Hepe ng Abu Sayyaf, pampublikong kaaway bilang 1, napatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071142/http://www.newsflash.org/199812/ht/ht000620.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 12-19-1998. Nakuha noong 03-31-2022.</ref> * Disyembre 30 – Ang [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8526''.<ref>{{Banggitin ang web|title=Modernong Kasaysayan|url=https://www.valenzuela.gov.ph/the_city/history|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Tayo na, Valenzuela!|archive-url=https://web.archive.org/web/20170127171330/http://www.valenzuela.gov.ph:80/the_city/history |archive-date=2017-01-27 }}</ref> ==Palakasan== * [[Enero 17]] – Nakamit ng [[Stag Pale Pilseners|Tanduay Gold Rhum Masters]] ang kanilang ika-6 na titulo sa PBL matapos nilang manalo laban sa Laro 5 ng 1998 ng mga Wakas ng Kopa ng Lahat-Pilipino, 82–76. * [[Marso 7]] – Ang mga laro sa inagurasyon ng [[Samahan ng Basketbol ng Metropolitano]] ay ginanap sa Don Narciso Ramos Sports Complex sa Lingayen, Pangasinan. * [[Mayo 8]] – Nabawi ng [[Alaska Milkmen]] ang korona ng [[Mga Wakas ng Kopa ng Lahat-Pilipino]] sa pamamagitan ng 4-3 na panalo sa serye laban sa [[Mga beermen ng San Miguel]] at naulit bilang magkasunod na titulo, kung saan napanalunan ng Alaska ang kanilang ika-8 titulo sa PBA. * [[Hulyo 6]] – Kinoronahan ang Tanduay Centennial Rhum Masters bilang kampeon ng PBL Basketball ng 1998 Yakult PBL Centennial Cup matapos talunin ang Batang Red Bull sa Game 3 ng serye ng finals, 71–65. at sinira rin ang ikapitong tagtuyot nito sa titulo. * [[Agosto 14]] – Napanalunan ng [[Alaska Milkmen]] ang kanilang ika-9 na sunod-sunod na titulo sa PBA, tinalo ang [[Mga beermen ng San Miguel]] sa pangalawang pagkakataon sa season, na nanalo sa anim na laro. * [[Oktubre 6]] – Napanalunan ng [[Mga Kaibigan sa Teleponong Pang-mobile]] ang titulo sa PBA Centennial Cup, matapos talunin ang Formula Shell Super Unleaded sa obertaym, 67–66. * [[Oktubre 31]] – Nanalo ang [[Mga dragon ng Pampanga]] bilang unang kampeon ng MBA, laban sa [[Mga Tagahampas sa Negros]] sa iskor na 4–1. Nakuha ng Dragons ang unang pambansang kampeonato ng MBA. * [[Disyembre 6]]–[[Disyembre 20|20]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[Mga Larong Asyano noong 1998]] na ginanap sa [[Bangkok]], [[Thailand]] Ang bansa ay nasa ika-21 pwesto na may isang gintong medalya, limang pilak na medalya at 12 tansong medalya na may kabuuang 18 medalya sa kabuuan.<ref>[http://www.ocasia.org/13AG.asp 1998 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213172322/http://ocasia.org/13AG.asp |date=2009-02-13 }}</ref> * [[Disyembre 9]] – Nakuha ng Formula Shell Super Unleaded ang kanilang ikatlong titulo sa PBA at ang kanilang una sa loob ng anim na taon, na may 4–3 na tagumpay sa serye laban sa [[Mga Kaibigan sa Teleponong Pang-mobile]]. ==Kapanganakan== * Enero 4 - [[Liza Soberano]], aktres * Enero 10 - [[Ayra Mariano]], aktres * Pebrero 3 - [[James Teng]], aktor * Pebrero 10 – [[Donny Pangilinan]], aktor * Pebrero 16 - Jack Reid, aktor at modelo * Pebrero 24 - Mariel Pamintuan, aktres * March 11 – Rhenz Abando, manlalaro ng basketbol * Marso 14 – Elaine Duran, mang-aawit * March 21 – [[Buboy Villar]], aktor * Marso 27 - BJ Forbes, aktor * Marso 30 - [[Janella Salvador]], aktres * Abril 16 - [[Paul Salas]], aktor * [[Mayo 4]] – Camille Trinidad, vlogger * [[Mayo 15]]: ** [[Kokoy de Santos]], aktor, mang-aawit, mananayaw at [[modelong pangkomersyo]] ** Chloe Isleta, manlalangoy * [[Mayo 18]] – [[Eunice Lagusad]], aktres at vlogger * [[Mayo 22]]: ** [[Kath Arado]], manlalaro ng volleyball ** Jai Asuncion, vlogger * [[Mayo 25]] – [[Ricci Rivero]], aktor at basketball player * [[Mayo 26]]: ** [[Pinoy Big Brother: Otso|Wealand Ferrer]] ** Navi Gacho, dating manlalaro at coach ng esports (namatay noong 2023) * Mayo 27 - Sachzna Laparan, modelo at aktres * [[Mayo 28]] – [[Luis Gabriel Moreno]], archer at medalist sa Youth Olympic Games * [[Mayo 29]] – Riva Quenery, aktres, vlogger, mang-aawit at mananayaw * [[Hunyo 3]] – [[Markus Paterson]], aktor * [[Hunyo 22]] – [[Maureen Wroblewitz]], nagwagi ng ''[[Asia's Next Top Model (season 5)|Asia's Next Top Model]]'' at co-host sa TV * [[Hulyo 7]] – [[Tots Carlos]], manlalaro ng volleyball * [[Hulyo 16]] – [[Carlo Paalam]], boksingero * [[Hulyo 25]] – [[Paolo Gumabao]], aktor at modelo * [[Hulyo 27]] – [[Javi Gómez de Liaño]], manlalaro ng basketball * Agosto 1 – Barbie Imperial, aktres at mananayaw * [[Agosto 4]] – [[Jayzam Manabat]], vlogger * [[Agosto 11]] – Claire Castro, artista * [[Agosto 12]] – Ron Angeles, aktor at modelo * [[Agosto 17]] – [[Gel Cayuna]], volleyball player * Agosto 19 - Ella Guevara, aktres * Agosto 21 - Prince Villanueva, aktor * Agosto 24 - [[Sofia Andres]], aktres * [[Agosto 27]] – Mikylla Ramirez, aktres * [[Setyembre 1]] – [[Pinoy Big Brother: Otso|Argel Saycon]], aktor * [[Setyembre 2]] – [[Dwight Ramos]], manlalaro ng basketbol * [[Setyembre 6]] – [[Angel Guardian]], aktres * [[Setyembre 9]] - Kaniel Magsino, Instagram star at dancer * [[Setyembre 19]] – Lloyd Agustin, aktor * Setyembre 21 - [[Miguel Tanfelix]], aktor * Oktubre 1 - Ryle Paolo Santiago, aktor, miyembro ng Hashtags * Oktubre 10 - [[Nash Aguas]], aktor * [[Oktubre 24]] – Daniel "Tugue Zombie" Oke, tagalikha ng nilalaman na ipinanganak sa Nigeria * Nobyembre 10: ** [[Claudine Co]], mang-aawit at influencer ** [[Renz Valerio]], aktor * Nobyembre 11 - Carlo Lacana, aktor * [[Nobyembre 22]] – [[Jane De Leon]], aktres * [[Nobyembre 28]] – [[Jeremias Lisbo]], aktor * [[Nobyembre 30]] – Kim Perez, aktor at modelo * Disyembre 2 - [[Gabbi Garcia]], aktres at endorser * Disyembre 9 - [[Mika dela Cruz]], aktres * Disyembre 11 - [[Zeinab Harake]], vlogger * Disyembre 26 - [[Ashley Ortega]], aktres * Disyembre 28 - Aaron Junatas, aktor ==Kamatayan== * [[Enero 9]] – [[Charito Solis]], aktres (ipinanganak 1935) * [[Pebrero 6]] – [[Miguel Rodriguez]], aktor at modelo (ipinanganak 1961) * [[Abril]] – [[Pancho Magalona]], aktor (ipinanganak 1921) * [[Hunyo 11]] – [[Leopoldo Salcedo]], aktor (ipinanganak 1912) ==Mga sanggunian== {{stub|Taon}} {{Paksa ng Asya|1998 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1998]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 3lyc8091obnjzv3vujtwezla3uant2w 2232059 2232058 2026-10-06T09:48:31Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232059 wikitext text/x-wiki Ang '''1998 sa Pilipinas''' ay mga pangyayaring mahalaga sa Pilipinas sa taong 1998. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>; [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Simula Hunyo 30)</small> * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>; [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) <small>(Simula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] <small>(Hanggang Hunyo 5)</small>; [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] <small>(Simula Hulyo 27)</small> == Kaganapan == ===Enero=== * Iniutos ng [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]] acting governor na si Guimid Matalam ang 60-araw na suspensyon kay [[Gobernador ng Lanao del Sur|gobernador ng Lanao del Sur]] Mahid Mutilan sa maraming kaso. Inutusan ng [[Manila]] [[Regional Trial Court]] (RTC) na arestuhin si Mutilan dahil sa ilegal na recruitment.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 1, 1998 |title=Muling sinuspinde ang gobernador ng Lanao del Sur |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000180.htm |work=Philippine Headline News Online (PHNO) |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226105245/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000180.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Pumirma ang Tribal Communities Association of the Philippines ng limang kasunduan sa mga asosasyon ng mga katutubong negosyante sa Canada, bahagi ng 27 kasunduan sa negosyo na nilagdaan sa pagitan ng Pilipinas at [[Canada]]. Saklaw nito ang eksplorasyon ng mineral, pagpapaunlad ng isang plantasyon ng [[abaca]], paggawa ng isang [[fireboard]], at pag-install ng dalawang pasilidad ng komunikasyon.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 2, 1998 |title=RP, Pumirma ang mga tribo ng Canada ng mga proyektong nagkakahalaga ng $469-M |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000183.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226092423/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000183.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Ang [[Olongapo]] RTC, na kumikilos batay sa isang reklamo ng isang kumpanya ng [[Subic Freeport]], ay naglabas ng isang [[temporary restraining order]] na nagpapahinto sa pagpapatupad ng ''Executive Order No. 444'' na nagdulot ng limitadong operasyon at pagbaba ng kita ng [[duty-free shop]]s sa [[Clark Freeport at Special Economic Zone|Clark]] at Subic.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 8, 1998 |title=Tagumpay sa Korte para sa mga tindahang walang duty |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000192.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226115257/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000192.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Nag-utos ang pambansang pamahalaan ng [[moratorium]] sa mga aktibidad sa pagmimina sa Mount Diwalwal sa [[Monkayo]], [[Davao del Norte]].<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 9, 1998 |title=Ipinatigil ang pagmimina sa Davao |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000195.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051226102347/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000195.htm |archive-date=Disyembre 26, 2005 |access-date=Marso 25, 2023 }}</ref> * Nagsimula ang isang pagtatalo sa [[Alkalde ng Pasay|pagka-alkalde sa Pasay]], na kinasasangkutan ni [[Pablo Cuneta]], na bumalik mula sa medical leave, at ng bise alkalde na si [[Wenceslao Trinidad|Peewee Trinidad]], na nanunungkulan bilang acting capacity na tumangging umalis sa pwesto. Sinasabi ng [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] na ang alitan ay "una sa uri nito."<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Enero 26, 1998 |title=Aayusin ng Korte ang alitan sa pagitan ng alkalde ng Pasay |url=http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000227.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20000519054019/http://www.newsflash.org/199801/ht/ht000227.htm |archive-date=Mayo 19, 2000 |access-date=Marso 25, 2023}}</ref> * Enero 28 – Binihag ng mga armado ang hindi bababa sa 400 mga bata at mga guro sa loob ng ilang oras, sa isang mababang paaralan sa [[Maynila]]. ===Pebrero=== * Pebrero 2 – Bumagsak ang ''Cebu Pacific Flight 387'' sa mga dalisdis ng Bundok Sumagaya sa [[Claveria, Misamis Oriental]], 104 pasahero ang namatay. * Pebrero 11 – Ang Talisay ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng Negros Occidental sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8489''. * Pebrero 14 – Ang katayuan ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] bilang isang lungsod na bahagi ng lalawigan ay ibinaba sa pamamagitan ng pagsasabatas ng ''Republic Act 8528'' na nag-amyenda sa ilang seksyon ng ''Republic Act 7720'' tungo sa isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]]. * Pebrero 23 – Nilagdaan na ang ''Batas Republika 8535'' na lumilikha sa Lungsod ng [[Novaliches]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Samonte|first=Severino|petsa=Setyembre 12, 2020|title=Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa Pilipinas mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced|work=Philippine News Agency|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1115219|access-date=Oktubre 22, 2021}}</ref> * Huling bahagi ng Pebrero hanggang unang bahagi ng Marso – Isang pagsiklab ng malaria sa dalawang isla sa [[Siasi, Sulu]] ang nagdulot ng naiulat na pagkamatay ng mahigit 140 residente.<ref>—''[http://www.newsflash.org/199803/ht/ht000281.htm "149 patay sa pagsiklab ng malaria sa Sulu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401144937/http://www.newsflash.org/199803/ht/ht000281.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 03-01-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199803/hl/hl000511.htm "Bumaba sa 140 ang bilang ng mga namatay sa malaria, tigdas ang susunod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401144937/http://www.newsflash.org/199803/hl/hl000511.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 03-04-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref> * Marso 8 – Ang [[Compostela Valley]], ay itinatag bilang ika-78 lalawigan, sa pamamagitan ng [[Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] Bilang 8470. * Marso 14 – Ang [[Passi, Iloilo|Passi]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Iloilo]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8469''. * Marso 20 – Ang [[San Fernando, La Union|San Fernando]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[La Union]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8509''. * Marso 21 ** Ang [[Calapan]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Oriental Mindoro]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8475''. **Ang [[Urdaneta, Pangasinan|Urdaneta]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Pangasinan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8480''.<ref>{{Cite web|title=Kasaysayan ng Lungsod ng Urdaneta|url=https://urdaneta-city.gov.ph/|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Urdaneta|archive-url=https://web.archive.org/web/20010417042105/http://www.urdaneta-city.gov.ph:80/ |archive-date=2001-04-17 }}</ref> **Ang [[Victorias]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8488''. * Marso 22 **Ang [[Kidapawan]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Cotabato]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8500''.<ref>{{Banggitin ang web|title=Historical Origin|url=https://www.kidapawancity.gov.ph/historical-origin/|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=City of Kidapawan|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928035457/https://www.kidapawancity.gov.ph/historical-origin/ |archive-date=2020-09-28 }}</ref> **Ang [[Malaybalay]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Bukidnon]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 8490''.<ref>{{Banggitin web|title=KASAYSAYAN NG KASAYSAYAN|url=https://malaybalaycity.gov.ph/malaybalay-dev/historical-background/|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=ANG PAMAHALAANG LUNGSOD NG MALAYBALAY {{!}} OPISYAL NA WEBSITE|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070800/http://malaybalaycity.gov.ph/malaybalay-dev/historical-background/ |archive-date=2020-07-13 }}</ref> **[[Parañaque]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Republic Act 8507 na inaprubahan noong Pebrero 13. ===Abril=== * Abril 4 – Ang [[Antipolo]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Rizal (lalawigan)|Rizal]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8508''. * Abril 19 – Ang [[Lungsod ng Tarlac|Tarlac]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Tarlac]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8593''. ===Mayo=== * [[Mayo 11]] – [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1998|Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 1998]]. * Mayo 16 – Isang sunog ang tumupok sa [[Lung Center of the Philippines]], kung saan hindi bababa sa 22 pasyente ang namatay, pati na rin ang katabing [[National Kidney and Transplant Institute]], sa [[Lungsod Quezon]].<ref>''[http://www.newsflash.org/199805/hl/hl000671.htm "22 ang namatay sa sunog sa Lung Center, pinaghihinalaan ang arson"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402153842/http://www.newsflash.org/199805/hl/hl000671.htm |date=2022-04-02 }}'' PHNO. 05-17-1998. Nakuha noong 04-01-2022.</ref><ref>—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/3cf7187968bd1baaf3c8941c19f4a31e "Pilipinas: Maynila: 8 pasyente ang namatay sa sunog sa ospital"]'' [[Associated Press|AP Archive]]. 05-16-1998.<br>—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-may-17-mn-50821-story.html "10 ang namatay sa sunog sa ospital sa Pilipinas"]'' [[Associated Press|AP]] (sa pamamagitan ng [[Los Angeles Times]]). 05-17-1998.<br>—''[https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1802/today-in-philippine-history-may-16-1998-a-fire-swept-through-the-lung-center-of-the-philippines-killing-25-people "Mayo 16, 1998: isang sunog ang sumiklab sa Lung Center of the Philippines na ikinamatay ng 25 katao"]'' Ang Proyektong Kahimyang.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 6 – Si Carmela Arcolas–Gamboa ng [[Negros Occidental]], ay kinoronahan bilang Miss Philippines Centennial noong 1998. * [[Hunyo 12]] – Ipinagdiriwang ang Sentenaryo ng Kalayaan o ang Ika-100 Anibersaryo ng [[Araw ng Kalayaan]] ng [[Pilipinas]] mula sa [[Espanya]]. * Hunyo 30 – Nanumpa si dating [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] [[Joseph Estrada]] bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-13]] [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ng Pilipinas. ===Hulyo=== * Unang bahagi ng Hulyo – Iniulat ng [[Kagawaran ng Agrikultura (Pilipinas)|Kagawaran ng Agrikultura]] na ang tagtuyot at paglaganap ng peste sa mga pananim sa rehiyon ng [[Rehiyon ng Davao|Timog Mindanao]] sa pagitan ng Nobyembre 1997 at Hunyo 1998 ay nakaapekto sa humigit-kumulang 254,000 ektarya ng mga lupang sakahan, at sumira sa 360,037 metrikong tonelada ng mga pananim na nagkakahalaga ng hindi bababa sa {{Philippine peso|2}}-bilyon; Ang mga lupang tinatamnan ng palay at mais ang lubhang napinsala.<ref>''[http://www.newsflash.org/199807/ht/ht000445.htm "Pagkatapos ng tagtuyot: baha, mga pagkamatay sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084524/http://www.newsflash.org/199807/ht/ht000445.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 07-09-1998. Nakuha noong 03-31-2022.</ref> ===Setyembre=== * Setyembre 18 – Lumubog sa dagat malapit sa [[Fortune Island (Philippines)|Fortune Island]], [[Nasugbu, Batangas]] ang pampasaherong lantsa na ''[[MV Princess of the Orient]]'', na tinatahak ang rutang Maynila-Cebu sa kasagsagan ng [[Typhoon Vicki (1998)|Typhoon Vicki (''Gading'')]], sa [[Fortune Island (Philippines)|Fortune Island]], [[Nasugbu, Batangas]]; 150 ang naiulat na patay o nawawala.<ref>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000899.htm "NEWSFLASH: Lumubog ang barkong patungong Cebu, nawawala ang mga pasahero"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084523/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000899.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-19-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000904.htm "54 ang patay, 75 ang nawawala pa rin sa sakuna sa Sulpicio"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084523/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000904.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-21-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref><ref>—''[https://www.nytimes.com/1998/09/20/world/23-dead-many-missing-in-manila-ferry-sinking.html "23 Patay, Marami ang Nawawala sa Paglubog ng Ferry ng Maynila"]'' [[Associated Press|AP]] (via [[The New York Times]]). 09-20-1998.<br>—''[https://safety4sea.com/cm-princess-of-the-orient-erroneous-maneuvering-leads-to-deadly-sinking/ "Prinsesa ng Silangan: Ang maling pagmamaniobra ay humantong sa nakamamatay na paglubog"]'' Safety4Sea. 12-10-2019.<br><br>Para sa timeline ng mga kaugnay na aksidente:<br>—''[https://mobile.reuters.com/article/amp/idUSMAN5211320080623 "TIMELINE: Pinakamatinding mga sakuna sa barko sa Pilipinas"]'' [[Reuters]]. 06-23-2008.<br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref><ref>Tingnan ang mga detalye ng [https://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?151182 aksidenteng ito] mula sa database ng [[Wrecksite]]. Nakuha noong 04-01-2022.</ref> * Setyembre 23 – Sinuspinde ng [[Philippine Airlines]] (PAL) ang operasyon nito nang ilang araw simula hatinggabi, ayon sa inanunsyo nito noong Setyembre 17 na "permanenteng" paghinto, bilang resulta ng [[Krisis sa pananalapi ng Asya noong 1997|Krisis sa pananalapi sa Asya]] at aksyong industriyal ng mga unyon nito. Dalawang magkahiwalay na welga ang isinagawa, ng humigit-kumulang 600 piloto noong Hunyo, dahil sa mga paratang ng hindi patas na kasanayan sa paggawa at pagsira sa unyon ng PAL, na nakakaapekto sa mga operasyon ng PAL; at ng halos 2,000 miyembro ng unyon noong Hulyo, kasunod ng pagtanggal sa trabaho noong Hunyo 15 ng humigit-kumulang 5,000 empleyado bilang bahagi ng hakbang nito upang matugunan ang mga pagkalugi sa pananalapi. Gumawa si Pangulong Estrada ng serye ng mga interbensyon sa pagsisikap na malutas ang hindi pagkakaunawaan sa paggawa hanggang sa magkaroon ng ilang kasunduan sa pagitan ng PAL Employees Association at ng pamamahala ng airline. Noong Oktubre 7, bahagyang ipinagpatuloy ng PAL ang operasyon, ayon sa inanunsyo ni Pangulong... Estrada, Setyembre 28. Pinagtibay ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] noong 2016 ang pagtanggal sa trabaho sa 24 na piloto ng PAL, at noong 2018 ang pagtanggal sa trabaho sa humigit-kumulang 1,400 cabin crew.<ref>—''[https://web.archive.org/web/20051109132132/http://www.newsflash.org/199807/hl/hl000791.htm (UNANG PAGSUSURI NG PHNO) "Tapos na ang welga ng PAL, itinigil na ang mga piket"]'' PHNO. 07-26-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000896.htm "NEWSFLASH: Tuluyan nang magsasara ang Philippine Airlines sa susunod na linggo"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084524/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000896.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-17-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000928.htm "NEWSFLASH: Nalutas na! Muling magbubukas ang PAL sa Oktubre 7"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401084523/http://www.newsflash.org/199809/hl/hl000928.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 09-28-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref><ref>Para sa kaganapang ito:<br>—''[https://www.nytimes.com/1998/09/25/business/international-business-island-nation-loses-a-bridge-as-philippine-airlines-fails.html "INTERNASYONAL NA NEGOSYO; Nawalan ng Tulay ang Bansang Isla Dahil Nabigo ang Philippine Airlines"]'' [[The New York Times]]. 09-25-1998.<br>—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-sep-25-fi-26413-story.html "Nakumpiska ang Jet ng Philippine Airline sa LAX"]'' [[Los Angeles Times]]. 09-25-1998.<br>—''[https://web.archive.org/web/20110129083806/http://edition.cnn.com/ASIANOW/time/asia/magazine/1998/981005/philippine_airlines.html "NEGOSYO: Masamang Balitang Ibon"]'' [[Time (magazine)|Time Asia]] isyu ng 10-05-1998.<br><br>Mga kaugnay na pangyayari:<br>—''[https://www.philstar.com/metro/2016/02/05/1550132/sc-upholds-dismissal-pal-pilots-1998-strike/ "Pinagtibay ng SC ang pagtanggal sa mga piloto ng PAL sa welga noong 1998"]'' [[Philstar.com]]. 02-05-2016.<br>—''[https://www.pna.gov.ph/articles/1030102 "Legal na ang pagtanggal sa trabaho ng 1,400 cabin crew ng PAL noong 1998"]'' [[Philippine News Agency]]. 03-26-2018.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/insights/08/05/10/pals-labor-woes-then-and-now "Mga problema sa paggawa ng PAL: noon at ngayon"]'' [[Newsbreak (magazine)|Newsbreak]] via [[ABS-CBN News]]. 08-05-2010.<br><br>Para sa mga detalye ng kaso:<br>—''[https://mirror.officialgazette.gov.ph/2009/10/02/fasap-v-philippine-airlines-g-r-no-178083-october-2-2009/ "G.R. No. 178083"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406220947/https://mirror.officialgazette.gov.ph/2009/10/02/fasap-v-philippine-airlines-g-r-no-178083-october-2-2009/ |date=2023-04-06 }}'' (10-02-2009) [[Opisyal na Pahayagan (Pilipinas)|Opisyal na Pahayagan]].<br>—''[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/63895 "G.R. No. 200088"]'' (02-26-2018) [[Korte Suprema ng Pilipinas|E-Library ng Korte Suprema]].<br><br>Timeline:<br>—''[https://www.philippineairlines.com/AboutUs/HistoryAndMilestone "Kasaysayan at mga Milestone"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331042455/http://www.philippineairlines.com/AboutUs/HistoryAndMilestone |date=2016-03-31 }}'' Website ng Philippine Airlines.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref> ===Oktubre=== * Oktubre 6 – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], 8–5, upang pawalang-sala ang dating [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Imelda Marcos]] at baligtarin ang hatol noong 1993 [[Sandiganbayan]] na nagpapatunay na siya ay pinawalang-sala sa kasong katiwalian kaugnay ng pagtatayo ng [[Philippine General Hospital]].<ref>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000955.htm "NEWSFLASH: Pinawalang-sala si Imelda!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250926080055/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000955.htm |date=2025-09-26 }}'' PHNO. 10-06-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000959.htm "Pinawalang-sala ng Korte Suprema si Imelda sa 3 batayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071144/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000959.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-07-1998.<br><br>Lahat ay narekober noong 03-31-2022.</ref> * Oktubre 14 – [[Oktubre 15|15]] – [[Typhoon Zeb|Super typhoon Zeb (''Iliang'')]] ay tumama sa [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] at humampas sa Hilagang Luzon pati na rin sa ilang bahagi ng [[Nueva Ecija]] at [[Rizal (lalawigan)|Rizal]]; nagdulot ng malaking pinsala na nagkakahalaga ng humigit-kumulang isang bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]]; ang naiulat na bilang ng mga namatay ay 83.<ref name="tcZB">—''[https://apnews.com/article/d9a9cdbe1d56dfef8d233fd949dfe968 "2 Namatay sa Bagyong Pilipinas"]'' [[Associated Press|AP News]]. 10-22-1998.<br>—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/0a7083b07363037ce094c5562ef3a9ab "Pilipinas: Mga Resulta ng Bagyong Bab"]'' AP Archive. 10-24-1998.<br>—''[https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/201209.stm "Ibinaba ang antas ng Bagyong Bab"]'' [[BBC News]]. 10-26-1998.<br>—''[https://www.typhoon2000.ph/oct98.txt "Buwanang buod ng pandaigdigang bagyong tropikal, Oktubre 1998"]'' Typhoon2000. 1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref><ref>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000992.htm "Iliang toll: 33 patay, sarado ang mga haywey, binaha ang mga bayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150606230716/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000992.htm |date=2015-06-06 }}'' PHNO. 10-16-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000995.htm "Bagyong Zeb: Daan-daang kinatatakutang patay, winasak ng Luzon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071143/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl000995.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-17-1998.<br><br>Nakuha ang lahat noong 03-31-2022.</ref> * Oktubre 21 – [[Oktubre 23|23]] – [[Bagyong Loleng|Super typhoon Babs (''Loleng'')]] landfalls sa [[Catanduanes]] at [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] at mga rampages sa buong [[Metrozon][Central] Luzon at mga lalawigan sa [[Metrozon][Central] Luzon at Luzon. [[Eastern Visayas]], [[Negros]] pati na rin ang [[Baguio]] at ilang bahagi ng [[Ilocos Sur]]; kumpirmadong bilang ng nasawi ay 221; Ang mga pinsala ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang [[₱]]3-bilyon sa kabuuan.<ref name="tcZB" /><ref>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001019.htm "Pinsala ng bagyo: Inilabas ang P200-M na pondo para sa kalamidad"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071143/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001019.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-23-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001024.htm "Bilang ng namatay sa Babs, 145, at pag-akyat, malawakang pagkawasak"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071144/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001024.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-24-1998.<br>—''[http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001025.htm "Sinuri ni Erap ang pinsala sa Bicol, nagkaloob ng P50-M para sa rehab ng Catanduanes"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071143/http://www.newsflash.org/199810/hl/hl001025.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 10-25-1998.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-31-2022.</ref> ===Disyembre=== * Disyembre 3 – Isang sunog ang sumira sa pribadong ampunan na ''Bahay Kalinga'', na pinapatakbo ng organisasyon ng kababaihan na ''Asociacion de Damas de Filipinas Inc.'', sa [[Paco, Maynila]], kung saan hindi bababa sa 30 katao ang kumpirmadong patay, karamihan ay mga batang na-admit doon.<ref>{{cite web | url=http://interaksyon.com/article/13880/today-in-history-in-1913-the-association-de-damas-filipinas-was-established | title=NGAYON SA KASAYSAYAN: Noong 1913, itinatag ang Association de Damas Filipinas | publisher=InterAksyon | date=Setyembre 26, 2011 | access-date=Setyembre 26, 2011 | archive-date=Setyembre 27, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927054048/http://www.interaksyon.com/article/13880/today-in-history-in-1913-the-association-de-damas-filipinas-was-established | url-status=dead }}</ref><ref>''[http://www.newsflash.org/199812/hl/hl001127.htm "Sunog sa ampunan sa Maynila: 29 patay, 9 nawawala"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181111090549/http://www.newsflash.org/199812/hl/hl001127.htm |date=2018-11-11 }}'' PHNO. 12-04-1998. Nakuha noong 03-31-2022.</ref><ref>—''[https://www.cbsnews.com/news/fire-ravages-manila-orphanage/ "Sinasalanta ng Sunog ang Bahay-ampunan sa Maynila"]'' [[CBS News]]. 12-03-1998.<br>—''[https://www.deseret.com/1998/12/3/19416099/fire-kills-28-in-manila-orphanage "28 ang namatay sa sunog sa bahay-ampunan sa Maynila"]'' [[Associated Press|AP]] (sa pamamagitan ng [[Deseret News]]). 12-03-1998.<br>—''[https://apnews.com/article/396c75acc6903df76563623f53dee481 "Iniimbestigahan ang Sunog sa Bahay-ampunan sa Pilipinas"]'' AP. 12-04-1998.<br><br>Para sa listahan ng mga kaugnay na sakuna:<br>—''[https://www.esquiremag.ph/culture/the-7-deadliest-fires-in-the-philippines-in-the-last-50-years-a1729-20180327-lfrm "Ang 7 Pinaka-Nakamamatay na Sunog sa Pilipinas sa Huling 50 Taon"]'' [[Esquire (magazine)|Esquire Philippines]]. 03-27-2018.<br><br>Lahat ay nakuha noong 04-01-2022.</ref> * Disyembre 18 – Isang engkwentro sa pagitan ng pinuno ng [[Abu Sayyaf]] at ng pinaka-pinaghahanap na bandido ng bansa, si [[Abdurajak Janjalani]], kasama ang 20 rebelde, at ang 12-miyembrong pwersa ng gobyerno, ang naganap sa [[Lamitan, Basilan]]; Si Janjalani at dalawa sa kanyang mga tauhan ay napatay, habang dalawang tauhan ng gobyerno ang napatay at dalawa ang naiulat na nawawala.<ref name="dASG">''[http://www.newsflash.org/199812/ht/ht000620.htm "Hepe ng Abu Sayyaf, pampublikong kaaway bilang 1, napatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401071142/http://www.newsflash.org/199812/ht/ht000620.htm |date=2022-04-01 }}'' PHNO. 12-19-1998. Nakuha noong 03-31-2022.</ref> * Disyembre 30 – Ang [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8526''.<ref>{{Banggitin ang web|title=Modernong Kasaysayan|url=https://www.valenzuela.gov.ph/the_city/history|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Tayo na, Valenzuela!|archive-url=https://web.archive.org/web/20170127171330/http://www.valenzuela.gov.ph:80/the_city/history |archive-date=2017-01-27 }}</ref> ==Palakasan== * [[Enero 17]] – Nakamit ng [[Stag Pale Pilseners|Tanduay Gold Rhum Masters]] ang kanilang ika-6 na titulo sa PBL matapos nilang manalo laban sa Laro 5 ng 1998 ng mga Wakas ng Kopa ng Lahat-Pilipino, 82–76. * [[Marso 7]] – Ang mga laro sa inagurasyon ng [[Samahan ng Basketbol ng Metropolitano]] ay ginanap sa Don Narciso Ramos Sports Complex sa Lingayen, Pangasinan. * [[Mayo 8]] – Nabawi ng [[Alaska Milkmen]] ang korona ng [[Mga Wakas ng Kopa ng Lahat-Pilipino]] sa pamamagitan ng 4-3 na panalo sa serye laban sa [[Mga beermen ng San Miguel]] at naulit bilang magkasunod na titulo, kung saan napanalunan ng Alaska ang kanilang ika-8 titulo sa PBA. * [[Hulyo 6]] – Kinoronahan ang Tanduay Centennial Rhum Masters bilang kampeon ng PBL Basketball ng 1998 Yakult PBL Centennial Cup matapos talunin ang Batang Red Bull sa Game 3 ng serye ng finals, 71–65. at sinira rin ang ikapitong tagtuyot nito sa titulo. * [[Agosto 14]] – Napanalunan ng [[Alaska Milkmen]] ang kanilang ika-9 na sunod-sunod na titulo sa PBA, tinalo ang [[Mga beermen ng San Miguel]] sa pangalawang pagkakataon sa season, na nanalo sa anim na laro. * [[Oktubre 6]] – Napanalunan ng [[Mga Kaibigan sa Teleponong Pang-mobile]] ang titulo sa PBA Centennial Cup, matapos talunin ang Formula Shell Super Unleaded sa obertaym, 67–66. * [[Oktubre 31]] – Nanalo ang [[Mga dragon ng Pampanga]] bilang unang kampeon ng MBA, laban sa [[Mga Tagahampas sa Negros]] sa iskor na 4–1. Nakuha ng Dragons ang unang pambansang kampeonato ng MBA. * [[Disyembre 6]]–[[Disyembre 20|20]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[Mga Larong Asyano noong 1998]] na ginanap sa [[Bangkok]], [[Thailand]] Ang bansa ay nasa ika-21 pwesto na may isang gintong medalya, limang pilak na medalya at 12 tansong medalya na may kabuuang 18 medalya sa kabuuan.<ref>[http://www.ocasia.org/13AG.asp 1998 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213172322/http://ocasia.org/13AG.asp |date=2009-02-13 }}</ref> * [[Disyembre 9]] – Nakuha ng Formula Shell Super Unleaded ang kanilang ikatlong titulo sa PBA at ang kanilang una sa loob ng anim na taon, na may 4–3 na tagumpay sa serye laban sa [[Mga Kaibigan sa Teleponong Pang-mobile]]. ==Kapanganakan== * Enero 4 - [[Liza Soberano]], aktres * Enero 10 - [[Ayra Mariano]], aktres * Pebrero 3 - [[James Teng]], aktor * Pebrero 10 – [[Donny Pangilinan]], aktor * Pebrero 16 - Jack Reid, aktor at modelo * Pebrero 24 - Mariel Pamintuan, aktres * March 11 – Rhenz Abando, manlalaro ng basketbol * Marso 14 – Elaine Duran, mang-aawit * March 21 – [[Buboy Villar]], aktor * Marso 27 - BJ Forbes, aktor * Marso 30 - [[Janella Salvador]], aktres * Abril 16 - [[Paul Salas]], aktor * [[Mayo 4]] – Camille Trinidad, vlogger * [[Mayo 15]]: ** [[Kokoy de Santos]], aktor, mang-aawit, mananayaw at [[modelong pangkomersyo]] ** Chloe Isleta, manlalangoy * [[Mayo 18]] – [[Eunice Lagusad]], aktres at vlogger * [[Mayo 22]]: ** [[Kath Arado]], manlalaro ng volleyball ** Jai Asuncion, vlogger * [[Mayo 25]] – [[Ricci Rivero]], aktor at basketball player * [[Mayo 26]]: ** [[Pinoy Big Brother: Otso|Wealand Ferrer]] ** Navi Gacho, dating manlalaro at coach ng esports (namatay noong 2023) * Mayo 27 - Sachzna Laparan, modelo at aktres * [[Mayo 28]] – [[Luis Gabriel Moreno]], archer at medalist sa Youth Olympic Games * [[Mayo 29]] – Riva Quenery, aktres, vlogger, mang-aawit at mananayaw * [[Hunyo 3]] – [[Markus Paterson]], aktor * [[Hunyo 22]] – [[Maureen Wroblewitz]], nagwagi ng ''[[Asia's Next Top Model (season 5)|Asia's Next Top Model]]'' at co-host sa TV * [[Hulyo 7]] – [[Tots Carlos]], manlalaro ng volleyball * [[Hulyo 16]] – [[Carlo Paalam]], boksingero * [[Hulyo 25]] – [[Paolo Gumabao]], aktor at modelo * [[Hulyo 27]] – [[Javi Gómez de Liaño]], manlalaro ng basketball * Agosto 1 – Barbie Imperial, aktres at mananayaw * [[Agosto 4]] – [[Jayzam Manabat]], vlogger * [[Agosto 11]] – Claire Castro, artista * [[Agosto 12]] – Ron Angeles, aktor at modelo * [[Agosto 17]] – [[Gel Cayuna]], volleyball player * Agosto 19 - Ella Guevara, aktres * Agosto 21 - Prince Villanueva, aktor * Agosto 24 - [[Sofia Andres]], aktres * [[Agosto 27]] – Mikylla Ramirez, aktres * [[Setyembre 1]] – [[Pinoy Big Brother: Otso|Argel Saycon]], aktor * [[Setyembre 2]] – [[Dwight Ramos]], manlalaro ng basketbol * [[Setyembre 6]] – [[Angel Guardian]], aktres * [[Setyembre 9]] - Kaniel Magsino, Instagram star at dancer * [[Setyembre 19]] – Lloyd Agustin, aktor * Setyembre 21 - [[Miguel Tanfelix]], aktor * Oktubre 1 - Ryle Paolo Santiago, aktor, miyembro ng Hashtags * Oktubre 10 - [[Nash Aguas]], aktor * [[Oktubre 24]] – Daniel "Tugue Zombie" Oke, tagalikha ng nilalaman na ipinanganak sa Nigeria * Nobyembre 10: ** [[Claudine Co]], mang-aawit at influencer ** [[Renz Valerio]], aktor * Nobyembre 11 - Carlo Lacana, aktor * [[Nobyembre 22]] – [[Jane De Leon]], aktres * [[Nobyembre 28]] – [[Jeremias Lisbo]], aktor * [[Nobyembre 30]] – Kim Perez, aktor at modelo * Disyembre 2 - [[Gabbi Garcia]], aktres at endorser * Disyembre 9 - [[Mika dela Cruz]], aktres * Disyembre 11 - [[Zeinab Harake]], vlogger * Disyembre 26 - [[Ashley Ortega]], aktres * Disyembre 28 - Aaron Junatas, aktor ==Kamatayan== * [[Enero 9]] – [[Charito Solis]], aktres (ipinanganak 1935) * [[Pebrero 6]] – [[Miguel Rodriguez]], aktor at modelo (ipinanganak 1961) * [[Abril]] – [[Pancho Magalona]], aktor (ipinanganak 1921) * [[Hunyo 11]] – [[Leopoldo Salcedo]], aktor (ipinanganak 1912) ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub|Taon}} {{Paksa ng Asya|1998 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1998]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] elldxvs6gzaapunthceftow5da18161 0 250021 2232084 2231308 2026-10-06T10:05:08Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232084 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2008 sa Pilipinas'''. == Panunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] (hanggang Nobyembre 17); [[Juan Ponce Enrile]] (mula Nobyembre 17) ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] (hanggang Pebrero 5); [[Prospero Nograles]] (mula Pebrero 5) * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 2 - Si ''Lieutenant General'' Pedrito Cadungog ay itinalaga bilang bagong kumander ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|''Philippine Air Force'' (PAF)]]. * Enero 9 -- Dalawang tao ang namatay at maraming nasugatan sa pagdiriwang ng [[Itim na Nazareno]] sa [[Quiapo]], [[Maynila]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/75885/news/ulatfilipino/prusisyon-ng-itim-na-nazareno-sa-quiapo-dinagsa-ng-deboto "Prusisyon ng Itim na Nazareno sa Quiapo dinagsa ng deboto"] ''[[GMA Network|GMA News Online.]]'' 01-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Enero 14—Lumaya na si Norberto Manero mula sa Bilibid sa pagpapahintulot ng Kalihim ng Hukom na si [[Raul Gonzales]]. * Enero 18 - Ibinasura ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang apila ni [[Loren Legarda]] na naghain laban sa pagkahalal sa Pangalawang Pangulo sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2004|Halalan ng 2004]]. Ayon kay Legarda, si [[Noli de Castro]] ay nagwagi sa halalan sa pamamagitan ng pandaraya. === Pebrero === * Pebrero 1 -- Lumago ang [[ekonomiya]] ng [[Pilipinas]] sa pagtaas ng 7.3% ng ''[[gross domestic product]]'' nito. Ito ang pinakamataas sa nakaraang 31 taon. * Pebrero 4-5 -- Bumoto ang [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] upang palitan ang [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker ng Kapulungan]] na si [[Jose de Venecia, Jr.]] ng Ikaapat na Distrito ng [[Pangasinan]], ni [[Prospero Nograles]] ng Unang Distrito ng [[Lungsod ng Davao]]. Nahalal bilang bagong ''Speaker'' si [[Prospero Nograles|Nograles]] at pinalitan si [[Jose de Venecia, Jr.|de Venecia]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/79265/news/nation/174-solons-oust-jdv-nograles-of-davao-city-is-new-speaker "174 solons oust JDV; Nograles of Davao City is new Speaker"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 02-05-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> * Pebrero 8 -- Si [[Jun Lozada|Rodolfo "Jun" Lozada]], isang opisyal kasama ng [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman (Pilipinas)|DENR]], ay tumestigo sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kaugnay sa katiwalian sa kontrata ng kasunduan sa ''National Broadband Network''-ZTE.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/80253/news/nation/joker-lozada-appears-credible-but "Joker: Lozada appears credible but…"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 02-12-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Pebrero 14—Sa [[Pilipinas]], hinimok ng mga "kupidong" raliyista na mag-salita na si [[Romulo Neri]] tungkol sa kasunduan sa ZTE. * Pebrero 20 - Dahil sa malakas na ulan, lalo na sa [[Silangang Samar|Eastern Samar]] noong huling linggo, 13 patay at dose-dosenang nasugatan. Ang mga bayan ng [[Jipapad, Silangang Samar|Jipapad]] at [[Maslog, Silangang Samar|Maslog]] ay lubog sa tubig at ang Katayuan ng Sakuna ay ipinahayag. * Pebrero 29 - Sa [[Maynila]], nagwelga ang sampu-sampung libong mga tao laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. Ang kagyat na dahilan ay ang iskandalo sa katiwalian sa pagkakaloob ng isang ''national broadband network'', kung saan ang presidente at ang kanyang asawa ay kasangkot. === Marso === * Marso 11 ** Nabigla si [[Panfilo Lacson]] nang magsinungaling ang "sorpresang-testigo" na si Leo San Miguel hinggil sa pagtanggap ng lagay kaugnay ng [[kasunduang NBN-ZTE]]. ** Nasa [[Pilipinas]] ang mga [[Republikang Popular ng Tsina|opisyal ng Tsina]] upang suriin ang mga paratang na katiwalian sa pakikipagugnayan sa pamahalaan. ** Libu-libong mamamayan ang nahintil sa [[Lungsod ng Maynila|Maynila]] dahil sa welga ng mga [[Dyipni|nagmamaneho ng dyipni]]. ** Nilagdaan na ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang 1.2 trilyong pambansang puhunan ng [[Pilipinas]] para sa 2008. * Marso 16—Sa larangan ng [[boksing]], nagwagi ang [[Pilipinas|Pilipinong]] si [[Manny Pacquiao]] sa tunggali laban kay [[Juan Manuel Marquez]] ng [[Mehiko]]. [[Talaksan:Corazon Aquino 1986.jpg|thumb|Dating Pangulo [[Corazon Aquino]]]] * Marso 24—Inanunsyo ng pamilya ni [[Corazon Aquino|Corazon "Cory" Aquino]] na ang dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ay naghihirap sa ''colon cancer'', [[Bituka|isang sakit sa bituka]], ayon na rin sa mga [[Panggagamot|manggagamot]].<ref>''[http://www.cbsnews.com/news/philippines-icon-corazon-aquino-has-cancer/ "Philippines Icon Corazon Aquino Has Cancer"] [[CBS|CBS News]].'' 03-24-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> === Abril === * Abril 8 - Siyam (9) na sundalo ay hinatulan ng mahabang panahong pagkabilanggo para sa kanilang mga bahagi sa [[Pag-aalsa sa Oakwood]] noong 2003. Ang dalawang lider, Gerardo Gambala at Milo Maestro Campo, ay parehong hinatulan ng 40 taon sa bilangguan. * Abril 14 - Si Marianito Roque ay hinirang ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] bilang Kalihim ng Paggawa at Pagtatrabaho bilang kapalit ni [[Arturo Brion]]. === Mayo === * Mayo 16—Walong empleyado at isang security guard ng sangay ng ''[[Masaker sa RCBC Cabuyao|Rizal Commercial Banking Corporation]]'' (RCBC) sa [[Cabuyao|Lungsod Cabuyao, Laguna]] ang binaril at napatay sa isang panloloob sa bangko. Ayon sa pulisya, isa na ito sa mga pinakamadugong pagnanakaw sa bangko sa kasaysayan ng Pilipinas. * Mayo 19 - Ang ''Tropical storm'' Halong ay pumatay ng hindi bababa sa 37 mga tao sa Pilipinas at libu-libong tao ang nawalan ng tirahan. Ang mga lalawigan ng [[Pangasinan]], [[La Union]], [[Benguet]] at [[Zambales]] ang pinakamatinding tinamaan nito. * Mayo 27—Ginanap ng ''[[Meralco|Manila Electric Company]]'' ang kanyang taunang ''stockholders meeting'', na tumagal ng higit sa 13 oras, ang pinakamahabang pulong ng mga ''stockholder'' sa kasaysayang ''corporate'' ng Pilipinas. * Mayo 29 - Isang pambobomba sa [[lungsod ng Zamboanga]], dalawang tao ang patay at 23 katao ang nasugatan. === Hunyo === * Hunyo 5 ** Dalawang sunog sa isang ''slum area'' sa distrito ng [[Tondo, Maynila|Tondo]], [[Maynila]], 6 katao ang patay at nasa 3,000 mga tao ang nawalan ng tirahan. ** Ang ''National Statistics Office'' (NSO) ay nag-publish ng ''inflation rate'' para sa buwan ng Mayo 2008. Ang implasyon sa 9.6% ang pinakamataas na sa loob ng siyam na taon, kung saan ang ''inflation'' ay 10.5% noong Enero 1999. Ang kalakip na sanhi ay mataas na presyo ng pagkain at gasolina ng pamahalaan. * Hunyo 6 - Isang silid ng ospital sa [[Makati|Lungsod Makati]] ay isinara ni Alkalde [[Jejomar Binay]], isang beses sa isang buwan, nang hindi bababa sa 25 mga sanggol ang namatay sa ''sepsis''. * Hunyo 8-17—Isang ''camera team'' ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]], kasama ang isang propesor ng ''[[Pamantasang Estatal ng Mindanao|Mindanao State University]]'', ay dinukot ng mga kasapi ng pangkat terorista [[Abu Sayyaf]] sa lalawigan ng [[Sulu]] (Hunyo 8). Si ''cameraman'' Angelo Valderama ay pinakawalan mula sa dinukot na grupo ng ABS-CBN, pagkatapos magbayad ng dalawang milyong piso para sa ''"board and lodging"'' (Hunyo 12). Ang natitirang sa dinukot na grupo ng ABS CBN ay pinakawalan din. Ang [[Pamamahayag|mamamahayag]] sa telebisyon na si [[Ces Drilon]], ''cameraman'' Jimmy Encarnacion, at propesor Octavio Dinampo ay walang ransom na binayad, ayon sa mga pulis (Hunyo 17). * Hunyo 20 - Ang ''Typhoon'' Fengshen ([[Bagyo]]ng Frank) ay tumama sa kalupaan ng [[Samar (lalawigan)|Samar]]. Nang sumalanta sa [[Pilipinas]], hindi bababa sa 640 mga tao ang patay, at libo-libong tao ang napilitang lumikas. Sa partikular, ang lalawigan ng [[Iloilo (lalawigan)|Iloilo]] ay malubhang apektado. {{Main|Bagyong Frank}} [[Talaksan:Princess of the Stars August 2008.jpg|thumb|Ang ''MV Princess of the Stars'' na lumubog noong Hunyo 21, 2008 sa panahon ng Bagyong Frank.]] * Hunyo 21—Ang ''MV Princess of the Stars'', na pag-aari ng ''Sulpicio Lines'' na lulan ang 626 pasahero at 121 miyembro ng ''crew'', ay lumubog sa dagat malapit sa [[Pulo ng Sibuyan]]. * Hunyo 28 - Si [[Manny Pacquiao]] ay nanalo ng pandaigdigang titulo ng WBC sa kategoryang ''lightweight'' sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], sa laban kontra kay David Diaz. === Hulyo === * Hulyo 3 ** Sa [[Pasig|Lungsod Pasig]], isang dating representante at masugid na aktibista ng karapatang pantao na si Bono Adaza Gay, tatlong dating koronel ng hukbo at isang dating opisyal ng pulis ang naaresto sa kasong pagbabalak sa isang kudeta laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Isang pag-atake ng granada sa isang panaderya sa [[Nabunturan]] sa isla ng [[Mindanao]], apat na tao ang patay at 11 iba pa ang nasugatan. Pinaghihinalaan ng pulisya na ang pag-atake ay ginawa ng mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] bilang paghihiganti sa pagtangging magbayad ng "rebolusyonaryong" buwis sa grupo. * Hulyo 8 - Sa [[Luzon]], ang ikalawang lindol sa loob ng tatlong araw. Ang lindol na may lakas na ''magnitude'' 5.4 sa ''[[Eskalang sismolohikong Richter|Richter scale]]'' ay walang pinsalang idinulot. Ang ''epicenter'' bago ang tatlong araw ay nasa layong humigit-kumulang sa 100 kilometro sa silangan ng [[Baler, Aurora|Baler]], ayon sa [[Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya|PHIVOLCS]]. [[Talaksan:ShariffKab.jpg|thumb|Kinaroroonan ng [[Shariff Kabunsuan|Lalawigan ng Shariff Kabunsuan]] na binuwag ng 2008 at ibinalik sa [[Maguindanao|Lalawigan ng Maguindanao]].]] * Hulyo 17—Sa botong 8-6, pinawalang-bisa ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang pagbuo ng [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Shariff Kabunsuan]]. * Hulyo 21 - Sunog sa isang ''slum area'' sa distrito ng [[Paco, Maynila|Paco]] sa [[Maynila]], daan-daang tao ang nawalan ng tirahan. * Hulyo 25—Isang eroplano ng ''Qantas'' mula [[Greater London|London]] papuntang [[Melbourne]], [[Australia]] ang napilitang lumapag sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino|Maynila]] dahil sa pagkakabutas ng pusilahe habang nasa himpapawid. * Hulyo 26—Sa [[Lungsod ng New York|New York]], napili ng G-77 at ng [[Tsina]] ang [[Embahada|kinatawan]] ng [[Pilipinas]] na si Jimmy D. Blas para mangasiwa sa resolusyon na magpapahintulot sa [[United Nations|UN]] na magpatuloy sa pagbibigay ng mga pagsasanay para sa mga diplomata ng mga umuunlad na bansa. * Hulyo 28—Sinabi ng [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa kanyang ika-8 [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]] na hindi niya hahayaang may magbanta sa kaligtasan ng [[Pilipinas]]. === Agosto === * Agosto 4 - Hinarang ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang paglagda ng isang kasunduang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng Pilipinas at ng ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' na mangyayari sana noong Agosto 15. * Agosto 5 - Inihayag ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] na ang ''inflation'' noong Hulyo ay 12.2%. Ang ibig sabihin, ito ang pinakamataas na ''inflation'' sa loob ng 17 taon. * Agosto 11 - Sa lalawigan ng [[Cotabato (lalawigan)|North Cotabato]] ay nasa 130,000 mga tao ang lumikas matapos ilunsad ng militar ng Pilipinas noong Linggo (Ago. 10) ang isang opensiba matapos mapaso ang ultimatum sa mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] na iwanan ang ilang mga nayon ng nakararaming Kristiyano. * Agosto 18 ** Tatlumpu't-pito (37) katao ang namatay sa pag-atake ng rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]]. Humigit-kumulang sa 44,000 mga tao ang lumikas. Ang mga rebelde ay nabigo ng pagharang sa kasunduang pangkapayapaan ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] noong Agosto 4. ** Pinamunuan ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagtatalaga ng wangis ng mukha at ulo ni [[Ninoy Aquino]] sa ''Terminal'' 3&nbsp;ng [[Pandaigdigang Paliparan ng Ninoy Aquino]] sa [[Maynila]]. * Agosto 21 - Hinagupit ng ''Typhoon'' Nuri (pangalang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]]: Karen) ang hilagang Luzon. Labing-apat na mga tao ang nasawi at ang pinsala ay tinatayang umabot sa higit sa bilyong piso. * Agosto 25—Nawala ang komunikasyon ng isang eroplanong panghatid na ''C-130'' ng ''[[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|Philippine Air Force]]'', ilang sandali matapos umalis mula sa ''Davao Airport''. Pinaniniwalaang bumagsak ito sa [[Golpo ng Davao]]<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/156186/news/government-aircraft-accidents "Government aircraft accidents"] [[GMA Network|GMA News]].'' 04-08-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> sa baybayin ng [[Lungsod ng Dabaw|Lungsod Davao]]. Dalawa sa siyam na miyembro ng ''crew'' ay natagpuang patay. Ang iba ay pinaniniwalalang namatay na rin. * Agosto 29—Tumanggap ng gantimpalang salapi mula sa pamahalaan ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang tatlong [[Pilipinas|Pilipinong]] <nowiki/>manlalarong pang-[[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008|Olimpiko 2008]]. === Setyembre === * Setyembre 24 ** Nagdulot ng pagbaha at pagguho ng lupa sa [[Luzon]] at [[Kabisayaan]] ang [[bagyo]]ng si ''Hagupit'', kilala rin bilang ''Nina''. ** Ipinagbawal sa [[Pilipinas]] ang mga produktong [[gatas]] mula sa [[Tsina]] dahil sa pagkakasakit ng mga kabataang Intsik. === Oktubre === * Oktubre 4 ** Padalang salapi ng mga [[Pilipinas|Pilipinong]] nasa ibang [[Talaan ng mga bansa|bansa]] apektado ng kasalukuyang sitwasyong pinansiyal ng mundo. ** Inihayag ng kompanyang ''American International Group'' na ipagbibili nito ang ''Philamlife''. ** Antas sa pagkakaroon ng [[Kanser sa suso|kanser]] sa [[Suso (anatomiya)|suso]] sa [[Pilipinas]] pinakatamaas sa [[Asya]]. ** Mga [[Mga Pilipino|Pilipinong]] napalayas mula sa [[Sabah]] binugbog ng mga pulis ng [[Malaysia]]. * Oktubre 7 ** Pinarangalan ang 13-anyos na [[Pilipinas|Pilipinang]] iskeyter na si Anna Isabela "Issai" Villafuerte ng [[Senado ng Pilipinas]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125328/news/ulatfilipino/13-anyos-na-pinay-skater-pinarangalan-ng-senado "13-anyos na Pinay skater pinarangalan ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Dinepensahan ng [[Malakanyang]] ang desisyon ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na palayain si Claudio Teehankee, Jr.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125416/news/nation/palace-defends-arroyo-decision-to-release-teehankee "Palace defends Arroyo decision to release Teehankee"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Richard Gordon]], dapat itaas sa P60 milyon ang [[pabuya]] para sa paghanap ng 3 komandante ng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]].<ref>''[http://senate.gov.ph/press_release/2008/1007_gordon1.asp "Press Release - Raise bounty for 3 MILF commanders to 60M--Gordon"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ibinasura ni [[Prospero Nograles]] ang pagbabawas sa Pambansang badyet ng 2009. ** Isang [[mambabatas]] ang naghayag ng kahalagahan ng pagkakaroon ng iisang [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|Istandard na Oras]] sa [[Pilipinas]]. ** Lumitaw na ang nawawalang saksi sa pagsabog sa [[Batasang Pambansa]] na si Ikram Andama.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125467/news/nation/missing-batasan-blast-witness-resurfaces "Missing Batasan blast 'witness' resurfaces"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Niratipikihan na ng Senado ang ASEAN Charter.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/10/07/08/senate-approves-ratified-asean-charter "Senate ratifies ASEAN Charter"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 8 ** Nahukay ang [[fetus]] at [[bomba]] sa [[Sta. Maria, Bulacan]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125494/news/ulatfilipino/fetus-bomba-nahukay-sa-sta-maria-bulacan "Fetus, bomba nahukay sa Sta. Maria, Bulacan"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Muling iginiit ang P3,000 dagdag-sahod para sa mga kawani ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125500/news/ulatfilipino/p3-000-wage-hike-sa-govt-employees-muling-iginiit "P3,000 wage hike sa govt employees muling iginiit"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Planong silipin ng [[Senado ng Pilipinas|senador]] ang kitang salapi ng mga kompanya ng langis.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125580/news/ulatfilipino/kita-ng-mga-oil-firms-planong-silipin-ng-senador "Kita ng mga oil firms planong silipin ng senador"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iniulat na ang mga magulang ni Maureen Hultman galit dahil sa pagpapalaya kay Claudio Teehankee, Jr.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125594/news/ulatfilipino/magulang-ni-maureen-galit-sa-pagpapalaya-kay-teehankee-report "Magulang ni Maureen galit sa pagpapalaya kay Teehankee - report"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Bong Revilla]], 85% ng kanayunan sa [[Pilipinas]] salat sa malinis na [[tubig]].<ref>''[http://senate.gov.ph/press_release/2008/1008_revilla1.asp "Press Release - REVILLA BILL TO AID WATERLESS BARANGAYS"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iniulat na ang pagbabalik ng [[Piso ng pilipinas|piso]] kada litrong presyo ng langis ipatutupad sa [[Huwebes]] ng umaga.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125798/news/ulatfilipino/p1-l-oil-price-roll-back-ipatutupad-sa-huwebes-ng-umaga-report "P1/L oil price roll back ipatutupad sa Huwebes ng umaga - report"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tumaas ang bayad sa [[kuryente]] para sa [[MERALCO]] tumaas. * Oktubre 9 ** Sinabing ang pagdaraos ng mga [[kapistahan]] ay pahirap lamang sa mga [[Tao|mamamayan]]. ** Napabalitang ang mga [[tsinelas]] at [[sapatos]] ay nakakasunog ng [[balat]]. ** Nakaalis na si Teehankee Jr. mula sa Bagong Pambansang Bilangguan para bigyan daw ng isa pang pagkakataon.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125867/news/ulatfilipino/teehankee-umalis-na-sa-nbp-dapat-bigyan-daw-ng-pagkakataon "Teehankee umalis na sa NBP; Dapat bigyan daw ng pagkakataon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Pabor ang alyansa ng mga guro sa pagpapataw ng buwis sa ''text''. ** Nagbawas ang Kompanyang UniOil ng singil sa [[Gasolina|krudo]] ng 2 [[Piso ng Pilipinas|piso]] bawat litro. ** Kinumpirma ni [[Eduardo Ermita]] ang pagbibitiw sa tungkulin sa [[Malakanyang|Palasyo]] ni [[Sergio Apostol]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125992/news/nation/ermita-confirms-apostol-resignation-from-palace-post ''"Ermita confirms Apostol resignation from Palace post"''] ''[[GMA Network|GMA News Online]].'' 10-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ipinahayag ni [[Eduardo Ermita]] na ang langis na nakuha sa [[Palawan]] pwedeng gasolina.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126026/news/ulatfilipino/langis-na-nakuha-sa-palawan-pwedeng-gasolina-ermita "Langis na nakuha sa Palawan pwedeng gasolina -- Ermita"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 10 ** Balak ibalik ang mga [[gatas]] na may ''melamine'' sa [[Tsina]]. ** P8.50 bawat litro ang dapat pang ibigay ng mga kompanya ng langis pabalik sa mga mamimili. ** Iniakyat na ni [[Mar Roxas]] ang petis­yong di-pagsali sa pagbabayad ng buwis sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng Pilipinas. ** Pabor na ang 163 mambabatas sa ''ChaCha'' o pagbabago ng Konstitusyon ng 1987. ** Naghahanda na ang mga babaeng [[boksingero]] na ibandila ang galing ng [[Pinay]]. ** Ipinasara ni [[Alfredo Lim]] ang 29 tindahang tagapagpalit ng salapi. ** Ikinasa ang bagong kaso ng pagkatanggal sa tungkulin laban kay [[Gloria Arroyo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126339/news/ulatfilipino/impeachment-case-ikinasa-vs-arroyo "Impeachment case ikinasa vs Arroyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Ayon kay [[Manny Villar]], hindi nagpabaya ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] sa kanilang tungkulin.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126307/news/ulatfilipino/senado-di-nagpabaya-sa-trabaho-villar "Senado 'di nagpabaya sa trabaho - Villar"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 11 ** Pabor ang 25 [[babae]]ng kongresista sa panukalang batas hinggil sa Kalusugang [[Sistemang reproduktibo|Pangreproduksiyon]] o [[Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012|"''RH Bill''"]]. ** Ayon sa [[Komisyon ng Karapatang Pantao]], ang kaso ng biglaang pagkawala at pagkamatay ay bumaba. ** Ayon sa [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]], ang mga kompanya ng langis ay di-puwedeng diktahan sa halaga.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126353/news/ulatfilipino/doe-oil-companies-di-pwedeng-diktahan-sa-presyo "DOE: Oil companies 'di pwedeng diktahan sa presyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Nahuli ang ika-10 pinaghihinalaan lumapastangan ng isang 16-taong babae sa [[Lungsod ng Navotas|Navotas]] noong 2001. * Oktubre 12 ** Naaprubahan na ang Pambansang badyet na nagkakahalagang 1.415-Trilyong [[Piso ng Pilipinas|Piso]] para sa taong 2009 sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** [[Pamahalaan]] dapat magkaroon ng kontrol sa regulasyon ng presyo ng mga produktong [[karne]]. ** Nagpahayag ng pagkadismaya si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] sa mabagal na pagbaba ng presyo ng mga produktong petrolyo ayon kay [[Eduardo Ermita]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126483/news/ulatfilipino/ermita-arroyo-dismayado-sa-oil-price-rollback "Ermita: Arroyo dismayado sa oil price rollback"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-11-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ipinaliwanag ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Panfilo Lacson|Lacson]] ang pagsang-ayon sa ''Japan Philippines Economic Partnership Agreement''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126494/news/ulatfilipino/lacson-nagpaliwanag-sa-boto-sa-jpepa "Lacson nagpaliwanag sa boto sa Jpepa"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-11-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 13 ** Ayon sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], dawit si Palparan sa pananambang. ** Ikinasa ang ikaapat na impeachment laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. ** Pasado na ang Badyet ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] na 5.495 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] para sa taong [[2009]] sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Alan Peter Cayetano]], dapat bawasan ang badyet ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]], at dapat dagdagan ang pondong pang-imprastraktura.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126773/news/ulatfilipino/badyet-ng-afp-pinababawasan-infra-funds-pinadagdagan "Badyet ng AFP pinababawasan, infra funds pinadagdagan"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-13-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 14 ** Ayon sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], labag sa Konstitusyon ang MOA-AD ng [[Republika]] ng [[Pilipinas]] at [[MILF]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126978/news/ulatfilipino/sc-moa-ad-ng-rp-at-milf-labag-sa-konstitusyon "SC: MOA-AD ng RP at MILF labag sa Konstitusyon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Ronaldo Zamora]], mahalaga ang suporta ni [[Jose de Venecia, Jr.|Joey De Venecia]] sa impeachment laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126961/news/ulatfilipino/suporta-ni-jdv-sa-impeachment-mahalaga-zamora "Suporta ni JDV sa impeachment mahalaga - Zamora"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tinukoy ng Kagawaran ng Pangisdaan at Yamang Dagat ang dahilan ng pagkamatay ng mga [[isda]] sa [[Angat]] [[dam]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127042/news/ulatfilipino/dahilan-ng-fish-kill-sa-angat-dam-tinukoy-ng-bfar "Dahilan ng fish kill sa Angat dam tinukoy ng BFAR"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nais ipasiyasat sa [[Konggreso ng Pilipinas|Kamara]] ang pagdeport ng [[Malaysia]] sa mga [[Pinoy]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127015/news/ulatfilipino/pagdeport-ng-malaysia-sa-mga-pinoy-nais-ipasiyasat-sa-kamara "Pagdeport ng Malaysia sa mga Pinoy nais ipasiyasat sa Kamara"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Lalong naghihirap ang mga probinsiya. ** Solong napanalunan ang mahigit kumulang 131 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] jackpot sa Lotto. * Oktubre 15 ** Ayon kay senador [[Francis Pangilinan]], pwede pang mababaligtad ang desisyon ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] sa MOA-AD.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127078/news/ulatfilipino/8-7-boto-desisyon-ng-sc-sa-moa-ad-mababaligtad-pa-ayon-sa-senador "8-7 boto: Desisyon ng SC sa MOA-AD mababaligtad pa, ayon sa senador"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinigil sa [[Moscow]] ang dating opisyal ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] at kanyang [[asawa]] dahil sa dalang [[euro]]s.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127061/news/ulatfilipino/sobra-sa-limit-ex-pnp-official-asawa-pinigil-sa-moscow-dahil-sa-dalang-euros "Sobra sa limit: Ex-PNP official, asawa pinigil sa Moscow dahil sa dalang euros"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinu­gutan ng ulo ang isang [[Pinoy]] sa [[Saudi Arabia]]. ** Nasabat  ang libong materyales ng [[bomba]] sa [[Batangas]]. ** Nagtagisan sa Cinemanila ang 100 [[Pelikula]] mula sa 35 limang mga [[bansa]]. ** Ideneklara ang Besang Pass na isang pambansang pamana ng [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. * Oktubre 16 ** Ayon sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]], walang iregularidad sa bitbit na pera sa [[Moscow]] .<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127295/news/ulatfilipino/bitbit-na-pera-sa-moscow-walang-iregularidad-ayon-sa-pnp "Bitbit na pera sa Moscow walang iregularidad, ayon sa PNP"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Hinikayat ng mga [[senador]] ang [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] na igalang ang desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127254/news/ulatfilipino/milf-hinikayat-na-igalang-ang-desisyon-ng-sc "MILF hinikayat na igalang ang desisyon ng SC"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Naglagak ang [[Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] ng salaping gugulin para sa krisis. ** Ayon kay [[Eduardo Ermita]], hindi na daw aapela ang [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] sa desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] sa MOA-AD. ** Ayon sa isang [[obispo]] ng [[Catholic Bishops’ Conference of the Philippines|CBCP]], pag-aakasaya lamang ng oras ang kasong pampanunungkulan laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. * Oktubre 17 ** Dinoble ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang insurance sa deposito.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127502/news/ulatfilipino/insurance-sa-deposito-dinoble-ng-senado "Insurance sa deposito dinoble ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nabihag ang 21 [[Pinoy]] seamen sa [[Somalia]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127495/news/ulatfilipino/21-pinoy-seamen-nabihag-sa-somalia "21 Pinoy seamen nabihag sa Somalia"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinapaniwalaang napatay ang 13 rebelde mula sa [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] sa [[Maguindanao]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127484/news/ulatfilipino/13-milf-pinapaniwalaang-nalagas-sa-maguindanao "13 MILF pinapaniwalaang nalagas sa Maguindanao"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nahatulan ng bitay sa pamamagitan ng ''firing-squad'' ang [[Pinay]] sa [[Taiwan]]. ** Ipinatupad ang halagang Piso bawas presyo sa produktong petrolyo. ** Nalason ang 24 mag-aaral sa tuba-tuba sa [[Mambajao, Camiguin]]. * Oktubre 18 ** Aalamin ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pinagmulan ng '''contingency fund''<nowiki/>' ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] sa [[Moscow]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127798/news/ulatfilipino/pinagmulan-ng-contingency-fund-ng-pnp-sa-moscow-aalamin-ng-senado "Pinagmulan ng 'contingency fund' ng PNP sa Moscow aalamin ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-17-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tinapatan ng Seaoil ang halagang 3 piso kada litrong bawas presyo sa krudo ng Flying V.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127725/news/ulatfilipino/rollback-na-p3-l-sa-diesel-ng-flying-v-tinapatan-ng-seaoil "Rollback na P3/L sa diesel ng Flying V tinapatan ng Seaoil"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-18-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Lumusot sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]] ang panukalang ipagbawal ang 'Muslim' o 'Christian' tag sa [[isinasakdal|akusado]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127717/news/ulatfilipino/panukala-na-ipagbawal-ang-muslim-o-christian-tag-sa-akusado-lusot-sa-kamara "Panukala na ipagbawal ang 'Muslim' o 'Christian' tag sa akusado lusot sa Kamara"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-18-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** May posibilidad na bumalik sa 30 piso kada litro ang presyo ng produktong petrolyo. ** Isinusulong ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Richard Gordon]] ang pagpapataw ng buwis sa ''telecommunications companies''. * Oktubre 19 ** Nais ipabenta ng kinatawan ng Cagayan de Oro na si [[Rufus Rodriguez]] ang [[bigas]] na mayaman sa ''iron''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127951/news/ulatfilipino/bigas-na-mayaman-sa-iron-ipinapabenta-ng-solon "Bigas na mayaman sa iron ipinapabenta ng solon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-17-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nakalusot si [[Romulo Neri]] sa ''broadband scandal''. ** Hinamon ng kinatawan ng Bayan Muna na si Teddy Casiño si Angelo Reyes. ** [[Jocelyn Bolante|Jocelyn ‘JocJoc’ Bolante]]. darating na sa [[Pilipinas]] ngayong linggo. * Oktubre 20 ** Susubukang pagbatiin ni dating pangulong [[Joseph Estrada]] sina [[Manny Villar]] at [[Panfilo Lacson]]. ** Isasalubong ang s''ubpoena'' sa retiradong [[heneral]] na si Eliseo dela Paz. ** Sinuspinde ng [[Sandiganbayan]] ang Alkalde ng bayan ng [[Rodriguez, Rizal|Rodri­guez]] sa [[lalawigan]] ng [[Rizal]] at tatlo pa nitong kasama. ** Idiniin sina [[Eddie Villanueva|Bro. Eddie]] at isang [[obispo]] sa ikaapat na impeachment laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. ** minaliit ng Simbahang [[katoliko]] ang survey ng SWS . ** Ayon sa mga konggresista, hindi raw magtatagumpay ang ikaapat na impeachement laban sa [[pangulo]] at agad itong mababasura. * Oktubre 21 ** Ipinanukala sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pagbabawal sa pag-aangkat ng [[gatas]] mula sa bansang [[Tsina]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128149/news/ulatfilipino/pagbabawal-sa-pag-aangkat-ng-china-milk-ipinanukala-sa-senado "Pagbabawal sa pag-aangkat ng China milk ipinanukala sa Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-20-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon sa pinakahuling survey ng SWS, 20 milyong [[Pilipino]] ay gutom. ** Tinabla ni [[Panfilo Lacson]] si dating pangulong [[Joseph Estrada]]. ** Ayon sa [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] at sa Kagawaran ng pagkain at mga gamot, negatibo sa melamine ang 18 produktong de-lata. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|Senadora]] [[Miriam Defensor Santiago|Miriam Santiago]], mga nagpasimula ng ikaapat na kasong impeachment laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] ay parang [[langaw]] at [[lamok]]. * Oktubre 22 ** Hindi makikialam ang [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] sa mga kasong posibleng kaharapin ng dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si Jocelyn Bolante.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128500/news/ulatfilipino/bolante-di-raw-makaaasa-ng-tulong-sa-palasyo "Bolante 'di raw makaaasa ng tulong sa Palasyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-21-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iminungkahi ni [[Juan Edgardo Angara]] ang surpresang drug test sa mga tsuper ng mga [[pampublikong sasakyan]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128437/news/ulatfilipino/surprise-drug-test-sa-mga-drayber-ng-puvs-iminungkahi "Surprise drug test sa mga drayber ng PUVs iminungkahi"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-21-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iprinisinta ni [[Miriam Defensor–Santiago|Miriam]] ang sarili bilang [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. ** Ayon kina [[Senado ng Pilipinas|Senadora]] [[Loren Legarda]] at kinatawan ng Partido Pampolitika na CIBAC na si [[Joel Villanueva|Joel Villa­nueva]], korupsiyon ang pangunahing dahilan ng pagkagutom ng mga [[Pinoy]]. * Oktubre 23 ** Ayon sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]], itinuturong may sala si [[Bayani Fernando]] sa EDSA ''crash''. ** Ayon kay Bayani, ang pagtaas ng singil sa [[kuryente]] ay may ‘basbas’ ng [[Palasyo ng Malakanyang|palasyo]]. ** Naghugas kamay si [[Ronaldo Puno]] sa tinaguriang ''Euro Generals''. * Oktubre 24 ** Pinaaresto ni [[Senado ng Pilipinas|senadora]] [[Miriam Defensor-Santiago|Miriam Santiago]] si Eliseo Dela Paz dahil sa hindi pagsipot sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Hindi kuntento ang [[Palasyo ng Malakanyang|Malakanyang]] sa piso-pisong bawas sa presyo ng mga produktong petrolyo. ** Ibinasura ng prosecutor ng [[Lungsod ng Makati]] ang kaso laban kay Doktor Manuel Calayan. * Oktubre 25 ** Pinatay sa pananambang ang Bise-alkalde ng [[San Manuel, Tarlac]]. Ipinahayag noong Okt. 27 na away sa lupa ang maaaring dahilan nito.<ref name=":0">[http://www.gmanetwork.com/news/story/129438/news/ulatfilipino/vice-mayor-sa-tarlac-pinatay "Vice mayor sa Tarlac pinatay!"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nagwagi ang [[Magsasaka|magsasakang]] [[Pinoy]] sa isang ''marathon'' sa bansang [[Guam]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129409/news/ulatfilipino/pinoy-farmer-wagi-sa-guam-marathon "Pinoy farmer wagi sa Guam marathon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Patay ang 6 [[sundalo]] sa pananambang ng mga [[rebelde]] sa [[Compostela Valley]] sa [[Mindanao]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129401/news/ulatfilipino/6-sundalo-patay-sa-ambush-ng-mga-rebelde-sa-mindanao "6 sundalo patay sa ambush ng mga rebelde sa Mindanao"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 26 ** Natangay sa isang turista ang 1.26 Milyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] sa isang resort sa [[Bohol]]. ** Umapela si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Richard Gordon]] kay [[Pangulo|pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na palayain na ang 120 maysakit at matatandang babaeng bilanggo.<ref>''[http://www.senate.gov.ph/press_release/2008/1026_gordon1.asp "Press Release - Gordon seeks freedom of 120 sick and elderly women inmates"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-26-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 27 ** Walang epekto ang pagsuporta ni [[Jose de Venecia, Jr.|Joey de Venecia]] sa ikaapat na pagsasakdal sa pamumuno ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Itinakas ng mga rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] o NPA ang 7 bilanggo. ** Pinapaaresto na ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Manny Villar]] si [[Joc-joc Bolante]]. <ref>''[http://www.senate.gov.ph/press_release/2008/1027_villar1.asp "Press Release - STATEMENT ON BOLANTE:"]'' ''[[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 28 ** Dumating sa bansa si [[Jocelyn Bolante|Jocelyn ‘JocJoc’ Bolante]]. ** Sinampahan ng kasong kriminal sa [[Ombudsman]] sina Eliseo Dela Paz at 3 pang Euro general. ** Umalis ng bansa si [[Jose de Venecia, Jr.|Joey de Venecia]] na hindi napirmahan ang ikaapat na pagsasakdal kay [[Pangulo|pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. * Oktubre 29 ** Nilinaw ng [[Meralco]] na 5 porsyento (5%) lamang at hindi tatlumpu't anim na porsyento (36%) ang kanilang itataas ng singil nila sa [[kuryente]]. ** Hinihingi ni ''Jocjoc Bolante'' sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]] ang pansamantalang pagharang sa Arrest Warrant . ** Ipinamigay ng [[Palasyo ng Malakanyang|palasyo]] ang 4.5 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]]. ** Pinauwi ang isang [[pinay]] DH sa [[Saudi Arabia]] pinauwi dahil sa kakaibang pagkilos nito.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129946/news/ulatfilipino/2-buwan-pa-lang-pinay-dh-tinakasan-ng-bait-pinauwi-sa-pinas "2 buwan pa lang: Pinay DH 'tinakasan ng bait' pinauwi sa Pinas"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-28-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Panfilo Lacson]], mananagot si Jesus Verzosa sa iskandalo ng mga [[heneral]] na galing sa [[Moscow]]. * Oktubre 30 ** Inakusahan ni [[Jinggoy Estrada]] ang dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]] na umaarte lamang. ** Namatay sa aksidente ang dalawang anak ng isang opisyal ng [[Kagawaran ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]]. ** Minaliit ng Simbahang [[Katoliko]] ang banta ng kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Raul Gonzalez]]. ** Tutulong na rin ang [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mababang Kapulungan]] sa pag-iimbestiga sa ''fertilizer fund scam'' na kinakasangkutan ng dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]]. ** Hinamon ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Escudero]] ang Kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Raul Gonzalez]] na kasuhan ang limang [[obispo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/130493/news/ulatfilipino/gonzalez-hinamon-na-kasuhan-ang-5-anti-arroyo-bishops "Gonzalez hinamon na kasuhan ang 5 anti-Arroyo bishops"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-30-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 31 ** Normal ang [[kalusugan]] ng dating Opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Nagsoli ng pera sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]]. ang dalawa sa walong tinaguriang Euro generals na nanggaling sa [[Moscow]]. ** Hindi kuntento ang [[Palasyo ng Malakanyang|Malakanyang]] at Kamara sa bawas presyo na ipinatupad ng mga kompanya ng produktong [[petrolyo]]. === Nobyembre === * Nobyembre 1 ** Sinabi ni Dating kalihim ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Kagawaran ng Tanggulang Pambansa]] na si Fortunato Abat na ang kalakasan ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ay ang pagkakawatak-watak ng oposisyon. ** Kumontra si [[Bayani Fernando]] sa balak na buwagin ang Sanggunian ng Kabataan. ** Tahimik ang [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] tungkol sa perang dala ni dela Paz. * Nobyembre 2 ** Nagwagi ang mga estudyanteng [[Pilipino]] ng 39 na medalya sa tagisan ng talino sa [[sipnayan]] sa bansang [[Thailand]]. ** Napatay ang 19 na hinihinalang rebeldeng [[MILF]] sa bakbakan sa [[Mindanao]]. * Nobyembre 3 ** Nagwagi ang boksingerong [[Pinoy]] na si [[Nonito Donaire]] sa kanyang kalabang si Moruti Mthalane ng [[South Africa]]. ** Hindi umano makikialam ang [[Palasyo ng Malakanyang]] sa imbestigasyon ng [[Senado ng Pilipinas|senado]] sa kaso ni [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Tiniyak ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Alan Peter Cayetano|Alan Cayetano]] ang pag-usad ng imbestigasyon ng [[Senado ng Pilipinas|senado]] kay [[Jocelyn Bolante]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/131059/news/ulatfilipino/pag-usad-ng-senate-probe-kay-bolante-tiniyak-ni-alan-cayetano "Pag-usad ng Senate probe kay Bolante, tiniyak ni Alan Cayetano"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-03-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Sinimulan na ng Manila Electric Company o [[Meralco]] ang pagbabalik sa consumer ng deposito sa [[kuntador ng kuryente]]. * Nobyembre 4 ** Wal umanong epekto ang Halalan sa [[Estados Unidos]] sa [[Pilipinas]]. ** Iginiit ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Pangilinan]] ang pagkilos ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] sa pagsasalba sa [[Mga Pilipino|Pinay]] sa [[Taiwan]]. ** Ipinahayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na nasusuka rin siya sa mga tarpaulin ni [[Bayani Fernando]]. ** Namatay ang Konsehal at [[tanod]] ng [[barangay]] sa [[Lungsod]] ng [[Calamba, Laguna]]. * Nobyembre 6 ** Ipininagdiriwang sa Pilipinas ang ika-18 taong pagkakatatag ang [[Nagsasariling Rehiyon ng Muslim sa Mindanao]]. * Nobyembre 7 ** Ipinahayag ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] ang paglilimita sa [[Medya]] na makita ang mga impormasyon sa blotter. * Nobyembre 8 ** Inamin ng mga kamag-anak ng dinukot na nars sa [[Basilan]] noong [[Hulyo 7|ika-7 ng Hulyo]] na nagbigay sila ng [[Piso ng Pilipinas|P]]1.8 milyon [[Piso ng Pilipinas|pisong]] ransom.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/132309/news/ulatfilipino/nurse-na-dinukot-sa-basilan-nakalaya-raw-sa-p1-8-m-ransom "Nurse na dinukot sa Basilan nakalaya raw sa P1.8 M ransom"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nabigong mahalal sa [[Pandaigdigang Hukuman ng Katarungan]] si [[Miriam Defensor-Santiago]]. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Escudero]], "Dramatitis" ang sakit umano ni [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/132335/news/ulatfilipino/escudero-sakit-ni-bolante-dramatitis "Escudero: Sakit ni Bolante 'dramatitis'"] [[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Na-abswelto na sa [[Russia]] ang mga tinaguriang Euro generals.  [[Talaksan:Karla Henry.jpg|thumb|Nakoronahang ''Miss Earth 2008'' ang kinatawan ng Pilipinas na si [[Karla Henry]].]] * Nobyembre 9 ** Nakoronahang ''[[Miss Earth]]'' 2008 ang kinatawan ng Pilipinas na si [[Karla Henry]] sa gabi ng koronasyon sa ika-8 na edisyon ng patimpalak na ginanap sa ''Clark Expo Ampitheater'', [[Angeles|Lungsod Angeles]]. Siya ang kauna-unahang Pilipinang nanalo ng nasabing titulo. ** Humingi ng tulong ang mga [[Pilipino]]ng [[Muslim]] kay [[Papa]] [[Benedicto XVI]] para sa pagtatapos ng kaguluhan sa [[Mindanao]]. ** Itinalaga si Armando Velasco ng [[Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera]] bilang ''commissioner'' ng [[Komisyon sa Halalan]]. * Nobyembre 10 ** Makikipagpulong ang Punong Ministro ng [[Thailand]] na si Somchai Wongsawat kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Tiniyak ni [[Papa]] [[Benedicto XVI]] na ipapanalangin niya ang kapayapaan sa [[Mindanao]]. * Nobyembre 13 -- Nailagay ang 30 sa 51 kamerang pangmasid sa kahabaan ng mga pangunahing lansangan sa [[Kalakhang Maynila]], partikular na sa [[EDSA]], para makatulong sa pagtanaw ng mga sumusuway na mga nagmamaneho, mga tiwaling pulis trapiko, mga aksidente, at iba pang mga suliranin sa daan.<ref>[https://article.wn.com/view/2008/11/07/51_surveillance_camera_ng_MMDA_ikakabit_bago_matapos_ang_tao/ "51 surveillance camera ng MMDA ikakabit bago matapos ang taon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127072054/https://article.wn.com/view/2008/11/07/51_surveillance_camera_ng_MMDA_ikakabit_bago_matapos_ang_tao/ |date=2024-11-27 }} ''WorldNews''. 11-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 14 ** Nilinis ni [[Jocelyn Bolante|Jocelyn 'Jocjoc' Bolante]] ang pangalan ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa makontrobersyang 728 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] pondo para sa mga fertilizer. ** Ayon kay Binibining [[Pilipinas]] World Danielle Kirsten Muriel Castaño handa na umano siya na sumabak sa gaganaping 2008 [[Miss World|''Miss World'']] na gaganapin sa [[Timog Aprika]]. * Nobyembre 15 ** Naghangad ng dayalogo ang [[Catholic Bishops’ Conference of the Philippines]] sa mga mambabatas ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** Labing-apat na aspirante sa posisyon sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa pagreretiro ni Ruben T. Reyes. * Nobyembre 16 ** Binigyan ng laya ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|Palasyo]] ang Kalihim ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Arthur Yap]] na tumestigo sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Nasa [[Arabyang Saudi]] ang 931 [[Pilipino|Pilipinong]] Muslim para sa ''pilgrimage''. * Nobyembre 17 -- Naiangat ng mga [[Pinoy]] na manlalaro ng [[ahedres]] ang katayuan upang makihati sa ika-14 na puwesto sa ginaganap na tagisan sa [[Alemanya]]. * Nobyembre 18 -- Nagbitiw bilang Pangulo ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Manny Villar]] at si [[Juan Ponce Enrile]] ang nahalal na kapalit. * Nobyembre 19 ** Ideneklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na labag sa [[Saligang Batas]] ang pagkakahirang sa 16 na [[bayan]] <nowiki/>bilang mga [[lungsod]]. ** Ginunita ang ugnayan ng [[Pilipinas]] sa [[Pranses]] sa [[Pamantasang Ateneo de Manila]]. ** Nilagdaan ng [[Pilipinas]] at [[Tsina]] ang pagtutulungan sa patuloy na pagpapayabong ng sistemang pangkatarungan ng dalawang panig. * Nobyembre 20 ** Tiniyak ni [[Eduardo Ermita]] na bababa na sa puwesto si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa taong 2010. ** Nanatili pa ring pinuno ng Komitiba ng Bughaw na Laso si [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Alan Peter Cayetano]]. * Nobyembre 21 ** Ibinasura ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ng Pilipinas ang hiling ng bansang [[Kuwait]] na dagdagan ang bilang ng mga eroplanong lumilipad na may rutang [[Kuwait]] - [[Pilipinas]]. ** Ayon kay [[Prospero Nograles]], pumirma ang 163 mambabatas sa resolusyong pagpapalit ng uri ng pamahalaan ng Pilipinas. * Nobyembre 22 ** Isinugod sa ospital sa [[Japan]] si unang ginoong [[Jose Miguel Arroyo]]. ** Idenaklarang labag sa [[Saligang Batas]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang MoA-AD.  * Nobyembre 23 ** Nakabalik na sa [[Pilipinas]] si unang ginoong [[Jose Miguel Arroyo]] matapos makalabas sa ospital sa [[Japan]]. ** Napagkalooban ng iskolarsyip ng [[Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Agham at Teknolohiya]] ang 320 estudyanteng tapos ng [[kolehiyo]]. * Nobyembre 24 -- Nagpasalamat ang Kalihim Heneral ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na si [[Ban Ki-moon]] sa mainit na pagtanggap ng mga [[Pilipino]] sa pagbisita nya dito sa bansa. * Nobyembre 25 ** Nilinis ng [[Sandiganbayan]] ang dating kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Hernando Perez]] sa kasong ''graft'' at pagnanakaw. ** Sinabi ng Komite ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na ‘guilty’ ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa mga paglabag sa karapatang pantao. * Nobyembre 26 ** Nabasura na sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]] ang ikaapat na pagsasakdal laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Itinulak na umabot hanggang [[2011]] ang ermino ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Mahigit 12 beses bumiyahe sa ibang [[bansa]] si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Dismayado ang ilang [[Senado ng Pilipinas|Senador]] sa desisyon ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. * Nobyembre 27 ** Pinagbawalan ang [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na magdeklara ng resulta ng gaganaping [[plebisito]] para sa paghahati sa [[lalawigan]] ng [[Quezon]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/11/27/08/sc-bars-comelec-proclamation-quezon-plebiscite-result "SC bars COMELEC proclamation of Quezon plebiscite result"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Binalaan si [[Jocelyn Bolante]] na ipakukulong ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kung patuloy na iiwas sa mga tanong ng mga [[Senado ng Pilipinas|Senador]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/136152/news/ulatfilipino/bolante-binalaang-ipakukulong-ng-senado "Bolante binalaang ipakukulong ng Senado"] [[GMA Network|''GMA News Online'']]. 11-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 28 ** Pinayuhan nina [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Aquilino Pimentel Jr.]] at [[Panfilo Lacson]] si dating ispiker [[Jose de Venecia]] na isiwalat sa Senado ang mga ebidensyang hawak nya laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Dinagdagan ng 188.3 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] ang Pambansang Salaping gugulin para sa taong [[2009]]. * Nobyembre 29 -- Binasura rin ng Kinatawan ng [[Albay]] na si [[Edcel Lagman]] at iba pang kaalyado ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagbabago ng [[Saligang Batas]]. * Nobyembre 30 ** Hindi pinayagan ng Komitiba ng Bughaw na Laso ng [[Senado ng Pilipinas]] ang kahilingan ni [[Jocelyn Bolante]] makalaya na sa kustodiya ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Nanawagan rin ang bansang [[Hapon]] sa muling pagbubukas ng usaping pangkapayapaan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[MILF]]. ===Disyembre === * Disyembre 1 ** Pumayag ang mga samahang pang-[[transportasyon]] sa panibagong bawas pasahe. ** Pinuri ng [[Punong-bayan]] ng [[Lungsod ng Tarlac]] na si Genaro Mendoza ang desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na ibalik muli sa pagiging [[bayan]] lamang ang 16 na naideklara nang [[lungsod]]. ** Suportado ng [[Nagkakaisang Kaharian]] ang muling pagbubukas ng usaping pangkapayapaan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[MILF]]. * Disyembre 2 ** Minaliit ng mga [[Senado ng Pilipinas|senador]] ang 167 lagda ng mga [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mambabatas]] para sa Asambleyang Pang-[[Saligang Batas]]. ** Itinalaga ang Mababang kalihim ng [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] na si Rafael Seguis na mamumuno sa bagong tatag na lupon sa usaping pangkapayapaan sa [[MILF]].  * Disyembre 3 ** Nakabalik na sa bansa ang 580 mga [[Pilipino]]ng ''stranded'' sa [[Thailand]]. ** Ginanap ang pagpupulong ng mga lider para Kagalingang Panlipunan ng [[Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] sa [[Manila Hotel]]. * Disyembre 4 ** Ikinasa ang pagbaba ng pamasahe sa mga pampublikong sasakyan sa [[Disyembre]] 15. ** Nakauwi na lahat ng mga ''stranded'' na mga [[Pinoy]] sa [[Bangkok]], [[Thailand]]. * Disyembre 5 ** Nangunguna ang [[Pilipinas]] sa talaan ng mga piratang DVD at CD. ** Nagbawas sa singil sa [[kuryente]] ang [[Meralco]] simula ngayong [[buwan]]. ** Pinalalayas ng ilang mambabatas ang Ambasador ng [[Thailand]] sa [[Pilipinas]]. ** Pinuri ng Pamahalaan ng [[Japan]] ang pagsang-ayon sa kasunduan sa pagitan ng [[Pilipinas]] at [[Japan]] sa JPEPA. ** Naghain ng petisyon sina dating [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulong]] [[Teofisto Guingona]] at dating Pangulo ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na si [[Jovito Salonga]] laban sa kasunduan sa pagitan ng [[Japan]] at [[Pilipinas]]. ** Inaprubahan ng pamahalaan ng bansang [[Libya]] ang pagpapahaba pa ng pamamalagi ng Internasyonal na Grupong Tagamasid sa bansa. * Disyembre 6 ** Handang hadlangan ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Juan Ponce Enrile]] ang dagdag na taon sa termino ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Pinuri nang isang bahagi ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] ang isang paaralan sa [[Mountain Province|Bulubunduking Lalawigan]] na nasa ilalim nang pamamahala ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]]. ** Umugong sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] ang pagkakaroon umano ng kudeta doon. * Disyembre 7 ** Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Oscar de la Hoya]]. ** Namatay ang 16 katao sa putukan sa [[Parañaque]] sa pagitan ng holpader at mga [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]]. ** Pinarangalan ang Konsulado ng [[Pilipinas]] sa [[Monaco]]. * Disyembre 8 -- Nanawagan ang dating Pangulong [[Joseph Estrada]] sa publiko na dumalo sa gagawing rally laban sa balak ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kongreso]] na palawigin ang termino ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. * Disyembre 9 ** Namatay ang 55 [[Tao|katao]] sa dalawang [[araw]] na bakbakan sa [[Basilan]]. ** Tutungo si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ng [[Qatar]] para tingnan ang kalagayan ng mga trabaho ng mga [[Pinoy]] doon. ** Nasa [[Saudi Arabia]] ang Tagapagtatag at Pinuno ng MNLF na si Nur Misuari kasama ang sampu pang opisyal ng MNLF para sa Makkah hajj.  * Disyembre 10 ** Pinayuhan nina [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Francis Pangilinan]] at [[Pinuno ng Minorya sa Senado ng Pilipinas|Pinuno ng Minorya ng Senado]] na si [[Aquilino Pimentel Jr.]] si [[Manny Pacquiao]] na huwag nang pumasok sa [[politika]]. ** Nangamba si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Panfilo Lacson]] na baka isabotahe ang gaganaping malawakang kilos-protesta ng mga ayaw sa pagbabago ng [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saling Batas]] ngayong darating na Disyembre 12. * Disyembre 11 ** Namatay ang 4 na [[Pinoy]] sa aksidente sa [[Canada]]. ** Nagwelga ang 80 mga [[nars]] na [[Pinoy]] sa [[Saudi]]. ** Pinalaya ng mga pirata ang 17 [[Pinoy]] sa [[Somalia]]. * Disyembre 12 ** Inaprubahan sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang salaping gugulin ng [[Komisyon sa Halalan]] na nagkakahalagang 5.48 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] inaprubahan. ** Dumating sa [[Mountain Province]] ang labi ng kauna-unahang aktor na Igorot na si [[Marky Cielo]]. * Disyembre 13 ** Nasa [[Qatar]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa tatlong [[araw]] na opisyal na pagbisita. ** Nagbawas ang mga kompanya ng langis ng [[Piso ng Pilipinas|Piso]] kada litro sa produktong [[petrolyo]]. ** Humihingi ng tulong ang Embahador ng [[Arabyang Saudi|Kaharian ng Arabya]] sa [[Pilipinas]] para maaresto ang isang 'sheikhs’ na may kaso. ** Ayon sa opisyal ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], bibigyang laya ang mga [[Bata|batang]] mandirigma ng [[MILF]]. * Disyembre 14 ** Isusulong pa rin umano sa taong [[2009]] ang panukalang batas hinggil sa Kalusugang [[Sistemang reproduktibo|Pangreproduksiyon]] o "[[Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012|RH Bill]]". ** Aabandunahin na umano ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang Kapulungan]] ang Constituent assembly. ** Hindi sang-ayon ang mga mamamayan ng [[lalawigan]] ng [[Quezon]] sa paghahati. * Disyembre 15 ** Epektibo ang [[Piso ng Pilipinas|P]]7.50 minimum na pasahe sa lahat ng pampa­saherong jeepney at [[Piso ng Pilipinas|P]]9 naman sa mga bus. ** Namatay ang 22 [[Tao|katao]] at 15 pa nawawala sa paglubog ng isang banka sa [[Aparri, Cagayan]]. * Disyembre 16 ** Sinuspinde ang ''text promo'' ng mga kompanya ng Cellphone. ** Nakabalik sa [[bansa]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at ibinalitang may nakuhang pamumuhunan na nagkakahalagang isang [[Bilyon|bilyong]] [[Piso ng Pilipinas|Piso]]. ** 'In demand’ ngayon sa bansang [[Hapon]] ang [[saging]] dahil nakakapagpapayat umano ito. * Disyembre 17 ** Nakamit ng [[Pilipinas]] ang ikalimang pwesto sa una nitong pagsabak sa pandaigdigang kompetisyon ng 'football' na ang mga manlalaro ay mga walang tirahan. ** Nakamit ng isang [[Pinoy]] ang gintong medalya sa palakasan sa larangan ng 'junior wushu' sa ginanap na pandaigdigang kompetisyon sa Bali, [[Indonesya]]. ** Isinabatas ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagsusulong nang paggamit ng hindi nauubos na pinagkukunan ng enerhiya. ** Tatakbo si [[Manny Pacquiao]] bilang kinatawan ng [[Saranggani]] sa darating na halalan. * Disyembre 18 -- Hindi naaprubahan sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]] sa huli nitong pulong ngayong taon ang pambansang salaping gugulin ng [[Pilipinas]] para sa susunod na [[taon]]. * Disyembre 19 -- Ipinag-utos ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa mga ahensiya ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ang pagsagip sa [[ilog]] [[Pasig]] na maituturing na isang mahalagang bahagi ng ating [[kasaysayan]]. * Disyembre 23 -- Naglaan ang bansang [[Australia]] ng 144 [[Milyon|milyong]] [[Piso ng Pilipinas|piso]] para sa programang kontra [[malaria]]. * Disyembre 24 -- Hinangad ng mga opisyal ng [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] ang pagbabawal sa paggamit ng anumang paputok kapag [[pasko]] at bagong-taon. * Disyembre 26 -- Niyanig ng lindol na may lakas na 6.1 sa tala ang iba't-ibang bahagi sa [[Mindanao]]. ==Mga paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa regular na istilo ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " * [[January 1|Enero 1]] – Unang Araw ng Bagong Taon * Pebrero 25 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Marso 20 -- [[Huwebes Santo]] * Marso 21 – [[Biyernes Santo]] * Marso 22 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 -- [[Araw ng Kagitingan]] * Mayo 1 – [[Araw ng Paggawa]] * Hunyo 12 – [[Araw ng Kalayaan]] * Agosto 21—Araw ni Ninoy Aquino * Agosto 25 – Araw ng mga Bayani * Oktubre 1-- [[Eid al-Fitr]] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 2 -- ''[[Araw ng mga Kaluluwa]]'' * Nobyembre 30 – Araw ni Bonifacio * Disyembre 25 – [[Araw ng Pasko]] * Disyembre 30 – Araw ni Rizal * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Mga Pelikula == ==Palakasan== * [[Marso 15]], '''Boxing''' – Si [[Manny Pacquiao]] ang naging kampeon ng Ring Magazine at WBC super featherweight nang talunin niya si [[Juan Manuel Márquez]] sa pamamagitan ng split decision.<ref>{{cite news |title=Nakuha ni Pacquiao ang titulo ng WBC mula kay Marquez |url=http://www.gmanews.tv/unfinishedbusiness/story/84991/Pacquiao-takes-WBC-title-from-Marquez |work=GMA News|date=2008-03-16 |access-date=2008-03-19 }}</ref> * [[Hunyo 28]], '''Boxing''' – Nanalo si [[Manny Pacquiao]] laban kay [[David Díaz (boksingero)|David Díaz]] sa pamamagitan ng knockout sa ikasiyam na round upang mapanalunan ang titulo ng WBC lightweight.<ref>{{cite balita|url=http://www.gmanews.tv/story/103956/Pacquiao-KOs-Diaz-in-9th-round-for-4th-world-title |title=Pinalo ni Pacquiao si Diaz sa ika-9 na round para sa ika-4 na world title |work=GMA News|date=2008-06-29 |access-date=2008-06-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522061815/http://www.gmanews.tv/story/103956/Pacquiao-KOs-Diaz-in-9th-round-for-4th-world-title |archive-date=2011-05-22 }}</ref> * [[Agosto 8]]–[[Agosto 24|24]], '''Kaganapang Pang-isports''' – Ang Ang [[Pilipinas]] ay nakikipagkumpitensya sa [[2008 Summer Olympics]] sa [[Beijing, China]]. Ang bansa ay kinakatawan ng 15 atleta, na nakipagkumpitensya sa 17 na kaganapan sa 8 isport. * [[Setyembre 25]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[Ateneo Blue Eagles]] sa pamamagitan ng pagtalo sa [[De La Salle Green Archers]] ng 2-0 sa kanilang huling serye upang mapanalunan ang kanilang ikaapat na titulo sa kalalakihan sa [[UAAP Season 71|UAAP Championships]]. * [[Setyembre 29]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[San Beda Red Lions]] sa pamamagitan ng pagtalo sa [[JRU Heavy Bombers]] ng 2-1 sa kanilang huling serye upang mapanalunan ang kanilang ikatlong titulo sa kalalakihan sa [[NCAA Season 84|NCAA Championships]]. * [[Disyembre 6]], '''Boksing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Oscar de la Hoya]] pagkatapos ng walong round sa isang laban na tinaguriang [[The Dream Match]]. Nang hindi masagot ni De La Hoya ang kampana para sa ikasiyam na round, opisyal na itong isang [[Technical knockout]]. ==Libangan at kultura== Seksyon para sa Broadcasting, libangan, teatro at kultura (kaugnay ng mga pelikula, at mga parangal) {{Hatnote|Para sa mga kaganapang may kaugnayan sa telebisyon ng Pilipinas noong 2008, tingnan ang [[2008 sa telebisyon ng Pilipinas]]; para sa mga pelikula, tingnan ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 2000]].}} * [[Mayo 11]] – [[Miss Philippines Earth 2008]], ang ika-8 edisyon ng Miss Philippines Earth pageant, ay ginanap sa [[Crowne Plaza]] [[Shopping mall|Galleria]], [[Sentrong Ortigas]], [[Manila]]. Nanalo si Miss [[Karla Henry]] ng [[Cebu]] sa pageant. * [[Nobyembre 9]] – Ang [[Miss Earth 2008]] ay pinangunahan ng Pilipinas sa [[Expo Pilipino|Clark Expo Amphitheater]] sa [[Angeles City]]. Nanalo si [[Karla Henry]] ng Pilipinas sa patimpalak. ===Konsiyerto=== * [[Abril 3]] – [[Toto (banda)|Toto]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Nobyembre 29]] – [[Christopher Cross]] at [[Workshy]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Agosto 14]] – [[Panic! at the Disco]] live sa [[Araneta Coliseum]] == Kapanganakan == * Enero 12 – Kazumi Porquez, aktres * [[Enero 23]] – [[Eldrew Yulo]], himnastang * Enero 24: ** [[Chlaui Malayao]], aktres ** Nathan Prats, aktor * [[Pebrero 7]] – Antonio Vinzon, aktor * [[Abril 9]] – Keisha Serna, aktres * [[Abril 28]] – Jacob Briz, batang aktor * [[Hunyo 6]] – Naomi Park, aktres * [[Hulyo 11]] – [[Krystal Mejes]], aktres * Hulyo 31 – [[Raikko Mateo]], aktor * [[Agosto 6]] – Prinsesa Aliyah, aktres * [[Setyembre 7]] – Charlie Fleming, aktres * [[Setyembre 12]] – [[Nina Mathelus]], manlalaro ng putbol * [[Setyembre 18]] – Chunsa Jung, batang aktres * [[Oktubre 7]] – Seth dela Cruz, aktor * [[Oktubre 10]] – Sophia Reola, batang aktres * [[Nobyembre 7]] – John Philip Bughaw, batang mananayaw at aktor * [[Nobyembre 10]] – Caprice Mendez, aktres * [[Disyembre 18]] – Lee Victor, aktor == Kamatayan == * Enero 1 - Eloisa Mabutas (68), kolumnista ng ''[[Manila Times]]'' * Enero 2 - Alfredo Montelibano Jr. (74), politiko (dating gobernador ng [[Negros Occidental|lalawigan ng Negros Occidental]]) * Enero 15 - Eduardo Hontiveros (84), Heswita, kompositor at musikero * Enero 28 - Crisologo Abines (60), politiko at dating representante * Enero 29 - Reynaldo Yap (44), politiko at dating mayor * Pebrero 2 - Pedro Baban (93), dating ''brigadier general'' at unang Igorot * [[Pebrero 4]] – [[Larry Cruz]] (66), restaurateur, tagapagtatag ng LJC Restaurant Group * [[Pebrero 6]] – Stella Goldenberg Brimo (96), klasikong piyanista, dekano ng [[University of Santo Tomas|UST]] Conservatory of Music * Pebrero 8 - Victor Dominguez (69), politiko at representante. * Pebrero 13 - David Pamplona, alkalde<ref>''[http://www.philstar.com/nation/44357/batangas-mayor-killed-ambush "Batangas mayor killed in ambush"] philstar.com.'' 02-14-2008. Hinango 09-26-2016. </ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/80352/news/regions/balete-town-mayor-dies-in-hospital-after-ambush "Balete town mayor dies in hospital after ambush"] GMA News Online.'' 02-13-2008. Hinango 09-26-2016.</ref> * Pebrero 29 - Tino Reynoso (52), dating manlalaro ng ''basketball'' * Marso 8 - Carol Varga (79), artista * [[Marso 10]] – [[Galo Ador, Jr.]] (39), manunulat ng Filipino Komiks * Marso 13 - [[Joseph Marañon]] (73), na gobernador sa [[Negros Occidental]] * Marso 17 - Rafael Recto (76), politiko * Marso 25 - Chito Madrigal-Collantes (86) * [[Marso 27]] – Toti Fuentes (55), pianistang jazz * Marso 28 - Nemesio Prudente (80), dating pangulo ng PUP * Marso 29 - Venicio Escolin (86), dating hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] * [[Abril 14]] – [[Olivia Cenizal]] (81), artista sa pelikula * [[Abril 16]] – [[Lucia Cunanan|Lucia "Aling Lucing" Cunanan]] (80), imbentor ng [[sisig]] * [[Abril 19]] – [[Lou Salvador, Jr.]] (67), artista ng pelikula * Abril 23 - Loreto Paras-Sulit (99), manunulat * [[Abril 27]] – Marcos Mataro (40), dating miyembro ng [[Iglesia ni Cristo]] at dating host ng [[D'X-Man]] * [[Mayo 4]] – Ramon Pagdanganan (55), dating [[Calumpit, Bulacan]] Mayor at nakababatang kapatid ng dating Gobernador [[Roberto Pagdanganan] * Mayo 8 - [[Jose Feria]] (91), dating hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] * [[Mayo 16]] – [[Henry Canoy]] (84), founder ng [[Radio Mindanao Network]]; apo ng ABS-CBN reporter [[Jeff Canoy]] * Mayo 20 - [[Crispin Beltran]] (75), politiko at pinuno ng unyon * Mayo 25 - Dommy Ursua (72), isang dating boksingero sa kategoryang ''flyweight'' * Mayo 26: ** Dolly Aglay (42), isang mamamahayag sa ''[[Reuters]]'' at ''[[The Philippine Star|Philippine Star]]'' ** Howlin 'Dave (52), ''radio disc jockey'' * Mayo 29 - Romeo Brawner (72), komisyonado ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|COMELEC]] * Hunyo 7 - [[Rudy Fernandez]] (55), aktor<ref name="wowbatangas.com">''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ "Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon"] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> * Hunyo 7 - [[Danilo Lagbas]] (56), politiko * [[Hunyo 24]] – [[Erlinda Espiritu]] (82), abogado at unang babaeng Pilipino na nagtapos sa [[Harvard University]] * [[Hulyo 22]]: ** [[Gilbert Perez]] (48), direktor ng pelikula at TV ** Abbo de la Cruz (45), direktor ng pelikula na kilala rin bilang ''Rico Mambo'' * [[Agosto 14]] – Jose Blanco (76), pintor * Agosto 16 - Lucrecia Roces Kasilag (90), ''national artist'' * [[Agosto 28]]: ** [[Mang Pandoy]] (63), street vendor at media icon ** [[Zorayda Sanchez]] (57), komedyante sa pelikula at TV * [[Setyembre 1]] – [[Dely Magpayo]] (87), radio host na kilala bilang ''Tia Dely'' * [[Setyembre 12]] – [[Pacita Madrigal-Nagbabala]] (97), dating [[Senador ng Pilipinas|Senador]] * [[Setyembre 26]] – [[Cirio H. Santiago]] (72), direktor ng pelikula * [[Oktubre 13]] – [[Khryss Adalia]] (62), direktor ng pelikula at telebisyon * [[Oktubre 18]] – [[Alfredo E. Evangelista]] (82), arkeologo, ang nakatuklas sa [[Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna]] * Oktubre 19 - Rosario Amante (71), politiko at dating alkalde ng [[Cabadbaran]] * Oktubre 25 -- Reynaldo Malazo, Bise-alkalde ng [[San Manuel, Tarlac]].<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 19]] – Eulogio Borres (89), Alkalde ng [[Cebu City]] (1963–66; 1968–79), politiko * [[Nobyembre 27]] – [[Armand Fabella]] (78), [[Kagawaran ng Edukasyon]] (1992–94), pangulo ng [[Jose Rizal University]] * Disyembre 4 - Manuel Yan (88), Heneral, diplomatiko at tagapamagitan ng kapayapaan * Disyembre 5 -- Ma. Rosario Lopez Janolo, Ambassador ng [[Pilipinas]] sa [[Africa]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/137965/news/philippine-ambassador-to-africa-passes-away "Philippine ambassador to Africa passes away"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 12-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Disyembre 7 -- [[Marky Cielo]] (20), aktor<ref name="wowbatangas.com"/><ref>''[http://tenminutes.ph/10-filipino-celebrity-deaths-that-shocked-the-whole-nation/ "10 Filipino Celebrity Deaths That Shocked The Whole Nation"] tenminutes.ph.'' 07-31-2014. Hinango 10-18-2016.</ref><ref>''[http://definitelyfilipino.com/blog/pinoy-stars-who-died-youngaj/ "Remembering our Pinoy Stars Who Died Young"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161017124047/http://definitelyfilipino.com/blog/pinoy-stars-who-died-youngaj/ |date=2016-10-17 }} Definitely Filipino''^TM. 04-19-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2008 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2008 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] tvz0sbe6noav24m2kdc2s8ocz5d10jt 0 250022 2232062 2224933 2026-10-06T09:51:09Z ~2026-53137-20 167119 2232062 wikitext text/x-wiki Ang '''2000 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2000. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Joseph Estrada]] ([[Pwersa ng Masang Pilipino|PMP]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Blas Ople]] <small>(Hanggang Hulyo 12)</small>; [[Franklin Drilon]] <small>(Hulyo 12-Nobyembre 13)</small>; [[Aquilino Pimentel, Jr.]] <small>(Mula Nobyembre 13)</small> * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Manuel Villar]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-11 Kongreso ng Pilipinas == Kaganapan == === Kronolohiya === * Enero 1 – Ipinagdiriwang ng Pilipinas ang bagong [[2000 Today|2000 milenyo]] sa buong bansa. * Marso 15 – Ipinahayag ni Pangulong Estrada ang ''"all-out-war"'' laban sa [[Moro Islamic Liberation Front|''Moro Islamic Liberation Front'' (MILF)]]. * Abril 19 – Bumagsak ang ''Air Philippines Flight 541 Boeing 737-2H4'' sa [[Samal, Davao del Norte|''Island Garden City of'' Samal, Davao del Norte]], ikinasawi ng 131, ang pinakamalalang aksidente sa himpapawid sa kasaysayan ng Pilipinas. * Mayo 3 – Binihag ng mga teroristang ''[[Abu Sayyaf]]'' ang 21 katao, kabilang ang 10 mga turista at 11 mga manggagawa sa ''resort'', sa isla ng Sipadan, [[Malaysia]]. Ang krisis sa pagbihag ay tumagal ng apat na buwan. * Mayo 4 – '''Agham at teknolohiya.''' Matapos magmula sa [[Pilipinas]], ang ''ILOVEYOU computer virus'', ay mabilis na kumalat sa buong mundo. * Mayo 25 – '''Armadong alitan at pag-atake.''' Kinumander ni Reginald Chua ang ''Philippine Airlines Flight 812'', isang ''Airbus A330-301'' na may lulang 290 iba pang mga tao, bago lumapag sa [[Pandaigdigang Paliparan ng Ninoy Aquino]] malapit sa [[Maynila]], Pilipinas. Siya ay nag-utos sa mga pasahero na ilagay ang kanilang mga mahahalagang gamit sa isang bag, at pagkatapos ay nagtangkang tumalon mula sa eroplano sa pamamagitan ng likurang pintuan gamit ang isang gawang-sariling [[parasyut]], ngunit nasindak at sa halip ay kumapit sa mga pinto; pagkatapos ay isang lalaking ''flight attendant'' ang tumulak sa kanya mula sa pintuan at siya ay nahulog mula sa eroplano. sa [[Antipolo|Antipolo, Rizal]]. Ang kanyang katawan ay natagpuan makalipas ang tatlong araw malapit sa Llabac, [[Real, Quezon]]. * Hulyo 2 – '''Sakuna at aksidente.''' Isang ''[[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|Philippine Air Force]] GAF Nomad'' ay nakaranas ng posibleng problema sa makina matapos umalis mula Paliparang Cagayancillo sa [[Cagayancillo, Palawan|Cagayancillo]] malapit sa [[Palawan]] sa Pilipinas. Ang piloto nito ay nagtangkang bumalik sa paliparan, ngunit ang eoplano ay lumampas sa ''runway'' at bumagsak sa [[Dagat Sulu]], ikinamatay ng 11 sa 12-kataong sakay. Sina Gobernador Salvatore Socrates at Mayor-Heneral ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] Santiago Madrid ay kabilang sa mga patay. * Hulyo 10 – Pagguho ng mga basura sa Payatas. * Agosto 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-86]] na lungsod ang [[Maasin|Maasin, Katimugang Leyte]], alinsunod sa [https://web.archive.org/web/20160303193848/http://www.congress.gov.ph/download/ra_11/RA08796.pdf Batas Republika Blg. 8796], pinagtibay Hulyo 11. * Setyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-87]] lungsod ang [[Digos|Digos, Davao del Sur]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8798, pinagtibay Hunyo 15. * Setyembre 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-88]] lungsod ang [[San Jose del Monte|San Jose del Monte, Bulacan]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8797, pinagtibay Hulyo 15. * Setyembre 18 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-89 at ika-90]] na mga lungsod ang [[Bislig|Bislig, Surigao del Sur]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8804, at [[Tacurong|Tacurong, Sultan Kudarat]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8805, kapwa pinagtibay Agosto 16. * Setyembre 30 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-91]] lungsod ang [[Lungsod ng Masbate|Masbate, Masbate]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8807, pinagtibay Agosto 16. * Oktubre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-92]] lungsod ang [[Koronadal|Koronadal, Timog Cotabato]], alinsunod sa [https://web.archive.org/web/20160303223646/http://www.congress.gov.ph/download/ra_11/RA08803.pdf Batas Republika Blg. 8803], pinagtibay Agosto 16. * Nobyembre 13 – Ipinalitis si [[Joseph Estrada|Pangulong Estrada]] ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]]. [[Talaksan:Joseph Estrada 1998.jpg|thumb|Si [[Joseph Estrada]] ay ang unang pangulo na nilitis ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]].]] * Disyembre 7 – '''''Impeachment trial kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]]:''''' Pormal na sinimulan ng Senado ang pagsasakdal sa kasong ''impeachment'' laban kay [[Joseph Estrada|Pangulong Estrada]]. Pinangunahan ni Punong Mahistrado [[Hilario Davide Jr.|Hilario Davide, Jr.]] ang [[paglilitis]]. * Disyembre 9 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-93]] lungsod ang [[Muñoz|Muñoz, Nueva Ecija]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8977, pinagtibay Nobyembre 7. * Disyembre 16 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-94]] na lungsod ang [[Lungsod ng Sorsogon|Sorsogon, Sorsogon]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8806, pinagtibay Agosto 16. * Disyembre 23 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-95]] lungsod ang [[Bayawan|Bayawan, Negros Oriental]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8983, pinagtibay Disyembre 5. * Disyembre 30 ** '''Armadong alitan at pag-atake. ''Mga pambobomba sa Araw ni Rizal:''''' Isang serye ng mga bomba ang sumabog sa iba't-ibang lugar sa [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas, sa loob ng ilang oras na ikinamatay ng 22 at ikinasugat ng nasa isandaan. ** Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-96, ika-97 at ika-98]] na mga lungsod ang [[Talisay, Cebu]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8979, pinagtibay Nobyembre 22; [[Balanga|Balanga, Bataan]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8984, at [[Valencia, Bukidnon]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8985, kapwa pinagtibay Disyembre 5. === Hindi Tiyak ang Petsa === * Itinatag ang ''Green Papaya Art Projects'' sa Maynila.<ref>''[http://www.newmuseum.org/spaces/listing/country:Philippines "Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092802/http://www.newmuseum.org/spaces/listing/country:Philippines |date=2016-03-04 }}. Art Spaces Directory.'' New York: ''New Museum.'' Hinango 05-20-2017.</ref> === Estatistika === * Populasyon (2000 sensus): 76,504,077<ref>''[https://books.google.com/books?id=gP_-8rXzQs8C&pg=PA3408 "Philippines"].'' ''Europa World Year Book 2004''. Taylor & Francis. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Natatangi%3ABookSources/1857432533|1857432533]].</ref> == Telebisyon == {{main|2000 sa Telebisyong pilipino}} ==Palakasan== * [[Enero 31]] – Napanalunan ng Welcoat House Paints ang ikatlong sunod na titulo sa PBL sa 1999–2000 2nd Yakult-PBL Challenge Cup matapos talunin ang Ana Water Dispenser sa Finals Game 3, 58–56. * [[Pebrero 11]]–[[Pebrero 13|13]] Ang Pilipinas ang magiging punong-abala ng [[2000 Asian Beach Volleyball Championship]] na ginanap mula Pebrero 11 hanggang 13, 2000 sa Pasay, Pilipinas * [[Marso 5]] – Ang [[Negros Occidental]] ang naging pangkalahatang kampeon sa unang ''Palaro ng Bayan'', na ginanap sa [[General Santos]], na nanalo ng kabuuang 67 medalya kabilang ang 31 ginto.<ref name="PDI0306">''[[Philippine Daily Inquirer]]'' [https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000306&printsec=frontpage&hl=en (03-06-2000)] Kinuha noong 02-03-2024 — sa pamamagitan ng [[Google News Archive]]. * {{cite news |author=Pia Lee–Brago |title=Pinarangalan ng Santo Papa ang Pilipino, 43 pang martir}} pahina A1, A20. * {{cite news |author=Dennis Eroa |title=Nakuha ng Negros ang titulo sa Palaro}} pahina B24.</ref> * [[Hunyo 11]] – Napanalunan ng [[Alaska Milkmen]] ang kanilang ikatlong korona sa PBA All-Filipino sa nakalipas na limang taon sa pamamagitan ng 4-1 na tagumpay sa serye laban sa [[Purefoods TJ Hotdogs]]. Ang pagkapanalo sa titulo ang kanilang ika-10 kampeonato. * [[Hunyo 27]] – Napanalunan ng Welcoat Paint Masters ang kanilang ikaapat na sunod na titulo sa [[Philippine Basketball League]] matapos nilang talunin ang Shark Energy Drink sa 2000 PBL Chairman's Cup na ginanap sa [[Makati Coliseum]]. * [[Agosto 6]] – Ang 2000 ABC-PBA All-Star Game ay ang All-Star game na ginanap noong Agosto 6, 2000, sa [[Philsports Arena]] sa Pasig. * [[Agosto 24]]–[[Agosto 27|27]] – Ang Pilipinas ang magho-host ng [[2000 FIVB World Grand Prix]] sa [[Araneta Coliseum]] sa Quezon City. * [[Setyembre 12]]–[[Setyembre 17|17]] – Ang Dagupan City ang nagho-host ng [[2000 Asian Junior Women's Volleyball Championship]] na ginanap sa Dagupan City. * [[Setyembre 15]]–[[Oktubre 1]] – Ang Pilipinas ay lumahok sa [[2000 Summer Olympics]] sa Sydney, Australia sa pamamagitan ng pagpapadala ng delegasyon na binubuo ng 20 miyembro. Ngunit lahat ng atleta ay natalo sa nasabing kaganapan at hindi naiuwi ang kanilang mga medalya. * [[Setyembre 15]] – Nakuha ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang ika-14 na korona sa PBA sa pamamagitan ng panalo laban sa [[Sta. Lucia Realtors]] sa limang laro. Ang Realtors ay nasa kanilang unang pagsali sa finals simula nang sumali sa liga noong 1993. * [[Nobyembre 25]] – Tinalo ng [[San Juan Knights]] ang [[Negros Slashers]], 104–91 sa Game Six, sa San Juan Gym para sa kanilang unang MBA national title. * [[Disyembre 20]] – Napanatili ng [[San Miguel Beermen]] ang titulo sa PBA Governors Cup at nakuha ang kanilang ika-15 korona sa PBA, tinalo ang [[Purefoods TJ Hotdogs]] sa kanilang finals series, apat na laro laban sa isa. == Kapanganakan == ===Enero=== * [[Enero 1]] – Ariel John Edu, manlalaro ng basketbol * [[Enero 2]] – Faith Nisperos, manlalaro ng balibol ===Pebrero=== * [[Pebrero 16]] – [[Carlos Yulo|Carlos Edriel Yulo]], gymnast * [[Pebrero 23]] – [[Lexi Gonzales]], aktres, mananayaw at mang-aawit * Pebrero 26 – [[Alexa Ilacad]], aktres ===Marso=== * Marso 1 – Nikki Samonte, modelo at mang-aawit * Marso 2 – [[Bianca Umali]], aktres * [[Marso 8]] – [[Thea Astley (mang-aawit)|Thea Astley]], mang-aawit, aktres at host * [[Marso 9]] – [[Emilio Daez]], aktor at host * [[Marso 12]] – [[Sabrina Man]], aktres ===Abril=== * [[Abril 7]] – [[Vincent Magbanua]], aktor * [[Abril 21]] – [[Taki Saito]], aktres, tagapagtanghal, host * [[Abril 28]] – [[Sela Guia]], aktres at dating miyembro ng ''[[MNL48]]'' ===Hunyo=== * [[Hunyo 1]] – Kenneth Egano (d. 2023), propesyonal na boksingero * [[Hunyo 3]] – Beabadoobee, mang-aawit at manunulat ng kanta * [[Hunyo 25]] – Dionesa Tolentin, manlalaro ng football at futsal ===Hulyo=== * Hulyo 15 – Edward Barber, aktor * [[Hulyo 22]] – [[Kaori Oinuma]], aktres * [[Hulyo 28]] – [[Kaitlin De Guzman]], artistikong himnastika ===Agosto=== * [[Agosto 3]]: ** [[Kira Balinger]], aktres ** [[Vivoree Esclito]], aktres ** Melizza Jimenez, aktres, modelo at mang-aawit * [[Agosto 10]] – Ace Banzuelo, mang-aawit * [[Agosto 16]] – [[Elijah Canlas]], aktor, mang-aawit at manunulat ng kanta * Agosto 21 – [[Kate Valdez]], aktres ===Setyembre=== * [[Setyembre 16]] – [[Therese Malvar]], aktres * [[Setyembre 24]] – [[Rhea Chan]], manlalaro ng football at futsal ===Oktubre=== * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, aktor * [[Oktubre 26]] – Mika Salamanca, aktres, mang-aawit, at personalidad sa media ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 1]] – [[Anthony Jennings (aktor)|Anthony Jennings]], aktor ===Disyembre=== * [[Disyembre 5]] – Vanessa Gandler, manlalaro ng volleyball * [[Disyembre 12]] – Brace Arquiza, aktor at modelo * [[Disyembre 16]] – Kakie, mang-aawit at manunulat ng kanta == Kamatayan == * [[Enero 22]] – [[Teddy Boy Locsin|Teddy "Boy" Locsin, Sr.]], mamamahayag (ipinanganak Disyembre 24, 1914) * [[Mayo 15]] – [[Roberto Benedicto]], negosyante (ipinanganak Abril 17, 1917) * [[Setyembre 27]] – [[Pablo Cuneta]], pulitiko, dating Alkalde ng Pasay at ama ni [[Sharon Cuneta]] (ipinanganak Pebrero 2, 1910) * [[Setyembre 29]] – Maningning Miclat, makata at pintor (ipinanganak Abrik 15, 1972) == Mga sanggunian == {{Paksa ng Asya|2000 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2000]] [[Kategorya:Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 0m2fqi3hy1i9e9gqxlnr8jyn0c7yanr 2232074 2232062 2026-10-06T09:57:50Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232074 wikitext text/x-wiki Ang '''2000 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2000. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Joseph Estrada]] ([[Pwersa ng Masang Pilipino|PMP]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Blas Ople]] <small>(Hanggang Hulyo 12)</small>; [[Franklin Drilon]] <small>(Hulyo 12-Nobyembre 13)</small>; [[Aquilino Pimentel, Jr.]] <small>(Mula Nobyembre 13)</small> * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Manuel Villar]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-11 Kongreso ng Pilipinas == Kaganapan == === Kronolohiya === * Enero 1 – Ipinagdiriwang ng Pilipinas ang bagong [[2000 Today|2000 milenyo]] sa buong bansa. * Marso 15 – Ipinahayag ni Pangulong Estrada ang ''"all-out-war"'' laban sa [[Moro Islamic Liberation Front|''Moro Islamic Liberation Front'' (MILF)]]. * Abril 19 – Bumagsak ang ''Air Philippines Flight 541 Boeing 737-2H4'' sa [[Samal, Davao del Norte|''Island Garden City of'' Samal, Davao del Norte]], ikinasawi ng 131, ang pinakamalalang aksidente sa himpapawid sa kasaysayan ng Pilipinas. * Mayo 3 – Binihag ng mga teroristang ''[[Abu Sayyaf]]'' ang 21 katao, kabilang ang 10 mga turista at 11 mga manggagawa sa ''resort'', sa isla ng Sipadan, [[Malaysia]]. Ang krisis sa pagbihag ay tumagal ng apat na buwan. * Mayo 4 – '''Agham at teknolohiya.''' Matapos magmula sa [[Pilipinas]], ang ''ILOVEYOU computer virus'', ay mabilis na kumalat sa buong mundo. * Mayo 25 – '''Armadong alitan at pag-atake.''' Kinumander ni Reginald Chua ang ''Philippine Airlines Flight 812'', isang ''Airbus A330-301'' na may lulang 290 iba pang mga tao, bago lumapag sa [[Pandaigdigang Paliparan ng Ninoy Aquino]] malapit sa [[Maynila]], Pilipinas. Siya ay nag-utos sa mga pasahero na ilagay ang kanilang mga mahahalagang gamit sa isang bag, at pagkatapos ay nagtangkang tumalon mula sa eroplano sa pamamagitan ng likurang pintuan gamit ang isang gawang-sariling [[parasyut]], ngunit nasindak at sa halip ay kumapit sa mga pinto; pagkatapos ay isang lalaking ''flight attendant'' ang tumulak sa kanya mula sa pintuan at siya ay nahulog mula sa eroplano. sa [[Antipolo|Antipolo, Rizal]]. Ang kanyang katawan ay natagpuan makalipas ang tatlong araw malapit sa Llabac, [[Real, Quezon]]. * Hulyo 2 – '''Sakuna at aksidente.''' Isang ''[[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|Philippine Air Force]] GAF Nomad'' ay nakaranas ng posibleng problema sa makina matapos umalis mula Paliparang Cagayancillo sa [[Cagayancillo, Palawan|Cagayancillo]] malapit sa [[Palawan]] sa Pilipinas. Ang piloto nito ay nagtangkang bumalik sa paliparan, ngunit ang eoplano ay lumampas sa ''runway'' at bumagsak sa [[Dagat Sulu]], ikinamatay ng 11 sa 12-kataong sakay. Sina Gobernador Salvatore Socrates at Mayor-Heneral ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] Santiago Madrid ay kabilang sa mga patay. * Hulyo 10 – Pagguho ng mga basura sa Payatas. * Agosto 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-86]] na lungsod ang [[Maasin|Maasin, Katimugang Leyte]], alinsunod sa [https://web.archive.org/web/20160303193848/http://www.congress.gov.ph/download/ra_11/RA08796.pdf Batas Republika Blg. 8796], pinagtibay Hulyo 11. * Setyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-87]] lungsod ang [[Digos|Digos, Davao del Sur]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8798, pinagtibay Hunyo 15. * Setyembre 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-88]] lungsod ang [[San Jose del Monte|San Jose del Monte, Bulacan]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8797, pinagtibay Hulyo 15. * Setyembre 18 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-89 at ika-90]] na mga lungsod ang [[Bislig|Bislig, Surigao del Sur]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8804, at [[Tacurong|Tacurong, Sultan Kudarat]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8805, kapwa pinagtibay Agosto 16. * Setyembre 30 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-91]] lungsod ang [[Lungsod ng Masbate|Masbate, Masbate]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8807, pinagtibay Agosto 16. * Oktubre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-92]] lungsod ang [[Koronadal|Koronadal, Timog Cotabato]], alinsunod sa [https://web.archive.org/web/20160303223646/http://www.congress.gov.ph/download/ra_11/RA08803.pdf Batas Republika Blg. 8803], pinagtibay Agosto 16. * Nobyembre 13 – Ipinalitis si [[Joseph Estrada|Pangulong Estrada]] ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]]. [[Talaksan:Joseph Estrada 1998.jpg|thumb|Si [[Joseph Estrada]] ay ang unang pangulo na nilitis ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]].]] * Disyembre 7 – '''''Impeachment trial kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]]:''''' Pormal na sinimulan ng Senado ang pagsasakdal sa kasong ''impeachment'' laban kay [[Joseph Estrada|Pangulong Estrada]]. Pinangunahan ni Punong Mahistrado [[Hilario Davide Jr.|Hilario Davide, Jr.]] ang [[paglilitis]]. * Disyembre 9 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-93]] lungsod ang [[Muñoz|Muñoz, Nueva Ecija]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8977, pinagtibay Nobyembre 7. * Disyembre 16 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-94]] na lungsod ang [[Lungsod ng Sorsogon|Sorsogon, Sorsogon]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8806, pinagtibay Agosto 16. * Disyembre 23 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-95]] lungsod ang [[Bayawan|Bayawan, Negros Oriental]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8983, pinagtibay Disyembre 5. * Disyembre 30 ** '''Armadong alitan at pag-atake. ''Mga pambobomba sa Araw ni Rizal:''''' Isang serye ng mga bomba ang sumabog sa iba't-ibang lugar sa [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas, sa loob ng ilang oras na ikinamatay ng 22 at ikinasugat ng nasa isandaan. ** Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-96, ika-97 at ika-98]] na mga lungsod ang [[Talisay, Cebu]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8979, pinagtibay Nobyembre 22; [[Balanga|Balanga, Bataan]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8984, at [[Valencia, Bukidnon]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8985, kapwa pinagtibay Disyembre 5. === Hindi Tiyak ang Petsa === * Itinatag ang ''Green Papaya Art Projects'' sa Maynila.<ref>''[http://www.newmuseum.org/spaces/listing/country:Philippines "Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092802/http://www.newmuseum.org/spaces/listing/country:Philippines |date=2016-03-04 }}. Art Spaces Directory.'' New York: ''New Museum.'' Hinango 05-20-2017.</ref> === Estatistika === * Populasyon (2000 sensus): 76,504,077<ref>''[https://books.google.com/books?id=gP_-8rXzQs8C&pg=PA3408 "Philippines"].'' ''Europa World Year Book 2004''. Taylor & Francis. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Natatangi%3ABookSources/1857432533|1857432533]].</ref> == Telebisyon == {{main|2000 sa Telebisyong pilipino}} ==Palakasan== * [[Enero 31]] – Napanalunan ng Welcoat House Paints ang ikatlong sunod na titulo sa PBL sa 1999–2000 2nd Yakult-PBL Challenge Cup matapos talunin ang Ana Water Dispenser sa Finals Game 3, 58–56. * [[Pebrero 11]]–[[Pebrero 13|13]] Ang Pilipinas ang magiging punong-abala ng [[2000 Asian Beach Volleyball Championship]] na ginanap mula Pebrero 11 hanggang 13, 2000 sa Pasay, Pilipinas * [[Marso 5]] – Ang [[Negros Occidental]] ang naging pangkalahatang kampeon sa unang ''Palaro ng Bayan'', na ginanap sa [[General Santos]], na nanalo ng kabuuang 67 medalya kabilang ang 31 ginto.<ref name="PDI0306">''[[Philippine Daily Inquirer]]'' [https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000306&printsec=frontpage&hl=en (03-06-2000)] Kinuha noong 02-03-2024 — sa pamamagitan ng [[Google News Archive]]. * {{cite news |author=Pia Lee–Brago |title=Pinarangalan ng Santo Papa ang Pilipino, 43 pang martir}} pahina A1, A20. * {{cite news |author=Dennis Eroa |title=Nakuha ng Negros ang titulo sa Palaro}} pahina B24.</ref> * [[Hunyo 11]] – Napanalunan ng [[Alaska Milkmen]] ang kanilang ikatlong korona sa PBA All-Filipino sa nakalipas na limang taon sa pamamagitan ng 4-1 na tagumpay sa serye laban sa [[Purefoods TJ Hotdogs]]. Ang pagkapanalo sa titulo ang kanilang ika-10 kampeonato. * [[Hunyo 27]] – Napanalunan ng Welcoat Paint Masters ang kanilang ikaapat na sunod na titulo sa [[Philippine Basketball League]] matapos nilang talunin ang Shark Energy Drink sa 2000 PBL Chairman's Cup na ginanap sa [[Makati Coliseum]]. * [[Agosto 6]] – Ang 2000 ABC-PBA All-Star Game ay ang All-Star game na ginanap noong Agosto 6, 2000, sa [[Philsports Arena]] sa Pasig. * [[Agosto 24]]–[[Agosto 27|27]] – Ang Pilipinas ang magho-host ng [[2000 FIVB World Grand Prix]] sa [[Araneta Coliseum]] sa Quezon City. * [[Setyembre 12]]–[[Setyembre 17|17]] – Ang Dagupan City ang nagho-host ng [[2000 Asian Junior Women's Volleyball Championship]] na ginanap sa Dagupan City. * [[Setyembre 15]]–[[Oktubre 1]] – Ang Pilipinas ay lumahok sa [[2000 Summer Olympics]] sa Sydney, Australia sa pamamagitan ng pagpapadala ng delegasyon na binubuo ng 20 miyembro. Ngunit lahat ng atleta ay natalo sa nasabing kaganapan at hindi naiuwi ang kanilang mga medalya. * [[Setyembre 15]] – Nakuha ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang ika-14 na korona sa PBA sa pamamagitan ng panalo laban sa [[Sta. Lucia Realtors]] sa limang laro. Ang Realtors ay nasa kanilang unang pagsali sa finals simula nang sumali sa liga noong 1993. * [[Nobyembre 25]] – Tinalo ng [[San Juan Knights]] ang [[Negros Slashers]], 104–91 sa Game Six, sa San Juan Gym para sa kanilang unang MBA national title. * [[Disyembre 20]] – Napanatili ng [[San Miguel Beermen]] ang titulo sa PBA Governors Cup at nakuha ang kanilang ika-15 korona sa PBA, tinalo ang [[Purefoods TJ Hotdogs]] sa kanilang finals series, apat na laro laban sa isa. == Kapanganakan == ===Enero=== * [[Enero 1]] – Ariel John Edu, manlalaro ng basketbol * [[Enero 2]] – Faith Nisperos, manlalaro ng balibol ===Pebrero=== * [[Pebrero 16]] – [[Carlos Yulo|Carlos Edriel Yulo]], gymnast * [[Pebrero 23]] – [[Lexi Gonzales]], aktres, mananayaw at mang-aawit * Pebrero 26 – [[Alexa Ilacad]], aktres ===Marso=== * Marso 1 – Nikki Samonte, modelo at mang-aawit * Marso 2 – [[Bianca Umali]], aktres * [[Marso 8]] – [[Thea Astley (mang-aawit)|Thea Astley]], mang-aawit, aktres at host * [[Marso 9]] – [[Emilio Daez]], aktor at host * [[Marso 12]] – [[Sabrina Man]], aktres ===Abril=== * [[Abril 7]] – [[Vincent Magbanua]], aktor * [[Abril 21]] – [[Taki Saito]], aktres, tagapagtanghal, host * [[Abril 28]] – [[Sela Guia]], aktres at dating miyembro ng ''[[MNL48]]'' ===Hunyo=== * [[Hunyo 1]] – Kenneth Egano (d. 2023), propesyonal na boksingero * [[Hunyo 3]] – Beabadoobee, mang-aawit at manunulat ng kanta * [[Hunyo 25]] – Dionesa Tolentin, manlalaro ng football at futsal ===Hulyo=== * Hulyo 15 – Edward Barber, aktor * [[Hulyo 22]] – [[Kaori Oinuma]], aktres * [[Hulyo 28]] – [[Kaitlin De Guzman]], artistikong himnastika ===Agosto=== * [[Agosto 3]]: ** [[Kira Balinger]], aktres ** [[Vivoree Esclito]], aktres ** Melizza Jimenez, aktres, modelo at mang-aawit * [[Agosto 10]] – Ace Banzuelo, mang-aawit * [[Agosto 16]] – [[Elijah Canlas]], aktor, mang-aawit at manunulat ng kanta * Agosto 21 – [[Kate Valdez]], aktres ===Setyembre=== * [[Setyembre 16]] – [[Therese Malvar]], aktres * [[Setyembre 24]] – [[Rhea Chan]], manlalaro ng football at futsal ===Oktubre=== * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, aktor * [[Oktubre 26]] – Mika Salamanca, aktres, mang-aawit, at personalidad sa media ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 1]] – [[Anthony Jennings (aktor)|Anthony Jennings]], aktor ===Disyembre=== * [[Disyembre 5]] – Vanessa Gandler, manlalaro ng volleyball * [[Disyembre 12]] – Brace Arquiza, aktor at modelo * [[Disyembre 16]] – Kakie, mang-aawit at manunulat ng kanta == Kamatayan == * [[Enero 22]] – [[Teddy Boy Locsin|Teddy "Boy" Locsin, Sr.]], mamamahayag (ipinanganak Disyembre 24, 1914) * [[Mayo 15]] – [[Roberto Benedicto]], negosyante (ipinanganak Abril 17, 1917) * [[Setyembre 27]] – [[Pablo Cuneta]], pulitiko, dating Alkalde ng Pasay at ama ni [[Sharon Cuneta]] (ipinanganak Pebrero 2, 1910) * [[Setyembre 29]] – Maningning Miclat, makata at pintor (ipinanganak Abrik 15, 1972) == Mga sanggunian == {{Paksa ng Asya|2000 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2000]] [[Kategorya:Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 571ra726yxr96ylfj5fuoyo5de4fkrh 0 250029 2232083 2231349 2026-10-06T10:04:04Z ~2026-53137-20 167119 2232083 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2007 sa Pilipinas'''. == Mga nanunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas]] (hanggang Hunyo 8);  [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] (simula Hulyo 23) ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 4 - Siyam katao ang patay sa dagliang baha sa rehiyon ng [[Silangang Kabisayaan|Eastern Visayas]]. * Enero 9 - Ang malaking karamihan ng mga tao ay naggunita sa [[Quiapo, Maynila|Quiapo]] na ito ay ika-400 taon mula nang ang ''Black nautilus'' ay dumating mula sa [[Mehiko|Mexico]]. * Enero 12 - Ang mga lider ng mga bansang benepisyaryo ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] ay nagkasama sa ika-12 ''ASEAN Summit'' sa [[Mandaue|Lungsod Mandaue]].<ref>''[http://www.globaltimes.cn/content/1004947.shtml "Backgrounder: Chronology of ASEAN summits" (Xinhua).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907145029/http://www.globaltimes.cn/content/1004947.shtml |date=2016-09-07 }} Global Times.'' 09-06-2016. Hinango 10-15-2016.</ref> * Enero 17 - Sa [[Lungsod ng Iloilo|Lungsod Iloilo]] sinugod ng 200 opisyal ng pulisya ang kapitolyo panlalawigan upang matiyak ang paghahain ng isang deposition order laban sa gobernador Niel Tupas, Sr. * Enero 30 - Si [[Francis Escudero]], miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas para sa [[Sorsogon]], ay nagpahayag ng kandidatura sa halalan para sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 2007. * Enero 31 - Si [[Antonio Eduardo Nachura]] ay hinirang ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] bilang hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]], matapos italaga si [[Reynato Puno]] ay bilang bagong Punong Mahistrado. === Pebrero === * Pebrero 1 - Ang retiradong dating [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|hepe ng pulisya]] na si [[Hermogenes Ebdane Jr.|Hermogenes Ebdane]] ay itinalaga bilang bagong Kalihim ng Pagtatanggol. * Pebrero 2 - Sa [[Tigbao, Zamboanga del Sur]], 26 katao ang namatay sa isang aksidente sa trapiko na kinasangkutan ng isang bus at isang trak na may dalang LPG. * Pebrero 4 - Nanalo ang ''golfer'' na si Frankie Minoza sa ''Philippine Open.'' * Pebrero 11 - Ang ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|United Opposition]]'', na sa paglaon ay muling pinangalanang ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|Genuine Opposition]]'', ay nakumpleto nito ang listahan ng 12 mga kandidato para sa darating na halalan. * Pebrero 18—Nagsimula nang mangampanya ang mga kandidato para sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng [[Pilipinas]] sa susunod na halalan sa Mayo 14. === Marso === * Marso 14 - Tinapos ng pulisya ang pagbibihag sa isang silid ng korte sa [[Taguig|Lungsod Taguig]]. Ang ''hostage-taker'' na si Almario Villegas, ay nagkaroon ng hindi pagkakaunawaan sa pagmamay-ari ng lupa at nanguna sa insidente. * Marso 28 - Binihag ni Jun Ducat ang 32 mga batang mag-aaral at dalawang guro sa isang bus na malapit sa munisipyong panlungsod ng [[Maynila]]. Sumuko siya matapos ang 10 oras na walang nasaktan, matapos ang pangako sa pamumuhay at mga kondisyon para sa mga bata sa mahirap na distrito ng [[Tondo, Maynila|Tondo]]. === Abril === * Abril 16—Sinabi ni Ekmeleddin İhsanoğlu, ang ''Secretary-General'' ng ''Organization of the Islamic Conference'' na tapusin na ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at [[Moro National Liberation Front]] ang labanan, na nakapatay ng hindi bababa sa 12 katao noong nakaraang mga araw. * Abril 28 - Hindi bababa sa 7 ang namatay sa pagbagsak ng isang ''Bell Huey helicopter'' sa [[Lungsod ng Lapu-Lapu]]. Ang mga biktima ay mga pasahero ng dalawang pumapasadang traysikel. === Mayo === * Mayo 14—Ginanap ang Pambansang halalang pangkalahatan ng 2007. * Mayo 29—Nanawagan ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa pamahalaang [[Myanmar]] sa pagpapalaya kay [[Aung San Suu Kyi]] makaraang palawigin ng junta militar ng isang taon ang ''house arrest'' ng lider oposisyon ng bansang Myanmar. * Mayo 30—Nagbabala ang milantanteng [[Bagong Alyansang Makabayan]] o Bayan na sila'y magsasagawa ng malawakang kilos-protesta kapag itinuloy ng [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec ang pagbibilang sa kontrobersiyal ng "''certificate of canvass''" ng [[Maguindanao]], kung saan nakakuha ang [[TEAM Unity|Team Unity]], ang koalisyon ng administrasyong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] nang 12-0 na pagkapanalo laban sa oposisyon. Pinaghihinalaang walang halalang naganap sa naturang lalawigan. * Mayo 31 ** Apat na katao, kabilang ang isang Aleman na asawa ng isang Filipina, na dinukot noong Huwebes nang mga di kilalang armadong tao sa bayan ng [[Pikit, Cotabato|Pikit, North Cotabato]] ang pinakawalan sa kamay ng pamahalaang Pilipinas. Ang apat na katao ay sina Consuelo San Juan at Diego Daniel at ang mag-asawang Thomas Wallrath at May Sharon Jackson. ** Pinag-utos ng ''[[Ombudsman]]'' ang pagtanggal sa pwesto ng punong tagapagtuos ''(Chief accountant)'' ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]]. Sa 29-pahinang hatol nito, napatunayan ni ''Ombudsman'' Merceditas Guttierez na nagkasala si Generoso Reyes del Castillo ng ''grave misconduct, dishonesty'' at ''conduct prejudicial to the best interest of the service'' matapos siyang magsinungaling sa kanyang ''Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN).'' === Hunyo === * Hunyo 4 ** Itinakda ng [[Komisyon sa Halalan]] (Comelec) ang proklamasyon ng 10 sa 12 nanalong senador sa darating na Hunyo 6. Anim sa 10 ay miyembro ng ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|Genuine Opposition]]'', dalawa ang pambato ng [[TEAM Unity|administrasyon]] at dalawa ang kumandidato bilang independyente. ** Tinanggap ni Sen. [[Ralph Recto]] ng ''[[TEAM Unity|Team Unity]]'' na malamang ang kanyang pagkatalo sa nagdaang halalan kahit hindi pa tapos ang bilangan.Ayon sa kanya: ''“The outpouring of votes is impressive and warmly appreciated but maybe not enough to constitute a mandate to serve. It is a verdict I accept without rancor or bitterness.''Base na rin sa sariling impormasyon ng kanyang mga tauhan, tanggap niya na talo na siya. Sa pinkahuling bilang ng Comelec, naglalaro sa ika-14 na pwesto si Recto at kakailanganin ng di bababa sa 1.2 million votes para makahabol sa "''Magic 12''." * Hunyo 5 -- Naghahanda na ang [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec para sa partial proclamation sa Hunyo 6, indikasyon na tuloy na tuloy na ito. Sampung panauhin ang maaaring dalhin ng bawat ''senator-elect''. * Hunyo 6 ** Ginanap noong ika-7 ng gabi ang ''partial proclamation'' sa ''[[Sentrong Pangkumbensiyong Pandaigdig ng Pilipinas|Philippine International Convention Center]]''. Ipinoroklama ng [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec ang sampung nanalong senador sa pambansang halalan noong nakaraang buwan. Ang 10 nanalong senador ay sina [[Loren Legarda]], [[Francis Escudero]], [[Panfilo Lacson]], [[Manny Villar, Jr.|Manny Villar]], [[Francis Pangilinan]], [[Benigno Aquino III|Benigno Aquino]], [[Edgardo Angara]], [[Alan Peter Cayetano]], [[Joker Arroyo]] at [[Gregorio Honasan]]. Ang dalawang nalalabing slot sa pagka-senador ay pinagtatalunan ngayon nina [[Antonio Trillanes|Antonio Trillanes, IV]] at [[Aquilino Pimentel III|Koko Pimentel]] (nasa 11 at 12 pwesto) at [[Juan Miguel Zubiri]] na nasa 13 pwesto sa patuloy na bilangan. ** Sinampahan ng kasong ''kidnapping'' at ''serious illegal detention'' si dating Kinatawan [[Mark Jimenez]] ng misis niyang si Carol Castañeda-Jimenez. Ito ay kaugnay sa sapilitang pagdala sa kanya sa isang drug rehab center noong Mayo. ** Nadadagdagan ang mga gustong magluklok kay Senate Minority Leader [[Aquilino Pimentel, Jr.]] bilang bagong pangulo ng Senado. Ayon kay Sen. [[Panfilo Lacson]], umaabot na sa 11 ang mga senador na susuporta kay Pimentel. Karamihan umano sa mga gustong magpatalsik kay [[Manny Villar, Jr.|Villar]] ay manggagaling sa mga bagong senador. * Hunyo 7 ** Nasunog noong madaling araw ang bodegang pinaglalagyan ng mga ''ballot box'' na ipinoprotesta nina [[Lilia Pineda]] at ng natalong mga kandidato sa pagka-alkalde at bise-alkalde ng [[Mabalacat, Pampanga]]'''.''' Sa 360 ''ballot boxes'' na nakalagak doon,164 ang natupok. May 166 naman ay bahagya lang nasunog kaya posible pang mabilang. ** Mahigit 100 bahay na tirahan ng tinatayang 500 pamilya ang tinupok ng apoy noong hapon sa Cubao, [[Lungsod Quezon]]. * Hunyo 15 --  Pormal na iprinoklama bilang ika-labing-isang [[Senado ng Pilipinas|senador]] sa huling halalan si [[Antonio Trillanes IV]]. === Hulyo === * Hulyo 7 - Sa [[Jakarta]], tinalo ni Florante Condes si IBF ''minimumweight world champion'' Muhammad Rachman at sa parehong araw tinalo naman ni [[Nonito Donaire]] si IBF ''flyweight world champion'' Vic Darchinyan sa [[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]], [[Connecticut]]. Ito ang nagbigay sa parehong boksingerong Pilipinong kampeon sa mundo. * Hulyo 11 -- Labing-apat na mga miyembro ng ''Philippine Marines'' ay natagpuang pinugutan pagkatapos ng isang engkuwentro laban mga rebeldeng Islamiko sa [[Basilan]]. * Hulyo 20 - Tinalo ng ''[[Alaska Aces]]'' ang ''[[TNT Katropa|Talk N Text Phone Pals]]'' at nanalo sa ika-12 kampeonato ng ''[[Philippine Basketball Association]].'' * Hulyo 23 - Ipinahhayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ang taunang ''[[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|State of the Nation Address (SONA)]] speech''. * Hulyo 27 - Ipinahayag ng Kagawaran ng Agrikultura na sa mga lalawigan ng [[Pampanga]] at [[Bulacan]] ay may epidemya ng lagnat sa mga baboy. === Agosto === * Agosto 9 - Hindi bababa sa 50 katao ang patay sa labanan sa isla ng Jolo sa katimugang Pilipinas, sa pagitan ng mga hukbo ng Pilipinas at mga rebeldeng Islamiko. Sa ''[[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Philippine Army]]'' ay 26 ang namatay na pinakamalalang pagkawala sa nakalipas na mga dekada. * Agosto 28 - Inaresto ng pulisyang [[Dutch|Olandes]] ang ipinatapong tagapagtatag ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] na si [[Jose Maria Sison]] sa Utrecht, [[Netherlands]], sa hinalang kinalaman nito sa pagpatay sa dalawang dating lider ng [[Bagong Hukbong Bayan]]. Pinawalang-sala siya makalipas ng dalawang linggo dahil sa kakulangan ng kongkretong katibayan. === Setyembre === [[Talaksan:Ph pres estrada.jpg|thumb|Dating pangulong [[Joseph Estrada]]]] * Setyembre 12 - Si [[Joseph Estrada]] ay napatunayang nagkasala ng espesyal na hukuman, ang [[Sandiganbayan]], para sa mga kaso ng katiwalian at [[Pandarambong sa Pilipinas|pandarambong]]. Dahil sa ang parusang kamatayan ay buwag na noong 2006, ang dating pangulo ay sinentensyahan ng ''[[reclusion perpetua]]'' o habang buhay na pagkabilanggo''.'' Habang pinawalang-sala siya at kanyang mga kasama sa iba pang mga kaso, tulad ng pagsisinungaling niya sa pagpahahayag ng kanyang ari-arian noong [[1999]]. * Setyembre 21 - Pinaalis ng militar ng Pilipinas ang anim na opisyal dahil sila umano ay naghahanda para sa isang kudeta laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. * Setyembre 30 - ''Tropical Storm'' Hanna, ikinasawi ng siyam katao sa Pilipinas. Walo sa kanila ay namatay sa pagguho ng lupa sa lalawigan ng [[Ifugao]]. Ang ikasiyam ay mula sa [[Lungsod Quezon]]. === Oktubre === *Oktubre 6 - Tinalo ng boksingerong si [[Manny Pacquiao]] ang [[Mehiko|Mehikanong]] si Marco Antonio Barrera matapos ang ''unanimous decision'' ng mga hurado sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]] at sa gayong paraan napanatili ang kanyang WBC ''super featherweight title.'' *Oktubre 19 - Pagsabog sa ''[[Glorietta|Glorietta shopping mall]]'' sa [[Makati|Lungsod Makati]], mga 11 katao ang patay at higit 100 iba pang sugatan. Pinaghihinalaang ito ay isang pambobomba. Sa mga pagsisiyasat, gayunpaman, ay napatunayang ito ay isang aksidente. *Oktubre 26 - Ginawaran ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ng ''pardon'' si dating Pangulong [[Joseph Estrada]], pinatawad at pinalaya mula sa bilangguan pagkatapos ng kanyang [[paglilitis]]. *Oktubre 27 -- Nagtamo ng medalyang tanso si [[Catherine Perena]] sa larangan ng mabilisang [[ahedres]] sa [[Palarong Panloob ng Asya 2007]] na ginaganap sa [[Macau]], [[Tsina]]. *Oktubre 29 - Ginanap ang Halalan sa barangay at Sangguniang Kabataan sa Pilipinas. === Nobyembre === * Nobyembre 2 -- Si Mariannet Amper, isang 12-taong gulang na batang babae, na nawalan ng pag-asa sa kahirapan ng kanyang pamilya, ay nagbigti sa kanyang sarili sa loob ng kanilang pansamantalang bahay sa [[Lungsod ng Dabaw|Lungsod Davao]], isang araw pagkatapos sinabi ng kanyang ama sa kanya na hindi siya maaaring bigyan ng P100 na kailangan niya para sa isang proyekto sa paaralan.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/68149/news/specialreports/the-tragic-life-of-mariannet-amper-or-why-children-commit-suicide "The tragic life of Mariannet Amper, or why children commit suicide"] GMA News Online.'' 11-10-2007. Hinango 09-26-2016.</ref> * Nobyembre 11 --  Napanalunan ni Daryl Peach ng [[Gran Britanya|Inglatera]] ang unang posisyon sa ''Pandaigdigang Kampeonato sa Pool 2007'' na ginanap sa [[Araneta Coliseum]] sa [[Lungsod Quezon]] laban kay [[Roberto Gomez]] ng [[Pilipinas]] sa ''racks'' na 17-15. * Nobyembre 13 -- Isang pagsabog sa bulwagan ng [[Batasang Pambansa]] na gusali ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] sa [[Lungsod Quezon]] na ikinasawi ng apat na tao, kabilang ang kinatawan ng [[Basilan]] na si [[Wahab Akbar]] at nagdulot ng labintatlong sugatan.<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7092600.stm "Manila blast toll rises to four"]'' ''[[BBC|BBC News]]''. 11-14-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 15 - Iniulat ng mga tagapamagitan ang isang pambihirang tagumpay sa usapang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at ang pinakamalaking separatistang Muslim na [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]]. Ang kasunduan sa mga hangganan ng bubuuing rehiyong autonomo ay inaasahan na sa 2008 ay maabot ang pangwakas na kasunduan. * Nobyembre 20 --  Nanalanta ang Bagyong Lando sa rehiyon ng [[Caraga]] na nakapatay ng pitong katao sa [[Surigao del Norte]], [[Lanao del Norte]] at [[Lungsod ng Cebu]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/69416/news/nation/lando-floods-landslides-kill-9-injure-5-ndcc "'Lando' floods, landslides kill 9, injure 5 - NDCC"] [[GMA Network|GMA News.]]'' 11-20-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 22 --  Binalaan ang [[Kabikulan]] dahil sa pagdating ng Bagyong Mina.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/69802/news/nation/mina-packs-150-kph-winds-signal-no-3-up-in-c-duanes "‘Mina’ packs 150 kph winds; signal No. 3 up in C’duanes"] [[GMA Network|GMA News]].'' 11-22-1007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 26 -- Nagbago ng direksiyon ang Bagyong Mina at tumahak patungong [[Isabela]] imbis sa Kabikulan habang tinatayang babalik ang Bagyong Lando sa lugar na responsibilidad ng [[Pilipinas]]. [[Talaksan:2007ManilaPenSiegeMap.jpg|thumb|Kinalalagyan ng ''Oakwood Premiere'' at ''Manila Peninsula Hotel'' sa Makati. Ang mga hotel ay naging lugar ng pag-aalsa ng Magdalo noong 2003 at 2007, ayon sa pagkakasunod.]] * Nobyembre 29 -- [[Himagsikan sa Manila Peninsula]]. Lumabas sa kanyang sariling paglilitis si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Antonio Trillanes IV]] ng [[Pilipinas]] at pumunta sa isang otel sa [[Lungsod ng Makati]] at hinimok si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na bumaba. === Disyembre === * Disyembre 17 --  Nagsampa ng kaso ang [[Tala ng mga unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas|Southeastern College]] sa isang korte sa [[Kalakhang Maynila]] laban sa [[Microsoft]], sinasabing nilabag ng kumpayang pang-''[[software]]'' ang [[karapatang-ari]] nang ipinamahagi nito ang manwal sa paggamit [[Microsoft Office XP]] ng kolehiyo.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english/2007-12/17/content_7267622.htm "Microsoft sued for copyright violation in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012153724/http://news.xinhuanet.com/english/2007-12/17/content_7267622.htm |date=2012-10-12 }} Xinhua English.'' 12-17-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> == Mga paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa regular na istilo ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " Ang pagdiriwang ng mga pista opisyal ay maaaring inilipat dahil sa patakarang ''"[[holiday economics]]"'' ni Pangulong Arroyo. * [[January 1|Enero 1]] – Unang Araw ng Bagong Taon * Abril 5 -- [[Huwebes Santo]] * Abril 6 – [[Biyernes Santo]] * Abril 7 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 -- [[Araw ng Kagitingan]] * Mayo 1 – [[Araw ng Paggawa]] * Mayo 14 -- Araw ng Halalan * Hunyo 12 – [[Araw ng Kalayaan]] (Dahil sa patakarang ''"holiday economics"'', ang ''working holiday'' ay sa Lunes, Hunyo 11. Mga kasiyahan at seremonya ay gaganapin pa rin sa Hunyo 12.) * Agosto 26 – Araw ng mga Bayani * Oktubre 13-- [[Eid al-Fitr]] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 30 – Araw ni Bonifacio * Disyembre 25 – [[Araw ng Pasko]] * Disyembre 30 – Araw ni Rizal * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Aliwan at Kultura == === Mga Pelikula === * Enero 17 - Agent X44 (Star Cinema) * Pebrero 14 - Ang Pangako (GMA Films / Regal Films), Troika (Daven Productions International) * Pebrero 21 - Faces of Love * Pebrero 28 - You Got Me (Star Cinema) * Marso 13 - Siquijor: Mystic Island (Center Stage Productions) * Marso 14 - Happy Hearts (Regal Films) * Marso 20 - Pantasya (Center Stage Productions) * Marso 21 - Monay (Misteyks obda neyson address Yata) ni Mr. Shooli (Onabru Productions) * Abril 7 - Ang Cute Ng Ina Mo (Star Cinema / Viva Films) * Mayo 23 - Baliw (Redd5Luke Productions) * Mayo 30 - Paano Kita Iibigin (Star Cinema) * Hunyo 13 - Angels (Eagle Eye Productions) * Hulyo 4 - Tiyanaks (Regal Films) * Hulyo 13 - Kadin (Cinemalaya Productions) * Hulyo 27 - Ouija (GMA Films) * Agosto 29 - My Kuya's Wedding (Regal Films) * Setyembre 26 - I've Fallen for You (Star Cinema) * Oktubre 3 - Mona, Singapore Escort (Bandit Films) * Oktubre 10 - Apat Dapat, Dapat Apat: Friends 4 Lyf and Death (Viva Films) * Nobyembre 14 - One More Chance (Star Cinema) ==Palakasan== * [[Pebrero 4]], '''Golf''' – Nanalo si [[Frankie Miñoza]] sa [[Philippine Open (golf)|2007 Philippine Open]] sa Wack Wack Golf and Country Club.<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=47481 |title=Muling nagwagi si Miñoza - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222160217/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=47481 |archive-date=2008-02-22 |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 21]], '''Basketball''' – Tinanggal ng [[International Basketball Federation]] ang suspensyon ng [[Philippines men's basketball team|pambansang koponan]] kasabay ng pagkilala sa [[Samahang Basketbol ng Pilipinas|bagong pederasyon ng basketball]].<ref>[http://www.fiba.com/pages/en/news/press_article.asp?r_act_news=17971&r_cat=68&page_news=1&mySearch=&nMonth=&nYear= FIBA.com]{{dead link|date=Setyembre 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> * [[Pebrero 24]], '''Basketball''' – Tinalo ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang [[San Miguel Beermen]] sa [[2006-07 PBA Philippine Cup Finals|Philippine Cup Finals]].<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=51332 |title=Tinapos ng Gin Kings ang Beermen para sa korona - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301122910/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=51332 |archive-date=2007-03-01 |url-status=dead }}</ref> * [[Abril 15]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Jorge Solis]] sa ikawalong round upang mapanatili ang WBC International Kampeonato ng Superfeatherweight sa [[Alamodome]], [[San Antonio, Texas]]. * [[Hulyo 7]], '''Boxing''' – Sa dalawang laban sa kampeonato sa mundo, tinalo ni [[Florante Condes]] ang kampeon ng minimumweight sa [[International Boxing Federation|IBF]] na si [[Muhammad Rachman]] sa isang laban sa [[Jakarta]] at tinalo ni [[Nonito Donaire]] ang kampeon ng IBF flyweight na si [[Vic Darchinyan]] sa [[Bridgeport, Connecticut]], [[Estados Unidos]] upang maging dalawa lamang sa kasalukuyang kampeon ng mundo ng mga Pilipino. * [[Hulyo 20]], '''Basketbol''' – Tinalo ng [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]] ang [[Talk N Text Phone Pals]] upang mapanalunan ang kanilang ika-12 kampeonato sa [[Philippine Basketball Association]] sa [[2007 PBA Fiesta Conference]].<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/sports/view_article.php?article_id=77951 |title=Nakuha ng Aces ang Fiesta Cup, tinapos ang tagtuyot - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222183930/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/sports/view_article.php?article_id=77951 |archive-date=2008-02-22 |url-status=dead }}</ref> * [[Agosto 11]], '''Boxing''' – [[Gerry Peñalosa]] [[Knockout|na-knockout]] [[Jhonny González]] ng [[Mexico]] upang manalo sa [[World Boxing Organization|WBO]] Bantamweight Championship sa [[ARCO Arena]], [[Sacramento, California]]. * [[Agosto 18]], '''Baseball''' – Natalo ang mga manlalaro mula sa [[Makati]] ng mga manlalaro mula sa [[Pearl City, Hawaii]] upang matalo sa [[Junior League World Series]] sa [[Taylor, Michigan]]. * [[Setyembre 29]], '''Collegiate Basketball''' – Ang [[De La Salle Junior Archers]] at ang [[Ateneo Lady Eagles]] ay nanalo ng kani-kanilang divisional championships laban sa [[Ateneo Blue Eaglets]] at sa [[UP Lady Maroons]]. * [[Oktubre 6]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Mexico|Mexican]] [[Marco Antonio Barrera]] sa pamamagitan ng unanimous decision sa [[Mandalay Bay Resort and Casino]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]] upang mapanatili ang titulong [[World Boxing Council|WBC]] international super featherweight.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/sports/boxing/news/story?id=3052018|title=Pacquiao-Barrera: Round-by-round|date=6 Oktubre 2007}}</ref> * [[Oktubre 7]], '''Collegiate Basketball''' – Winalis ng koponan ng [[Basketball]] na [[De La Salle Green Archers]] ang [[UE Red Warriors]] ng 2-0 sa kanilang [[UAAP Season 70 basketball tournaments|final series]] upang mapanalunan ang kanilang [[UAAP Basketball Championship|ikapitong titulo ng kalalakihan]] sa [[UAAP]]. == Kapanganakan == * [[Enero 9]] – Waynona Collings, aktres, personalidad sa internet * Enero 13 – Ashley Sarmiento, aktres * Pebrero 12 – [[Esang de Torres]], mang-aawit * Pebrero 27 – Lance Lucido, aktor * Abril 7 – Marc Santiago, aktor * Abril 19 – Bimby Aquino Yap, aktor * [[Abril 29]] – Mark Dave Nicolas, atleta sa track and field (namatay noong 2026) * [[Mayo 10]] – Jana Sitoy, artista at mangaawit * [[Hunyo 8]] – [[Ariana Markey]], manlalaro ng putbol * Agosto 1 – [[Marco Masa]], aktor * [[Agosto 15]] – [[Jael-Marie Guy]], manlalaro ng putbol * [[Setyembre 28]] – Cessa Moncera, aktres * [[Nobyembre 9]] – Mary Sophia Lauren King, artista * [[Nobyembre 14]] – Kaycee David, mang-aawit * [[Disyembre 11]] – Zyren Dela Cruz, artista == Kamatayan == * Enero 13 - Gido Babilonia (40), manlalaro ng ''basketball'' * Enero 15 - Pura Santillan-Castrence (101), manunulat at diplomatiko * Enero 16 - Lee Aguinaldo (73), pintor * Enero 16 - Jainal Antel Sali, Jr. (42) terorista (lider ng Islamikong terorista at malayang kilusang [[Abu Sayyaf]]) * Pebrero 1 - Generoso C. Camina (75), ''emeritus'' obispo ng Digos * Pebrero 19 - Antonio Serapio (69), politiko (Kinatawan ng [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod Valenzuela]]) * Marso 17 - Antonio M. Martinez (77), Hukom (dating Hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]) * Marso 24 - Jun Bernardino (60), ''sports director'' (dating ''board member'' ng ''[[Philippine Basketball Association]]'') * Abril 13 - Salvador J. Valdez, Jr. (70), Hukom (dating Hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]) * Abril 13 - Nicanor Yñiguez (91), politiko (dating Ispiker ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mababang kapulungan ng Pilipinas]]) * Mayo 17 - Cesar Nucum (Kuya Cesar) (73), ''radio presenter'' * Mayo 18 - [[Yoyoy Villame]] (74), mang-aawit at komedyante * Agosto 9 - Pete Roa (67), ''TV presenter'' * Agosto 18 - Vicente C. Manuel (68), obispo at apostoliko ''vicar emeritus'' ng San Jose * Agosto 27 - Ramon Zamora (72), aktor * Agosto 29 - Nenita Cortes-Daluz (68), mamamahayag sa radyo at politiko * Oktubre 18 - Juan Nicolasora Nilmar (91), emeritus obispo ng Kalibo * Oktubre 24 - Mita Pardo de Tavera (87), politiko (dating Kalihim ng Kapakanang Panlipunan at Pag-unlad) * Nobyembre 8 - Dulce Saguisag (64), politiko (dating Kalihim ng Kapakanang Panlipunan at Pag-unlad, at ang asawa ng dating Senador [[Rene Saguisag]]) * Nobyembre 13 - [[Wahab Akbar]] (47), politiko * Nobyembre 16 - Ross Rival (62), artista (''action movies'', ama ng aktres [[Maja Salvador]]) * Nobyembre 18 - Sedfrey Ordoñez (86), politiko (dating Kalihim ng Katarungan sa pamahalaan ni [[Corazon Aquino]]) * Disyembre 5th - Rene Villanueva (53) (''drama'') manunulat * Disyembre 15 - Ernest Santiago (78), ''fashion designer'' * Disyembre 15 - Ace Vergel (55), aktor * Disyembre 22 - Adrian Cristobal (75), manunulat at kolumnista. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2007 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2007 sa Pilipinas|*]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 0j2qwoj8g68wmjn6y6u4fqsk10sl0vr 0 250347 2232082 2224948 2026-10-06T10:02:52Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232082 wikitext text/x-wiki Idedetalye ng '''2006 sa Pilipinas''' ang mga mahahalagang kaganapan na nangyari sa Pilipinas noong taong 2006. == Mga Nanungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas]] ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Artemio Panganiban]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 21 - Tinalo ng boksingerong si [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] ng Mexico sa ika-sampung ''round'' sa pamamagitan ng ''technical knockout'' sa ''Thomas & Mack Center'', [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Estados Unidos]]. * Enero 27 - Si ''Marine Captain'' Nicanor Faeldon, na nakatakas mula sa punong-himpilan ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] noong Disyembre 14, 2005, ay muling nahuli ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Sandatahang Lakas ng Pilipinas (AFP)]]. === Pebrero === * Pebrero 4 -- Naganap ang isang ''stampede'' sa ''[[PhilSports Complex]]'', tinuguriang ''[[Wowowee]] stampede'', na nagiging sanhi ng pagkamatay ng 74 katao. * Pebrero 17—Pagguho ng putik sa [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]]. * Pebrero 22—Initaas bilang [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] ng [[Roman Catholic Church|Simbahang Romano Katoliko]] si [[Gaudencio Rosales]], ang Arsobispo ng [[Maynila]]. * Pebrero 24—Ipinahayag ang [[Katayuan ng kagipitan sa Pilipinas ng 2006|katayuan ng kagipitan]] bilang tugon sa mga bulung-bulungang kudeta. === Marso === * Marso 22—Tumayong bilang ika-79 na saksi ng depensa si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]] sa kanyang kasong kinahaharap na pandarambong. * Marso 24 - Ang Arsobispo ng Maynila na si [[Gaudencio Kardinal Rosales|Gaudencio Rosales]] ay hinirang bilang [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] ni [[Papa Benedicto XVI]] sa isang seremonya sa [[Roma]]. * Marso 28 -- ** Pansamantalang pinatigil ng ''Court of Appeals'' ang pag-iimbistiga ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] sa ''stampede'' sa [[PhilSports Complex|''PhilSports Arena'']] dahil sa di-umanong institusyunal na pagkiling laban sa [[ABS-CBN]]. ** Niyanig ng lindol ang [[Mindoro Occidental]] sa lakas na 5.1 sa [[Eskalang Richter]]. === Abril === * Abril 3 -- Sabi ni Resurreccion Borra ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] sa harap ng pandinig ng [[Kongreso ng Pilipinas|Senado]] ukol sa eskandalo ng "[[2005 krisis elektoral ng Pilipinas|Hello Garci]]", nagkaroon daw ng dayaan noong [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2004|pang-pangulong halalan ng 2004]]. * Abril 4 -- Ayon sa [[Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-Estadistika|Pambansang Tanggapan ng Estadistika]], aabot daw sa 141.7 milyon ang [[populasyon]] ng Pilipinas sa pagdating ng taong 2040 na halos doble sa taong 2007. * Abril 11—Binawi ng [[Malakanyang]] ang pagpapalabas ng anim na mga artista na magiging mga ''National Artist'', kabilang dito ang yumaong [[Artista|aktor]]-direktor na si [[Fernando Poe, Jr.]] * Abril 17—Ipinahayag ni  [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na isusunod niya ang pag-endorso ng isang panukalang batas na ninanais na tanggalin ang [[parusang kamatayan]], matapos niyang ipahayag na ibaba lahat ng nasintensiyahan ng kamatayan sa habang-buhay na pagkabilanggo. * Abril 20—Idineklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema]] na ang isang bahagi ng [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464 ng Pilipinas|Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464]] na labag sa konstitusyon, na nagbigay-daan para sa pagpapatuloy ng mga pagsisiyasat ng Kongreso. === Mayo === * Mayo 2 -- Hindi sinipot ng tatlong opisyal ng gabinete ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] ang isang pandinig ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na tila bagang paglabag sa kapasyahan ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464 ng Pilipinas|Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464]]. * Mayo 11 – Ang bagyong Caloy (pangalang pandaigdig: ''Typhoon Chanchu'') ay tumama sa kalupaan ng [[Samar]]. Sa pananalanta nito sa Pilipinas, 41 katao ang namatay.<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4990632.stm "China's typhoon death toll rises"] [[BBC|BBC News]].'' 05-19-2006. Hinango 10-21-2016.</ref> * Mayo 12—Tinuligsa ni [[Gaudencio Rosales|Gaudencio Kardinal Rosales]], gayun din ng [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP]], ang mga nilalaman ng nobelang ''[[Da Vinci Code]]'' ni [[Dan Brown]] na ginawang pelikula. * Mayo 13—Anim na katao ang namatay at lima ang inulat na nawawala nang tumaob ang isang bangka sa maalong dagat sa ibayong pulo ng [[Masbate]]. * Mayo 15—Sang-ayon kay Senador [[Miriam Defensor-Santiago]], makakatipid daw ang [[pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ng 5 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] kung aalisin ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kapalit ang isa lamang kamara sa ilalim ng [[sistemang parliamentaryo]]. [[Talaksan:Mount-Everest.jpg|thumb|Naabot ni ''mountaineer'' [[Leo Oracion]] ang tuktok ng [[Bundok Everest]] sa pamamagitan ng bahagi ng [[Nepal]].]] * Mayo 18—Naabot ng namumundok na si [[Leo Oracion]] ang tuktok ng [[Bundok Everest]] sa pamamagitan ng bahaging [[Nepal]]. Nakarating din roon sina [[Erwin Emata]] at [[Romi Garduce]]. * Mayo 24—Sa bisa ng Proklamasyon Blg. 1069, ipinahayag bilang ''National Artist'' (Pambansang [[Artista]]) si [[Fernando Poe, Jr.]] sa larangan ng [[pelikula]] sa kabila ng mga kontrobesiya sa kanyang nominasyon. === Hunyo === * Hunyo 2 -- Nagkita ang apat na marino ng [[Estados Unidos]] na nahaharap sa kasong [[panggagahasa sa Pilipinas]] at ang kanilang mga tagapag-akusa sa korte sa unang pagkakataon sa pormal na simula ng [[paglilitis]] sa kasong isinampa noong Disyembre 2005, na nag-ugat mula sa isang insidente sa isang bar sa [[Look ng Subic|Subic Bay]]. * Hunyo 3 ** Nagpahayag na hindi babayaran ng [[pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ang hinihinging pang-tubos para sa mga bihag na [[Mga Pilipino|Pilipino]] sa bansang [[Somalia]]. ** Sa korte ng [[Lungsod ng Makati]], nagpatuloy ang paglilitis sa kaso ng panggagahasa sa isang babae sa [[Subic]] laban sa mga suspek na marino ng [[Estados Unidos]]. * Hunyo 6 -- Pinasyahan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] at [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pagwawalang bisa sa [[parusang kamatayan]]. * Hunyo 13—Sang-ayon sa [[Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-Estadistika|Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-estadistika]], ang [[Zamboanga del Norte]] ang pinakamahirap na [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] sa Pilipinas kasama ang pito pang lalawigan sa [[Mindanao]]. Matatagpuan naman sa [[Luzon]] ang 10 sa pinakahuli sa mga mahihirap. * Hunyo 24—Nilagdaaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]] ang [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] Blg. 9346 na nagpapawalang-bisa sa parusang kamatayan. === Agosto === * [[Agosto 7]] – Tumitindi ang aktibidad ng bulkan ng [[Bulkang Mayon]], dahilan para itaas ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology ang antas ng alerto mula level 3 patungong level 4, na nag-udyok sa mga mandatoryong pamamaraan ng paglikas. * Agosto 11 — Nangyari ang pagtagas ng langis sa dalampasigan ng [[Guimaras]], na naging sanhi ng malaking pinsala sa kapaligiran. * [[Agosto 16]] – Ibinasura ng pagharang ng administrasyon sa Komite ng Hukuman ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] ang huling [[Kasong Impeachment sa Pilipinas|impeachment]] laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]]. * [[Agosto 24]] – Ibinasura ng plenaryo ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] ang [[Kasong Impeachment sa Pilipinas|impeachment]] laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]], sa botong 173–32. * [[Agosto 31]] – Ang petisyon ng grupong Sigaw ng Bayan para sa isang [[Inisyatibo ng mga Tao|Inisyatibo]] ng mga mamamayan para sa mga susog sa [[Konstitusyon ng Pilipinas|konstitusyon]] ay ibinasura ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] dahil walang batas na nagbibigay-daan. === Setyembre === * Setyembre 4 -- Tumangging makialam ang [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] sa petisyon na magkaroon ng isang plebisito para baguhin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas]]. * Setyembre 5 ** Ipinasa ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] ang isang resolusyon na magbibigay daan para masusugan ang [[Saligang Batas ng Pilipinas]] sa pamamagitan ng isang ''constituent assembly''. ** Naghanda ang [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] ng mga kasong kriminal laban sa may-ari at kapitan ng tanker na ''Solar I'' dahil sa pinakamalalang pagtagas ng langis sa karagatan malapit sa [[Guimaras]]. ** Muling nag-umpisa ang [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|usapang pangkapayapaan]] sa pagitan ng [[Pilipinas]] at ng ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' sa [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. *Setyembre 6 -- Maaring mahirapang magbayad ang may-ari ng ''M/T Solar 1'' sa mga naapektuhan ng pagtagas ng langis karagatang malapit sa [[Guimaras]] dahil sa hindi nila pagbayad ng seguro at pagtatalaga ng hindi lisensiyadong kapitan. *Setyembre 7 **Sinabi ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] na binuhay muli ang usapan upang mapaalis si [[Jose Maria Sison]] sa [[Netherlands]]. ** Sinabi ng mga eksperto na maaring patapos na ang pag-ugong ng [[Bulkang Mayon]]. * Setyembre 8 -- Pagkatapos ng tatlong araw ng [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|pag-uusap]] sa [[Kuala Lumpur]],[[Malaysia]], hindi nagkasundo ang mga kinatawan ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at ng separatistang ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' sa usapin hinggil sa lupain na dapat isama sa ''[[Autonomous Region in Muslim Mindanao]]''. * Setyembre 10—Pinirmahan ng [[Pilipinas]] at [[Hapon]] sa [[Finland]] ang ''Japan-Philippines Economic Partnership Agreement'' na nagpapatibay ng malayang kalakalan sa dalawang bansa. * Setyembre 11 ** Ibinaba ng mga bulkanolohista ang alerto sa [[Bulkang Mayon]] sa pangatlong antas mula sa pang-apat. ** Tinalo ni [[Efren Reyes]] si Rodney Morris at nanalo sa ''8-Ball Open Championship'' ng Daigdig sa [[Reno, Nevada|Reno]], [[Nevada]]. * Setyembre 12—Natapos ng isang ''board of marine inquiry'' ang imbestigasyon hinggil sa dahilan ng paglubog ng ''Solar 1'' sa karagatang malapit sa [[Guimaras]]. * Setyembre 26—Dininig ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang mga pangangatwiran ng mga partido na sumasang-ayon at tumututol sa pagsusog sa Saligang Batas. * Setyembre 27 ''et. seq.''—Pumasok sa Pilipinas ang [[Bagyong Milenyo]] (''Xangsane''). Sinuspinde ng pamahalaan ang klase sa lahat ng antas sa [[Kalakhang Maynila|Kamaynilaan]] at karatig lugar. Tinamaan nito ang [[Luzon]], Set. 28. Ayon sa ''Office of Civil Defense'' at iba pang sangay ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] noong Okt. 3, umabot na sa 197 ang bilang ng mga namatay at 22 pa ang nawawala sa pananalasa nito sa bansa. * Setyembre 27 -- [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|Kaugnay ng mga usapang kapayapaan]], hindi pumayag ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa kagustuhan ng separatistang [[Moro Islamic Liberation Front]] na isama ang 1,000 [[barangay]] sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]]. === Oktubre === * Oktubre 3 -- Lumihis ang landas ng Bagyong Neneng (pangalang internasyunal: ''Bebinca'') patungong Hilaga at Gitnang [[Luzon]]. Itinaas ng [[PAGASA]] ang Babala Bilang 1 sa mga lalawigan ng [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]],[[Quezon]] (kasama ang mga isla ng Polillo), [[Aurora]], [[Quirino]], [[Isabela]] at [[Cagayan]]. * [[Oktubre 10]] – Hindi bababa sa anim na tao ang namatay sa isang pambobomba sa [[Makilala, Cotabato]] noong [[pista|fiesta] ng bayan. Mas maaga sa araw na iyon, isang pagsabog ang nakasugat ng hindi bababa sa apat na tao sa [[Lungsod ng Tacurong]]. * [[Oktubre 17]] – Nagbarikada ang mga tagasuporta ni Mayor Jejomar Binay ng [[Makati]] sa harap ng city hall habang inilalabas ng [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] ang kanilang suspensyon laban sa Mayor, Bise Mayor at pitong konsehal. * [[Oktubre 25]] – Ibinasura ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na bumoto ng 8–7, ang petisyon ng grupong Sigaw ng Bayan (Shout of the People) para sa isang [[Konstitusyon ng Pilipinas|inisyatiba ng mamamayan sa konstitusyon]]. * [[Oktubre 31]] – Inaprubahan ng mga botante sa 29 na munisipalidad ng [[Maguindanao]] ang paglikha ng isang bagong lalawigan na bubuuin ng 10 bayan, na tatawaging [[Shariff Kabunsuan]]. Ito ang naging ika-80 lalawigan ng [[Pilipinas]] at ang ikaanim sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]]. === Nobyembre === *Nobyembre 11—Tumama ang Bagyong Queenie (''Chebi'') sa kalupaan ng [[Casiguran, Aurora]]. Itinaas ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]] ang mga babala ng bagyo sa hilagang [[Luzon]]. *Nobyembre 12—Tinalo ni Ronato Alcano si Ralf Souquet sa ''2006 Men's World 9-Ball Championship'' na ginanap sa [[Lungsod ng Pasay]], 17-11. *Nobyembre 15—Inaresto si [[Gregorio Honasan]], ang di-umanong pasimuno sa isang kudeta na naging dahilan ng [[Katayuan ng kagipitan sa Pilipinas ng 2006|katayuan ng kagipitan]] sa Pilipinas, sa [[Lungsod Quezon]].<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6149256.stm "Philippine 'coup plotter' seized"] [[BBC|BBC News]].'' 11-15-2006. Hinango 10-21-2016.</ref> *Nobyembre 18—Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] sa pamamagitan ng ''knock out'' sa kanilang laban sa boxing na ginanap sa [[Las Vegas]], [[Nevada]], [[Estados Unidos]]. * Nobyembre 30—Tinamaan ng [[Bagyong Reming]] ang [[Kabikulan]]. === Disyembre === * Disyembre 1 -- Nagdeklara ang lalawigan ng [[Albay]] ng ''state of calamity'' nang mamatay ang 198 katao sa pagragasa ng [[Bagyong Reming]].<ref>''[https://web.archive.org/web/20061206020532/http://news.yahoo.com/s/ap/20061201/ap_on_re_as/asia_storm "Storm, mudslides kill 198 in Philippines"]'' ''Associated Press'', sa pamamagitan ng ''[[Yahoo!|Yahoo! News]]''. 12-01-2006. Hinango 10-21-2016.</ref> * Disyembre 2 -- Itinatag bilang ika-80 na lalawigan ang [[Kapuluang Dinagat|Dinagat Islands]], sa pag-apruba ng Batas Republika Bilang 9355, sa isang plebisito. * Disyembre 3 -- Nagdeklara si [[Gloria Macapagal-Arroyo]], [[Pangulo ng Pilipinas|pangulo]] ng [[Pilipinas]], ng ''state of national calamity'' nang mamatay ang 406 katao pagkaraang magkaroon ng mga pagguho ng putik sa palibot ng [[Bulkang Mayon]] sa pagragasa ng Bagyong Reming.<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6203110.stm "Philippine mudslides a 'calamity'"] [[BBC|BBC News]].''12-03-2006. Hinango 10-21-2016.</ref> * Disyembre 4 -- Pagpasya sa kaso ng panggagahasa sa Subic. Hinatulang nagkasala si Daniel Smith. ==Palakasan== [[Larawan:Ustpopulation.jpg|thumb|right|160px|Ang mga manonood ng UST sa laro ng kampeonato ng UAAP.]] [[Larawan:SBC Little Indians.jpg|thumb|150px|right|Ang San Beda Little Indians habang ipinapakilala ang kanilang halftime sa finals ng seniors' basketball.]] * [[Enero 21]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] ang Mehikanong si [[Erik Morales]] sa isang ikasampung round na [[technical knockout]] sa [[Thomas & Mack Center]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]]. Ang tagumpay ay nagdulot ng kagalakan sa bansang sinalanta ng kahirapan at kawalang-tatag sa politika. * [[Pebrero 19]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[Red Bull Barako]] sa [[Philippine Basketball Association]] [[2006 PBA Fiesta Conference Playoffs|2005–06 Fiesta Conference]] matapos talunin ang [[Purefoods Chunkee Giants]] sa anim na laro. * [[Pebrero 24]]–[[Pebrero 25|25]], '''Wrestling''' – Ang [[WWE|World Wrestling Entertainment]] [[WWE Raw|RAW]] Live Tour ay huminto sa [[Araneta Coliseum]], tampok ang mga laban para sa [[World Heavyweight Championship (WWE, 2002–2013)|WWE Championship]], ang [[WWE Intercontinental Championship]], at ang [[WWE Women's Championship (1956–2010)|WWE Women's Championship]], bukod sa iba pa. Napanatili nina [[John Cena]], [[Shelton Benjamin]] at [[Trish Stratus]] ang kanilang mga titulo sa dalawang-gabing kaganapan sa gitna ng umaapaw na madla sa Araneta Coliseum. * [[Hulyo 2]], '''Boxing''' – Nanalo si [[Manny Pacquiao]] sa pamamagitan ng 12-round unanimous decision laban sa Mexicanong si [[Óscar Larios]] sa harap ng kanyang mga tagahanga sa bayan sa [[Araneta Coliseum]]. * [[Hulyo 21]], '''Basketball''' – Tinalo ng [[Purefoods Chunkee Giants]] ang [[Red Bull Barako]] sa Philippine Basketball Association [[2006 PBA Philippine Cup Playoffs#Finals|2006 Philippine Cup Finals]], 4–2 sa Araneta Coliseum. * [[Agosto 19]], '''Softball''' – Isang koponan ng [[Little League|Junior League]] [[softball]] mula sa [[Bacolod]] ang natalo ng isang koponan mula sa [[Naples, Florida]], 8–0, sa [[Junior League World Series (softball)|Junior League World Series]] na ginanap sa [[Kirkland, Washington]] * [[Setyembre 11]], '''Billiards''' – Nanalo si Efren Reyes sa World 8-Ball Open Championship sa [[Reno, Nevada]], tinalo si [[Rodney Morris]], 8–6. * [[Setyembre 22]], '''Collegiate Basketball''' – Nanalo ang [[San Beda Red Lions|San Beda College]] sa [[NCAA Season 82|82nd NCAA seniors' basketball tournament]], tinalo ang [[PCU Dolphins|Philippine Christian University]] (PCU). Tinalo ng [[San Sebastian Staglets|San Sebastian College-Recoletos]] ang [[PCU Baby Dolphins|PCU High School]] upang mapanalunan ang kampeonato sa juniors'. * [[Oktubre 2]], '''Collegiate Basketball''' – Tinalo ng [[UST Growling Tigers|University of Santo Tomas]] ang [[Ateneo Blue Eagles|Ateneo de Manila University]], 76–74, sa overtime, sa ikatlong laro ng [[UAAP Season 69|ika-69 na UAAP men's basketball tournament]]. Ang kanilang [[UST Tigresses|katapat na pambabae]] ay nanalo sa kampeonato ng Kababaihan habang ang [[Ateneo Blue Eaglets|Ateneo juniors team]] ay nanalo sa kampeonato ng Juniors. * [[Oktubre 21]]–[[Oktubre 22|22]], '''Wrestling''' – Ang [[WWE Friday Night SmackDown|''WWE SmackDown!'' Survivor Series Tour]] ay magtatapos sa [[Araneta Coliseum]]. * [[Nobyembre 12]], '''Billiards''' – Tinalo ng manlalaro ng bilyar na si [[Ronato Alcano]] si [[Ralf Souquet]] sa [[2006 WPA Men's World Nine-ball Championship]] sa [[Pasay]], 17 racks laban sa 11. * [[Nobyembre 18]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] sa kanilang laban sa boksing na ginanap sa [[Thomas & Mack Center]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]]. (AP via Yahoo! Sports) ==Telebisyon== {{main|2006 sa telebisyon sa Pilipinas}} * [[Disyembre 10]] – Idineklara si [[Mau Marcelo]] bilang unang ''[[Philippine Idol]]'' sa palabas ng mga huling resulta na ginanap sa [[Araneta Coliseum]]. (INQ7.net) == Kapanganakan == ===Enero=== * Enero 19 – JB Agustin, aktor at pilantropo * [[Enero 27]] – Niana Guerrero, mananayaw ===Pebrero=== * [[Pebrero 8]] - [[Emman Atienza]], artista at personalidad sa social media (namatay noong 2025) * [[Pebrero 17]] - Maki, mang-aawit * [[February 26]] - Dayara Shane, aktres ===Marso=== * [[Marso 4]] – JM Canlas, aktor (namatay noong 2023) * [[Marso 16]] – Bryce Eusebio, aktor ===Abril=== * Abril 10 – [[Sofia Pablo]], aktres * [[Abril 11]] – Jana Indanan, aktres at mananayaw ===Mayo=== * Mayo 3 – [[Mutya Orquia]], aktres * Mayo 14 – Fyang, influencer ng social media, modelo at aktres * [[Mayo 30]] – Liana Mae, aktres ===Hunyo=== * [[Hunyo 22]] – Francis Concepcion, mang-aawit at aktor, miyembro ng [[TNT Boys]] * Hunyo 23 – CX Navarro, aktor ===Hulyo=== * [[Hulyo 7]] – John Clifford, aktor ===Agosto=== * Agosto 5 – [[James David Graham]], aktor * [[Agosto 23]] – Aiyana Waggoner, aktres at modelo ===Setyembre=== * Setyembre 2 – Josh de Guzman, aktor * Setyembre 14 – Hannah Vito, aktres * Setyembre 28 – Cessa Moncera, aktres ===Oktubre=== * Oktubre 24 – Allyson McBride, aktres ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 3]] – Natalie Oca, manlalaro ng putbol ===Disyembre=== * Disyembre 3 – Krystal Brimner, aktres * Disyembre 12 – Kai Montinola, aktres, mang-aawit, at modelo * Disyembre 15 – Kenneth Gutierrez, Internet personalidad * Disyembre 30 – [[David Remo]], aktor at modelo ==Kamatayan== * [[Enero 2]] – [[Cecilia Muñoz-Palma]], [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court Associate Justice]] at [[Constitution of the Philippines|Constitutional Commission]] president (b. 1914) * [[Enero 11]] – Amir bin Muhammad Baraguir, [[Sultanato ng Maguindanao|Sultan ng Maguindanao]] (b. 1960) * [[Enero 13]] - Marc Ysrael Bernos, Alkalde ng [[La Paz, Abra|La Paz]] (b. 1985) * [[Enero 23]] – [[Ernie Baron]], mamamahayag sa telebisyon, host, at imbentor (b. 1940) * [[Enero 29]] – [[Andrew Gonzalez]], tagapagturo at lingguwista (b. 1940) * [[Pebrero 4]] – [[Rosa del Rosario]], artista (b. 1917) * [[Pebrero 14]] – [[Ramon Bagatsing]], pinakamatagal na paglilingkod [[Alkalde ng Maynila]] mula 1971 hanggang 1986, [[Pagbomba sa Plaza Miranda]] nakaligtas (b. 1916) * [[Abril 5]] – Don Antonio Madrigal, ama ni Senador [[Jamby Madrigal]] (b. 1918) * [[Abril 23]] – [[Chat Silayan]], aktres at dating beauty queen (b. 1960) * [[Abril 12]] – Luzviminda Puno, [[Supreme Court of the Philippines|Clerk of Court of the Supreme Court]] at asawa ni Chief Justice Puno (b. 1940) * [[Mayo 2]] – [[Tonette Lopez]], aktibistang Pilipino * [[Mayo 6]] – Allen Cudal, gitarista ng [[Greyhoundz (band)|Greyhoundz]] (b. 1982) * [[Mayo 29]] – Sotero Llamas, politiko (b. 1951) * [[Hunyo 1]] – [[Mariano Yogore]], Filipino microbiologist (b. 1921) * [[Hunyo 17]] – Hilario P. Davide Sr., guro at politiko sa Filipino (b. 1905) * [[Hunyo 27]] – Delfinito Albano, alkalde ng [[Ilagan]] (b. 1960) * [[Hulyo 26]] – Romualdo Vicencio, nanunungkulan [[House of Representatives of the Philippines|congressman]], [[Legislative district of Northern Samar|2nd district]] ng [[Northern Samar]] (b. 1934) * [[Agosto 14]] – Analiza "Hazel" Recheta, Arnel Guiao at Ismael Cabugayan, mga mamamahayag sa telebisyon ng ABC 5 * [[Agosto 18]] – [[Jose Cabalum Sr.]], Filipino educator at founder ng Cabalum Western College sa Iloilo City (b. 1915) * [[Agosto 25]] – Gregorio Cendana, punong opisyal ng impormasyon sa panahon ng pagkapangulo ni [[Ferdinand Marcos|Marcos]] (b. 1930) * [[Agosto 28]] – Joey Rufino, dating executive director ng [[Lakas-Christian Muslim Democrats|LAKAS]] (b. 1954) * [[Setyembre 4]] – [[Khadaffy Janjalani]], Filipino Islamist (b. 1975) * [[Setyembre 18]] – [[Eddie Mercado]], host ng telebisyon (b. 1938) * [[Setyembre 19]] – [[Conrado M. Vasquez]], [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court Associate Katarungan]] at [[Philippine Ombudsman|Ombudsman]] (b. 1913) * [[Setyembre 20]] – Jojo Lapus, mamamahayag sa pahayagan at manunulat ng iskrip sa telebisyon (b. 1945) * [[Oktubre 3]] – [[Alberto Ramento]], obispo ng [[Philippine Independent Church]] (b. 1937) * [[Oktubre 7]] – [[Dan Campilan]], mamamahayag sa telebisyon (b. 1980) * [[Nobyembre 2]] – [[Rafael Donato (akademiko)|Rafael Donato]], tagapagturo at lingguwista (b. 1938) * [[Nobyembre 11]] – James Bersamin, miyembro ng lupon ng 2nd District ng Abra (b. 1950) * [[Nobyembre 24]] – [[Maximo V. Soliven]], mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (b. 1933) * [[Nobyembre 28]] – Rosita Quinto Stecza, 1950s na artista sa ilalim ng screen name na ''Rosa Mia'' (b. 1924) * [[Nobyembre 29]] – [[Victoria Quirino-Delgado]], gumanap bilang [[First Lady of the Philippines]] noong termino ng kanyang biyudo na ama (b. 1929) * [[Nobyembre 30]] – [[Rafael Buenaventura]], dating gobernador ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] (b. 1938) * [[Disyembre 4]] – Ernesto Gidaya, retiradong heneral at [[Minor political parties in the Philippines|Veterans Freedom Party]] incumbent [[House of Representatives of the Philippines|congressman]] (b. 1926) * [[Disyembre 16]] – Luis Bersamin, nanunungkulan [[House of Representatives of the Philippines|congressman]], [[Pambatasan na distrito ng Abra|nag-iisang distrito]] ng [[Abra (lalawigan)|Abra]] (b. 1944) * [[Disyembre 20]] – [[Ben Arda]], Pilipinong propesyonal na manlalaro ng golp (b. 1929) * [[Disyembre 21]] – [[Ramon Obusan]], koreograpo, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining para sa Sayaw]] (b. 1938) * [[Disyembre 22]] – Danilo Ayala Bernardo, mamamahayag (b. 1948) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2006 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2006 sa Pilipinas|*]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] jp0m2g5qqdte36ce0qsedep1gpr592h 0 256441 2232064 2224141 2026-10-06T09:52:49Z ~2026-53137-20 167119 2232064 wikitext text/x-wiki Ang '''2001 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2001]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Joseph Estrada]] (LAMMP) <small>(Hanggang Enero 20)</small>, [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) <small>(Mula Enero 20)</small> * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) <small>(Hanggang Enero 20)</small>, [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) <small>(Mula Enero 20)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Aquilino Pimentel, Jr.|Aquilino Pimentel]] <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>; [[Franklin Drilon]] <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Arnulfo Fuentebella]] <small>(Hanggang Enero 20)</small>, [[Feliciano Belmonte, Jr.]] <small>(Enero 20-Hunyo 30)</small>, [[Jose de Venecia, Jr.|Jose C. de Venecia, Jr.]] <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-11 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 8)</small>, ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hulyo 23)</small> == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan === * '''Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga armadong alitan:''' Himagsikang Komunista, [[Himagsikang Moro]] * '''Halalan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * Enero 16 - Matapos bumoto ang 11 senador na huwag buksan ang pangalawang sobre, na naglalaman ng mga dokumento laban kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]], lumakad paalis ang mga taga-usig. [[Talaksan:Arroyo inauguration.jpg|thumb|[[Gloria Macapagal Arroyo]], ang ika-14 na Pangulo ng Pilipinas.]] * Enero 17-20 – [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA]] ay tumagal ng 4 na araw. Ang [[pagsasakdal]] laban kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]], na inakusahan ng paglalaro ng ''jueteng'', ay natapos at nagbunsod sa [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Ikalawang Rebolusyong Lakas ng Bayan sa EDSA o Lakas ng Bayan II]]. Ang kanyang [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang-Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] ay sumunod sa kanya bilang ika-14 Pangulo ng Republika. ** Enero 17 - Ang makasaysayang [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Rebolusyon sa EDSA II]] ay nagsimula sa ''[[Dambana ng EDSA|People Power Shrine]]''. ** Enero 19 - Sina Kalihim ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Tanggulan]] Orly Mercado, ''Chief of Staff'' ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] Heneral Angelo Reyes at Hepe ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] Direktor Heneral [[Panfilo Lacson]] ay tumiwalag sa administrasyong Estrada. ** Enero 20 - '''''Pagpapatalsik kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]] sa [[Palasyo ng Malakanyang|Malacañang]]:''''' Napatalsik sa [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Rebolusyon sa EDSA II]] si [[Joseph Estrada|Estrada]]; si [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang-Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] ay nagng Pangulo. * Enero 22 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-99]] na lungsod ang [[Vigan]] sa Ilocos Sur, alinsunod sa Batas Republika Blg. 8988, pinagtibay Disyembe 27, 2000. * Pebrero 3 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-100]] lungsod ang [[San Fernando, Pampanga]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8990, pinagtibay Enero 26. [[Talaksan:Zamboanga Sibugay in Philippines.svg|thumb|Kinaroroonan ng [[Zamboanga Sibugay|Lalawigan ng Zamboanga Sibugay]].]] * Pebrero 22 – Itinatag bilang ika-79 na lalawigan ang [[Zamboanga Sibugay]], sa pamamagitan ng Batas Republika Blg. 8973 na nilagdaan bilang batas ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]]. * Marso 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-101]] lungsod ang [[Tanauan|Tanauan, Batangas]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9005, pinagtibay Pebrero 2. * Marso 24 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-102 at ika-103]] na mga lungsod (mula sa lalawigan ng Albay) ang [[Ligao]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9008, pinagtibay Pebrero 21; at [[Tabaco, Albay|Tabaco]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9020, pinagtibay Marso 5. * Marso 28 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-104, ika-105 at ika-106]] na mga lungsod ang [[Cauayan, Isabela]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9017, pinagtibay Pebrero 28; [[Candon|Candon, Ilocos Sur]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9018, at [[Alaminos, Pangasinan]], sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9025,<ref>''[http://alaminoscity.gov.ph/discover-alaminos/local-history.html "Local History; Timeline"]. City of Alaminos.'' Hinango 06-06-2017.</ref> kapwa pinagtibay Marso 5. * Marso 31 – Idineklarang mga lungsod ang mga sumusunod: ** [[Escalante|Escalante, Negros Occidental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-107]], Batas Republika Blg. 9014, pinagtibay Pebrero 28. ** [[Panabo|Panabo, Davao del Norte]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-108]], Batas Republika Blg. 9015, pinagtibay Pebrero 28. ** [[Tanjay|Tanjay, Negros Oriental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-109]], Batas Republika Blg. 9026, pinagtibay Marso 5. ** [[Sipalay|Sipalay, Negros Occidental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-110]], Batas Republika Blg. 9027, pinagtibay Marso 5. ** [[Himamaylan|Himamaylan, Negros Occidental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-111]], Batas Republika Blg. 9028, pinagtibay Marso 5. * Abril 21 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-112 at ika-113]] na mga lungsod ang [[Malabon]], bilang Mataas na Urbanisadong Lungsod alinsunod sa Batas Republika Blg. 9019, at [[Calamba, Laguna]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9024, kapwa pinagtibay Marso 5. * Abril 25 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-114]] na lungsod ang [[Isabela, Basilan]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9023, pinagtibay Marso 5. * Abril 30 - Mayo - Protesta sa [[EDSA Tres|EDSA III]].<ref>Marco Garrido (2008). ''"Civil and Uncivil Society Symbolic Boundaries and Civic Exclusion in Metro Manila". Philippine Studies.'' '''56'''. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/42633976 42633976].</ref> * Mayo 14 - Pangkalahatang halalang pambansa, 2001. * Mayo 27 - '''''Mga pagdukot ng Abu Sayyaf sa Dos Palmas:''''' Naganap sa [[Palawan]], krisis ay tumagal ng 12 buwan. * Agosto 18 - Isang sunog ang kumalat sa ''Manor Hotel'' sa [[Lungsod Quezon]] at pumatay ng hindi bababa sa 68-katao. * Agosto 25 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-115]] lungsod ang [[Gapan|Gapan, Nueva Ecija]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9022, pinagtibay Marso 5. * Setyembre 11 – '''''[[Mga pag-atake noong Setyembre 11|Mga Pag-atake (9/11) sa Amerika]]:''''' Naganap sa [[Estados Unidos]], kabilang ang 16 na [[Pilipinas|Pilipino]] sa higit 3000-kataong namatay. ==Negosyo at ekonomiya== * [[Setyembre]] – Inilunsad ng [[Sun Cellular|Digital Mobile Philippines]] ang Sun Cellular upang magbigay ng mga wireless na pampubliko at pribadong serbisyo ng telekomunikasyon.<ref>{{Banggitin ang web |title=Tungkol sa Amin |url=https://suncellular.com.ph/about#:~:text=Digitel%20Mobile%20Philippines%2C%20Inc.,public%20and%20private%20telecommunications%20services. |access-date=Abril 30, 2022 |website=Sun Cellular}}</ref> ==Palakasan== * [[Marso 30]]–[[Abril 1]] – Ang Pilipinas ang magiging punong-abala ng [[2001 Asian Beach Volleyball Championship]]. * [[Mayo 18]] – Ang [[San Miguel Beermen]] ay nanalo ng kanilang ika-16 na titulo sa PBA, matapos nilang makuha ang kanilang finals series laban sa [[Barangay Ginebra Kings]] sa game 6 ng [[2001 PBA All-Filipino Cup]]. * [[Agosto 24]] – Ang [[Batang Red Bull Thunder]] ay nanalo ng titulo sa Commissioner's Cup sa kanilang ikalawang season at ikalimang conference lamang. Tinalo ng Thunder ang [[San Miguel Beermen]] sa Game Six para sa isang 4–2 na panalo sa serye. * [[Setyembre 8]]–[[Setyembre 17|17]] – Ang Pilipinas ay makikipagkumpitensya sa [[2001 Southeast Asian Games]] sa [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. * [[Disyembre 16]] – Napanalunan ng [[Sta. Lucia Realtors]] ang kanilang kauna-unahang titulo sa PBA matapos ang walong taong pakikilahok sa liga, kung saan tinalo nila ang defending champions na [[San Miguel Beermen]] sa anim na laro. == Kapanganakan == * [[Pebrero 5]] – [[Juan Karlos Labajo]], mang-aawit at tagapalabas * [[Enero 6]]: ** [[Cassy Legaspi]], aktres ** [[Mavy Legaspi]], aktor * [[Enero 27]] - [[Aiah|Aiah Arceta]], modelo, mang-aawit, at miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Pebrero 5]] – [[Juan Karlos Labajo]], mang-aawit * [[Pebrero 13]]: ** [[Pinoy Big Brother: Otso|Jelay Pilones]], kasambahay ** [[Carl Tamayo]], manlalaro ng basketball * [[Pebrero 15]] – [[Angeli Nicole Sanoy]], aktres * [[Marso 6]] – Rere Madrid, aktres * [[Marso 28]] – [[Pinoy Big Brother: Otso|Missy Quino]], aktres at kasambahay; [[Alas Alvarez]], mang-aawit, manunulat ng kanta, producer, at miyembro ng [[Alamat (band)|Alamat]] * [[Abril 18]] – [[Gelo Rivera]], internet personality * [[Abril 22]] – [[Kevin Quiambao]], basketball player * [[Abril 27]] – [[Akira Morishita]], aktor, mang-aawit, at miyembro ng [[BGYO]] * [[Abril 29]] – Faith Da Silva, aktres * [[Mayo 13]] - [[Dustin Yu]], aktor * [[Mayo 24]] – [[Darren Espanto]], mang-aawit at tagapalabas * [[Hunyo 4]] – Shuvee Etrata, aktres at modelo * [[Hunyo 14]] – Sandro Muhlach, artista * [[Hunyo 20]] – Mima Alicia, vlogger na pampulitika (namatay noong 2026) * [[Agosto 3]] – Agnes "Angeli" Khang, [[Kopino|Filipino-Korean]] aktres at dating modelo * [[Agosto 16]] – [[Lianne Valentin]], aktres * [[Agosto 23]] – [[Zaijian Jaranilla]], aktor * [[Agosto 27]] – Zonia Mejia, aktres * [[Agosto 30]] – Christine Bermas, aktres at mang-aawit * [[Setyembre 14]] - [[Colet (mang-aawit)|Colet Vergara]], mang-aawit, manunulat ng kanta, at miyembro ng Bini * [[Setyembre 19]] - Raven Rigor, aktor at modelo * [[Oktubre 18]] – [[Rans Rifol]], dating miyembro ng [[MNL48]] * [[Oktubre 24]] – [[Joaquin Domagoso]], aktor * [[Oktubre 31]] – Amy Nobleza, mang-aawit at aktres * [[Nobyembre 2]] – Sean Tristan, personalidad sa internet * [[Nobyembre 5]]: ** [[Atasha Muhlach]], personalidad sa media ** Andres Muhlach, personalidad sa media * [[Nobyembre 7]] – [[Grae Fernandez]], aktor * [[Disyembre 6]] – [[Zack Tabudlo]], mang-aawit at manunulat ng kanta * [[Disyembre 14]] – [[Alyssa Solomon]], manlalaro ng balibol * [[Disyembre 19]] – Mika Gorospe, mang-aawit == Kamatayan == * [[Marso 13]] – [[Encarnacion Alzona]], mananalaysay, tagapagturo at suffragist. (ipinanganak [[1895]]) * [[Agosto 19]] – [[Felicisimo Fajardo]], Olympic basketball player (ipinanganak [[1915]]) * [[Oktubre 3]] – [[Alfie Almario]], basketball player (ipinanganak [[1963]]) * [[Oktubre 12]] – [[Eddie Rodriguez]], direktor ng pelikula (ipinanganak [[1932]]) * [[Nobyembre 7]] – [[Nida Blanca]], aktres (ipinanganak 1936) * [[Nobyembre 8]] – [[Valentin Eduque]], coach at manlalaro ng basketball (ipinanganak [[1927]]) * [[Nobyembre 23]] – Maria Teresa Carlson, aktres (ipinanganak 1963) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2001 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2001 sa Pilipinas|*]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 23emmwq6p3he99h9sy1yg3lszrzpqtx 2232075 2232064 2026-10-06T09:58:10Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232075 wikitext text/x-wiki Ang '''2001 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2001]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Joseph Estrada]] (LAMMP) <small>(Hanggang Enero 20)</small>, [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) <small>(Mula Enero 20)</small> * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) <small>(Hanggang Enero 20)</small>, [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) <small>(Mula Enero 20)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Aquilino Pimentel, Jr.|Aquilino Pimentel]] <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>; [[Franklin Drilon]] <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Arnulfo Fuentebella]] <small>(Hanggang Enero 20)</small>, [[Feliciano Belmonte, Jr.]] <small>(Enero 20-Hunyo 30)</small>, [[Jose de Venecia, Jr.|Jose C. de Venecia, Jr.]] <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-11 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 8)</small>, ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hulyo 23)</small> == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan === * '''Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga armadong alitan:''' Himagsikang Komunista, [[Himagsikang Moro]] * '''Halalan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * Enero 16 - Matapos bumoto ang 11 senador na huwag buksan ang pangalawang sobre, na naglalaman ng mga dokumento laban kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]], lumakad paalis ang mga taga-usig. [[Talaksan:Arroyo inauguration.jpg|thumb|[[Gloria Macapagal Arroyo]], ang ika-14 na Pangulo ng Pilipinas.]] * Enero 17-20 – [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA]] ay tumagal ng 4 na araw. Ang [[pagsasakdal]] laban kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]], na inakusahan ng paglalaro ng ''jueteng'', ay natapos at nagbunsod sa [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Ikalawang Rebolusyong Lakas ng Bayan sa EDSA o Lakas ng Bayan II]]. Ang kanyang [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang-Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] ay sumunod sa kanya bilang ika-14 Pangulo ng Republika. ** Enero 17 - Ang makasaysayang [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Rebolusyon sa EDSA II]] ay nagsimula sa ''[[Dambana ng EDSA|People Power Shrine]]''. ** Enero 19 - Sina Kalihim ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Tanggulan]] Orly Mercado, ''Chief of Staff'' ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] Heneral Angelo Reyes at Hepe ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] Direktor Heneral [[Panfilo Lacson]] ay tumiwalag sa administrasyong Estrada. ** Enero 20 - '''''Pagpapatalsik kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Joseph Estrada|Estrada]] sa [[Palasyo ng Malakanyang|Malacañang]]:''''' Napatalsik sa [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Rebolusyon sa EDSA II]] si [[Joseph Estrada|Estrada]]; si [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang-Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] ay nagng Pangulo. * Enero 22 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-99]] na lungsod ang [[Vigan]] sa Ilocos Sur, alinsunod sa Batas Republika Blg. 8988, pinagtibay Disyembe 27, 2000. * Pebrero 3 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-100]] lungsod ang [[San Fernando, Pampanga]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8990, pinagtibay Enero 26. [[Talaksan:Zamboanga Sibugay in Philippines.svg|thumb|Kinaroroonan ng [[Zamboanga Sibugay|Lalawigan ng Zamboanga Sibugay]].]] * Pebrero 22 – Itinatag bilang ika-79 na lalawigan ang [[Zamboanga Sibugay]], sa pamamagitan ng Batas Republika Blg. 8973 na nilagdaan bilang batas ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]]. * Marso 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-101]] lungsod ang [[Tanauan|Tanauan, Batangas]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9005, pinagtibay Pebrero 2. * Marso 24 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-102 at ika-103]] na mga lungsod (mula sa lalawigan ng Albay) ang [[Ligao]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9008, pinagtibay Pebrero 21; at [[Tabaco, Albay|Tabaco]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9020, pinagtibay Marso 5. * Marso 28 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-104, ika-105 at ika-106]] na mga lungsod ang [[Cauayan, Isabela]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9017, pinagtibay Pebrero 28; [[Candon|Candon, Ilocos Sur]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9018, at [[Alaminos, Pangasinan]], sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9025,<ref>''[http://alaminoscity.gov.ph/discover-alaminos/local-history.html "Local History; Timeline"]. City of Alaminos.'' Hinango 06-06-2017.</ref> kapwa pinagtibay Marso 5. * Marso 31 – Idineklarang mga lungsod ang mga sumusunod: ** [[Escalante|Escalante, Negros Occidental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-107]], Batas Republika Blg. 9014, pinagtibay Pebrero 28. ** [[Panabo|Panabo, Davao del Norte]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-108]], Batas Republika Blg. 9015, pinagtibay Pebrero 28. ** [[Tanjay|Tanjay, Negros Oriental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-109]], Batas Republika Blg. 9026, pinagtibay Marso 5. ** [[Sipalay|Sipalay, Negros Occidental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-110]], Batas Republika Blg. 9027, pinagtibay Marso 5. ** [[Himamaylan|Himamaylan, Negros Occidental]], [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-111]], Batas Republika Blg. 9028, pinagtibay Marso 5. * Abril 21 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-112 at ika-113]] na mga lungsod ang [[Malabon]], bilang Mataas na Urbanisadong Lungsod alinsunod sa Batas Republika Blg. 9019, at [[Calamba, Laguna]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9024, kapwa pinagtibay Marso 5. * Abril 25 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-114]] na lungsod ang [[Isabela, Basilan]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9023, pinagtibay Marso 5. * Abril 30 - Mayo - Protesta sa [[EDSA Tres|EDSA III]].<ref>Marco Garrido (2008). ''"Civil and Uncivil Society Symbolic Boundaries and Civic Exclusion in Metro Manila". Philippine Studies.'' '''56'''. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/42633976 42633976].</ref> * Mayo 14 - Pangkalahatang halalang pambansa, 2001. * Mayo 27 - '''''Mga pagdukot ng Abu Sayyaf sa Dos Palmas:''''' Naganap sa [[Palawan]], krisis ay tumagal ng 12 buwan. * Agosto 18 - Isang sunog ang kumalat sa ''Manor Hotel'' sa [[Lungsod Quezon]] at pumatay ng hindi bababa sa 68-katao. * Agosto 25 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-115]] lungsod ang [[Gapan|Gapan, Nueva Ecija]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 9022, pinagtibay Marso 5. * Setyembre 11 – '''''[[Mga pag-atake noong Setyembre 11|Mga Pag-atake (9/11) sa Amerika]]:''''' Naganap sa [[Estados Unidos]], kabilang ang 16 na [[Pilipinas|Pilipino]] sa higit 3000-kataong namatay. ==Negosyo at ekonomiya== * [[Setyembre]] – Inilunsad ng [[Sun Cellular|Digital Mobile Philippines]] ang Sun Cellular upang magbigay ng mga wireless na pampubliko at pribadong serbisyo ng telekomunikasyon.<ref>{{Banggitin ang web |title=Tungkol sa Amin |url=https://suncellular.com.ph/about#:~:text=Digitel%20Mobile%20Philippines%2C%20Inc.,public%20and%20private%20telecommunications%20services. |access-date=Abril 30, 2022 |website=Sun Cellular}}</ref> ==Palakasan== * [[Marso 30]]–[[Abril 1]] – Ang Pilipinas ang magiging punong-abala ng [[2001 Asian Beach Volleyball Championship]]. * [[Mayo 18]] – Ang [[San Miguel Beermen]] ay nanalo ng kanilang ika-16 na titulo sa PBA, matapos nilang makuha ang kanilang finals series laban sa [[Barangay Ginebra Kings]] sa game 6 ng [[2001 PBA All-Filipino Cup]]. * [[Agosto 24]] – Ang [[Batang Red Bull Thunder]] ay nanalo ng titulo sa Commissioner's Cup sa kanilang ikalawang season at ikalimang conference lamang. Tinalo ng Thunder ang [[San Miguel Beermen]] sa Game Six para sa isang 4–2 na panalo sa serye. * [[Setyembre 8]]–[[Setyembre 17|17]] – Ang Pilipinas ay makikipagkumpitensya sa [[2001 Southeast Asian Games]] sa [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. * [[Disyembre 16]] – Napanalunan ng [[Sta. Lucia Realtors]] ang kanilang kauna-unahang titulo sa PBA matapos ang walong taong pakikilahok sa liga, kung saan tinalo nila ang defending champions na [[San Miguel Beermen]] sa anim na laro. == Kapanganakan == * [[Pebrero 5]] – [[Juan Karlos Labajo]], mang-aawit at tagapalabas * [[Enero 6]]: ** [[Cassy Legaspi]], aktres ** [[Mavy Legaspi]], aktor * [[Enero 27]] - [[Aiah|Aiah Arceta]], modelo, mang-aawit, at miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Pebrero 5]] – [[Juan Karlos Labajo]], mang-aawit * [[Pebrero 13]]: ** [[Pinoy Big Brother: Otso|Jelay Pilones]], kasambahay ** [[Carl Tamayo]], manlalaro ng basketball * [[Pebrero 15]] – [[Angeli Nicole Sanoy]], aktres * [[Marso 6]] – Rere Madrid, aktres * [[Marso 28]] – [[Pinoy Big Brother: Otso|Missy Quino]], aktres at kasambahay; [[Alas Alvarez]], mang-aawit, manunulat ng kanta, producer, at miyembro ng [[Alamat (band)|Alamat]] * [[Abril 18]] – [[Gelo Rivera]], internet personality * [[Abril 22]] – [[Kevin Quiambao]], basketball player * [[Abril 27]] – [[Akira Morishita]], aktor, mang-aawit, at miyembro ng [[BGYO]] * [[Abril 29]] – Faith Da Silva, aktres * [[Mayo 13]] - [[Dustin Yu]], aktor * [[Mayo 24]] – [[Darren Espanto]], mang-aawit at tagapalabas * [[Hunyo 4]] – Shuvee Etrata, aktres at modelo * [[Hunyo 14]] – Sandro Muhlach, artista * [[Hunyo 20]] – Mima Alicia, vlogger na pampulitika (namatay noong 2026) * [[Agosto 3]] – Agnes "Angeli" Khang, [[Kopino|Filipino-Korean]] aktres at dating modelo * [[Agosto 16]] – [[Lianne Valentin]], aktres * [[Agosto 23]] – [[Zaijian Jaranilla]], aktor * [[Agosto 27]] – Zonia Mejia, aktres * [[Agosto 30]] – Christine Bermas, aktres at mang-aawit * [[Setyembre 14]] - [[Colet (mang-aawit)|Colet Vergara]], mang-aawit, manunulat ng kanta, at miyembro ng Bini * [[Setyembre 19]] - Raven Rigor, aktor at modelo * [[Oktubre 18]] – [[Rans Rifol]], dating miyembro ng [[MNL48]] * [[Oktubre 24]] – [[Joaquin Domagoso]], aktor * [[Oktubre 31]] – Amy Nobleza, mang-aawit at aktres * [[Nobyembre 2]] – Sean Tristan, personalidad sa internet * [[Nobyembre 5]]: ** [[Atasha Muhlach]], personalidad sa media ** Andres Muhlach, personalidad sa media * [[Nobyembre 7]] – [[Grae Fernandez]], aktor * [[Disyembre 6]] – [[Zack Tabudlo]], mang-aawit at manunulat ng kanta * [[Disyembre 14]] – [[Alyssa Solomon]], manlalaro ng balibol * [[Disyembre 19]] – Mika Gorospe, mang-aawit == Kamatayan == * [[Marso 13]] – [[Encarnacion Alzona]], mananalaysay, tagapagturo at suffragist. (ipinanganak [[1895]]) * [[Agosto 19]] – [[Felicisimo Fajardo]], Olympic basketball player (ipinanganak [[1915]]) * [[Oktubre 3]] – [[Alfie Almario]], basketball player (ipinanganak [[1963]]) * [[Oktubre 12]] – [[Eddie Rodriguez]], direktor ng pelikula (ipinanganak [[1932]]) * [[Nobyembre 7]] – [[Nida Blanca]], aktres (ipinanganak 1936) * [[Nobyembre 8]] – [[Valentin Eduque]], coach at manlalaro ng basketball (ipinanganak [[1927]]) * [[Nobyembre 23]] – Maria Teresa Carlson, aktres (ipinanganak 1963) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2001 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:2001 sa Pilipinas|*]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 4i5xt41i4ln1zumulxdprl6fhf9z7rn 0 257551 2232065 2231346 2026-10-06T09:53:40Z ~2026-53137-20 167119 2232065 wikitext text/x-wiki Ang '''2002 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2002]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] - [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] - [[Teofisto Guingona, Jr.]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]] - [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]] - [[Jose de Venecia, Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] - [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]] - [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]] == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan at mga Paksa === * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga armadong alitan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga Halalan:''' ''Wala'' * '''Mga Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * [[Enero 31]] – Ang [[Sandiganbayan]], na kumikilos batay sa mga mosyon para sa muling pagsasaalang-alang mula sa [[pamilyang Marcos]], ay binabaligtad ang unang desisyon nito noong 2000 na nagpapawalang-bisa pabor sa [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang gobyerno]] [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]658 milyong halaga ng mga deposito sa Switzerland na hawak sa [[eskrow]] sa [[Pambansang Bangko ng Pilipinas]] na idineklarang [[Hindi Maipaliwanag na Yaman ng Pamilyang Marcos|maling Nakaw na Yaman]]. Ito ay isasantabi noong 2003 ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na kalaunan ay muling pinagtibay ang unang desisyon.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite web |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/48708 |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Hulyo 15, 2003 |website=E-Library ng Korte Suprema |publisher=[[Korte Suprema ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 }} * {{cite web |url=https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |title=Kinilala ng Korte Suprema ng Pilipinas ang Yaman na Nakuha Nang Hindi Mabuti |petsa=Hulyo 15, 2021 |website=Human Rights Violations Victims' Memorial Commission |publisher=[[Pamahalaan ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 |archive-date=Hulyo 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720011904/https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 26]] – Inamin ng dating Pangulong [[Joseph Estrada]] ang pagpirma sa ₱500 milyong ''Jose Velarde'' bank account sa [[Equitable PCI Bank|Equitable-PCI Bank]]. * Marso 5 – Lindol sa Mindanao * Abril 20 – Niyanig nang pag sabog ang lungsod sa General Santos sa isang Fit Mart department store sa South Dadiangas Proper, 15 ang naitalang patay kabilang ang 4 na bata, 55 naman ang kumpirmadong sugatan. * Mayo 31 – '''''Pagbihag sa isang bata sa [[Pasay|Pasay City]] Bus Terminal:''''' Isang 4-anyos na batang lalaki ay namatay. * [[Hunyo 7]] – Sinalakay ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] ang [[Abu Sayyaf]] sa [[Mindanao]] sa pagtatangkang iligtas ang mga bihag ng huli na nakakulong simula noong kalagitnaan ng 2001. [[Mga Amerikano|Amerikano]] Pinalaya si Gracia Burnham, habang ang kanyang asawang si Martin, pati na rin ang isang bihag na Pilipino at apat sa mga gerilya, ay napatay.<ref>{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/5902.htm |title=Mga Mahahalagang Insidente ng Terorista, 1961–2003: Isang Maikling Kronolohiya |date=Marso 2004 |website=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> * [[Hunyo 18]]–[[Hunyo 19|19]] – Hindi bababa sa 16 na miyembro ng [[Samahan ng mga Misyonero ng Mabait sa Pilipinas]], pati na rin ang dalawa mula sa puwersa ng gobyerno, ang namatay sa isang magdamag na sagupaan sa pinagsamang pwersa na sumalakay sa mansyon ng pamilyang Ecleo sa [[San Jose, Dinagat Islands|San Jose]], na noon ay bahagi ng [[Surigao del Norte]], sa kanilang pagtatangkang arestuhin ang pinuno ng kulto na si Ruben Jr. Isang pugante na inakusahan ng ilang kaso ng pagpatay, sumuko si Ecleo noong ika-19.<ref>—''[http://en.people.cn/200206/19/eng20020619_98140.shtml "Sumuko ang pinuno ng kulto sa Pilipinas matapos ang madugong sagupaan"]'' [[People's Daily]] Online. 06-19-2002.<br>—''[https://www.philstar.com/headlines/2002/06/21/165435/ecleo-faces-more-charges/ "Mas maraming kaso ang hinaharap ni Ecleo"]'' [[Philstar.com]]. 06-21-2002.<br>Lahat ay nakuha noong 02-28-2022.</ref> * [[Hunyo 21]] – Ang pinuno ng ekstremistang [[Abu Sayyaf]], [[Abu Sabaya]], ay pinatay ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]].<ref>{{Banggitin ang aklat|pamagat = World Almanac at Aklat ng mga Katotohanan 2007|taon = 2007}}</ref> * [[Hulyo 15]] – Ang magkasabay na halalan sa [[Barangay]] at [[Sangguniang Kabataan]] ay ginanap sa unang pagkakataon sa [[Pilipinas]] kasunod ng Republic Act No. 9164 na inaprubahan noong Marso 19, 2002, ng [[Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]]. * [[Agosto 21]]–[[Agosto 22|22]] – Dinukot ni [[Abu Sayyaf]] ang anim na Pilipinong miyembro ng isang [[Mga Saksi ni Jehova|grupong Kristiyano]], dalawa sa kanila ang kalaunan ay pinugutan ng ulo. * Setyembre 23 – ''[[Kapuluang Spratly|Kapuliang Spratly]]:'' Ang Gobernador ng lalawigan ng [[Palawan]] ay nagpadala ng mga sundalo ng Pilipinas upang kunin ang mga 'di-natitirhan at mayaman sa langis na [[Kapuluang Spratly]], na inaangkin ng [[Pilipinas]], [[Brunei]], ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]], [[Malaysia]], ang [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]], at [[Vietnam]]. * Oktubre 17 – ''Mga pambobomba sa Zamboanga:'' Dalawang bomba ang sumabog sa pangunahing ''shopping district'' ng halos Kristiyanong [[lungsod ng Zamboanga]] sa katimugan ng bansa, ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 150. Ito ay ang pangalawang pangunahing malinaw na [[Terorismo|insidente ng terorismo]] sa [[timog-silangang Asya]] sa loob ng isang linggo. Agad na nakatutok ang hinala sa ''[[Jemaah Islamiyah]]'', isang [[Islam|Islamikong]] grupong ''extremist'' na sinisiyasat rin sa pambobomba sa kotse sa Bali sa [[Indonesia]]. * Oktubre 18 – ''Pambobomba sa bus sa Maynila:'' Isang bomba ang sumabog sa ''suburban'' [[Maynila]], ikinasira ng isang bus at ikinamatay ng hindi bababa sa tatlo-katao, habang 23 iba pa ang nasugatan. Isang granada ang sumabog sa distritong pinansiyal ng kabisera ng bansa. Ang mga pambobomba ay naganap isang araw lamang pagkatapos ng dalawang nakamamatay na pambobomba sa katimugang Pilipinas.<ref>''[[BBC|BBC News]]. [http://www.bbc.com/news/world-asia-15581450 "Timeline"] Philippines Profile.'' Hinango 06-05-2017.</ref> * [[Oktubre 21]] – Isang Philippine Marine na nagbabantay sa simbahan ang namatay at 16 na iba pa ang nasugatan matapos sumabog ang isang bomba, na nakalagay sa bag na naiwan sa isang tindahan ng [[kandila]], sa [[Kuta Pilar]], isang dambana ng mga Katoliko sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>{{cite news |title=Pagsabog sa Timog Pilipinas, 1 ang patay, 16 ang sugatan |url=http://www.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/southeast/10/20/philippine.blast/index.html |access-date=13 Hunyo 2024 |work=CNN |date=20 Oktubre 2002}}</ref> * [[Nobyembre 11]] – [[Laoag International Airlines Flight 585]], isang naka-iskedyul na paglipad na pinapatakbo ng [[Paliparang Pandaigdig ng Laoag]] mula Maynila patungong [[Basco, Batanes|Basco]] via [[Laoag]], ay bumagsak sa [[Manila Bay]] ilang sandali matapos lumipad mula sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]]. * Disyembre 24 – Isang bomba na pinaniniwalaang itinanim ng isang Muslim na samahang separatista ay pumatay ng 13-katao, kabilang ang alkalde ng bayan, at sumugat ng 12 sa pag-atake noong [[Noche Buena|Bisperas ng Pasko]] sa [[Datu Piang, Maguindanao|bayan ng Datu Piang]] sa katimugan ng bansa. == Mga Paggunita == * Disyembre 5 – [[Islam|Islamikong]] [[pista]] ng ''[[Eid al-Fitr|Eid ul-Fitr]]'', na tatapos ng [[Ramadan]] para sa mga Muslim sa buong mundo ([[Pagdiriwang|ipinagdiriwang]] din sa bansa). ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]] ay nagwagi ng pambihirang pitong laro matapos talunin ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], 91–76, sa [[2002 PBA Governors' Cup finals]] sa Araneta Coliseum. * [[Setyembre 20]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Red Bull Thunder]] ay nanalo ng kanilang pangalawang titulo sa kampeonato sa [[2002 PBA Commissioner's Cup finals]] laban sa [[Talk 'N Text Phone Pals]] sa pitong laro. * [[Setyembre 29]]–[[Oktubre 14]] – Ang Pilipinas ay lalahok sa [[2002 Asian Games]] na ginanap sa [[Busan]], [[South Korea]]. Ang bansa ay nasa ika-18 pwesto na may tatlong gintong medalya, pitong pilak na medalya at 16 na tansong medalya na may kabuuang 26 na medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/14AG.asp 2002 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207192950/http://www.ocasia.org/14AG.asp |date=Pebrero 7, 2009 }}</ref> * [[Oktubre 5]] – [[University Athletic Association of the Philippines]] men's division finals: Tinalo ng [[Ateneo Blue Eagles]] ang [[De La Salle Green Archers]] upang wakasan ang kanilang 4-taong sunod-sunod na titulo at mapanalunan ang kanilang unang titulo sa loob ng 14 na taon. * [[Disyembre 25]] – Napanalunan ng [[Coca-Cola Tigers]] ang kanilang unang titulo sa PBA sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa serye laban sa [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], kung saan ang Tigers ang naging unang koponan na nanalo ng kampeonato sa kanilang pinakaunang season. == Kapanganakan == * [[Enero 8]] – [[Andrea Abaya]], aktres * [[Enero 8]] - Jay Ortega, aktor, modelo at punong-abala * [[Enero 13]] – Ayanna Misola, aktres * [[Enero 16]]: ** Yukii Takahashi, aktres ** Kirsten Gonzales, aktres * [[Enero 28]] – [[Janine Berdin]], aktres at mang-aawit * [[Enero 31]] – [[Larkin Castor]], aktor * [[Pebrero 22]] – Roseanne Magan, mang-aawit at aktres * [[Pebrero 28]] – [[Ylona Garcia]], aktres at mang-aawit * [[Marso 16]] – [[Franchesca Salcedo]], aktres * [[Marso 17]] – [[Raheel Bhyria]], aktor at modelo * [[Abril 5]] – [[Golden Cañedo]], singer * [[Abril 9]] – SAB, singer-songwriter * [[Abril 21]] – Carl at Clarence Aguirre, conjoined twins * [[Abril 29]] – [[Karina Bautista]], aktres at housemate sa Pinoy Big Brother * [[Mayo 3]] – KD Estrada, aktor at mang-aawit * [[Mayo 11]] – Kai Sotto, manlalaro ng basketball * [[Mayo 15]] – Shanaia Gomez, aktres * [[Mayo 16]]: ** Angela - mang-aawit at aktres ** Shayne Sava, aktres * [[Mayo 27]] – [[Maloi (mang-aawit)|Maloi Ricalde]], miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Hunyo 8]] – Sean Lester Beltran, social media influencer and model (namatay noong 2023) * [[Hunyo 10]] – [[Belle Mariano]], aktres * [[Hunyo 29]] – Mhicaela Belen, volleyball player * [[Hulyo 9]]: ** [[Seth Fedelin]], aktor ** Jhanlo Mark Sangiao, mixed martial artist * [[Hulyo 18]] – Ogie Escanilla, aktor at mananayaw * [[Agosto 6]]: ** Bailey May, aktor at mang-aawit ** Angel Leighton, aktres * [[Agosto 16]] – [[Reiven Umali]],Tawag ng Tanghalan Season 5, itinanghal sa edisyon * [[Agosto 31]] – Gabb Skribikin, dating miyembro ng ''MNL48'' * [[Setyembre 3]]: ** [[Bugoy Cariño]], aktor ** [[Kyline Alcantara]], aktres at mang-aawit * [[Setyembre 15]] – Hannah Arguelles, aktrescat modelo * [[Setyembre 17]] – [[Will Ashley]], aktor * [[Setyembre 23]] – Abdul Raman, aktor * [[Setyembre 24]]: ** Anji Salvacion, aktres at mang-aawit<ref>{{Cite web |last=Licup |first=Michelle |title=Anji Salvacion: The singing sweetheart is ready to hit it big |url=https://www.pep.ph/peptionary/163331/anji-salvacion-a4995-20220122 |access-date=2022-07-19 |website=Philippine Entertainment Portal |date=2022-01-22}}</ref> ** [[Vince Crisostomo]], aktor * [[Setyembre 25]] – Daniella Stranner, aktres * [[Setyembre 29]] – Dylan Ytturalde, mang-lalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, Filipino child actor and model * [[Nobyembre 12]] – [[Yzabel Ablan]], aktres (namatay noong 2025) * [[Nobyembre 15]] – Mitzi Josh, aktres at mang-aawit * [[Nobyembre 26]] – [[Coleen Trinidad]], miyembro ng ''MNL48'' * [[Disyembre 13]] – AC Bonifacio, mananayaw, mang-aawit at aktres * [[Disyembre 7]] – [[Sean Lucas]], aktor * [[Disyembre 15]] – Chanty, ''miyembro ng Lapillus'' * [[Disyembre 18]] – Syd Hartha, mang-aawit at manunulat ng awit<ref>{{cite web |last1=Ayuba |first1=Haruna |title=Syd Hartha Biography: Age, Net Worth, Social Media, Spouse, Height, Wiki, Parents, Career, Songs, Awards |url=https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/#Early_Life_and_Education |website=TheCityCeleb |access-date=Marso 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805041257/https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/ |archive-date=Agosto 5, 2025 |date=Marso 15, 2026 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 31]] – [[Sophia Laforteza]], mang-aawit, mananayaw, at miyembro ng [[Katseye]]<ref name="smart">{{Cite news |last=Tan |first=Kim Shelly |date=Setyembre 5, 2023 |title=10 Sophia Laforteza Facts About The Filipino Contestant On Hybe's The Debut: Dream Academy |url=https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905060613/https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |archive-date=Setyembre 5, 2023 |website=The Smart Local Philippines |language=en-ph}}</ref> == Kamatayan == * [[Enero 8]] – [[Fely Franquelli]], mananayaw, koreograpo, at aktres (ipinanganak Nobyembre 11, 1916) * [[Marso 14]] – Tan Yu, negosyante (ipinanganak 1927) * [[Marso 29]] – [[Rico Yan]], artista, aktor sa pelikula at telebisyon (ipinanganak Marso 14, 1975) * [[Abril 4]] – [[Jack Tanuan]], basketbolista (ipinanganak Hulyo 23, 1965) * [[Hunyo 21]] – Abu Sabaya, pinuno ng [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] (ipinanganak Hulyo 18, 1962) * [[Setyembre 1]] – Martin Urra, basketbolista (ipinanganak 1931) * [[Nobyembre 1]] – Eduardo Decena, basketbolista (ipinanganak 1926) * [[Nobyembre 18]] – [[Zaldy Zshornack]], aktor (ipinanganak Disyembre 30, 1937) == Mga sanggunian == {{Paksa ng Asya|2002 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2002]] [[Kategorya:Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 6q8i1iz343pu2cwsqnxms3qnex6msss 2232066 2232065 2026-10-06T09:54:06Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232066 wikitext text/x-wiki Ang '''2002 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2002]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] - [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] - [[Teofisto Guingona, Jr.]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]] - [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]] - [[Jose de Venecia, Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] - [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]] - [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]] == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan at mga Paksa === * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga armadong alitan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga Halalan:''' ''Wala'' * '''Mga Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * [[Enero 31]] – Ang [[Sandiganbayan]], na kumikilos batay sa mga mosyon para sa muling pagsasaalang-alang mula sa [[pamilyang Marcos]], ay binabaligtad ang unang desisyon nito noong 2000 na nagpapawalang-bisa pabor sa [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang gobyerno]] [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]658 milyong halaga ng mga deposito sa Switzerland na hawak sa [[eskrow]] sa [[Pambansang Bangko ng Pilipinas]] na idineklarang [[Hindi Maipaliwanag na Yaman ng Pamilyang Marcos|maling Nakaw na Yaman]]. Ito ay isasantabi noong 2003 ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na kalaunan ay muling pinagtibay ang unang desisyon.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite web |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/48708 |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Hulyo 15, 2003 |website=E-Library ng Korte Suprema |publisher=[[Korte Suprema ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 }} * {{cite web |url=https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |title=Kinilala ng Korte Suprema ng Pilipinas ang Yaman na Nakuha Nang Hindi Mabuti |petsa=Hulyo 15, 2021 |website=Human Rights Violations Victims' Memorial Commission |publisher=[[Pamahalaan ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 |archive-date=Hulyo 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720011904/https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 26]] – Inamin ng dating Pangulong [[Joseph Estrada]] ang pagpirma sa ₱500 milyong ''Jose Velarde'' bank account sa [[Equitable PCI Bank|Equitable-PCI Bank]]. * Marso 5 – Lindol sa Mindanao * Abril 20 – Niyanig nang pag sabog ang lungsod sa General Santos sa isang Fit Mart department store sa South Dadiangas Proper, 15 ang naitalang patay kabilang ang 4 na bata, 55 naman ang kumpirmadong sugatan. * Mayo 31 – '''''Pagbihag sa isang bata sa [[Pasay|Pasay City]] Bus Terminal:''''' Isang 4-anyos na batang lalaki ay namatay. * [[Hunyo 7]] – Sinalakay ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] ang [[Abu Sayyaf]] sa [[Mindanao]] sa pagtatangkang iligtas ang mga bihag ng huli na nakakulong simula noong kalagitnaan ng 2001. [[Mga Amerikano|Amerikano]] Pinalaya si Gracia Burnham, habang ang kanyang asawang si Martin, pati na rin ang isang bihag na Pilipino at apat sa mga gerilya, ay napatay.<ref>{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/5902.htm |title=Mga Mahahalagang Insidente ng Terorista, 1961–2003: Isang Maikling Kronolohiya |date=Marso 2004 |website=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> * [[Hunyo 18]]–[[Hunyo 19|19]] – Hindi bababa sa 16 na miyembro ng [[Samahan ng mga Misyonero ng Mabait sa Pilipinas]], pati na rin ang dalawa mula sa puwersa ng gobyerno, ang namatay sa isang magdamag na sagupaan sa pinagsamang pwersa na sumalakay sa mansyon ng pamilyang Ecleo sa [[San Jose, Dinagat Islands|San Jose]], na noon ay bahagi ng [[Surigao del Norte]], sa kanilang pagtatangkang arestuhin ang pinuno ng kulto na si Ruben Jr. Isang pugante na inakusahan ng ilang kaso ng pagpatay, sumuko si Ecleo noong ika-19.<ref>—''[http://en.people.cn/200206/19/eng20020619_98140.shtml "Sumuko ang pinuno ng kulto sa Pilipinas matapos ang madugong sagupaan"]'' [[People's Daily]] Online. 06-19-2002.<br>—''[https://www.philstar.com/headlines/2002/06/21/165435/ecleo-faces-more-charges/ "Mas maraming kaso ang hinaharap ni Ecleo"]'' [[Philstar.com]]. 06-21-2002.<br>Lahat ay nakuha noong 02-28-2022.</ref> * [[Hunyo 21]] – Ang pinuno ng ekstremistang [[Abu Sayyaf]], [[Abu Sabaya]], ay pinatay ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]].<ref>{{Banggitin ang aklat|pamagat = World Almanac at Aklat ng mga Katotohanan 2007|taon = 2007}}</ref> * [[Hulyo 15]] – Ang magkasabay na halalan sa [[Barangay]] at [[Sangguniang Kabataan]] ay ginanap sa unang pagkakataon sa [[Pilipinas]] kasunod ng Republic Act No. 9164 na inaprubahan noong Marso 19, 2002, ng [[Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]]. * [[Agosto 21]]–[[Agosto 22|22]] – Dinukot ni [[Abu Sayyaf]] ang anim na Pilipinong miyembro ng isang [[Mga Saksi ni Jehova|grupong Kristiyano]], dalawa sa kanila ang kalaunan ay pinugutan ng ulo. * Setyembre 23 – ''[[Kapuluang Spratly|Kapuliang Spratly]]:'' Ang Gobernador ng lalawigan ng [[Palawan]] ay nagpadala ng mga sundalo ng Pilipinas upang kunin ang mga 'di-natitirhan at mayaman sa langis na [[Kapuluang Spratly]], na inaangkin ng [[Pilipinas]], [[Brunei]], ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]], [[Malaysia]], ang [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]], at [[Vietnam]]. * Oktubre 17 – ''Mga pambobomba sa Zamboanga:'' Dalawang bomba ang sumabog sa pangunahing ''shopping district'' ng halos Kristiyanong [[lungsod ng Zamboanga]] sa katimugan ng bansa, ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 150. Ito ay ang pangalawang pangunahing malinaw na [[Terorismo|insidente ng terorismo]] sa [[timog-silangang Asya]] sa loob ng isang linggo. Agad na nakatutok ang hinala sa ''[[Jemaah Islamiyah]]'', isang [[Islam|Islamikong]] grupong ''extremist'' na sinisiyasat rin sa pambobomba sa kotse sa Bali sa [[Indonesia]]. * Oktubre 18 – ''Pambobomba sa bus sa Maynila:'' Isang bomba ang sumabog sa ''suburban'' [[Maynila]], ikinasira ng isang bus at ikinamatay ng hindi bababa sa tatlo-katao, habang 23 iba pa ang nasugatan. Isang granada ang sumabog sa distritong pinansiyal ng kabisera ng bansa. Ang mga pambobomba ay naganap isang araw lamang pagkatapos ng dalawang nakamamatay na pambobomba sa katimugang Pilipinas.<ref>''[[BBC|BBC News]]. [http://www.bbc.com/news/world-asia-15581450 "Timeline"] Philippines Profile.'' Hinango 06-05-2017.</ref> * [[Oktubre 21]] – Isang Philippine Marine na nagbabantay sa simbahan ang namatay at 16 na iba pa ang nasugatan matapos sumabog ang isang bomba, na nakalagay sa bag na naiwan sa isang tindahan ng [[kandila]], sa [[Kuta Pilar]], isang dambana ng mga Katoliko sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>{{cite news |title=Pagsabog sa Timog Pilipinas, 1 ang patay, 16 ang sugatan |url=http://www.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/southeast/10/20/philippine.blast/index.html |access-date=13 Hunyo 2024 |work=CNN |date=20 Oktubre 2002}}</ref> * [[Nobyembre 11]] – [[Laoag International Airlines Flight 585]], isang naka-iskedyul na paglipad na pinapatakbo ng [[Paliparang Pandaigdig ng Laoag]] mula Maynila patungong [[Basco, Batanes|Basco]] via [[Laoag]], ay bumagsak sa [[Manila Bay]] ilang sandali matapos lumipad mula sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]]. * Disyembre 24 – Isang bomba na pinaniniwalaang itinanim ng isang Muslim na samahang separatista ay pumatay ng 13-katao, kabilang ang alkalde ng bayan, at sumugat ng 12 sa pag-atake noong [[Noche Buena|Bisperas ng Pasko]] sa [[Datu Piang, Maguindanao|bayan ng Datu Piang]] sa katimugan ng bansa. == Mga Paggunita == * Disyembre 5 – [[Islam|Islamikong]] [[pista]] ng ''[[Eid al-Fitr|Eid ul-Fitr]]'', na tatapos ng [[Ramadan]] para sa mga Muslim sa buong mundo ([[Pagdiriwang|ipinagdiriwang]] din sa bansa). ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]] ay nagwagi ng pambihirang pitong laro matapos talunin ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], 91–76, sa [[2002 PBA Governors' Cup finals]] sa Araneta Coliseum. * [[Setyembre 20]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Red Bull Thunder]] ay nanalo ng kanilang pangalawang titulo sa kampeonato sa [[2002 PBA Commissioner's Cup finals]] laban sa [[Talk 'N Text Phone Pals]] sa pitong laro. * [[Setyembre 29]]–[[Oktubre 14]] – Ang Pilipinas ay lalahok sa [[2002 Asian Games]] na ginanap sa [[Busan]], [[South Korea]]. Ang bansa ay nasa ika-18 pwesto na may tatlong gintong medalya, pitong pilak na medalya at 16 na tansong medalya na may kabuuang 26 na medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/14AG.asp 2002 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207192950/http://www.ocasia.org/14AG.asp |date=Pebrero 7, 2009 }}</ref> * [[Oktubre 5]] – [[University Athletic Association of the Philippines]] men's division finals: Tinalo ng [[Ateneo Blue Eagles]] ang [[De La Salle Green Archers]] upang wakasan ang kanilang 4-taong sunod-sunod na titulo at mapanalunan ang kanilang unang titulo sa loob ng 14 na taon. * [[Disyembre 25]] – Napanalunan ng [[Coca-Cola Tigers]] ang kanilang unang titulo sa PBA sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa serye laban sa [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], kung saan ang Tigers ang naging unang koponan na nanalo ng kampeonato sa kanilang pinakaunang season. == Kapanganakan == * [[Enero 8]] – [[Andrea Abaya]], aktres * [[Enero 8]] - Jay Ortega, aktor, modelo at punong-abala * [[Enero 13]] – Ayanna Misola, aktres * [[Enero 16]]: ** Yukii Takahashi, aktres ** Kirsten Gonzales, aktres * [[Enero 28]] – [[Janine Berdin]], aktres at mang-aawit * [[Enero 31]] – [[Larkin Castor]], aktor * [[Pebrero 22]] – Roseanne Magan, mang-aawit at aktres * [[Pebrero 28]] – [[Ylona Garcia]], aktres at mang-aawit * [[Marso 16]] – [[Franchesca Salcedo]], aktres * [[Marso 17]] – [[Raheel Bhyria]], aktor at modelo * [[Abril 5]] – [[Golden Cañedo]], singer * [[Abril 9]] – SAB, singer-songwriter * [[Abril 21]] – Carl at Clarence Aguirre, conjoined twins * [[Abril 29]] – [[Karina Bautista]], aktres at housemate sa Pinoy Big Brother * [[Mayo 3]] – KD Estrada, aktor at mang-aawit * [[Mayo 11]] – Kai Sotto, manlalaro ng basketball * [[Mayo 15]] – Shanaia Gomez, aktres * [[Mayo 16]]: ** Angela - mang-aawit at aktres ** Shayne Sava, aktres * [[Mayo 27]] – [[Maloi (mang-aawit)|Maloi Ricalde]], miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Hunyo 8]] – Sean Lester Beltran, social media influencer and model (namatay noong 2023) * [[Hunyo 10]] – [[Belle Mariano]], aktres * [[Hunyo 29]] – Mhicaela Belen, volleyball player * [[Hulyo 9]]: ** [[Seth Fedelin]], aktor ** Jhanlo Mark Sangiao, mixed martial artist * [[Hulyo 18]] – Ogie Escanilla, aktor at mananayaw * [[Agosto 6]]: ** Bailey May, aktor at mang-aawit ** Angel Leighton, aktres * [[Agosto 16]] – [[Reiven Umali]],Tawag ng Tanghalan Season 5, itinanghal sa edisyon * [[Agosto 31]] – Gabb Skribikin, dating miyembro ng ''MNL48'' * [[Setyembre 3]]: ** [[Bugoy Cariño]], aktor ** [[Kyline Alcantara]], aktres at mang-aawit * [[Setyembre 15]] – Hannah Arguelles, aktrescat modelo * [[Setyembre 17]] – [[Will Ashley]], aktor * [[Setyembre 23]] – Abdul Raman, aktor * [[Setyembre 24]]: ** Anji Salvacion, aktres at mang-aawit<ref>{{Cite web |last=Licup |first=Michelle |title=Anji Salvacion: The singing sweetheart is ready to hit it big |url=https://www.pep.ph/peptionary/163331/anji-salvacion-a4995-20220122 |access-date=2022-07-19 |website=Philippine Entertainment Portal |date=2022-01-22}}</ref> ** [[Vince Crisostomo]], aktor * [[Setyembre 25]] – Daniella Stranner, aktres * [[Setyembre 29]] – Dylan Ytturalde, mang-lalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, Filipino child actor and model * [[Nobyembre 12]] – [[Yzabel Ablan]], aktres (namatay noong 2025) * [[Nobyembre 15]] – Mitzi Josh, aktres at mang-aawit * [[Nobyembre 26]] – [[Coleen Trinidad]], miyembro ng ''MNL48'' * [[Disyembre 13]] – AC Bonifacio, mananayaw, mang-aawit at aktres * [[Disyembre 7]] – [[Sean Lucas]], aktor * [[Disyembre 15]] – Chanty, ''miyembro ng Lapillus'' * [[Disyembre 18]] – Syd Hartha, mang-aawit at manunulat ng awit<ref>{{cite web |last1=Ayuba |first1=Haruna |title=Syd Hartha Biography: Age, Net Worth, Social Media, Spouse, Height, Wiki, Parents, Career, Songs, Awards |url=https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/#Early_Life_and_Education |website=TheCityCeleb |access-date=Marso 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805041257/https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/ |archive-date=Agosto 5, 2025 |date=Marso 15, 2026 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 31]] – [[Sophia Laforteza]], mang-aawit, mananayaw, at miyembro ng [[Katseye]]<ref name="smart">{{Cite news |last=Tan |first=Kim Shelly |date=Setyembre 5, 2023 |title=10 Sophia Laforteza Facts About The Filipino Contestant On Hybe's The Debut: Dream Academy |url=https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905060613/https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |archive-date=Setyembre 5, 2023 |website=The Smart Local Philippines |language=en-ph}}</ref> == Kamatayan == * [[Enero 8]] – [[Fely Franquelli]], mananayaw, koreograpo, at aktres (ipinanganak Nobyembre 11, 1916) * [[Marso 14]] – Tan Yu, negosyante (ipinanganak 1927) * [[Marso 29]] – [[Rico Yan]], artista, aktor sa pelikula at telebisyon (ipinanganak Marso 14, 1975) * [[Abril 4]] – [[Jack Tanuan]], basketbolista (ipinanganak Hulyo 23, 1965) * [[Hunyo 21]] – Abu Sabaya, pinuno ng [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] (ipinanganak Hulyo 18, 1962) * [[Setyembre 1]] – Martin Urra, basketbolista (ipinanganak 1931) * [[Nobyembre 1]] – Eduardo Decena, basketbolista (ipinanganak 1926) * [[Nobyembre 18]] – [[Zaldy Zshornack]], aktor (ipinanganak Disyembre 30, 1937) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2002 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2002]] [[Kategorya:Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] n0la35d2vxxgipz1snc3kff45wutoby 2232077 2232066 2026-10-06T09:59:04Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232077 wikitext text/x-wiki Ang '''2002 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2002]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] - [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] - [[Teofisto Guingona, Jr.]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]] - [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]] - [[Jose de Venecia, Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] - [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]] - [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]] == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan at mga Paksa === * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga armadong alitan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga Halalan:''' ''Wala'' * '''Mga Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * [[Enero 31]] – Ang [[Sandiganbayan]], na kumikilos batay sa mga mosyon para sa muling pagsasaalang-alang mula sa [[pamilyang Marcos]], ay binabaligtad ang unang desisyon nito noong 2000 na nagpapawalang-bisa pabor sa [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang gobyerno]] [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]658 milyong halaga ng mga deposito sa Switzerland na hawak sa [[eskrow]] sa [[Pambansang Bangko ng Pilipinas]] na idineklarang [[Hindi Maipaliwanag na Yaman ng Pamilyang Marcos|maling Nakaw na Yaman]]. Ito ay isasantabi noong 2003 ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na kalaunan ay muling pinagtibay ang unang desisyon.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite web |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/48708 |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Hulyo 15, 2003 |website=E-Library ng Korte Suprema |publisher=[[Korte Suprema ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 }} * {{cite web |url=https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |title=Kinilala ng Korte Suprema ng Pilipinas ang Yaman na Nakuha Nang Hindi Mabuti |petsa=Hulyo 15, 2021 |website=Human Rights Violations Victims' Memorial Commission |publisher=[[Pamahalaan ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 |archive-date=Hulyo 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720011904/https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 26]] – Inamin ng dating Pangulong [[Joseph Estrada]] ang pagpirma sa ₱500 milyong ''Jose Velarde'' bank account sa [[Equitable PCI Bank|Equitable-PCI Bank]]. * Marso 5 – Lindol sa Mindanao * Abril 20 – Niyanig nang pag sabog ang lungsod sa General Santos sa isang Fit Mart department store sa South Dadiangas Proper, 15 ang naitalang patay kabilang ang 4 na bata, 55 naman ang kumpirmadong sugatan. * Mayo 31 – '''''Pagbihag sa isang bata sa [[Pasay|Pasay City]] Bus Terminal:''''' Isang 4-anyos na batang lalaki ay namatay. * [[Hunyo 7]] – Sinalakay ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] ang [[Abu Sayyaf]] sa [[Mindanao]] sa pagtatangkang iligtas ang mga bihag ng huli na nakakulong simula noong kalagitnaan ng 2001. [[Mga Amerikano|Amerikano]] Pinalaya si Gracia Burnham, habang ang kanyang asawang si Martin, pati na rin ang isang bihag na Pilipino at apat sa mga gerilya, ay napatay.<ref>{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/5902.htm |title=Mga Mahahalagang Insidente ng Terorista, 1961–2003: Isang Maikling Kronolohiya |date=Marso 2004 |website=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> * [[Hunyo 18]]–[[Hunyo 19|19]] – Hindi bababa sa 16 na miyembro ng [[Samahan ng mga Misyonero ng Mabait sa Pilipinas]], pati na rin ang dalawa mula sa puwersa ng gobyerno, ang namatay sa isang magdamag na sagupaan sa pinagsamang pwersa na sumalakay sa mansyon ng pamilyang Ecleo sa [[San Jose, Dinagat Islands|San Jose]], na noon ay bahagi ng [[Surigao del Norte]], sa kanilang pagtatangkang arestuhin ang pinuno ng kulto na si Ruben Jr. Isang pugante na inakusahan ng ilang kaso ng pagpatay, sumuko si Ecleo noong ika-19.<ref>—''[http://en.people.cn/200206/19/eng20020619_98140.shtml "Sumuko ang pinuno ng kulto sa Pilipinas matapos ang madugong sagupaan"]'' [[People's Daily]] Online. 06-19-2002.<br>—''[https://www.philstar.com/headlines/2002/06/21/165435/ecleo-faces-more-charges/ "Mas maraming kaso ang hinaharap ni Ecleo"]'' [[Philstar.com]]. 06-21-2002.<br>Lahat ay nakuha noong 02-28-2022.</ref> * [[Hunyo 21]] – Ang pinuno ng ekstremistang [[Abu Sayyaf]], [[Abu Sabaya]], ay pinatay ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]].<ref>{{Banggitin ang aklat|pamagat = World Almanac at Aklat ng mga Katotohanan 2007|taon = 2007}}</ref> * [[Hulyo 15]] – Ang magkasabay na halalan sa [[Barangay]] at [[Sangguniang Kabataan]] ay ginanap sa unang pagkakataon sa [[Pilipinas]] kasunod ng Republic Act No. 9164 na inaprubahan noong Marso 19, 2002, ng [[Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]]. * [[Agosto 21]]–[[Agosto 22|22]] – Dinukot ni [[Abu Sayyaf]] ang anim na Pilipinong miyembro ng isang [[Mga Saksi ni Jehova|grupong Kristiyano]], dalawa sa kanila ang kalaunan ay pinugutan ng ulo. * Setyembre 23 – ''[[Kapuluang Spratly|Kapuliang Spratly]]:'' Ang Gobernador ng lalawigan ng [[Palawan]] ay nagpadala ng mga sundalo ng Pilipinas upang kunin ang mga 'di-natitirhan at mayaman sa langis na [[Kapuluang Spratly]], na inaangkin ng [[Pilipinas]], [[Brunei]], ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]], [[Malaysia]], ang [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]], at [[Vietnam]]. * Oktubre 17 – ''Mga pambobomba sa Zamboanga:'' Dalawang bomba ang sumabog sa pangunahing ''shopping district'' ng halos Kristiyanong [[lungsod ng Zamboanga]] sa katimugan ng bansa, ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 150. Ito ay ang pangalawang pangunahing malinaw na [[Terorismo|insidente ng terorismo]] sa [[timog-silangang Asya]] sa loob ng isang linggo. Agad na nakatutok ang hinala sa ''[[Jemaah Islamiyah]]'', isang [[Islam|Islamikong]] grupong ''extremist'' na sinisiyasat rin sa pambobomba sa kotse sa Bali sa [[Indonesia]]. * Oktubre 18 – ''Pambobomba sa bus sa Maynila:'' Isang bomba ang sumabog sa ''suburban'' [[Maynila]], ikinasira ng isang bus at ikinamatay ng hindi bababa sa tatlo-katao, habang 23 iba pa ang nasugatan. Isang granada ang sumabog sa distritong pinansiyal ng kabisera ng bansa. Ang mga pambobomba ay naganap isang araw lamang pagkatapos ng dalawang nakamamatay na pambobomba sa katimugang Pilipinas.<ref>''[[BBC|BBC News]]. [http://www.bbc.com/news/world-asia-15581450 "Timeline"] Philippines Profile.'' Hinango 06-05-2017.</ref> * [[Oktubre 21]] – Isang Philippine Marine na nagbabantay sa simbahan ang namatay at 16 na iba pa ang nasugatan matapos sumabog ang isang bomba, na nakalagay sa bag na naiwan sa isang tindahan ng [[kandila]], sa [[Kuta Pilar]], isang dambana ng mga Katoliko sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>{{cite news |title=Pagsabog sa Timog Pilipinas, 1 ang patay, 16 ang sugatan |url=http://www.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/southeast/10/20/philippine.blast/index.html |access-date=13 Hunyo 2024 |work=CNN |date=20 Oktubre 2002}}</ref> * [[Nobyembre 11]] – [[Laoag International Airlines Flight 585]], isang naka-iskedyul na paglipad na pinapatakbo ng [[Paliparang Pandaigdig ng Laoag]] mula Maynila patungong [[Basco, Batanes|Basco]] via [[Laoag]], ay bumagsak sa [[Manila Bay]] ilang sandali matapos lumipad mula sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]]. * Disyembre 24 – Isang bomba na pinaniniwalaang itinanim ng isang Muslim na samahang separatista ay pumatay ng 13-katao, kabilang ang alkalde ng bayan, at sumugat ng 12 sa pag-atake noong [[Noche Buena|Bisperas ng Pasko]] sa [[Datu Piang, Maguindanao|bayan ng Datu Piang]] sa katimugan ng bansa. == Mga Paggunita == * Disyembre 5 – [[Islam|Islamikong]] [[pista]] ng ''[[Eid al-Fitr|Eid ul-Fitr]]'', na tatapos ng [[Ramadan]] para sa mga Muslim sa buong mundo ([[Pagdiriwang|ipinagdiriwang]] din sa bansa). ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]] ay nagwagi ng pambihirang pitong laro matapos talunin ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], 91–76, sa [[2002 PBA Governors' Cup finals]] sa Araneta Coliseum. * [[Setyembre 20]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Red Bull Thunder]] ay nanalo ng kanilang pangalawang titulo sa kampeonato sa [[2002 PBA Commissioner's Cup finals]] laban sa [[Talk 'N Text Phone Pals]] sa pitong laro. * [[Setyembre 29]]–[[Oktubre 14]] – Ang Pilipinas ay lalahok sa [[2002 Asian Games]] na ginanap sa [[Busan]], [[South Korea]]. Ang bansa ay nasa ika-18 pwesto na may tatlong gintong medalya, pitong pilak na medalya at 16 na tansong medalya na may kabuuang 26 na medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/14AG.asp 2002 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207192950/http://www.ocasia.org/14AG.asp |date=Pebrero 7, 2009 }}</ref> * [[Oktubre 5]] – [[University Athletic Association of the Philippines]] men's division finals: Tinalo ng [[Ateneo Blue Eagles]] ang [[De La Salle Green Archers]] upang wakasan ang kanilang 4-taong sunod-sunod na titulo at mapanalunan ang kanilang unang titulo sa loob ng 14 na taon. * [[Disyembre 25]] – Napanalunan ng [[Coca-Cola Tigers]] ang kanilang unang titulo sa PBA sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa serye laban sa [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], kung saan ang Tigers ang naging unang koponan na nanalo ng kampeonato sa kanilang pinakaunang season. == Kapanganakan == * [[Enero 8]] – [[Andrea Abaya]], aktres * [[Enero 8]] - Jay Ortega, aktor, modelo at punong-abala * [[Enero 13]] – Ayanna Misola, aktres * [[Enero 16]]: ** Yukii Takahashi, aktres ** Kirsten Gonzales, aktres * [[Enero 28]] – [[Janine Berdin]], aktres at mang-aawit * [[Enero 31]] – [[Larkin Castor]], aktor * [[Pebrero 22]] – Roseanne Magan, mang-aawit at aktres * [[Pebrero 28]] – [[Ylona Garcia]], aktres at mang-aawit * [[Marso 16]] – [[Franchesca Salcedo]], aktres * [[Marso 17]] – [[Raheel Bhyria]], aktor at modelo * [[Abril 5]] – [[Golden Cañedo]], singer * [[Abril 9]] – SAB, singer-songwriter * [[Abril 21]] – Carl at Clarence Aguirre, conjoined twins * [[Abril 29]] – [[Karina Bautista]], aktres at housemate sa Pinoy Big Brother * [[Mayo 3]] – KD Estrada, aktor at mang-aawit * [[Mayo 11]] – Kai Sotto, manlalaro ng basketball * [[Mayo 15]] – Shanaia Gomez, aktres * [[Mayo 16]]: ** Angela - mang-aawit at aktres ** Shayne Sava, aktres * [[Mayo 27]] – [[Maloi (mang-aawit)|Maloi Ricalde]], miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Hunyo 8]] – Sean Lester Beltran, social media influencer and model (namatay noong 2023) * [[Hunyo 10]] – [[Belle Mariano]], aktres * [[Hunyo 29]] – Mhicaela Belen, volleyball player * [[Hulyo 9]]: ** [[Seth Fedelin]], aktor ** Jhanlo Mark Sangiao, mixed martial artist * [[Hulyo 18]] – Ogie Escanilla, aktor at mananayaw * [[Agosto 6]]: ** Bailey May, aktor at mang-aawit ** Angel Leighton, aktres * [[Agosto 16]] – [[Reiven Umali]],Tawag ng Tanghalan Season 5, itinanghal sa edisyon * [[Agosto 31]] – Gabb Skribikin, dating miyembro ng ''MNL48'' * [[Setyembre 3]]: ** [[Bugoy Cariño]], aktor ** [[Kyline Alcantara]], aktres at mang-aawit * [[Setyembre 15]] – Hannah Arguelles, aktrescat modelo * [[Setyembre 17]] – [[Will Ashley]], aktor * [[Setyembre 23]] – Abdul Raman, aktor * [[Setyembre 24]]: ** Anji Salvacion, aktres at mang-aawit<ref>{{Cite web |last=Licup |first=Michelle |title=Anji Salvacion: The singing sweetheart is ready to hit it big |url=https://www.pep.ph/peptionary/163331/anji-salvacion-a4995-20220122 |access-date=2022-07-19 |website=Philippine Entertainment Portal |date=2022-01-22}}</ref> ** [[Vince Crisostomo]], aktor * [[Setyembre 25]] – Daniella Stranner, aktres * [[Setyembre 29]] – Dylan Ytturalde, mang-lalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, Filipino child actor and model * [[Nobyembre 12]] – [[Yzabel Ablan]], aktres (namatay noong 2025) * [[Nobyembre 15]] – Mitzi Josh, aktres at mang-aawit * [[Nobyembre 26]] – [[Coleen Trinidad]], miyembro ng ''MNL48'' * [[Disyembre 13]] – AC Bonifacio, mananayaw, mang-aawit at aktres * [[Disyembre 7]] – [[Sean Lucas]], aktor * [[Disyembre 15]] – Chanty, ''miyembro ng Lapillus'' * [[Disyembre 18]] – Syd Hartha, mang-aawit at manunulat ng awit<ref>{{cite web |last1=Ayuba |first1=Haruna |title=Syd Hartha Biography: Age, Net Worth, Social Media, Spouse, Height, Wiki, Parents, Career, Songs, Awards |url=https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/#Early_Life_and_Education |website=TheCityCeleb |access-date=Marso 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805041257/https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/ |archive-date=Agosto 5, 2025 |date=Marso 15, 2026 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 31]] – [[Sophia Laforteza]], mang-aawit, mananayaw, at miyembro ng [[Katseye]]<ref name="smart">{{Cite news |last=Tan |first=Kim Shelly |date=Setyembre 5, 2023 |title=10 Sophia Laforteza Facts About The Filipino Contestant On Hybe's The Debut: Dream Academy |url=https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905060613/https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |archive-date=Setyembre 5, 2023 |website=The Smart Local Philippines |language=en-ph}}</ref> == Kamatayan == * [[Enero 8]] – [[Fely Franquelli]], mananayaw, koreograpo, at aktres (ipinanganak Nobyembre 11, 1916) * [[Marso 14]] – Tan Yu, negosyante (ipinanganak 1927) * [[Marso 29]] – [[Rico Yan]], artista, aktor sa pelikula at telebisyon (ipinanganak Marso 14, 1975) * [[Abril 4]] – [[Jack Tanuan]], basketbolista (ipinanganak Hulyo 23, 1965) * [[Hunyo 21]] – Abu Sabaya, pinuno ng [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] (ipinanganak Hulyo 18, 1962) * [[Setyembre 1]] – Martin Urra, basketbolista (ipinanganak 1931) * [[Nobyembre 1]] – Eduardo Decena, basketbolista (ipinanganak 1926) * [[Nobyembre 18]] – [[Zaldy Zshornack]], aktor (ipinanganak Disyembre 30, 1937) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2002 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2002]] [[Kategorya:Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 5lovhhyjnk59vdjlf8leiep69q1mhb3 0 257602 2232078 2220273 2026-10-06T10:00:36Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232078 wikitext text/x-wiki Ang '''2003 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2003. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] - [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] - [[Teofisto Guingona, Jr.]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]] - [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]] - [[Jose de Venecia, Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] - [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]] - Ika-12 Kongreso ng Pilipinas == Kaganapan == === Enero === * [[Enero 22]]–[[Enero 26|26]] – Ang ika-4 na [[Pandaigdigang Pagpupulong ng mga Pamilya]] ay ginaganap sa [[Quirino Grandstand]], [[Luneta Park]], [[Manila]]. === Pebrero === * [[Pebrero 13]] – Ang [[Batas sa Pagboto ng Absentee sa Ibang Bansa]] ay naipasa bilang batas na nagbibigay ng sistema ng pagboto para sa [[mga Pilipinong nasa ibang bansa]]. ===Marso=== * [[Marso 1]] - Bilang resulta ng pagpapatupad ng batas ng Electric Power Industry Reform Act (EPIRA) o Republic Act 9136 isang taon at siyam na buwan bago nito noong Hunyo 8, 2001, ang [[National Power Corporation]] (NAPOCOR/NPC) ay pumalit sa operasyon, pagpapanatili, pamamahala, at pagmamay-ari ng power grid ng Pilipinas at mga kaugnay na asset at pasilidad nito sa isa pang korporasyong pag-aari ng gobyerno na [[National Transmission Corporation]] (TransCo). * [[Marso 4]] – Isang bomba [[Pambobomba sa paliparan ng Davao|sumabog]] sa labas ng terminal ng [[Paliparang Pandaigdig ng Francisco Bangoy]], na ikinamatay ng 22 at ikinasugat ng 143. Inako ng [[Abu Sayyaf]] ang responsibilidad sa pag-atake. Ilang umano'y miyembro ng ASG at ng [[Moro Islamic Liberation Front]] ang aarestuhin sa Abril dahil sa kanilang pagkakasangkot.<ref name="HRW">{{cite web |url=https://www.hrw.org/reports/2007/philippines0707/background/2.htm |title=Mga Buhay na Nawasak: Mga Pag-atake sa mga Sibilyan sa Pilipinas — Mga Pag-aaral ng Kaso |date=Hulyo 2007 |website=[[Human Rights Watch]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref><ref>{{cite news |date=Marso 4, 2003 |title=Bomba, 21 ang Pumatay, Kabilang ang Isang Amerikano, sa Paliparan ng Pilipinas |url=https://www.foxnews.com/story/bomb-kills-21-including-an-american-at-philippines-airport/ |agency=[[Associated Press]] |via=[[Fox News]] |access-date=Marso 4, 2003}}</ref> * [[Marso 31]] - Isang pananambang sa [[Vigan]] ang ikinamatay ng apat na tao. Nakaligtas sa pananambang ang tagapagbalita sa radyo at dating miyembro ng lupon ng [[Ilocos Norte]] na si Efren Rafanan Sr., kasama ang kanyang anak na babae. <ref>http://totocausing.blogspot.com/2012/04/day-hope-for-justice-died-in-ilocos-sur.html totocausing.blogspot.com Marso 31, 2003. Nakuha noong Agosto 16, 2023</ref><ref>{{cite news |last1=Molina, Dumlao |title=4 Mga biktima ng pananambang sa Vigan, inilibing |url=https://www.philstar.com/nation/2003/04/10/202150/4-vigan-ambush-victims-laid-rest |access-date=Setyembre 10, 2023 |agency=PhilStar Global}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 2]] – Isa na namang pagsabog ng bomba sa [[Davao City]] ang tumama sa Sasa Wharf, na ikinamatay ng 17 katao at ikinasugat ng 56. Ilang umano'y militanteng Islamiko ang aarestuhin kalaunan dahil sa kanilang pagkakasangkot.<ref name="HRW" /> ===Mayo=== * [[Mayo 10]] – Isang pambobomba sa palengke ng lungsod sa [[Koronadal]], [[South Cotabato]], ang ikinamatay ng hindi bababa sa 10 katao at ikinasugat ng 42; ang mga biktima ay karamihan ay mga drayber ng [[tricycle]] at kanilang mga pasahero. Ang mga pinaghihinalaang miyembro ng [[Jemaah Islamiyah]] [[Indonesyo]] ay kabilang sa mga aarestuhin kalaunan kaugnay ng mga pag-atake sa lungsod.<ref name="HRW" /> * [[Mayo 26]] – Ang [[Anti-Trafficking in Persons Act of 2003]] ay naipasa bilang batas. Ang Pilipinas ay naging isa sa mga unang bansang Asyano na nagpasa ng batas laban sa trafficking. === Hunyo === * [[Hunyo 23]] - Isang bagong batas ang ipinatupad na kumokontrol sa pagbebenta at paggamit ng mga produktong tabako, kabilang ang phaseout ng lahat ng patalastas ng tabako sa loob ng limang taon at isang ganap na pagbabawal sa paninigarilyo sa mga saradong pampublikong lugar, kabilang ang mga paaralan. === Hulyo === * [[Hulyo 15]] – Ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na ibinalik ang desisyon ng [[Sandiganbayan]] noong 2000 at isinantabi ang pagbaligtad nito noong 2002, ay nag-uutos ng pag-agaw pabor sa [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang pamahalaan]] ng [[piso ng Pilipinas|₱]]36 bilyon ([[dolyar ng Estados Unidos|US$]]676 milyon, katapusan ng taon 2002) sa mga deposito sa bangko ng Switzerland na idineklarang bahagi ng [[nakaw na yaman ng pamilyang Marcos|ang nakaw na yaman]] ng [[pamilyang Marcos]], sa magiging pinakamalaking pagbawi ng naturang kayamanan. Maghahain ang pamilya ng mga mosyon para sa muling pagsasaalang-alang sa Agosto ngunit tatanggihan nang may pinal na desisyon pagkalipas ng tatlong buwan.<ref>Mga pagbanggit sa desisyon ng Korte Suprema sa mga Marcos: * {{cite news |last=Clapano |first=Jose Rodel |date=Enero 17, 2003 |title=Ang kayamanan ni Marcos sa escrow ay nasa $676-M na ngayon |url=https://www.philstar.com/headlines/2003/01/17/191798/marcos-wealth-escrow-now-676-m/ |newspaper=[[The Philippine Star]] |access-date=Hulyo 19, 2023}} * {{cite web |url=http://hrlibrary.umn.edu/research/Philippines/Sandiganbayan.html |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Hulyo 15, 2003 |website=Aklatan ng Karapatang Pantao ng Unibersidad ng Minnesota |publisher=[[Unibersidad ng Minnesota]] |access-date=Hulyo 19, 2023}} * {{cite web |url=https://lawphil.net/judjuris/juri2003/nov2003/gr_152154_2003.html |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Nobyembre 18, 2003 |website=The LawPhil Project |publisher=Arellano Law Foundation |access-date=Hulyo 19, 2023}} * {{Banggitin ang balita |last=Carranza |first=Ruben |petsa=Hulyo 12, 2023 |title=Opinyon: Bakit kailangan nating tandaan ang hatol ng SC sa mga ninakaw na yaman ng mga Marcos |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/opinion-remember-supreme-court-verdict-marcos-ill-gotten-wealth/ |access-date=Hulyo 13, 2023}}</ref> [[Talaksan:2007ManilaPenSiegeMap.jpg|thumb|Kinalalagyan ng ''Oakwood Premiere'' at ''Manila Peninsula Hotel'' sa Makati. Ang mga hotel ay naging lugar ng pag-aalsa ng Magdalo noong 2003 at 2007, ayon sa pagkakasunod.]] * Hulyo 27 - Isang grupo ng mga sundalo na tinatawag ang kanilang sarili na [[Magdalo Group|Bagong Katipuneros]] ay naglunsad ng [[Oakwood mutiny|mutiny in Oakwood]] laban kay Presidente [[Gloria Macapagal Arroyo]], na binanggit ang diumano'y katiwalian ng administrasyon ni Arroyo at sinasabing si Arroyo ay malapit nang magdeklara ng batas militar. ==Mga Konsiyerto== * [[Setyembre 13]] – Ang Kaganapan kasama sina [[F4 (banda)|F4]] at [[Barbie Hsu]] nang live sa PhilSports Complex, [[Pasig]] * [[Nobyembre 16]] – [[Mariah Carey]] nang live sa Bonifacio Global City Open Field, [[Taguig]] * [[Disyembre 26]] – [[F4 (banda)|F4]] nang live sa Bonifacio Global City Open Field, [[Taguig]] ==Palakasan== * [[Hulyo 13]] – Napanalunan ng [[Talk 'N Text Phone Pals]] ang kanilang kauna-unahang titulo sa PBA sa loob ng 13 taon, matapos manalo ng apat na sunod-sunod laban sa defending champions na [[Coca Cola Tigers]] sa isang 4-2 na panalo sa serye. * [[Agosto 23]] – Napanalunan ng [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]] ang kanilang titulo sa PBA Invitational Championship sa pamamagitan ng 2-1 na panalo sa serye laban sa [[Coca-Cola Tigers]]. * [[Disyembre 14]] – Matapos ang dalawang runner-up finishes sa unang dalawang kumperensya, napanalunan ng [[Coca Cola Tigers]] ang kanilang ika-2 titulo sa PBA sa pamamagitan ng 4-3 na panalo sa serye laban sa [[San Miguel Beermen]]. * [[Disyembre 5]]–[[Disyembre 13|13]] – Ang [[Pilipinas]] ay lalahok sa ika-22 [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] sa [[Hanoi]], Vietnam. == Kapanganakan == * [[Pebrero 5]] – Michael Sager, aktor at modelo * [[Pebrero 14]] – Zephanie Dimaranan, mang-aawit * [[Marso 2]] – AZ Martinez, aktres * [[Marso 6]]: **Jehramie Trangia, mang-aawit **Shanelle Agustin, aktres * [[Marso 12]] – [[Andrea Brillantes]], aktres at modelo * [[Marso 25]] – Yen Quirante, aktres * [[Hunyo 1]] – Jayda Avanzado, aktres at mang-aawit * [[Hunyo 18]] - Skye Chua, aktres at skating * [[Hunyo 19]] - Gwen Apuli, miyembro ng Bini * [[Hunyo 20]] - [[Kyle Echarri]], aktor at mang-aawit * [[Hunyo 25]] – Angel Canino, volleyball player * [[Hulyo 15]] - Stacey Sevilleja, miyembto ng Bini * [[Agosto 16]] – Harvey Bautista, aktor * [[Setyembre 13]] – [[Ashley del Mundo]], aktres * [[Oktubre 12]] – [[Kobie Brown]], aktor * [[Oktubre 13]] – Ar Angel Aviles, aktres * [[Oktubre 22]] – [[Lie Reposposa]], mang-aawit at aktres * [[Oktubre 24]] – Anjay Anson, aktor * [[Nobyembre 12]], Mikha Lim, miyembro ng Bini * [[Nobyembre 22]] – Reign Parani, actress * [[Nobyembre 23]] – [[Allen Ansay]], aktor at modelo * [[Disyembre 3]]– Matthew Uy, aktor * [[Disyembre 27]] – Louise Abuel, aktor at modelo == Kamatayan == * [[Marso 31]] – [[Eddie Arenas]], aktor (ipinanganak 1935) * [[Hulyo 4]] – Manuel Araneta, Jr., basketbolista (ipinanganak 1926) * [[Hulyo 19]] – [[Vic Vargas]], aktor (ipinanganak 1939) * [[Disyembre 14]] – [[Blas Ople]], mamamahayag at politiko (ipinanganak 1927) * [[Disyembre 29]] - Miko Sotto, aktor (ipinanganak 1982) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Taon ng Asya|2003 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2003 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 48p5rt8wn2xpydnkgmwqzwarw2haf83 0 257603 2232069 2231321 2026-10-06T09:55:30Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232069 wikitext text/x-wiki Ang '''2004 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2004. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|Lakas-CMD]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>, [[Noli de Castro]] (Walang partido) <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 4)</small>, Ika-13 Kongreso ng Pilipinas <small>(Mula Hulyo 26)</small> == Kaganapan == * Pebrero 27 - [[2004 Pagbomba sa Super Ferry 14]]: Ang ''SuperFerry 14'' ay binomba ng mga teroristang [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] na ikinamatay ng 116-katao. * Mayo 10 - '''''Halalang Pampanguluhan:''''' Pangkalahatang halalan sa Pilipinas. nahalal si [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa isang anim na taong termino. * Hulyo 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-116]] lungsod ang [[Santa Rosa, Laguna]] sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9264, pinagtibay Marso 10.<ref>''[https://web.archive.org/web/20060615141059/http://www.nscb.gov.ph/factsheet/pdf04/fs1_04.asp "A City, Two Municipalities and Two Barangays were Created from January to July 2004"]. Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board.'' 08-22-2004. Inarkibo mula sa orihinal. Hinango 06-06-2017.</ref> * Nobyembre 16 - Naganap ang masaker sa [[Hacienda Luisita]], 14 ang namatay. * Disyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-117]] lungsod ang [[Taguig]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8487, pinagtibay Pebrero 11, 1998. * Disyembre 12 – Niyanig nang pagsabog ang lungsod nang General Santos sa isang pampublikong mercado sa South Dadiangas nang isang IED (Improvise explosive device) nagtala ito nang patay 14 at 70 ang sugatan. ==Palakasan== * [[Mayo 9]] – Nagtapos sa tabla ang laban sa boksing nina [[Manny Pacquiao]] at [[Juan Manuel Marquez]] * [[Hulyo 7]] – Tinapos ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang pitong taong tagtuyot para sa titulo sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa finals series laban sa [[Red Bull Barako]] sa Fiesta Conference Finals * [[Agosto 13]]–[[Agosto 29|29]] – Ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004|Pilipinas]] ay makikipagkumpitensya sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004]] sa [[Athens]], Greece. * [[Setyembre 30]] – Tinalo ng [[De La Salle Green Archers]] ang [[FEU Tamaraws]] sa Best-of-3 Finals sa UAAP Season 67 Men's Basketball == Kapanganakan == * Enero 26 – Jhoanna Robles, miyembro ng [[Bini]] * Enero 27 ** [[Francine Diaz]], aktres ** [[Xyriel Manabat]], aktres * Marso 3 – Izzy Canillo, aktor * Marso 8 – Brenna Garcia, aktres * Marso 12 – Darlene Vibares, mang-aawit * Marso 26 – [[Awra Briguela]], aktor * Abril 16 – Elha Nympha, mangaawit * Mayo 9 – Sheena Catacutan, miyembro ng [[Bini]] * Mayo 18 – Olive Bihag, aktres at dating miyembro ng Calista * Mayo 29 – Noel Comia Jr. aktor at dating host ng [[Team Yey!]] * [[Hunyo 23]] – [[Nina Meollo]], manlalaro ng putbol * Hulyo 14 – [[Barbara Miguel]], aktres * Agosto 4 – [[Buknoy Glamurrr]], Internet personalidad * Agosto 19 – [[Mona Louise Rey]], aktres at modelo * Setyembre 13 – Criza Taa, aktres * Oktubre 3 – Raven Cajuguiran, host ng Team Yey! * Oktubre 6 – Chacha Cañete, aktres at mang-aawit * Oktubre 13 – [[Luke Alford]], host ng Team Yey! * Oktubre 29 - Heart Uy, miyembro ng grupo ng sayaw ng UPeepz (namatay noong 2023) * Nobyembre 13 – [[Elijah Alejo]], Aktres * Nobyembre 14 – Rabin Angeles, aktor at influencer * Nobyembre 14 – Veyda Inoval, aktres * Nobyembre 21 – [[Lyca Gairanod]], mang-aawit at aktres * Disyembre 15 – Clarence Delgado, aktor * Disyembre 25 – Sam Shoaf, mang-aawit, host ng Team Yey! == Kamatayan == * [[Mayo 17]] – Enrique Zobel, negosyante at manlalaro ng polo (ipinanganak 1927) * [[Oktubre 28]] – Edgardo Fulgencio, basketbolista (ipinanganak 1917) * [[Disyembre 14]] – [[Fernando Poe, Jr.]], aktor at pulitiko (ipinanganak 1939) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa sa Asya|2004 sa}} {{Mga Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:2004 sa Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:2004 ayon sa bansa|Pilipinas]] [[Kategorya:Mga dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga Taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 1lcva9jhkhc4uq1tm7c5qe6nj8bmwkn 2232070 2232069 2026-10-06T09:55:58Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232070 wikitext text/x-wiki Ang '''2004 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2004. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|Lakas-CMD]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>, [[Noli de Castro]] (Walang partido) <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 4)</small>, Ika-13 Kongreso ng Pilipinas <small>(Mula Hulyo 26)</small> == Kaganapan == * Pebrero 27 - [[2004 Pagbomba sa Super Ferry 14]]: Ang ''SuperFerry 14'' ay binomba ng mga teroristang [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] na ikinamatay ng 116-katao. * Mayo 10 - '''''Halalang Pampanguluhan:''''' Pangkalahatang halalan sa Pilipinas. nahalal si [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa isang anim na taong termino. * Hulyo 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-116]] lungsod ang [[Santa Rosa, Laguna]] sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9264, pinagtibay Marso 10.<ref>''[https://web.archive.org/web/20060615141059/http://www.nscb.gov.ph/factsheet/pdf04/fs1_04.asp "A City, Two Municipalities and Two Barangays were Created from January to July 2004"]. Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board.'' 08-22-2004. Inarkibo mula sa orihinal. Hinango 06-06-2017.</ref> * Nobyembre 16 - Naganap ang masaker sa [[Hacienda Luisita]], 14 ang namatay. * Disyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-117]] lungsod ang [[Taguig]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8487, pinagtibay Pebrero 11, 1998. * Disyembre 12 – Niyanig nang pagsabog ang lungsod nang General Santos sa isang pampublikong mercado sa South Dadiangas nang isang IED (Improvise explosive device) nagtala ito nang patay 14 at 70 ang sugatan. ==Palakasan== * [[Mayo 9]] – Nagtapos sa tabla ang laban sa boksing nina [[Manny Pacquiao]] at [[Juan Manuel Marquez]] * [[Hulyo 7]] – Tinapos ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang pitong taong tagtuyot para sa titulo sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa finals series laban sa [[Red Bull Barako]] sa Fiesta Conference Finals * [[Agosto 13]]–[[Agosto 29|29]] – Ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004|Pilipinas]] ay makikipagkumpitensya sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004]] sa [[Athens]], Greece. * [[Setyembre 30]] – Tinalo ng [[De La Salle Green Archers]] ang [[FEU Tamaraws]] sa Best-of-3 Finals sa UAAP Season 67 Men's Basketball == Kapanganakan == * Enero 26 – Jhoanna Robles, miyembro ng [[Bini]] * Enero 27 ** [[Francine Diaz]], aktres ** [[Xyriel Manabat]], aktres * Marso 3 – Izzy Canillo, aktor * Marso 8 – Brenna Garcia, aktres * Marso 12 – Darlene Vibares, mang-aawit * Marso 26 – [[Awra Briguela]], aktor * Abril 16 – Elha Nympha, mangaawit * Mayo 9 – Sheena Catacutan, miyembro ng [[Bini]] * Mayo 18 – Olive Bihag, aktres at dating miyembro ng Calista * Mayo 29 – Noel Comia Jr. aktor at dating host ng [[Team Yey!]] * [[Hunyo 23]] – [[Nina Meollo]], manlalaro ng putbol * Hulyo 14 – [[Barbara Miguel]], aktres * Agosto 4 – [[Buknoy Glamurrr]], Internet personalidad * Agosto 19 – [[Mona Louise Rey]], aktres at modelo * Setyembre 13 – Criza Taa, aktres * Oktubre 3 – Raven Cajuguiran, host ng Team Yey! * Oktubre 6 – Chacha Cañete, aktres at mang-aawit * Oktubre 13 – [[Luke Alford]], host ng Team Yey! * Oktubre 29 - Heart Uy, miyembro ng grupo ng sayaw ng UPeepz (namatay noong 2023) * Nobyembre 13 – [[Elijah Alejo]], Aktres * Nobyembre 14 – Rabin Angeles, aktor at influencer * Nobyembre 14 – Veyda Inoval, aktres * Nobyembre 21 – [[Lyca Gairanod]], mang-aawit at aktres * Disyembre 15 – Clarence Delgado, aktor * Disyembre 25 – Sam Shoaf, mang-aawit, host ng Team Yey! == Kamatayan == * [[Mayo 17]] – Enrique Zobel, negosyante at manlalaro ng polo (ipinanganak 1927) * [[Oktubre 28]] – Edgardo Fulgencio, basketbolista (ipinanganak 1917) * [[Disyembre 14]] – [[Fernando Poe, Jr.]], aktor at pulitiko (ipinanganak 1939) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2004 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:2004 sa Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:2004 ayon sa bansa|Pilipinas]] [[Kategorya:Mga dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga Taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] tq2me8dsht4py9g693kaprm18rwwan2 2232071 2232070 2026-10-06T09:56:15Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232071 wikitext text/x-wiki Ang '''2004 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2004. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|Lakas-CMD]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>, [[Noli de Castro]] (Walang partido) <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 4)</small>, Ika-13 Kongreso ng Pilipinas <small>(Mula Hulyo 26)</small> == Kaganapan == * Pebrero 27 - [[2004 Pagbomba sa Super Ferry 14]]: Ang ''SuperFerry 14'' ay binomba ng mga teroristang [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] na ikinamatay ng 116-katao. * Mayo 10 - '''''Halalang Pampanguluhan:''''' Pangkalahatang halalan sa Pilipinas. nahalal si [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa isang anim na taong termino. * Hulyo 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-116]] lungsod ang [[Santa Rosa, Laguna]] sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9264, pinagtibay Marso 10.<ref>''[https://web.archive.org/web/20060615141059/http://www.nscb.gov.ph/factsheet/pdf04/fs1_04.asp "A City, Two Municipalities and Two Barangays were Created from January to July 2004"]. Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board.'' 08-22-2004. Inarkibo mula sa orihinal. Hinango 06-06-2017.</ref> * Nobyembre 16 - Naganap ang masaker sa [[Hacienda Luisita]], 14 ang namatay. * Disyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-117]] lungsod ang [[Taguig]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8487, pinagtibay Pebrero 11, 1998. * Disyembre 12 – Niyanig nang pagsabog ang lungsod nang General Santos sa isang pampublikong mercado sa South Dadiangas nang isang IED (Improvise explosive device) nagtala ito nang patay 14 at 70 ang sugatan. ==Palakasan== * [[Mayo 9]] – Nagtapos sa tabla ang laban sa boksing nina [[Manny Pacquiao]] at [[Juan Manuel Marquez]] * [[Hulyo 7]] – Tinapos ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang pitong taong tagtuyot para sa titulo sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa finals series laban sa [[Red Bull Barako]] sa Fiesta Conference Finals * [[Agosto 13]]–[[Agosto 29|29]] – Ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004|Pilipinas]] ay makikipagkumpitensya sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004]] sa [[Athens]], Greece. * [[Setyembre 30]] – Tinalo ng [[De La Salle Green Archers]] ang [[FEU Tamaraws]] sa Best-of-3 Finals sa UAAP Season 67 Men's Basketball == Kapanganakan == * Enero 26 – Jhoanna Robles, miyembro ng [[Bini]] * Enero 27 ** [[Francine Diaz]], aktres ** [[Xyriel Manabat]], aktres * Marso 3 – Izzy Canillo, aktor * Marso 8 – Brenna Garcia, aktres * Marso 12 – Darlene Vibares, mang-aawit * Marso 26 – [[Awra Briguela]], aktor * Abril 16 – Elha Nympha, mangaawit * Mayo 9 – Sheena Catacutan, miyembro ng [[Bini]] * Mayo 18 – Olive Bihag, aktres at dating miyembro ng Calista * Mayo 29 – Noel Comia Jr. aktor at dating host ng [[Team Yey!]] * [[Hunyo 23]] – [[Nina Meollo]], manlalaro ng putbol * Hulyo 14 – [[Barbara Miguel]], aktres * Agosto 4 – [[Buknoy Glamurrr]], Internet personalidad * Agosto 19 – [[Mona Louise Rey]], aktres at modelo * Setyembre 13 – Criza Taa, aktres * Oktubre 3 – Raven Cajuguiran, host ng Team Yey! * Oktubre 6 – Chacha Cañete, aktres at mang-aawit * Oktubre 13 – [[Luke Alford]], host ng Team Yey! * Oktubre 29 - Heart Uy, miyembro ng grupo ng sayaw ng UPeepz (namatay noong 2023) * Nobyembre 13 – [[Elijah Alejo]], Aktres * Nobyembre 14 – Rabin Angeles, aktor at influencer * Nobyembre 14 – Veyda Inoval, aktres * Nobyembre 21 – [[Lyca Gairanod]], mang-aawit at aktres * Disyembre 15 – Clarence Delgado, aktor * Disyembre 25 – Sam Shoaf, mang-aawit, host ng Team Yey! == Kamatayan == * [[Mayo 17]] – Enrique Zobel, negosyante at manlalaro ng polo (ipinanganak 1927) * [[Oktubre 28]] – Edgardo Fulgencio, basketbolista (ipinanganak 1917) * [[Disyembre 14]] – [[Fernando Poe, Jr.]], aktor at pulitiko (ipinanganak 1939) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2004 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:2004 sa Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:2004 ayon sa bansa|Pilipinas]] [[Kategorya:Mga dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 9490d6odotuw6lyg4juaitkkt83dkue 2232073 2232071 2026-10-06T09:57:13Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232073 wikitext text/x-wiki Ang '''2004 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2004. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|Lakas-CMD]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>, [[Noli de Castro]] (Walang partido) <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 4)</small>, Ika-13 Kongreso ng Pilipinas <small>(Mula Hulyo 26)</small> == Kaganapan == * Pebrero 27 - [[2004 Pagbomba sa Super Ferry 14]]: Ang ''SuperFerry 14'' ay binomba ng mga teroristang [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] na ikinamatay ng 116-katao. * Mayo 10 - '''''Halalang Pampanguluhan:''''' Pangkalahatang halalan sa Pilipinas. nahalal si [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa isang anim na taong termino. * Hulyo 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-116]] lungsod ang [[Santa Rosa, Laguna]] sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9264, pinagtibay Marso 10.<ref>''[https://web.archive.org/web/20060615141059/http://www.nscb.gov.ph/factsheet/pdf04/fs1_04.asp "A City, Two Municipalities and Two Barangays were Created from January to July 2004"]. Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board.'' 08-22-2004. Inarkibo mula sa orihinal. Hinango 06-06-2017.</ref> * Nobyembre 16 - Naganap ang masaker sa [[Hacienda Luisita]], 14 ang namatay. * Disyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-117]] lungsod ang [[Taguig]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8487, pinagtibay Pebrero 11, 1998. * Disyembre 12 – Niyanig nang pagsabog ang lungsod nang General Santos sa isang pampublikong mercado sa South Dadiangas nang isang IED (Improvise explosive device) nagtala ito nang patay 14 at 70 ang sugatan. ==Palakasan== * [[Mayo 9]] – Nagtapos sa tabla ang laban sa boksing nina [[Manny Pacquiao]] at [[Juan Manuel Marquez]] * [[Hulyo 7]] – Tinapos ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang pitong taong tagtuyot para sa titulo sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa finals series laban sa [[Red Bull Barako]] sa Fiesta Conference Finals * [[Agosto 13]]–[[Agosto 29|29]] – Ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004|Pilipinas]] ay makikipagkumpitensya sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004]] sa [[Athens]], Greece. * [[Setyembre 30]] – Tinalo ng [[De La Salle Green Archers]] ang [[FEU Tamaraws]] sa Best-of-3 Finals sa UAAP Season 67 Men's Basketball == Kapanganakan == * Enero 26 – Jhoanna Robles, miyembro ng [[Bini]] * Enero 27 ** [[Francine Diaz]], aktres ** [[Xyriel Manabat]], aktres * Marso 3 – Izzy Canillo, aktor * Marso 8 – Brenna Garcia, aktres * Marso 12 – Darlene Vibares, mang-aawit * Marso 26 – [[Awra Briguela]], aktor * Abril 16 – Elha Nympha, mangaawit * Mayo 9 – Sheena Catacutan, miyembro ng [[Bini]] * Mayo 18 – Olive Bihag, aktres at dating miyembro ng Calista * Mayo 29 – Noel Comia Jr. aktor at dating host ng [[Team Yey!]] * [[Hunyo 23]] – [[Nina Meollo]], manlalaro ng putbol * Hulyo 14 – [[Barbara Miguel]], aktres * Agosto 4 – [[Buknoy Glamurrr]], Internet personalidad * Agosto 19 – [[Mona Louise Rey]], aktres at modelo * Setyembre 13 – Criza Taa, aktres * Oktubre 3 – Raven Cajuguiran, host ng Team Yey! * Oktubre 6 – Chacha Cañete, aktres at mang-aawit * Oktubre 13 – [[Luke Alford]], host ng Team Yey! * Oktubre 29 - Heart Uy, miyembro ng grupo ng sayaw ng UPeepz (namatay noong 2023) * Nobyembre 13 – [[Elijah Alejo]], Aktres * Nobyembre 14 – Rabin Angeles, aktor at influencer * Nobyembre 14 – Veyda Inoval, aktres * Nobyembre 21 – [[Lyca Gairanod]], mang-aawit at aktres * Disyembre 15 – Clarence Delgado, aktor * Disyembre 25 – Sam Shoaf, mang-aawit, host ng Team Yey! == Kamatayan == * [[Mayo 17]] – Enrique Zobel, negosyante at manlalaro ng polo (ipinanganak 1927) * [[Oktubre 28]] – Edgardo Fulgencio, basketbolista (ipinanganak 1917) * [[Disyembre 14]] – [[Fernando Poe, Jr.]], aktor at pulitiko (ipinanganak 1939) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2004 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:2004 sa Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:2004 ayon sa bansa|Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 532a0hfpuuld3aa8syen1opbnweb5af 0 257604 2232080 2231322 2026-10-06T10:01:11Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232080 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (Walang partido) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-13 Kongreso ng Pilipinas == Kaganapan == ===Pebrero=== * Pebrero 14 - [[Glorietta|Mga pambobomba sa Araw ng mga Puso]] ===Marso=== *[[Marso 14]] – **Isang maghapong pagkubkob, pagho-hostage, at tangkang pag-jailbreak, na isinagawa ng tatlong matataas na pinuno ng [[Abu Sayyaf]] Group, ang mga kumander na ''Robot'', ''Global'', at ''Kosovo'', sa isang bilangguan sa [[Camp Bagong Diwa]], [[Taguig City]] ay nagtapos sa isang pag-atake ng pulisya, na ikinamatay ng mahigit dalawampung katao, karamihan ay mga bilanggo, kabilang ang mga salarin.<ref>—{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/news/World/Commander-Robot-among-23-killed-in-prison-siege/2005/03/15/1110649185247.html|title=Kumander Robot kabilang sa 23 na namatay sa pagkubkob sa bilangguan|petsa=Marso 15, 2005|website=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=Abril 6, 2017}} —{{Cite web|url=http://www.pinoyexchange.com/forums/showthread.php?t=203788|title=17 patay—kabilang ang Robot, Global—habang natapos ang pagkubkob sa bilangguan sa Bagong Diwa|date=Marso 15, 2005|website=PinoyExchange|access-date=Abril 6, 2017|archive-date=Abril 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401232608/http://www.pinoyexchange.com/forums/showthread.php?t=203788|url-status=dead}}<br> —{{Cite web|url=http://www.bulatlat.com/news/5-8/5-8-bicutan.html|title=EKSKLUSIBO NG BULATLAT: 'Binaril ng mga Pulis ang mga ASG Pagkatapos ng Pagsalakay' – Mga Bilanggo sa Bicutan|date=Abril 3–9, 2005|website=Bulatlat|access-date=Abril 6, 2017}}<br> —{{Cite web|url=http://pinoyweekly.org/new/2015/03/from-bicutan-to-mamasapano/|title=Mula Bicutan hanggang Mamasapano|date=Marso 2015|website=[[Pinoy Weekly]]|access-date=Abril 6, 2017}}</ref> **Ang Pilipinas, [[Tsina]], at [[Biyetnam]] ay lumagda sa [[Jmsu|Kasunduan sa Tatlong Partido para sa Magkasanib na Pagsasagawa ng Seismic sa Dagat]] (JMSU), na sumasaklaw sa 142,886 kilometro kuwadrado sa [[Dagat Timog Tsina]].<ref>{{Cite web |title=Idineklara ng SC na Labag sa Konstitusyon ang Joint Marine Seismic Undertaking sa mga Kumpanya ng Langis ng Pilipinas, Vietnam, at Tsina – Korte Suprema ng Pilipinas |url=https://sc.judiciary.gov.ph/sc-declares-unconstitutional-the-joint-marine-seismic-undertaking-among-philippine-vietnamese-and-chinese-oil-firms/ |access-date=2025-09-07 |language=en-US}}</ref> ===Abril=== *Abril 2 – 25 katao ang namatay sa maraming banggaan ng [[Jeepney|jeepney-bus]] sa [[Pangasinan]] at [[Quezon]].<ref>{{Cite web |title=25 ang namatay sa banggaan ng jeep-bus |url=https://www.philstar.com/nation/2005/04/04/272606/25-killed-jeep-bus-collisions |access-date=2025-09-07 |website=Philstar.com}}</ref> *[[Abril 18]] – Limang katao ang nasugatan sa [[Mga salungatan sa pagitan ng Iglesia ni Cristo at ng Mga Kaanib sa Iglesia ng Dios na Pandaigdig|pagsagupaan ng dalawang relihiyosong organisasyon]], [[Iglesia ni Cristo]] at [[Mga Kaanib sa Iglesia ng Dios na Pandaigdig]] sa loob ng isang fastfood chain na matatagpuan sa [[Apalit]], [[Pampanga]].<ref>{{Cite news |last=Sapnu |first=Ric |date=Abril 20, 2005 |title=5 ang nasugatan nang magsagupaan ang mga tagasunod ng 2 sekta ng relihiyon |work=Philippine Star |url=https://www.philstar.com/nation/2005/04/20/274597/5-injured-followers-2-religious-sects-clash |access-date=Mayo 6, 2023}}</ref> === Mayo === * Mayo 24 – Bumagsak ang isang T41D trainer ng Hukbong Panghimpapawid ng Pilipinas sa [[Baguio]], na ikinamatay ng apat na sakay nito.<ref>{{Banggitin ang balita |date=2005-05-24 |title=Apat ang patay sa pagbagsak ng eroplanong militar ng Pilipinas |url=https://www.abc.net.au/news/2005-05-24/four-dead-in-philippines-military-plane-crash/1577480 |access-date=2025-09-07 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 6 – Ang [[Listahan ng mga bagyong pinangalanang Nesat|Bagyong ''Nesat'']] ay umabot sa lakas na [[Kategorya 4 na bagyo|Kategorya 4]] sa silangan ng Pilipinas, na may patuloy na hanging 115 knots (213 km/h).<ref>{{Banggitin ang web |date=2005-06-08 |title=Typhoon Nesat |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/14996/typhoon-nesat |access-date=2025-09-07 |website=earthobservatory.nasa.gov |language=en}}</ref> * Hunyo 27 - '''''[[Iskandalong Hello Garci]]:''''' Pagka-lehitimo ng mga ipinahayag na nagwagi sa halalan ay nakuwestiyon. === Hulyo === * Hulyo 15 – [[Listahan ng mga bagyong pinangalanang Haitang|Bagyong Haitang]] ay pumasok sa [[Lugar ng Responsibilidad ng Pilipinas]] at pinangalanang ''Feria'' ng [[PAGASA]]; hindi ito tatama sa bansa, at ang sistema ay minomonitor habang ito ay lumalakas at nagiging isang [[super typhoon]]. === Setyembre === * Setyembre 21 – Ang Tropical Storm ''Labuyo'' ([[Bagyong Damrey]]) ay tumama sa hilagang-silangan [[Luzon]], na nagdulot ng [[Baha|baha]] at [[Pagguho ng lupa|pagguho ng lupa]] sa [[Ilocos Norte]], [[Cagayan]], at [[Isabela (probinsya)|Isabela]]. Hindi bababa sa 16 na tao ang namatay at 20,000 ang nawalan ng tirahan.<ref>{{Cite web |date=2011-12-29 |title=Typhoon Damrey - Set 2005 {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/disaster/tc-2005-000164-phl |access-date=2025-09-07 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref> * Isang pambobomba sa [[Zamboanga City|Zamboanga]] na iniuugnay sa [[Mujahideen|mga militanteng Islamiko]] ang nakasugat ng 24 na tao.<ref>Freedom House, Freedom in the World 2006 - Philippines, 19 Disyembre 2005, https://www.refworld.org/reference/annualreport/freehou/2005/en/51802 [na-access noong 07 Setyembre] 2025]</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre 26]] – Isang pagsabog ang naganap sa loob ng isang tunel ng minahan ng ginto at isang pagguho ng lupa ang tumama sa [[Bundok Diwata]] sa [[Davao de Oro|Compostela Valley]] na ikinamatay ng hindi bababa sa 32 katao, habang limang iba pa ang nawawala at pinangangambahang patay.<ref>—''[https://www.philstar.com/headlines/2005/10/28/304042/18-miners-killed-compostela-valley-tunnel-blast/ "18 minero ang namatay sa pagsabog ng tunel sa Compostela Valley"]'' [[Philstar.com]]. Oktubre 28, 2005. Nakuha noong 02-18-2022. —''[https://www.philstar.com/headlines/2012/01/06/764997/history-landslides-compostela-valley/ "Kasaysayan ng mga landslide sa Compostela Valley"]'' Philstar.com. Enero 6, 2012. Nakuha noong 02-18-2022.</ref> === Nobyembre === * Nobyembre 20 – Ang Pilipinas ang punong-abala ng [[2005 SEA Games|ika-23 Palaro ng Timog-Silangang Asya]], opisyal na binuksan sa [[Quirino Grandstand]], [[Rizal Park]] sa [[Maynila]] ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo]].<ref>{{Banggitin ang web |title=OCA » Maynila 2005 |url=https://oca.asia/games/37-manila-2005.html |access-date=2025-09-07 |website=oca.asia}}</ref> ==Telebisyon== * [[Setyembre 26]] – Si [[Precious Lara Quigaman|Lara Quigaman]] ng [[Pilipinas]] ay kinoronahan bilang [[Miss International 2005]] sa gabi ng patimpalak na ginanap sa Koseinenkin Hall, Tokyo, Japan, at siya ang naging pang-apat na [[Pilipino|Pilipina]] na nanalo sa patimpalak. * [https://www.novatalentscout.com/page/page/3776433.htm Kim Flores] - Nanalo ng limang gintong medalya at apat na gintong plake sa World Championships of the Performing Arts (WCOPA) sa mga kategorya ng pop, Broadway, gospel, orihinal at inspirational music. ==Palakasan== * [[Enero 30]] — Tinalo ni PBA Commissioner [[Noli Eala]] ang Game 1 ng [[2004–05 PBA Philippine Cup|2005 Philippine Cup]] na nagresulta sa lamang ng [[TNT Tropang Giga|Talk 'n Text Phone Pals]] sa iskor na 1–0, habang lumahok sa laro si [[Asi Taulava] ng Talk n' Text, na sinuspinde pa rin ng liga. * [[Hulyo 10]] -- Nanalo ang [[San Miguel Beermen]] sa [[2005 PBA Fiesta Conference|Fiesta Conference]], at tinalo ang [[TNT Tropang Giga|Talk 'n Text Phone Pals]] sa limang laro. == Kapanganakan == * Pebrero 15 - AJ Urquia, aktor at host ng Team Yey! * [[Pebrero 22]] – Isabella Flanigan, manlalaro ng putbol * Pebrero 23 - [[Jillian Ward]], aktres at modelo * [[Marso 3]] – Aidan Veneracion, aktor * [[Marso 12]] – Josh Ford, aktor * Marso 18 - [[Dentrix Ponce]], aktor * Marso 18 - Mark Justine Alvarez, aktor * Marso 25 - Larah Claire Sabroso, aktres * [[Mayo 17]] – Naya Ambi, mang-aawit * Mayo 23 - [[Alex Eala]], manlalaro ng tennis * Hunyo 2 - Bea Basa, artista * Hunyo 12 - [[Ryzza Mae Dizon]], aktres * [[Hulyo 18]] – Milkcah Wynne Nacion, aktres at vlogger * [[Agosto 30]] – Reich Alim, aktres * Setyembre 7: ** Kyle Danielle Ocampo, aktres **Mitch Naco, host ng Team Yey! * [[Setyembre 8]] – Mackie Empuerto, mang-aawit na miyembro ng [[TNT Boys]] * [[Oktubre 9]] – Andrei Sison, aktor (namatay noong 2023) * [[Nobyembre 8]] – Sofia Millares, aktres at host ng [[Team Yey!]] * Nobyembre 11 - Kryshee Grengia, aktres * [[Disyembre 11]] – Sammy Manese, personalidad sa internet (namatay noong 2023) * Disyembre 12 - Alekhine Nouri, Filipino FIDE Master. * Disyembre 15 - Sheena Belarmino, mangaawit at mananayaw == Kamatayan == * [[Marso 31]] – [[Justiniano Montano]], pulitiko (ipinanganak 1905) * [[Mayo 10]] ** [[Romy Diaz]], aktor (ipinanganak 1941) ** Leon C. Arcillas, pulitiko, Alkalde ng Sta. Rosa, Laguna (ipinanganak 1942) * [[Agosto 5]] – [[Raul Roco]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1941) * [[Setyembre 16]] – [[Verna Gaston]], aktres (ipinanganak 1950) * [[Oktubre 2]] – [[Juancho Gutierrez]], aktor (ipinanganak 1932) * [[Oktubre 27]] – [[Jun Papa]], basketbolista (ipinanganak 1945) * [[Disyembre 25]] – [[Robert Barbers]], pulitiko (ipinanganak 1944) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Taon ng Asya|2005 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|2005}} [[Kategorya:2005 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] 0uws5agkqhsbn5586jk1wk3ylbvbwul 2232081 2232080 2026-10-06T10:01:42Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232081 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (Walang partido) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-13 Kongreso ng Pilipinas == Kaganapan == ===Pebrero=== * Pebrero 14 - [[Glorietta|Mga pambobomba sa Araw ng mga Puso]] ===Marso=== *[[Marso 14]] – **Isang maghapong pagkubkob, pagho-hostage, at tangkang pag-jailbreak, na isinagawa ng tatlong matataas na pinuno ng [[Abu Sayyaf]] Group, ang mga kumander na ''Robot'', ''Global'', at ''Kosovo'', sa isang bilangguan sa [[Camp Bagong Diwa]], [[Taguig City]] ay nagtapos sa isang pag-atake ng pulisya, na ikinamatay ng mahigit dalawampung katao, karamihan ay mga bilanggo, kabilang ang mga salarin.<ref>—{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/news/World/Commander-Robot-among-23-killed-in-prison-siege/2005/03/15/1110649185247.html|title=Kumander Robot kabilang sa 23 na namatay sa pagkubkob sa bilangguan|petsa=Marso 15, 2005|website=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=Abril 6, 2017}} —{{Cite web|url=http://www.pinoyexchange.com/forums/showthread.php?t=203788|title=17 patay—kabilang ang Robot, Global—habang natapos ang pagkubkob sa bilangguan sa Bagong Diwa|date=Marso 15, 2005|website=PinoyExchange|access-date=Abril 6, 2017|archive-date=Abril 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401232608/http://www.pinoyexchange.com/forums/showthread.php?t=203788|url-status=dead}}<br> —{{Cite web|url=http://www.bulatlat.com/news/5-8/5-8-bicutan.html|title=EKSKLUSIBO NG BULATLAT: 'Binaril ng mga Pulis ang mga ASG Pagkatapos ng Pagsalakay' – Mga Bilanggo sa Bicutan|date=Abril 3–9, 2005|website=Bulatlat|access-date=Abril 6, 2017}}<br> —{{Cite web|url=http://pinoyweekly.org/new/2015/03/from-bicutan-to-mamasapano/|title=Mula Bicutan hanggang Mamasapano|date=Marso 2015|website=[[Pinoy Weekly]]|access-date=Abril 6, 2017}}</ref> **Ang Pilipinas, [[Tsina]], at [[Biyetnam]] ay lumagda sa [[Jmsu|Kasunduan sa Tatlong Partido para sa Magkasanib na Pagsasagawa ng Seismic sa Dagat]] (JMSU), na sumasaklaw sa 142,886 kilometro kuwadrado sa [[Dagat Timog Tsina]].<ref>{{Cite web |title=Idineklara ng SC na Labag sa Konstitusyon ang Joint Marine Seismic Undertaking sa mga Kumpanya ng Langis ng Pilipinas, Vietnam, at Tsina – Korte Suprema ng Pilipinas |url=https://sc.judiciary.gov.ph/sc-declares-unconstitutional-the-joint-marine-seismic-undertaking-among-philippine-vietnamese-and-chinese-oil-firms/ |access-date=2025-09-07 |language=en-US}}</ref> ===Abril=== *Abril 2 – 25 katao ang namatay sa maraming banggaan ng [[Jeepney|jeepney-bus]] sa [[Pangasinan]] at [[Quezon]].<ref>{{Cite web |title=25 ang namatay sa banggaan ng jeep-bus |url=https://www.philstar.com/nation/2005/04/04/272606/25-killed-jeep-bus-collisions |access-date=2025-09-07 |website=Philstar.com}}</ref> *[[Abril 18]] – Limang katao ang nasugatan sa [[Mga salungatan sa pagitan ng Iglesia ni Cristo at ng Mga Kaanib sa Iglesia ng Dios na Pandaigdig|pagsagupaan ng dalawang relihiyosong organisasyon]], [[Iglesia ni Cristo]] at [[Mga Kaanib sa Iglesia ng Dios na Pandaigdig]] sa loob ng isang fastfood chain na matatagpuan sa [[Apalit]], [[Pampanga]].<ref>{{Cite news |last=Sapnu |first=Ric |date=Abril 20, 2005 |title=5 ang nasugatan nang magsagupaan ang mga tagasunod ng 2 sekta ng relihiyon |work=Philippine Star |url=https://www.philstar.com/nation/2005/04/20/274597/5-injured-followers-2-religious-sects-clash |access-date=Mayo 6, 2023}}</ref> === Mayo === * Mayo 24 – Bumagsak ang isang T41D trainer ng Hukbong Panghimpapawid ng Pilipinas sa [[Baguio]], na ikinamatay ng apat na sakay nito.<ref>{{Banggitin ang balita |date=2005-05-24 |title=Apat ang patay sa pagbagsak ng eroplanong militar ng Pilipinas |url=https://www.abc.net.au/news/2005-05-24/four-dead-in-philippines-military-plane-crash/1577480 |access-date=2025-09-07 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 6 – Ang [[Listahan ng mga bagyong pinangalanang Nesat|Bagyong ''Nesat'']] ay umabot sa lakas na [[Kategorya 4 na bagyo|Kategorya 4]] sa silangan ng Pilipinas, na may patuloy na hanging 115 knots (213 km/h).<ref>{{Banggitin ang web |date=2005-06-08 |title=Typhoon Nesat |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/14996/typhoon-nesat |access-date=2025-09-07 |website=earthobservatory.nasa.gov |language=en}}</ref> * Hunyo 27 - '''''[[Iskandalong Hello Garci]]:''''' Pagka-lehitimo ng mga ipinahayag na nagwagi sa halalan ay nakuwestiyon. === Hulyo === * Hulyo 15 – [[Listahan ng mga bagyong pinangalanang Haitang|Bagyong Haitang]] ay pumasok sa [[Lugar ng Responsibilidad ng Pilipinas]] at pinangalanang ''Feria'' ng [[PAGASA]]; hindi ito tatama sa bansa, at ang sistema ay minomonitor habang ito ay lumalakas at nagiging isang [[super typhoon]]. === Setyembre === * Setyembre 21 – Ang Tropical Storm ''Labuyo'' ([[Bagyong Damrey]]) ay tumama sa hilagang-silangan [[Luzon]], na nagdulot ng [[Baha|baha]] at [[Pagguho ng lupa|pagguho ng lupa]] sa [[Ilocos Norte]], [[Cagayan]], at [[Isabela (probinsya)|Isabela]]. Hindi bababa sa 16 na tao ang namatay at 20,000 ang nawalan ng tirahan.<ref>{{Cite web |date=2011-12-29 |title=Typhoon Damrey - Set 2005 {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/disaster/tc-2005-000164-phl |access-date=2025-09-07 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref> * Isang pambobomba sa [[Zamboanga City|Zamboanga]] na iniuugnay sa [[Mujahideen|mga militanteng Islamiko]] ang nakasugat ng 24 na tao.<ref>Freedom House, Freedom in the World 2006 - Philippines, 19 Disyembre 2005, https://www.refworld.org/reference/annualreport/freehou/2005/en/51802 [na-access noong 07 Setyembre] 2025]</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre 26]] – Isang pagsabog ang naganap sa loob ng isang tunel ng minahan ng ginto at isang pagguho ng lupa ang tumama sa [[Bundok Diwata]] sa [[Davao de Oro|Compostela Valley]] na ikinamatay ng hindi bababa sa 32 katao, habang limang iba pa ang nawawala at pinangangambahang patay.<ref>—''[https://www.philstar.com/headlines/2005/10/28/304042/18-miners-killed-compostela-valley-tunnel-blast/ "18 minero ang namatay sa pagsabog ng tunel sa Compostela Valley"]'' [[Philstar.com]]. Oktubre 28, 2005. Nakuha noong 02-18-2022. —''[https://www.philstar.com/headlines/2012/01/06/764997/history-landslides-compostela-valley/ "Kasaysayan ng mga landslide sa Compostela Valley"]'' Philstar.com. Enero 6, 2012. Nakuha noong 02-18-2022.</ref> === Nobyembre === * Nobyembre 20 – Ang Pilipinas ang punong-abala ng [[2005 SEA Games|ika-23 Palaro ng Timog-Silangang Asya]], opisyal na binuksan sa [[Quirino Grandstand]], [[Rizal Park]] sa [[Maynila]] ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo]].<ref>{{Banggitin ang web |title=OCA » Maynila 2005 |url=https://oca.asia/games/37-manila-2005.html |access-date=2025-09-07 |website=oca.asia}}</ref> ==Telebisyon== * [[Setyembre 26]] – Si [[Precious Lara Quigaman|Lara Quigaman]] ng [[Pilipinas]] ay kinoronahan bilang [[Miss International 2005]] sa gabi ng patimpalak na ginanap sa Koseinenkin Hall, Tokyo, Japan, at siya ang naging pang-apat na [[Pilipino|Pilipina]] na nanalo sa patimpalak. * [https://www.novatalentscout.com/page/page/3776433.htm Kim Flores] - Nanalo ng limang gintong medalya at apat na gintong plake sa World Championships of the Performing Arts (WCOPA) sa mga kategorya ng pop, Broadway, gospel, orihinal at inspirational music. ==Palakasan== * [[Enero 30]] — Tinalo ni PBA Commissioner [[Noli Eala]] ang Game 1 ng [[2004–05 PBA Philippine Cup|2005 Philippine Cup]] na nagresulta sa lamang ng [[TNT Tropang Giga|Talk 'n Text Phone Pals]] sa iskor na 1–0, habang lumahok sa laro si [[Asi Taulava] ng Talk n' Text, na sinuspinde pa rin ng liga. * [[Hulyo 10]] -- Nanalo ang [[San Miguel Beermen]] sa [[2005 PBA Fiesta Conference|Fiesta Conference]], at tinalo ang [[TNT Tropang Giga|Talk 'n Text Phone Pals]] sa limang laro. == Kapanganakan == * Pebrero 15 - AJ Urquia, aktor at host ng Team Yey! * [[Pebrero 22]] – Isabella Flanigan, manlalaro ng putbol * Pebrero 23 - [[Jillian Ward]], aktres at modelo * [[Marso 3]] – Aidan Veneracion, aktor * [[Marso 12]] – Josh Ford, aktor * Marso 18 - [[Dentrix Ponce]], aktor * Marso 18 - Mark Justine Alvarez, aktor * Marso 25 - Larah Claire Sabroso, aktres * [[Mayo 17]] – Naya Ambi, mang-aawit * Mayo 23 - [[Alex Eala]], manlalaro ng tennis * Hunyo 2 - Bea Basa, artista * Hunyo 12 - [[Ryzza Mae Dizon]], aktres * [[Hulyo 18]] – Milkcah Wynne Nacion, aktres at vlogger * [[Agosto 30]] – Reich Alim, aktres * Setyembre 7: ** Kyle Danielle Ocampo, aktres **Mitch Naco, host ng Team Yey! * [[Setyembre 8]] – Mackie Empuerto, mang-aawit na miyembro ng [[TNT Boys]] * [[Oktubre 9]] – Andrei Sison, aktor (namatay noong 2023) * [[Nobyembre 8]] – Sofia Millares, aktres at host ng [[Team Yey!]] * Nobyembre 11 - Kryshee Grengia, aktres * [[Disyembre 11]] – Sammy Manese, personalidad sa internet (namatay noong 2023) * Disyembre 12 - Alekhine Nouri, Filipino FIDE Master. * Disyembre 15 - Sheena Belarmino, mangaawit at mananayaw == Kamatayan == * [[Marso 31]] – [[Justiniano Montano]], pulitiko (ipinanganak 1905) * [[Mayo 10]] ** [[Romy Diaz]], aktor (ipinanganak 1941) ** Leon C. Arcillas, pulitiko, Alkalde ng Sta. Rosa, Laguna (ipinanganak 1942) * [[Agosto 5]] – [[Raul Roco]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1941) * [[Setyembre 16]] – [[Verna Gaston]], aktres (ipinanganak 1950) * [[Oktubre 2]] – [[Juancho Gutierrez]], aktor (ipinanganak 1932) * [[Oktubre 27]] – [[Jun Papa]], basketbolista (ipinanganak 1945) * [[Disyembre 25]] – [[Robert Barbers]], pulitiko (ipinanganak 1944) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|2005 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2005 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] llogp9x98c50j5mlkhn65bx5ueq26dr 0 271877 2231905 2129424 2026-10-06T01:19:19Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Dam]] to [[Prinsa]] 2231905 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Prinsa]] ggf47fdz7h8dwcv5ho7lz7ry196iyfu 0 279557 2231878 2230768 2026-10-06T00:38:24Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231878 wikitext text/x-wiki Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=[[Business Insider]] |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=[[Independent.co.uk]] |df=dmy-all}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga balyena habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] hgaygqosdgwvg9buiwcj6ru8pufpzqm 2231879 2231878 2026-10-06T00:39:09Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231879 wikitext text/x-wiki Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=[[Independent.co.uk]] |df=dmy-all}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga balyena habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] fdju854oay6easzmz06ecd820s4f08f 2231881 2231879 2026-10-06T00:40:00Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231881 wikitext text/x-wiki Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga balyena habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] 7hn0qkcbmh7kynbr5ic7tlh10ngr24j 2231882 2231881 2026-10-06T00:40:28Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231882 wikitext text/x-wiki Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] o2jd4t631d1u5r24g9x147kqa3iht7c 2231883 2231882 2026-10-06T00:40:52Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231883 wikitext text/x-wiki Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021|language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] dng5xk03yk2f2wab9wn3x00g2d1012k 2231886 2231883 2026-10-06T00:51:36Z Jojit fb 38 2231886 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics character|character_name=Thanos|converted=y|publisher=[[Marvel Comics]]|debut=''The Invincible Iron Man'' #55 (Pebrero 1973)<ref>{{cite book |last =Rovin |first =Jeff |authorlink=Jeff Rovin |title =The Encyclopedia of Super-Villains |publisher =Facts on File |date =1987 |location =New York |isbn = 0-8160-1356-X |page=341}}[https://archive.org/details/encyclopediaofsu0000rovi_h5r9/page/340/mode/2up]</ref><ref>{{cite book |last1=Misiroglu |first1=Gina Renée |last2=Eury |first2=Michael |title=The Supervillain Book: The Evil Side of Comics and Hollywood |date=2006 |publisher=Visible Ink Press |isbn=9780780809772 |url=https://archive.org/details/supervillainbook0000gina/page/360/mode/2up |language=en}}</ref>|creators=Jim Starlin<br />Mike Friedrich|alter_ego=|species=Magkahalong Eternal–Deviant|homeworld=Titan|alliances=Infinity Watch<br />Black Order|aliases=The Mad Titan|powers=*Lakas na higit sa tao, bilis, tibay, katatagan, at liksi *Pagkakaroon ng halos lahat ng makapangyarihang mistikal na artepakto at sandata *Pisiyolohiyang higit sa tao ng mga Eternal *Mahusay sa labanang mano-mano *Pagpapalabas ng enerhiyang [[plasma]] *Talino na antas-henyo *Halos di-matitinag *Dalubhasang taktikong militar|cat=super|subcat=Marvel Comics|villain=y|sortkey=Thanos}} Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021|language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] tdqxwxy8jzukeka9vw4lwxqcx0hpufc 2231888 2231886 2026-10-06T00:52:56Z Jojit fb 38 2231888 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics character|character_name=Thanos|converted=y|publisher=[[Marvel Comics]]|debut=''The Invincible Iron Man'' #55 (Pebrero 1973)<ref>{{cite book |last =Rovin |first =Jeff |title =The Encyclopedia of Super-Villains |publisher =Facts on File |date =1987 |location =New York |isbn = 0-8160-1356-X |page=341}}[https://archive.org/details/encyclopediaofsu0000rovi_h5r9/page/340/mode/2up]</ref><ref>{{cite book |last1=Misiroglu |first1=Gina Renée |last2=Eury |first2=Michael |title=The Supervillain Book: The Evil Side of Comics and Hollywood |date=2006 |publisher=Visible Ink Press |isbn=9780780809772 |url=https://archive.org/details/supervillainbook0000gina/page/360/mode/2up |language=en}}</ref>|creators=Jim Starlin<br />Mike Friedrich|alter_ego=|species=Magkahalong Eternal–Deviant|homeworld=Titan|alliances=Infinity Watch<br />Black Order|aliases=The Mad Titan|powers=*Lakas na higit sa tao, bilis, tibay, katatagan, at liksi *Pagkakaroon ng halos lahat ng makapangyarihang mistikal na artepakto at sandata *Pisiyolohiyang higit sa tao ng mga Eternal *Mahusay sa labanang mano-mano *Pagpapalabas ng enerhiyang [[plasma]] *Talino na antas-henyo *Halos di-matitinag *Dalubhasang taktikong militar|cat=super|subcat=Marvel Comics|villain=y|sortkey=Thanos}} Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021|language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] ant7tozvwq3ubmcbbwk36bh63l7t3oz 2231985 2231888 2026-10-06T04:36:49Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231985 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics character|character_name=Thanos|converted=y|publisher=[[Marvel Comics]]|debut=''The Invincible Iron Man'' #55 (Pebrero 1973)<ref>{{cite book |last =Rovin |first =Jeff |title =The Encyclopedia of Super-Villains |publisher =Facts on File |date =1987 |location =New York |isbn = 0-8160-1356-X |page=341}}[https://archive.org/details/encyclopediaofsu0000rovi_h5r9/page/340/mode/2up]</ref><ref>{{cite book |last1=Misiroglu |first1=Gina Renée |last2=Eury |first2=Michael |title=The Supervillain Book: The Evil Side of Comics and Hollywood |date=2006 |publisher=Visible Ink Press |isbn=9780780809772 |url=https://archive.org/details/supervillainbook0000gina/page/360/mode/2up |language=en}}</ref>|creators=Jim Starlin<br />Mike Friedrich|alter_ego=|species=Magkahalong Eternal–Deviant|homeworld=Titan|alliances=Infinity Watch<br />Black Order|aliases=The Mad Titan|powers=*Lakas na higit sa tao, bilis, tibay, katatagan, at liksi *Pagkakaroon ng halos lahat ng makapangyarihang mistikal na artepakto at sandata *Pisiyolohiyang higit sa tao ng mga Eternal *Mahusay sa labanang mano-mano *Pagpapalabas ng enerhiyang [[plasma]] *Talino na antas-henyo *Halos di-matitinag *Dalubhasang taktikong militar|cat=super|subcat=Marvel Comics|villain=y|sortkey=Thanos}} Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021|language=en}}</ref> Sa Pilipinas, ginampanan ni [[Michael V.]] si Thanos bilang "Allan Peter Kuya Thanos" sa dalawang-bahaging espesyal ng ''[[Bubble Gang]]'' na ''The ScAvengers'', na ipinalabas noong Nobyembre 2019 bilang bahagi ng ika-24 na anibersaryo ng palabas.<ref>{{Cite web |last=Layug |first=Margaret Claire |date=4 Nobyembre 2019 |title=Who's who in Bubble Gang’s upcoming ‘Avengers’ parody? |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/714154/who-s-who-in-bubble-gang-s-upcoming-avengers-parody/story/ |access-date=6 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> Ang pangalan na "Allan Peter Kuya Thanos" ay paglalaro sa pangalan ni politiko [[Alan Peter Cayetano]], na pinagsama sa pangalan ng tauhang si Thanos. Ang ''The ScAvengers'' ay isang parodya ng ''The Avengers'' ng Marvel Studios, kung saan tampok ang isang grupo ng mga taong walang tirahan na namumulot ng mga bagay para mabuhay at nakatuklas ng pambihirang mga bagay na nahulog mula sa kalawakan. Sa kuwento na tulad din sa kuwento the ''The Avengers'', si Kuya Thanos ang pangunahing kontrabida na naglalayong lipulin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob sa pamamagitan ng pagpitik ng kaniyang mga daliri. Kabilang sa iba pang tauhan sina "Thorpe" (parodya ni Thor), "Plantsa Man" (parodya ni [[Iron Man]]), "Capt. America Tiki Tiki" (parodya ni Captain America), "Black Panty" (parodya ni [[Black Widow (Marvel Comics)|Black Widow]]), "Hukay-Ukay" o "Boy Pana" (parodya ni [[Hawkeye (komiks)|Hawkeye]]), "Hulkluban" (parodya ni [[Hulk]]), at "Squatter-Man" (parodya ni [[Spider-Man]]). ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] qpfk9sgnroutrqiuwkqk3iezxngxser 2231986 2231985 2026-10-06T04:42:28Z Jojit fb 38 /* Epekto */ 2231986 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics character|character_name=Thanos|converted=y|publisher=[[Marvel Comics]]|debut=''The Invincible Iron Man'' #55 (Pebrero 1973)<ref>{{cite book |last =Rovin |first =Jeff |title =The Encyclopedia of Super-Villains |publisher =Facts on File |date =1987 |location =New York |isbn = 0-8160-1356-X |page=341}}[https://archive.org/details/encyclopediaofsu0000rovi_h5r9/page/340/mode/2up]</ref><ref>{{cite book |last1=Misiroglu |first1=Gina Renée |last2=Eury |first2=Michael |title=The Supervillain Book: The Evil Side of Comics and Hollywood |date=2006 |publisher=Visible Ink Press |isbn=9780780809772 |url=https://archive.org/details/supervillainbook0000gina/page/360/mode/2up |language=en}}</ref>|creators=Jim Starlin<br />Mike Friedrich|alter_ego=|species=Magkahalong Eternal–Deviant|homeworld=Titan|alliances=Infinity Watch<br />Black Order|aliases=The Mad Titan|powers=*Lakas na higit sa tao, bilis, tibay, katatagan, at liksi *Pagkakaroon ng halos lahat ng makapangyarihang mistikal na artepakto at sandata *Pisiyolohiyang higit sa tao ng mga Eternal *Mahusay sa labanang mano-mano *Pagpapalabas ng enerhiyang [[plasma]] *Talino na antas-henyo *Halos di-matitinag *Dalubhasang taktikong militar|cat=super|subcat=Marvel Comics|villain=y|sortkey=Thanos}} Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021|language=en}}</ref> [[Talaksan:Bitoy in eatbulaga.jpg|thumb|Si Michael V. na gumanap sa ''Bubble Gang'' bilang parodya ni Thanos]] Sa Pilipinas, ginampanan ni [[Michael V.]] si Thanos bilang "Allan Peter Kuya Thanos" sa dalawang-bahaging espesyal ng ''[[Bubble Gang]]'' na ''The ScAvengers'', na ipinalabas noong Nobyembre 2019 bilang bahagi ng ika-24 na anibersaryo ng palabas.<ref>{{Cite web |last=Layug |first=Margaret Claire |date=4 Nobyembre 2019 |title=Who's who in Bubble Gang’s upcoming ‘Avengers’ parody? |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/714154/who-s-who-in-bubble-gang-s-upcoming-avengers-parody/story/ |access-date=6 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> Ang pangalan na "Allan Peter Kuya Thanos" ay paglalaro sa pangalan ni politiko [[Alan Peter Cayetano]], na pinagsama sa pangalan ng tauhang si Thanos. Ang ''The ScAvengers'' ay isang parodya ng ''The Avengers'' ng Marvel Studios, kung saan tampok ang isang grupo ng mga taong walang tirahan na namumulot ng mga bagay para mabuhay at nakatuklas ng pambihirang mga bagay na nahulog mula sa kalawakan. Sa kuwento na tulad din sa kuwento the ''The Avengers'', si Kuya Thanos ang pangunahing kontrabida na naglalayong lipulin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob sa pamamagitan ng pagpitik ng kaniyang mga daliri. Kabilang sa iba pang tauhan sina "Thorpe" (parodya ni Thor), "Plantsa Man" (parodya ni [[Iron Man]]), "Capt. America Tiki Tiki" (parodya ni Captain America), "Black Panty" (parodya ni [[Black Widow (Marvel Comics)|Black Widow]]), "Hukay-Ukay" o "Boy Pana" (parodya ni [[Hawkeye (komiks)|Hawkeye]]), "Hulkluban" (parodya ni [[Hulk]]), at "Squatter-Man" (parodya ni [[Spider-Man]]). ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] 65vt26qq7jbx015pht81i4u0tbwpoo1 2231989 2231986 2026-10-06T04:54:26Z Jojit fb 38 2231989 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics character|character_name=Thanos|converted=y|publisher=[[Marvel Comics]]|debut=''The Invincible Iron Man'' #55 (Pebrero 1973)<ref>{{cite book |last =Rovin |first =Jeff |title =The Encyclopedia of Super-Villains |publisher =Facts on File |date =1987 |location =New York |isbn = 0-8160-1356-X |page=341}}[https://archive.org/details/encyclopediaofsu0000rovi_h5r9/page/340/mode/2up]</ref><ref>{{cite book |last1=Misiroglu |first1=Gina Renée |last2=Eury |first2=Michael |title=The Supervillain Book: The Evil Side of Comics and Hollywood |date=2006 |publisher=Visible Ink Press |isbn=9780780809772 |url=https://archive.org/details/supervillainbook0000gina/page/360/mode/2up |language=en}}</ref>|creators=Jim Starlin<br />Mike Friedrich|alter_ego=|species=Magkahalong Eternal–Deviant|homeworld=Titan|alliances=Infinity Watch<br />Black Order|aliases=The Mad Titan|powers=*Lakas na higit sa tao, bilis, tibay, katatagan, at liksi *Pagkakaroon ng halos lahat ng makapangyarihang mistikal na artepakto at sandata *Pisiyolohiyang higit sa tao ng mga Eternal *Mahusay sa labanang mano-mano *Pagpapalabas ng enerhiyang [[plasma]] *Talino na antas-henyo *Halos di-matitinag *Dalubhasang taktikong militar|cat=super|subcat=Marvel Comics|villain=y|sortkey=Thanos}} Si '''Thanos''' ({{IPAc-en|ˈ|θ|æ|n|ɒ|s}}) ay isang karakter na lumilitaw sa mga komiks na Amerikano na inilalathala ng [[Marvel Comics]]. Nilikha ng manunulat at tagaguhit na si Jim Starlin, unang lumitaw ang karakter sa ''The Invincible Iron Man'' #55 (petsa ng pabalat: Pebrero 1973). Isang pinunong mandirigma ng lahing Eternal–Deviant mula sa buwan ng Titan, itinuturing si Thanos bilang isa sa pinakamakapangyarihang nilalang sa Marvel Universe. Dahil sa kaniyang mga hilig sa paglipol ng lahi, nakipaglaban siya sa maraming bayani kabilang ang Avengers, X-Men, [[Fantastic Four]], at Guardians of the Galaxy. Sa paglikha kay Thanos, kumuha ng inspirasyon si Starlin mula sa seryeng ''New Gods'' ni Jack Kirby para sa [[DC Comics]], lalo na sa tauhang si [[Darkseid]]. Karaniwang inilalarawan si Thanos bilang isang kontrabida, bagaman inilalarawan siya ng maraming kuwento na naniniwalang makatwiran ang kaniyang mga pagkilos. Marahil ang pinakakilalang kuwento ng tauhan ay ang ''The Infinity Gauntlet'' (1991), ang kasukdulan ng ilang salaysay kung saan natipon niya ang anim na Infinity Gems at ginamit ang mga ito upang patayin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob, kabilang ang marami sa mga bayani nito, upang makuha ang pag-ibig ni Mistress Death, ang buhay na sagisag ng kamatayan sa Marvel Universe. Bagaman kalaunang binaligtad ang mga pangyayaring ito, nanatili ang kuwento bilang isa sa mga pinakatanyag na inilathala ng Marvel. Nagpasimula sa Panahon ng Tanso ng mga komiks, lumitaw ang tauhan sa mahigit limang dekada ng mga publikasyon ng Marvel, gayundin sa maraming adaptasyon sa iba pang midya, kabilang ang mga animasyong serye sa telebisyon at [[larong bidyo]]. Sa [[Marvel Cinematic Universe]], unang ginampanan ang tauhan ni Damion Poitier sa pelikulang ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' (2012) at pagkatapos ay ni Josh Brolin sa ''Guardians of the Galaxy'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019), at sa unang ''season'' ng animasyong seryeng ''What If...?'' (2021). == Epekto sa kultura at pamana == === Tugon ng mga kritiko === joInilagay ni George Marston ng ''Newsarama'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel supervillains''" (Pinakamahusay na superkontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Marston |first=George |date=4 Agosto 2022 |title=Best Marvel Supervillains |url=https://www.gamesradar.com/best-marvel-supervillains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> habang inilagay naman siya sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Best Marvel characters of all time''" (Pinakamahusay na karakter ng Marvel sa lahat ng oras).<ref>{{Cite web |last=Arrant |first=Chris |date=20 Setyembre 2022 |title=The Best Marvel Characters Of All Time Ranked |url=https://www.gamesradar.com/marvel-characters/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Newsarama |language=en}}</ref> Inilagay ng ''The A.V. Club'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''28 Best Marvel Villains''" (28 Mahuhusay na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2022 |title=The 28 Best Marvel Villains Ranked |url=https://www.avclub.com/the-best-marvel-villains-ranked-1849759869 |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> Inilagay ng ''IGN'' si Thanos sa ika-6 na puwesto sa kanilang listahang "''Top 25 Marvel Villains''" (Pinakamataas na 25 Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last1=Schedeen |first1=Jesse |last2=Yehl |first2=Joshua |date=27 Marso 2019 |title=The Top 25 Marvel Villains |url=https://www.ign.com/articles/2019/03/27/top-25-marvel-villains |access-date=7 Pebrero 2023 |website=IGN |language=en}}</ref> at ika-47 sa kanilang listahang "''Top 100 Comic Book Villains''" (Pinakamataas na 100 na Kontrabida sa Komiks).<ref>{{Cite web |title=Top 100 Comic Book Villains |url=https://www.ign.com/lists/top-100-comic-book-villains/23 |website=IGN|language=en}}</ref> Inilagay ni Rachel Ulatowski ng ''The Mary Sue'' si Thanos sa ika-7 puwesto sa kanilang listahang "''Strongest Marvel Villains''" (Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel).<ref>{{Cite web |last=Ulatowski |first=Rachel |date=26 Hulyo 2022 |title=Strongest Marvel Villains, Ranked |url=https://www.themarysue.com/strongest-marvel-villains-ranked/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=The Mary Sue |language=en}}</ref> Inilagay naman ni Jason Serafino ng ''Complex'' si Thanos sa ika-21 puwesto sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Villains of All Time''" (25 Pinakamagagaling na Kontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Serafino |first=Jason |date=8 Setyembre 2013 |title=The 25 Greatest Comic Book Villains of All Time |url=https://www.complex.com/pop-culture/2013/09/greatest-comic-book-villains/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Complex |language=en}}</ref> Isinama ng ''Screen Rant'' si Thanos sa kanilang listahang "''20 Most Powerful Marvel Villains''" (20 Pinakamalakas na Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Dyce |first=Andrew |date=25 Hulyo 2015 |title=20 Most Powerful Marvel Villains |url=https://screenrant.com/most-powerful-marvel-comics-villains/ |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Screen Rant |language=en}}</ref> at inilagay siya sa ika-8 puwesto sa kanilang listahang "''10 Most Powerful Members Of The Eternals''" (10 Pinakamalakas na Kasapi ng The Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harn |first=Darby |date=27 Mayo 2021 |title=10 Most Powerful Members Of The Eternals |url=https://screenrant.com/marvel-eternals-strongest-members/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> at ika-10 sa kanilang listahang "''25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time''" (25 Pinakamagagaling Superkontrabida sa Komiks sa Lahat ng Panahon).<ref>{{Cite web |last=Blunden |first=Fred |date=10 Marso 2017 |title=The 25 Greatest Comic Book Supervillains Of All Time, Ranked |url=https://screenrant.com/comic-book-supervillains-ranked-all-time/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Screen Rant |language=en-US}}</ref> Inilagay ng ''Comic Book Resources'' si Thanos sa unang puwesto sa kanilang listahang "''13 Most Important Marvel Villains''" (13 Pinakamahalagang Kontrabida ng Marvel),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Marso 2022 |title=The 13 Most Important Marvel Villains, Ranked |url=https://www.cbr.com/marvel-important-villains-ranked/ |access-date=23 Nobyembre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> ika-2 sa kanilang listahang "''10 Strongest Characters From Eternals Comics''" (10 Pinakamalakas na Karakter Mula sa Komiks ng Eternals),<ref>{{Cite web |last=Harth |first=David |date=13 Nobyembre 2021 |title=The 10 Strongest Characters From Eternals Comics |url=https://www.cbr.com/eternals-comics-strong-powerful-characters-marvel/ |access-date=30 Agosto 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> at ika-2 sa kanilang listahang "''15 Most Powerful Eternals''" (15 Pinakamakapangyarihang Eternal).<ref>{{Cite web |last=Lealos |first=Shawn S. |date=27 Hulyo 2019 |title=The 15 Most Powerful Eternals, Ranked |url=https://www.cbr.com/most-powerful-eternals-ranked/ |access-date=14 Oktubre 2022 |website=Comic Book Resources |language=en-US}}</ref> === Epekto === Noong Hulyo 2018, naging ''viral'' ang Reddit porum na /r/ThanosDidNothingWrong, na nakatuon sa pagbabahagi ng mga teorya at [[Meme|meme]] tungkol sa tauhan, nang ipahayag na ipagbabawal ang kalahati ng mga tagasubaybay ng porum, na ginaya ang plano ni Thanos na lipulin ang kalahati ng lahat ng buhay sa sansinukob. Tumaas ang bilang ng mga tagasubaybay mula 100,000 tagagamit noong Hunyo hanggang mahigit 700,000 noong Hulyo 9, na humantong sa pagbabawal sa mahigit 350,000 tagagamit, ang pinakamalaking naturang pagbabawal sa kasaysayan ng Reddit.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 2018 |title=Thanos sparks biggest ever ban on Reddit |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719212552/https://www.bbc.com/news/newsbeat-44710094 |archive-date=19 Hulyo 2018 |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clark |first=Travis |date=10 Hulyo 2018 |title=The Thanos subreddit successfully banned over 300,000 members in honor of 'Infinity War' |url=http://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920160832/https://www.businessinsider.com/thanos-thanosdidnothingwrong-reddit-ban-snap-2018-7 |archive-date=20 Setyembre 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Business Insider |df=dmy-all|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=10 Hulyo 2018 |title=Reddit just saw its biggest ban ever in honour of Thanos |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726084857/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/reddit-ban-avengers-infinity-war-thanos-was-right-subreddit-forum-a8440116.html |archive-date=26 Hulyo 2018 |access-date=11 Setyembre 2018 |website=Independent.co.uk |df=dmy-all|language=en}}</ref> Sinabi ni JV Chamar ng ''[[Forbes]]'' na ang "''Thanos did nothing wrong''" (walang ginawang mali si Thanos) ay naging isang tanyag na [[internet]] meme, at na nagbibigay ang pelikulang ''Endgame'' ng ilang katibayan na pabor sa pananaw na ito, lalo na nang sabihin ni [[Captain America]], "''I saw a pod of whales when I was coming over the bridge ... There's fewer ships, cleaner water.''" (Nakakita ako ng isang pangkat ng mga [[balyena]] habang tumatawid ako sa tulay ... Mas kakaunti ang mga barko, mas malinis ang tubig.) Binanggit ng may-akda na dahil sa kasalukuyang krisis sa [[extinction|pagkalipol]] na dulot ng mga pagkilos ng tao, "maaari ngang ipangatuwiran na walang ginawang masama si Thanos — at sa kalaunan, maaaring nailigtas talaga ng kontrabida ang mundo."<ref>{{Cite news |last=Chamary |first=JV |date=7 Mayo 2019 |title=The Science Of 'Avengers: Endgame' Proves Thanos Did Nothing Wrong |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |url-status=live |access-date=29 Mayo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818125300/https://www.forbes.com/sites/jvchamary/2019/05/07/avengers-endgame-biodiversity/#21b2744d775b |archive-date=18 Agosto 2021|language=en}}</ref> [[Talaksan:Bitoy in eatbulaga.jpg|thumb|Si Michael V. na gumanap sa ''Bubble Gang'' bilang parodya ni Thanos]] Sa Pilipinas, ginampanan ni [[Michael V.]] si Thanos bilang "Allan Peter Kuya Thanos" sa dalawang-bahaging espesyal ng ''[[Bubble Gang]]'' na ''The ScAvengers'', na ipinalabas noong Nobyembre 2019 bilang bahagi ng ika-24 na anibersaryo ng palabas.<ref>{{Cite web |last=Layug |first=Margaret Claire |date=4 Nobyembre 2019 |title=Who's who in Bubble Gang’s upcoming ‘Avengers’ parody? |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/714154/who-s-who-in-bubble-gang-s-upcoming-avengers-parody/story/ |access-date=6 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Nobyembre 5, 2019 |title=Michael V, gaganap bilang Alan Peter Kuya Thanos sa Avengers parody ng Bubble Gang |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/147344/michael-v-alan-peter-kuya-thanos-avengers-parody-bubble-gang-a4118-20191105 |access-date=2026-10-06 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Ang pangalan na "Allan Peter Kuya Thanos" ay paglalaro sa pangalan ni politiko [[Alan Peter Cayetano]], na pinagsama sa pangalan ng tauhang si Thanos. Ang ''The ScAvengers'' ay isang parodya ng ''The Avengers'' ng Marvel Studios, kung saan tampok ang isang grupo ng mga taong walang tirahan na namumulot ng mga bagay para mabuhay at nakatuklas ng pambihirang mga bagay na nahulog mula sa kalawakan. Sa kuwento na tulad din sa kuwento the ''The Avengers'', si Kuya Thanos ang pangunahing kontrabida na naglalayong lipulin ang kalahati ng populasyon ng sansinukob sa pamamagitan ng pagpitik ng kaniyang mga daliri. Kabilang sa iba pang tauhan sina "Thorpe" (parodya ni Thor), "Plantsa Man" (parodya ni [[Iron Man]]), "Capt. America Tiki Tiki" (parodya ni Captain America), "Black Panty" (parodya ni [[Black Widow (Marvel Comics)|Black Widow]]), "Hukay-Ukay" o "Boy Pana" (parodya ni [[Hawkeye (komiks)|Hawkeye]]), "Hulkluban" (parodya ni [[Hulk]]), at "Squatter-Man" (parodya ni [[Spider-Man]]). ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga karakter ng Marvel Comics]] [[Kategorya:Mga mass murderer na pangkaisipan]] [[Kategorya:Mga karakter sa pelikulang superhero]] gxabd46f93bkoc3hac4ndexmd3ede4d 0 280589 2232056 2224962 2026-10-06T09:46:04Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232056 wikitext text/x-wiki Ang '''1997 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1997. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Ernesto Maceda]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] == Kaganapan == ===Enero=== * [[Enero 3]] – Ang [[Kawanihan ng Imigrasyon (Pilipinas)|Kawanihan ng Imigrasyon]] ay nagpatibay ng isang patakaran laban sa [[Dayuhan|mga dayuhan]] na may [[Ilegal na imigrasyon|hindi awtorisadong pananatili sa bansa]], sa bisa ng ''Alien Social Integration Act''.<ref name="NHCP">{{cite book |date=2006 |title=Historical Calendar (1970–2000) |url= |location=[[Manila]] |publisher=[[National Historical Institute]] |page= |isbn=971-538-180-4}}</ref> * [[Enero 7]] – Isang pagkilala mula sa Pangulo ang ibinigay kay Rhona Mahilum, na kilala sa pagsagip sa kanyang mga kapatid mula sa kanilang nasusunog na bahay sa [[Negros Occidental]].<ref name="NHCP" /> * [[Enero 15]] – Isang memorandum ng Ang kasunduang ito ay nilagdaan ng [[Kagawaran ng Kagalingan at Pagpapaunlad Panlipunan]] at ng [[Hapon]] na [[Organisasyong di-pampamahalaan]] [[Asian Women's Fund]], na naglalayong magbigay ng tulong sa mga dating [[mga babaeng pang-aliw]].<ref name="NHCP" /> * Enero 17 - Ang dating mambabatas na si [[Romeo Jalosjos]] na inakusahan ng pagpatay sa isang 11-taong-gulang na batang babae noong 1996, ay naaresto sa [[Bagac, Bataan]].<ref>{{cite web| url=http://www.gmanetwork.com/news/story/71726/news/the-conviction-of-romeo-jalosjos |title=The Conviction of Romeo Jalosjos| publisher=''[[GMA News]]''| date=December 6, 2007| accessdate=December 6, 2007}}</ref> * [[Enero 27]]: ** Isang kasunduan sa tigil-putukan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang pambansang pamahalaan]] at ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang nilagdaan, na nagtapos sa mahigit isang linggong labanan sa [[Buldon, Maguindanao]].<ref>{{cite news |date=Enero 27, 1997 |title=Transcript — Sumang-ayon ang mga sundalo at MILF na itigil ang labanan |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan27.html |work=[[The World Tonight (programa sa TV sa Pilipinas)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> ** Isang pampasaherong bus, na tumatawid sa rutang [[Pilar, Sorsogon|Pilar]]–[[Maynila]], ang nahulog sa bangin sa [[Labo, Camarines Norte]], na ikinamatay ng labingsiyam na katao kabilang ang drayber.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Enero 28, 1997 |title=Transcript — Bus nahuhulog sa bangin, 19 patay |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpjan28.html |work=[[TV Patrol]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Enero 28, 1997 |title=Transcript — Mas maraming Tsino ang nasa panganib / Aksidente sa bus |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan28.html |work=[[The World Tonight (programa sa TV sa Pilipinas)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> * [[Enero 28]]–[[Enero 31|31]] – Ang [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] [[Euthanasia|pumatay]] ng 596 na [[unggoy]] sa isang sakahan sa [[Calamba, Laguna]], sa pamamagitan ng [[nakamamatay na iniksyon]], upang maiwasan ang posibleng pagsiklab ng [[Ebola Reston]] virus na nauna nang pumatay sa pito.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Enero 28, 1997 |title=Transcript — Ang pangwakas na solusyon |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan28.html |work=The World Tonight; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}} * {{cite news |date=Enero 31, 1997 |title=Transcript — Nakumpleto ng DENR ang pagpuksa sa 600 unggoy |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan31.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> * [[Enero 29]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang batas na nagpapalakas sa programa ng agham at teknolohiya ng bansa (''Republic Act No. 8248'').<ref name="NHCP" /> * [[Enero 31]] – Pinangunahan ni [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Amelita Ramos]] ang paglulunsad ng [[bulk carrier]] ng bansa, ang ''Sea Amelita'', sa Tsuneishi shipyard sa [[Balamban, Cebu]].<ref name="NHCP" /> ===Pebrero=== * [[Pebrero 3]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], {{nobreak|11–4}}, upang ihinto ang pagbebenta ng 51 porsyento ng [[Manila Hotel]] sa kompanyang [[Malaysia]] na Renong Berhad, at inutusan ang may-ari nito, ang [[Government Service Insurance System]], na ibenta ito sa Manila Prince Hotel, binabanggit ang probisyon ng [[Konstitusyon ng Pilipinas|konstitusyon]] na "Pilipino muna" at ang hotel ay bahagi ng "[[pambansang patrimonya]]". Kalaunan ay maghahain ang Komite sa Pribatisasyon ng isang petisyon para sa muling pag-bid.<ref name="NHCP" /><ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Pebrero 3, 1997 |title=Transcript — Itinataguyod ng Korte Suprema ang Patakaran na "Pilipino Muna"; inutusan ang GSIS na ibenta ang Manila Hotel sa isang lokal na kumpanya |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb03.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 21, 1997 |title=Transcript — Muling pag-bid sa bentahan ng Manila Hotel |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb21.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}}</ref> * [[Pebrero 4]] – Pinatay ng tatlong armadong lalaki si Obispo [[Benjamin de Jesus]] sa harap ng [[Katedral ng Jolo]] sa [[Jolo, Sulu]], na siyang magiging unang pagpatay sa bansa sa isang [[Mga Obispo sa Simbahang Katoliko|obispong Romano Katoliko]].<ref name="NHCP" /><ref name="d0204">{{cite news |date=Pebrero 4, 1997 |title=Transcript — Obispo De Jesus ng Jolo pinaslang |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb04.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}}</ref> * [[Pebrero 5]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang ''Batas Republika Blg. 8249'', na nag-aamyenda sa karta ng [[Sandiganbayan]].<ref name="NHCP" /> * [[Pebrero 8]] – Nagkabisa ang ''Batas Republika Blg. 8180'', ang batas [[Deregulasyon|pag-alis ng regulasyon]] sa industriya ng langis, na nagtatapos sa dalawampung taon ng kontrol ng gobyerno sa mga kumpanya ng langis at nag-aalis ng mga subsidyo. Noon pa mang [[Pebrero 5]], ilang [[Rally ng protesta|mga rally ng protesta]], na humihiling ng pagpapawalang-bisa sa nasabing batas, ang isinagawa na.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite news |date=Pebrero 4, 1997 |title=Transcript — Deregulasyon sa langis |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb04.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 6, 1997 |title=Transcript — Handa na para sa ganap na Deregulasyon sa Langis sa Pebrero 8 |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb06.html |work=The World Tonight; Balitang ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 11, 1997 |title=Transcript — Inutusan ng Korte Suprema ang palasyo na bigyang-katwiran ang deregulasyon sa langis |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb11.html |work=The World Tonight; Balitang ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> * [[Pebrero 13]] – Isang [[Beechcraft Baron]] ang sumabog at bumagsak mula sa [[Naic]] at [[Cavite City]] sa [[Cavite]], habang papunta ito sa [[Maynila]] mula sa [[Mindoro]]. Ang lahat ng anim na indibidwal ay kumpirmado o ipinapalagay na patay na.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Pebrero 17, 1997 |title=Transcript — 2 pang bangkay sa nag-crash na eroplano na natagpuan |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb17.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 3, 1997 |title=Transcript — 2 bangkay ng mga biktima ng pagbagsak ang narekober |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb17.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 18, 1997 |title=Transcript — Isa pang bangkay sa pagbagsak ng eroplano, natagpuan |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb18.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 19, 1997 |title=Transcript — Bangkay ni Llamas natagpuan sa Tanza |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb19.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}}</ref> * [[Pebrero 14]] – Isang Beechcraft RPC 1919 ang bumagsak habang lumilipad sa [[Jolo Airport|isang paliparan]] sa [[Jolo, Sulu]], na ikinamatay ng retiradong auxiliary bishop na si Antonino Nepomuceno at {{nobreak|3–4}} iba pang mga indibidwal. Ang pagbagsak ng eroplano ay unang pinaniniwalaang sanhi ng pagbaril o pagkakamali ng piloto.<ref name="NHCP" /><ref name="d0214">Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Pebrero 17, 1997 |title=Transcript — Binaril ni Bishop Antonio ang eroplano sa eroplano —AOPA |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb17.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 18, 1997 |title=Transcript — Pananabotahe sa kaso ni Bishop Nepomuceno isinasantabi |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb18.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 19, 1997 |title=Transcript — Bangkay ni Llamas na natagpuan sa Tanza |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb19.html |work=TV Patrol; Balitang ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}}</ref> * [[Pebrero 18]] – Isang resolusyon ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na nagpapatunay sa kanilang lubos na pagtutol sa [[Repormang Konstitusyonal sa Pilipinas|mga susog sa konstitusyon]] ang pinagtibay.<ref name="NHCP" /> * [[Pebrero 19]]: ** Ibinasura ng [[Korte ng Apelasyon ng Pilipinas|Korte ng Apelasyon]] ang isang petisyon ng isang grupong nakabase sa [[Rizal (lalawigan)|Rizal]] laban sa pribatisasyon ng [[Sistema ng Tubig at Alkantarilya ng Metropolitan]] (STAM), na binabanggit ang kawalan ng merito; pinaninindigan ang isang desisyon ng [[Manila]] [[Hukuman ng Paglilitis sa Rehiyon]]. Ibibigay ang STAM sa mga nanalong bidder makalipas ang dalawang araw.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Pebrero 19, 1997 |title=Transcript — Pagsasa-pribado ng MWSS, tuloy na |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb19.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 19, 1997 |title=Transcript — Nagpapatuloy ang pribatisasyon ng MWSS habang inalis ang TRO |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb19.html |work=The World Tonight; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 21, 1997 |title=Transcript — Ibinigay na ang MWSS sa mga nanalong bidder; Ipinagpaliban ng CA ang TRO |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb21.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> ** Iniutos ng Sandiganbayan ang 90-araw na suspensyon kay senador [[Miriam Defensor-Santiago]] kaugnay ng mga kasong [[Graft (politika)|graft]] na isinampa noong 1995 habang siya ang pinuno ng [[Kawanihan ng Imigrasyon (Pilipinas)|Kawanihan ng Imigrasyon at Deportasyon]].<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Pebrero 19, 1997 |title=Transcript — Santiago, 90 araw na suspendido sa Senado |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb19.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 19, 1997 |title=Transcript — Pinatawan si Santiago ng 90-araw na suspensyon dahil sa katiwalian |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb19.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> * [[Pebrero 21]] – Isang resolusyon sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan]] na nagbibigay ng amnestiya sa mga miyembro ng ''[[Repormahin ang Kilusan ng Sandatahang Lakas|Repormahin ang Kilusan ng Sandatahang Lakas – Mga Sundalo ng Sambayanang Pilipino – Unyon ng mga Batang Opisyal]]'' (RAM–SFP–YOU), kasabay ng ''Proclamation No. 723'', ay inaprubahan.<ref name="NHCP" /> * [[Pebrero 22]] – Si Joel Arnan, pinuno ng grupong ''[[Kuratong Baleleng|Kuratong Solido]]'', at dalawang kapwa bilanggo, ay nakatakas mula sa isang kulungan ng munisipyo sa [[San Pedro, Laguna]], habang nagkakaroon ng noise barrage at kahit na binabantayan ng piling puwersa mula sa [[Distrito ng Pulisya ng Maynila|Kumand ng Distrito ng Pulisya sa Kanluran]].<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite news |date=Pebrero 24, 1997 |title=Transcript — Hepe ng Pulisya ng San Pedro, sinibak sa pagtakas ng lider ng Solido gang |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb24.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Pebrero 24, 1997 |title=Transcript — Lider ng Solido gang, pumuga |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb24.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}}</ref> * [[Pebrero 23]] – Sa isang pribadong pagpupulong sa tirahan ni Christopher Carrion sa [[Ayala Alabang| Ayala Alabang Village]], sa [[Muntinlupa]], ipinaalam ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Fidel V. Ramos|Fidel Ramos]] sa dating Pangulong [[Corazon Aquino]] na hindi niya maaaring ihinto ang kampanya sa [[Reporma sa Konstitusyon sa Pilipinas]], na binabanggit ito bilang isang paglabag sa kalayaan sa pagpapahayag. Binigyang-diin ni [[Fidel V. Ramos|Ramos]] ang kanyang pangakong itaguyod ang Konstitusyon at itinanggi ang paglahok sa inisyatiba.<ref name="ConstitutioanlReform1997">{{Banggitin ang balita |last=Samonte |first=Severino |title=Paano nagsimula ang unang panukala sa Pagbabago ng Saligang Batas noong 1997? |petsa=Disyembre 29, 2023 |url=https://www.pna.gov.ph/opinion/pieces/810-how-the-first-charter-change-proposal-started-in-1997 |access-date=Hunyo 22, 2024 |work=Philippine News Agency}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 1]] – [[Pangulo ng Timog Aprika|Pangulo ng Timog Aprika]] [[Nelson Mandela]], simula sa kanyang tatlong-araw na [[pagbisitang pang-estado]], ay dumating sa bansa.<ref name="NHCP" /> * [[Marso 17]] – [[Tulay ni Narciso Ramos|Ang pinakamahabang tulay]] sa [[Pangasinan]], na nagdurugtong sa mga munisipalidad ng [[Santa Maria, Pangasinan|Santa Maria]] at [[Asingan]], ay pinasinayaan.<ref name="NHCP" /> * [[Marso 19]] – Ibinigay ni Pangulong Ramos ang [[Karapatan ng asylum|pansamantalang asylum]] kay [[Hwang Jang-yop]], ang nangungunang ideologo mula sa [[Hilagang Korea]].<ref name="NHCP" /> * [[Marso 26]] – Ang [[Las Piñas]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8251''. ===Abril=== * [[Abril 8]] – Naglabas ang Korte Suprema ng [[Injunction|pansamantalang utos ng pagpigil]] mula sa [[Listahan ng mga patakaran ng pambansang kard ng pagkakakilanlan ayon sa bansa|implementasyon ng gobyerno]] ng sistemang [[pambansang pagkakakilanlan|pambansang pagkakakilanlan]].<ref name="NHCP" /> * [[Abril 9]] – Iniutos ni Pangulong Ramos ang pagpapalaya ng {{nobreak|[[Philippine peso|₱]]595 milyon}}, na inilaan para sa bahagyang pagbabayad para sa pagsasaayos ng pensiyon ng mga beterano ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].<ref name="NHCP" /> * [[Abril 16]] – Bilang bahagi ng kampanya ng gobyerno upang maiwasan ang [[polio]] sa bansa, limang milyong bata ang nabigyan ng libreng bakuna laban sa polio.<ref name="NHCP" /> * [[Abril 20]] – Ang pangunahing kampo ng MILF sa [[Sirawai, Zamboanga del Norte]], ay nasakop ng mga puwersa ng gobyerno, at pitong rebelde ang napatay.<ref name="NHCP" /> * [[Abril 21]] – Kinumpirma ng [[Malacañang]] ang pagwawakas ng gobyerno sa pagtutol nito sa [[paghingi ng asylum|pag-aaplay para sa asylum]] ng pinuno ng [[Partido Komunista ng Pilipinas|komunista]] na si [[Jose Maria Sison]], na noon ay ipinatapon sa [[Netherlands]].<ref name="NHCP" /> * [[Abril 24]] – Pinagtitibay ng [[Pinuno ng Kawani ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Ang pamunuan]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] ang pagbabawal sa mga [[homoseksuwal]] sa militar.<ref name="NHCP" /> * [[Abril 27]] – Kinumpirma ng MILF na limang libong rebeldeng [[Moro National Liberation Front]] ang lumihis sa kanilang panig, na binabanggit ang umano'y mabagal na pagpapatupad ng mga programang pangkabuhayan ng gobyerno.<ref name="NHCP" /> * [[Abril 29]]–[[Abril 30|30]] – Nagpadala ang militar ng mga karagdagang sundalong pandagat sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] na pinagtatalunan kasunod ng mga ulat na tatlong armadong barkong pandigma ng [[Hukbong Dagat ng Tsina]] ang ipinadala roon. Nagpadala ng mga jet fighter kinabukasan upang dagdagan ang pangkat, kasabay ng protesta ng [[Maynila]] na humihingi ng paliwanag mula sa [[Beijing]]. Noong [[Mayo 3]], iginiit ni [[Tsina]] ang soberanya nito sa lugar, at iginiit ang mga legal na karapatan na ipadala ang kanilang mga barko.<ref name="NHCP" /> ===Mayo=== * [[Mayo 2]] – Pinagtitibay ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang bisa ng pagiging miyembro ng [[mga estadong miyembro ng Organisasyon ng Pandaigdigang Kalakalan|bansa]] sa [[World Trade Organization]].<ref name="NHCP" /> * [[Mayo 9]] – Inaprubahan ng [[World Bank]] ang mga bagong pautang, na nagkakahalaga ng humigit-kumulang {{nobreak|[[United States dollar|$]]1 bilyon}}, sa bansa, na sasakupin ang mga programa sa pagpapagaan ng kahirapan, imprastraktura, at likas na yaman, sa susunod na tatlong taon.<ref name="NHCP" /> * [[Mayo 11]] – Ang mga tauhan ng militar na nasa tungkulin sa halalan ay inatake sa [[Lantawan, Basilan]] ng tatlumpung miyembro ng [[Abu Sayyaf]], kung saan pito sa huli ang napatay sa labanan.<ref name="NHCP" /> * [[Mayo 20]] – Tinanggihan ng Pilipinas ang iminungkahing eksplorasyon kasama ang Tsina sa [[hindi pagkakaunawaan sa Dagat Timog Tsina|ang pinagtatalunang]] [[Scarborough Shoal]]. Pagkalipas ng walong araw, sinang-ayunan ni Pangulong Ramos ang kasunduan sa magkasanib na pagpapaunlad ng mga bansa sa lugar.<ref name="NHCP" /> * [[Mayo 21]] – Dinakip ng [[Philippine Coast Guard]] ang dalawampu't isang mangingisda na [[Han Chinese|Chinese]] sa Scarborough Shoal. Noong [[Mayo 30]], inireklamo ni [[Taiwan]], na nagsasabing ang lugar ay bahagi ng kanilang soberanong teritoryo, ang nasabing pag-aresto. Noong [[Mayo 26]], nagpulong ang mga opisyal ng ministeryong panlabas ng Pilipinas at Tsina sa [[Beijing]], sa pagtatangkang bawasan ang tensyon na dulot ng magkasalungat na mga pag-aangkin sa lugar.<ref name="NHCP" /> * [[Mayo 28]] – Ang paglulunsad ng unang proyekto ng [[electronic library]] ng bansa sa Manila Hotel ay pinangunahan ng [[Komisyon sa Mas Mataas na Edukasyon (Pilipinas)|Komisyon sa Mas Mataas na Edukasyon]] at [[Kagawaran ng Edukasyon, Kultura at Isports]].<ref name="NHCP" /> * [[Mayo 31]] – Ibinasura ng Sandiganbayan ang mga kasong katiwalian laban sa dating Unang Ginang [[Imelda Marcos]] sa mga paratang ng pagtanggap ng suhol habang siya ang ministro ng [[Mga kagawaran ng ehekutibo ng Pilipinas|mga pamayanang pantao]], na binabanggit ang kakulangan ng ebidensya.<ref name="NHCP" /> ===Hunyo=== * [[Hunyo 4]] – Nagbitiw si Pangalawang Pangulong Estrada bilang tagapangulo ng Presidential Anti-Crime Commission, na iniulat na upang ihanda ang [[Halalan sa pagkapangulo ng Pilipinas noong 1998|para sa kanyang pagtakbo sa pagkapangulo]].<ref name="NHCP" /> * [[Hunyo 10]] – Ibinasura nang may pinal na batayan ng Korte Suprema ang [[mosyon para sa muling pagsasaalang-alang]] na isinumite ng mga tagapagtaguyod ng PIRMA at tagapayo ng gobyerno para sa [[Repormang Konstitusyonal sa Pilipinas|repormang konstitusyonal]], na pinaninindigan ang naunang desisyon nito na pumipigil sa mga naturang pagtatangka.<ref name="NHCP" /><ref name="ConstitutioanlReform1997"></ref> * [[Hunyo 14]] – Ipinahayag ni [[Fidel V. Ramos|FVR]] na pinahintulutan niya ang Legislative-Executive Development Advisory Council (LEDAC), na pabilisin ang isang panukalang batas sa inisyatiba ng mga tao batay sa mga dahilan na ibinigay ng Korte Suprema sa pagtanggi sa petisyon.<ref name="ConstitutioanlReform1997"></ref> * [[Hunyo 16]] – Apatnapu't tatlong surveyor mula sa isang kompanya ng langis na pinapatakbo ng estado ang dinakip ng mga pinaghihinalaang gerilya ng MILF sa [[Sultan sa Barongis, Maguindanao]], ngunit kalaunan ay pinalaya.<ref name="ms0628" /> Ito ay humantong sa isang malawakang opensiba ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas|hukbo]] laban sa MILF na magsisimula kinabukasan, naganap sa [[Pagalungan]], gayundin sa [[Maguindanao]], at sa ilang bahagi ng [[Cotabato]]. Hanggang [[Hunyo 28]], ang mga sagupaan ay nakapatay na ng 146 mula sa MILF at labindalawang tropa.<ref name="afp0628nst" /><ref>{{cite news |agency=[[Agence France-Presse]] |date=Hunyo 29, 1997 |title=Magpapatuloy ang opensiba sa kabila ng banta |url=https://books.google.com/books?id=4QEzAAAAIBAJ&dq=philippines+hostage&pg=PA11&article_id=4912,6042484 |newspaper=[[New Sunday Times]] (New Straits Times) |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Hunyo 12, 2025 |page=20 |via=[[Google Books]]}}</ref> * [[Hunyo 22]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang ''Proklamasyon Blg. 1030'' na nagdedeklara sa [[Mamag]] isang espesyal na protektadong [[fauna]].<ref name="NHCP" /> * [[Hunyo 23]] – Nagpaputok ang militar ng [[babala]] sa isang barkong pangisda ng Tsina, na nakaangkla malapit sa isang isla na hawak ng mga Pilipino sa Spratlys.<ref name="NHCP" /> * [[Hunyo 26]]: ** Humigit-kumulang 110 aktibong tauhan ng tagapagpatupad ng batas ang inilagay ng komunidad ng Intelihensiya sa isang [[listahan ng mga hinahanap]] dahil sa umano'y papel sa mga aktibidad na [[pagkidnap]].<ref name="NHCP" /> ** <!---Dalawang pampasaherong bus ang na-hijack ng humigit-kumulang 200 rebeldeng Moro, na kumuha rin ng humigit-kumulang animnapung commuter bilang mga hostage. Hinabol ng mga tropa ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Katihan]] ang mga hostage-taker; sampung tao ang papatayin.<ref name="NHCP" />--->Animnapung pasahero ang dinukot ng 150 separatista ng MILF mula sa dalawang bus sa isang road block sa Maguindanao; 41 sa kanila ang nakatakas. Kalaunan ay tumakas ang mga rebelde patungong [[Kabacan, Cotabato]], kung saan naganap ang isang shootout, na nag-iwan ng pitong katao na patay.<ref name="ms0628">{{cite news |first=Jaime |last=Panesa |date=Hunyo 28, 1997 |title=60 pasahero ng bus ang dinakip ng mga Muslim rebs |url=https://books.google.com/books?id=q5MVAAAAIBAJ&dq=philippines+bus+hostage&pg=PA1&article_id=5588,2740235 |newspaper=[[Manila Standard]] |location= |publisher= |access-date=Hunyo 13, 2025 |pages=1, 4 |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |agency=[[Associated Press]] |date=Hunyo 27, 1997 |title=Binaboy ng mga Rebelde |url=https://books.google.com/books?id=R8AzAAAAIBAJ&dq=philippines+hostage&pg=PA7&article_id=6914,7097047 |newspaper=[[Lodi News-Sentinel]] |location=[[Lodi, California]] |publisher= |access-date=Hunyo 12, 2025 |page=12 |via=[[Google Books]]}}</ref> Sa mga sibilyang bihag, dalawa ang napatay, habang sampu pa rin ang nakakulong hanggang kinabukasan.<ref name="afp0628nst" /> ** Nasakop ng mga tropa ng gobyerno ang Camp Rajamuda, isang pangunahing base ng MILF, sa [[Pikit, Cotabato]].<ref name="ms0628" /><ref name="afp0628nst" /> * [[Hunyo 27]] – Isang detatsment ng hukbo sa Kabacan ang inatake ng 50 mandirigma ng MILF, 13 sa kanila ang papatayin sa isang labanan ng barilan.<ref name="afp0628nst">{{cite news |agency=[[Agence France-Presse]] |date=Hunyo 28, 1997 |title=Umakyat sa 158 ang bilang ng mga namatay sa mga sagupaan sa Pilipinas |url=https://books.google.com/books?id=4AEzAAAAIBAJ&dq=philippines+hostage&pg=PA64&article_id=6775,5642818 |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Hunyo 12, 2025 |page=17 |via=[[Google Books]]}}</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo 11]] – Nagsimulang maranasan ng Pilipinas ang epekto ng [[Krisis sa pananalapi ng Asya noong 1997|Krisis sa pananalapi sa Asya]]; ang [[Piso ng Pilipinas|peso]] ay bumaba ng 11.5% kung saan ang halaga ng peso-dollar ay naitala sa [[₱]]29.45. Ang karagdagang depreciation ay nagiging sanhi ng pagbaba ng [[Philippine Stock Exchange]] [[Talatuntunang Komposito ng PSE|talatuntang komposito]], at pangunahing nakakaapekto sa paglago ng ekonomiya ng bansa, kung saan ang taunang nominal na [[Gross domestic product|GDP]] per capita ay bumaba ng 12.5% ​​mula sa nakaraang taon.<ref>—''[https://sgp.fas.org/crs/row/crs-asia2.htm "Ang krisis sa pananalapi sa Asya noong 1997-98"]'' [[Federation of American Scientists]] Proyekto sa Paglilihim ng Gobyerno. Pebrero 6, 1998.<br />—''[https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/crash/etc/cron.html "Timeline ng pagbagsak"]'' [[PBS]]. Hunyo 1999.<br />—''[https://internationalbanker.com/history-of-financial-crises/asian-financial-crisis-of-1997/ "Krisis sa pananalapi sa Asya noong 1997"]'' International Banker. Setyembre 29, 2021.<br />—''[https://corporatefinanceinstitute.com/resources/knowledge/finance/asian-financial-crisis/ "Krisis sa Pinansyal sa Asya"]'' [[Corporate Finance Institute]]. 2015.<br />—''[https://businessmirror.com.ph/2017/07/04/the-asian-financial-crisis-part-two-the-philippine-response/ "Ang krisis pinansyal ng Asya (Bahagi 2: Ang tugon ng Pilipinas)"]'' [[BusinessMirror]]. Hulyo 4, 2017.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong 02-19-2022.</ref><ref>''"#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[[Philstar.com]]'': (1997) [https://www.philstar.com/headlines/2016/01/02/1538658/journeyto30-pole-vault-crisis "A pole vault into crisis"] Enero 2, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref> Ang krisis ay nakakaapekto sa maraming bansa sa [[Silangang Asya|Silangan]] at [[Timog-Silangang Asya]]. * [[Hulyo 16]] – Ang magkapatid na [[Kaso ng pagpatay kay Chiong|Marijoy at Jacqueline Chiong]] ay dinukot at pinatay sa [[Cebu City]], ang mga suspek ay kalaunan ay hinatulan ng kamatayan, na siya namang humantong sa pag-aalis ng parusang kamatayan noong 2006. ===Agosto=== * [[Agosto 2]] – Ang [[Kabankalan]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng Negros Occidental sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8297''. * [[Agosto 15]]: ** Ang bangkang pandagat na ''F/B King Roger'', sakay ng 43 turistang [[Mga taga-Hongkong|mula sa Hong Kong]], ay tumaob at tumaob sa [[Manila]] [[Pantalan ng Maynila|Timog Daungan]] habang pabalik sa [[Klub ng Yate sa Maynila]] [[marina]] mula sa isang paglilibot sa [[Manila Bay]], na ikinamatay ng pito.<ref name="ad-sea97" /> ** Ang pampasaherong bangkang ''M/V Kalibo Star'', na may rutang [[Cebu]]–[[Tacloban]], ay tumaob at lumubog sa [[Biliran]], na nag-iwan ng hindi bababa sa 12 patay at 13 nawawala.<ref name="ad-sea97">Mga aksidente sa dagat: * {{cite news |last=Cortes |first=Claro |date=Agosto 16, 1997 |title=Dalawang Bangka ang Tumaob sa Maalong Dagat 16 Patay, 65 Nawawala Nang Maglibot ang Ferry, Bangka Lumubog sa Pilipinas |url=https://www.spokesman.com/stories/1997/aug/16/two-boats-capsize-in-rough-seas-16-dead-65/ |agency=[[Associated Press]] |via=[[The Spokesman-Review]] |access-date=Hulyo 13, 2024}} * {{cite news |date=Hunyo 23, 2008 |title=Mga malalaking aksidente sa karagatan sa Pilipinas |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/content/102803/major-marine-mishaps-in-the-philippines/story/ |work=[[GMA News Online]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> * [[Agosto 19]] – Ang satellite ng komunikasyon na ''[[Agila-2]]'' ay inilunsad mula sa Tsina at nagsimula ng komersyal na serbisyo. Ito ang unang satellite ng bansa na hindi nakuha habang nasa orbit. ===Setyembre=== * [[Setyembre 4]] – Sabay-sabay na pagsabog ng granada sa mga terminal ng bus sa [[Maynila]] at [[Bulacan]] ay ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 105, karamihan ay mga commuter.<ref>''[http://www.newsflash.org/199709/hl/hl000002.htm "Anim ang ikinamatay ng mga bomba sa Maynila, Bulacan"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' PHNO. 09-04-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> Isang dating hindi kilalang grupong maka-gobyerno na ''Mga Sundalong Pilipino para sa Bansa'' ang umaangkin ng responsibilidad para sa mga pag-atakeng ito.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite book |last=Ross |first=Christopher |date=Abril 1998 |title=Mga Huwaran ng Pandaigdigang Terorismo: 1997 |url=https://books.google.com/books?id=G67xPUNU-14C&dq=1997+mindanao+bus+hostage&pg=PA11 |location=[[Estados Unidos]] |publisher=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]]; DIANE Publishing |pages=11–12 |isbn=0-7881-7558-0 |access-date=Hulyo 13, 2024 |via=[[Google Books]]}} * {{cite web |url=https://1997-2001.state.gov/global/terrorism/1997Report/asia.html |title=Mga Huwaran ng Pandaigdigang Terorismo: 1997 — Pangkalahatang-ideya ng Asya |date=Enero 20, 2001 |website=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] — Archive |publisher=[[Pamahalaan ng Estados Unidos]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref>{{Efn|Hindi tinukoy ang petsa sa mga sangguniang ito.|name=fn1}} * [[Setyembre 21]] – Inilabas ang bagong pahayag ng pangulo na nag-udyok sa mga grupong kontra-charter change na pinamumunuan ng [[Simbahang Katolika sa Pilipinas|Katoliko Simbahan]] at mga kaalyado ng dating Pangulong [[Cory Aquino]] upang paigtingin ang kanilang kampanya, na nagtapos sa isang rally ng indignation sa [[Rizal Park]] sa [[Maynila]], kasabay ng ika-25 anibersaryo ng pagdedeklara ng dating Pangulong [[Ferdinand Marcos|Ferdinand E. Marcos Sr.]] ng batas militar sa bansa.<ref name="ConstitutioanlReform1997"></ref> * Setyembre 22 - Naganap ang [[Pagdiskaril ng tren sa Muntinlupa]], taon 1997, hindi bababa sa 7 ang utas at 220 mga sugatan. * [[Setyembre 23]] – Nagkakaisang tinanggihan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] en banc ang pagsisikap ng PIRMA, kung saan walong mahistrado ang nagsasabing walang batas na nagbibigay-daan at anim na iba pa ang nagsasabing may mali ang petisyon ng grupo.<ref>{{Banggitin ang balita |date=Mayo 21, 2013 |title=Ano ang Nauna: Mga Nakaraang Pagtatangka sa Pagbabago ng Saligang Batas |url=https://newsinfo.inquirer.net/412607/what-went-before-past-charter-change-attempts |access-date=Hunyo 22, 2024 |pages=INQUIRER.NET}}</ref> * [[Setyembre 25]] – Isang sagupaan sa pagitan ng mga armadong kalalakihan ni Gob. [[Abdusakur Mahail Tan|Abdusakur Tan]] at [[Jolo, Sulu|Jolo]] Mayor Sout Tan ang naganap sa mga bayan ng [[Maimbung]] at [[Indanan]] sa [[Sulu]], na ikinamatay 17 tagasuporta mula sa magkabilang magkaribal.<ref>''[http://www.newsflash.org/199709/hl/hl000091.htm "17 ang namatay sa digmaan ng mga tribo dahil sa nawalang baka"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' PHNO. 09-29-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> * [[Setyembre 30]] – Naipasa ang Batas Laban sa Panggagahasa (''Batas Republika 8353'').<ref name="MSyr97">"Ulat sa Katapusan ng Taon ng Agenda ng Repormang Panlipunan" (12-31-1997) ''[[Manila Standard]]'', pp. 7–10. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19971231&printsec=frontpage&hl=en Link]) Nakuha noong 02-18-2022.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre 5]] – Isang trak ng kargamento ang bumangga sa isang mini-bus sa [[Tampilisan, Zamboanga del Norte]] na ikinamatay ng 25 katao, ayon sa ulat, sa itinuturing ng pulisya na pinakamalalang aksidente sa kalsada sa lugar ng [[Zamboanga Peninsula]].<ref>''[http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000119.htm "Aksidente ng bus at trak sa Zamboanga, 25 ang namatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220315163900/http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000119.htm |date=2022-03-15 }}'' PHNO. 10-05-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> * [[Oktubre 6]] – Isinagawa ng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang pagbitay sa dalawang indibidwal, na "sinentensyahan ng kamatayan" para sa maraming kasong kriminal, sa [[Masiu, Lanao del Sur]], na sinasabing ginawa dahil sa bisa ng mga batas Islamiko, na nagdulot ng mga kritisismo sa publiko.<ref>''[http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000235.htm "Mga kaso ng pagpatay laban sa mga berdugo ng MILF"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173214/http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000235.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 10-29-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> * [[Oktubre 27]] – Nilagdaan ni Pangulong [[Fidel Ramos|Ramos]] ang isang batas (''RA 8368''), na nagpapawalang-bisa sa Batas Laban sa Pag-iiskwater (''Dekreto ng Pangulo 772''); Pag-dekriminalisa sa squatting ngunit pagpapanatili ng mga parusa laban sa mga propesyonal na squatter at mga sindikato ng squatting.<ref name="MSyr97" /><ref>''[http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000232.htm "Pag-dekriminalisa sa squatting, nilagdaan ni Ramos ang batas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173219/http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000232.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 10-28-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> * [[Oktubre 28]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang isang batas (''RA 8369'') na lumilikha ng mga espesyal na korte para sa mga kasong kinasasangkutan ng mga bata at relasyon ng pamilya.<ref>''[http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000233.htm "Nilagdaan ni Ramos ang batas ng mga korte ng pamilya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173220/http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000233.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 10-29-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> * [[Oktubre 29]] – Pangulong Nilagdaan ni Ramos ang [[Batas sa mga Karapatan ng mga Katutubo ng 1997|Batas sa mga Karapatan ng mga Katutubo]] (''RA 8371''), isang batas na nagpoprotekta sa mga karapatan ng sektor ng mga katutubo sa kanilang mga lupang ninuno at lumilikha ng [[Pambansang Komisyon sa mga Katutubong Mamamayan]].<ref name="MSyr97" /><ref>''[http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000237.htm "Nilagdaan ang Batas sa mga Katutubo"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173218/http://www.newsflash.org/199710/hl/hl000237.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 10-30-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 5]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 9–2, upang ideklara ang isang batas (''RA 8180'') na nagtatapos sa kontrol ng gobyerno sa industriya ng langis bilang labag sa konstitusyon.<ref>''[http://www.newsflash.org/199711/hl/hl000254.htm "Idineklarang labag sa konstitusyon ang batas sa deregulasyon ng langis"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173219/http://www.newsflash.org/199711/hl/hl000254.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 11-06-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> * [[Nobyembre 12]] – Isang sagupaan sa pagitan ng mga rebeldeng MILF at mga armadong guwardiya ng isang plantasyon ng niyog sa [[Maguindanao]] ang nagtapos sa pagkamatay ni Amin Cusain, isang pinuno ng MILF, pitong rebelde at dalawang sibilyan.<ref>''[http://www.newsflash.org/199711/hl/hl000273.htm "Pinuno ng MILF, 9 na iba pa ang namatay sa sagupaan sa Maguindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173214/http://www.newsflash.org/199711/hl/hl000273.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 11-12-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref>{{Efn|name=fn1}} ===Disyembre=== * Maagang bahagi ng Disyembre – Sa [[Estados Unidos]], ibinasura ng isang [[Hukuman ng apela ng Pederal]] ang isang kasong isinampa sa [[Los Angeles]] ng mga umano'y biktima ng [[Mga pang-aabuso sa karapatang pantao ng diktadurang Marcos|mga paglabag sa karapatang pantao sa ilalim ng administrasyong Marcos]], na naglalayong i-freeze ang halos {{nobreak|[[Dolyar ng Estados Unidos|$]]500 milyon}} na mga ari-arian ng [[pamilyang Marcos|Marcos]] sa dalawang bangko sa [[Switzerland]], na binabanggit ang posibleng paglabag sa [[doktrina ng Batas ng Estado]]. Iniutos na ng [[Korte Suprema ng Switzerland|Korte Suprema ng Switzerland]] ang pagpapatigil sa pag-freeze ng mga bank account noong 1990.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Disyembre 6, 1997 |title=Ibinasura ang kaso ng mga biktima ng FM |url=http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000326.htm |work=Philippine Headline News Online (PHNO) |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19991105063348/http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000326.htm |archive-date=Nobyembre 5, 1999 |access-date=Hunyo 28, 2026}}</ref> * [[Disyembre 12]] – Ang [[Makati]] Hinatulan ng [[Regional Trial Court|RTC]] si Kinatawan Jalosjos ng [[statutory rape]] at [[acts of lasciviousness]] kaugnay ng mga kasong isinampa ng isang babaeng menor de edad, at sinentensiyahan siya ng [[habambuhay na pagkakabilanggo]].<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Disyembre 12, 1997 |title=Jalosjos ay nagkasala, hinatulan ng habambuhay na sentensiya |url=http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000338.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19991108192333/http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000338.htm |archive-date=Nobyembre 8, 1999 |access-date=Hunyo 28, 2026}}</ref> * [[Disyembre 18]] – [[Binan, Laguna]], ang alkalde na si Bayani Almonte, kasama ang isang umano'y [[bugaw]], ay hinatulan ng hukuman ng [[panggagahasa]] sa kabila ng pagtalikod ng biktima, at sinentensiyahan ng habambuhay na pagkakakulong.<ref>{{cite news |last=Jose Vanzi |first=Sol |date=Disyembre 19, 1997 |title=Habambuhay na pagkakakulong ang hinatulan ng alkalde ng Binan para sa panggagahasa |url=http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000355.htm |work=PHNO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19991109190242/http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000355.htm |archive-date=Nobyembre 9, 1999 |access-date=Hunyo 28, 2026}}</ref> * [[Disyembre 22]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang pitong panukalang batas para sa repormang panlipunan, kabilang ang kompyuterisasyon ng proseso ng halalan sa [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1998|susunod na taon]] at mga kasunod na pangkalahatang halalan (''RA 8436'') at [[Kilusang awtonomiya ng Cordillera|awtonomiya]] para sa [[Rehiyong Administratibo ng Cordillera|mga Cordillera]].<ref>''[http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000365.htm "Pinirmahan ni FVR ang 7 batas sa repormang panlipunan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217173221/http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000365.htm |date=2022-02-17 }}'' PHNO. 12-24-1997. Nakuha noong 02-17-2022.</ref><ref>Maragay, Fel V. (12-23-1997). "'Basket ng Pasko' ng mga batas, kabilang ang kompyuterisasyon ng botohan, nilagdaan" ''[[Manila Standard]]'', pp. 1, 4. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19971223&printsec=frontpage&hl=en Link]) Kinuha noong 02-18-2022.</ref> * [[Disyembre 26]] – Ang malakas na ulan ay nagdulot ng pagguho ng mga tunel ng minahan ng ginto sa [[Bundok Diwata]], [[Monkayo]], na noon ay bahagi ng [[Davao del Norte]]; lima ang nailigtas; kinumpirma ng mga sumunod na ulat na 80 minero ang namatay.<ref>—''[http://www.newsflash.org/199712/hl/hl000379.htm "Mga minero na nalibing sa bundok ng ginto sa Davao"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' PHNO. 12-31-1997. Nakuha noong 02-17-2022. —''[http://www.newsflash.org/199801/hl/hl000382.htm "Mga nakaligtas na natagpuan sa pagguho ng minahan sa Davao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222224817/http://www.newsflash.org/199801/hl/hl000382.htm |date=2025-02-22 }}'' PHNO. 01-01-1998. Nakuha noong 02-17-2022.<br/> —''[http://www.newsflash.org/199801/hl/hl000403.htm "80 kumpirmadong patay sa mga minahan sa Davao"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' PHNO. 01-12-1998. Nakuha noong 02-17-2022.</ref> ==Libangan at kultura== * [[Pebrero 6]] – Ang kolumnista ng magasin sa libangan na si [[Cristy Fermin]] ay hinatulan ng hukuman ng [[libelo]], na isinampa noong 1995 ng aktres na si [[Annabelle Rama]], na inakusahan niya ng [[paglustay]], kasama ang kanyang asawang si [[Eddie Gutierrez (aktor)|Eddie Gutierrez]], sa [[Estados Unidos]]. Siya ay binigyan ng maximum na 1½-taong sentensya sa bilangguan.<ref>{{cite news |date=Pebrero 6, 1997 |title=Transcript — Reyna ng tsismis, hinatulan sa kasong libelo |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpfeb06.html |work=TV Patrol; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024 |language=fil}}</ref> * [[Pebrero 22]] – Nanalo si [[Jaya (mang-aawit)|Jaya]] ng malaking gantimpala sa ika-2 Asian Song Festival na ginanap sa [[Hong Kong]], para sa kanyang pag-awit ng kantang "You Lift Me Up".<ref name="NHCP" /> ==Palakasan== * [[Pebrero 20]] – Tinalo ni [[Gerry Peñalosa]] ang defending champion na si [[Hiroshi Kawashima]] ng [[Hapon]] sa kanilang laban sa [[boksing]] sa [[Tokyo]], at napanalunan ang titulong [[Konseho ng Boksing Pandaigdig|KBP]] [[sobrang panggabi]] sa pamamagitan ng isang unanimous decision.<ref name="NHCP" /><ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Pebrero 20, 1997 |title=Transcript — Si Peñalosa ang bagong Super-flyweight King ng WBC |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb20.html |work=The World Tonight; Balitang ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 21, 1997 |title=Transcript — Uuwi ang bagong kampeon |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtfeb21.html |work=The World Tonight; Balitang ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hunyo 26, 2024}}</ref> * [[Mayo 17]] – Napanatili ni [[Luisito Espinosa]] ang titulo ng WBC [[featherweight]] matapos talunin ang [[Mehiko|Mehikano]] challenger [[Manuel Medina (boksingero)|Manuel Medina]] sa [[Rizal Park]] sa [[Manila]].<ref name="NHCP" /> * [[Hunyo 14]] – Tinalo ni Gerry Peñalosa ang kalaban na si Seung Koo-Lee ng [[Timog Korea]], at napanatili ang kanyang titulong WBC super flyweight.<ref name="NHCP" /> * [[Oktubre 11]]–[[Oktubre 19|19]] – Sumali ang Pilipinas sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1997]]. * [[Nobyembre 22]]–[[Nobyembre 23|23]] – Ang Pilipinas ang magiging punong-abala ng [[Mga Kampeonato sa Judo sa Asya 1997]] na ginanap sa Maynila. * [[Disyembre 14]] – Nanalo ang [[Alaska Milkmen]] laban sa [[Purefoods Carne Norte Beefies]], 4 na laro laban sa 1, upang mapanatili ang titulong [[1997 Governors' Cup ng Samahang Basketbol ng Pilipinas]].Purefoods Carne Norte Beefies == Kapanganakan == ===Enero=== * [[Enero 4]] - [[Anjo Pertierra]], aktor, manlalaro ng volleyball, modelo at reporter * [[Enero 12]] - [[Ken Suson (musikero)|Felip]], mang-aawit-songwriter, rapper, mananayaw, producer at mga miyembro ng ''[[SB19]]'' * [[Enero 20]]: ** [[Kim Last]], aktor at contestant ng That's My Bae ** Vien Iligan-Velasquez, vlogger * [[Enero 23]] - Joshua de Leon, modelo at basketball player * [[Enero 28]] - [[Arthur Nery]], mang-aawit at manunulat ng kanta ===Pebrero=== * [[Pebrero 3]] – Rhap Salazar, mang-aawit, manunulat ng kanta at aktor * Pebrero 15 – [[Kit Thompson]], aktor * [[Pebrero 19]] – Justine Baltazar, manlalaro ng basketbol ===Marso=== * [[Marso 3]] – [[Brent Valdez]], aktor * Marso 10: ** [[Julia Barretto]], aktres at mananayaw ** Migs Villasis, aktor at modelo * [[Marso 13]] – [[Lou Yanong]], aktres at modelo *[[Marso 15]] – [[Kenneth Paris]], BPO, Subject Matter Expert - Celo Business Solutions Inc. * [[Marso 16]] - [[Roxie Smith]], artista, modelo, endorser, presenter ng kaganapan at telebisyon, at titleholder ng beauty pageant * [[Marso 23]] – [[Rob Gomez]], aktor * Marso 26 – Samm Alvero, aktres === Abril === * [[Abril 3]] – [[RK Ilagan]], basketball player * [[Abril 5]] – Allora Alcantara, aktres at YouTuber * [[Abril 11]] – [[Arabella Davao]], aktres * [[Abril 17]] – Mia Alfonso, awtor * [[Abril 29]] – [[Sara Eggesvik]], manlalaro ng putbol ===Mayo=== * Mayo 1 – [[Miles Ocampo]], aktres * Mayo 6: ** [[Maymay Entrata]], modelo, mang-aawit, komposer, mananayaw at aktres **[[Ranz Kyle]], [[YouTube]] personalidad at mananayaw * [[Mayo 17]] – [[Vinny Marcos]], sosyalista at inhinyero * [[Mayo 25]] – [[Ahtisa Manalo]], beauty pageant titleholder at aktres * Mayo 26 – Bryan Santos. manlalaro ng basketbol ===Hunyo=== * Hunyo 3 – Issa Pressman, aktres * [[Hunyo 10]] – [[Ser Geybin]], vlogger at YouTuber * Hunyo 17 ** [[Jameson Blake]], aktor, miyembro ng Hashtags ** [[Wilbert Ross]], miyembro ng Hashtags ** Gifer Fernandez, vlogger at YouTuber * [[Hunyo 21]] – Race Matias, aktor * [[Hunyo 28]] – Joshua de Sequera, modelo ng beauty pageant ===Hulyo=== * [[Hulyo 2]] – [[Jackie Buntan]], [[Muay Thai]] kickboxer * [[Hulyo 20]] – Meryll Serrano, footballer * [[Hulyo 29]] – [[Mathew Custodio]], manlalaro ng putbol * Hulyo 31 – [[Barbie Forteza]], aktres at mananayaw ** [[EJ Laure]], manlalaro ng balibol ** Aya Fernandez, host, mang-aawit, mananayaw at artista ===Agosto=== * [[Agosto 5]] – [[Jeremiah Tiangco]], mang-aawit * [[Agosto 16]] – Angela Beard, manlalaro ng putbol ===Setyembre=== * [[Setyembre 9]] – [[Ian Pangilinan]], aktor at mang-aawit * [[Setyembre 14]] – [[Iñigo Pascual]], aktor at mang-aawit * Setyembre 16 – [[Julian Trono]], aktor * Setyembre 19 – Kobe Paras, manlalaro ng basketbol * Setyembre 22 – [[Maris Racal]], aktres, mang-aawit at mananayaw * [[Setyembre 24]] – [[Juan Carlos Galano]], aktor at modelo ===Oktubre=== * [[Oktubre 2]] – [[Liezel Lopez]], aktres * Oktubre 4 – [[Michelle Vito]], aktres * Oktubre 7: ** [[Joshua Garcia]], aktor ** [[J. Rey Soul]], mang-aawit * [[Oktubre 10]] – Rufino Herrera, triathlete * Oktubre 12 – [[Jimboy Martin]], aktor, miyembro ng Hashtags * [[Oktubre 14]] – [[Olivia McDaniel]], footballer * [[Oktubre 16]] – [[Leila Alcasid]], mang-aawit-songwriter at aktres * [[Oktubre 17]] – [[Sky Quizon]], aktor at host * Oktubre 20 – [[Manolo Pedrosa]], aktor * [[Oktubre 22]] – [[Kiara Takahashi]], aktres * Oktubre 27 – Paulo Angeles, aktor, miyembro ng Hashtags ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 3]] – [[Renee Co]], abogado at politiko * Nobyembre 4 – [[Bea Binene]], aktres at mananayaw * [[Nobyembre 28]] – [[Claire Ruiz]], aktres ===Disyembre=== * [[Disyembre 1]] – Karl Gabriel, aktor * [[December 2]] – Geneva Lopez, [[Mutya ng Pilipinas]] beauty pageant contestant na kumakatawan sa [[Pampanga]] (namatay noong 2024) * Disyembre 4 – [[Ruru Madrid]], aktor * [[Disyembre 6]] – Brent Manalo, aktor at modelo * [[Disyembre 15]] – [[Celeste Cortesi]], aktres at may hawak ng titulo sa patimpalak ng kagandahan * Disyembre 17: ** Jazz Ocampo, aktres ** Genesis Redido, atleta, aktor at modelo * Disyembre 18 – [[Mikee Quintos]], aktres at mang-aawit * [[Disyembre 21]] - Mary Joy Apostol, aktres ==Kamatayan== * [[Pebrero 4]] – [[Benjamin de Jesus]], [[Jolo, Sulu|Jolo]] na nakabase sa [[Romano Katoliko]] [[Mga Obispo sa Simbahang Katoliko|obispo]]<ref name="NHCP" /><ref name="d0204" /> * [[Pebrero 7]] – [[Jose Garcia Villa]], makata, manunulat at pintor (ipinanganak 1908) * [[Abril 6]] – [[Max Alvarado]], aktor (ipinanganak 1929) * [[Pebrero 14]] – Antonino Nepomuceno, retiradong obispo ng Romano Katoliko na nakabase sa [[Lungsod ng Kotabato]] (ipinanganak 1935) <ref name="NHCP" /><ref name="d0214" * [[Abril 21]] – [[Diosdado Macapagal]], ika-9 na Pangulo ng Pilipinas (ipinanganak 1910) * [[Hunyo 27]] – [[Cesar Alzona]], dating may-akda (b. [[1926]]) * [[Hulyo 2]] – [[Chiquito (aktor)|Chiquito]], [[aktor ng komedya]] (b. [[1928]])<ref name="NHCP" /> * [[Hulyo 7]] – [[Rolando Tinio]], makatang filipino, dramatista, aktor, sanaysay, at tagapagturo (b. [[1937]]) * [[Oktubre 7]] – [[Felicisimo Ampon]], manlalaro ng tennis (b. [[1920]]) * [[Oktubre 10]] – [[Dencio Padilla]], aktor at komedyante (ipinanganak 1928) ==Tingnan din== *[[Krisis sa pananalapi ng Asya noong 1997]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Paksa ng Asya|1997 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1997 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 5q6zb644j2bwpc61nm7xclsezrj5z3a 0 280671 2232060 2231316 2026-10-06T09:49:08Z ~2026-53137-20 167119 /* Sanggunian */ 2232060 wikitext text/x-wiki Ang '''1999 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1999. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas-CMD|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Marcelo Fernan]] (hanggang Hunyo 28); [[Blas Ople]] (mula Hunyo 29) * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Manny Villar]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Hilario Davide Jr.]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] ==Palakasan== * [[Enero 21]] – Nakuha ni Dr. J Ana Water Dispenser ang korona ng 1999 Ika-2 Yakult PBL Centennial Cup, at naging unang titulo na nanalo sa torneo, tinalo ang Tanduay Gold Rhum Masters, tatlong laro laban sa dalawa. * [[Hunyo 6]] – Nakuha ng [[Formula Shell Zoom Masters]] ang korona ng [[1999 PBA Kopa ng Lahat-Pilipino]], at naging ika-10 koponan na nanalo sa pinakaprestihiyosong torneo ng liga, tinalo ang [[Tanduay Rhum Masters]], apat na laro laban sa dalawa, para sa kanilang ikaapat na kampeonato at inulit bilang magkasunod na kampeon. * [[Hulyo 1]] – Kinoronahan ang Welcoat House Paints bilang kampeon ng 1999 Yakult-PBL Challenge Cup matapos makuha ang 80-74 na tagumpay laban sa Inuming pang-enerhiya ng Red Bull sa Game 4 para sa titulo sa [[Koliseo ng Makati]] * [[Agosto 7]]–[[Agosto 15|15]] – Ang mga kalahok sa ika-20 [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] ng [[Pilipinas]] ay ginanap sa [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei Darussalam]]. Pumangalawa ito sa ranggo, na may kabuuang medalya na 87.<ref>[http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf Mga Resulta ng 1999 Southeast Asian Games] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226022737/http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf |date=2012-02-26 }}</ref> * [[Setyembre 15]] – Napanalunan ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang ika-12 sunod-sunod na titulo sa PBA at tinalo ang [[Formula Shell Zoom Masters]]. Nanalo ang Beermen ng dalawang sunod-sunod na panalo sa titulo at napanalunan ang kanilang unang kampeonato sa loob ng limang taon. * [[Oktubre 7]] - Nakuha ng [[Mga Berdeng Mamamana ng Pamantasang De La Salle]] ang kanilang unang magkasunod na kampeonato laban sa [[UST Growling Tigers]] sa ika-62 season ng [[Pampamantasang Asosyasyong Atletiko ng Pilipinas|PAAP]]. * [[Oktubre 31]]–[[Nobyembre 6]] – Ang Lungsod ng Cebu ang nag-host ng [[1999 IPSC Handgun World Shoot]] XII. * [[Nobyembre 7]]–[[Nobyembre 21|21]] – Ang Iloilo at Bacolod ang nag-host ng [[1999 AFC Women's Championship]] ay ginanap mula Nobyembre 7 hanggang 21, 1999 sa Pilipinas. * [[Disyembre 8]] – Dinaig ng [[Manila Metrostars]] ang [[Cebu Gems]], 101–83 sa Game Six, sa harap ng mga manonood sa Mail & More Sports Complex sa San Andres at kinoronahan ang kanilang sarili bilang 1999 MBA national champions. * [[Disyembre 12]] – Nakuha ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang pangalawang sunod na titulo ngayong season sa pamamagitan ng 4–2 na tagumpay sa serye laban sa [[Alaska Milkmen]]. Napanalunan ng Beermen ang kanilang ika-13 korona sa PBA at ngayon ay ang pinakamatagumpay na ballclub, kapantay ng sikat na Crispa Redmanizers sa pinakamaraming titulo. == Kaganapan == ===Enero=== * [[Enero]] – Umabot sa pinakamababang antas ang diplomatikong ugnayang pang-diplomatiko sa pagitan ng [[Palau]] at ng [[Pilipinas]] kung saan nagbabanta si Pangulong [[Kuniwo Nakamura]] ng Palau na puputulin ang [[ugnayang Palau–Pilipinas|ugnayang diplomatiko]] sa pagitan ng kanyang bansa at ng Pilipinas dahil sa paulit-ulit na pagtawid ng mga mangingisdang Pilipino sa EEZ ng Palau.<ref>[https://www.oneocean.org/overseas/feb99/coastal_alert.html SA IBABAW NG DAGAT - Ang Online Magazine para sa Sustainable Seas]. Oneocean.org. Kinuha noong 2013-09-01.</ref><ref>{{cite book|title=Palau Country Review|year=2013|publisher=CountryWatch Incorporated|page=48|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/87832541}}</ref> * [[Enero 6]] – Isang higanteng alon ang humampas sa pantalan ng [[Sitangkai, Tawi-Tawi]], na nagdulot ng pinsala sa mga ari-arian at naiulat na pagkamatay ng 18 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/ht/ht000642.htm "Higanteng alon, 18 ang namatay sa Tawi-Tawi"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 01-10-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Enero 19]] – Sa isang prusisyon ng fluvial sa [[Lumban, Laguna]], isang karosa ang tumama sa kable ng kuryente na kalaunan ay nahulog, na naging sanhi ng pagkakuryente o pagkalunod ng mga deboto na nakasakay habang tumatalon sila sa ilog; 13 ang kumpirmadong patay, ang iba ay naiulat na nawawala.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm "Trahedya sa Laguna: 13 patay sa aksidente sa prusisyon ng fluvial"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250125033543/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm |date=2025-01-25 }} PHNO. 01-20-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/69433485746825f4ff24d127bec02cce "Philippines: 13 katao ang namatay sa aksidente sa bangka"] [[Associated Press|AP Archive]]. 01-19-1999. Nakuha noong 03-30-2022.</ref> * [[Enero 20]] – Isang pampasaherong bus ang nahulog sa bangin matapos lumagpas sa isang matalim na kurba sa [[Naguilian Road]] sa [[Sablan, Benguet]], na ikinamatay ng 22 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm "Baguio minibus fall into bangin, 22 killed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223154953/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 01-22-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://apnews.com/article/db13b78de32fdaa6c2c42685d694edcc "Philippines Bus Accident Kills 22"] [[Associated Press|AP News]]. 01-21-1999.<br />[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/259708.stm "Bumagsak ang bus sa Pilipinas, 22 ang namatay"] [[BBC News]]. 01-21-1999.<br />[https://www.sunstar.com.ph/article/210837/evangelista-p-noy-orders-probe-of-sablan-killer-bus-mishap "Evangelista: Iniutos ni P-Noy ang imbestigasyon sa aksidente sa bus na kinasangkutan ng Sablan"] [[SunStar]]. 08-21-2010.<br /><br />Para sa mga timeline ng mga kaugnay na aksidente:<br />[https://www.philstar.com/opinyon/2010/08/21/604273/kakila-kilabot-na-bus-accident/ (Opinyon) "Kakila-kilabot na aksidente sa bus"] (sa Tagalog) [[Philstar.com]]. 08-21-2010.<br />[https://opinion.inquirer.net/16377/life-and-death/ (Opinyon) "Buhay at kamatayan"] [[Inquirer.net]]. 11-01-2011. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang aksidente sa Benguet ay naganap noong "Hunyo 20, 1999".) <br /><br />Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 5]] – Ang bilanggo ng panggagahasa na si [[Leo Echegaray]] ay binitay sa pamamagitan ng [[nakamamatay na iniksyon]] sa [[Bagong Bilangguan ng Bilibid]] sa [[Muntinlupa]]; naging [[Parusang Kapital sa Pilipinas|ang unang Pilipinong pinatawan ng sentensya]] simula noong huling pampublikong pagbitay sa bansa noong 1976 at ang pagbabalik ng [[parusang kamatayan]] noong 1993; siya rin ang unang pagbitay gamit ang pamamaraang iyon. Bago ito, noong Enero 19, inalis ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang Temporary Restraining Order na inisyu noong Enero 4, ang araw ng kanyang inaasahang pagbitay, habang isinusumite sa kanila ng mga kinatawan ang kanilang resolusyon, na naipasa rin nang araw ding iyon, na pumapabor sa Batas sa Parusa ng Kamatayan (Batas Republika 7659).<ref name="xLE">Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001184.htm "Huling pag-asa ni Echegaray: Espesyal na sesyon ng Korte Suprema bukas"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-03-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001185.htm "Pinigilan ng Korte Suprema ang pagbitay kay Echegaray"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-04-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm "Pabor ang mayorya ng Kongreso sa parusang kamatayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042006/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm "Parusang kamatayan: Nagdesisyon ang Korte Suprema ngayon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041515/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm "Binawi ng Korte Suprema ang TRO ni Echegaray"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041457/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm "Patayin na si Echegaray ngayon -- Erap"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045549/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm |date=2025-12-19 }} 01-20-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm "Pagbitay kay Echegaray: 3 PM, Pebrero 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219214606/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm |date=2025-12-19 }} 01-23-1999.<br><br>Para sa pagbitay kay Echegaray:<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm "Naputol ang hotline ng palasyo-death chamber"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044929/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm "Idineklarang patay si Leo Echegaray noong 3:19 PM"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044936/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br><br>Lahat ng artikulo ay mula sa Philippine Headline News Online (PHNO); Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-wins-court-stay-on-death-penalty-1.142758 "Nanalo ang rapist sa pagpapaliban ng korte sa parusang kamatayan"] [[The Irish Times]]. 01-05-1999.<br />[https://web.archive.org/web/20210924014328/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/99/0122/nat1.html "Ang Dilemma ng Parusa ng Kamatayan"] [[Asiaweek]]. Enero 1999.<br />[https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2022/02/asa350061999en.pdf "Pilipinas: Karagdagang impormasyon tungkol sa nalalapit na pagbitay: Leo Echegaray" (PDF)] [[Amnesty International]]. 01-22-1999.<br /><br />Para sa pagbitay kay Echegaray:<br />[https://web.archive.org/web/20150501120440/http://edition.cnn.com/WORLD/asiapcf/9902/05/philippines.execution.02/ "Pilipinas, binitay ang unang bilanggo sa loob ng 23 taon"] [[CNN]]. 02-05-1999. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-executed-by-lethal-injection-in-manila-1.149719 "Rapista, pinatay sa pamamagitan ng lethal injection sa Maynila"] The Irish Times. 02-06-1999.<br />[https://apnews.com/article/0df135efd2d0fd224abef5329e150f7d "Pilipinas, Binitay ang Isang Batang Rapist"] [[Associated Press|AP News]]. 02-05-1999.<br />[https://www.wired.com/1999/02/filipino-executed/ "Pilipino, pinatay"] [[Wired (magazine)|Wired]]. 02-05-1999.<br />[https://www.theguardian.com/world/1999/feb/06/philippines "Namatay ang rapist habang ibinalik ng Maynila ang pagbitay"] [[The Guardian]]. 02-06-1999.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/36499 "G.R. No. 132601"] [[Korte Suprema ng Pilipinas|E-Library ng Korte Suprema]]. 10-12-1998.<br />[https://dailyguardian.com.ph/a-heinous-crime-the-leo-echegaray-story/ (Opinyon) "Isang Karumal-dumal na krimen: Ang kwento ni Leo Echegaray"] [[Daily Guardian (Iloilo)|Daily Guardian]]. 08-11-2020.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari sa artikulo:<br />[https://newsinfo.inquirer.net/785954/in-the-know-death-penalty "In the know: Death penalty"] [[Inquirer.net]]. 05-17-2016. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://newsinfo.inquirer.net/1146785/the-death-penalty-debate-comedic-episode-studies-show-risks "The death penalty debate: Comedic episode, studies show risks"] Inquirer.net. 07-26-2019.<br /><br />Mga Video:<br />"Pilipinas: Batang rapist na si Echegaray, binitay" ([http://www.aparchive.com/metadata/PHILIPPINES-CHILD-RAPIST-ECHEGARAY-EXECUTED/f4c22dfd0275dba7716bb01d9dddb174 Bahagi 1], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/9ab0688e322baa947293871085702f26 Bahagi 2], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/3e24fef6a0a2c7e2c4b121d6c0dfe837 Bahagi 3], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/bda87fa08d8f248143f8aa672d56cec6 Bahagi V]) AP Archive.<br />[https://reuters.screenocean.com/record/983300 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay nakatakdang bitayon sa pamamagitan ng lethal injection, ang unang pagbitay sa Pilipinas sa loob ng 23 taon"] [[Reuters]].<br />[https://reuters.screenocean.com/record/990028 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay inilibing sa Pilipinas"] Reuters.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong 03-30-2022.</ref><ref>"#Journeyto30" ni Epi Fabonan III, [[Philstar.com]]: (1999) [https://www.philstar.com/headlines/2016/04/30/157] === Marso === * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<nowiki><ref></nowiki>{{Cite web |date=Pebrero 2, 1998 |title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN |url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 |access-date=Oktubre 21, 2021 |website=ChanRobles Law Firm}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<ref>{{Cite web|date=Pebrero 2, 1998|title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN|url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html|url-status=live|access-date=Oktubre 21, 2021|website=ChanRobles Law Firm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 }}</ref> ===Abril=== * [[Abril 15]] – Isang pagsabog ng bomba sa [[Isla ng Batan, Albay|Isla ng Batan]], [[Rapu-Rapu, Albay]] ang naiulat na ikinamatay ng hindi bababa sa 13 at ikinasugat ng mahigit 70 iba pa.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm "Binabomba ang sayaw ng pista sa Albay, 13 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219040859/http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo 26]] – Ipinroklama si [[Miriam Quiambao]] bilang 1st runner-up sa gabi ng patimpalak na [[Miss Universe 1999]] na ginanap sa Chaguaramas Convention Centre, [[Chaguaramas, Trinidad|Chaguaramas]], [[Trinidad and Tobago]]. * [[Mayo 27]] – Ang bagong [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa]] (KPP) kasama ang [[Estados Unidos]] ay [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa (Philippines – Estados Unidos)|pinatibay]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]], na nagbabalik sa presensya ng militar ng Amerika sa bansa. * [[Mayo 29]] – Ang [[Manhunt International]] World Finals (1999) ay ginanap sa [[Maynila]], [[Pilipinas]]. Humigit-kumulang 43 kalahok ang lumaban sa edisyong ito. ===Hunyo=== * [[Hunyo 22]] – Bigla at maikling pumutok ang [[Bulkang Mayon]] sa [[Albay]], na nagbuga ng abo na umaabot sa taas na 7 hanggang 10 kilometro; naiulat ang mga pag-ulan ng abo sa [[Camalig, Albay|Camalig]]; walang nasawi.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011401.htm "Muling sumabog ang 'perpektong kono' ng Mayon"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 06-23-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm "Sumabog ang Bulkang Mayon, lumikas ang mga residente"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041458/http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 06-23-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 3]] – Hindi bababa sa 58 katao ang namatay at daan-daang bahay ang natabunan ng [[Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills|isang napakalaking Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills]] sa [[Antipolo]], Rizal, na dulot ng malalakas na pag-ulan na dala ng [[Bagyong Olga (1999)|Bagyong Olga (Ising)]].<ref>{{cite web|url=http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|title=Landslide sa Cherry Hills Subdivision (Agosto 02, 1999)|date=2000|work=[[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration]]|publisher=Kidlat|access-date=Pebrero 29, 2012|archive-date=Disyembre 11, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211182838/http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm "Daan-daang bahay sa gilid ng burol ng Antipolo ang gumuho, marami ang namatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251221022703/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm |date=2025-12-21 }} PHNO. 08-04-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://www.rappler.com/newsbreak/iq/212440-list-deadly-landslides-philippines/ "LIST: Mga nakamamatay na pagguho ng lupa sa Pilipinas"] [[Rappler]]. 09-22-2018. Nakuha noong 03-30-2022. * [[Agosto 11]] – Isang opisyal ng pulisya at apat na iba pa, na pawang sangkot sa pagpatay noong 1996 sa dating hepe ng [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|GISM]] at dating Gobernador ng [[Ilocos Norte]] na si Rolando Abadilla, ay hinatulan ng [[Lungsod ng Quezon]] [[Hukuman Pangrehiyon ng Paglilitis]], dalawa pa ang pinawalang-sala. Noong 2008, babawasan ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang sentensyang kamatayan, na orihinal na ibinigay sa kanila, sa [[reclusión perpetua]]; pagtitibayin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang hatol noong 2010.<nowiki><ref></nowiki>[http://www.newsflash.org/1999/08/ht/ht000865.htm "Kamatayan para sa mga pumatay sa gobernador ng Ilocos Norte"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 08-12-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] [[Asian Human Rights Commission]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla ay magkasalungat"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Kalagitnaan ng [[Agosto]] hanggang unang bahagi ng [[Setyembre]] – Animnapu't walong residente ang misteryosong namatay sa [[Clark Freeport Zone|Clark]], [[Pampanga]]. Noong Oktubre, iniulat ng isang task force na ang mga pagkamatay ay sanhi ng tone-toneladang nakalalasong basura na inabandona sa [[Clark Air Base|ang dating US air base]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm "Imbestigasyon sa 68 pagkamatay sa Clark dahil sa nakalalasong basura -- Osmena"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316193937/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 09-18-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm "Ang bilang ng mga namatay sa nakalalasong basura sa Clark ay umabot na sa 68"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250412204118/http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm |date=2025-04-12 }} PHNO. 10-11-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Agosto 20]] – Pinangunahan ng dating pangulong [[Corazon Aquino]] at ni Cardinal [[Jaime Sin]] ang isang rally sa [[Ayala Avenue]] sa [[Makati]] laban sa Constitutional Correction for Development, ang bersyon ni Pangulong Estrada ng [[Repormang Konstitusyonal sa Pilipinas|pagbabago ng charter]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 29, 2008 |title=Mga nakaraang malalaking rally laban sa charter change |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/content/82834/past-major-rallies-vs-charter-change/story/ |work=[[GMA News]] |location= |publisher= |access-date=Hulyo 4, 2026}}</ref> * [[Agosto 26]] – Isang armadong engkwentro sa pagitan ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] at ng mga puwersa ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) sa [[Tipo-Tipo, Basilan]] ang ikinamatay ng hindi bababa sa 47 gerilya.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm "47 rebeldeng MILF, 2 sundalo ang patay sa sagupaan sa Basilan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219064641/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 08-28-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 15]] – Isang landslide, na dulot ng malakas na ulan, ang natabunan ang isang van na may sakay na 18 katao sa kahabaan ng [[Kennon Road]] sa [[Tuba, Benguet]], na ikinamatay ng 17 sa kanila.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm "Natabunan ng landlide si Kennon ng van; 17 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219050448/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 09-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Setyembre 16]] – Pinagbigyan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon na nagdedeklara sa Republic Act 8528 na labag sa konstitusyon na nag-amyenda sa ilang seksyon ng Republic Act 7720, na binabanggit ang kawalan ng [[plebisito]]. Kaya, ang lungsod na bumubuo sa [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay ibinalik sa isang malayang lungsod na bumubuo sa lungsod.<ref>[https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html "G.R. No. 133064"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220921235146/https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html |date=2022-09-21 }} Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 16, 1999. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref>{{efn|Naganap ang pangyayari noong Setyembre 16 batay sa mga talaan ng korte. May isa pang sanggunian na nagsasaad ng petsa na kasing huli ng Disyembre 29; gayunpaman, ang impormasyong ito ay sumasalungat sa nauna.<ref>[https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf "Makasaysayang pag-unlad ng Lalawigan ng Isabela"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260305145541/https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf |date=2026-03-05 }} (PDF) Lalawigan ng Isabela. Nakuha noong Hulyo 27, 2022.</ref>}} ===Oktubre=== * [[Oktubre 23]] – Isang plebisito ang ginanap para likhain ang lungsod ng [[Novaliches]] ngunit ang panukala ay tinanggihan ng mga botante.<ref>{{Cite news|last=Samonte|first=Severino|date=Setyembre 12, 2020|title=Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa PH mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced|work=Philippine News Agency|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1115219|access-date=Oktubre 22, 2021}}</ref> * [[Oktubre 31]] – Isang overloaded na jeepney ang bumagsak sa bangin sa [[Itogon, Benguet]], na ikinamatay ng 21 pasahero sa 34 na sakay nito.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm "Nahulog sa bangin ang isang dyipni na may sobrang karga, 21 ang patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316192938/http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 11-02-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 4]] – Isang bus ang nahulog sa bangin sa [[Atok, Benguet]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 19 na katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm "Isa na namang bangin sa trahedya ng bus sa Benguet ang ikinamatay ng 19"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223162408/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 11-05-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 18]] – Hindi bababa sa 32 ang namatay sa magkakahiwalay na sagupaan sa pagitan ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] at mga tropa ng gobyerno sa mga probinsya ng [[Lanao del Sur]] at [[Maguindanao]], isang araw matapos ang kanilang deklarasyon ng tigil-putukan.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm "Mga paglabag sa tigil-putukan: 32 ang namatay sa mga sagupaan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045703/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 11-19-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 27]]–[[Nobyembre 28|28]] – Ang pulong ng [[ASEAN Summit|Impormal na Summit ng ASEAN]] ay ginanap sa [[Maynila]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011733.htm "1999 ASEAN Summit sa Maynila ngayong linggo"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 11-23-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>{{cite web |title=3rd Informal Summit, Maynila, 27-28 Nobyembre 1999 |url=https://asean.org/speechandstatement/3rd-informal-summit-manila-27-28-november-1999/ |website=asean.org |publisher=ASEAN Secretariat |access-date=18 Marso 2022}}</ref> ===Disyembre=== * [[Disyembre 7]] – [[Paglipad 100 ng Espiritung Asyano]] ay bumagsak sa gilid ng bundok sa pagitan ng mga munisipalidad ng [[Kasibu, Nueva Vizcaya|Kasibu]], [[Nueva Vizcaya]] at [[Cabarroguis, Quirino|Cabarroguis]], [[Quirino]], namatay. * [[Disyembre 10]]–[[Disyembre 11|11]] – Isang malaking pagkawala ng kuryente ang tumama sa buong [[Luzon]] magdamag, sanhi ng pagsalakay ng tinatayang 50 tonelada ng higanteng [[dikya]] sa [[Istasyon ng Kuryente ng Sual|isang planta ng pagbuo]] sa [[Sual, Pangasinan]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/560070.stm "Jellyfish blamed for Philippines blackout"] [[BBC News]]. 12-11-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm "Damihang dikya sa Pangasinan ang nagdulot ng blackout sa Luzon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250822235649/http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm |date=2025-08-22 }} PHNO. 12-12-1999.<br>[https://web.archive.org/web/20110129155557/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/magazine/99/1224/biz.philippines.gas.html "Mula sa Karagatan: Umaasa ang Maynila na mabawasan ang mga singil sa kuryente sa pamamagitan ng deregulasyon - at gas sa laot"] [[Asiaweek]] isyu ng 12-24-1999.<br>[https://www.wsws.org/en/articles/2000/01/phil-j07.html "Limampung trak na puno ng dikya ang nagpapakita ng isang magulo at magulo na kapaligirang pampulitika sa Pilipinas"] [[World Socialist Web Site]]. 01-07-2000.<br><br>Nabanggit din ang pangyayari sa mga artikulo:<br>[http://www.greenspun.com/bboard/q-and-a-fetch-msg.tcl?msg_id=003xic "Pagkawala ng kuryente sa Luzon, Metro Manila Dahil sa pagkaputol ng mga linya ng NPC"] Greenspun.com. 10-21-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2000/10/22/88555/napocor-full-power-restored/ "Napocor: Naibalik na ang buong kuryente"] PHNO. 10-22-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2001/11/06/139134/no-sabotage-what-caused-blackout/ "Walang sabotahe, pero ano ang sanhi ng blackout?"] [[Philstar.com]]. 11-06-2001.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 12]] – Isang [[lindol sa Luzon noong 1999|magnitude 6.8 na lindol]] ang tumama sa ilang bahagi ng [[Luzon]], kung saan ang episentro ay malapit sa [[Lingayen, Pangasinan]]; naiulat na ikinamatay ng 6 na katao.<ref>[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-earthquake-ocha-situation-report-no-2 "Philippines - Lindol OCHA Sitwation Report No. 2"] [[ReliefWeb]]. 12-13-1999. Nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 15]] – Ang Metro Rail Transit Line 3 (MRT 3) ay binuksan sa publiko na may mga operasyon na tumatakbo sa 16.9-kilometrong ruta mula North Avenue sa [[Lungsod ng Quezon]] hanggang Taft Avenue sa [[Lungsod ng Pasay]]. * [[Disyembre 18]]: ** Ang [[Malolos]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Bulacan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8754. ** Ang [[Tuguegarao, Cagayan|Tuguegarao]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Cagayan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8755.<ref>{{Cite web|title=Profile ng Lungsod|url=https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153|url-status=live|access-date=Pebrero 16, 2022|website=Pamahalaan ng Lungsod ng Tuguegarao|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215180628/https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153 |archive-date=2022-02-15 }}</ref><ref>"Mga Milestone ng Linggong Ito" [[Inquirer.net]].<br>([https://newsinfo.inquirer.net/854473/this-weeks-festivals-4 Mula 12-18-2016 hanggang 12-24-2016]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br>([https://newsinfo.inquirer.net/1063596/this-weeks-milestones-dec-16-22-2018 Mula 12-16-2018 hanggang 12-22-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref> == Kapanganakan == * [[Enero 7]] – Johannes Rissler, aktor at modelo * [[Enero 8]] – [[Kelvin Miranda]], aktor * [[Enero 12]] – Niel Murillo, miyembro [[BoybandPH]] * [[Enero 25]] – [[Ysabel Ortega]], aktres * [[Pebrero 1]] – [[Carlo San Juan]], aktor at modelo * [[Pebrero 16]] – Sofia Wunsch, manlalaro ng putbol * [[Marso 2]] – Zach Guerrero, modelo * [[Marso 20]] – Eya Laure, volleyball player * [[Marso 21]]: ** Kennedy Nakar, aktor (namatay noong 2023) ** [[Buboy Villar]], aktor * [[Abril 1]] – [[Jairus Aquino]], aktor * [[Abril 3]] – [[Emman Nimedez]], vlogger at online sensation (namatay noong [[2020 sa Pilipinas|2020]]) * [[Abril 5]] – [[Sharlene San Pedro]], aktres * [[Abril 20]] – Celine Domingo, manlalaro ng balibol * [[Abril 21]] – [[Loisa Andalio]], aktres at mananayaw * [[Mayo 1]] ** [[Kisses Delavin]], aktres at modelo ** [[Elyson de Dios]] – aktor * [[Mayo 14]] – [[Francis Magundayao]], aktor * [[Mayo 17]] – Radson Flores, aktor * [[Agosto 23]] – [[Herlene Budol]], aktres at modelo * [[Setyembre 18]] – Jeremy Glinoga, aktor at mang-aawit * [[Oktubre 5]] – [[Pauline Mendoza]], aktres at mang-aawit * [[Oktubre 8]] – Sophia Senoron, aktres at mang-aawit * [[Oktubre 13]] – Yong Muhajil, aktor * [[Oktubre 14]] – Chelsea Manalo, beauty queen * [[Oktubre 18]] – Abed Green, aktor * [[Oktubre 23]] – Joseph Andre Garcia, actor * [[Nobyembre 8]] – Jennifer Nierva, volleyball player * [[Nobyembre 9]] – [[Kim De Leon]], aktor * [[Nobyembre 20]] – Kimson Tan, aktor * [[Nobyembre 25]] – [[Heaven Peralejo]], actress <!--* [[Disyembre 5]] – Julia Buencamino, aktres (d. [[2015]])--> * [[Disyembre 16]] – Anicka Castañeda, manlalaro ng putbol * [[Disyembre 20]] – [[Migo Adecer]], aktor at mang-aawit == Kamatayan == * [[Mayo 20]] – [[Carlos Quirino]], historyador (ipinanganak 1910) * [[Hunyo 29]] – Eugenio Lopez Jr., negosyante (ipinanganak 1928) * [[Hulyo 11]] – [[Marcelo Fernan]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1926) * [[Hulyo 25]] – [[Raul Manglapus]], pulitiko (ipinanganak 1918) * [[Setyembre 15]] – Renato Constantino, historyador (ipinanganak 1919) * [[Nobyembre 28]] – [[N.V.M. Gonzalez]], manunulat (ipinanganak 1915) * [[Disyembre 24]] – Antonio Raquiza, pulitiko at abogado (ipinanganak 1908) *[[Disyembre 31]] – [[Conrado Balweg]], dating pari at kilalang lider-komunista sa [[Cordillera Administrative Region|Cordillera]]. (ipinanganak noong [[1942]])<ref>[http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm "Cordillera rebel-priest Balweg killed by own brother"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220823114612/http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm |date=2022-08-23 }} PHNO. 01-01-2000. Nakuha noong 07-31-2019.<br>[http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm "Cordillera church officials wanted for Balweg slay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042146/http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-02-2000. Nakuha noong 03-16-2022.<br>Alcantara, Nathan. [https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000102&printsec=frontpage&hl=en (Ene. 2, 2000)] "Balweg knew he was going to die." [[Philippine Daily Inquirer]], p. 12. Nakuha noong Hulyo 31, 2019.</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} {{Paksa ng Asya|1999 sa}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:1999]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] csny1u3mazjsusk9i8nqsrg8idg9amd 0 286164 2231842 2171213 2026-10-05T23:09:45Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2231842 wikitext text/x-wiki Ang '''Beijing Foreign Studies University''' ('''BFSU''') ay isang unibersidad na matatagpuan sa [[Beijing]], [[Tsina]]. Ipinagmamalaki ng BFSU ang pinakamatandang mga programa ng wika sa Tsina, na nag-aalok ng pinakamalaking bilang ng mga mejorya sa banyagang wika sa iba't ibang antas ng [[edukasyon]]. Matatagpuan sa Distrito ng Haidian ng Beijing, ang BFSU ay nahahati sa dalawang kampus - ang West Campus at East Campus. Ang BFSU ay ang unibersidad ng [[pananaliksik]] Ng Tsina na espesyalisado sa banyagang pag-aaral.<ref>{{Cite web|url=http://edu.sina.com.cn/gaokao/2014-03-28/1118413584.shtml|title=高校排名：2014年中国语言类大学排行榜|access-date=30 Setyembre 2015|language=Tsino}}</ref> Ito ay isang ''Chinese Ministry of Education Double First Class Discipline University'', na may dobleng Unang Klaseng katayuan sa ilang mga disiplina.<ref name="Chinese Department of Education">{{Cite web|url=http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html|title=教育部 财政部 国家发展改革委 关于公布世界一流大学和一流学科建设高校及建设 学科名单的通知 (Notice from the Ministry of Education and other national governmental departments announcing the list of double first class universities and disciplines)|language=Tsino|access-date=2019-02-09|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327090945/http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html|url-status=dead}}</ref> Nagtuturo ang unibersidad ng 67 wika at nag-aalok ng 73 programang pang-undergraduate, 42 programang pang-graduate, at 14 programang pang-doktorado<ref>{{Cite web |title=Beijing Foreign Studies University : Rankings, Fees & Courses Details {{!}} TopUniversities |url=https://www.topuniversities.com/universities/beijing-foreign-studies-university |access-date=2026-10-05 |website=www.topuniversities.com |language=en}}</ref>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa Tsina]] rynca7cyzf2knphzhmrwsmwsmwqvx6z 0 286653 2231839 2229834 2026-10-05T22:27:46Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin. 2231839 wikitext text/x-wiki {{more footnotes|date=September 2013}} {{Infobox | title = News5 | image = [[Image:NEWS5.svg|270px|center]] | label1 = Division of | data1 = [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | label2 = Country | data2 = [[Pilipinas]] | label3 = Area served | data3 = Worldwide | label4 = Key people | data4 = {{plainlist | * Patrick Paez <small> (First Vice President and Head, News and Information) </small> * Jackie Sierda <small> (Assistant Vice President, News Operations) </small> * Mary Grace Navarro <small>(Assistant Vice President, News Production) </small> * Jay Cesora Orense <small> (Head, Public Affairs Unit) </small> * Cherry Bayle <small> (OIC-Station Manager, Radyo5) </small> * Ed Lingao <small> (Chief of the Reporters) </small> }} | label5 = Headquarters | data5 = [[TV5 Media Center]], Reliance corner Sheridan Streets, Brgy. Buayang Bato, [[Mandaluyong City]], Philippines | label6 = Slogan | data6 = {{plainlist | * ''Higit sa Balita, Aksyon!'' (transl. Beyond the News, Action!) * ''Tapat at tamang pagbabalita para sa may alam at may pakialam'' (transl. Honest and correct reporting for those who know and care) * ''Kami ang inyong Kapatid sa balitaan at public service'' (transl. We are your Brothers and Sisters in news and public service) }} | label8 = Former names | data8 = ABC News and Public Affairs<br>TV5 News and Information | label9 = Language | data9 = {{Plainlist| * [[Tagalog language|Tagalog]] (main) * [[English]] (secondary) }} | label10 = Website | data10 = {{URL|http://news.tv5.com.ph}} }} Ang '''TV5 News and Public Affairs''', na kilalang on-air bilang '''News5''' (dating '''ABC News and Public Affairs''' at '''TV5 News and Information'''), ay ang division ng news and public affairs division programming ng Philippine media company [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] Ito ay headquartered sa [[TV5 Media Center]] sa [[Mandaluyong]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]. == Kasaysayan == Noong Setyembre 2024, nagretiro si mamamahayag na si [[Luchi Cruz-Valdes]] bilang pinuno ng TV5 News and Public Affairs.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> Pagkatapos nito, itinalaga si Patrick Paez bilang officer-in-charge (OIC) ng News5.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> == Programa == === Kasalukuyang ipinalabas === ==== TV5 ==== *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' *''Aksyon Alert'' *''Aksyon JournalisMO'' *''Aksyon Weekend'' *''Aksyon Tonite'' *''Alagang Kapatid'' *''Anggulo'' *''Balitaang Tapat'' *''Bitag'' *''Insider'' *''Journo'' *''Pilipinas News'' *''Sapul sa Singko'' *''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' *''Tutok Tulfo'' *''USI: Under Special Investigation'' *''Wanted'' ==== AksyonTV ==== *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon Breaking]]'' *''Aksyon Weather'' *''Andar ng mga Balita'' *''Astig'' *''Balitang 60'' *''Buhay OFW'' *''Chef vs. Mom'' *''CNN Konek'' *''Cocktales'' *''Crime Klasik'' *''Dokumentado'' *''Duelo: Barilan ng Opinyon'' *''History with Lourd de Veyra'' *''Kuwentong Kanto'' *''Mondo Manu'' *''Presinto 5'' *''Ronda Singko'' *''Tayuan Mo! at Panindigan'' *''Wasak'' *''Word of the Lourd'' ==== One PH ==== *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' *''Aksyon Weekend'' *''[[One Balita Pilipinas]]'' ==== One News ==== *''[[The Big Story (programa sa telebisyon)|The Big Story]]'' ==== Mga dating regional newscasts ==== *''Aksyon Bisaya'' ([[DYET-TV|TV5 Cebu]]) *''Aksyon Dabaw'' (TV5 Davao) == Tignan din == * [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] * [[One Sports (TV channel)|One Sports]] * [[One News]] * [[One PH]] * [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]] ==Talasanggunian== {{reflist}} {{News5}} {{TV5}} [[Kategorya:TV5 Network]] == Mga sanggunian == jeu4aedxjp4lsvqe4e36pmuhdevi980 2231849 2231839 2026-10-05T23:31:51Z WayKurat 2259 Undid 8 revisions from [[Special:Diff/2226888|2226888]] until [[Special:Diff/2231839|2231839]] 2231849 wikitext text/x-wiki {{more footnotes|date=September 2013}} {{Infobox | title = News5 | image = [[Image:NEWS5.svg|270px|center]] | label1 = Division of | data1 = [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | label2 = Country | data2 = [[Pilipinas]] | label3 = Area served | data3 = Worldwide | label4 = Key people | data4 = {{plainlist | * Patrick Paez <small> (First Vice President and Head, News and Information) </small> * Jackie Sierda <small> (Assistant Vice President, News Operations) </small> * Mary Grace Navarro <small>(Assistant Vice President, News Production) </small> * Jay Cesora Orense <small> (Head, Public Affairs Unit) </small> * Cherry Bayle <small> (OIC-Station Manager, Radyo5) </small> * Ed Lingao <small> (Chief of the Reporters) </small> }} | label5 = Headquarters | data5 = [[TV5 Media Center]], Reliance corner Sheridan Streets, Brgy. Buayang Bato, [[Mandaluyong City]], Philippines | label6 = Slogan | data6 = {{plainlist | * ''Nasa Frontline ng mga Balita'' (transl. Delivering News from the Frontlines) * ''Tapat at tamang pagbabalita para sa may alam at may pakialam'' (transl. Honest and correct reporting for those who know and care) * ''Kami ang inyong Kapatid sa balitaan at public service'' (transl. We are your Brothers and Sisters in news and public service) }} | label8 = Former names | data8 = ABC News and Public Affairs<br>TV5 News and Information | label9 = Language | data9 = {{Plainlist| * [[Tagalog language|Tagalog]] (main) * [[English]] (secondary) }} | label10 = Website | data10 = {{URL|http://news.tv5.com.ph}} }} Ang '''TV5 News and Public Affairs''', na kilalang on-air bilang '''News5''' (dating '''ABC News and Public Affairs''' at '''TV5 News and Information'''), ay ang division ng news and public affairs division programming ng Philippine media company [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] Ito ay headquartered sa [[TV5 Media Center]] sa [[Mandaluyong]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]. == Kasaysayan == Noong Setyembre 2024, nagretiro si mamamahayag na si [[Luchi Cruz-Valdes]] bilang pinuno ng TV5 News and Public Affairs.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> Pagkatapos nito, itinalaga si Patrick Paez bilang officer-in-charge (OIC) ng News5.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> == Programs == === Kasalukuyang ipinalabas === ==== TV5 ==== * ''[[Frontline Pilipinas]]'' * ''Frontline Pilipinas Weekend'' * ''Frontline Tonight'' * ''News5 Alerts'' ==== One PH ==== * ''Frontline Pilipinas'' * ''Frontline Pilipinas Weekend'' * ''[[One Balita Pilipinas]]'' * ''[[Wanted sa Radyo]]'' * ''Ted Failon and DJ ChaCha sa Radyo5'' ==== One News ==== * ''[[The Big Story (programa sa telebisyon)|The Big Story]]'' ==== Mga dating regional newscasts ==== * ''Aksyon Bisaya'' ([[DYET-TV|TV5 Cebu]]) * ''Aksyon Dabaw'' (TV5 Davao) == Tignan din == * [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] * [[One Sports (TV channel)|One Sports]] * [[One News]] * [[One PH]] * [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]] ==Talasanggunian== {{reflist}} {{News5}} {{TV5}} [[Kategorya:TV5 Network]] == Mga sanggunian == im43v97px1p905bp85a1pdw839d2plf 0 286708 2231852 2231296 2026-10-05T23:32:13Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-53302-76|~2026-53302-76]] ([[User talk:~2026-53302-76|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 2223649 wikitext text/x-wiki Ito ay talaan ng '''programang palabas ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]'''. Para sa mga dating programa at natapos na mga palabas ng istasyon, basahin ang [[Tala ng mga dating palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation]]. ==Currently aired programs== <!-- Please do not add where the show transferred or re-aired. Just indicate the years that the show aired on IBC. --> === Balita === *''IBC NewsBreak'' <small>(1992)</small> *''[[News Team 13]]'' <small>(2011)</small> *''RadyoBisyon'' <small>(2014; live simulcast sa DZRB 738 Radyo ng Bayan at PTV 4)</small> === Public affairs === *''Gabay ng Bayan'' <small>(2008-2011, 2017)</small> === Infotainment === *''Balay Tirahan Kanlungan'' <small>(re-run, September 2011)</small> *''ChinaTown TV'' <small>(2010) (produced by Horizon of The Sun Communications)</small> *''Cooltura'' <small>(re-run, 2011–2012; 2012-2015,2016-2017; 2018)</small> *''Travel and Trade'' <small>(re-run, 2001–2002, 2010-2011, 2014; 2018)</small> === Entertainment === *''ASK TV: Artihan, Sayawan at Kantahan'' <small>(2018)</small> *''The Best of Retro featuring FBC (Family Birth Control) Rebirth'' <small>(2018)</small> === Sports === ==== Cockfighting ==== *''Chicken Talk'' <small>(2016)</small> *''STV: Ang Sabong TV ng Bayan'' <small>(2005-2011, 2013)</small> === Infomercials === *''EZ Shop'' <small>(2004)</small> <!---Please do not add or mentioned the networks who usually simulcast other programs.---> === Relihiyon === *''El Shaddai'' <small>(1992)</small> *''Family TV Mass'' <small>(2002-2014, 2015)</small> *''Kerygma TV'' <small>(2011)</small> ==Mga Parating ng programa== *''Community Basketball Association'' {{small|(2018)}}<ref>{{cite news|url=https://www.abante.com.ph/bagong-silang-na-cba-para-sa-lahat-maceda.htm|title=Bagong silang na CBA para sa lahat – Maceda|publisher=Abante|language=Tagalog|date=October 23, 2018|accessdate=October 23, 2018}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga Nakaraang programa== {{main|Tala ng mga nakaraang palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation}} ==Tignan din== *[[Intercontinental Broadcasting Corporation]] ==References== {{reflist}} {{IBC-13 Shows}} {{programs}} {{DEFAULTSORT:Programs Broadcast By Intercontinental Broadcasting Corporation}} [[Category:Lists of television series by network|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Philippine television-related lists|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Mga palabas sa telebisyon ng Intercontinental Broadcasting Corporation| ]] j0ts8wa8hudsc1h3yiosmugxqa6z6b6 0 286900 2231977 2229616 2026-10-06T03:52:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231977 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{Infobox prepared food|name=Xiaolongbao|image=A Xiaolongbao from The Modern Shanghai.jpg|image_size=300px|caption=''Xiaolongbao'' sa lansong.|alternate_name=''{{nowrap|xiao long bao,}}'' ''xiaolong mantou'', XLB|country=[[Tsina]]|region=[[Changzhou]], [[Jiangsu]]|creator=|course=[[Almusal]], ''xiaochi''|served=|main_ingredient=Masa ng harina, giniling na baboy o iba pang karne, mantika ng baboy, helatina|variations=|calories=|other=|type={{plainlist| * Baozi * [[Dim sum]] }}}}{{Infobox Chinese|title=xiaolongbao|collapse=<!-- yes|no -->|pic=<!-- pic -->|piccap=<!-- piccap -->|picsize=<!-- 200px (Default is 260px) -->|pictooltip=<!-- image 1 tooltip (use for [[WP:ALT|alt text]]) -->|t={{linktext|小籠包}}|s={{linktext|小笼包}}|l={{nowrap|maliit na boneteng basket}}|p=[[pinyin|xiǎolóngbāo]]|w=hsiao-lung-pao|mi={{IPAc-cmn|x|i|ao|1|l|ong|2|b|ao|2}}|gr=sheaulongbau|bpmf=ㄒㄧㄠˇ ㄌㄨㄥˊ ㄅㄠ|j=siu²-lung⁴-baau¹|lmz=sioh³³-lon⁴⁴-bo|altname=xiaolong mantou|t2={{linktext|小籠|饅頭}}|s2={{linktext|小笼|馒头}}|l2={{nowrap|maliit na mantou na basket}}|p2=xiǎolóng mántou|w2=hsiao-lung man-t‘ou|poj=siò-làng-pau|mi2=<!--Mandarin IPA2 -->|gr2=<!-- Gwoyeu Romatzyh2 -->|bpmf2=<!--Bopomofo2 -->|j2=<!--Cantonese Jyutping2 -->|lmz2=sioh³³-lon⁴⁴ meu²²-doe⁴⁴<br>IPA: /siɔ³³lǫ̃⁴⁴-mø²²dɤ⁺⁴⁴/|kanji={{lang|ja|{{linktext|小籠包}}}}|kana=ショウロンポウ|hiragana=しょうろんぽう|romaji=shōronpō|order=st}} Ang '''''xiaolongbao''''' ({{lang-zh|c=|l=maliit na boneteng basket|s=小笼包|t=小籠包}}; {{IPAc-en|ipa|ˈ|ʃ|aʊ|l|ɒ|ŋ|ˌ|b|aʊ}}) ay isang uri ng Tsinong tangbao ({{Lang-zh|c=|labels=no|s=汤包|t=湯包}}), na tradisyonal na niluluto sa isang ''xiaolong'', isang maliit na lansong na kawayan.<ref name="Planet 20142">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S0CEBAAAQBAJ&pg=PT29 |title=Food Lover's Guide to the World: Experience the Great Global Cuisines |publisher=Lonely Planet Publications |year=2014 |isbn=978-1-74360-581-3 |series=Lonely Planet Food and Drink |page=29 |language=en |trans-title=Gabay ng Mahilig sa Pagkain sa Buong Mundo: Tuklasin ang Mahuhusay na Lutuing Pandaigdig |access-date=Nobyembre 5, 2016}}</ref> Ang pinakasikat na uri ng xiaolongbao ay nagmula sa lungsod ng [[Changzhou]] sa lalawigan ng [[Jiangsu]], at ito ay isang ikonikong putahe ng lutuing Jiangnan. May iba't ibang estilo ng xiaolongbao sa mga lungsod sa rehiyon ng Jiangnan. Sa labas ng Tsina, ang xiaolongbao ng Nanxiang na iniuugnay sa [[Shanghai]] ang pinakakaraniwan. Sa wikang Shanghaines, kilala ang mga ito bilang '''''siaulon moedeu''''' o ''xiaolong mantou'',<ref>In ancient times, stuffing in the dough was called steamed buns. See Zeng Weihua, "Ancient Mantou", "Journal of Shanghai Normal University (Philosophy and Social Sciences Edition)" No. 2, 1995, p. 157</ref> dahil ginagamit ng mga taong nagsasalita ng [[Tsinong Wu]] ang tradisyonal na pakahulugan sa ''mantou'', na tumutukoy kapuwa sa mga tinapay na may palaman at walang palaman. Mas malalaki ang mga estilo ng [[Suzhou]] at [[Wuxi]] (kung minsan ay dalawang beses ang laki kaysa sa isang xiaolongbao ng Nanxiang) at may mas matatamis na palaman.<ref>{{Cite web |title=[How to]: Eat Xiaolongbao Like a Scientist {{!}} SmartShanghai |trans-title=[Paano]: Kumain ng Xiaolongbao Tulad ng Isang Siyentipiko {{!}} SmartShanghai |url=http://www.smartshanghai.com/articles/dining/how-to-eat-xiaolongbao |access-date=2020-01-27 |website=www.smartshanghai.com |language=en}}</ref> Mas maliit naman ang estilo ng [[Nanjing]], na may halos langat na balat at mas kaunting karne.<ref>{{Cite web |date=2015-07-09 |title=Shanghai's 7 Essential Soup Dumplings: Xiaolongbao |trans-title=7 Pangunahing Dumpling na may Sabaw sa Shanghai: Xiaolongbao |url=https://www.xtremefoodies.com/features/essential-eats/shanghai-soup-dumplings-xiaolongbao |access-date=2020-01-27 |website=Xtreme Foodies - The world's Essential Eats curated by local food experts |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127234206/https://www.xtremefoodies.com/features/essential-eats/shanghai-soup-dumplings-xiaolongbao |archive-date=2020-01-27 |url-status=dead}}</ref> == Mga pinagmulan == Ang '''''xiaolongbao''''' ay nagmula sa [[Changzhou]] sa [[lalawigan ng Jiangsu]]. Umunlad ito mula sa ''guantangbao'' (mga dumpling o bun na may palamang sopas) ng Kaifeng sa lalawigan ng Henan, na noon ay kabisera ng Hilagang Dinastiyang Song (960–1127).<ref name=":1">{{Cite web |title=Dumplings, a dish on the to-do list |trans-title=Mga dumpling, kabilang sa mga pagkaing dapat subukan |url=https://www.shine.cn/feature/taste/1708252758/ |access-date=2020-01-27 |website=SHINE |language=en}}</ref> Maraming estilo ng ''xiaolongbao'' sa lutuing Jiangnan. Ang ''xiaolongbao'' na estilong Shanghai ay nagmula sa Nanxiang, na dating isang kalapit na nayon ng Shanghai sa Jiangsu at kalaunan ay naging isang panlabas na naik ng Distritong Jiading ng Shanghai.<ref name=":0">{{Cite web |date=2016-11-17 |title=Food Wars: Xiaolongbao Edition |trans-title=Mga Digmaan sa Pagkain: Edisyon ng Xiaolongbao |url=https://www.good.is/food/xiaolongbao-taiwan-shanghai |access-date=2020-01-27 |website=GOOD |language=en}}</ref><ref name="Shanghai-snacks2">{{cite web |date=Hulyo 18, 2012 |title=Shanghai Dining – Shanghai Snacks: Nanxiang Steamed Stuffed Bun |trans-title=Pagkain sa Shanghai – Mga Meryenda sa Shanghai: Pinasingawang Tinapay ng Nanxiang na may Palaman |url=http://www.china.org.cn/travel/2012-07/18/content_25944840.htm |access-date=10 Pebrero 2013 |work=[[China Internet Information Center]] |publisher= |language=en}}</ref> Mula roon, naging popular ang ''xiaolongbao'' sa sentro ng Shanghai at agad na kumalat sa mga karatig-lugar.<gallery widths="150" heights="150" mode="packed"> Talaksan:小籠包.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E5%B0%8F%E7%B1%A0%E5%8C%85.jpg|''Xiaolongbao'' sa Taiwan Talaksan:Crowded Nanxiang Mantou dian 1 by Eason Lai.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Crowded_Nanxiang_Mantou_dian_1_by_Eason_Lai.jpg|Ang pila sa labas ng Nanxiang Bun Shop sa Shanghai Talaksan:Making Xiao Long Bao at Nanxiang Mantou Dian, Roppongi Hills.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Making_Xiao_Long_Bao_at_Nanxiang_Mantou_Dian,_Roppongi_Hills.jpg|Paggawa ng ''xiaolongbao'' sa tindahang Nanxiang Mantou Dian sa Roppongi Hills, [[Hapon]] </gallery> == Mga sangkap == Ang mga boneteng Tsino, sa pangkalahatan, ay maaaring hatiin sa dalawang uri depende sa antas ng [[pagpapaalsa]] sa balat na gawa sa harina. Maaaring gawin ang mga bonete gamit ang napalsang masa o walang pampaalsang masa. Ang mga gawa sa walang pampaalsang masa ay hinahalo gamit ang tubig lamang; manipis ang balat at mas marami ang palaman. Madalas itong ginagawa sa Nanxiang ngunit ginagaya rin sa ibang lugar, kung saan tinatawag itong “estilong Xiang”. Ang mga pinasingawang boneteng gawa sa napalsang masa ay makikita sa buong Tsina at karaniwang tinutukoy bilang ''mantou''. Ang mga pinasingawang ''xiaolongbao'' na gawa sa bahagyang napalsang masa ay mas karaniwang makikita sa timog. Dahil dito, malambot at mas makinis ang kanilang balat at bahagyang langat, sa halip na maputi at malambot na parang karaniwang ''mantou''. Gaya ng tradisyon para sa mga bonete na may iba't ibang laki sa rehiyon ng Jiangnan, kinukurot ang ''xiaolongbao'' sa itaas bago pasingawan, kaya nagkakaroon ang balat nito ng pabilog na mga tupi sa paligid ng tuktok.<ref>{{Cite web |title=Chinese Steamed Soup Dumplings (Xiao Long Bao) Recipe |trans-title=Resipi ng Pinasingawang Dumpling na may Sabaw mula sa Tsina (Xiao Long Bao) |url=https://www.sidechef.com/recipes/4322/chinese_steamed_soup_dumplings_xiao_long_bao/ |access-date=2024-11-09 |website=SideChef |language=en-us}}</ref>{{Failed verification|date=January 2026}} Ang ''xiaolongbao'' ay tradisyonal na may palamang baboy.<ref name="Planet 20142" /> Kabilang sa mas modernong mga inobasyon ang iba pang karne, pagkaing-dagat, hipon, laman ng alimango, at mga palamang behetaryano. Nag-aalok ang ilang restoran ng mga malikhaing palaman, kabilang ang laman ng [[salungo]], ''foie gras'', keso, bawang, at [[trupo]], pati na rin ang mga palamang panghimagas tulad ng yam, pulang sitaw, tsokolate, gabi, at itim na linga.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |date=2022-04-05 |title=Menu {{!}} 鼎泰豐 Din Tai Fung |url=https://dintaifung.com.sg/menu/ |access-date=2025-01-21 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Din Tai Fung Just Launched a New Dessert Xiao Long Bao |trans-title=Inilunsad lang ng Din Tai Fung ang Bagong Panghimagas na Xiao Long Bao |url=https://www.spot.ph/eatdrink/the-latest-eat-drink/78367/taro-xiaolongbao-din-tai-fung-a1046-20190703 |access-date=2025-11-26 |website=SPOT.PH |language=en}}</ref> Ang mga dumpling na may sabaw ay ginagawa sa pamamagitan ng pagbabalot ng solidong ''aspic'' na gawa sa karne sa loob ng balat, kasabay ng palamang karne. Ang init mula sa pagpapasingaw ang tumutunaw sa aspic na pinamuo ng [[helatina]] upang maging sabaw. Sa modernong panahon, pinadali ng pagpapalamig ang proseso ng paggawa ng ''tangbao'' sa mainit na panahon, dahil mas mahirap gumawa ng aspic na pinamuo ng gelatin sa temperatura ng silid.<ref>{{Cite web |last=Bilow |first=Rochelle |date=2015-04-21 |title=DIY Dim Sum: How to Make Authentic Soup Dumplings at Home |trans-title=Sariling Gawang Dim Sum: Paano Gumawa ng Tunay na mga Dumpling na may Sabaw sa Bahay |url=https://www.bonappetit.com/test-kitchen/how-to/article/soup-dumplings?srsltid=AfmBOorGKSga8M-ZYOtMtYZQR6BxkFZfcBWJRIUcKXSxIa3nLRsbQPKV |access-date=2024-11-09 |website=Bon Appétit |language=en-US}}</ref> == Paghahain == Tradisyonal na inaalmusal ang ''xiaolongbao''. Inihahain ang mga bonete nang mainit sa mga lansong kung saan pinasingawan ang mga ito,<ref>{{cite web |last1=Reinfrank |first1=Alkira |last2=Chan |first2=Bernice |date=19 Agosto 2020 |title=The history of xiaolongbao, or soup dumplings: from the outskirts of Shanghai to popular snack loved all over the world |trans-title=Ang kasaysayan ng xiaolongbao, o soup dumplings: mula sa labas ng Shanghai hanggang sa sikat na meryenda na minamahal ng buong mundo |url=https://www.scmp.com/lifestyle/food-drink/article/3097791/history-xiaolongbao-or-soup-dumplings-outskirts-shanghai |access-date=6 Pebrero 2025 |website=South China Morning Post |language=en |quote=Xiaolongbao are delicate parcels served piping hot in a small bamboo steamer.}}</ref> karaniwang sa ibabaw ng sapin na mga tuyong dahon o banig na yari sa papel, bagama't gumagamit na ngayon ang ilang restoran ng [[petsay]]. Karaniwang isinasawsaw ang mga bonete sa sukang Zhenjiang na may malutong na sawsawang sili.<ref>{{Cite web |title=Dumpling Sauces |trans-title=Mga Sawsawang Pandumpling |url=https://www.jinlancooks.com/dumpling-sauces |access-date=2024-11-09 |website=Jinlan Wenhua |language=en}}</ref> Ayon sa kaugalian, ang mga tangbao na dumpling na may sabaw ay isang uri ng [[dimsum]] (putaheng ''à la carte'') o ''xiaochi'' (meryenda). Karaniwang isinasawsaw ang mga bonete sa sukang Zhenjiang na may maninipis na hiwa ng [[luya]]. Tradisyonal itong inihahain kasama ng malinaw na sopas sa tabi.<ref name="Shanghai-snacks2" /> Sa Shanghai at mga karatig-lugar, maaaring kainin ang tangbao anumang oras ng araw, bagama't karaniwan ay hindi ito kinakain sa almusal. Bahagi sila ng tradisyonal na tsaang pang-umaga na estilong Jiangnan (早茶).<ref>{{Cite web |author=Shal |date=2017-06-12 |title=Cantonese Morning Tea |trans-title=Kantones na Tsaang Pang-umaga |url=https://lifeofshal.com/2017/06/12/cantonese-morning-tea/ |access-date=2024-11-09 |website=Life Of Shal |language=en}}</ref> Sa [[Guangdong]] at sa Kanlurang mundo, minsan itong inihahain bilang putahe sa oras ng tsaang Kantones. Ginagawa na ngayon nang maramihan ang mga tangbao na nagyelo, at isa itong popular na pagkaing nagyelo na ibinebenta sa buong mundo. Inihahain ng mga restawran ang ''xiaolongbao'' nang mainit sa mga lansong, minsan ay may letsugas o pergaminong papel sa ilalim ng lansong upang hindi dumikit ang mga bonete sa ilalim. May iba't ibang paraan ng pagkain ng ''xiaolongbao''. Upang maiwasan ang pagkatapon ng sabaw, isang paraan ng pagkain ng bonete ay hawakan ito gamit ang kutsara ng kakain, pagkatapos ay kagatin ang bonete upang makagawa ng butas at sipsipin ang sabaw bago kainin ang natitirang bahagi nito. Maaari ring ilagay ang bonete at anumang sawsawan sa kutsara at kainin ang lahat nang sabay sa isang subo.<ref>{{Cite web |last=Lin |first=Su-Jit |date=2023-08-04 |title=How to Eat Soup Dumplings, According to Chefs Who Make Them |trans-title=Paano Kumain ng mga Dumpling na may Sabaw, Ayon sa mga Kusinerong Gumagawa ng mga Ito |url=https://www.rd.com/article/how-to-eat-soup-dumplings/ |access-date=2025-11-26 |website=Reader's Digest |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pang |first=Kevin |date=2018-07-29 |title=The Correct Way To Eat Xiao Long Bao, The World's Most Magnificent Soup Dumplings |trans-title=Ang Tamang Paraan ng Pagkain ng Xiao Long Bao, Ang Pinakakahanga-hangang Dumpling na may Sabaw sa Mundo |url=https://www.thetakeout.com/how-to-eat-xiao-long-bao-soup-dumplings-1827959964/ |access-date=2025-11-26 |website=The Takeout |language=en-US}}</ref> == Mga kaugnay na uri == Ang ''xiaolongbao'' ay isa sa mga uri ng ''[[tang bao]]'' ("sopas na bonete") o ''guantang bao'' ("bonete puno ng sopas"). Isa pang anyo ng ''tang bao na'' may ibang-pagkakahabi ng balat ngunit may halos kaparehong laki ang ''xiaolong tangbao'', isang espesyalidad ng [[Wuhan]].{{Fact|date=June 2014}} Halos katulad sa xiaolongbao ang [[Shengjianbao]], ngunit piniprito ang mga ito sa kalan sa halip ng pinasingaw. == Tingnan din == {{Div col|colwidth=30em}}* [[Siyomay]] * [[Siopao]] {{Div col end}} == Mga sanggunian == <references responsive></references> [[category:Lutuing Tsino]] 1gbr5kl75jh8itqnvs9yxguj0ru8bo6 3 287068 2231750 2229754 2026-10-05T12:39:27Z MediaWiki message delivery 49557 /* Wikipedia translation of the week: 2026-41 */ bagong seksiyon 2231750 wikitext text/x-wiki Mabuhay! '''Mabuhay!''' Magandang araw, Tagasalinero, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo: {|align="right" |{{Pamayanan}} |} *[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]] *[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]] *[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]] *[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]] *[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] *[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]] *[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]] *[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]] *'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]]. Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br></br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutan] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><b><font color="#0000FF">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><b><font color=#0000FF>Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}}} ---- <center><b><i><small> [[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]] [[Wikipedia:Embahada|Ambasada]] · [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]] · [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]] · [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]] · [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]] · [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]] · [[Wikipedia:Embahada|Embajada]] · [[Wikipedia:Embahada|Embassy]] · [[Wikipedia:Embahada|大使館]] </small></i></b></center> [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:29, 25 Abril 2019 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2019-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Kitniyot]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Kitniyot''' (Hebrew: קִטְנִיּוֹת‎, qitniyyot) is a Hebrew word meaning legumes. During the Passover holiday, however, the word kitniyot takes on a broader meaning to include grains and seeds such as rice, corn, sunflower seeds, sesame seeds, soybeans, peas, and lentils, in addition to legumes. According to Orthodox Ashkenazi and some Sephardic customs, Kitniyot may not be eaten during Passover. Although Reform and Conservative Ashkenazi Judaism currently allow for the consumption of Kitniyot during Passover, long-standing tradition in these and other communities is to abstain from their consumption. According to Torat Eretz Yisrael and Minhagei Eretz Yisrael, any Jew worldwide, regardless of origin, and despite the practice of their forefathers, may eat kitniyot on Passover, for it is a practice rejected as an unnecessary precaution by Halachic authorities as early as the time of its emergence. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 15 Abril 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18973993 --> == Hiling ng pagsalin ng mga artikulo == Magandang araw {{ping|Tagasalinero}} ! Kung naaayon sa iyong skedyul, pakihanay ang mga sumusunod na artikulong hiniling ni [[:wikidata:User:A2D2]] sa [[:wikidata:User talk:JWilz12345|aking talkpage]] sa Wikidata: * [[:en:Baku TV Tower]] * [[:en:Telephone numbers in Azerbaijan]] * [[:en:Energy in Azerbaijan]] Paumanhin kung naaabala ko ang iyong isinasaling artikulo, pero dahil ang pokus ko ay sa mga [[Talaan ng mga lungsod sa Demokratikong Republika ng Congo|mga lungsod sa DR Congo]] (at sa susunod, ilan pang mga lungsod sa iba pang mga bansa, dagdag pa ang ginagawa kong pagaambag sa mga "road-related articles" dito. At isa pa, ang pagpalya ng "ContentTranslation" tool sa aking mobile browser, di-ko alam kung dahil sa pagbabawal ng mobile service provider ko o hindi sumusuporta sa mga phone browsers. Hindi naman kailangang imadali ang mga ito, total sinasabi parati ng mga admins na "walang deadline sa pag-eedit sa Wikipedia, sa anumang language versions." Muli, humihiling lang ako na ihanay o isama mo ang mga nasabing enwiki na artikulo sa mga isasalin mo. Gayunpaman, gusto kong gamitin ang oportunidad na bukas ka sa pag-iimprove sa ilang mga inambag kong mga artkulo. Maraming salamat! :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:25, 25 Abril 2019 (UTC) :Magandang araw {{ping|JWilz12345}} at maraming salamat sa pagtanggap sa akin! Isasama ko ang mga artikulo sa aking listahan. :-) [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 17:05, 25 Abril 2019 (UTC) ::Magandang araw ulit {{ping|JWilz12345}}! Sa wakas, natapos ko ang tatlong artikulo. :-) Narito ang mga kawing para sa iyong pagsusuri: ::*[[Tore ng Baku TV]] ::*[[Mga numero ng telepono sa Aserbayan]] ::*[[Enerhiya sa Aserbayan]] ::Disclaimer lang: hindi ko nailagay ang infobox sa ikalawang artikulo dahil wala pa ang format sa ating wiki, pero naisama naman ang mga ibang bahagi. [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 07:43, 10 Mayo 2019 (UTC) :::{{ping|Tagasalinero}} Maraming salamat sa iyong tulong! Nawa'y patuloy ang iyong pag-aambag dito sa tlwiki. :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 13:07, 11 Mayo 2019 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2019-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jaflong]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jaflong Sylhet.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Jaflong''' is a hill station and tourist destination in the Division of Sylhet, Bangladesh. It is located in Gowainghat Upazila of Sylhet District and situated at the border between Bangladesh and the Indian state of Meghalaya, overshadowed by subtropical mountains and rainforests. Jaflong is known for its stone collections and is home of the Khasi tribe </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:15, 29 Abril 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19015333 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Banana flour]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Starr-180106-1562-Prosopis pallida-Waianae Gold kiawe flour for banana muffins-Hawea Pl Olinda-Maui (40290422231).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Banana flour''' is a powder traditionally made of green bananas. Historically, banana flour has been used in Africa and Jamaica as a cheaper alternative to wheat flour. It is now often used as a gluten-free replacement for wheat flours or as a source of resistant starch, which has been promoted by certain dieting trends such as paleo and primal diets and by some recent nutritional research. Banana flour, due to the use of green bananas, has a very mild banana flavor raw, and when cooked, it has an earthy, nonbanana flavor; it also has a texture reminiscent of lighter wheat flours and requires about 25% less volume, making it a good replacement for white and white whole-wheat flour. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 6 Mayo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19015333 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Old Sugar Mill of Koloa]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Kauai-old-sugar-mill-Koloa-chimney.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Old Sugar Mill of Kōloa''' was part of the first commercially successful sugarcane plantation in Hawaiʻi, which was founded in Kōloa on the island of Kauai in 1835 by Ladd & Company. This was the beginning of what would become Hawaii's largest industry. The building was designated a National Historic Landmark on December 29, 1962. A stone chimney and foundations remain from 1840. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:04, 13 Mayo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19088149 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Helicopter 66]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:SH-3D Sea King of HS-4 recovers Apollo 11 astronaut on 24 July 1969.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Helicopter 66''' is a United States Navy Sikorsky Sea King helicopter used during the late 1960s for the water recovery of astronauts during the Apollo program. It has been called "one of the most famous, or at least most iconic, helicopters in history", was the subject of a 1969 song by Manuela and was made into a die-cast model by Dinky Toys. In addition to its work in support of NASA, Helicopter 66 also transported the Shah of Iran during his 1973 visit to the aircraft carrier USS Kitty Hawk. Helicopter 66 was delivered to the U.S. Navy in 1967 and formed part of the inventory of U.S. Navy Helicopter Anti-Submarine Squadron Four for the duration of its active life. Among its pilots during this period was Donald S. Jones, who would go on to command the United States Third Fleet. Later re-numbered Helicopter 740, the aircraft crashed in the Pacific Ocean in 1975 during a training exercise. At the time of its crash, it had logged more than 3,200 hours of service. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:14, 20 Mayo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19088149 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:O Que É Que A Baiana Tem?]]'''<br /><small>([[:pt:O Que É que a Baiana Tem?]]) </small></span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carmen Miranda, Banana da Terra 1939.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''O que é que a baiana tem?''''' is a song composed by Dorival Caymmi in 1939 and recorded by Carmen Miranda. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 3 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19123976 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Expedition to Lapland]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Expedition to Lapland''', the northernmost region in Sweden, by Carl Linnaeus in 1732 was an important part of his scientific career. Linnaeus departed from Uppsala and travelled clockwise around the coast of the Gulf of Bothnia over the course of six months, making major inland incursions from Umeå, Luleå and Tornio. His observations became the basis of his book Flora Lapponica (1737) in which Linnaeus’ ideas about nomenclature and classification were first used in a practical way.[2] Linnaeus kept a journal of his expedition which was first published posthumously as an English translation called Lachesis Lapponica: A Tour in Lapland (1811). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:53, 10 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19138058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Karin Bergöö Larsson]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Karin-Bergoo.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Karin Larsson, née Bergöö''', (3 October 1859 – 18 February 1928) was a Swedish artist and designer who collaborated with her husband, Carl Larsson, as well as being often depicted in his paintings. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:59, 17 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:National Historic Sites of Canada]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''National Historic Sites of Canada''' (French: Lieux historiques nationaux du Canada) are places that have been designated by the federal Minister of the Environment on the advice of the Historic Sites and Monuments Board of Canada (HSMBC), as being of national historic significance </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 24 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Hewing]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Northeim 2005-09-17 Fachwerk-05.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> In woodworking, '''hewing''' is the process of converting a log from its rounded natural form into lumber (timber) with more or less flat surfaces using primarily an axe. It is an ancient method, and before the advent of the industrial-era type of sawmills, it was a standard way of squaring up wooden beams for timber framing. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 1 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Belgian government in exile]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Hubert Pierlot and Robert Sturges.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Belgian government in London''' (French: Gouvernement belge à Londres, Dutch: Belgische regering in Londen), also known as the Pierlot IV Government, was the government in exile of Belgium between October 1940 and September 1944 during World War II. The government was tripartite, involving ministers from the Catholic, Liberal and Labour Parties. After the invasion of Belgium by Nazi Germany in May 1940, the Belgian government, under Prime Minister Hubert Pierlot, fled first to Bordeaux in France and then to London, where it established itself as the only legitimate representation of Belgium to the Allies. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 04:07, 8 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19187313 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Philippine space program]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:ABS-3 (Agila-2).jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''space program of the Philippines''' is decentralized and is maintained by various agencies of the Department of Science and Technology (DOST). There is no dedicated space agency to oversee the country's space program and is funded through the National SPACE Development Program by the DOST. Early Philippine initiatives in space technology has been led by private firms although in the recent years the government has played a more active role. The Philippines has been involved in space technology since the 1960s, when the government built an Earth satellite receiving station by the administration of then-President Ferdinand Marcos. It was also during the latter part of this period that a Filipino private firm acquired the country's first satellite, Agila-1 which was launched as an Indonesian satellite. In the 1990s, Mabuhay had Agila 2 launched to space from China. In the 2010s, the Philippine government partnered with the Tohoku and Hokkaido Universities of Japan to launch the first satellite designed by Filipinos, Diwata-1. Diwata-1 is a microsatellite. The government was able to develop and send two more small-scale satellites, Diwata-2 and Maya-1. A centralized space agency has been proposed in the legislature to address funding and management issue faced by the country's space program. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]01:50, 15 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19192603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Free Solo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''''Free Solo''''' is a 2018 American documentary film about climbing El Capitan in Yosemite. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]02:19, 22 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19192603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sevastopol Naval Base]]'''</span><br /><small>''([[:ru:Севастопольская военно-морская база]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Aleksandrovets&Muromets2005Sevastopol.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Sevastopol Naval Base''' (Russian: Севастопольская военно-морская база; Ukrainian: Севастопольська військово-морська база) is a naval base located in Sevastopol, on disputed Crimean peninsula. It is a base of the Russian Navy and the main base of the Black Sea Fleet. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:05, 29 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Chugach State Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Parque estatal Chugach, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-22, DD 77.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Chugach State Park''' covers 495,204 acres (2,004 square kilometers) immediately east of the Anchorage Bowl in south-central Alaska. Though primarily in the Municipality of Anchorage, a small portion of the park north of the Eklutna Lake area in the vicinity of Pioneer Peak lies within the Matanuska-Susitna Borough. Established by legislation signed into law on August 6, 1970, by Alaska Governor Keith Miller, this state park was created to provide recreational opportunities, protect the scenic value of the Chugach Mountains and other geographic features, and ensure the safety of the water supply for Anchorage. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:20, 5 Agosto 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Visby City Wall]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Visby ringmur östra delen norrut.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Visby City Wall''' (Swedish: Visby ringmur, sometimes Visby stadsmur) is a medieval defensive wall surrounding the Swedish town of Visby on the island of Gotland. As the strongest, most extensive, and best preserved medieval city wall in Scandinavia, the wall forms an important and integral part of Visby World Heritage Site. Built in two stages during the 13th and 14th century, approximately 3.44 km (2.14 mi) of its original 3.6 km (2.2 mi) still stands. Of the 29 large and 22 smaller towers, 27 large and 9 small remain. A number of houses that predate the wall were incorporated within it during one of the two phases of construction. During the 18th century, fortifications were added to the wall in several places and some of the towers rebuilt to accommodate cannons. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 12 Agosto 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Duesenberg Model A]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:1923 Duesenberg Model A Rubay Touring p1.JPG|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Duesenberg Model A''' was the first automobile in series production to have hydraulic brakes and the first automobile in series production in the United States with a straight-eight engine. Officially known as the Duesenberg Straight Eight, the Model A was first shown in late 1920 in New York City. Production was delayed by substantial changes to the design of the car, including a change in the engine valvetrain from horizontal overhead valves to an overhead camshaft; also during this time, the company had moved its headquarters and factory from New Jersey to Indiana. The Model A was manufactured in Indianapolis, Indiana, from 1921 to 1925 by the Duesenberg Automobiles and Motors Company and from 1925 to 1926 at the same factory by the restructured Duesenberg Motor Company. The successors to the company began referring to the car as the Model A when the Model J was introduced. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:16, 26 Agosto 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19314058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Gladys Kalema-Zikusoka]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Gladys Kalema Zikusoka.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Gladys Kalema-Zikusoka''' (born 8 January 1970) is a Ugandan veterinarian and founder of Conservation Through Public Health, an organisation dedicated to the coexistence of endangered mountain gorillas, other wildlife, humans, and livestock in Africa. She was Uganda's first wildlife veterinary officer and was the star of the BBC documentary, Gladys the African Vet. In 2009 she won the Whitley Gold Award for her conservation work. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:16, 2 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19314058 --> == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:22, 6 Setyembre 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act3)&oldid=19352603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bat as food]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bats for eating in Laos.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Bats are a food''' source for humans in the Pacific Rim and Asia. Bats are consumed in various amounts in Indonesia, Thailand, Vietnam, Guam, and in other Asian and Pacific Rim countries and cultures. In Guam, Mariana fruit bats (Pteropus mariannus) are considered a delicacy, and a flying fox bat species was made endangered due to being hunted there. In addition to being hunted as a food source for humans, bats are also hunted for their skins. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:11, 9 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19346679 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 15:06, 20 Setyembre 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act3)&oldid=19395091 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sand-Covered Church]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Nordenskirker_Skagen(26).jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Sand-Covered Church''' (Danish: Den Tilsandede Kirke, also translated as The Buried Church, and also known as Old Skagen Church) is the name given to a late 14th-century church dedicated to Saint Lawrence of Rome. It was a brick church of considerable size, located 2 kilometres (1.2 mi) southwest of the town centre of Skagen, Denmark. During the last half of the 18th century the church was partially buried by sand from nearby dunes; the congregation had to dig out the entrance each time a service was to be held. The struggle to keep the church free of sand lasted until 1795, when it was abandoned </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:23, 23 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19362143 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Penal system in China]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''penal system in China''' is mostly composed of an administrative detention system and a judicial incarceration system. As of mid 2015, it is reported prisoners held in prisons managed by Ministry of Justice is 1,649,804, result in a population rate of 118 per 100,000. Detainees in Ministry of Public Security facilities is 650,000 as of 2009, which combined would result in a population rate of 164 per 100,000. China also retained the use of death penalty with the approval right reserved to the Supreme People's Court, and have a system of death penalty with reprieve where the sentence is suspended unless the convicted commit another major crime within two years while detained. There are discussion urging increased use of community correction, and debate are ongoing to have Ministry of Justice oversee administrative detainees as well to prevent police from having too much power. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|32px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:01, 30 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19415526 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Christchurch Town Hall]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Christchurch Town Hall of the Performing Arts, New Zealand.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Christchurch Town Hall''', since 2007 formally known as the Christchurch Town Hall of the Performing Arts, opened in 1972, is Christchurch, New Zealand's premier performing arts centre. It is located in the central city on the banks of the Avon River overlooking Victoria Square, opposite the former location of the demolished Christchurch Convention Centre. Due to significant damage sustained during the February 2011 Christchurch earthquake, it was closed until 2019. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 14 Oktubre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19441368 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Garlic production in China]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:2005garlic.PNG|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Garlic production in China''' is significant to the worldwide garlic industry, as China provides 80% of the total world production and is the leading exporter. Following China, other significant garlic producers include India (5% of world production) and Bangladesh (1%). As of 2016, China produced 21 million tonnes annually. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 21 Oktubre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19475547 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:115 Antioch earthquake]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''115 Antioch earthquake''' occurred on 13 December 115 AD. It had an estimated magnitude of 7.5 on the surface wave magnitude scale and an estimated maximum intensity of XI (Extreme) on the Mercalli intensity scale. Antioch and surrounding areas were devastated with a great loss of life and property. It triggered a local tsunami that badly damaged the harbour at Caesarea Maritima. The Roman Emperor Trajan was caught in the earthquake, as was his successor Hadrian. Although the consul Marcus Pedo Vergilianus was killed, they escaped with only slight injuries and later began a program to rebuild the city. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:05, 28 Oktubre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19488868 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jigokudani Monkey Park]]'''</span><br /> <small>''([[:ja:地獄谷野猿公苑]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jigokudani hotspring in Nagano Japan 001.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Jigokudani Monkey Park''' is located in Yamanouchi, Nagano Prefecture, Japan. It is part of the Joshinetsu Kogen National Park (locally known as Shigakogen), and is located in the valley of the Yokoyu-River, in the northern part of the prefecture. The name Jigokudani, meaning "Hell's Valley", is due to the steam and boiling water that bubbles out of small crevices in the frozen ground, surrounded by steep cliffs and formidably cold and hostile forests. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:16, 4 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19488868 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Tagasalinero, Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2019. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2019/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2019-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:41, 4 Nobyembre 2019 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2019-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Blautopf]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Blaubeuren Blautopf 20180804 02.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''Blautopf''' (German for Blue pot; "blau" means blue, "Topf" means pot) is a spring that serves as the source of the river Blau in the karst landscape on the Swabian Jura's southern edge, in Southern Germany. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:52, 11 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19523882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Quonset hut]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Quonset.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> A '''Quonset hut''' is a lightweight prefabricated structure of corrugated galvanized steel having a semicircular cross-section. The design was developed in the United States, based on the Nissen hut introduced by the British during World War I. Hundreds of thousands were produced during World War II. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 18 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19523882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Electric match]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Exploding E match collage.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> An '''electric match''' is a device that uses an externally applied electric current to ignite a combustible compound. Electric matches can be used in any application where source of heat is needed at a precisely controlled point in time, typically to ignite a propellant or explosive. Examples include airbags, pyrotechnics, and military or commercial explosives. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 25 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Fetoscopy]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Intervention par foetoscopie1.png|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Fetoscopy''' is an endoscopic procedure during pregnancy to allow surgical access to the fetus, the amniotic cavity, the umbilical cord, and the fetal side of the placenta. A small incision is made in the abdomen, and an endoscope is inserted through the abdominal wall and uterus into the amniotic cavity. Fetoscopy allows for medical interventions such as a biopsy (tissue sample) or a laser occlusion of abnormal blood vessels (such as chorioangioma) or the treatment of spina bifid. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:36, 2 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:New Brighton Pier]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:New Brighton Pier during the sunset, Christchurch, New Zealand.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> There have been two '''New Brighton Piers''' in New Brighton, New Zealand. The first pier, of wooden construction, opened on 18 January 1894 and was demolished on 12 October 1965. The current concrete pier was opened on 1 November 1997. It is one of the icons of Christchurch. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:57, 9 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Topi]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Topi (Damaliscus lunatus jimela) female.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''topi''' (''Damaliscus lunatus jimela'') is a highly social and fast antelope subspecies of the common tsessebe, a species which belongs to the genus Damaliscus. They are found in the savannas, semi-deserts, and floodplains of sub-Saharan Africa. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 05:11, 16 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19639518 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Niassodon]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Niassodon.tif|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Niassodon''''' is an extinct genus of kingoriid dicynodont therapsid known from the Late Permian of Niassa Province, northern Mozambique. It contains a single species, ''Niassodon mfumukasi''. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 23 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19644490 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:German Central Library for the Blind]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Leipzig Deutsche Zentralbuecherei fuer Blinde.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''German Central Library for the Blind''' (German: Deutsche Zentralbücherei für Blinde), abbreviated DZB, is a public library for the visually impaired located in the city of Leipzig, Saxony, Germany. Its collection of 72,300 titles is amongst the largest in the German speaking countries. The institution consists of a lending library, a publishing house, and a research center for barrier-free communication. It also has production facilities for braille books, audiobooks, and braille music. The DZB publishes about 250 new titles annually. Founded in 1894, the DZB is the oldest library for the blind in Germany. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 30 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19663331 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:ru:Крымский мост (Москва)]]'''</span><br /> <small>''([[:en:Krymsky Bridge]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Moscow 05-2017 img13 Krymsky Bridge.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Krymsky Bridge''' or Crimean Bridge is a steel suspension bridge in Moscow. The bridge spans the Moskva River 1,800 metres south-west from the Kremlin and carries the Garden Ring across the river. The bridge links the Crimean Square to the north with Krymsky Val street to the south. The nearby Moscow Metro stations are Park Kultury and Oktyabrskaya. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:25, 6 Enero 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Genovese sauce]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Genovesesauce.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Genovese sauce''' is a rich, onion-based pasta sauce from the region of Campania, Italy. Likely introduced to Naples from the northern Italian city of Genoa during the Renaissance, it has since become famous in Campania and forgotten elsewhere. The sauce is unusual for the long preparation time used to soften and flavor the onions. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 13 Enero 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Patanga succincta]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Patanga succincta (40890841064).jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Patanga succincta''''', the Bombay locust, is a species of locust found in India and southeast Asia. It is usually a solitary insect, and it is only in India that it has exhibited swarming behaviour. The last plague of this locust was in that country between 1901 and 1908 and there have not been any swarms since 1927. It is thought that the behaviour of the insects has altered because of changing practices in agricultural land use. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 20 Enero 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Flapper]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The flapper - glass slide - 1920.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''The Flapper''''' is a 1920 American silent comedy film starring Olive Thomas. Directed by Alan Crosland, the film was the first in the United States to portray the "flapper" lifestyle, which would become a cultural craze or fad in the 1920s. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:34, 2 Marso 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19803136 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Three Sisters (Alberta)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Three Sisters from Police Creek.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''The Three Sisters''' are a trio of peaks near Canmore, Alberta, Canada. They are known individually as Big Sister, Middle Sister and Little Sister. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 30 Marso 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19883477 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cloth facemask]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Coronalijer (Rumag) protective mask, Oude Pekela (2020) 01.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> A '''cloth facemask''' is a mask made of common textiles worn over the mouth and nose. Unlike surgical masks and respirators such as N95 masks, they are not subject to regulation, and there is currently little research or guidance on their effectiveness as a protective measure against infectious disease transmission or particulate air pollution. They were routinely used by healthcare workers from the mid 19th century until the mid 20th century. In the 1960s they fell out of use in the developed world in favor of modern surgical masks, but their use has persisted in developing countries. During the 2019–20 coronavirus pandemic, their use in developed countries was revived as a last resort due to shortages of surgical masks and respirators. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:24, 13 Abril 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19974415 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:As-Nas]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:گنجفه.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''As-Nas''' (آس ناس) is a card game or type of playing cards that were used in Persia. The design of the packs is simple, consisting of only five individual card designs, each with a distinctive background colour. As-Nas date back to the 17th century, and at that time a 25-card pack was used, with 5 suits, each suit having one court card and four numeral cards. Cards from the 19th century with the classic As-Nas designs can be found in various museum collections. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:59, 20 Abril 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19978834 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pour le piano]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Debussy - Sarabande from Pour le piano.ogg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Pour le piano''''' (For the piano), L. 95, is a suite for solo piano by Claude Debussy. It consists of three individually composed movements, Prélude, Sarabande and Toccata. The suite was completed and published in 1901. It was premiered on 11 January 1902 at the Salle Érard, played by Ricardo Viñes. Maurice Ravel orchestrated the middle movement </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:22, 27 Abril 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19999361 --> == Wikipedia PH Month: A Call for Collaboration == Hi! [[File:WIKIPEDIA PH Month.png|right|250px]] '''[[:meta:Wikipedia Philippine Month|Wikipedia Philippine Month]]''' or simply '''Wikipedia PH Month''' is a monthly online event inspired by [[:meta:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] that aims to promote Philippine content in Philippine Wikipedia editions and beyond. Each participating local community runs a monthly online edit-a-thon, which promotes the creation or improvement of the Wikipedia content about a particular group or [[:en:Ethnic groups in the Philippines|groups of people in the Philippines]] and the region they represent. The participating community is not limited to the Philippines. This activity also aims to encourage collaboration among Filipino contributors within the archipelago and in the diaspora and to create linkages among Filipino and non-Filipino contributors who support the main objective. If you have any thoughts about this project, kindly share it in the talk page. --[[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|makipag-usap]]) 19:43, 27 Abril 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:F. Percy Smith]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Frank Percy Smith''' (12 January 1880–24 March 1945) was a British naturalist and early nature documentary pioneer working for Charles Urban, where he pioneered the use of time-lapse and microcinematography. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:26, 4 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20029506 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bernwood Forest]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bernwood Forest - geograph.org.uk - 1730158.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Bernwood Forest''' was one of several forests of the ancient Kingdom of England and was a Royal hunting forest. It is thought to have been set aside as Royal hunting land when the Anglo-Saxon kings had a palace at Brill and church in Oakley, in the 10th century and was a particularly favoured place of Edward the Confessor, who was born in nearby Islip. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 11 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20029506 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:June Almeida]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''June Dalziel Almeida''' (5 October 1930 – 1 December 2007) was a Scottish virologist, a pioneer in virus imaging, identification and diagnosis. Her skills in electron microscopy earned her an international reputation. (...) She succeeded in identifying viruses that were previously unknown, including—in 1966—a group of viruses that was later named coronavirus. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 18 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20080268 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Siilinjärvi carbonatite]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Siilinjärvi Särkijärvi pit.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Siilinjärvi carbonatite''' complex is located in central Finland close to the city of Kuopio. It is named after the nearby village of Siilinjärvi, located approximately 5 km west of the southern extension of the complex. Siilinjärvi is the second largest carbonatite complex in Finland after the Sokli formation, and one of the oldest carbonatites on Earth at 2610±4 Ma. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:37, 25 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20080268 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Castle of the Pico]]'''</span><br /><small>''([[:it:Castello dei Pico]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Castello Pico, Mirandola.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Castle of the Pico''' (in Italian Castello dei Pico) is a castle in the city center of Mirandola, in the province of Modena, Italy. Famous in Europe as a legendary impregnable fortress, it belonged to the House of Pico della Mirandola, who ruled over the city for four centuries (1311-1711) and who enriched it in the Renaissance period with important pieces of art. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:36, 1 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20128608 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Garúa]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Reserva Nacional Lomas de Lachay, Huaral, Lima, Perú 01.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Garúa''' is a Spanish word meaning drizzle or mist. Although used in other contexts in the Spanish-speaking world, garúa most importantly refers to the moist cold fog that blankets the coasts of Peru and northern Chile, especially during the southern hemisphere winter. Garúa is called Camanchaca in Chile. Garúa brings mild temperatures and high humidity to a tropical coastal desert. It also provides moisture from fog and mist to a nearly-rainless region and permits the existence of vegetated fog oases, called lomas. While fog and drizzle are common in many coastal areas around the world, the prevalence and persistence of garúa and its impact on climate and the environment make it unique </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:49, 8 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20134234 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Te Araroa Trail]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Te_Araroa_logo_sign.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Te Araroa''' (The Long Pathway) is New Zealand's long distance tramping route, stretching circa 3,000 kilometres (1,900 mi) along the length of the country's two main islands from Cape Reinga to Bluff. It is made up of a mixture of older tracks and walkways, new tracks, and link sections alongside roads. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:21, 15 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20170853 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Vessel (structure)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Hudson Yards Plaza March 2019 18.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Vessel''' (TKA) is a structure and landmark which was built as part of the Hudson Yards Redevelopment Project in Manhattan, New York City, New York. Construction began in April 2017; it opened on March 15, 2019. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:42, 22 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20199070 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Punt (boat)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Boats on the river Cam.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> A '''punt''' is a flat-bottomed boat with a square-cut bow, designed for use in small rivers or other shallow water. Punting is boating in a punt. The punter generally propels the punt by pushing against the river bed with a pole. A punt should not be confused with a gondola, a shallow draft vessel that is structurally different, and which is propelled by an oar rather than a pole. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:21, 29 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20201444 --> == WPWP Campaign == Maraming salamat sa paglahok sa WPWP Campaign. Pakatandaan na maaari ring gamitin ang mga larawang mula sa mga lahok sa Wiki Loves Earth, Wiki Loves Monuments at iba pang kahalintulad na mga patimpalak. -[[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|makipag-usap]]) 13:33, 1 Hulyo 2020 (UTC) :Salamat sa paalala. Susubukan kong gumamit ng mga ganoong larawan. [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 22:11, 1 Hulyo 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Cobbler]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ben Arthur, Arrochar Alps, Scotland 02.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''The Cobbler''' (Scottish Gaelic: Beinn Artair) is a mountain of 884 metres (2,900 ft) height located near the head of Loch Long in Scotland. Although only a Corbett, it is "one of the most impressive summits in the Southern Highlands" </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:06, 6 Hulyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20246150 --> == Pagpapabatid ng salinwika: VisualEditor/Newsletter/2020/July == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:VisualEditor/Newsletter/2020/July|VisualEditor/Newsletter/2020/July]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-VisualEditor%2FNewsletter%2F2020%2FJuly&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] Ang huling araw para sa pagsasalinwika ng pahinang ito ay the end of this week. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 20:26, 6 Hulyo 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Whatamidoing (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == Pagpapabatid ng salinwika: Trust and Safety/Case Review Committee/Charter == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:Trust and Safety/Case Review Committee/Charter|Trust and Safety/Case Review Committee/Charter]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Trust+and+Safety%2FCase+Review+Committee%2FCharter&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] Ang dapat na unahin sa pahinang ito ay ang gitnang sukat. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 08:33, 8 Hulyo 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Samuele2002@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == Wikipedia translation of the week: 2020-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Coraline Ada Ehmke]]'''</span><br /><small>''([[:fr:Coraline Ada Ehmke]]) ([[:nl:Coraline Ada Ehmke]]) ([[:zh:珂若蘭·愛達·安姆琪]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Coraline Ada Ehmke.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Coraline Ada Ehmke''' is a software developer and open source advocate based in Chicago, Illinois. She began her career as a web developer in 1994 and has worked in a variety of industries, including engineering, consulting, education, advertising, healthcare, and software development infrastructure. She is known for her work in Ruby, and in 2016 earned the Ruby Hero award at RailsConf, a conference for Ruby on Rails developers. She is also known for her social justice work and activism, the creation of Contributor Covenant, and promoting the widespread adoption of codes of conduct for open source projects and communities. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:12, 13 Hulyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20259959 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Amabie]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Higo Amabie.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Amabie''' (アマビエ) is a legendary Japanese mermaid or merman with three legs, who allegedly emerges from the sea and prophesies either an abundant harvest or an epidemic. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:12, 20 Hulyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20275748 --> == Pagpapabatid ng salinwika: Tech/News/2020/32 == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:Tech/News/2020/32|Tech/News/2020/32]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FNews%2F2020%2F32&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 05:26, 31 Hulyo 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Path slopu@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == rekomendasyon == Hello, kaibigan! Ako po ay baguhan pa lamang sa larangan nag pagsusulat dito. Ano po ba ang mga karampatang rekomendasyon ang iyong maibibigay para maisayos ko pa ang aking mga ambag? Maraming salamat po. — [[Natatangi:Mga ambag/77.96.40.169|77.96.40.169]] 19:36, 1 Agosto 2020 (UTC) :Hi kaibigan {{ping|77.96.40.169}}! Masaya ako na naging interesado ka sa pag-ambag sa Wikipediang Tagalog. Sana'y masiyahan ka rito. Sa tingin ko makatutulong itong mga artikulo: [[Wikipedia:Mga kumbensiyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] at [[Wikipedia:Mga gabay sa estilo sa paglalathala]] — pero una sa lahat, 'wag mahiyang [[Wikipedia:Maging mangahas|gumawa ng pagbabago]]. Padayon! [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 21:08, 1 Agosto 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Child soldiers in the Democratic Republic of the Congo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:DRC- Child Soldiers.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> During the first and second civil conflicts which took place in the Democratic Republic of the Congo (DRC), all sides involved in the war actively recruited child soldiers, known locally as Kadogos which is a Swahili term meaning "little ones". It has been estimated that the militia led by Thomas Lubanga Dyilo was 30 percent children. In 2011 30,000 children were still operating with armed groups. The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO), released a report in 2013 which stated that between 1 January 2012 and 31 August 2013 up to 1,000 children had been recruited by armed groups, and described the recruitment of child soldiers as "endemic". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:28, 3 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20316345 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Child soldiers in the Democratic Republic of the Congo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:DRC- Child Soldiers.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> During the first and second civil conflicts which took place in the Democratic Republic of the Congo (DRC), all sides involved in the war actively recruited child soldiers, known locally as Kadogos which is a Swahili term meaning "little ones". It has been estimated that the militia led by Thomas Lubanga Dyilo was 30 percent children. In 2011 30,000 children were still operating with armed groups. The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO), released a report in 2013 which stated that between 1 January 2012 and 31 August 2013 up to 1,000 children had been recruited by armed groups, and described the recruitment of child soldiers as "endemic". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 05:24, 3 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20316345 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:HelloFresh]]'''</span><br /><small>''([[:es:HelloFresh]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''HelloFresh''' SE is an international publicly traded meal-kit company based in Berlin, Germany. It is the largest meal-kit provider in the United States, and also has operations in Canada, Western Europe (including Luxembourg, Germany, Belgium, France, and the Netherlands), New Zealand and Australia. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:08, 10 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20351012 --> == Pagpapabatid ng salinwika: Tech/Server switch 2020 == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:Tech/Server switch 2020|Tech/Server switch 2020]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch+2020&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] Ang dapat na unahin sa pahinang ito ay ang gitnang sukat. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 13:02, 15 Agosto 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Path slopu@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == Wikipedia translation of the week: 2020-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:GRS 1915+105]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Merlin-GRS1915.gif|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''GRS 1915+105''' or V1487 Aquilae is an X-ray binary star system which features a regular star and a black hole. It was discovered on August 15, 1992 by the WATCH all-sky monitor aboard Granat. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:13, 17 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20354098 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Trick film]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Le Chaudron infernal (1903).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> In the early history of cinema, '''trick films''' were short silent films designed to feature innovative special effects </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 31 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20407768 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Margerie Glacier]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Glaciar Margerie, Parque Nacional Bahía del Glaciar, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-19, DD 33.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Margerie Glacier''' is a 21 mi (34 km) long tidewater glacier in Glacier Bay, Alaska, United States within the boundaries of Glacier Bay National Park and Preserve. The glacier begins on the southern slopes of Mount Root, elevation 12,860 feet (3,920 m), on the Alaska–Canada border flowing southeast down the valley, then turning to the northeast toward its terminus in Tarr Inlet. Margerie Glacier is one of the most active and frequently-visited glaciers in Glacier Bay, which was declared a National Monument in 1925, a National Park and Preserve in 1980, a UNESCO World Biosphere Reserve in 1986 and a World Heritage Site in 1992. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 7 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20407768 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tepexpan man]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tepexpan 1.Homo Sapiens 4,700 Years Old.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Tepexpan Man''' is a Pre-Columbian-era woman skeleton, discovered by archaeologist Helmut de Terra in February 1947, on the shores of the former Lake Texcoco in central Mexico. The skeleton was found near mammoth remains and thought to be at least 10,000 years old. It was fancifully hailed by Time magazine as the oldest Mexican soldier. The skeleton was found lying face down with the arms under the chest and the legs drawn up to the stomach. The body most likely sunk into the mud surrounding it, leaving the shoulder, back, and hips exposed, which might explain why those elements are missing. It is possible that the body was originally deposited in the lake. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 14 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20433998 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tepexpan man]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tepexpan 1.Homo Sapiens 4,700 Years Old.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Tepexpan Man''' is a Pre-Columbian-era woman skeleton, discovered by archaeologist Helmut de Terra in February 1947, on the shores of the former Lake Texcoco in central Mexico. The skeleton was found near mammoth remains and thought to be at least 10,000 years old. It was fancifully hailed by Time magazine as the oldest Mexican soldier. The skeleton was found lying face down with the arms under the chest and the legs drawn up to the stomach. The body most likely sunk into the mud surrounding it, leaving the shoulder, back, and hips exposed, which might explain why those elements are missing. It is possible that the body was originally deposited in the lake. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 09:09, 14 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20433998 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cradleboard]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Cradleboard.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Cradleboards''' (Cheyenne: pâhoešestôtse, Northern Sami: gietkka, Skolt Sami: ǩiõtkâm) are traditional protective baby-carriers used by many indigenous cultures in North America and throughout northern Scandinavia amongst the Sámi. There are a variety of styles of cradleboard, reflecting the diverse artisan practises of indigenous cultures. Some indigenous communities in North America still use cradleboards. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 21 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20459445 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:White Fawn's Devotion]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:White Fawn's Devotion (1910).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''White Fawn's Devotion: A Play Acted by a Tribe of Red Indians in America''''' is a 1910 American short dramatic silent film. Although a few writers believe the film features Young Deer's wife, Lillian St. Cyr, otherwise known as Princess Red Wing as "White Fawn", the lead woman does not fit St. Cyr's description. The movie was shot in New Jersey at 24fps </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:17, 28 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20478024 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:White Fawn's Devotion]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:White Fawn's Devotion (1910).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''White Fawn's Devotion: A Play Acted by a Tribe of Red Indians in America''''' is a 1910 American short dramatic silent film. Although a few writers believe the film features Young Deer's wife, Lillian St. Cyr, otherwise known as Princess Red Wing as "White Fawn", the lead woman does not fit St. Cyr's description. The movie was shot in New Jersey at 24fps </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 05:42, 28 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20478024 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Arctic ice pack]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Une partie de l'hémisphère nord de la Terre avec la banquise, nuage, étoile et localisation de la station météo en Alert.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Arctic ice pack''' is the sea ice cover of the Arctic Ocean and its vicinity. The Arctic ice pack undergoes a regular seasonal cycle in which ice melts in spring and summer, reaches a minimum around mid-September, then increases during fall and winter. Summer ice cover in the Arctic is about 50% of winter cover </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 12 Oktubre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20489711 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Layshaft]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Gearbox (Autocar Handbook, 13th ed, 1935).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''layshaft''' is an intermediate shaft within a gearbox that carries gears, but does not transfer the primary drive of the gearbox either in or out of the gearbox. Layshafts are best known through their use in car gearboxes, where they were a ubiquitous part of the rear-wheel drive layout. With the shift to front-wheel drive, the use of layshafts is now rarer. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 19 Oktubre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20542239 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Daisy (advertisement)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Daisy (1964).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> "'''Daisy'''", sometimes known as "Daisy Girl" or "Peace, Little Girl", was a controversial political advertisement aired on television during the 1964 United States presidential election by incumbent president Lyndon B. Johnson's campaign. Though only officially aired once by the campaign, it is considered to be an important factor in Johnson's landslide victory over Barry Goldwater and an important turning point in political and advertising history. It remains one of the most controversial political advertisements ever made </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:33, 26 Oktubre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20542239 --> == Panitik == I occasionaly encounter "panitik na XYZ". This seems to be a rarely used word that means more like the act of writing, so panitik na Burmes = Burmese writing, correct? Would it be safe to correct all of these instances to sulat? --[[Tagagamit:Glennznl|Glennznl]] ([[Usapang tagagamit:Glennznl|makipag-usap]]) 12:14, 1 Nobyembre 2020 (UTC) :Yes, {{ping|Glennznl}}, it would be safe and preferable. Thank you! [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 18:16, 1 Nobyembre 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Central and Wan Chai Reclamation]]'''</span><br /> <small>''([[:zh:中環及灣仔填海計劃]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Central and Wan Chai Reclamation aerial view 2018.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Central and Wan Chai Reclamation''' is a project launched by the government of Hong Kong since the 1990s to reclaim land for different purposes. This includes transportation improvements such as the Hong Kong MTR Station, Airport Express Railway & Central-Wanchai Bypass, as well as public recreation space such as the Central Harbourfront Event Space, Tamar Park and the Hong Kong Observation Wheel. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 2 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20600348 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Tagasalinero, Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2020. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2020/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2020-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:14, 2 Nobyembre 2020 (UTC) ==Mabuhay== Kay Gat [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]], binabati po namin kayo. Wikipidista rin ako mula noong 2007, karamihan ang mga ginagawa ay pagsasalin. - [[Tagagamit:Delfindakila|Delfindakila]] :Magandang gabi {{ping|Delfindakila}} at mabuhay po tayo! [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 14:19, 3 Nobyembre 2020 (UTC) ::Sana magkita-kita tayo. :) - [[Tagagamit:Delfindakila|Delfindakila]] == Wikipedia translation of the week: 2020-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:2001 Kunlun earthquake]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''2001 Kunlun earthquake''' also known as the 2001 Kokoxili earthquake, occurred on 14 November 2001 at 09:26 UTC (17:26 local time), with an epicenter near Kokoxili, close to the border between Qinghai and Xinjiang in a remote mountainous region. With a magnitude of 7.8 Mw it was the most powerful earthquake in China for 5 decades. No casualties were reported, presumably due to the very low population density and the lack of high-rise buildings. This earthquake was associated with the longest surface rupture ever recorded on land, ~450 km </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 9 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20607800 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:George C. Stoney]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''George Cashel Stoney''' (July 1, 1916 – July 12, 2012) was an American documentary filmmaker, an educator, and the "father of public-access television." Among his films were All My Babies (1953), How the Myth Was Made (1979) and The Uprising of '34 (1995). All My Babies was entered into the National Film Registry in 2002 </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 16 November 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20638437 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Acids in wine]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:HomemadeTartaric.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''acids in wine''' are an important component in both winemaking and the finished product of wine. They are present in both grapes and wine, having direct influences on the color, balance and taste of the wine as well as the growth and vitality of yeast during fermentation and protecting the wine from bacteria. During the course of winemaking and in the finished wines, acetic, butyric, lactic and succinic acids can play significant roles. Most of the acids involved with wine are fixed acids with the notable exception of acetic acid, mostly found in vinegar, which is volatile and can contribute to the wine fault known as volatile acidity. Sometimes, additional acids, such as ascorbic, sorbic and sulfurous acids, are used in winemaking. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 04:03, 23 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20638437 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ludu Daw Amar]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ludu Daw Amar portrait.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Ludu Daw Amar''' (also Ludu Daw Ah Mar; Burmese: လူထုဒေါ်အမာ, pronounced [lùdṵ dɔ̀ ʔəmà]; 29 November 1915 – 7 April 2008) was a well known and respected leading dissident writer and journalist in Mandalay, Burma. She was married to fellow writer and journalist Ludu U Hla and was the mother of popular writer Nyi Pu Lay. She is best known for her outspoken anti-government views and radical left wing journalism besides her outstanding work on traditional Burmese arts, theatre, dance and music, and several works of translation from English, both fiction and non-fiction. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 30 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20716278 --> == Maraming salamat sa paglahok mo sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020]] == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Asia medal.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Maraming salamat sa pagsumite ng mga lahok!''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|100px]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ''Congrats'', natanggap ang anim na lahok mo sa patimpalak. Ayon sa patakaran, makakatanggap ka ng postkard na iproproseso ng internasyunal na pangkat ng ''Wikipedia Asian Month''. Gayundin, binabati kita dahil natanggap din ang apat na lahok mo sa subkompetisyon na [[:meta:WikiUral|WikiUral]]. Makakatanggap ka din ng postkard sa subkompetisyon na ito. Antabayan mo lamang ang mga ito. Kapag tila natatagalan ang mga punong tagapag-organisa ng mga patimpalak na ito, ako mismo ang magpa-''follow-up'' sa kanila. Nawa'y naging maganda ang iyong karanasan sa mga patimpalak na ito. Kung may mga katanungan ka, huwag kang mag-atubiling magbigay ng mensahe sa aking [[Usapang tagagamit:Jojit fb|pahina ng usapan]]. Muli, maraming salamat at nawa'y magpatuloy kang mag-ambag ng mataas na kalidad na artikulo dito sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:54, 2 Disyembre 2020 (UTC) |} == Wikipedia translation of the week: 2020-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sistema Ox Bel Ha]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Sistema Ox Bel Ha''' (from Mayan meaning "Three Paths of Water"; short Ox Bel Ha) is a cave system in Quintana Roo, Mexico. It is the longest explored underwater cave in the world and ranks fourth including dry caves. As of May 2017 the surveyed length is 270.2 kilometers (167.9 mi) of underwater passages. There are more than 140 cenotes in the system. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:50, 7 Disyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20716278 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Merlion Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Merlion statue, Merlion Park, Singapore - 20110723.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Merlion Park''' is a Singaporean landmark and a major tourist attraction located in the Downtown Core district of Singapore, near its Central Business District (CBD). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 21 Disyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20843458 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-53 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Azov-Syvash National Nature Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:О. Куюк-Тук - 1.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Azov-Syvash National Nature Park''' is a national park of Ukraine, located on Byriuchyi island in the northwestern Azov Sea. The park was created to protect the unique coastal environment of the northwestern Azov. It is particularly important as a stop on the flyway for migratory birds, with over a million birds visiting each year. It is located in Henichesk Raion of Kherson Oblast in Ukraine. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 28 Disyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20898361 --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants, Jury members and Organizers, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2020, the sixth Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2020. Please kindly fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform the form]''', let the postcard can send to you asap! * This form will be closed at February 15. * For tracking the progress of postcard delivery, please check '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organizers and jury members|this page]]'''. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2020/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Waimakariri River]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Waimakariri03 gobeirne.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Waimakariri River''' is one of the largest rivers in Canterbury, on the eastern coast of New Zealand's South Island. It flows for 151 kilometres (94 mi) in a generally southeastward direction from the Southern Alps across the Canterbury Plains to the Pacific Ocean. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:56, 4 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20917158 --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Simon von Stampfer]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Simon Stampfer Litho.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Simon Ritter von Stampfer''' (26 October 1792 (according to other sources 1790)), in Windisch-Mattrai, Archbishopric of Salzburg today called Matrei in Osttirol, Tyrol – 10 November 1864 in Vienna) was an Austrian mathematician, surveyor and inventor. His most famous invention is that of the stroboscopic disk which has a claim to be the first device to show moving images. Almost simultaneously similar devices were produced independently in Belgium (the phenakistiskop), and Britain (the Dædaleum, years later to appear as the Zoetrope). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:44, 11 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20931094 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sophia Williams-De Bruyn]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Sophia Theresa Williams-de Bruyn''' (born 1938) is a former South African anti-apartheid activist. She was the first recipient of the Women's Award for exceptional national service. She is the last living leader of the Women's March. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 18 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20974651 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Craigieburn Range]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:View from Foggy Peak to Craigieburn Range, New Zealand.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Craigieburn Range''' forms part of the Southern Alps in New Zealand's South Island. The range is located on the south banks of the Waimakariri River, south of Arthur's Pass and west of State Highway 73. The Craigieburn locality is adjacent to the Craigieburn Forest Park. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 25 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20980516 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Karoly Grosz (illustrator)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Frankenstein (1931) by Karoly Grosz - detail from teaser poster.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Karoly Grosz''' (1896–after 1938) was a Hungarian–American illustrator of Classical Hollywood–era film posters. As art director at Universal Pictures for the bulk of the 1930s, Grosz oversaw the company's advertising campaigns and contributed hundreds of his own illustrations. He is especially recognized for his dramatic, colorful posters for classic horror films. Grosz's best-known posters advertised early Universal Classic Monsters films such as Dracula (1931), Frankenstein (1931), The Mummy (1932), The Invisible Man (1933), and Bride of Frankenstein (1935). Beyond the horror genre, his other notable designs include posters for the epic war film All Quiet on the Western Front (1930) and the screwball comedy My Man Godfrey (1936). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:47, 1 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21032280 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Zambezi National Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Victoria Falls 2012 05 24 1629 (7421900826).jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Zambezi National Park''' is a national park located upstream from Victoria Falls on the Zambezi River in Zimbabwe. It was split off from Victoria Falls National Park in 1979 and is 56,000 hectares (140,000 acres) in size. The park is bisected by a road to Kazungula, dividing it into a riverine side and a Chamabonda Vlei side. Most of the park is within the ecoregion of Zambezian and Mopane woodlands, while a small portion in the south is within the Zambezian Baikiaea woodlands. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 8 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21054980 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Zambezi National Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Victoria Falls 2012 05 24 1629 (7421900826).jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Zambezi National Park''' is a national park located upstream from Victoria Falls on the Zambezi River in Zimbabwe. It was split off from Victoria Falls National Park in 1979 and is 56,000 hectares (140,000 acres) in size. The park is bisected by a road to Kazungula, dividing it into a riverine side and a Chamabonda Vlei side. Most of the park is within the ecoregion of Zambezian and Mopane woodlands, while a small portion in the south is within the Zambezian Baikiaea woodlands. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 08:58, 8 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21054980 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Princes Road Synagogue]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The Synagogue of the Liverpool Old Hebrew Congregation - geograph.org.uk - 1703408 crop.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Princes Road Synagogue''', located in Toxteth, Liverpool in England, is the home of the Liverpool Old Hebrew Congregation. It was founded in the late 1860s, designed by William James Audsley and George Ashdown Audsley and consecrated on 2 September 1874. It is widely regarded as the finest example of the Moorish Revival style of synagogue architecture in Great Britain </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 22 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21110460 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jatindra Mohan Sengupta]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bust Of Jatindra Mohan Sengupta in JM Sen hall crop.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Jatindra Mohan Sengupta''' (1885 – 1933) was an Indian revolutionary against the British rule. He studied law at Downing College, Cambridge, UK. In India, he started a legal practice. He also joined in Indian politics, becoming a member of the Indian National Congress and participating in the Non-Cooperation Movement. Eventually, he gave up his legal practice in favour of his political commitment. He was arrested several times by the British police. In 1933, he died in a prison in Ranchi, India. Because of his popularity and contribution to the Indian freedom movement, Jatindra Mohan Sengupta is affectionately remembered by people of Bengal with the honorific Deshpriya or Deshapriya, meaning "beloved of the country". In many criminal cases he defended the nationalist revolutionaries in the court and saved them from the gallows. In 1985, a postal stamp was issued by the Indian Government in memory of Sengupta and his wife, Nellie. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 1 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21139410 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Eukaryotic translation]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Eukaryotic Translation Initiation.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Eukaryotic translation''' is the biological process by which messenger RNA is translated into proteins in eukaryotes. It consists of four phases: initiation, elongation, termination, and recycling. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 8 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21139410 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hotel National, Moscow]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Hotel National Moscow.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Hotel National, Moscow''' (Russian: гости́ница «Националь») is a five-star hotel in Moscow, Russia, opened in 1903. It has 202 bedrooms and 56 suites and is located on Manege Square, directly across from The Kremlin. The hotel is managed by The Luxury Collection, a division of Marriott International. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 15 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21210312 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kefermarkt altarpiece]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Kefermarkt Kirche Flügelaltar Schrein 01.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kefermarkt altarpiece''' (German: Kefermarkter Flügelaltar) is an altarpiece in Late Gothic style in the parish church in Kefermarkt, Upper Austria. It was commissioned by the knight Christoph von Zellking and is estimated as finished in 1497. The richly decorated wooden altarpiece depicts the saints Peter, Wolfgang and Christopher in its central section. The side panels depict scenes from the life of Mary, and the altarpiece also has an intricate superstructure and two side figures showing saints George and Florian. The identity of its maker is unknown, but at least two skilled sculptors appear to have created the main statuary of the altarpiece. Throughout the centuries, the altarpiece has been altered and lost its original paint and gilding. A major restoration was made in the 19th century under the leadership of writer Adalbert Stifter. The altarpiece has been described as "one of the greatest achievements in late-medieval sculpture in the German-speaking area." <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 22 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21239074 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jharia coalfield]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Jharia coalfield, Jharkhand.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jharia coalfield''' is the largest coal reserve in India having an estimated reserve of 19.4 billion tonnes of coking coal. The field is located in the east of India in Jharia, Jharkhand. The fields have suffered a coal bed fire since at least 1916, resulting in 37 millions tons of coal consumed by the fire, and significant ground subsidence and water and air pollution in local communities including the city of Jharia. The resulting pollution has led to a government agency designated for moving local populations, however, little progress has been made in the relocation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 29 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21246220 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mammoth central]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:A Mammoth Hunt.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mammoth central''' is a paleontological site on the grounds of the Santa Lucía Airport in the state of Mexico, Mexico which contains the remains of at least 200 Columbian mammoths as well as 25 camels and five horses. The site is the world's largest concentration of mammoth remains; the previous was the Mammoth Site of Hot Springs in South Dakota with only 61 individuals. Human tools and carved bones have also been discovered at the site, suggesting that humans utilized the site to trap and kill large mammals. More fossils continue to be found at the site. The dig will end in 2022, when the airport's construction is projected to conclude. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 01:45, 12 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21319298 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Palo Alto Baylands Nature Preserve]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Palo Alto Baylands January 2013 002.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Palo Alto Baylands Nature Preserve''', known officially as the Baylands Nature Preserve, is the largest tract of undisturbed marshland remaining in the San Francisco Bay. Fifteen miles of multi-use trails provide access to a unique mixture of tidal and fresh water habitats. The preserve encompasses 1,940 acres in both Palo Alto and East Palo Alto, and is owned by the city of Palo Alto, California, United States <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 19 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21356077 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Metropolitan Waterworks Museum]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:High Service Pumping Station, Chestnut Hill, Sudbury Aqueduct.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Waterworks Museum''' is a museum in the Che]stnut Hill Waterworks building, originally a high-service pumping station of the Boston Metropolitan Waterworks <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:45, 26 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21376318 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sarah E. Goode]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Edmonia Lewis.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sarah Elisabeth Goode''' (1850 – April 8, 1905) was an inventor. She was the second known African-American woman to receive the MOST, a United States patent, which she received in 1885. The first known African-American woman to receive a patent was Judy W. Reed on September 23, 1884, but Reed only signed her patent with her mark (an X) and not her signature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 10 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zuzu Angel]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zuzu Angel durante o lançamento de sua coleção em Nova York, 1972.tif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zuleika Angel Jones''' (June 5, 1921 – April 14, 1976), better known as Zuzu Angel, was a Brazilian-American fashion designer, who became famous for opposing the Brazilian military dictatorship after the forced disappearance of her son, Stuart. She was also the mother of journalist Hildegard Angel. In 2014, the National Truth Commission created to gather and review information about crimes committed during the years of the CIA and U.S. government-backed Brazilian military dictatorship, a former agent of the military repression named Cláudio Antônio Guerra, confirmed the participation of agents of the security apparatus in the death of Angel. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 17 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Blue space]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Downtown Green Bay CityDeck along the Fox River.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Blue space''' in urban planning and design comprises all the areas dominated by surface waterbodies or watercourses. In conjunction with greenspace (parks, gardens, etc. specifically: urban open space), it may help in reducing the risks of heat-related illness from high urban temperatures. Substantial urban waterbodies naturally exist as integral features of the geography of many cities because of their historical geopolitical significance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 24 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Breakthrough infection]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''breakthrough infection''' is a case of illness in which a vaccinated individual becomes sick from the same illness that the vaccine is meant to prevent. Simply, they occur when vaccines fail to provide immunity against the pathogen they are designed to target. In April 2021, the CDC reported that in the United States there were 5,814 COVID-19 breakthrough infections, and 74 deaths, among the more than 75 million people fully vaccinated for the COVID-19 virus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 7 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tutankhamun's trumpets]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Silver trumpet from Tutankhamun's tomb.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tutankhamun's trumpets''' are a pair of trumpets found in the burial chamber of the Eighteenth Dynasty Pharaoh Tutankhamun. The trumpets, one of sterling silver and one of bronze or copper, are considered to be the oldest operational trumpets in the world, and the only known surviving examples from ancient Egypt. The trumpets were found in 1922 by Howard Carter during the excavation of Tutankhamun's tomb. The bronze trumpet was discovered in the tomb's antechamber in a large chest containing various military objects and walking sticks. The silver trumpet was subsequently found in the burial chamber. Both are finely engraved, with decorative images of the gods Ra-Horakhty, Ptah and Amun. The silver trumpet's bell is engraved with a whorl of sepals and calices representing a lotus flower, and the praenomen and nomen of the king. The bronze trumpet may in fact be made of copper; the metal has not yet been analysed. Similar looking trumpets feature in Egyptian wall-paintings that are usually, though not always, associated with military scenes. Silent for over 3,000 years, the trumpets were sounded before a live audience of an estimated 150 million listeners through an international BBC broadcast aired on 16 April 1939. The trumpets were played by a bandsman, James Tappern of Prince Albert's Own 11th Royal Hussars regiment. The recording was recently featured, and can be heard on the BBC Radio 4 program Ghost Music. Rex Keating, who presented the 1939 broadcast, later claimed that during a rehearsal, the silver trumpet shattered, and Alfred Lucas, a member of Carter's team who had restored the finds, was so distressed he needed to go to hospital. Due to their fragility, it is unlikely the trumpets will be played again in any official musical reconstructions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 21 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sumidouro State Park]]'''<br /><small>''([[:pt:Parque Estadual do Sumidouro]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Texturas da Gruta da Lapinha.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sumidouro State Park''' (Portuguese: Parque Estadual do Sumidouro) is a state park in the state of Minas Gerais, Brazil. The remains of the first human inhabitants of Brazil were found in the park area in the early 19th century, along with bones of now-extinct megafauna. The main attraction is the Gruta da Lapinha, a large limestone cave. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 28 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Justus Ier]]'''<br /><small>''([[:en:Justus of Jerusalem]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Justus I''' was a 2nd-century Jewish Christian leader, third bishop of Jerusalem, supposedly tied to the family of Jesus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:12, 5 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21653910 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:El Palo Alto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:El-palo-alto-tree-california.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''El Palo Alto''' (Spanish for 'the tall pole' or 'post') is a coastal redwood (Sequoia sempervirens) located in El Palo Alto Park on the banks of San Francisquito Creek in Palo Alto, California, United States. It is famous for its historical significance and as the namesake of the city of Palo Alto. As of July 2016, El Palo Alto is currently 110 feet (33.5 meters) in height, down from 162.2 feet (49.4 meters) in 1814. Its top progressively died from 1865 to 1955 from lowering of the water table so that its roots could no longer reach sustenance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:52, 12 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21702842 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sèvres Egyptian Service]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plate showing statues of Amenhotep III at Luxor, Egypt. Commissioned by Napoleon as a present to Josephine but she rejected it. From France. The Victoria and Albert Museum, London.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sèvres Egyptian Service''' is a name used for two sets of tableware made by the Manufacture nationale de Sèvres during the First French Empire. The first was produced between 1804 and 1806 for Napoleon I and was presented by him to Alexander I of Russia in 1808, as a diplomatic gift following the Treaties of Tilsit. It is now held in the State Museum of Ceramics in Russia. The second set was produced between 1810 and 1812. It was intended as a gift from Napoleon to Empress Joséphine. The service consisted of 72 plates with the wells depicting scenes from Egypt based on sketches made by Vivant Denon. Joséphine refused to accept the service, which she described as "too severe". It was returned to the factory and given as a gift to the Duke of Wellington by Louis XVIII in 1818, following the Bourbon Restoration. The service was purchased by the Victoria and Albert Museum in 1979 and, except for one plate, was loaned to English Heritage to display at Apsley House, London, the former residence of the first duke. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 19 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21719762 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:La plus que lente]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:La Plus Que Lente (edit).ogg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''La plus que lente''''', L. 121 is a waltz for solo piano written by Claude Debussy in 1910, shortly after his publication of the Préludes, Book I <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 26 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21757255 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abstract photography]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Denkmal für die ermordeten Juden Europas .jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Abstract photography''', sometimes called non-objective, experimental or conceptual photography, is a means of depicting a visual image that does not have an immediate association with the object world and that has been created through the use of photographic equipment, processes or materials. An abstract photograph may isolate a fragment of a natural scene in order to remove its inherent context from the viewer, it may be purposely staged to create a seemingly unreal appearance from real objects, or it may involve the use of color, light, shadow, texture, shape and/or form to convey a feeling, sensation or impression. The image may be produced using traditional photographic equipment like a camera, darkroom or computer, or it may be created without using a camera by directly manipulating film, paper or other photographic media, including digital presentations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 2 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Michaux-Perreaux steam velocipede]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Michaux-Perreaux steam velocipède.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Michaux-Perreaux steam velocipede''' was a steam powered velocipede made in France sometime from 1867 to 1871, when a small Louis-Guillaume Perreaux commercial steam engine was attached to a Pierre Michaux manufactured iron framed pedal bicycle. It is one of three motorcycles claimed to be the first motorcycle, along with the Roper steam velocipede of 1867 or 1868, and the internal combustion engine Daimler Reitwagen of 1885. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:29, 9 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:zh:祝融号火星车]]'''<br /><small>''([[:en:Zhurong (rover)]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Mars Global Remote Sensing Orbiter and Small Rover at IAC Bremen 2018 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zhurong''' (Chinese: 祝融; pinyin: Zhùróng) is China's first Mars rover, which formed part of the Chinese Tianwen 1 mission to Mars. It landed on May 14, 2021, to make China the second country to successfully soft land on Mars and establish communications from the Martian surface, after the United States. Zhurong was successfully deployed on 22 May 2021, 02:40 UTC <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:06, 16 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21857549 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luna Park (Coney Island, 1903)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Night in Luna Park, Coney Island (1905).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luna Park''' was an amusement park in Coney Island, Brooklyn, New York City. Luna Park was located on a site bounded by Surf Avenue to the south, West 8th Street to the east, Neptune Avenue to the north, and West 12th Street to the west. Luna Park opened in 1903 and operated until 1944. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 23 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21914746 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Philippines)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PH flags near ccp.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Filipino: Araw ng Kasarinlán; also known as Araw ng Kalayaan, "Day of Freedom") is an annual national holiday in the Philippines observed on June 12, commemorating the declaration of Philippine independence from Spain in 1898. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:08, 30 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21948194 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Flyby (spaceflight)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PIA22316 MarCO InSight.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''flyby''' (/ˈflaɪˌbaɪ/) is a spaceflight operation in which a spacecraft passes in proximity to another body, usually a target of its space exploration mission and/or a source of a gravity assist to impel it towards another target <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 6 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21969329 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Whang Youn Dai Achievement Award]]'''<br /><small>''([[:ko:황연대 성취상]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Whang Youn Dai Achievement Award''' is named after South Korean Dr. Whang Youn Dai, who contracted polio at the age of three. She devoted her life to the development of paralympic sport in Korea and around the world. At the 1988 Paralympic Summer Games in Seoul, Korea, the International Paralympic Committee (IPC) recognized her lifelong contributions to the Paralympic Movement and established the Whang Youn Dai Achievement Award (formerly the Whang Youn Dai Overcome Prize). Since then, this award has been presented at every Paralympic Games to one male and one female athlete who each "best exemplify the spirit of the Games and inspire and excite the world". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:55, 13 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22004646 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Behavior-altering parasite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Succinea mit Leucocholoridium.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Behavior-altering parasites''' are parasites with two or more hosts, capable of causing changes in the behavior of one of their hosts to enhance their transmission, sometimes directly affecting the hosts' decision-making and behavior control mechanisms. They do this by making the intermediate host, where they may reproduce asexually, more likely to be eaten by a predator at a higher trophic level which becomes the definitive host where the parasite reproduces sexually. Examples can be found in bacteria, protozoa, viruses, and animals. Parasites may also alter the host behaviour to increase the protection to the parasites or their offspring. The term bodyguard manipulation is used for such mechanisms. Among the behavioral changes caused by parasites is carelessness, making their hosts easier prey. The protozoan Toxoplasma gondii, for example, infects small rodents and causes them to become careless and may even cause them to become attracted to the smell of feline urine, both of which increase their risk of predation and the parasite's chance of infecting a cat, its definitive host. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 27 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22066226 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Proclamation Day of the Republic of Latvia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:18.novembra svinīgie pasākumi (30966699131).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Proclamation Day of the Republic of Latvia''' is celebrated annually on 18 November. It marks the anniversary of the Proclamation of Independence of Latvia by the People's Council of Latvia in 1918. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:04, 11 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22160753 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Juice jacking]]'''<br /><small>''([[:fr:Juice jacking]]) ([[:de:Juice jacking]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Juice jacking''' is a type of cyber attack involving a charging port that doubles as a data connection, typically over USB. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 18 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22187362 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Kidnappers]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Cape Kidnappers, New Zealand.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Kidnappers''' / Te Kauwae-a-Māui is a headland at the southeastern extremity of Hawke's Bay on the east coast of New Zealand's North Island and sits at the end of an 8 kilometres (5.0 mi) peninsula which protrudes into the Pacific Ocean. It is 20 kilometres (12 mi) south-east of the city of Napier. Access to the Cape by road stops at Clifton, which is the departure point for many tourists. The Cape Kidnappers Golf Course lies between the headland and the nearby coastal community of Te Awanga. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 25 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22229282 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Tagasalinero, Inaanyahan kita muli na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia''']] ngayong 2021 naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Tatakbo ito sa buong buwan ng Nobyembre 2021. Maari kang makatanggap muli ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2021/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na at natapos mo na ang lahok mo, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2021-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong ka tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 31 Oktubre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Islamic ornament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Abu 'Inaniya.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Islamic ornament''' is the use of decorative patterns in Islamic art. They can be broadly divided into the arabesque, using curving plant-based elements, geometric patterns with straight lines or regular curves, and calligraphy, consisting of religious texts with stylised appearance, used both decoratively and to convey meaning. All three often involve elaborate interlacing. The three types of ornament are often used together. Islamic decoration has had a significant influence on European decorative artforms, especially as Western arabesque. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 1 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22272778 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Southern Crab Nebula]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Crab of the Southern Sky Hen 2-104.tif|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Southern Crab Nebula''' (or WRAY-16-47 or Hen 2-104) is a nebula in the constellation Centaurus. The nebula is several thousand light years from Earth, and its central star is a symbiotic Mira variable - white dwarf pair. It is named for its resemblance to the Crab Nebula, which is in the northern sky. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:13, 8 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22282200 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Netto Question]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Questão Netto 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Netto Question''' (Portuguese: Questão Netto) was the largest collective action for the liberation of slaves in the Americas. The lawsuit is related to the liberation of 217 slaves in Brazilian lands in the 1870s. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 15 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22333164 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casa Grande del Pueblo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plaza Murillo .jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Casa Grande del Pueblo''' (English: Great House of the People), is the Bolivian presidential residence that replaced the Palacio Quemado in 2018. Inaugurated on 9 August 2018 during the presidency of Evo Morales as the official residence of the President of Bolivia, the interim government of Jeanine Áñez reverted to occupying the Palacio Quemado from 2019 to 2020. Following the inauguration of Luis Arce on 8 November 2020, it has again become the residence of the president. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 22 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22360705 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:William Morrison (chemist)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Arntz and Morrison 1890.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''William Morrison''' (23 August 1855 – 29 August 1927) was a Scottish chemist. His background in chemistry piqued his interest in improving storage batteries. He concentrated on how to produce the most available energy for a unit of weight for efficiency in the working of an individual battery cell. Eventually, he developed storage batteries far more powerful than what had then been available. To demonstrate his batteries, Morrison installed 24 of them on a common horse-drawn carriage and attached an electric motor to the rear axle to be powered by them. Through various innovations, he developed the controls for the power used and the vehicle's steering so that the driver had complete control. Morrison invented the first practical self-powered four-wheeled electric carriage in the United States. His electric vehicle was the first to be driven in Chicago and in his hometown of Des Moines, Iowa. This electric horseless buggy of the late 19th century helped pave the way for the hybrid electric automobile of the 21st century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:54, 29 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22383453 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Madagascar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Maki.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The composition of '''Madagascar's wildlife''' reflects the fact that the island has been isolated for about 88 million years. The prehistoric breakup of the supercontinent Gondwana separated the Madagascar-Antarctica-India landmass from the Africa-South America landmass around 135 million years ago. Madagascar later split from India about 88 million years ago, allowing plants and animals on the island to evolve in relative isolation. As a result of the island's long isolation from neighboring continents, Madagascar is home to an abundance of plants and animals found nowhere else on Earth. Approximately 90 percent of all plant and animal species found in Madagascar are endemic, including the lemurs (a type of strepsirrhine primate), the carnivorous fossa and many birds. This distinctive ecology has led some ecologists to refer to Madagascar as the "eighth continent", and the island has been classified by Conservation International as a biodiversity hotspot. As recent as 2021, the "smallest reptile on earth" was also found in Madagascar, known as the Brookesia nana, or nano-chameleon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:13, 6 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Phromnia rosea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flatid leaf bugs and nymphs (Phromnia rosea).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Phromnia rosea''''', the flower-spike bug or the flatid leaf bug, is a species of planthopper in the family Flatidae. It is found in dry, tropical forests in Madagascar, and the adult insects are gregarious, the groups orienting themselves in such a way that they resemble a flower spike <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 13 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Great Meadow National Nature Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Velykyi Luh.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Great Meadow National Nature Park''' (Ukrainian: Великий Луг (національний природний парк)) (also, Velykyi Luh) covers historic steppe terrain in southeast Ukraine. It is on the south bank of the Dnieper River's Kakhovka Reservoir, which was created by the Dnieper Hydroelectric Station. The meadows and reed beds on the shore support one of the largest transmigration spots for birds in Eastern Europe <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:15, 20 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22450595 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luís Gama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Luiz Gama by Raul Pompeia 1882.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luís Gonzaga Pinto da Gama''' (Salvador, June 21, 1830 – São Paulo, August 24, 1882) was a Brazilian Rábula (self-taught lawyer), abolitionist, orator, journalist and writer, and the Patron of the Abolition of Slavery in Brazil. Born to a free black mother and a white father, he was nevertheless made a slave at the age of 10, and remained illiterate until the age of 17. He judicially won his own freedom and began to work as a lawyer on behalf of the captives, and by the age of 29 he was already an established author and considered "the greatest abolitionist in Brazil". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 27 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22472971 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas tree production]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Christmas tree farm East Lansing MI check for pine shoot beetles.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas tree production''' occurs worldwide on Christmas tree farms, in artificial tree factories and from native strands of pine and fir trees. Christmas trees, pine and fir trees purposely grown for use as a Christmas tree, are grown on plantations in many western nations, including Australia, the United Kingdom and the United States. In Australia, the industry is relatively new, and nations such as the United States, Germany and Canada are among world leaders in annual production. Great Britain consumes about 8 million trees annually, while in the United States between 35 and 40 million trees are sold during the Christmas season. Artificial Christmas trees are mostly produced in the Pearl River delta area of China. Christmas tree prices were described using a Hotelling-Faustmann model in 2001, the study showed that Christmas tree pr <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:42, 3 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lobster War]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conflit de la langouste entre la France et le Brésil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Brazilian Boeing B-17 flies over the French destroyer Tartu (D636) during the 1963 Lobster War.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Lobster War''' (also known as the Lobster Operation; Portuguese: Guerra da Lagosta; French: Conflit de la langouste) was a dispute over spiny lobsters which occurred from 1961 to 1963 between Brazil and France. The Brazilian government refused to allow French fishing vessels to catch spiny lobsters 100 miles (160 km) off the Brazilian northeast coast, arguing that lobsters "crawl along the continental shelf", while the French maintained that "lobsters swim" and that, therefore, they might be caught by any fishing vessel from any country. The dispute was resolved unilaterally by Brazil, which extended its territorial waters to a 200-nautical-mile (370 km; 230 mi) zone, taking in the disputed lobsters' bed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 10 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Henry Adams Thompson]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Henry A. Thompson.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Henry Adams Thompson''' (March 23, 1837 – July 8, 1920) was an American prohibitionist and professor who was the vice-presidential nominee of the Prohibition Party in 1880. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 17 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22614498 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:26, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:11, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:43, 14 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 21 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:27, 28 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 7 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:23, 14 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:29, 21 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 28 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 11 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 18 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 25 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 04:04, 2 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 9 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 16 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 30 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 6 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 13 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 20 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 27 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:51, 4 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 11 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 18 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 25 Hulyo 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 1 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 8 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 15 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:47, 22 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 29 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 5 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 19 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:07, 26 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:55, 10 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 17 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:52, 24 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:14, 31 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:23, 7 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 14 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 21 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 28 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 5 Disyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 9 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:38, 16 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 6 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 13 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 20 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 27 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:47, 6 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 13 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 20 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 27 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 24 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:24, 1 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 8 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:17, 15 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 29 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 5 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:07, 12 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 26 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 3 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:14, 17 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 24 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 31 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:14, 7 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:51, 14 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:32, 21 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 28 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 4 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 11 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:38, 18 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 16 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:50, 23 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 30 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:40, 8 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 13 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 04:07, 20 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 27 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 4 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:26, 11 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 18 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 25 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pax airship disaster]]'''<br /> <small>''([[:pt:Catástrofe do dirigível Pax]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sim new-mcclures-magazine 1902-09 19 5 (page 75 crop).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Pax''''' '''airship disaster''' was the explosion of the ''Pax'' airship on May 12, 1902, in Paris, which killed the Brazilian inventor Augusto Severo and the French mechanic Georges Saché. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:14, 8 January 2024 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26033876 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:11, 15 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 22 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:03, 29 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 5 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 07:01, 12 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:24, 19 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:30, 26 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 4 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 11 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 18 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:00, 25 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:15, 1 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:47, 8 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 15 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 22 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:32, 29 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 6 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:39, 13 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:31, 20 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:48, 27 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 3 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:29, 17 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:03, 24 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 1 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 8 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:15, 15 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 22 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 29 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 5 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 12 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 19 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:19, 26 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:42, 9 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:29, 23 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 30 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:16, 14 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 21 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 28 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:17, 4 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 11 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:53, 18 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 25 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:48, 2 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 9 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 16 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:55, 23 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:37, 30 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:56, 6 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 13 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 20 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:30, 27 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:21, 3 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 10 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 17 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 24 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:50, 3 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:51, 10 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 17 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 24 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:52, 31 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 7 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 14 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 21 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heritage preservation in South Korea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Korean.Dance-03.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The heritage preservation system of South Korea is a multi-level program aiming to preserve and cultivate Korean cultural heritage. The program is administered by the Cultural Heritage Administration (CHA), and the legal framework is provided by the Cultural Heritage Protection Act of 1962, last updated in 2012. The program started in 1962 and has gradually been extended and upgraded since then. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:57, 28 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lhamana]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:We-Wa, a Zuni berdache, weaving - NARA - 523796 (cropped).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lhamana''', in traditional Zuni culture, are biologically male people who take on the social and ceremonial roles usually performed by women in their culture, at least some of the time. They wear a mixture of women's and men's clothing and much of their work is in the areas usually occupied by Zuni women. Some contemporary lhamana participate in the pan-Indian two-spirit community. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:29, 5 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Gruppo del Sileno]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Parco3.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sileno ed Egle con Mnasilo e Cromi''', meglio noto come Gruppo del Sileno, è un monumento in marmo di Carrara, realizzato da Jean-Baptiste Boudard nel 1765 per il Giardino Ducale di Parma; sostituito nel 1991 con una copia in polvere di marmo e resina, l'originale si trova provvisoriamente nel chiostro della Fontana del monastero di San Paolo, in attesa della definitiva collocazione prevista all'interno del palazzetto Eucherio Sanvitale nel parco Ducale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 12 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28709947 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorrin A. Thurston]]'''<br /> <small>''([[:fi:Lorrin Thurston]])&#32;([[:ko:로린 A. 서스턴]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lorrinandrewsthurston1892.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lorrin Andrews Thurston''' (July 31, 1858 – May 11, 1931) was a Hawaiian citizen lawyer, politician, and businessman. Thurston played a prominent role in the revolution that overthrew the Hawaiian Kingdom to replace Queen Liliʻuokalani with the Republic of Hawaii, with discreet US support for which Congress much later apologized. He published the Pacific Commercial Advertiser (a forerunner of the present-day Honolulu Star-Advertiser), and owned other enterprises. From 1906 to 1916, he and his network lobbied with national politicians to create a national park to preserve the Hawaiian volcanoes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 19 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28731710 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lamiera bugnata]]'''<br /> <small>''([[:en:Tread plate]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Diamond Plate.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Una '''lamiera bugnata''' o mandorlata è una lamiera di metallo ottenuta dalla laminazione di una bramma attraverso rulli che, tramite punzonatura o goffratura, imprimono sulla lamina rilievi a forma di rombo o ellisse, detti bugne. Nel caso questi rilievi siano alternati singolarmente nei due assi, si parla di lamiera diamantata, mentre se le forme sono predisposte in maniera parallela per formare piccoli quadranti tra di loro tangenti, questo pattern viene identificato con il nome di mandorlato. We tend to ignore the fact that this type of plate is the only reason we don't slip when we walk on steel and wet or frozen surfaces. The Italian article it's short but quite complete, and has just the right amount of citations, unlike other poor languages' versions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 06:04, 26 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28751788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:39, 2 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 9 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 16 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:18, 23 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 30 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:10, 7 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:44, 14 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:28, 21 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:41, 28 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 4 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 11 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 18 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 25 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:40, 1 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:28, 8 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 15 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:45, 22 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 29 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:48, 6 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:06, 13 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 20 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:52, 27 Oktubre 2025 (UTC) |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Kumusta == Magandang araw, Tagasalinero! Kumusta ka na (po)? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 09:43, 31 Oktubre 2025 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 3 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 10 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 17 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 24 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 08:01, 1 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 8 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 15 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:26, 22 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 29 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:00, 5 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 12 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 19 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:06, 26 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 2 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:59, 9 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:45, 16 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:43, 23 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 2 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:31, 9 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 16 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:07, 23 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 30 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:27, 6 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:56, 13 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:34, 20 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 27 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:16, 4 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:54, 11 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:05, 21 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 25 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 1 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 8 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 15 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 22 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:44, 29 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:35, 6 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 13 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immigration to Switzerland]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In 2023, resident foreigners made up 26.3% of Switzerland's population. Most of these (83%) were from European countries. Italy provided the largest single group of foreigners, accounting for 14.7% of total foreign population, followed closely by Germany (14.0%), Portugal (11.7%), France (6.6%), Kosovo (5.1%), Spain (3.9%), Turkey (3.1%), North Macedonia (3.1%), Serbia (2.8%), Austria (2.0%), United Kingdom (1.9%), Bosnia and Herzegovina (1.3%) and Croatia (1.3%). Immigrants from Sri Lanka (1.3%), most of them former Tamil refugees, were the largest group of Asian origin (7.9%). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 20 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Study of Man's Impact on Climate]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> La '''Study of Man's Impact on Climate''' (traduisible en français par « Étude de l'impact de l'homme sur le climat ») est une conférence scientifique internationale consacrée à l'influence humaine sur le climat qui s'est tenue à Stockholm, en Suède, du 28 juin au 16 juillet 1971. Elle aborde diverses hypothèses parmi lesquelles la destruction de la couche d'ozone et le réchauffement (ou refroidissement) climatique, établit l'état du savoir à leur sujet et, soulignant les nombreuses inconnues qui demeurent, appelle à consacrer davantage de fonds à la recherche scientifique sur le climat. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:00, 27 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30849684 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plot of Prats de Molló]]'''<br /> <small>''([[:ca:Fets de Prats de Molló]])&#32;([[:es:Complot de Prats de Molló]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''plot of Prats de Molló''' was an attempted military invasion of Catalonia carried out from France to achieve its independence planned by Francesc Macià and the leadership of the Estat Català party, discovered and aborted in 1926. The plan consisted of the penetration of two columns (one from Saint-Laurent-de-Cerdans, the other from Coll d'Ares), which were to occupy Olot and proclaim the Catalan Republic. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:11, 3 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30879613 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Composizione VII]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Composition VII - Wassily Kandinsky, GAC.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Composizione VII''' (Композиция VII o Zu Komposition 7) è un olio su tela del 1913, realizzato dal pittore russo Vasilij Vasil'evič Kandinskij e conservato nella Galleria Tret'jakov di Mosca. Prodotto centrale del pittore russo nel periodo 1910-1915, essa è considerata l'opera che certificò la raggiunta maturità creativa da parte di Kandinskij, rappresentando anche l'apice della sua energia creativa. È considerato il più rappresentativo tra i lavori completati durante l'anno del successo internazionale dell'artista, simboleggiando il punto di emancipazione definitivo dell'Astrattismo. Opera più grande mai realizzata dall'artista per dimensione, facente parte della serie denominata Composizioni, rappresenta un'allegoria dell'Apocalisse, di cui riprende il tema e lo propone in una versione astratta, trasfigurata dalla realtà in una forma composta da sole linee e colori. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 10 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30889664 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Divorce in Poland]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Divorce in Poland''' occurs at a rate slightly below that of the average for Europe. In the Polish legal system, divorce proceedings fall within the exclusive jurisdiction of the civil court; there is no legal basis for resolving a marriage through the agreement of the spouses or through administrative procedures. Divorce requests are assessed by the court, in accordance with the positive and negative prerequisites set in the relevant law. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 17 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30927700 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the Macedonian Revolutionary Struggle]]'''<br /> <small>''([[:mk:Ден на македонската револуционерна борба]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Day of the Macedonian Revolutionary Struggle''' (Macedonian: Ден на македонската револуционерна борба),[1] also known as Day of VMRO, is a national holiday which is celebrated on October 23 in North Macedonia. In 2007, the holiday was voted into law as a new national holiday. It is a non-working day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:15, 24 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30927700 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wimmen's Comix]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Wimmen's Comix''''', later retitled (respelled) as Wimmin's Comix, is an influential all-female underground comics anthology published from 1972 to 1992. Though it covered a wide range of genres and subject matters, Wimmen's Comix focused more than other anthologies of the time on feminist concerns, homosexuality, sex and politics in general, and autobiographical comics. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 31 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30988228 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulet affair]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulet affair''', also known as British Hawaii, was the insubordinate five-month occupation of the Hawaiian Kingdom in 1843 by British naval officer Captain Lord George Paulet, of HMS Carysfort. It was ended by the arrival of American warships sent to defend Hawaii's independence. The British government in London did not authorise the move and it had no official status. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 7 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30993988 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:No-AI label]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:No AI Sign.svg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''no-AI label''' is a label used on a product to signify that it was not made using generative AI. Phrases on the labels include but are not limited to "human-made", "proudly human" and "AI-free". Some organisations that provide the labels allow product creators to download and use their no-AI labels for free, while others charge creators for analysing the content and allowing the use of the labels if the organisation believes that no AI was used. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 14 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31028050 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Scotty (dinosaur)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Scotty Tyrannosaurus.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Scotty''' is the nickname for the Tyrannosaurus rex fossil, catalogued as RSM P2523.8, that was discovered in Saskatchewan, Canada in 1991.[3] The fossilised remains were painstakingly removed, almost completely by hand, over two decades from the rock in which they were embedded. When the preparation was complete in 2011, an around 65% complete T. rex skeleton was revealed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:02, 21 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31045260 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Descartes Highlands]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Apollo 16 landingsite.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Descartes Highlands''' is an area of lunar highlands located on the near side that served as the landing site of the American Apollo 16 mission in early 1972. The Descartes Highlands is located in the area surrounding Descartes crater, after which the feature received its name <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 28 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31087748 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Battaglia del pastificio]]'''<br /> <small>''([[:en:Battle of Checkpoint Pasta]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:OTO Melara Somalia 1993.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> La '''battaglia del pastificio''', talvolta chiamata anche battaglia del checkpoint Pasta, fu uno scontro a fuoco verificatosi a Mogadiscio tra le truppe italiane e le milizie Mooryaan somale del generale Aidid ed è ricordata per essere stata la prima battaglia che vide impiegati i militari dell'Esercito Italiano dalla fine della seconda guerra mondiale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:39, 5 Oktubre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31108366 --> e9utls99tfcu9z4i57efhg606w85kpr 0 297344 2232054 2231353 2026-10-06T09:43:11Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232054 wikitext text/x-wiki Ang '''1996 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong ''[[1996]]''. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] (hanggang Oktubre 10), [[Ernesto Maceda]] (simula Oktubre 10) * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Enero=== * [[Enero 22]] – Isang gunboat ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang nakipaglaban sa tatlong sasakyang-dagat ng [[Hukbong Dagat ng Tsina|Hukbong Dagat ng Tsina]] malapit sa [[Bahura ng Panganiban]] sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], na siyang unang marahas na komprontasyong militar na kinasasangkutan ng dalawang bansa at lalong nagdulot ng patuloy na krisis sa [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|diplomatikong]].<ref>—''[https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html "Tinatapakan ng Maynila ang mga itlog sa Tsina dahil sa pagbagsak ng barko"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202222055/https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html|date=Pebrero 2, 2023}}'' [[The Christian Science Monitor]]. 02-02-1996.<br />—''[https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes "Timeline: Mga Alitan sa Maritima ng Tsina (1895–2020)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727042932/https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes|date=Hulyo 27, 2022}}'' [[Konseho sa Ugnayang Panlabas]].<br />Lahat ay nakuha noong 01-31-2022.</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 14]] – Sumiklab ang marahas na sagupaan sa pagitan ng mga sundalong Pilipino at [[Mga Vietnamese na taga-bangka]], habang tinatangka ng gobyerno ng Pilipinas na sapilitang pauwiin ang daan-daang Vietnamese na naghahanap ng asylum. * [[Pebrero 18]] – Ang siksikang barkong ''ML Gretchen I'', na naglalakbay mula sa [[Cebu]], ay tumaob at lumubog sa pasukan ng daungan ng [[Cadiz, Negros Occidental|Cadiz]], [[Negros Occidental]]; sa pagtatapos ng buwan, limampu't isang tao ang naiulat na namatay. Nangyayari ito kapag ang mga pasahero ay lumipat sa isang gilid upang maiwasan ang matataas na alon.<ref name=":0">{{Banggitin ang aklat|pamagat = 1997 INTERNATIONAL YEAR BOOK (Sumasaklaw sa Taon 1996)|publisher = COLLIER NEWFIELD, INC.|taon = 1997|lokasyon = New York, NY}}</ref><ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Marso 1, 1996 |title=Ferry of Disgrace |url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714020530/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |url-status=dead |archive-date=Hulyo 14, 2024 |work=[[Asiaweek]] |access-date=Hulyo 13, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 19, 1996 |title=Mga Maikling Balita sa Mundo: Halos 50 Pinaniniwalaang Patay Nang Lumubog ang Ferry ng Pilipinas |url=https://www.nytimes.com/1996/02/19/world/world-news-briefs-nearly-50-believed-dead-as-philippine-ferry-sinks.html |agency=[[Reuters]] |via=[[The New York Times]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 18]] – [[Sunog sa Ozone Disco Club|Sinunog ang Ozone Disco]] sa [[Lungsod ng Quezon]], na ikinamatay ng 162 bisita kabilang ang mga mag-aaral na nagtapos sa kolehiyo at 95 iba pa ang nasugatan. Ang insidente ay opisyal na kinilala bilang ang pinakamalalang sunog sa kasaysayan ng Pilipinas, at kabilang sa 10 pinakamalalang sunog sa nightclub sa mundo.<ref name="Ryr96">{{Cite web|url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|title=Pagbabalik-tanaw: Pinakamalalaking balita noong 1996 nang unang mag-host ang PH ng APEC|last=Punzalan|first=Ronnie|date=Nobyembre 12, 2015|website=[[Rappler]]|access-date=Hunyo 4, 2018|archive-date=Mayo 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502214058/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|url-status=live}}</ref><ref>{{Banggitin ang web|url=https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|title=Trahedya ng sunog: Pagkamatay at pagkawasak sa Pilipinas|last=Mayuga|first=Jonathan|date=Marso 21, 2018|website=[[BusinessMirror]]|access-date=Setyembre 11, 2019|archive-date=Marso 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324230533/https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|url-status=live}}</ref><ref>''[https://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html "Hindi bababa sa 150 ang namatay sa sunog sa disco sa Maynila"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010172559/http://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html|date=Oktubre 10, 2017}}'' [[The New York Times]]. Marso 19, 1996. Nakuha noong Abril 25, 2021.</ref>{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} * [[Marso 24]] – Isang [[sakuna sa pagmimina ng Marcopper|sakuna sa pagmimina]] ang naganap sa islang probinsya ng [[Marinduque]] nang ang mga natitirang dumi ng minahan mula sa drainage ng Marcopper Mining Corporation ay tumagas sa ilog at natapon sa dagat.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} ===Hunyo=== * [[Hunyo 13]] – Si Retiradong P/Col. [[Rolando Abadilla]], [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|administrasyong Marcos]], ay pinaslang sa [[Lungsod ng Quezon]]. Inako ng Komunistang [[Alex Boncayao Brigade]] ang responsibilidad. Lima sa pitong akusado ay nahatulan noong 1999.<ref name="dRA">—''[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404182820/https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5|date=Abril 4, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />—''[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307162157/http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/|date=Marso 7, 2022}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>''[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171050/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/|petsa=Abril 5, 2023}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo 24]]–[[Hulyo 25|25]] – Bumuhos ang ulan at pagbaha kay [[Bagyong Gloria (1996)|Bagyong Gloria]] na ikinamatay ng halos 60 katao sa [[Luzon]] at [[Mindoro]] Islands.<ref name=":0" /> * [[Hulyo 31]] – Si [[Sarah Balabagan]], isang [[Manggagawang Pilipino sa Ibang Bansa|migrante]] na sinentensiyahan at ikinulong sa [[United Arab Emirates]] nang halos dalawang taon dahil sa pagpatay sa kanyang amo sa pagtatanggol sa sarili, ay pinalaya; Babalik siya sa bansa kinabukasan.<ref name="Ryr96" /><ref>Paglaya mula sa bilangguan at pagbabalik ni S. Balabagan sa Pilipinas:<br />—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4 "Pilipinas: Bumalik sa bahay ang isang Pilipina matapos mapalaya mula sa kulungan ng UAE"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP Archive]]. Agosto 1, 1996.<br />—''[https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/ "Bumalik ang Kasambahay, Nakaligtas sa Sentensyang Kamatayan. Pinatay ng 17-Taong-gulang ang Kanyang Arabong Amo Habang Tinatangkang Panggagahasa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP News]] sa pamamagitan ng [[The Spokesman-Review]]. Agosto 2, 1996.<br />—''[https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037 "Bumalik sa Bahay ang Isang Kasambahay sa Pilipinas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182907/https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037|date=Agosto 3, 2022}}'' Balita sa Migrasyon (Tomo 3, Blg. 9), [[Unibersidad ng California, Davis]]. Setyembre 1996.<br /><br />Tungkol kay S. Balabagan:<br />—''[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinyon) "The story of Sarah Balabagan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120082606/https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan|date=Enero 20, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. Set. 11, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 2, 2022.</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 1]] – Mabuhay, lumipat sa bago nitong orbital slot. Ang Mabuhay satellite, na dating pinangalanang [[Palapa satellite|Palapa B-2P]], ay nakuha ng [[Mabuhay Korporasyon ng Satelit|Mabuhay Korporasyon ng Satelit ng Pilipinas]] noong mas maagang petsa ngayong taon. Ang Mabuhay ay naging isa sa mga nilalang na pagmamay-ari ng isang Pilipinong entidad.<!---Ang Mabuhay ay naiiba sa Agila-2 o Mabuhay 1, na inilunsad noong nakaraang taon (1997) at ang unang Pilipinong satellite na inilunsad sa kalawakan---><ref>{{cite news|title=Mabuhay acquires Indon satellite;set new orbit|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|work=Manila Standard|date=Hulyo 25, 1996|access-date=Setyembre 20, 2016|archive-date=Abril 29, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429204851/https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nakuha ng Mabuhay ang Pasifik Satellite|url=http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|website=Telecompaper|access-date=Hunyo 30, 2014|date=Agosto 6, 1996|archive-date=Setyembre 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125527/http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Palapa B-2P|url=http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|website=Weebau Space Encyclopedia|access-date=Hunyo 30, 2014|archive-date=Pebrero 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222162650/http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|url-status=live}}</ref> * [[Agosto 10]] – Ang [[Sagay, Negros Occidental|Sagay]] ay nagiging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8192''. ===Setyembre=== * [[Setyembre 2]] – [[1996 Pangwakas na Kasunduan sa Kapayapaan|Isang permanenteng kasunduan sa kapayapaan ang nilagdaan]] sa [[Palasyo ng Malacañang]] sa pagitan ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] at ng [[Moro National Liberation Front]].<ref name="Ryr96" /><ref>''[https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement "Pangwakas na Kasunduan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221010153054/https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement |date=Oktubre 10, 2022 }}'' Matrix ng Kasunduan sa Kapayapaan, [[University of Notre Dame]]. 2015. Nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre 3]] – Pinawalang-sala ng hukuman si [[San Ildefonso, Bulacan]], alkalde Honorato Galvez kaugnay ng [[pagpatay]] kay Alvin Vinculado at pananakit sa kanyang kapatid.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite news |date=Enero 3, 1997 |title=Transcript — Walang komento si Alkalde Galvez sa hakbang ng DOJ |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpjan03.html |work=[[TV Patrol]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Enero 3, 1997 |title=Transcript — Walang imik si Galvez sa petisyon ng DOJ |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan03.html |work=[[The World Tonight (programa sa TV sa Pilipinas)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> ===Nobyembre=== * Ipinagbabawal ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pambansang pamahalaan]] kay [[José Ramos-Horta]] ng [[Indonesia]], isang pinuno ng [[Kalayaan ng Timor-Leste|Kalayaan ng Timor]] at nagwagi ng [[Nobel Peace Prize]], na makapasok sa bansa. Ito ang pangalawang pagkakataon na siya ay pinagbawalan simula noong 1994.<ref>{{cite news |date=Enero 8, 1997 |title=Transcript — Hindi Na Pumasok sa RP ang Nobel Laureate na si Ramos-Horta |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan08.html |work=[[The World Tonight (Philippine TV program)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Nobyembre 24]]–[[Nobyembre 25|25]] – [[APEC Pilipinas 1996|ika-8]] Ang [[Asia-Pacific Economic Cooperation]] (APEC) Summit ay ginanap sa [[Subic, Zambales]]; ang unang pagkakataon na nag-host ang bansa ng kaganapan.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} ===Disyembre=== * [[Disyembre 7]] – Ang [[Marikina]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8223'' na inaprubahan noong Nobyembre 6.<ref>{{Banggitin ang web|title=Ang Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|url=https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Marikina - Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211131149/https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html |archive-date=Disyembre 11, 2021 }}</ref> * [[Disyembre 10]] – Tinanggihan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon mula sa [[Komisyon ng Pangulo para sa Mabuting Pamahalaan]] na panatilihin ang limang indibidwal na itinalaga sa 15-miyembrong lupon ng mga direktor ng [[San Miguel Corporation]], na nagpapahintulot sa dating kroni ni Marcos na si [[Danding Cojuangco]] na mabawi ang kanyang mga bahagi, kabilang ang kumpanya, na kinuha ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] pagkatapos ng [[Rebolusyong People Power|ang pagpapatalsik kay Pangulong Ferdinand Marcos noong 1986]].<ref>{{cite news |date=Disyembre 10, 1996 |title=Transcript — Pinayagan siya ng Korte Suprema na mabawi ang SMC |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec10.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Disyembre 13]] – Inaresto ng pulisya si Arnold Salazar, umano'y pinuno ng [[Alex Boncayao Brigade]], sa isang drug bust sa [[Cubao, Quezon City]]. Si Salazar ay pinaghihinalaang pumatay kay Rey dela Cruz, kapitan ng barangay ng [[Quiapo, Maynila]], at sa dating koronel ng pulisya na si Reynaldo Dino noong 1990.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Disyembre 13, 1996 |title=Transcript — Natumba ang ulo / Jueteng |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/tvpdec13.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Disyembre 13, 1996 |title=Transcript — Ipapasa ang Senado / Inaresto ang ABB |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec13.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Disyembre 20]]: ** Ang Korte Suprema, na kumikilos batay sa isang petisyong inihain ni senador [[Miriam Santiago]], ay naglabas ng [[temporary restraining order]] sa PIRMA, na nagsususpinde sa signature campaign para sa susog sa konstitusyon at pag-aalis ng mga limitasyon sa termino ng mga halal na opisyal.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Pinigil ng Korte Suprema |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/tvpdec20.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Dumanas ng balakid dahil sa TRO |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec20.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> ** Humigit-kumulang 300 empleyado mula sa [[Germany|Aleman]] na kumpanyang [[Telefunken]] Microelectronics, sa pangunguna ng kaliwang lider ng mga manggagawa na si [[Filemon Lagman]], ang pumasok nang walang ingat sa establisyimento ng [[Kagawaran ng Paggawa at Empleo]] at kinuha ang [[Kalihim ng Paggawa at Employment (Philippines)|tanggapan ng kalihim]] upang hilingin ang paglutas ng kanilang isang taong hindi pagkakaunawaan sa kanilang employer at ang kanilang pagbabalik sa trabaho,<ref name="twt1220">{{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Pagtaas ng sahod / Pagkuha ng DOLE? |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec20.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 24, 1996 |title=Transcript — Mga kakaibang manggagawa |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec24.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> na sumasakop dito nang halos isang linggo.<ref>{{cite news |date=Disyembre 26, 1996 |title=Transcript — Mga manggagawa sa Telefunken |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec26.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Disyembre 30]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang apat na panukalang batas, kabilang ang huling yugto ng ''Batas sa Istandardisasyon ng Salary'', ang pagtaas ng mga alokasyon ng internal revenue para sa mga lokal na yunit ng pamahalaan, ang pagpapalawak ng [[Hukuman ng Pag-aapela]], at ang pagpapalawig ng ''Alien Social Integration Act'' sa loob ng isang taon.<ref>{{cite news |date=Disyembre 30, 1996 |title=Transcript — Emergency meet / Mga panukalang batas na nilagdaan |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec30.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> ==Telebisyon== ===Pangunahing Palabas=== {| class="wikitable" ! Petsa ! Palabas |- | Pebrero 12 | ''TV Patrol General Santos'' sa ABS-CBN TV-3 General Santos |- | Pebrero 18 | ''Sunday's Big Showdown'' sa IBC 13 |- | rowspan="4" | Pebrero 19 | ''Cool Detective'' sa IBC 13 |- |''Monday's Movie Magic'' sa IBC 13 |- |''[[The Equalizer (serye sa TV noong 1985)|The Equalizer]]'' sa IBC 13 |- |''Mainit na Bagay'' sa IBC 13 |- |Pebrero 20 |''MVTV'' sa IBC 13 |- | rowspan="6" |Pebrero 21 |''[[The Mobile Cop Jiban|Jiban]]'' sa IBC 13 |- |''[[YuYu Hakusho|Ghost Fighter]]'' sa IBC 13 |- |''[[Amazing Stories (seryeng pantelebisyon noong 1985)|Amazing Stories]]'' sa IBC 13 |- |''[[The Naked Truth (seryeng pantelebisyon)|The Naked Truth]]'' sa IBC 13 |- |''[[The Single Guy]]'' sa IBC 13 |- |''Cinema Scoop'' sa IBC 13 |- | rowspan="3" | Pebrero 22 | ''Premier Night Telecine'' sa IBC 13 |- |''[[Party of Five]]'' sa IBC 13 |- | ''Pillow Talk'' sa IBC 13 |- |Pebrero 23 |''Rated E'' sa IBC 13 |- | Marso 4 | ''[[Blow by Blow (programang boksing sa Pilipinas)|Blow by Blow]]'' sa IBC 13 |- | Marso 11 | ''[[Marimar]]'' sa RPN 9 |- | rowspan="3" | Marso 12 | ''[[The Neverending Story (seryeng pantelebisyon)|The Neverending Story]]'' sa RPN 9 |- |''[[Kung Fu: The Legend Continues]]'' sa RPN 9 |- | ''[[Chicago Hope]]'' sa RPN 9 |- |rowspan=3 | Marso 13 | ''[[Friends]]'' sa ABC 5 |- | ''[[Extreme (seryeng pantelebisyon noong 1995)|Extreme]]'' sa ABC 5 |- | ''[[Something Wilder]]'' sa ABC 5 |- |rowspan=1 | Marso 21 | ''[[seaQuest DSV|SeaQuest 2032]]'' sa RPN 9 |- | Abril 7 | ''Sunday Night Specials'' sa ABC 5 |- | Abril 8 | ''[[Lyra (seryeng pantelebisyon)|Lyra]]'' sa GMA 7 |- | Abril 12 | ''Friday Box Office'' sa ABC 5 |- | Abril 13 | ''Saturday Night Blockbusters'' sa ABC 5 |- |rowspan=3 | Abril 15 | ''[[Tierra Sangre]]'' sa PTV 4 |- | ''[[Mukha ng Buhay]]'' sa PTV 4 |- | ''[[The Kris Aquino Show|Kris]]'' sa PTV 4 |- | Abril 27 | ''[[Creepy Crawlers (serye sa TV)|Creepy Crawlers]]'' sa ABC 5 |- | Abril 28 | ''[[Familia Zaragoza]]'' sa ABS-CBN 2 |- | rowspan="2" | Mayo 1 | ''[[The World Tonight]]'' sa Sarimanok News Network |- | ''Sarimanok Network News'' sa Sarimanok News Network |- | Mayo 4 | ''[[The World Tonight]]'' (Edisyon sa Weekend) sa Sarimanok News Network |- | Mayo 5 | ''Partners Mel and Jay'' sa GMA 7 |- | Mayo 6 | ''D.A.T.S.'' sa GMA 7 |- | Mayo 9 |''[[Usapang Business]]'' sa ABS-CBN 2 |- | rowspan="2" | Mayo 12 | ''Super Games'' sa GMA 7 |- | ''Eezy Dancing'' sa ABC 5 |- | Mayo 13 | ''Good Evening Please'' sa ABC 5 |- | Mayo 18 | ''Wild About Wheels'' sa ABC 5<ref>{{cite web|title='Wild About Wheels' mapapanood na ngayon sa TV |url=https://news.google.com.ph/newspapers?id=l5kVAAAAIBAJ&sjid=ggsEAAAAIBAJ&pg=6665%2C2700726|publisher=Manila Standard|access-date=Marso 8, 2020|date=Mayo 17, 1996}}</ref> |- | Mayo 24 | ''XYZ: Young Women's TV'' sa PTV 4<ref>Dipasupil, E. G. (Ed.). "Ang kapatiran sa TV." Manila Standard (Mayo 24, 1996), X(101), p. 31. Nakuha noong Mayo 7, 2018.</ref> |- | Mayo 25 | ''[[Wow Mali]]'' sa ABC 5 |- | Mayo 26 | ''Love Bytes'' sa ABC 5 |- | Mayo 31 | ''[[Super Laff-In]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Hunyo 1 | ''The Weekend News'' sa ABS-CBN 2 at Sarimanok News Network |- | Hunyo 3 | ''Alas Singko Y Medya'' sa ABS-CBN 2 |- | Hunyo 15 | ''[[Gimik]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Hulyo 1 | ''TV Patrol Naga'' sa ABS-CBN TV-11 Naga |- |rowspan=2| Hulyo 8 | ''[[Dateline Philippines]]'' sa Sarimanok News Channel |- | ''[[Balitang K]]'' sa [[ABS-CBN|ABS-CBN 2]] |- |rowspan=2| Hulyo 22 | ''[[María Mercedes (telenovela)|María Mercedes]]'' sa ABS-CBN 2 |- | ''[[South of Sunset]]'' sa ABC 5 |- | Agosto 3 | ''[[Central Park West (serye sa TV)|Central Park West]]'' sa RPN 9 |- | Agosto 8 | ''[[Babylon 5]]'' sa RPN 9 |- | Agosto 11 | ''[[Space: Above and Beyond]]'' sa RPN 9 |- | rowspan="6" | Agosto 12 | ''[[The Kris Aquino Show|Kris]]'' sa GMA 7 |- | ''Maja the Bee'' sa GMA 7 |- | ''ETChing: Entertainment Today with Lyn Ching'' sa GMA 7 |- | ''[[Mia Gracia]]'' sa GMA 7 |- |''[[Tierra Sangre]]'' sa RPN 9 |- |''[[Mukha ng Buhay]]'' on RPN 9 |- | rowspan="2" | Agosto 26 | ''[[Canción de amor|Cancion de Amor]]'' sa RPN 9 |- | ''[[Acapulco, cuerpo y alma|Acapulco, Cuerpo y Alma]]'' sa RPN 9 |- | rowspan="3" |Setyembre 2 | ''[[Anime Himitsu no Hanazono|Mary and the Secret Garden]]'' sa ABS-CBN 2 |- | ''[[Ilusiones]]'' sa ABS-CBN 2 |- | ''The Quantum Channel'' sa ABS-CBN 2 |- |Setyembre 10 | ''1896'' sa ABC 5<ref>{{cite news |date=Setyembre 3, 1996 |title=Pagsusulit sa Kasaysayan sa ABC |url=https://books.google.com/books?id=WpQVAAAAIBAJ&pg=PA26 |access-date=Hunyo 10, 2024 |work=[[Manila Standard]] |publisher=Kamahalan Publishing Corporation |page=26B}}</ref> |- | Oktubre 7 | ''TV Patrol Dagupan'' sa ABS-CBN TV-32 Dagupan |- | Oktubre 11 | ''[[Mighty Morphin Alien Rangers]]'' sa ABS-CBN 2 |- | rowspan="2" | Oktubre 14 | ''[[Simplemente María (1989 TV series)|Simplemente Maria]]'' sa RPN 9 |- | ''News 23'' sa Studio 23 |- | Oktubre 21 | ''[[María la del Barrio|Maria la del Barrio]]'' sa RPN 9 |- | Nobyembre 9 | ''[[Ora Engkantada]]'' sa RPN 9 |- | Nobyembre 10 | ''[[Anna Karenina (1996 TV series)|Anna Karenina]]'' on GMA 7 |- | rowspan="3" | Nobyembre 11 | ''[[Agujetas de color de rosa|Agujetas de Color de Rosa]]'' sa GMA 7 |- |''[[Ms. D]]'' sa GMA 7 |- | ''[[Flames|Mga Apoy]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Nobyembre 18 | ''[[Today with Kris Aquino]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Nobyembre 28 | ''Public Life with Randy David'' sa GMA 7 |- | Disyembre 9 | ''[[GoBingo]]'' sa GMA 7 |} ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Tinalo ng [[Philippine Basketball Association|Mga Maggagatas ng Alaska]] ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]], 93-92 sa overtime upang manalo sa [[1996 PBA All-Filipino Cup finals]]. * [[Hulyo 19]]–[[Agosto 4]] – Kalahok ang Pilipinas sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996]] sa [[Atlanta]], Georgia, Estados Unidos at nasa ika-61 pwesto. Natanggap ng atletang si [[Mansueto Velasco]] ang kanyang medalyang pilak at pumangalawa sa [[boksing]].<ref name="Ryr96" />{{Verify source|date=Hunyo 2018}} * [[Setyembre 10]] – Nanalo ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Milkmen]] laban sa [[Philippine Basketball Association|Mga Masters ng Zoom ng Formula Shell]], at nakuha ang kanilang pangalawang kampeonato para sa season.<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105%2C1638364 Nanalo ang Alaska ng korona sa PBA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171143/https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105,1638364 |date=Abril 5, 2023 }}, Jimbo Gulle, Manila Standard, Setyembre 11, 1996</ref> * [[Disyembre 17]] – Nanalo ang [[Philippine Basketball Association|Mga Maggagatas ng Alaska]] sa inaasam na grandslam,<ref name="Ryr96" /> na nagwagi sa serye laban sa [[Ginebra San Miguel]], 4-1.{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} ==Konsiyerto== * [[Disyembre 8]]–[[Disyembre 10|10]] – [[Michael Jackson]] HIStory World Tour: Asiaworld City, ay ginanap sa [[Parañaque]]<ref>{{Banggitin ang web |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |title=Si Michael Jackson ay nasa Maynila noong '96 |date=Hunyo 26, 2009 |website=ABS-CBN News |access-date=Marso 16, 2022 |archive-date=Abril 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405171144/https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |url-status=dead }}</ref> ==Kapanganakan== ====Enero==== * [[Enero 3]] – Calvin Oftana, basketball player * [[Enero 6]] – [[Elisse Joson]], actress and model * [[Enero 9]] – Robb Guinto, model, actress, and social media influencer * [[Enero 10]] – Joshua Pacio, mixed martial artist at kasalukuyang MMA World Champion * [[Enero 15]] – Julian Estrada, aktor * [[Enero 17]] – Carl "Paps Chui" Chuidian, food vlogger * [[Enero 21]] – Hannah Arnold, beauty queen * [[Enero 22]] – [[Khalil Ramos]], actor and singer ====Pebrero==== * [[Pebrero 15]] – Skusta Clee, rapper, miyembro ng Ex Battalion * [[Pebrero 18]] – Elle Villanueva, actress and model * [[Pebrero 23]] – Mark Alcala, politiko, basketbolista * [[Pebrero 27]]; ** Eris Aragoza, mang-aawit, punong abala ** Jiad Arroyo, indi aktor, modelo ====Marso==== * [[Marso 16]] - Kaila Estrada, aktres * [[Marso 26]] – [[Kathryn Bernardo]], aktres ====Abril==== * [[Abril 2]] – Kib Montalbo, manlalaro ng basketbol * [[Abril 3]] – DJ Loonyo, disc jockey * [[Abril 12]] – Charlie Dizon, aktres * [[Abril 16]] – [[Vitto Marquez]], mananayaw at aktor * [[Abril 20]] – [[Miggy Tolentino]], aktor at kontestant ng That's My Bae * [[Abril 26]] – Dempsey Reyes, mamamahayag (''[[Philippine Daily Inquirer]]'') (namatay noong 2026) ====Mayo==== * [[Mayo 6]] – Maria Luisa Varela, beauty queen * [[Mayo 8]] – Trina Candaza, content creator * [[Mayo 10]] – [[Anjo Damiles]], aktor * [[Mayo 13]] – [[Bruno Gabriel]], aktor, punong-abala * [[Mayo 14]] – Jessica Villarubin * [[Mayo 21]] – [[Jay Arcilla]], aktor * [[Mayo 22]] – [[Andrei King]], modelo * [[Mayo 28]] – [[Maru Delgado]], mananayaw ====Hunyo==== * [[Hunyo 1]]; ** Dawn Macandili, volleyball player ** [[Nikki Co]], aktor at mananayaw * [[Hunyo 2]] – [[Morissette]], aktres at mang-aawit * [[Hunyo 3]] – Prince de Guzman, cosplayer at bloger * [[Hunyo 9]] – Marvelous Alejo, aktres at mang-aawit * [[Hunyo 18]] – Jupheter Franco, modelo * [[Hunyo 24]] – Jan Echavarria, mang -aawit * [[Hunyo 30]] – Sarina Bolden, footballer ** [[Ali Asistio]], Indie aktor at punong-abala ====Hulyo==== * [[Hulyo 4]] – [[Gab Bayan]], Politiko, mananayaw, aktor at modelo * [[Hulyo 20]] – [[Sue Ramirez]], aktres * [[Hulyo 22]] – [[Jane Oineza]], aktres * [[Hulyo 23]] – Viy Cortez, vlogger * [[Hulyo 28]] – [[Yasser Marta]], aktor ====Agosto==== * [[Agosto 2]] – Benz Sangalang, indie aktor * [[Agosto 9]] – [[Sanya Lopez]], aktres * [[Agosto 13]] – [[Thea Tolentino]], aktres * [[Agosto 15]]: ** [[Analyn Barro]], aktres ** [[Chienna Filomeno]], aktres ** Flow G, rapper * [[Agosto 17]] – [[Ella Cruz]], aktres * [[Agosto 26]] – [[Faye Lorenzo]], aktres * [[Agosto 30]]; **Ryan Boyce, modelo **Kenneth Cruz, modelo ====Setyembre==== * [[Setyembre 4]] – Sisi Rondina, volleyball player * [[Setyembre 6]] – [[Royce Cabrera]], aktor * [[Setyembre 8]] – [[Krystal Reyes]], aktres at bloger * [[Setyembre 13]] – CJ Navato, aktor * [[Setyembre 15]] – [[Jachin Manere]], modelo * [[Setyembre 20]] – Drei Arias, modelo * [[Setyembre 24]] – [[Jovani Manansala]], aktor * [[Setyembre 27]] - Remedy Rule, manlalangoy ====Oktubre==== * [[Oktubre 17]] – [[Karen Reyes]], aktres at mananayaw * [[Oktubre 24]] – Bernald Vaflor, modelo * [[Oktubre 26]] – [[Ronnie Alonte]], aktor at mananayaw ====Nobyembre==== * [[Nobyembre 4]] – [[Michael Christian Martinez]], figure skater * [[Nobyembre 7]] – Luke Gebbie, swimmer * [[Nobyembre 11]] – Mimiyuuuh, vlogger * [[Nobyembre 14]] – [[Rabiya Mateo]], aktres, modelo at beauty pageant titleholder * [[Nobyembre 28]] – Tom Doromal, actor and dancer ====Disyembre==== * [[Disyembre 7]] – Kamille Filoteo, Aktres at mananayaw * [[Disyembre 13]] – Jenelyn Olsim, mixed martial artist * [[Disyembre 17]] – Thirdy Ravena, basketball player * [[Disyembre 11]] – Kelley Day, modelo at mananayaw * [[Disyembre 22]]: ** [[Makisig Morales]], aktor ** Joao Constancia, aktor at miyembro ng BoybandPH ** Christian Mae Sajulan, guro at social media influencer * [[Disyembre 25]] – [[Ivana Alawi]], aktres at bloger ==Kamatayan== * [[Enero 7]] – [[Bienvenido Santos]], Pilipino-Amerikanong manunulat ng kathang-isip, tula, at di-kathang-isip. (ipinanganak noong 1911) * [[Marso 17]] – [[Rey Cuenco]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1960) * [[Mayo 24]] – Joseph Cipcon, Bokalista ng Banda (Pryzm) (ipinanganak noong 1961) * [[Hunyo 2]] – [[Ishmael Bernal]], direktor ng pelikula, entablado at telebisyon, aktor at screenwriter ng Pilipino (ipinanganak noong 1938) * [[Hunyo 13]] – Rolando Abadilla, [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|rehimeng Marcos]]<ref name="dRA" /> (ipinanganak noong 1942) * [[Agosto 11]] – [[Ambrosio Padilla]], manlalaro ng basketball at senador (ipinanganak noong 1910) * [[Setyembre 18]] – [[Tomás Cloma]], abogado at negosyante (ipinanganak 1904) * [[Oktubre 17]] – Richie Fernando, S.J., [[Mga Pilipino|Pilipino]] [[Heswita]] [[kleriko]] at [[misyonero]] (ipinanganak noong 1970) * [[Oktubre 28]] – [[Irene R. Cortes]], Pilipinong hukom (ipinanganak noong 1921) * [[Nobyembre 2]] – [[Arnie Tuadles]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1956) * [[Nobyembre 27]] – [[Balot (artista)|Balot]], komedyante, aktor sa pelikula, telebisyon at entablado (ipinanganak noong 1926) == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Paksa ng Asya|1996 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1996 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 5b0aoass5ny2stdrg7h2nwnhyhlqbcg 0 297421 2232053 2231327 2026-10-06T09:41:49Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232053 wikitext text/x-wiki '''1995 sa Pilipinas''' detalyado ang mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong 1995. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] (hanggang Hunyo 9) [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] (simula Hulyo 24) ==Kaganapan== ===Enero=== * Enero 3 – Isang overloaded na pampasaherong bus ang bumagsak sa isang bangin sa [[Echague]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 31 at ikinasugat ng 36.<ref>[https://www.upi.com/Archives/1995/01/03/Philippine-bus-crash-kills-31/9680789109200/ "Philippine bus crash kills 31"] [[UPI]]. Nakuha noong Abril 19, 2021.</ref> * Enero 6 – Natuklasan ng pulisya ang tatawaging ''[[Proyektong Bojinka]]'' kasunod ng isang maliit na sunog sa isang gusali ng apartment sa [[Malate, Maynila]]. Ang nabigong plano ng mga militanteng Islamiko, na kalaunan ay naiulat na iniugnay sa [[Al-Qaeda]], ay nagplano na patayin si [[Pope John Paul II]] sa bansa at bombahin ang mga eroplano ng U.S. sa huling bahagi ng buwang iyon.<ref name="PV95" /><ref name="plotMLA">—[https://www.nytimes.com/1995/01/14/world/manila-reports-plot-by-muslims-to-kill-the-pope.html "Maynila Reports Plot by Muslims To Dead the Pope"] ''[[The New York Times]]''. Enero 14, 1995. —[https://www.rappler.com/newsbreak/80492-pope-john-paul-assassination-plot/ "Plano para patayin ang isang papa: 'Himala' ang nagligtas kay John Paul II sa Maynila"] ''[[Rappler]]''. Enero 13, 2015.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> <ref>—[https://www.smh.com.au/world/al-qaeda-planned-to-assassinate-pope-report-20021111-gdft79.html "Plano ng Al-Qaeda na patayin ang Papa: ulat"] [[Deutsche Presse-Agentur|DPA]] via ''[[The Sydney Morning Herald]]''. Nobyembre 11, 2002.<br />—"[https://www.cbsnews.com/htdocs/embassy_bombings/philippines_right.html Pilipinas]" [[CBS News]]. n.d.<br />'Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.<br /><br /> —[https://www.nytimes.com/1995/02/12/nyregion/broad-terror-campaign-is-foiled-by-fire-in-kitchen-officials-say.html "Ang Malawakang Kampanya ng Terorismo ay Nabigo ng Sunog sa Kusina, Sabi ng mga Opisyal"] ''[[The New York Times]]''. Pebrero 12, 1995.<br /> —[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/magazine/2001/12/30/bust-and-boom/1109903e-3762-4b78-90a6-d191efd39920/ "Bust and Boom"] ''[[The Washington Post]]''. Disyembre 30, 2001.<br /> —"[https://www.csmonitor.com/2002/0214/p07s01-woap.html Natuklasan ng pulisya ng Pilipinas na ang 1995 ay humantong sa pakana noong Setyembre 11]" ''[[The Christian Science Monitor]]''. Pebrero 14, 2002<br /> —[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Isiniwalat ang Plano ng Terorismo sa Plot ni Bojinka, sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}} VOI - Panahon ng Pagbabalita. Enero 6, 2022.<br />Nabanggit din ang pangyayari sa mga sumusunod na sanggunian:<br />—[https://1997-2001.state.gov/publications/statemag/statemag_nov98/featur3a.html "Mga Insidente ng Terorista Laban sa mga Mamamayan ng Estados Unidos"] [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] Mga Arkibos. Nob. 1998.<br /> —''[https://govinfo.library.unt.edu/911/report/911Report_Exec.htm Ang Ulat ng Komisyon noong 9/11: Pangwakas na Ulat ng Pambansang Komisyon sa mga Pag-atake ng mga Teroristang Amerikano]'' [[Komisyon noong 9/11|Pambansang Komisyon sa mga Pag-atake ng mga Teroristang Amerikano]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 28, 2022.<br /><br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pagbomba sa Eroplano"] ''[[Los Angeles Times]]''. Mayo 30, 1995. Nakuha noong Hunyo 29, 2022.</ref> Si [[Abdul Hakim Murad (militante)|Abdul Hakim Murad]] ay inaresto habang si [[Ramzi Yousef]] ay tumatakas. Si Murad ay ipapadala kalaunan sa [[Estados Unidos]].<ref name="tlMSa">"Kronolohiya ng mga pag-aresto" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 31, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="tlWPs">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/06/05/retracing-the-steps-of-a-terror-suspect/8d0c4e23-19e4-4dc5-80f0-f002029d2d9f/ "Pagbabalik-tanaw sa mga hakbang ng isang suspek sa terorismo"] ''[[The Washington Post]]''. Hunyo 5, 1995. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> * Enero 10–15 – [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan 1995]]. * Enero 12–16 – [[Listahan ng mga pagbisitang pastoral ni Papa Juan Pablo II|Ikalawang pagbisitang pastoral at pang-estado]] ni [[Papa Juan Pablo II]] sa bansa, kasabay ng [[World Youth Day 1995|ika-10 World Youth Day]] (WYD) at ikaapat na sentenaryo ng [[Arkidiyosesis ng Maynila]] at mga Diyosesis ng [[Arkidiyosesis ng Cebu|Cebu]], [[Arkidiyosesis ng Caceres|Caceres]] at [[Arkidiyosesis ng Nueva Segovia|Nueva Segovia]]. Noong Enero 15, ang Misa na kanyang pinamunuan sa [[Luneta]], na siyang nagtatapos ng WYD, ay umakit ng tinatayang 4-milyong tao, ang pinakamalaking pagtitipon sa naturang Misa ng Papa noong panahong iyon.<ref name="PV95">[https://filipiknow.net/facts-about-papal-visits-to-the-philippines/ "9 Nakakagulat na Katotohanan Tungkol sa mga Pagbisita ng Papa sa Pilipinas"] ''FilipiKnow''. Nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref name="plotMLA" /><ref name="tlWPs" /><ref name="MSyr95">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (1995, Disyembre 30)] "1995: Taon ng mga panalangin, luha at pag-asa." ''[[Manila Standard]]'', pp. 12–13. Kinuha noong Oktubre 1, 2021.</ref><ref>—[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1993/07/15/pope-john-paul-ii-to-visit-the-philippines-in-1995&post_id=43675 "Bibisita si Papa Juan Pablo II sa Pilipinas noong 1995"] [[UCA News]]. Hulyo 14, 1993. —[https://www.nytimes.com/1995/01/16/world/up-to-4-million-turn-out-for-pope-s-mass-in-manila.html "Hanggang 4 na Milyong Dumalo sa Misa ng Papa sa Maynila"] ''[[The New York Times]]''. Enero 16, 1995.<br /> —[http://www.totus2us.co.uk/universal/the-philippines/st-jpii-pilgrim-visit-1995-wyd-manila/ "Ika-2 Pagbisitang Apostoliko ni JPII sa Pilipinas"] ''Totus Tuus–Totus2us''. 1995.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref>Impormasyon tungkol sa mga nakaraang pagbisita ni Papa Juan Pablo II:<br /> —[https://globalnation.inquirer.net/102782/pope-john-paul-iis-visits-to-ph/ "Mga pagbisita ni Papa Juan Pablo II sa Pilipinas"] [[Inquirer.net]]. Abril 26, 2014.<br /><br /> Impormasyon tungkol sa lahat ng opisyal na pagbisita:<br /> —[https://globalnation.inquirer.net/108605/in-the-know-3-papal-visits-in-span-of-25-years/ "Nalalaman: 3 pagbisita ng papa sa loob ng 25 taon"] Inquirer.net. Hulyo 30, 2014.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/life/travel/looking-back-at-the-three-catholic-popes-who-have-visited-the-philippines-a00203-20180330 "Pagbabalik-tanaw sa Tatlong Katolikong Papa na Bumisita sa Pilipinas"] ''[[Esquire (magazine)|Esquire Magazine (Philippines)]]''. Marso 30, 2018.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]'' na sumasaklaw sa iba't ibang mga itineraryo at aktibidad sa 5-araw na pagbisita ni Pope John Paul II, kabilang ang:<br /> —Enero 11: Mga kaganapan isang araw bago ang kanyang pagdating. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950110&printsec=frontpage&hl=en 01-12-1995], p. 3)<br /> —Enero 12: Ang kanyang pagdating. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950113&printsec=frontpage&hl=en 01-13-1995], pp. 2–3, 7)<br /> —Enero 13: Misa sa [[Unibersidad ng Santo Tomas|UST]]. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950114&printsec=frontpage&hl=en 01-14-1995], pp. 2–3, 28)<br /> —Enero 14: Misa sa [[Philippine International Convention Center|PICC]] complex. (01–15–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /> —Enero 15: Pangwakas na Misa publiko sa [[Luneta]], pagtatapos ng Pandaigdigang Araw ng mga Kabataan. (01–16–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /> —Enero 16: Ang kanyang pag-alis. (01–17–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /><br />Lahat ay Nakuha noong Hulyo 16, 2022.</ref> * Enero 13 – Isang sagupaan sa pagitan ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] at humigit-kumulang 120 miyembro ng [[Abu Sayyaf]] Group (ASG) sa [[Basilan]] ang nagresulta sa pagkamatay ng 42 ekstremista at 7 mula sa mga tropa ng gobyerno; nabunyag ang pag-iral ng teroristang grupo sa unang pagkakataon simula nang itatag ito. Si [[Cirilito Sobejana]], na namuno sa pangkat, ay ginawaran ng [[https://en.wikipedia.org/wiki/Armed_Forces_of_the_Philippines_Medal_of_Valor#:~:text=Medalya%20ng%20Kagitingan]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] noong 1996.<ref>—[https://apnews.com/article/3003cca05b1688460e5e7c7f2b14ca4a "Dalawang Sundalo ang Namatay, Walo ang Sugatan sa Sagupaan sa mga Muslim na Ekstremista"] [[Associated Press|AP]]. Enero 13, 1995. —[https://www.pna.gov.ph/articles/1129499 "Ginugunita ni Sobejana ang labanan laban sa ASG na nagbigay sa kanya ng Medalya ng Kagitingan"] [[Philippine News Agency]]. Pebrero 4, 2021.<br /> —[https://www.pna.gov.ph/articles/1148672 "Madamdaming pagbisita ni Sobejana sa Basilan bago magretiro"] Philippine News Agency. Hulyo 29, 2021.<br /> —[https://pia.gov.ph/press-releases/2021/07/30/afp-chief-revisits-famed-battleground-in-basilan-honors-comrades "Binalik ng Hepe ng AFP ang sikat na larangan ng digmaan sa Basilan, pinarangalan ang mga kasama"] [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] sa pamamagitan ng [[Philippine Information Agency]]. Hulyo 30, 2021.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * Enero 21 – Ang [[Pasig]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7829''. ===Pebrero=== * Unang bahagi ng Pebrero – Natuklasan ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang mga barko at istrukturang itinatayo, lahat ng mga [[Tsino|Mga Tsino]], sa [[Mischief Reef]] (''Panganiban Reef'') sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] ([[Kalayaan Island Group]]), [[Dagat Timog Tsina]] sa labas ng [[Palawan]]; Ang ganitong pag-okupa mula noong nakaraang taon ay nagiging sanhi ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang Gobyerno]] na magsagawa ng mga legal na aksyong diplomatiko laban sa [[Tsina]] at karagdagang tensyon sa pagitan ng [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|dalawang bansa]], lalo na sa Mayo kapag hinaharangan ng dalawang barkong Tsino ang barko ng [[Kagawaran ng Tanggulang Bansa|Kagawaran ng Pambansang Depensa]] na nagtatangkang lumapit sa lugar.<ref>''"#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[[Philstar.com]]'': (1995) [https://www.philstar.com/headlines/2016/03/05/1560075/journeyto30-reefs-mischief/ "Mga bahura ng kalokohan"] Marso 5, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref><ref> —[https://www.nytimes.com/1995/02/19/world/manila-sees-china-threat-on-coral-reef.html "Nakikita ng Maynila ang Banta ng Tsina sa Coral Reef"] ''[[The New York Times]]''. Pebrero 19, 1995.<br /> —[https://www.hsdl.org/?view&did=451792 "Mga Implikasyon para sa Pilipinas, Tsina, at Estados Unidos"] (PDF) [[United States Army War College]] 1996.<br />—[https://amti.csis.org/mischief-reef/ "Mischief Reef"] Asian Maritime Transparency Initiative.<br />—''[https://globalnation.inquirer.net/118415/chinas-mischief-expansion-reclamation/ "Kalokohan ng Tsina: Pagpapalawak, reklamasyon"]'' [[Inquirer.net]]. Hulyo 2, 2015.<br />—(Video) [https://m.youtube.com/watch?v=C-44W74te7E "Mga Isla ng Spratly: 'Insidente' ng Tsina/Pilipinas"] [[Associated Press|AP Archive]] (sa pamamagitan ng [[YouTube]]).<br /><br />Lahat ay nakuha noong Enero 31, 2022.</ref> * Pebrero 4 – Ang [[Makati]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7854''. ===Marso=== * Marso 8 – Sumuko sa mga awtoridad ang dating distrito ng kongreso ng Antique na si [[Regular Batasang Pambansa|manunsiyo]] Arturo Pacificador, na sangkot sa masaker noong 1984 sa [[Sibalom]] at sa pagpatay noong 1986 sa dating Gobernador ng Antique na si [[Evelio Javier]].<ref>{{cite news |last=Burgos |first=Nestor Jr. |date=Marso 16, 2002 |title=Patuloy na pinagmumultuhan ng Masaker sa Pangpang ang mga nakaligtas sa mga pagpatay |url=https://books.google.com/books?id=pK41AAAAIBAJ&dq=1986+philippines+ambush&pg=PA126&article_id=979,13996214 |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |location= |access-date=Nobyembre 11, 2024 |page=A17 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Marso 14 – Sa isang paglilitis na naging tanyag sa publiko, ang [[Pasig]] City [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis]] (RTC), sa desisyon nito noong Marso 11, ay hinatulan ang dating alkalde ng [[Calauan, Laguna]] na si [[Antonio Sanchez (politiko)|Antonio Sanchez]] at anim sa kanyang mga tauhan para sa [[Pagpaslang kina Eileen Sarmenta at Allan Gomez|pagkamatay]] ng dalawang estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]] noong 1993, at hinatulan sila ng ''[[reclusión perpetua]]''.<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa hatol:<br />—[https://apnews.com/article/52ce2ab95553458e8a65879f617d17cb "Alkalde, Nahatulan sa Panggagahasa at Pagpatay"] [[Associated Press]]. Marso 14, 1995.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso: —[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/29837 "G.R. No. 121039-45"] Korte Suprema E-Library. Enero 25, 1999.<br />—[https://www.abs-cbn.com/amp/news/08/22/19/timeline-the-gomez-sarmenta-murder-case "'Isang balak na nabuo sa impyerno': Timeline ng kaso ng pagpatay kina Gomez at Sarmenta"] [[ABS-CBN News]]. Agosto 22, 2019. Nakuha noong Hulyo 2, 2022.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/mary-eileen-sarmenta-case-a1729-20190823-lfrm4 ""Napisa sa Impiyerno": Ang Kakila-kilabot na Panggagahasa at Pagpatay kay Mary Eileen Sarmenta"] ''[[Esquire (magazine)|Esquire (Pilipinas)]]''. Agosto 23, 2019. Nakuha noong Hulyo 2, 2022.<br /><br />Nabanggit din ang kaso:<br />—[https://www.cnnphilippines.com/news/2019/8/22/Calauan-Laguna-Mayor-Antonio-Sanchez-rape-murder.html "Ang mga karumal-dumal na krimen ng dating Mayor na si Antonio Sanchez, na maaaring malapit nang mapalaya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220816050310/https://www.cnnphilippines.com/news/2019/8/22/Calauan-Laguna-Mayor-Antonio-Sanchez-rape-murder.html|date=Agosto 16, 2022}} [[CNN Philippines]]. Agosto 22, 2019.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2019/08/22/1945507/good-behavior-prison-violations-murder-convictions-mar-sanchezs-record/ "Mabuting pag-uugali? Mga paglabag sa bilangguan, mga hatol sa pagpatay, sumisira sa rekord ni Sanchez"] [[Philstar.com]]. Agosto 22, 2019.<br />—[https://scmp.com/week-asia/politics/article/3023807/philippine-ex-mayor-serving-360-years-jail-rape-and-murder-set "Ang dating alkalde ng Pilipinas na nagsisilbi ng 360 taon sa bilangguan para sa panggagahasa at pagpatay ay maaaring makalaya"] ''[[South China Morning Post]]''. Agosto 21, 2019.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari:<br /> —"Patay na ang bilanggo at dating Mayor ng Calauan na si Antonio Sanchez, sabi ng kawanihan ng mga bilangguan" [[Coconuts Media|Coconuts Manila]] ([https://coconuts.co/manila/news/convict-and-former-calauan-mayor-antonio-sanchez-is-dead-says-prisons-bureau/ Link]) via [[Yahoo! News]] ([https://ph.news.yahoo.com/convict-former-calauan-mayor-antonio-025124682.html Link]). Marso 27, 2021.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Marso 17 – [[Flor Contemplacion]], [[Overseas Filipino Worker|isang kasambahay]] na nahatulan ng pagpatay ng [[Mataas na Hukuman ng Singapore|Mataas na Hukuman]] ng [[Singapore]] noong 1994, ay binitay sa pamamagitan ng [[pagbitay]], na nagdulot ng diplomatikong tensyon sa pagitan ng [[Pilipinas–Singapore relations|Pilipinas at Singapore]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="xFE">[https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_1551_2009-07-31.html "Flor Contemplacion"] eResources–Singapore Infopedia. Nakuha noong Marso 30, 2022. —[https://apnews.com/article/69c22d2235f54363aa0f434bdb2f574d "Tumanggi ang Singapore na Pigilin ang Pagbitay sa Babaeng Pilipino"] [[Associated Press]]. Marso 16, 1995.<br /> —[https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-1995-03-26-1995085160-story.html "Ang Krimen ni Flor Contemplacion"] ''[[The Baltimore Sun]]''. Marso 26, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-04-13-me-54032-story.html "Ang Pagpatay kay Flor Contemplacion"] ''[[Los Angeles Times]]''. Abril 13, 1995.<br /> —[https://web.archive.org/web/20220719174313/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/95/1229/org/feat3.html?iref=allsearch "Isang Kamatayan sa Pamilya"] ''[[Asiaweek]]''. Disyembre 1995.<br />—''[http://www.capitalpunishmentuk.org/flor.html "Flor Contemplacion - isang diplomatikong insidente"]'' Capital Punishment U.K. n.d.<br /> —[http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr189/bakan.htm "Karahasan sa Tahanan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018020428/http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr189/bakan.htm|date=Oktubre 18, 2021}} ''[[Socialist Review]]''. Set. 1995.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref> ===Abril=== * Abril 2 - [[SM Southmall]] ay magbubukas bilang ikalimang [[SM Supermalls|SM mall]] sa [[Philippines]] at ang unang SM mall sa [[Las Piñas]] at timog [[Metro Manila]]. * Abril 4 – Mga 200 armadong lalaki, [[Abu Sayyaf|ASG]] miyembro at [[Moro National Liberation Front]] renegades, [[1995 Ipil massacre|raid]] [[Ipil, Zamboanga Sibugay|Ipil town]], noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]]; sunugin at pagnakawan ang sentro ng bayan; pumatay ng 53 katao, kung saan lima ang naiulat na mula sa gobyerno.<ref name="MSyr95" /><ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref><ref> —[https://www.nytimes.com/1995/04/05/world/muslim-rebels-kill-scores-in-philippines.html "Mga Rebeldeng Muslim ang Pumapatay ng Maraming Puntos sa Pilipinas"] ''[[The New York Times]]''. Abril 5, 1995.<br />—[https://www.philstar.com/opinion/2002/03/06/152845/how-easily-we-forget-what-abus-and-milf-can-do-remember-ipil (Opinyon) "Gaano kadali nating makalimutan ang nagagawa ng mga Abu at MILF: Naaalala mo pa ba si Ipil?"] [[Philstar.com]]. Marso 6, 2002.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]'':<br /> —"Sinunog ng mga bandido ang bayan ng Zambo; 100 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950404&printsec=frontpage&hl=en (04–05–1995)] p. 3.<br /> —"Troops scour bandits liirs" (Hunyo 4, 1995) pp. 2–3. (Tingnan ang link para sa isyu ng Mayo 4, 1995)<br /><br />Lahat ng nabanggit ay Nakuha noong Hulyo 16, 2022.</ref> Kalaunan ay binihag ng mga bandido ang humigit-kumulang 52 sibilyan habang sila ay umaatras; pagsapit ng kalagitnaan ng Abril, naiulat na nakapatay sila ng 20 sa kanila sa mga munisipalidad ng [[Siocon]], [[Roseller Lim, Zamboanga Sibugay|R.T. Lim]], at [[Tungawan]]; 32 ang makakatakas.<ref name="battleASG" /><ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/005.html "Napatay ni Abu ang pulis sa bagong sagupaan. Kumalat ang mga labanan sa iba pang Isla ng Mindanao"] ''Ngayon''(sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Abril 16, 1995. Nakuha noong Hunyo 27, 2022</ref><ref>[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/04/24/mindanao-priests-condemn-massacre-of-hostages-by-ipil-terrorists&post_id=47174 "Kinondena ng mga paring Mindanao ang masaker ng mga bihag ng mga teroristang Ipil"] [[UCA News]]. Abril 23, 1995. Nakuha noong Hunyo 26, 2022.<br /><br /> —Saavedra, Rudy. [https://news.google.com/newspapers?id=wIwmAAAAIBAJ&sjid=fgsEAAAAAIBAJ&dq=ipil&pg=6642,2063853&hl=en (Abril 18, 1995)] "Pinatay ng mga tauhan ng Abu Sayyaf ang 14 na bihag" ''[[Manila Standard]]'', p. 3.<br /> —Para sa mga kaugnay na kuwento: [http://stevenwarranresearch.blogspot.com/2012/09/ipil-april-4-1995.html?m=1 "Ipil, Abril 4, 1995"] Steven WarRan Research.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref><ref name="RP95hrp" /> * Abril 7 – Kasunod ng pagsalakay sa Ipil, ang mga labanan sa pagitan ng pinagsamang pwersa ng gobyerno at mga armadong ASG sa [[Siocon]] at [[Roseller Lim, Zamboanga Sibugay|Roseller T. Lim]] ay naiulat na pumatay ng 12 ekstremista sa parehong engkwentro, pati na rin ang tatlong militiamen at 5 sibilyang bihag sa Siocon.<ref name="battleASG">[https://apnews.com/article/44c66eb9d1dc4bc1af7cced91e2735a9 "Mga Tumatakbong Labanan na Naiulat sa mga Bundok, Tumakas ang mga Sibilyan "Fighting"] [[Associated Press]]. Abril 7, 1995. Nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> * Abril 30 – Pinasinayaan ni [[Fidel V. Ramos|Pangulong Ramos]] ang pagbubukas ng 722-milyong-pisong Subic International Airport (dating base militar ng Estados Unidos). Ipinapahiwatig nito ang paglago matapos ang pag-alis ng mga base militar sa bansa. ===Mayo=== * Mayo 8: ** Ginanap ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas noong 1995|Pambansang halalan sa lehislatura at lokal]]. Ang partido ng administrasyong [[Lakas–CMD (1991)|Lakas–NUCD–UMDP]] ang nanalo ng pinakamaraming puwesto, sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ay ang [[Lakas-Laban Coalition|kanilang pambansang koalisyon]] kasama ang oposisyonistang [[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp">''Mga Ulat ng Bansa sa mga Gawi sa Karapatang Pantao para sa 1995.'' [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]]. 1996. —Tingnan ang [https://www.refworld.org/docid/3ae6aa3c4.html buong ulat (''Philippines'')] Kinuha noong Hulyo 4, 2022.<br />—Tingnan ang pp. 697–708 ng [https://books.google.com/books?id=0uSWBF2iZCgC&pg=PA702 aklat] na inilathala ng [[United States Government Printing Office]], [[Washington, D.C.]] Kinuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>[https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf "Electoral Politics in the Philippines"] (PDF) Bibliothek der [[Friedrich-Ebert-Stiftung]]. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.</ref> ** Karamihan ng mga botante sa [[Kalinga-Apayao]] ay niratipikahan sa isang plebisito ''[[Republic Act|RA]] 7878'', nilagdaan noong Peb 14, na ginagawang bagong lalawigan ang mga sub-probinsya ng [[Kalinga (probinsya)|Kalinga]] (ang kabisera nito ay magiging [[Tabuk]] will be [[Tabuk, Kalinga]] will at [[Tabuk, Kalinga]] na kabisera nito. [[Kabugao]]).<ref>"Mga Milestones Ngayong Linggo" [[Inquirer.net]]. —([https://newsinfo.inquirer.net/906407/this-weeks-historical-milestones-8 Mula 06-18-2017 hanggang 06-24-2017]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br />—([https://newsinfo.inquirer.net/967742/this-weeks-milestones-feb-11-17-2018 Mula 02-11-2018 hanggang 02-18-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref><ref>—[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/02/14/republic-act-no-7878/ "Batas Republika Blg. 7878"] ''[[Opisyal na Pahayagan (Pilipinas)]]''. Pebrero 14, 1995.<br /> —[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/07/05/memorandum-order-no-290-s-1995/ "Memorandum Order No. 290, s. 1995"] ''Opisyal na Pahayagan'' (Pilipinas). Hulyo 5, 1995.<br /> —[https://psa.gov.ph/content/1995-provincial-profile-kalinga-apayao "1995 Provincial Profile - Kalinga Apayao"] ([https://psa.gov.ph/sites/default/files/1995%20%20Provincial%20Profile%20-Kalinga%20%20Apayao.pdf Link] para sa PDF file) [[Philippine Statistics Authority]]. 1995.<br /><br />Nakuha lahat noong Hulyo 22, 2022.</ref> ** Ang [[Muntinlupa]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 7926''. * Mayo 16 – Ang labis na karga na lantsang pang-isla na ''M/V Viva Antipolo VII'' ay nasunog at lumubog sa [[Tayabas Bay]] habang papalapit sa daungan ng [[Lucena]]; Noong Mayo 20, pitumpung pasahero ang namatay, 52 iba pa ang naiulat na nawawala.<ref name="MSyr95" /><ref>Mga artikulo sa balita mula sa ''[[Manila Standard]]:'' —"Lumubog ang barko: 42 patay, 23 nawawala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950513&printsec=frontpage&hl=en (Mayo 17, 1995)] p. 3.<br /> —"Bilang ng namatay, 52 pa rin ang nawawala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950520&printsec=frontpage&hl=en (Mayo 21, 1995)] p. 2.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="lPSaccw">[https://www.maritime-executive.com/article/over-100-survive-philippine-ferry-sinking "Over 100 Survive Philippine Ferry Sinking"] (kasama ang listahan ng mga pangunahing aksidente sa pagpapadala na tinipon ng ''[[The Philippine Star]]'') ''The Maritime Executive''. Hulyo 2, 2015. Nakuha noong Abril 20, 2021.</ref><ref> —[https://greensboro.com/36-die-after-ferry-catches-fire-in-philippine-waters/article_4a20ee0a-4f9c-597f-b047-e8a6aa000ebc.html "36 ang namatay matapos masunog ang ferry sa katubigan ng Pilipinas"] ''[[News & Record]]''. Mayo 15, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/05/17/Philippines-probes-ferry-sinking/8216800683200/ "Iniimbestigahan ng Pilipinas ang paglubog ng ferry"] [[United Press International|UPI]]. Mayo 17, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-05-18-mn-3271-story.html "Hindi bababa sa 45 ang Namatay sa Sunog sa Ferry ng Pilipinas"] [[Associated Press|AP]] via ''[[Los Angeles Times]]''. Mayo 18, 1995.<br /> —[https://wrecksite.eu/wreck.aspx?109298 "MV Viva Antipolo VII (+1995)"] [[Wrecksite]].<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 5, 2021.</ref> * Mayo 18 – Labing-isang ''[[Kuratong Baleleng]]'' miyembro ng sindikato ng krimen ang napatay sa [[Quezon City]] sa isang [[1995 Kuratong Baleleng rubout|iniulat na summary execution ng pulisya]]. Dalawa pang miyembro ang natagpuang patay nang magkahiwalay sa [[Pasig City]] at [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]. Sa Nob 2, isasampa ang multiple murder charges ni [[Tanodbayan ng Pilipinas|Tanodbayan]] [[Aniano A. Desierto|Aniano Desierto]] sa [[Sandiganbayan]] laban kay P/Chief Supt. [[Panfilo Lacson]] at 26 pang opisyal ng [[Philippine National Police]] na sangkot sa insidente sa Quezon City; Gayunpaman, noong 2003, ibinasura ng [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis|hukuman]] ng lungsod ang kaso, na muling pinagtibay nang dalawang beses ng [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa pagkamatay ng mga miyembro ng ''Kuratong Baleleng'' at mga kasunod na pangyayari: —[https://scmp.com/article/191508/executing-bloody-injustice "Executing a bloody injustice"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Abril 9, 1997.<br /> —[https://www.philstar.com/opinion/2002/02/20/151281/kuratong-baleleng-massacre-revisited/ "Kuratong Baleleng massacre revisited"] [[Philstar.com]]. Pebrero 20, 2002.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/sep1995/gr_120422_1995.html "G.R. No. 120422 & G.R. No. 120428"] Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 27, 1995. ''(Sinasaklaw lamang ang insidente noong Mayo 1995.)''<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri2002/may2002/gr_149453_2002.html "G.R. No. 149453"] Ang Proyektong LawPhil. Mayo 28, 2002. ''(Sumasaklaw sa insidente noong Mayo 1995 at mga sumunod na pangyayari.)''<br /> —[https://arellanolaw.edu/alpr/v5n2e.pdf "The Kuratong Baleleng Gang Case- A Saga Revisited"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251203165338/https://arellanolaw.edu/alpr/v5n2e.pdf |date=2025-12-03 }} (PDF) '' Arellano Law and Policy Review ''. Nob. 2004.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/kuratong-baleleng-parojinog-a1729-20180918-lfrm3 "Most Wanted: Kuratong Baleleng Gang"] [[Esquire (magazine)|''Esquire'' (Philippines)]]. Setyembre 18, 2019.<br /><br />Para sa mga hatol ng Quezon City RTC at SC:<br /> —[https://www.rappler.com/nation/17327-sc-junks-case-vs-lacson-in-kuratong-baleleng-rubout/ "SC junks case vs Lacson in Kuratong Baleleng 'rubout'"] [[Rappler]]. Disyembre 5, 2012.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/368301/sc-dismisses-kuratong-murder-raps-vs-lacson "It's final: SC drops 'Kuratong' murder raps vs Lacson"] [[Inquirer.net]]. Marso 4, 2013.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2013/03/05/915956/its-final-sc-clears-lacson-kuratong-baleleng-case/ "Pinili na: Pinawalang-sala ng Korte Suprema si Lacson sa kaso ni 'Kuratong Baleleng'"] ''The Philippine Star''. Marso 5, 2013.<br /><br />Nabanggit din ang insidente noong Mayo 1995:<br /> —[https://greydynamics.com/kuratong-baleleng-the-crime-syndicate-that-ruled-the-philippines/ "Kuratong Baleleng: Ang Sindikato ng Krimen na Namahala sa Pilipinas"] Grey Dynamics. Oktubre 13, 2021.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 7 – Ipinatupad ang ''Batas sa Pag-aampon sa Ibang Bansa'' (''[[Batas Republika|RA]] 8043''), na nagpapahintulot sa mga batang Pilipino na ampunin ng mga dayuhan kung hindi maaaring ampunin ng mga kwalipikadong [[Pilipino]]; pinapalakas ang proteksyon laban sa pagbebenta at trafficking sa ibang bansa.<ref name="RP95hrp" /><ref>—[https://pcw.gov.ph/republic-act-8043-the-inter-country-adoption-act-of-1995/ "Batas Republika Blg. 8043"] [[Komisyon ng Pilipinas sa Kababaihan]]. Hunyo 7, 1995.<br /><br />Tungkol sa nasabing batas: —[https://chicagopcg.dfa.gov.ph/guidelines-on-inter-country-adoption "Mga Alituntunin sa pag-aampon sa pagitan ng mga bansa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818055752/https://chicagopcg.dfa.gov.ph/guidelines-on-inter-country-adoption |date=Agosto 18, 2022 }} Konsulado Heneral ng Pilipinas, Chicago. Hulyo 9, 2014.<br /> —[https://www.mondaq.com/family-law/140864/a-primer-on-the-philippine-law-on-inter-country-adoption "Philippines: Isang Praymer sa Batas ng Pilipinas sa Pag-aampon sa pagitan ng mga Bansa"] Mondaq. Agosto 1, 2011.<br /> —[https://www.helplinelaw.com/law/philippines/articles/magdalena%20lepiten/article.php "Inter-Country Adoption In The Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524071306/https://www.helplinelaw.com/law/philippines/articles/magdalena%20lepiten/article.php |date=2024-05-24 }} Batas sa Helpline.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Hunyo 20 – Mayorya ng mga botante ang tumanggi sa isang plebisito na ''RA 7891'', na nilagdaan noong Pebrero 20, na humihiling ng paghahati ng [[Isabela (lalawigan)|lalawigan ng Isabela]] sa iminungkahing Isabela del Norte at Isabela del Sur.<ref>Sa pag-apruba ng batas: —[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/02/20/republic-act-no-7891/ "Batas Republika Blg. 7891"] Pebrero 20, 1995.<br />Nakatakdang plebisito:<br /> —[https://mirror.officialgazette.gov.ph/1995/06/19/proclamation-no-602-s-1995/ "Proclamation No. 602, s. 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922154925/https://mirror.officialgazette.gov.ph/1995/06/19/proclamation-no-602-s-1995/ |date=2022-09-22 }} Hunyo 19, 1995.<br />Lahat ng nabanggit ay mula sa ''[[Official Gazette (Philippines)]]'' at kinuha noong Hulyo 27, 2022.<br /><br />Nabanggit ang resulta ng plebisito:<br /> —[https://hdn.org.ph/wp-content/uploads/DP_08_Manalo.pdf "Philippine Provinces: Division as Accommodation"] (PDF) Human Development Network. Abril 4, 2013. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.<br />—Gerhard van den Top. [https://books.google.com/books?id=KBAyvht2J_AC&dq=result+of+the+1995+isabela+province+plebiscite&pg=PA251 ''Ang Dinamikang Panlipunan ng Deforestation sa Pilipinas''] [[Copenhagen]]: [[Nordic Institute of Asian Studies|NIAS Press]]. 2003. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.<br /> —[https://www.bulatlat.com/news/4-19/4-19-warlordism.html "Ang Pakikibaka ng mga Isabelino Laban sa Warlordism at Political Dynasty"] Bulatlat. Hunyo 2004. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref> * Hunyo 27 – Iniutos ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang permanenteng pagtigil ng operasyon ng mga [[jai alai]] na mga prente sa bansa.{{Kailangan ng sipi|petsa=Agosto 2022}} Napagpasyahan nito nang may pinal na desisyon na ang isport ay ilegal kasunod ng pagtutol mula sa gobyerno.<ref>—[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/002.html "Tungo Muli sa Batas Militar?"] Green Left Weekly (sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Pebrero 6, 1995.<br />—(1) [https://newsinfo.inquirer.net/22902/in-the-know-jai-alai/ "In the Know: Jai alai"] (2) [https://newsinfo.inquirer.net/22869/court-of-appeals-stops-jai-alai-games/ "Court of Appeals stops jai alai games"] Ang mga artikulo ay mula sa [[Inquirer.net]]. Hulyo 11, 2011.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> ===Hulyo=== * Hulyo 17 – Nilagdaan ng Pilipinas ang ''[[The Hague Convention on Protection of Children and Co-operation in Respect of Intercountry Adoption]]'', na pagtitibayin at ipatutupad sa susunod na taon.<ref name="RP95hrp" /><ref>[https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/publications1/?dtid=42&cid=69 "Country Profiles":] [https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=69 "Status Table"] at [https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=6221&dtid=42 "Mga tugon ng estado sa mga Country Profile"] ([https://assets.hcch.net/docs/98d56619-44ae-4feb-9ace-d9099db87951.pdf Link] para sa PDF file) [[Hague Conference on Private International Law]]. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.</ref> * Hulyo 28 – Hinatulan ng [[Makati]] City [[Regional Trial Court|RTC]] si dating P/Col. (P/SSupt.) [[Reynaldo Berroya]] at dalawa pang iba para sa pagdukot noong 1993 sa isang negosyanteng [[Taiwanese|Taiwanese]], at sinentensiyahan sila ng [[habambuhay na pagkakabilanggo]]. Ang desisyon ay babaligtarin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] noong 1997.<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>"Habambuhay na pagkakakulong ang hinatulan ng koronel ng pulisya dahil sa kasong pagdukot" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950725&printsec=frontpage&hl=en (Hulyo 29, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref> —[https://apnews.com/article/0257a7d801eaff304380d1acabac60c7 "Mataas na Opisyal ng Pulisya, Dalawa Pa ang Nahatulan sa Pagdukot"] [[Associated Press]]. Hulyo 28, 1995.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> [http://source.gosupra.com/docs/decision/23848 "G.R. No. 122487"] Supra Source. Disyembre 12, 1997.<br /> —[https://www.oocities.org/who_is_rosebud/PNPplotters.html "Ang mga PNP Destabilizer"] OoCities.<br /><br />Nabanggit din ang kaso:<br />—[https://www.philstar.com/headlines/2001/04/24/90485/gma-rebuffs-calls-berroya146s-removal-intelligence-chief/ "Tinanggihan ng GMA ang panawagan para sa pagtanggal kay Berroya bilang pinuno ng paniktik"] [[Philstar.com]]. Abril 24, 2001.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> ===Agosto=== * Agosto 3 – Inaresto ng [[Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat (Pilipinas)|Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat]] (PKP) ang isang miyembro ng [[Reporma ang Kilusang Sandatahang Lakas]] (RAM), ang dating Sgt. Filomeno Maligaya, isang kasabwat sa pagpatay noong 1986 sa pinuno ng unyon ng mga manggagawa na si [[Rolando Olalia]] at sa kanyang drayber. Ang RAM ay aalisin ng NBI sa korte pagkatapos muling buksan ang kaso. Sa huling bahagi ng 2021, si Maligaya ay kabilang sa siyam sa 13 miyembro ng RAM, na kinasuhan noong 1998 ng dobleng pagpatay, at hanggang ngayon ay malaya pa rin.<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa kaganapang ito:<br />—[[Alfred W. McCoy]]. [https://books.google.com/books?id=GNFRaSf1dP4C&dq=suspect+in+olalia+killing+arrested+august+1995&pg=PA322 Closer Than Brothers: Pagkalalaki sa Philippine Military Academy] [[New Haven, Connecticut|New Haven]]: [[Yale University Press]]. 1999. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br /><br />Mga kaugnay na mapagkukunan sa mga sumunod na pangyayari: —[https://www.doj.gov.ph/news_article.html?newsid=135 "Bumuo ang DOJ ng prosecution task force para sa kasong double murder ni Olalia"] [[Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas)|Kagawaran ng Hustisya]]. Oktubre 19, 2012.<br /> —[https://www.abs-cbn.com/focus/05/02/13/olalia-family-fights-27-years-after-murder "Pamilya Olalia, lumaban sa 27 taon matapos ang pagpatay"] [[ABS-CBN News]]. Mayo 2, 2013.<br />—[https://newsinfo.inquirer.net/1501131/3-ram-members-guilty-in-86-olalia-alay-ay-slays/ "3 miyembro ng RAM, nagkasala sa pagpatay kina Olalia at Alay-ay noong '86"] [[Inquirer.net]]. Oktubre 13, 2021.<br />Ang lahat ng nabanggit ay narekober noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Agosto 10 – Nagsampa ng mga kasong panggagahasa at pagpatay ang [[Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas)|Kagawaran ng Hustisya]] laban sa walong anak na lalaki ng mga kilalang pamilya, kabilang si [[Hubert Webb]], na kinilala ng pangunahing saksi na si Jessica Alfaro, kasama ang isang dating pulis, na pawang mga akusado sa [[mga pagpatay sa mga Vizconde|pagkamatay ng tatlong miyembro ng pamilyang Vizconde noong 1991]]. Muling nagbukas ang kaso matapos humarap at umamin si Alfaro; Magsisimula ang paglilitis mamaya sa [[Parañaque]] [[Regional Trial Court|RTC]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]:'' —"Isiniwalat ang tagumpay sa masaker sa Vizconde; pinangalanan ng bagong saksi ang anim na suspek" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950616&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 18, 1995)] p. 6. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —"Pinaghigpitan ng NBI ang news blackout sa bagong imbestigasyon tungkol kay Vizconde" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950616&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 22, 1995)] p. 3. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.<br /> —"Mga kasong isinampa laban kay Webb, 7 iba pa" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950809&printsec=frontpage&hl=en (Ago. 11, 1995)] p. 3. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.</ref><ref>Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/aug1995/gr_121234_1995.html "G.R. No. 121234"] Ang Proyektong LawPhil. Agosto 23, 1995. (Sinasaklaw ang akusasyon noong Agosto, at mga naunang pangyayari) Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri2010/dec2010/gr_176389_2010.html "G.R. No. 176389 at G.R. No. 176864"] Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 14, 2010. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br /> —[https://www.abs-cbn.com/anc/12/14/10/vizconde-massacre-revisited "Ang masaker sa Vizconde ay muling binalikan"] [[ABS-CBN News]]. Disyembre 14, 2010.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2010/12/15/639027/vizconde-massacre-timeline/ "Timeline ng masaker sa Vizconde"] [[Philstar.com]]. Disyembre 15, 2010.<br /> —[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/18705/what-went-before-9/ "Ano ang nauna?"] [[Inquirer.net]]. Hunyo 28, 2011. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —[https://businessmirror.com.ph/2016/02/16/the-vizconde-massacre-justice-not-served/ (Editoryal) "Ang masaker sa Vizconde: Hindi naibigay ang hustisya"] ''[[BusinessMirror]]''. Pebrero 16, 2016.<br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Agosto 25 – Sumuko sa pulisya ang bida ng pelikula na si [[Robin Padilla]] sa [[Camarines Norte]] matapos ang apat na linggong pagtatago habang pinagtibay ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinass|Hukuman ng Apelasyon]] noong Hulyo ang hatol ng isang RTC para sa ilegal na pag-aari ng mga baril, na nag-uutos sa kanya na simulan ang pagsentensiya ng bilangguan. Palalayain siya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; at bibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]. [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa mga pangyayari bago at sa pagsuko ni R. Padilla: —[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Nasa alanganin pa rin ang aktor na Pilipino matapos mahatulan sa mga armas"] [[Associated Press]] sa pamamagitan ng [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/129414/ramos-orders-cult-crackdown "Iniutos ni Ramos ang pagsugpo sa kulto"] (Limitadong pag-access) [[South China Morning Post]]. Agosto 29, 1995.<br /> —[https://gulfnews.com/today-history/august-25-1990-filipino-fugitive-actor-surrenders-1.1572097 "Agosto 25, 1990: Sumuko ang aktor na puganteng Pilipino"] ''[[Gulf News]]''. Agosto 24, 2015. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang pangyayaring ito ay naganap noong "Agosto 25, 1990".)<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/mar1997/gr_121917_1997.html "G.R. No. 121917"] Ang Proyektong LawPhil. Marso 12, 1997.<br /><br />Mga sumunod na pangyayari:<br /> —[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}} [[CNN Philippines]]. Nobyembre 15, 2016.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Huling bahagi ng Agosto – Labingpitong [[Senado ng Pilipinas|Mga Senador]] ang bumoto upang ideklarang bakante ang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Panguluhan ng Senado]], na nag-alis kay Sen. [[Edgardo Angara]]; Si Sen. [[Neptali Gonzales]] ay nahalal kalaunan bilang kapalit.<ref name="MSyr95" /><ref>Mga Artikulo mula sa [[Asiaweek]]: —[https://web.archive.org/web/20220813125715/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/95/0922/newsmap/philippi.html "Ouster"] Linggo ng Setyembre 8, 1995.<br />—[https://web.archive.org/web/20220813125715/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/97/0502/nat1.html "Maaari Bang Manalo si Ed sa Malaking Panalo?"] Mayo 1997.<br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> ===Setyembre=== * Setyembre 6 – Ang mga tila pagsabog ay nagdulot ng pagguho ng pader ng bunganga ng [[Bulkang Melibengoy]] sa [[T'boli, South Cotabato]], na umaapaw sa Lawa ng Maughan, na nagdulot ng magiging pinakamalalang pagbaha sa gitnang lugar ng [[Mindanao]] na nakakaapekto sa karamihan ng mga komunidad ng mga tribo; pagsapit ng Setyembre 12, ang mga naiulat na pagkamatay ay hindi bababa sa 70 habang 125 ang nawawala, na may mga pinsalang nagkakahalaga ng [[₱]]346-milyon.<ref>—[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/08/explosions-flooding-send-tribal-filipinos-fleeing-mountain-home&post_id=47936 "Ang mga pagsabog ay nagdulot ng pagbaha sa mga tribong Pilipino na lumikas pauwi sa bundok"] Setyembre 7, 1995; [https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/13/volcano-collapse-turns-central-mindanao-into-calamity-area&post_id=47955 "Pagguho ng bulkan ay naging lugar ng kalamidad ang gitnang Mindanao"] Setyembre 12, 1995. Ang mga artikulo ay mula sa [[UCA News]]. —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-09-08-mn-43571-story.html "Mundo sa Maikling Salita: Pilipinas: 20 Patay, 400 Nawawala sa Biglaang Pagbaha"] ''[[Los Angeles Times]]''. Setyembre 8, 1995.<br /> —[https://apnews.com/article/c62359cf6c72ca28f1b2d416a8e53e03 "26 ang namatay sa pagbaha sa katimugang Pilipinas"] [[Associated Press|AP News]]. Setyembre 9, 1995.<br /> —[https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=271011 "Parker"]; [https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199509-271011 "Ulat kay Parker (Pilipinas) — Setyembre 1995"] [[Pandaigdigang Programa sa Bulkanismo]].<br /> —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-information-report-no3 "Pilipinas - Ulat sa Impormasyon Tungkol sa Baha Blg. 3"] [[ReliefWeb]]. Setyembre 8, 1995.<br /> —[https://www.philstar.com/nation/2004/09/06/263743/when-flash-floods-gripped-cotabato-folk-terror/ "Nang ang mga taga-Cotabato ay sinakmal ng biglaang pagbaha"] [[Philstar.com]]. Setyembre 6, 2004.<br /> —[https://www.mindanews.com/feature/2012/09/lake-maughan-tragedy-17-years-later-case-still-not-closed/ "Trahedya sa Lawa ng Maughan: 17 taon na ang lumipas, hindi pa rin naisara ang kaso"] Setyembre 6, 2012; [https://www.mindanews.com/top-stories/2014/09/19-years-on-still-no-closure-for-deadly-lake-maughan-tragedy/ "19 na taon na ang lumipas, wala pa ring natatapos na kaso para sa nakamamatay na trahedya sa Lawa ng Maughan"] Setyembre 6, 2014. Ang mga artikulo ay mula sa MindaNews.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/1042505/lake-holon-tboli-tribes-other-gem/ "Lake Holon: Isa pang hiyas ng tribong T'boli"] [[Inquirer.net]]. Oktubre 14, 2018.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> * Setyembre 16 – Isang hukuman ng Islamiko sa [[United Arab Emirates|Emirates]] ang nagsentensiya ng kamatayan kay [[Sarah Balabagan]], [[Overseas Filipino Worker|isang kasambahay]] na nahatulan ng pagpatay ng ibang hukuman noong Hunyo 26 dahil sa pagpatay sa kanyang amo bilang pagtatanggol sa sarili noong 1994, na nagpawalang-bisa sa naunang ipinataw na sentensiya sa bilangguan. Kasunod ng mga protesta, sa ikatlong paglilitis sa Oktubre, babawasan ng hukuman ng apela ang parusa. Babalik siya sa bansa sa 1996.<ref name="MSyr95" /><ref>Unang paglilitis, hatol noong Hunyo 1995: —[https://www.upi.com/Archives/1995/06/26/UAE-court-jails-Filipina-for-7-years/4561804139200/ "Pilipina sa loob ng 7 taon ay kinulong ng hukuman ng UAE"] [[United Press International|UPI]]. Hunyo 26, 1995.<br /> —[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/07/11/maid-jailed-for-killing-after-rape/5d2ead8e-7b76-47de-832b-909be87c3b5c/ "Kasambahay, nakulong dahil sa pagpatay matapos ang panggagahasa"] ''[[The Washington Post]]''. Hulyo 11, 1995.<br /><br />Ikalawang paglilitis, hatol noong Setyembre 1995:<br /> —[https://www.nytimes.com/1995/09/17/world/world-news-briefs-emirates-sentences-maid-to-death-in-retrial.html "Mga Maikling Balita sa Mundo: Hinatulan ng Kamatayan ng Emirates ang Kasambahay sa Muling Paglilitis"] [[Associated Press|AP]] sa pamamagitan ng ''[[The New York Times]]''. Setyembre 17, 1995.<br /> —[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/21/another-filipina-is-sentenced-to-death-during-overseas-employment&post_id=47999 "Isa na namang Pilipina ang hinatulan ng kamatayan habang nagtatrabaho sa ibang bansa"] [[UCA News]]. Setyembre 20, 1995.<br /> —[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/017.html "Si Sarah Balabagan, Isang Filipina domestic worker, ay hinatulan ng kamatayan ng isang hukuman sa United Arab Emirates"] Kalayaan (sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Setyembre 22, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /> —[https://www.csmonitor.com/1995/1002/02203.html "Furor in the Philippines"] ''[[The Christian Science Monitor]]''. Oktubre 2, 1995.<br /><br />Ikatlong paglilitis, hatol noong Oktubre 1995:<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-10-15-mn-57292-story.html "Nakaligtas ang kasambahay na Pilipino mula sa firing squad"] ''[[Los Angeles Times]]''. Oktubre 15, 1995.<br /> —[https://www.amnesty.org/fr/wp-content/uploads/2021/06/act530041995en.pdf "Balita tungkol sa Penalty ng Kamatayan"] (PDF) [[Amnesty International]]. Disyembre 1995.<br /> —[https://www.amnesty.org/en/documents/mde25/007/1995/en/ "UAE: Flogging: Sarah Balabagan (f), Filipina national"] ([https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2021/06/mde250071995en.pdf Link for International PDF file. Oktubre 30, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br />Para sa mga hatol:<br /> —[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinion) "The story of Sarah Balabagan"] [[Inquirer.net]]. Setyembre 11, 2020. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> * Setyembre 30 – [[Panahon ng bagyong Pasipiko noong 1995|Bagyong Sybil (''Mameng'')]] ay nagdulot ng pinsala sa 32 probinsya sa loob ng walong rehiyon, lalo na sa [[Gitnang Luzon]] kung saan ang mga agos at pagbaha ng [[lahar]] ay nangyayari sa ilang bahagi ng [[Pampanga]]; nakakaapekto rin sa [[Metro Manila]] at sa mga nasa [[Timog Tagalog]], karamihan sa [[Visayas]], at sa mga probinsya ng [[Pangasinan]], [[Albay]] at [[Bukidnon]]. Nagresulta ito sa ₱3.17-bilyong halaga ng pinsala at 116 na pagkamatay.<ref name="tc95" /><ref name="tcMP">[https://www.typhoon2000.ph/stormstats/WorstVisayasTyphoons.htm "Mga pinakamalalang bagyo ng Kapuluang Visayan, Pilipinas (1947 - 2002)"] Bagyong 2000. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tcMR">Suportadong sanggunian: [http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Disasters/Typhoon.html "Buod ng Ulat: Mga Pangyayari ng Sakuna sa Lalawigan ng Albay (noong CY 2016)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220724122928/http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Disasters/Typhoon.html |date=Hulyo 24, 2022 }} [[Philippine Statistics Authority]]–[[Rehiyon ng Bicol]]. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>[https://reliefweb.int/taxonomy/term/6558 "Pilipinas: Bagyong Sybil - Oktubre 1995"] [[ReliefWeb]]. —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-sybil-information-report-no1 "Ulat ng Impormasyon Blg. 1"] Kinuha noong Hulyo 1, 2022.<br /> —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-sybil-information-report-no2 "Ulat ng Impormasyon Blg. 2"] Kinuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Setyembre – Ang antas ng [[inflation]] sa buong bansa ay tumaas sa 11.8%, ang pinakamataas sa loob ng 45 buwan, na dulot ng krisis sa bigas at asukal.<ref name="MSyr95" /> ===Oktubre=== * Oktubre 1 – Sa magiging pinakamalalang kalamidad sa [[Bundok Pinatubo]] simula noong [[pagputok ng Bundok Pinatubo noong 1991|pagputok nito]], ang pag-ulan sa panahon ng Bagyong ''Mameng'' ay nagdudulot ng mga lahar na bumababa mula sa mga dalisdis ng bulkan patungo sa Ilog Pasig-Potrero at mga sanga nito kabilang ang Gugu Creek, na mabilis na nagbaon sa buong [[barangay]] Cabalantian sa [[Bacolor, Pampanga]]. Noong Oktubre 7, 100 ang naiulat na patay at 252 ang nawawala, bagama't sinasabing mahigit isang libo ang nasawi. Libu-libong bahay sa lugar at 4 na iba pang barangay ang natabunan ng mga deposito na may lalim na halos 9 na metro; Ang daloy ng lahar ay nagbabaon din ng ilang bahagi ng [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]].<ref>—[https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199603-273083 "Ulat sa Pinatubo (Philippines)" - Marso 1996[Global] —[https://newsinfo.inquirer.net/1612637/pampangas-last-defense-vs-deadly-lahar-endures/ "Ang huling depensa ng Pampanga laban sa nakamamatay na lahar ay tumatagal"] [[Inquirer.net]]. Hunyo 19, 2022.<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br /> —[https://www.philstar.com/nation/2001/06/15/103501/worse-not-yet-over-pinatubo-claim-scientist-civic-group "Hindi pa tapos ang mas masahol pa para sa Pinatubo, claim scientist, civic group"] [[Philstar.com]]. Hunyo 15, 2001.<br /> —[https://www.reuters.com/article/us-philippines-pinatubo-idUSTRE75J0YD20110620 "Ang Mt. Pinatubo ay nabubuhay pa rin ng 20 taon"] [[Reuters]]. Hunyo 20, 2011.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/839521/town-nearly-wiped-out-by-lahar-could-lose-440-yr-old-church/ "Ang bayan na muntik nang malipol ng lahar ay maaaring mawalan ng 440-taong gulang na simbahan"] [[Inquirer.net]]. Nobyembre 3, 2016.<br /> —[https://www.indcatholicnews.com/news/6950 "Pilipinas: ang pananampalataya at komunidad ay umuunlad mula sa sakuna"] ''Independent Catholic News''.<br /> —John Grattan at Robin Torrence. [https://books.google.com/books?id=rcyFAgAAQBAJ&dq=1995+cabalantian+disaster&pg=PA61 Mga Likas na Sakuna at Pagbabago sa Kultura] [[London]]: [[Routledge]]. 2002.<br /> —[https://pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%2520Sociological%2520Review/2002/Environmental%2520Consequences%2520of%2520Lahars,%2520Subsidence,%2520and%2520Human%2520.pdf "Mga Bunga Pangkapaligiran ng mga Lahar, Paglubog, at Pag-uugali ng Tao sa Bacolor, Pampanga"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171052/https://www.pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%20Sociological%20Review/2002/Environmental%20Consequences%20of%20Lahars,%20Subsidence,%20and%20Human%20.pdf|date=Abril 5, 2023}} (PDF)<br /> Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 1, 2022.</ref> * Oktubre 13 – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|Ang Pamahalaan]] ng isang kasunduang pangkapayapaan sa mga rebelde ng [[Kilusang Reporma sa Sandatahang Lakas]] (''RAM-SFP-YOU'') sa [[Camp Aguinaldo]], na pormal na nagtapos sa pitong taong pag-aalsa ng huli na naganap karamihan noong panahon ni [[Panguluhan ni Corazon Aquino|ang nakaraang administrasyon]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref> —[https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1995-10-14-9510140657-story.html "Pinamahalaan ng Pilipinas ang kasunduang pangkapayapaan sa mga rebeldeng Hukbo"] ''[[Orlando Sentinel]]''. Oktubre 14, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-10-14-mn-56755-story.html "Nakipagkasundo ang Pilipinas sa mga Rebeldeng Hukbo na Nagtangka ng mga Kudeta"] [[Reuters]] sa pamamagitan ng ''[[Los Angeles Times]]''. Oktubre 14, 1995.<br /> —[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/062.html "Madilim na Pamana: Mga karapatang pantao sa ilalim ng rehimeng Marcos ni Alfred McCoy"] World History Archives, Hartford Web Publishing. Setyembre 20, 1999.<br /> —[https://www.officialgazette.gov.ph/1996/05/16/executive-order-no-299-2/ "Executive Order No. 299"] ''[[Official Gazette (Philippines)]]''. Mayo 16, 1996.<br /> -[https://www.officialgazette.gov.ph/1996/05/17/proclamation-no-723/ "Proclamation No. 723, s. 1996"] ''Official Gazette'' (Philippines). Mayo 17, 1996.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> * Oktubre 19 – Pagbubukas ng [[Enchanted Kingdom]] theme park. * Oktubre 24 ** Ang huling kabuuang [[eklipse ng araw]] ng siglo [[Eklipse ng araw noong Oktubre 24, 1995|ay nasaksihan]] karamihan ay sa [[Tawi-Tawi]], na tumagal nang mahigit dalawang minuto.<ref name="MSyr95" /> ** [[Panahon ng bagyong Pasipiko noong 1995|Nagsisimula ang serye ng mga kaguluhang tropikal]] kasama ang bagyong ''Oniang'', Oktubre 24, na dumadaan sa [[Luzon]] at nagdulot ng mga pagbaha sa [[Bulacan]] at panibagong daloy ng lahar sa [[Gitnang Luzon]]. Ang Bagyong Zack (''Pepang''), mula Oktubre 28 hanggang 29, ay humampas sa [[Visayas]] at [[Palawan]], na nagdulot ng malawakang pagbaha; nagresulta sa 265 na pagkamatay at [[₱]]424-milyong halaga ng pinsala.<ref name="tcMP" /><ref name="tcPR" /><ref>—[https://www.upi.com/Archives/1995/10/29/Storm-leaves-62-dead-in-Philippines/1654814939200/ "62 patay sa Pilipinas dahil sa bagyo"] [[United Press International]]. Oktubre 29, 1995. —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-zack-information-report-no1 "Philippines - Ulat ng Impormasyon Tungkol sa Bagyong Zack Blg. 1"] [[ReliefWeb]]. Oktubre 31, 1995.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tc95" /> ===Nobyembre=== * Nobyembre 2–3 – Ang pinakamapanirang bagyo sa serye ng mga bagyong tropikal, ang [[Typhoon Angela|Super Typhoon Angela (''Rosing'')]] ay nananalasa sa katimugang [[Luzon]] na may malalakas na hangin; winasak nito ang kalahati ng mga rehiyon ng bansa kabilang ang [[Bicol Region]], ang pinakamatinding tinamaan, pati na rin ang [[Calabarzon|mainland na bahagi ng Southern Tagalog Region]], [[Metro Manila]], at [[Bataan]]. Ang huling datos ay nag-uulat ng 936 na pagkamatay at [[₱]]10.829-bilyong halaga ng pinsala.<ref name="tc95">[http://www.ifrc.org/docs/appeals/95/139508FR.PDF "Pangwakas na Ulat (Apela 13/95): Pilipinas: Mga bagyo, baha at pag-agos ng lahar"] (PDF) [[International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies]]. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tcMR" /><ref name="tcPR">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/11/04/super-typhoon-angela-hits-philippine-heartland/c89c881e-9c7b-4cbb-8299-5d66b3c4fd66/ "Super typhoon Angela hit Philippine heartland"] ''[[The Washington Post]]''. Nobyembre 4, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>—[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-typhoon-angela-information-report-no4 "Philippines -Typhoon Angela Information Report No. 4"] [[ReliefWeb]]. Nobyembre 14, 1995. —[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199520.html.en "Digital na Bagyo: Bagyong 199520 (Angela) - Pangkalahatang Impormasyon (Mga Tsart ng Presyon at Track)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080701202623/http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199520.html.en |date=2008-07-01 }}<br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br /> —[https://web.archive.org/web/20110607011047/http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/1995atcr/pdf/wnp/29w.pdf "Super Typhoon Angela (29W)"] (PDF) Naka-archive noong Hunyo 7, 2011.<br /> —[https://web.archive.org/web/20081016092830/http://www.typhoon2000.ph/stats/11WorstPhilippineTyphoons.htm "Ang labing-isang pinakamalalang bagyo sa Pilipinas (1947-2006)"] Typhoon2000. Naka-archive noong Oktubre 16, 2008.<br /> —[https://www.typhoon2000.ph/stormstats/WPF_DeadliestTyphoonsPhilippines_2015Ed.pdf "Ang pinakamatinding bagyo sa Pilipinas (1947 – 2014)"] (PDF) Weather Philippines.<br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 1, 2022.</ref> * Nobyembre 14 – Binaligtad ng [[Hukuman ng Apelasyon sa Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang hatol sa kasong libelo noong 1992 ng [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]] at pinawalang-sala ang tagapaglathala ng ''[[The Philippine Star]]'' na si [[Maximo Soliven]] at ang yumaong mamamahayag na si [[Luis Beltran]], na kinasuhan kaugnay ng mga komento ng huli tungkol kay Pangulong... [[Corazon Aquino|Cojuangco–Aquino]] pagkatapos ng [[Mga pagtatangkang kudeta laban kay Corazon Aquino|isang pagtatangkang kudeta noong 1987]].<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa kaganapang ito: —[https://apnews.com/article/9c94437f43bc51aa06b8863bef09523a "Natalo ang Dating Pangulong Aquino sa Kasong Libelo Laban sa Dalawang Mamamahayag"] [[Associated Press]]. Nobyembre 14, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/11/14/Manila-court-rejects-Aquino-libel-suit/4614816325200/ "Tinatanggihan ng korte ng Maynila ang kasong libelo ni Aquino"] [[United Press International]]. Nobyembre 14, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/139212/aquino-libel-case-rejected-court "Itinanggi ng korte ang kaso ng libelo ni Aquino"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Nobyembre 16, 1995.<br /><br /> Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://kahimyang.com/kauswagan/articles/2457/today-in-philippine-history-october-12-1987-cory-aquino-filed-a-libel-suit-against-columnist-luis-beltran "Ngayon sa kasaysayan ng Pilipinas, Oktubre 12, 1987"] Ang Proyektong Kahimyang.<br /> —[https://www.rappler.com/newsbreak/fact-check/264304-cory-aquino-libel-suit-vs-beltran-not-deemed-press-freedom-issue/ "MALI: Ang kasong libelo ni Cory Aquino laban kay Beltran ay hindi itinuring na isyu ng kalayaan sa pamamahayag"] [[Rappler]]. Hunyo 20, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Nobyembre 16 – Itinanggi nang may pinal na batayan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang mosyon para sa muling pagsasaalang-alang na inihain ng ''Kilosbayan, Inc.'' na kumukuwestiyon sa isang kasunduan sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at ng Philippine Gaming Management Corporation sa mga online na operasyon ng [[loterya]], sa gayon ay ginagawang legal ang [[PCSO Lottery Draw|lotto]].<ref>''G.R. No. 118910.'' Ang Proyektong LawPhil. —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/jul1995/gr_118910_1995.html (Desisyon noong Hulyo 17, 1995)]<br> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/nov1995/gr_118910_1995.html (Desisyon noong Nob. 16, 1995)]<br> Nakuha ang lahat noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Nobyembre 27 – Sinimulan ang konstruksyon ng proyektong {{USD|1.15}}-bilyong [[Metro Manila Skyway|Skyway]], ang pinakamalaking proyektong imprastraktura sa bansa, na nilayon upang mapagaan ang daloy ng trapiko sa [[Metro Manila]]. ===Disyembre=== * Disyembre 11 – Ang Communist hit squad [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB) ay nagsagawa ng tatlong magkakahiwalay na pananambang na tumatarget sa mga kilalang negosyanteng [[Tsinong Pilipino]], na ikinamatay ng apat na tao kabilang ang industriyalistang si Leonardo Ty at ang kanyang drayber sa [[Quezon City]], pati na rin ang isang apoy. Noong 2004, dalawang pinaghihinalaang miyembro ng ABB na utak ng pagpatay kay Ty ang hinatulan ng isang [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis|PHP]] ng lungsod.<ref name="RP95hrp" /><ref name="xLT">Lahat ng naiulat na pananambang: —[https://www.independent.co.uk/news/people/manila-on-alert-1525493.html "Maynila on alert"] [[Reuters]] via ''[[The Independent]]''. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/142966/ambushes-mark-return-communist-hit-squad "Mga pananambang, pagbabalik ng komunistang hit squad"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Disyembre 15, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/12/27/Manila-on-alert-for-communist-attacks/8848820040400/ "Naka-alerto ang Maynila para sa mga pag-atake ng komunista"] [[United Press International]]. Disyembre 27, 1995.<br /> —[https://web.archive.org/web/20181013071651/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0126/nat3.html "Terorismo"] ''[[Asiaweek]]''. Enero 1996.<br /><br />Pag-ambush kay Leonardo Ty:<br /> —[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1995-12-21-9512210185-story.html "Sa Pilipinas, ang takot ay hindi na nagtatago sa mga anino"] [[Chicago Tribune]]. Disyembre 21, 1995.<br /> —[https://www.philstar.com/metro/2004/02/19/239519/2-abb-men-get-death-1995-twin-slay/ "Dalawang lalaki ng ABB ang hinatulan ng kamatayan para sa kambal na pinatay noong 1995"] [[Philstar.com]]. Pebrero 19, 2004.<br /><br /> Lahat ay narekober noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Disyembre 13 – Isang sunog sa barkong pampasaherong ''M/V Kimelody Cristy'' malapit sa [[Isla ng Kapalaran (Pilipinas)|Isla ng Kapalaran]] sa labas ng [[Batangas]] ang nagresulta sa pagkamatay ng 24 katao, at 13 pa ang nawawala.<ref name="MSyr95" /><ref name="lPSaccw" /><ref> —[https://www.upi.com/Archives/1995/12/13/Philippine-ship-catches-fire-14-dead/6818818830800/ "Nasunog ang barko ng Pilipinas, 14 ang patay"] [[United Press International|UPI]]. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://apnews.com/article/6789a9d2a89149325384f77cea8ad747 "Sumalpok ang Sunog sa Ferry sa Dagat, 14 na Katao ang Namatay"] [[Associated Press|AP News]]. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1995-12-13-9512130087-story.html "9 ang nasawi sa sunog sa barko, 16 ang nawawala"] ''[[Orlando Sentinel]]''. Disyembre 13, 1995.<br /> —[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/8a749fc5e6108e4fab68dcffb9f1c860 "Pilipinas: Sakuna sa sunog sa lantsa"] AP Archives. Disyembre 13, 1995.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 5, 2021.</ref> * Disyembre 16–17 – Pitong pinaghihinalaang teroristang [[Pakistanis|Pakistani]] ang naaresto sa [[Bulacan]] at [[Maynila]]; kalaunan ay kinasuhan ng pagpaplano upang guluhin ang [[APEC Pilipinas 1996|1996 APEC Summit]]. Dalawa pa ang susuko kalaunan sa punong-himpilan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] sa [[Quezon City]].<ref name="tlMSa" /><ref name="MSyr95" /><ref>"5 suspek sa terorismo ang nahuli sa Bulacan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 17, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="arr31" /><ref name="arrst" /> * Disyembre 29–30 – Labinlimang indibidwal na sinasabing bahagi ng radikal na grupong ''Mahajar Qumi Movement'' na nakabase sa [[Pakistan]] ang naaresto sa magkakahiwalay na pagsalakay ng pulisya sa kanilang mga safehouse sa [[Maynila]]. Sa pagtatapos ng taon, 29 na pinaghihinalaang dayuhang terorista ang naaresto sa bansa.<ref name="tlMSa" /><ref name="arr31">"15 pang suspek sa terorista ang nahuli" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 31, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', pp. 1–2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="arrst">[https://www.nytimes.com/1995/12/31/nyregion/nine-suspected-of-terrorism-are-arrested-in-manila.html "Siyam na Pinaghihinalaang May Terorismo ang Naaresto sa Maynila"] ''[[The New York Times]]''. Disyembre 31, 1995. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> ==Telebisyon== ===Premiere=== {| class="wikitable" ! Petsa ! Ipakita |- |Enero 16 |''TV Patrol Zamboanga'' sa ABS-CBN TV-3 Zamboanga |- |Enero 22 |''Berlin Break'' sa ABC 5 |- |Enero 28 |''[[Eat Bulaga!]]'' on GMA 7 |- |Enero 30 |''[[Valiente (1992 TV series)|Valiente]]'' sa GMA 7 |- | Pebrero 1 |''Inside Showbiz'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Pebrero 2 |''[[Dong Puno Live]]'' sa ABS-CBN 2 |- |''[[Okay Ka, Fairy Ko!]]'' on GMA 7 |- | Pebrero 4 |''[['Sang Linggo nAPO Sila]]'' on ABS-CBN 2 |- |rowspan=2|Pebrero 5 |''[[ASAP (programa sa TV)|ASAP]]'' sa ABS-CBN 2<ref>{{cite news|author=Anarcon, James Patrick |title=Ang pagsisimula ng ika-25 anibersaryo ng ASAP ay maghaharap sa pilot ng variety show ng GMA-7 |url=https://www.pep.ph/news/local/148500/asap-25th-anniversary-kick-off-goes-head-to-head-against-pilot-of-new-gma-7-variety-show-a724-20200103 |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Enero 3, 2020}}</ref> |- |''Espesyal sa Sunday Night'' sa ABC 5 |- |Pebrero 6 |''[[Cristy FerMinute]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Pebrero 10 |''[[Mighty Morphin Power Rangers]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Marso 6 |''[[PCSO Lottery Draw|Philippine Lottery Draw]]'' sa PTV 4 |- |Marso 23 |''[[Yaiba]]'' sa ABC 5 |- |Abril 1 |''Rainbow Cinema'' sa GMA 7 |- |Abril 18 |''[[Dragon Ball (serye sa TV)|Dragon Ball]]'' sa RPN 9 |- |Mayo 1 |''TV Patrol Cagayan de Oro'' sa ABS-CBN TV-2 Cagayan de Oro |- |Mayo 17 |''[[Tapatan kasama si Jay Sonza]]'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Mayo 20 |''[[Mga May Tattoo na Teenage Alien Fighters mula sa Beverly Hills]]'' sa ABC 5 |- |''[[Kousoku Sentai Turboranger|Turborangers]]'' sa IBC 13 |- |rowspan=2|Hunyo 10 |''[[Hiraya Manawari]]'' sa ABS-CBN 2 |- |''[[Bayani (serye sa TV)|Bayani]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Hunyo 12 |''TV Patrol Western Visayas'' sa ABS-CBN TV-4 Bacolod |- |Hunyo 14 |''[[High Tide (serye sa TV)|High Tide]]'' sa ABC 5 |- |rowspan=2|Hunyo 27 |''[[Walker Texas Ranger]]'' sa GMA 7 |- |''Batang X sa TV'' sa ABC 5 |- |rowspan=3|Hulyo 1 |''Science Made Easy'' sa PTV 4 |- |''Kemistry in Action'' sa PTV 4 |- |''Physics in Everyday Life'' sa PTV 4 |- | Hulyo 9 |''Gameplan'' sa GMA 7 |- | Hulyo 10 |''[[IBC TV X-Press]]'' sa IBC 13 |- |rowspan=2| Hulyo 31 |''[[Katok Mga Misis]]'' sa GMA 7 |- |''[[Kadenang Kristal]]'' sa GMA 7 |- |Agosto 3 |''Takdang-Aralin'' sa ABS-CBN 2 |- |Agosto 5 |''Powerline'' sa IBC 13 |- |Agosto 12 |''[[T.G.I.S.]]'' sa GMA 7 |- |Agosto 14 |''TV Patrol Dumaguete'' sa ABS-CBN TV-12 Dumaguete |- |Agosto 28 |''Balita sa Tanghali/Araw ng Citynet'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 2 |''Balita sa Katapusan ng Linggo ng Citynet'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 6 |''[[Law & Order]]'' sa Citynet 27 |- | rowspan="3" |Setyembre 14 |''[[Home Improvement (serye sa TV)|Home Improvement]]'' sa Citynet 27 |- |''[[Dave's World]]'' sa Citynet 27 |- |''[[The Outer Limits (serye sa TV noong 1995)|The Outer Limits]]'' sa ABC 5 |- |Setyembre 17 |''[[The Fresh Prince of Bel-Air]]'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 30 |''Channel S'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Oktubre 2 |''[[PTV News (programa sa TV)|PTV News]]'' sa PTV 4 |- |''[[Saksi|Saksi: GMA Headline Balita]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 4 |''[[Emergency (1995 TV programa)|Emergency]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 8 |''[[Startalk (Philippine talk show)|Startalk]]'' sa GMA 7<ref>{{cite news |title=PAALAM SA STARTALK: 10 Pinaka-eksplosibong kwento at sandali |url=https://www.pep.ph/news/local/7900/farewell-to-startalk-10-most-explosive-stories-and-moments |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Setyembre 11, 2015}}</ref> |- |Oktubre 9 |''[[Batibot]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 20 |''[[Bubble Gang]]'' sa GMA 7<ref>{{cite news |title=Makabuluhang bilang ng Bubble Gang sa ika-20 anibersaryo nito |url=https://www.pep.ph/lifestyle/32914/significant-numbers-of-embubble-gangem-on-its-20th-anniversary |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Enero 7, 2016}}</ref> |- |Nobyembre 3 |''Ang Saya ng Musika'' sa ABS-CBN 2 |- |Nobyembre 4 |''Pagluluto kasama ang mga Daza'' sa ABC 5 |- |Nobyembre 27 |''TV Patrol Baguio'' sa ABS-CBN TV-3 Baguio |- |Disyembre 1 |''[[Calvento Files]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Disyembre 23 |''[[Sailor Moon]]'' sa ABC 5 |} ==Palakasan== * Nobyembre 17–21 – [[1995 Pandaigdigang Kampeonato ng Taekwondo]] ay ginaganap sa [[Manila]], Pilipinas * Disyembre 9–21 – Ang [[Pilipinas]] ay lumalahok sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1995]] ==Konsiyerto== * Pebrero 26 – [[Pearl Jam]] Paglilibot sa Vitalogy: [[Teatro ng Sining Bayan]], [[Pasay]] * Marso 3 – [[Janet Jackson]] Paglilibot sa Mundo ni Janet: [[Teatro ng Sining Bayan]], [[Pasay]] * Hunyo 2–3 – [[La Toya Jackson]] live sa Music Museum, [[San Juan, Kalakhang Maynila]] [https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19950513&id=6pkVAAAAAIBAJ&sjid=DAsEAAAAAIBAJ&pg=6632,2575520]{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==Kapanganakan== * Enero 4: ** [[Ara Galang]], manlalaro ng volleyball ** Joshua Colet, artista, modelo * Enero 5: ** [[Joyce Ching]], artista ** [[Lexi Fernandez]], artista * Enero 26 – [[Coleen Perez]], artista * Enero 27 – [[Kat Tolentino]], manlalaro ng volleyball * Pebrero 3 – [[Kim Domingo]], artista, TV commercial at modelo * Pebrero 20 – [[McCoy de Leon]], aktor at miyembro ng ''Hashtags'' * Pebrero 23: ** [[Dave Bornea]], artista ** [[Beatrice Gomez]], reyna ng kagandahan * Pebrero 28: ** Lovely Lyn Esguerra, artista ** Gianna Llanes, tagapagbalita * Marso 3 – [[Maine Mendoza]], sensasyon sa YouTube, aktres, komedyante, at host * Marso 16 – [[Shy Carlos]], aktres<ref>''[[VIVA Entertainment]]''; [http://www.viva.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=2519:shy-carlos&catid=46:viva-artists&Itemid=43 Schirin Grace Sigrist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712013848/http://viva.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=2519:shy-carlos&catid=46:viva-artists&Itemid=43 |date=2015-07-12 }}; nakuha noong Setyembre 16, 2012.</ref> * Marso 19: ** [[Julia Montes]], artista ** [[Fumiya Sankai]], aktor at kasambahay * Marso 27 – [[Koreen Medina]], aktres at beauty queen * Abril 23 – Chad Devs dela Peña, manlalaro ng esports (namatay noong 2023) * Abril 24: ** [[Amani Aguinaldo]], footballer ** [[Michelle Dee]], aktres at beauty queen * Abril 25 – [[Arra San Agustin]], artista * Abril 26 – [[Daniel Padilla]], aktor at mang-aawit * Mayo 3 – [[Shaira Diaz]], artista * Mayo 10 – [[Jia Morado]], manlalaro ng volleyball * Mayo 11 – [[Yassi Pressman]], artista at mananayaw * Mayo 19 – [[Abel Estanislao]], aktor at modelo * Mayo 21 – [[Diego Loyzaga]], artista * Mayo 23 – [[Eula Caballero]], aktres * Mayo 24 – Gladys Mae Dimaya, manlalaro ng basketball * Mayo 23 – [[Eula Caballero]], aktres * Mayo 31 - [[John Vincent M.]], Vaper * Hunyo 1 – Nina Bernardine dela Cruz, estudyante ng medisina * Hunyo 2 – Anton Asistio, manlalaro ng basketball * Hunyo 4 - [[Jerome Ponce]], aktor * Hunyo 15 – [[David Licauco]], aktor * Hunyo 24 – [[Stephen Loman|Mark Stephen Loman]], [[ONE Championship|mixed martial artist]] at dating [[Brave Combat Federation#BRAVE Combat Federation title history|MMA World Champion]] * Hunyo 28 – [[Krizza Neri]], mang-aawit * Hulyo 18 – [[Phytos Ramirez]], aktor, patalastas sa TV at modelo * Hulyo 23 – [[James Wright (mang-aawit)|James Wright]], mang-aawit at recording artist * Hulyo 26 – [[Kim Kianna Dy]], manlalaro ng volleyball * Hulyo 29: ** [[Jin Macapagal]], aktor, modelo, at mananayaw ** [[Kiray|Kiray Celis]], artista * Agosto 1 – [[Derrick Monasterio]], aktor, mananayaw at mang-aawit * Agosto 4 – [[Jessica Sanchez]], American singer-songwriter ng Mexican at Filipino ancestry at runner-up ng [[American Idol (season 11)|American Idol Season 11]] * Agosto 7 – [[Tony Labrusca]], artista * Agosto 18 – [[Jon Lucas (aktor)|Jon Lucas]], aktor * Agosto 21 – [[Gil Cuerva]], artista * Agosto 23 – [[Eliza Pineda]], aktres * Agosto 29 – [[Aria Clemente]], artista at mang-aawit * Agosto 30 – [[Addy Raj]], aktor, mang-aawit, at modelo * Setyembre 3 – [[Joj at Jai Agpangan]], mga aktres * Setyembre 6 – [[John Manalo]], artista * Setyembre 15 – [[Rita De Guzman|Rita Daniela]], artista at mang-aawit * Setyembre 19 – Rheena Villamor, tagapagbalita at komentarista sa radyo * Setyembre 23 – Seth Patrick Isay, aktor at modelo * Setyembre 24 – [[Gigi De Lana]], artista at mang-aawit * Setyembre 25 ** Romano Trinidad, rapper at [[FlipTop]] (namatay noong 2025) ** [[Kristina Knott]], atleta ng track at field * Setyembre 28 – [[Danny Kingad]], mixed martial artist * October 21 – Kaloy Tingcungco, aktor, modelo at host * Oktubre 27 – [[Maika Rivera]], artista at manlalaro ng tennis * Oktubre 29: ** [[Eumir Marcial]], boksingero **Migo De Vera, aktor at modelo * Nobyembre 1 – [[Andre Paras]], aktor at manlalaro ng basketbol * Nobyembre 5 – Ava Mendez, artista * Nobyembre 17 – [[EJ Obiena]], pole valter * Nobyembre 22 – Gab Lagman, artista at modelo * Nobyembre 26 – [[Michael Pangilinan]], singer-songwriter * Nobyembre 27 – [[Yohan Hwang]], mang-aawit * Disyembre 10 – [[Majoy Baron]], manlalaro ng volleyball * Disyembre 23 – Mond Abrilla, modelong pangkomersiyo * Disyembre 26 – [[Gazini Ganados]], reyna ng kagandahan ==Kamatayan== * Pebrero 28 – Tito Espinosa, [[Masbate]] [[Mga distrito ng lehislatura ng Masbate|Kinatawan]]<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="vio95el">[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/47e1b254fd01713ade25fa271040183f "Pilipinas - Pinahigpit ang seguridad para sa halalan"] [[Associated Press|AP Archive]]. Mayo 6, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>—[https://apnews.com/article/b28b73c2b860b010b98d385b4352b9da "Kongresista, Dalawang Alkalde ang Kinasuhan ng Pagpatay sa Isa Pang Kongresista"] [[Associated Press|AP News]]. Marso 17, 1995. —[https://abante-cataingan.tripod.com/News/khocleared.htm "Kho cleared of Espinosa murder]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''[[Manila Standard]]'' via ''Abante Cataingan'' website. June 15, 2006.<br /><br /> Nabanggit din ang kaganapan:<br /> —[http://www.philippinestoday.net/archives/714 "Mapanganib ang pamumuhay bilang isang mambabatas sa RP"] ''Philippines Today''. Nobyembre 16, 2007.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Marso 8 – [[Ike Lozada]], komedyante, aktor, at TV host (ipinanganak noong 1940) * Marso 17 – [[Flor Contemplacion]], manggagawa sa bahay<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="xFE" /> (ipinanganak noong 1953) * Abril 22 – Honorato Perez, alkalde ng [[Cabanatuan]]<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="vio95el" /><ref>—[https://www.upi.com/Archives/1995/04/22/Candidate-shot-dead-in-48/2020/58Candidate binaril patay sa Pilipinas"] [[United Press International|UPI]]. Abril 22, 1995. —[https://www.philstar.com/nation/2001/05/06/104165/joson-nixes-reopening-perez-murder-case/ "Joson nixes muling pagbubukas ng kasong pagpatay kay Perez"] [[Philstar.com]]. Mayo 6, 2001.<br /><br /> Nabanggit din ang pangyayari:<br /> —[https://www.scribd.com/document/30939117/Timeline-of-Nueva-Ecija-s-election-related-violence "Timeline of Nueva Ecija's Election-Related Violence"] [[Vera Files]] (via [[Scribd]]).<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>"Pinatay ang kandidato sa pagka-gobernador ng Ecija" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950423&printsec=frontpage&hl=en (Abril 23, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> * Abril 28 – [[Wilfrido Ma. Guerrero]], playwright, direktor, guro at artista sa teatro (ipinanganak noong 1911) * Mayo 11 – [[Jose T. Joya|José T. Joya]], Pilipinong artistang abstrakto (ipinanganak noong 1931) * Mayo 20 – [[Carlos Magdaluyo]], negosyante (ipinanganak noong 1921) * Hunyo 11 – [[Rodel Naval]], mang-aawit, manunulat ng kanta at aktor (ipinanganak noong 1953) * Hunyo 24 – [[Eduardo Masferré]], potograpo (ipinanganak noong 1909) * Agosto 4 – [[Alejandro Almendras]], senador (ipinanganak noong 1919) * Setyembre 5 – [[Andy Poe]], aktor (ipinanganak noong 1943) * Setyembre 30 – [[Nestor Redondo]], artista sa komiks (ipinanganak noong 1928) * Disyembre 9 – Eugene Barutag, Pilipinong boksingero (ipinanganak noong 1976) * Disyembre 11 – Leonardo Ty, [[Tsinong Pilipino]] industrialist (ipinanganak noong 1913)<ref name="xLT" /> * Disyembre 16 – [[Bert Marcelo]], aktor at komedyante (ipinanganak noong 1936) * Disyembre 18 – [[Panchito Alba]], aktor at komedyante (ipinanganak noong 1925) ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Paksa ng Asya|1995 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1995 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 0wvx76wfr3tljakqd9d1lgudnxs2jt5 0 297422 2232052 2231343 2026-10-06T09:39:27Z ~2026-53137-20 167119 /* Mga sanggunian */ 2232052 wikitext text/x-wiki '''1994 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1994. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Pebrero=== * [[Pebrero 19]] – Hiwalay na pag-atake ng granada sa [[Isulan]], [[Sultan Kudarat]] at [[Davao City]] ang pumatay ng 11 katao at sugatan ang 22.<ref name=":1">''#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[9]'4': (com [9]]'4') (com. [https://www.philstar.com/headlines/2016/05/14/1583385/journeyto30-southern-discomfort "Southern discomfort"] Mayo 14, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref> ===Marso=== * [[Marso 29]] – Ang [[Pilipinas]] ay kumokonekta sa Internet. Ikinonekta ng Philippine Network Foundation (PHNet) ang bansa sa [[Sprint Nextel|Sprint]] sa United States sa pamamagitan ng 64&nbsp;kbit/s na link.<ref>Miguel A. L. Paraz: [http://www.isoc.org/inet97/proceedings/E6/E6_1.HTM Developing a Viable Internet Operation Framework in the Asia. ISOC, INET 1997</ref><ref>{{cite news|title=The Philippine Internet turns 18: May nagbibilang pa ba|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/249810/scitech/technology/the-philippine-internet-turns-18-is-anyone-still-counting|access-2AGM_2019|18-is-anyone-still-counting|1/2GMarch News|date=February 29, 2012|author=Jim Ayson}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 8]] – Pinawalang-sala ng [[Pasig]] [[Regional Trial Court]] (RTC) ang walong indibidwal na kinasuhan noong 1992 ng pagdukot sa tatlong batang [[Taiwanese|Taiwanese]]; kabilang sa kanila ang mga punong inspektor ng pulisya, ang mga natanggal sa serbisyo na sina Maj. Timoteo Zarcal at Maj. Jose Pring.<ref>"Pring, Zarcal, pinawalang-sala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940409&printsec=frontpage&hl=en (Abril 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://apnews.com/4e7c8cdb04828581ddfa8c56bdf3c585 "Mga Pinuno ng Anti-Kidnapping Squad Kinasuhan ng Pagtakbo sa Hostage Ring"]'' [[Associated Press|AP News]]. Agosto 18, 1992.<br />—''[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-09-06-9203210144-story.html "Ang idolo ng Matinee ay gumanap sa totoong buhay"]'' [[Chicago Tribune]]. Setyembre 6, 1992.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> Ang nasabing mga opisyal ng pulisya ay papatayin sa magkakahiwalay na insidente ng [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB), isang yunit ng [[New People's Army]], nang huling bahagi ng taong iyon.<ref name=":0" /><ref name="Z&P">—''[https://cebudailynews.inquirer.net/97303/the-dirty-war-against-illegal-drugs (Opinyon) "Ang maruming digmaan laban sa ilegal na droga"]'' [[Cebu Daily News]]. Hulyo 7, 2016.<br />—''[https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded "Nakakulong Ngunit Hindi Napagod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084924/https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded|date=Agosto 31, 2020}}'' [[Mga Detenido ng Task Force ng Pilipinas]]. Disyembre 1, 2012.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref><ref>{{Banggitin ang balita|last=Romero|first=Paolo|url=https://www.philstar.com/headlines/2000/04/29/87772/abb-man-pring-zarcal-slays-falls|title=Tao ng ABB sa Pring, Zarcal, pinaslang ang talon|petsa=Abril 29, 2000|work=[[The Philippine Star]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> * [[Abril 10]]: ** Ang masaker kina Helen, Chelsea Liz at Anne Geleen Arandia sa [[Lipa, Batangas|Lungsod ng Lipa]], [[Batangas]]. ** Ang [[Mandaluyong]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7675''. * [[Abril 19]] – Si Fernando Galera, isang tindero ng isda na inakusahan ng pagnanakaw na may kasamang panggagahasa noong Enero, ay hinatulan ng [[Lungsod Quezon]] [[Regional Trial Court|RTC]] at hinatulan ng kamatayan sa unang pagkakataon simula nang ibalik ang [[Parusang Kapital sa Pilipinas|parusang kapital sa bansa]] noong Enero 1.<ref>[https://apnews.com/article/d2a057b8fb8353c48d83cbd580736292 ''"Ibinigay ng Korte ang Unang Parusang Kamatayan Simula Nang Muling Ipatupad ang Parusang Kapital"''] [[Associated Press]]. Kinuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://thedefiant.net/justice-for-whom/ "Hustisya Para Kanino?"]'' The Defiant.net. Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://www.refworld.org/docid/3ae6a99f4.html "Ang Parusang Kamatayan: Kriminalidad, Katarungan at Karapatang Pantao"]'' [[Amnesty International]] (sa pamamagitan ng Refworld). Nakuha noong 04-12-2021.</ref> Bago ang kanyang inaasahang pagbitay noong 1997, si Galera ay napawalang-sala at iniutos na palayain ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] matapos baligtarin ang hatol, kasunod ng mga apela para sa muling paglilitis ng kaso.<ref>''[https://www.gluckman.com/Death'Penalty.htm "Naghihintay na Umalis"]'' Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/oct1997/gr_115938_1997.html "G.R. NO. 115938"]'' Oktubre 30, 1997. Nakuha noong 04-12-2021.</ref> * [[Abril 25]] – Ang aktor na si [[Robin Padilla]] ay nahatulan ng ilegal na pag-aari ng mga baril; sinimulan niyang pagsilbihan ang sentensya ng bilangguan noong 1995. Siya ay pinalaya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; mabibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref>Para sa kaganapang ito at sa mga susunod pang kaganapan:<br />—''[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Ang aktor na Pilipino ay nasa ilalim pa rin ng batas matapos ang conviction sa mga armas"]'' [[Associated Press]] via [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br />—''[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}}'' [[CNN Philippines]]. Nob. 15, 2016.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/1996julydecisions.php?id=449 "G.R. No. 121917"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hulyo 31, 1996.<br />—''[https://lawyerly.ph/juris/view/c872e "G.R. No. 121917"]'' Lawyerly. Marso 12, 1997.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * [[Abril 26]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 7–6, upang pawalang-bisa ang isang kontrata sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at isang kompanya ng Malaysia na magsagawa ng online na [[Lottery|lotto]] sa bansa, na nagsasaad na lumalabag ito sa batas.<ref name=":0">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950101&printsec=frontpage&hl=en (1995, Enero 1)] "'94, Ang Taon Na Iyon." ''[[Manila Standard]]'', pp.4–5. Kinuha noong Marso 12, 2020.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo]] – Isang panloloko, na kinasasangkutan ng mga hindi naihatid na treasury bill, na kagagawan ng ilang tao sa Bancapital Development Corp., ang natuklasan ng mga awtoridad. Ito ay nagkakahalaga ng halos isang bilyong piso na potensyal na pagkalugi sa sistema ng pagbabangko.<ref name=":0" /> * [[Mayo 21]] – [[Miss Universe 1994]], ang ika-43 [[Miss Universe]] na patimpalak, ay ginanap sa [[Manila]]. Ang paparating na Miss Universe [[Dayanara Torres]] ng [[Puerto Rico]] ang nagwagi sa patimpalak, si [[Sushmita Sen]] ng [[India]]. * [[Mayo 26]] – Si [[Filemon Lagman]], pinuno ng urban hit squad ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] (CPP) na [[Alex Boncayao Brigade|ABB]], ay inaresto ng militar sa [[Lungsod Quezon]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Branigin|first=William|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/05/27/manila-captures-head-of-communist-rebels/839e19a5-8adb-4293-b182-8d5c6a72f0b0/|title=Nahuli ng Maynila ang pinuno ng mga rebeldeng komunista|petsa=Mayo 27, 1994|pahayagan=[[The Washington Post]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> ===Hunyo=== * [[Hunyo 5]] – Isang kumperensya tungkol sa [[Indonesia]] [[pananakop ng Indonesia sa East Timor|pagsasanib]] sa [[East Timor]] ang ginanap.<ref name=":0" /> * [[Hunyo 8]] – Dinakip ng mga ekstremistang grupo ng [[Abu Sayyaf]] ang humigit-kumulang 52 sibilyan sa isang highway sa [[Isabela, Basilan]], kabilang ang 50 pasahero ng isang convoy na papunta sa [[Lantawan]], pati na rin ang paring [[Lamitan]] [[Roman Catholic]] na si Rev. Cirilo Nacorda; pinalaya ang lahat ng bihag maliban sa 36 na [[Kristiyano]]; 15 sa kanila ang binaril at isa ang nakatakas. Sa Hunyo 13, dalawampu sa mga nahuli ay palalayain matapos mabayaran ang perang pantubos sa mga bumihag, dahil si Nacorda na lamang ang natitira sa pagkabihag.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>—''[https://cbcponline.net/statement-on-father-cirilo-nacorda-and-the-abbu-sayyaf/ "Pahayag tungkol kay Padre Cirilo Nacorda at sa Abbu Sayyaf"]'' [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP Online]]. Hulyo 10, 1994.<br />—''[https://apnews.com/article/7b3759f4c39fb5a0bd496f904ed43fea "Sinasabing Malapit Nang Magkasundo ang mga Kidnapper ng Pari sa mga Tuntunin ng Pagpapalaya"]'' [[Associated Press]]. Hulyo 12, 1994.<br />—''[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1994/07/22/safe-release-of-kidnapped-priest-in-western-mindanao-in-doubt&post_id=45664 "Ligtas na pagpapalaya ng dinukot na pari sa Kanlurang Mindanao ay pinag-iisipan"]'' [[UCA News]]. Hulyo 21, 1994.<br /><br />Kinunan noong Abril 15, 2021.</ref><ref name="CNfree" /><ref>"Ganti ng Abu Sayyaf, 15 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940608&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Hunyo 10]] – Mga pag-atake ng bomba sa [[Lungsod ng Zamboanga]], na isinagawa ng Grupong [[Abu Sayyaf]], pumatay ng 71 katao.<ref>{{Banggitin ang web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo]] – Dinukot ng mga dating miyembro ng Bangsa Moro Army ng [[MNLF]] ang opisyal ng palakasan ng lungsod na si So Kim Cheng sa [[Davao City]]; sa kabila ng saradong negosasyon, hindi pinakawalan ng mga bumihag ang biktima at kalaunan ay pinatay ito matapos nilang malaman ang isang grupo ng mga operatiba na nagsasagawa ng sariling pagtatangkang pagsagip.<ref name=":1" /> * [[Hulyo 6]] ** Ang munisipalidad ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay naging isang malayang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act No. 7720''. ** Si Nancy Siscar, isang 22-taong-gulang na guro sa elementarya, ay ginahasa at pinatay ng magkapatid na sina Jurry Andal, Ricardo Andal at Edwin Mendoza sa Barangay Banoyo, [[San Luis, Batangas]].<ref>{{Cite web|date=Setyembre 25, 1997|title=G.R. Blg. 124933 Setyembre 25, 1997|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html|url-status=live|access-date=Disyembre 27, 2021|website=Ang Proyektong Lawphil - Arellano Law Foundation, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201045446/http://www.lawphil.net:80/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html |archive-date=Disyembre 1, 2007 }}</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 8]] – Si Padre Nacorda, matapos ibigay ng [[Abu Sayyaf|ASG]] sa [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) noong Hulyo 26 bilang bahagi ng mga pagsisikap para sa kanyang kalayaan, ay pinalaya nang walang pinsala, na nagtapos sa isang sitwasyon ng hostage na tumagal nang halos dalawang buwan.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="CNfree">Ibinigay ng mga ekstremistang Islamiko si Nacorda sa isang grupo ng mga rebeldeng Muslim:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/07/26/Priest-reported-freed-by-extremists/8362775195200/ "Pari na iniulat na pinalaya ng mga ekstremista"]'' [[United Press International]]. Hulyo 26, 1994.<br />Pinalaya si Nacorda:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/08/07/Kidnapped-Catholic-priest-released/2893776232000/ "Pinalaya ang dinukot na paring Katoliko"]'' United Press International. Agosto 8, 1994.<br />Kuwento tungkol kay C. Nacorda:<br />''[https://www.faithfullpod.com/3-facing-terror-finding-hope/ "Facing Terror, Finding Hope"]'' Faith Full Podcast. Abr. 14, 2018.<br /><br />Kinunan noong Abr. 15, 2021.</ref> * Agosto – Idineklara ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] na legal ang kontrobersyal na ''Batas sa VAT (value-added tax)'', at ipinapahayag din na ang ipinatupad na batas ay hindi nakikialam sa mga karapatang pantao. Bilang tugon, ang Energy Regulatory Board (ERB) ay nag-utos ng pagbaba sa presyo ng gasolina ng ₱1, at inutusan din ang [[National Power Corporation]] na ibaba ang mga singil sa pagsasaayos ng presyo ng gasolina na sumasaklaw sa 17-araw na panahon sa unang quarter ng taon.<ref name=":0" /> * [[Agosto 14]] – Isang malaking demonstrasyon laban sa birth control ang isinagawa ng daan-daang libong Pilipino sa pangunguna ni [[Jaime Sin|Cardinal Sin]], sa [[Luneta Park]], [[Manila]].<ref name=":0" /> * [[Agosto 27]] – Dinakip ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang 8 South Koreans at 30 Pilipino, na pawang nagtatrabaho sa construction site ng proyektong irigasyon ng gobyerno sa [[Mindanao]], na inaangkin na nanghihimasok ito sa kanilang teritoryo; Pinalaya ang mga bihag, Setyembre 4, kasunod ng negosasyon.<ref name=":1" /> * [[Agosto 29]] – Isang pagsabog sa minahan ng karbon sa [[Malangas]], na noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]], ang ikinamatay ng 119 katao sa magiging pinakamatinding sakuna sa minahan sa bansa.<ref>—''[https://apnews.com/article/bcfc6cdeb26dd611a0a988c3ee292ba7 "Wala nang inaasahang mga nakaligtas na matatagpuan pagkatapos ng sakuna sa minahan"]'' [[Associated Press|AP]]. Agosto 31, 1994. Nakuha noong 04-29-2021. —''[https://gulfnews.com/world/asia/philippines/gold-in-the-philippines-how-much-is-it-really-worth-1.1552204923140 "Ginto sa Pilipinas: Magkano ba talaga ang halaga nito?"]'' [[Gulf News]]. Marso 11, 2019. Nakuha noong 02-14-2022.<br /> —''[https://gulfnews.com/world/oceania/the-worst-mining-disasters-since-1990-1.1332385 "Ang pinakamalalang sakuna sa pagmimina simula noong 1990"]'' Gulf News. Mayo 14, 2014. Nakuha noong 02-14-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 1]]–[[Setyembre 5|5]] – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] at ang [[Moro National Liberation Front]] ng isang kasunduan sa tigil-putukan, na naglalayong wakasan ang digmaang gerilya. * [[Setyembre 4]] – Dinukot ng mga hindi kilalang lalaki ang mga mangangalakal na sina Sixto Escudero, Sr. sa [[M'lang, Cotabato]] at si Jorge Lim at ang kanyang dalawang anak sa [[General Santos]]; Ang mga biktima ay nailigtas kalaunan ng mga awtoridad.<ref name=":1" /> * [[Setyembre 15]] – Ang [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]], sa pamamagitan ng isang pansamantalang restraining order, ay nagpatigil sa isang utos mula sa [[Malacañang]] na nagbabawal sa [[jai alai]].<ref name=":0" /><ref>"Pinatigil ng Korte ang utos ng Palasyo tungkol sa jai alai" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940916&printsec=frontpage&hl=en (Setyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Kinuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Setyembre 23]] – Isang mudslide sa [[Mount Pinatubo]], na dulot ng malakas na ulan isang araw bago nito, ay naiulat na ikinamatay ng 20 katao, at 3 ang nawawala. Kabilang sa mga debris na dumaloy ang mga lahar na inilabas ng [[pagsabog ng Bundok Pinatubo noong 1991|isang pagsabog noong 1991]].<ref>''[https://reliefweb.int/report/philippines/philippine-lahar-sep-1994-un-dha-information-reports-1-3 "Philippine Lahar Set 1994 UN DHA Information Reports 1-3"]'' [[ReliefWeb]]. Nakuha noong Peb. 15, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre]] – Sinalakay ng grupong rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang mga bayan sa [[North Cotabato]], kung saan sinunog nila ang isang simbahan at 10 bahay sa [[Aleosan]], at binihag ang 26 na sibilyan sa [[Kabacan, Cotabato|Kabacan]], na pinalaya kalaunan. Sa loob ng buwang ito, sunod-sunod na pag-atake ng terorismo sa probinsya ang nagresulta sa pagkamatay ng 50 katao mula sa panig ng mga rebelde at gobyerno at pagpapaalis ng libu-libo mula sa apat na munisipalidad; ay mapipigilan sa pamamagitan ng tigil-putukan sa katapusan ng buwan.<ref name=":1" /> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre]] – Sinampahan ng mga kasong graft ang sinibak na pinuno ng Bureau of Immigration and Deportation na si Zafiro Respicio at 2 iba pa kaugnay ng maanomalyang deportasyon ng 11 Indian na nahaharap sa mga kasong droga sa korte.<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 14]] – Dinukot ni [[Eugene A. Tan|Eugene Tan]], dating pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]], at ang kanyang drayber ng anim na armadong lalaki sa [[Muntinlupa]] at pinatay sa [[Silang, Cavite]]; ang kanilang mga bangkay ay matatagpuan makalipas ang apat na araw sa kalapit na [[Dasmariñas]]. Noong 2011, ang [[Cavite]] [[Regional Trial Court|RTC]] ay hinatulan lamang ang gunman, na hinatulan ng ''[[reclusión perpetua]]'', at pinawalang-sala ang lahat ng iba pang sangkot.<ref name=":0" /><ref name="xET" /> * [[Nobyembre 15]] – [[1994 Mindoro earthquake|Isang lindol]] (Magnitude: 7.1 [[moment magnitude scale|M_w]]) na sinundan ng malalaking alon na nanalasa sa [[Mindoro]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 65 katao at ikinasugat ng mahigit 130 iba pa.<ref name=":0" /> ===Disyembre=== * [[Disyembre 2]] – Nagbanggaan ang barkong pang-isla na [[MV Cebu City|MV ''Cebu City'']] at ang barkong pangkargamento na nakarehistro sa Singapore na ''Kota Suria'' sa [[Manila Bay]], sa pagitan ng [[Corregidor Island]] at [[Maragandon, Cavite]], na ikinamatay ng mahigit isang daan, at pinaniniwalaang marami ang nalunod.<ref name=":0" /> * [[Disyembre 8]] – Si Dennis Venturina, isang miyembro ng UP [[Sigma Rho]] fraternity ay pinatay ng limang miyembro ng Scintilla Juris Fraternity sa loob ng gusali ng UP. * [[Disyembre 11]] – Isang bomba, na umano'y itinanim ni [[Ramzi Yousef]], ang sumabog sakay ng [[Philippine Airlines Flight 434]] patungong [[Tokyo]], na ikinamatay ng isang negosyanteng [[Japanese|Hapones]]. Ang pambobomba, kasama ang isa pa sa isang sinehan sa [[Maynila]] noong Disyembre 1, ay bahagi ng isang pagsubok para sa ''[[Project Bojinka]]''.<ref>—''[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/twa800/bomb.htm "Maaaring Makasagabal ang mga Bagong Kagamitan sa Seguridad ng Eroplano"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 21, 1996.<br />—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pambobomba ng Eroplano"]'' [[Los Angeles Times]]. Mayo 30, 1995.<br />—''[https://www.nytimes.com/1996/06/04/nyregion/plane-bombing-is-described-in-terror-trial.html "Inilarawan ang Pagbomba sa Eroplano sa Paglilitis sa Terorismo"]'' ''[[The New York Times]]''. Hunyo 4, 1996.<br />—''[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CRECB-2007-pt3/html/CRECB-2007-pt3-Pg4137-3.htm "Pagpupugay kay Kapitan Eduardo Reyes"]'' [[Tanggapan ng Paglalathala ng Pamahalaan ng Estados Unidos]].<br />—''[https://www.tsa.gov/sites/default/files/mission_hall_exhibit_final_508.pdf "Mission Hall: Pag-alala sa Nakaraan, Pagbibigay-alam sa Hinaharap"]'' (PDF) [[Pangasiwaan ng Seguridad sa Transportasyon]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 29, 2022.<br /><br />—''[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Plano ni Bojinka Plano ng Terorismo na Nabunyag, Sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}}'' VOI - Panahon ng Pag-unlad ng Balita. Enero 6, 2022. Nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * [[Disyembre 14]] – Bumoto ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 18–5, upang pagtibayin ang ''[[Uruguay Round]] sa [[Pangkalahatang Kasunduan sa mga Taripa at Kalakalan]]'' (UR-GATT), isang kasunduan sa kalakalan sa liberalisadong pandaigdigang sistema ng kalakalan, na ipapataw sa bansa sa unang araw ng 1995.<ref name=":0" /><ref>"Tinapos ng Senado ang debate, pinagtibay ang GATT" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 15, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Palakasan== * [[Oktubre 2]]–[[Oktubre 16|16]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[1994 Palarong Asyano]] na ginanap sa [[Hiroshima]], Japan mula Oktubre 2 hanggang 16, 1994. Ito ay nasa ika-14 na pwesto na may tatlong gintong medalya, dalawang pilak na medalya at walong tansong medalya na may kabuuang 13 medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/12AG.asp 1994 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215001230/http://ocasia.org/12AG.asp |date=Pebrero 15, 2009 }}</ref> ==Libangan at kultura== * [[Hunyo 22]] – Ang taunang seremonya ng paggawad ng parangal sa [[Pista ng Pelikulang Maynila]] sa Hotel sa Midtown ng Maynila (Ramada) ay nadungisan ng [[Iskandalo sa Pista ng Pelikulang Maynila noong 1994|mga paratang ng pandaraya]] sa mga resulta para sa pinakamahusay na aktor at aktres. Ang tinaguriang "Filmfest Seven", kabilang ang mga pekeng nanalo, ay kakasuhan ng pandaraya kalaunan, kung saan si [[Lolit Solis]] ay hahatulan lamang na ilagay sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.<ref name=":0" /><ref>"Imbestigasyon sa 'fiasco' ng MFF – Lim" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940620&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 24, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 6. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1994/06/27/filipino-actress-steals-the-show/|title=Pilipino Actress Steals The Show|date=Hunyo 27, 1994|newspaper=[[Chicago Tribune]]|access-date=Enero 16, 2018}}<br><br>—''[https://apnews.com/article/52d8b8253e33b1370287d13104c3c401 "Pito ang Kinasuhan sa Iskandalo ng Pelikulang Pilipino"]'' [[Associated Press]]. Hunyo 29, 1994.<br>—''[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/07/18/its-film-fest-scam-the-sequel-a-month-later-the-philippines-scandal-refuses-to-go-away/38519c83-76ae-45a4-ac24-b55218c2f0cc/ "Ito ay panloloko sa film fest: Ang karugtong! Pagkalipas ng isang buwan, ang iskandalo ng Pilipinas ay ayaw mawala"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 18, 1994.<br>—''[https://www.lionheartv.net/2015/12/mmff-scandals/4/ "Mga iskandalo na yumanig sa Metro Manila Film Festival nitong mga nakaraang taon"]'' LionhearTV. 2015.<br>—''[https://entertainment.inquirer.net/305581/lolit-solis-on-1994-manila-film-fest-scam-it-was-a-nightmare-for-me/ "Lolit Solis tungkol sa panloloko sa Manila Film Fest noong 1994: 'Isa itong bangungot para sa akin'"]'' [[Inquirer.net]]. Nob. 20, 2018.<br>—''[https://www.pep.ph/news/local/152219/1994-manila-film-festival-scandal-showbiz-history-a4437-20200624-lfrm2 "Manila Film Festival 1994: Ang Iskandalo na Yumanig sa Showbiz"]'' [[Philippine Entertainment Portal]]. Hunyo 24, 2020.<br>Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 21, 2022.</ref> ==Telebisyon== {{pangunahing|1994 sa telebisyon sa Pilipinas}} ===Premiere=== * [[Kousoku Sentai Turboranger]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Chikyuu Sentai Fiveman]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:30&nbsp;pm * [[Sailor Moon]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 2; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Yaiba]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 3; Linggo 6:30&nbsp;pm * [[Captain Power and the Soldiers of the Future]] – Hulyo 3; Linggo 6:00&nbsp;pm * [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]] – UAAP Season 57 sa [[Radio Philippines Network|New Vision 9]] (mamaya RPN-9 at ngayon ay RPTV) – Hulyo 9 * [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] – NCAA Season 70 sa [[DWGT-TV|PTV-4]] – Hunyo 25 ==Kapanganakan== * [[Enero 3]] – Akiko Solon, mang-aawit at aktres *Enero 6: ** MJ Cayabyab, aktor at mang-aawit ** [[Catriona Gray]], [[Miss Universe 2018]] * Enero 7 - Jessica Marasigan, miyembro ng Girltrends at Miss Philippines Water 2017 * Enero 11 - [[Ritz Azul]], aktres * Enero 15 - [[Vince Gamad]], aktor * [[Enero 22]] – Hiedi Kysther Domingo, call center agent * [[Pebrero 1]] – Anthony Rosaldo, aktor at mang-aawit * [[Pebrero 9]] – Jo Berry, artista * [[Pebrero 13]] – Kevin Aseniero, boksingero * [[Marso 7]] – Sandro Marcos, politiko * Marso 10 - Ma. Anneth Soledad Mirano, makata * Marso 21 - Jeron Teng, basketball player * [[Abril 5]] – Mylene Paat, manlalaro ng balibol * [[Abril 6]] - Yesh Burce, aktres * Abril 7 - [[Jasmine Curtis-Smith]], aktres * [[Abril 10]] – Ingrid dela Paz, aktres at modelo * Abril 16 - [[Angelica Jane Yap]], aktres at modelo * [[Abril 23]] – Miko Mangguba, aktor at miyembro ng Top One Project (T.O.P.) * Abril 27 - [[Elmo Magalona]], ​​aktor at mang-aawit * [[Mayo 8]] – Joy Plaza, aktres at modelo * Mayo 17 - [[Julie Anne San Jose]], aktres at mang-aawit * [[Mayo 27]] – Nicole Kim Donesa, aktres * [[Mayo 30]] – Joaquin Manansala, modelo * [[Hunyo 4]] – Al John Viloria, modelo at medikal na manggagamot * Hunyo 13 - Hopia Legaspi, aktres * Hunyo 16: ** Mica Dyan Borja, host at beauty queen **[[Lharby Policarpio]], artista * [[Hunyo 18]] – Sunshine Guimary, aktres, vlogger at online sensations *Hunyo 21 - Mika Aereen Reyes, volleyball player *Hulyo 9 - Donnalyn Bartolome, aktres at mang-aawit * [[Hulyo 12]] – Junnie Boy, vlogger *Hulyo 24 - Franki Russell, aktres *Hulyo 30 - [[Isabella De Leon]], aktres at mang-aawit *Agosto 3 - Sarah Carlos, aktres at courtide reporter ng NCAA sa [[ABS-CBN Sports]] at nag-aral sa [[San Beda College]]. * [[Agosto 12]] – Kristof Garcia, modelo at aktor *Agosto 14 - [[Kim Rodriguez]], aktres *Agosto 16 - Tippy Dos Santos, aktres at mang-aawit *Agosto 23 - [[Mark Neumann]], aktor *Setyembre 6 - [[Klarisse de Guzman]], mang-aawit *Setyembre 9 - Ganiel Krishnan, beauty queen at reporter ng korte *Setyembre 20 - Daisuke Sato, player ng football *Setyembre 21 - Mara Alberto, aktres, mananayaw, mang-aawit, at host * [[Setyembre 22]] – Avery Paraiso, aktor * [[Setyembre 23]] – Frances Molina, manlalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Javi Benitez, aktor, host at model * [[Oktubre 13]] – [[Ian Lariba]], table tennis player (namatay noong [[2018 sa Pilipinas|2018]]) * [[Oktubre 30]]: ** Alkaid Misuari, anak ni [[Nur Misuari]], kahalili ng MNLF ** Cindy Imbo, manlalaro ng volleyball ([[Choco Mucho Flying Titans]]) (namatay noong 2025) * [[Oktubre 31]] – [[Jackie Gonzaga]], TV personality *Nobyembre 2 - [[Denise Barbacena]], mang-aawit at artista * [[Nobyembre 7]] – [[Hiro Peralta]], aktor *Nobyembre 17 - Emmanuelle Vera, aktres at mang-aawit *Nobyembre 20 - [[Kristofer Martin]], artista *Nobyembre 23 - Monica Cuenco, aktres at mang-aawit *Nobyembre 26: ** Noven Belleza, mang-aawit ** [[Yves Flores]], artista * [[Disyembre 5]] – [[Katrina Velarde]], mangaawit *Disyembre 7 - [[Myrtle Sarrosa]], aktres at dating reporter ng courtide ng [[National Collegiate Athletic Association]] sa [[ABS-CBN Sports and Action]] *Disyembre 14 - [[Joshua Dionisio]], aktor *Disyembre 17 – [[Darwin Ramos]], batang lansangan at [[Lingkod ng Diyos]] (pumanaw noong 2012) * [[Disyembre 27]] – Camille Rodriguez, manlalaro ng putbol *Disyembre 29 - [[Kristel Fulgar]], aktres ==Kamatayan== * [[Enero 28]] – [[Betty Go Belmonte]], Pilipina mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (ipinanganak 1933) * [[Marso 25]] – [[Jesus M. Vargas]], [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Pambansang Depensa]] (ipinanganak 1905) * [[Abril 3]] – [[Leopoldo Mabilangan|Ka Hector]], dating pinuno ng lokal na [[Bagong Hukbong Bayan]] at kilalang rebeldeng bumalik<ref name=":0" /><ref>"'Ka Hector' pinaslang sa pintuan ng simbahan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940404&printsec=frontpage&hl=en (Abril 4, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/04/04/Communist-guerrillas-are-believeled-to-have-carried-out-the/4412765432000/ "Pinaniniwalaang nagsagawa ang mga gerilyang Komunista"]'' [[UPI]]. Abril 4, 1994.<br>—''[http://spectrezine.org/global/CPP "Pagpatay bilang Pulitika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084158/http://spectrezine.org/global/CPP |date=Agosto 31, 2020 }}'' Spectrezine.<br>—''[http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article616 "Ang "Listahan ng mga Tinamaan" ng CPP-NPA-NDF – isang paunang ulat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251108124306/https://internationalviewpoint.org/spip.php?article616 |date=2025-11-08 }}'' Pandaigdigang Pananaw. Mar 15, 2005.<br>Kinunan noong Mar 13, 2020.</ref> * [[Abril 7]] – [[Cesar Legaspi]], art director, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1917) * [[Mayo 7]] – Timoteo Zarcal, kontrobersyal na dating opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/05/07/Philippine-police-major-ambushed-killed/3966768283200/ "Philippine police major inambush, pinatay"]'' [[United Press International]]. Mayo 7, 1994.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/nation/11/02/11/death-squad-victims-family-seeks-justice "Pamilya ng biktima ng Death squad, humingi ng hustisya"]'' [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]]. Nobyembre 2, 2011.<br>Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> * [[Mayo 17]] – [[Leonila Garcia]], Ika-8 Unang Ginang ng Pilipinas (ipinanganak [[1906]]) * [[Setyembre 6]] – [[Luis Beltran]], mamamahayag (ipinanganak 1936)<ref>''[https://apnews.com/article/1955b2686fc4ef781e1ae31adce69e17 "Luis Beltran, Kilalang Mamamahayag ng Pilipinas"]'' [[Associated Press]]. Setyembre 6, 1994. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br />Ayon sa binanggit ni:<br />''[https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ "Luis Diaz Beltran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204022538/https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ |date=2022-12-04 }}'' Komisyon sa Pag-alaala ng mga Biktima ng Paglabag sa Karapatang Pantao. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * [[Nobyembre 14]] – [[Eugene A. Tan]], pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]] (ipinanganak noong 1945)<ref name=":0" /><ref name="xET">—''[https://www.icj.org/assassination-of-attorney-eugene-tan-metro-manila-philippines/ "Philippines: pagpatay kay abogado Eugene Tan"]'' [[International Commission of Jurists]]. Nob. 22, 1994. Nakuha noong Mar. 13, 2020.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://lawphil.net/judjuris/juri2001/dec2001/gr_131106_2001.html "G.R. No. 131106"]'' Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 7, 2001. Nakuha noong Abr. 15, 2021.<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/2006junedecisions.php?id=649 "G.R. NO. 142848"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hunyo 30, 2006. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />—''"TG-2395-94, TG-23595-94-A, TG-2396-94"'' Website ng Justice for All Foundation ni Eugene A. Tan. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />(1) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/24/memorandum-for-the-prosecution/ Memorandum para sa pag-uusig]'' Marso 18, 2008.<br />(2) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/27/regional-trial-court-decision-on-eugene-tans-murder-case-2/ Desisyon ng RTC]'' Enero 10, 2011.<br />— ''(Video) [[Crime Klasik]]: [https://m.youtube.com/watch?v=Wmi6GClZ7Hs Atty. Eugene Tan: Ang pinaslang na abogado]'' [[Martin Andanar]]'s [[YouTube]] channel. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Nobyembre 15]] – [[Leandro Locsin]], arkitekto, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1928) * [[Disyembre 15]] – Jose Pring, isa pang kontrobersyal na opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>''[https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 "Pinatay ng mga armadong lalaki ang isang matataas na opisyal ng pulisyang Pilipino"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407031503/https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 |date=2023-04-07 }}'' [[Reuters]] (via Jawawa, Indonesia). Disyembre 16, 1994. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref> at ama ng aktres na si [[Joyce Pring]] (edad 54)<ref>''[https://thefilam.net/archives/28837 "Si Joyce Pring at ang amang hindi niya nakilala"]'' The FilAm. Disyembre 11, 2018. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref><ref>"Pinaslang si Joe Pring" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941216&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Paksa ng Asya|1994 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] 4z30d6js5ex3ej8e3p79198w13gdue1 0 298662 2232050 2229198 2026-10-06T09:38:16Z ~2026-53137-20 167119 2232050 wikitext text/x-wiki '''1993 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1993. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Enero=== * [[Enero 5]] – Idineklara ang [[State of calamity (Pilipinas)|state of public calamity]] sa [[Davao Oriental]] at [[Surigao del Sur]] dahil sa malalakas na pag-ulan at matinding pagbaha.<ref>{{cite news |date=Enero 5, 1993 |title=Proclamation No. 123 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_123_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Enero 10]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Malita]], [[Don Marcelino]] at [[Jose Abad Santos, Davao del Sur|Jose Abad Santos]] sa [[Davao del Sur]] dahil sa malakas na pag-ulan noong nakaraang araw na nagresulta sa pagbaha.<ref>{{cite news |petsa=Enero 10, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 123-A |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_123-a_1993.html |work=Ang Proyektong Lawphil |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 2]]–[[Abril 4]] – Ang pagsabog ng [[Mayon|Bulkang Mayon]] ay pumatay ng 77 katao, karamihan ay mga magsasaka, dahil sa [[pyroclastic flow]] mula sa pagsabog ng bulkan.<ref>{{cite journal |title=Ulat sa Mayon (Pilipinas) — Marso 1993 |url=https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199303-273030 |website=Global Volcanism Program |access-date=21 Abril 2021 |language=en |doi=10.5479/si.gvp.bgvn199303-273030 |quote=Mahigit sa 45,000 katao ang lumikas mula sa kanilang mga tahanan noong mga unang yugto ng pagsabog, mula 2 Pebrero hanggang 19 Marso, na pumuno sa 43 evacuation center. Isang karagdagang 12,000 ang lumikas sa kanilang mga tahanan nang ang pagsabog ay pumasok sa yugtong Stromblian nito noong Marso 19-21. Simula noong pangyayari noong Pebrero 2, na ikinamatay ng 75 katao, walang naiulat na pagkamatay na direktang maiuugnay sa pagsabog.|url-access=subscription }}</ref> Bukod sa mga pyroclastic flow, ang bulkan ay nagbuga rin ng abo at lava. Ang mga bayan ng Mabinit, Bonga, Camalig, Sto. Domingo, Legazpi sa Albay ay napinsala. * [[Pebrero 7]] – Si Alfredo de Leon, pinaghihinalaang pinuno ng organisadong krimen na Red Scorpion Gang, isang splinter group ng urban terrorist wing ng [[New People's Army]] na [[Alex Boncayao Brigade]], ay napatay sa isang pagsalakay ng pulisya sa [[Bulacan]].<ref>{{cite news |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-03-19-mn-5915-story.html |title=Manila Commandos Libreng Dinukot Californian: Pilipinas: Isang dramatikong serye ng madugong pagsalakay ang nag-iwan ng 14 na patay na tao. |journal=[[Los Angeles Times]] |date=19 Marso 1992 |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.upi.com/Archives/1993/02/17/Police-kill-suspected-kidnap-gang-leader/6815729925200/ |title=Pinatay ng pulisya ang pinaghihinalaang pinuno ng kidnap gang |publisher=[[UPI]] |date=17 Pebrero 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=UIBzCC0c2McC&pg=PA114 |title=Terorismo, 1992–1995 |page=114 |isbn=9780313304682 |access-date=15 Pebrero 2021 |via=[[Google Books]]|last1=Mickolus |first1=Edward F. |last2=Simmons |first2=Susan L. |year=1997 |publisher=Greenwood Press }}</ref> * [[Pebrero 9]] – Humigit-kumulang 200 pinaghihinalaang gerilya ng separatistang [[Moro National Liberation Front]] ang pumatay sa 29 na tropa ng isang platun sa isang ambush sa [[Tuburan, Basilan]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 12, 1993 |title=25 ang tinambangan ng mga rebeldeng Muslim |url=https://books.google.com/books?id=ZC8OAAAAIBAJ&pg=PA7&dq=philippines+ambush+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5993,1839643&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiE3LCvz7yUAxXt1TgGHaqME3EQ6AF6BAgMEAM#v=onepage&q=philippines%20ambush%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Prescott Courier]] |location=[[Prescott, Arizona]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=13A |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |date=Pebrero 11, 1993 |title=In Brief — 25 ang napatay sa pananambang |url=https://books.google.com/books?id=doRIAAAAIBAJ&pg=PA3&dq=philippines+ambush+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=6754,3799737&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiE3LCvz7yUAxXt1TgGHaqME3EQ6AF6BAgQEAM#v=onepage&q=philippines%20ambush%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |newspaper=[[Pittsburgh Post-Gazette]] |location=[[Pittsburgh]], [[Pennsylvania]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=A-4 |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |date=Pebrero 12, 1993 |title=Platoon pinaslang sa 'bitag' ng gerilya |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/126975595?searchTerm=philippines%20ambush |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[The Canberra Times]] |location=[[Canberra]] |publisher= |access-date=Mayo 16, 2026 |page=9 |via=[[Trove]]}}</ref> * [[Pebrero 10]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Southern Leyte]] dahil sa malakas na ulan na nagpabaha sa sampu sa mga mga munisipalidad.<ref>{{cite news |date=Pebrero 10, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 141 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_141_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Pebrero 17]] – Alfredo de Leon, isang rebeldeng komunista na pinaghihinalaang pinuno ng ''Red Scorpion Gang''<!--organisadong grupo ng krimen; Isang splinter group ng urban terrorist wing ng [[New People's Army]] na [[Alex Boncayao Brigade]]--> at ang most wanted kidnapper ng bansa, ang napatay sa isang pagsalakay ng pulisya sa kanyang tirahan sa [[Calumpit, Bulacan]].<ref name="ms1221" /><ref name="v0217ap">{{cite news |date=Pebrero 17, 1993 |title=Napatay ng pulisya ang public enemy No. 1 habang sinasalakay ang bahay ng suspek |url=https://books.google.com/books?id=Xk5fAAAAIBAJ&pg=PA30&dq=philippines+kill+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=3843,365625&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjx26yqzLyUAxWD1jgGHZcvIsYQ6AF6BAgKEAM#v=onepage&q=philippines%20kill%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |newspaper=[[The Vindicator]] |location=[[Youngstown, Ohio]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=A7 |via=[[Google Mga Aklat]]}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=UIBzCC0c2McC&pg=PA114 |title=Terorismo, 1992–1995 |page=114 |isbn=9780313304682 |access-date=Pebrero 15, 2021 |via=[[Google Books]] |last1=Mickolus |first1=Edward |last2=Simmons |first2=Susan |year=1997 |publisher=Greenwood Press}}</ref> Winasak ng operasyon ang pinakamalaking organisasyon ng pagkidnap sa bansa<ref name="upi0527" /> na sangkot sa humigit-kumulang isang daang [[pagkidnap]]<ref name="v0217ap" /> at [[mga pagnanakaw sa bangko]] simula noong 1989.<ref>{{cite news |date=Pebrero 17, 1993 |title=Pinatay ng pulisya ang pinaghihinalaang pinuno ng kidnap gang |url=https://www.upi.com/Archives/1993/02/17/Police-kill-suspected-kidnap-gang-leader/6815729925200/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Pebrero 15, 2021}}</ref> * [[Pebrero 21]] – Idineklara ang state of public calamity sa [[Basilan]] dahil sa mga operasyong militar laban sa mga rebeldeng [[Moro National Liberation Front]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 21, 1993 |title=Proclamation No. 143 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_143_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 5]] – Idineklara ang state of public calamity sa [[Aparri, Cagayan]] dahil sa [[malamig na panahon]] na ikinamatay ng hindi bababa sa 25 katao.<ref>{{cite news |date=Marso 5, 1993 |title=Proclamation No. 149 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_149_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Marso 21]] – Isang convoy na sakay ni Pangalawang Pangulong Estrada, na siya ring tagapangulo ng [[Komisyon Laban sa Krimen ng Pangulo]], ang tinambangan ng mga pinaghihinalaang rebeldeng komunista malapit sa [[Santo Tomas, Batangas]], na ikinasugat ng dalawang pulis.<ref>{{cite news |date=Marso 21, 1993 |title=Pangalawang Pangulong Estrada nakatakas sa pinsala sa pananambang |url=https://books.google.com/books?id=C_EaAAAAIBAJ&pg=PA5&dq=philippines+ambush+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5781,3671209&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiE3LCvz7yUAxXt1TgGHaqME3EQ6AF6BAgPEAM#v=onepage&q=philippines%20ambush%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Daily News (Kentucky)|Daily News]] |location=[[Bowling Green, Kentucky]] |publisher= |access-date=May 15, 2026 |page=8-A |via=[[Google Books]]}}</ref> * [[Marso 29]]: ** Idineklara ang state of calamity sa lungsod ng [[San Pablo, Laguna|San Pablo]] at mga munisipalidad ng [[Nagcarlan]] at [[Rizal, Laguna|Rizal]], lahat sa [[Laguna (lalawigan)|Laguna]], dahil sa [[pagpatay ng isda]] na nakaapekto sa anim na lawa sa probinsya.<ref>{{cite news |date=Marso 29, 1993 |title=Proclamation No. 158 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_158_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> ** Idineklara ang state of calamity sa [[Gumaca, Quezon]] dahil sa isang [[pagkasunog]] sa munisipalidad noong [[Marso 1]].<ref>{{cite news |date=Marso 29, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 159 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_159_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 5]] – Inaprubahan ng [[Kongreso ng Pilipinas|Ang Kongreso]] ang Batas Republika Blg. 7648 (''Batas sa Krisis sa Kuryente''),<ref>{{cite news |date=Abril 5, 1993 |title=Batas Republika Blg. 7648 |url=https://lawphil.net/statutes/repacts/ra1993/ra_7648_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref> na nagkakaloob ng mga espesyal na kapangyarihang pang-emerhensya kay Pangulong Ramos upang lutasin ang isang pambansang [[krisis sa enerhiya]] na nagaganap simula pa noong 1991,<ref>{{cite news |last=Goodno |first=James |date=Abril 17, 1993 |title=Kaguluhan tungkol sa enerhiya sa Pilipinas |url=https://www.newscientist.com/article/mg13818691-200-uproar-over-energy-in-philippines/ |magazine=[[New Scientist]] |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref> lalo na ang pang-araw-araw na [[pagkawala ng kuryente]] na nagsimula noong Oktubre 1, 1992.<ref name="lat0515" /> * [[Abril 24]] – Ang buong pamunuan ng [[Philippine National Police]], kabilang ang 23 heneral, ay tinanggal sa pwesto dahil sa [[Korupsiyon]].<!--* Mayo – Kasunod ng kakulangan sa kuryente, inanunsyo ni Pangulong Ramos ang mga plano na gawing nonnuclear power ang hindi ginagamit na nuclear power plant. * Hulyo – Tinalakay ni Pangulong Ramos sa Kongreso ang tungkol sa bilis ng paglaki ng populasyon ng bansa, at inendorso ang isang programa sa pagpaplano ng pamilya na sinalubong ng pagtutol mula sa Simbahang Romano Katoliko. * Dis. – Muling ipinatupad ng gobyerno ang parusang kamatayan.--><ref name="ao93">{{cite web |date=1993 |title=Philippines |url=https://www.atlapedia.com/online/countries/philipp.htm |website=Atlapedia Online |location=[[Mount Gravatt, Queensland]] |publisher=Latimer Clarke Corporation Pty Ltd |access-date=May 20, 2026}}</ref> ===Mayo=== * Unang bahagi ng Mayo – Bahagyang binuksan ni Pangulong Ramos ang [[Batangas]] Power Plant na pinapagana ng [[Diesel fuel|diesel]] sa pagtatangkang wakasan ang krisis sa kuryente.<ref name="lat0515">{{cite news |last=Drogin |first=Bob |author-link=Bob Drogin |date=Mayo 15, 1993 |title=Ang Pagkawala ng Kuryente ay Nagdulot ng Madilim na Araw sa Mainit na Maynila |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-05-15-mn-35584-story.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |access-date=Mayo 9, 2026 |url-access=limited}}</ref> * [[Mayo 11]] – Isang negosyanteng Taiwanese ang dinukot ng isang hindi nakikilalang bagong tatag na grupo ng mga kidnap-for-ransom sa [[Metro Manila]]. Dinala siya sa [[Laguna (lalawigan)|Laguna]] at pinalaya noong [[Mayo 17]] matapos mabayaran ang isang pantubos sa [[Hong Kong]]. Kalaunan ay naniniwala ang pulisya na ang gang ay may mga internasyonal na koneksyon at tumakas sa [[Maynila]] pagkatapos noon.<ref name="upi0527">{{cite news |date=Mayo 27, 1993 |title=Maynila pinaghihinalaan ang isang bagong internasyonal na grupo ng mga kidnap |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/27/Manila-suspects-new-international-kidnap-gang/8668738475200/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 11, 2026}}</ref> * [[Mayo 14]] – Isang firewall sa gusali ng [[Guzman College of Science and Technology|Guzman Institute of Technology]], na nasira ng sunog noong Disyembre 1992 at giniba, ay gumuho sa tinatayang 20 bahay sa [[Quiapo, Maynila]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 12 katao at ikinasugat ng humigit-kumulang 29 na iba pa;<ref>{{cite news |date=Mayo 15, 1993 |title=Tumaas ang bilang ng mga namatay mula sa gumuhong pader sa Maynila |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/15/Death-toll-rises-from-collapsed-wall-in-Manila/8738737438400/ |agency=United Press International |access-date=Mayo 11, 2026}}</ref> kung saan halos 20 ang naiulat na nakulong.<ref>{{cite news |date=Mayo 14, 1993 |title=Hindi bababa sa 8 ang patay, 20 ang nakulong habang gumuguho ang pader ng paaralan sa Pilipinas |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/14/At-least-8-killed-20-trapped-as-school-wall-falls-in-Philippines/1108737352000/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 11, 2026}}</ref> Pagkalipas ng dalawang araw, isinampa ang mga kasong kriminal laban sa kontratista na namamahala sa demolisyon.<ref>{{cite news |date=Mayo 16, 1993 |title={{sic|Phillip|pine|hide=y}} na nahaharap sa mga kasong kriminal ang kontratista sa aksidente ng pagguho ng firewall |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/16/Phillippine-contractor-faces-criminal-charges-in-firewall-collapse-accident/1277737524800/ |agency=United Press International |access-date=Mayo 11, 2026 }}</ref> * [[Mayo 21]] – Pinagtibay ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isa pang desisyon ng [[Hukuman ng Pag-aapela]] na pumabor sa mga kasong sibil na isinampa ng mga residente ng [[Norzagaray, Bulacan]], laban sa [[National Power Corporation]]; kaya kalaunan ay napatunayang may pananagutan ang huli kaugnay ng pagbaha sa munisipalidad noong [[Bagyong Rita (1978)|Bagyong ''Kading'']] noong 1978, na umano'y sanhi ng paglabas ng tubig mula sa [[Angat Dam]].<ref>{{cite news |last=Marcelo |first=Elizabeth |date=Nobyembre 16, 2020 |title=May precedent nang isinampa ang kaso laban sa operator ng dam dahil sa pinsala ng baha |url=https://www.philstar.com/headlines/2020/11/16/2057223/suing-dam-operator-flood-damage-has-precedent/ |newspaper=[[The Philippine Star]] |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Reyes–Estrope |first=Carmela |date=Nobyembre 3, 2011 |title=Sinabi ng gobyerno ng Bulacan na hindi niya prayoridad ang kaso laban sa pinsala ng baha |url=https://newsinfo.inquirer.net/87705/bulacan-gov-says-flood-damage-suit-not-his-priority |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref> ===Hunyo=== * [[Hunyo 23]]–[[Hunyo 27|27]] – [[Bagyong Goring (1993)|Bagyong Goring]] ay nagdudulot ng malaking pinsala sa mga lalawigan sa [[Lambak ng Cagayan|Hilaga]] at [[Gitnang Luzon]],<ref>{{cite news |title=Typhoon Koryn |url=https://www.upi.com/Archives/1993/06/25/Typhoon-Koryn-hits-northern-Philippines-one-dead/5119740980800/ |access-date=21 Abril 2021 |work=UPI |publisher=[[]United Press=9 June 2020] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421100249/https://www.upi.com/Archives/1993/06/25/Typhoon-Koryn-hits-northern-Philippines-one-dead/5119740980800/2 | |language=en}}</ref> na nag-iwan ng 51 katao ang namatay, 5 ang nawawala, 109 ang nasugatan at {{Philippine peso|2.775}} bilyon ang pinsala. * [[Hunyo 26]] – Tinamaan ng Bagyong Koryn ang hilaga at gitnang [[Luzon]] kabilang ang [[Metro Manila]],<ref name="r0627lat" /> partikular na ang [[Isabela (lalawigan)|Isabela]], na nag-iwan ng hindi bababa sa 28 patay, 6 sugatan at 2 nawawala;<ref>{{cite news |date=Hunyo 29, 1993 |title=Pambansang/pandaigdigang mga ulat — 28 ang namatay sa Pilipinas dahil sa Bagyong Koryn |url=https://books.google.com/books?id=gilJAAAAIBAJ&pg=PA72&dq=philippines+kill+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=2717,4345005&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjx26yqzLyUAxWD1jgGHZcvIsYQ6AF6BAgQEAM#v=onepage&q=philippines%20kill%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Hour (pahayagan)|The Hour]] |location=[[Norwalk, Connecticut]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=23 |via=[[Google Books]]}}</ref> na may mga pag-agos ng putik mula sa bulkang [[Mount Pinatubo]] na nakaapekto sa [[Tarlac]] at [[Pampanga]].<ref name="r0627lat" /> Kalaunan ay nagdeklara si Pangulong Ramos ng state of calamity sa 16 na probinsya at anim na lungsod.<ref name="r0627lat">{{cite news |date=Hunyo 27, 1993 |title=Patay ang 7 katao sa Pilipinas dahil sa Bagyong Bagyo; 18,000 ang Tumakas mula sa mga Pag-agos ng Putik |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-06-27-mn-7711-story.html |agency=[[Reuters]] |newspaper=[[Los Angeles Times]] |location=[[Los Angeles]] |access-date=Mayo 14, 2026 |url-access=limited}}</ref> * [[Hunyo 28]] – Mga estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]], sina Eileen Sarmenta at Allan Gomez, [[Pagpaslang kina Eileen Sarmenta at Allan Gomez|ay dinukot]] ng mga tauhan ng alkalde ng [[Calauan, Laguna]] na si [[Antonio Sanchez (politiko)|Antonio Sanchez]], na kalaunan ay pinatay at natagpuang patay kinabukasan.<ref>—{{cite news |url=https://www.onenews.ph/articles/seeing-the-body-of-eileen-sarmenta-was-numbing |title='Nakakamanhid ang Pagkakita sa Katawan ni Eileen Sarmenta' |journal=[[One News (TV channel)|One News]] |date=23 Agosto 2019 |access-date=16 Pebrero 2022 }}<br>—{{cite news |url=https://tnt.abante.com.ph/alamin-buong-istorya-sa-pagpatay-panghahalay-ni-antonio-sanchez-sa-uplb-student/ |title=Alamin: Buong timeline ng pangre-rape at pagpatay kay Antonio Sanchez sa UPLB student |journal=Abante Tonite |date=22 August 2019 |6= |language=tl }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Si Sanchez ay inaresto noong Agosto 13; kasama ang kanyang anim na alipores, ay mahahatulan noong 1995.<ref>Para sa mga detalye ng kaso:<br>—{{cite news |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/29837 |title=G.R. Blg. 121039-45 |journal=E-Library ng Korte Suprema |petsa=25 Enero 1999 |access-date=16 Pebrero 2022}}<br>—{{cite news |url=https://www.abs-cbn.com/news/08/22/19/timeline-the-gomez-sarmenta-murder-case |title='Isang balak na nabuo sa impyerno': Timeline ng kaso ng pagpatay kina Gomez at Sarmenta |website=[[ABS-CBN News]] |petsa=22 Agosto 2019 |access-date=16 Pebrero 2022}}<br>—{{cite news |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/mary-eileen-sarmenta-case-a1729-20190823-lfrm4 |title="Nabuo sa Impyerno": Ang Kakila-kilabot na Panggagahasa at Pagpatay kay Maria Eileen Sarmenta |website=[[Esquire (magazine)|Esquire (Pilipinas)]] |petsa=23 Agosto 2019 |petsa-pag-access=2 Hulyo 2022}}</ref> === Hulyo === * [[Hulyo 2]] – Hindi bababa sa 266 katao ang nasawi [[Trahedya sa Pagoda ng Wawa|pagkatapos lumubog ang isang pagoda]] sa [[Bocaue]], [[Bulacan]] dahil sa overloading ng bangka. *{{cite news |date=Hulyo 4, 1993 |title=Tapos na ang paghahanap para sa mga biktima ng pagkalunod |url=https://news.google.com/newspapers?nid=4pF9x-cDGsoC&dat=19930704&printsec=frontpage&hl=en |agency=Associated Press |newspaper=[[The Register-Guard]] |location=[[Eugene, Oregon]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=11A |via=Google News Archive}}</ref> bagama't may ilang ulat na nag-uulat na mula sa mahigit 260 hanggang 326.<ref name="ms1221">{{cite news |date=Disyembre 21, 1993 |title=Pangalanan ito at nangyari ito sa Bulacan |url=https://books.google.com/books?id=UJUVAAAAIBAJ&pg=PA5&dq=july+1993+bulacan+disaster&article_id=5100,3208167&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjXtvvXtLKUAxUocPUHHb74FDEQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=july%201993%20bulacan%20disaster&f=false |newspaper=[[Manila Standard]] |location= |access-date=Mayo 12, 2026 |page=5 |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |date=Hulyo 3, 2000 |title=Mga Pinaka-nakamamatay na paglubog sa nakalipas na 15 taon |url=https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000703&printsec=frontpage&hl=en |agency=[[Agence France-Presse]] |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |location= |access-date=Mayo 11, 2026 |page=11 |via=[[Google News Archive]]}}</ref> Ito ang pinakamatinding aksidente sa bansa na kinasasangkutan ng [[prusisyon]] sa ilog.<ref>{{cite news |date=Hulyo 4, 1993 |title=300 relihiyoso ang namatay nang lumubog ang barge sa ilog |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/127236810?searchTerm=philippines%20accident |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[The Canberra Times]] |location=[[Canberra]] |publisher= |access-date=Mayo 16, 2026 |page=1 |via=[[Trove]]}}</ref> * [[Hulyo 6]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang isang [[State of calamity (Philippines)|state of public calamity]] sa buong [[Ilocos Region|Ilocos]] at [[Cordillera Administrative Region]]s, at ang mga lalawigan ng [[Aurora (lalawigan)|Aurora]], [[Cagayan]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]], [[Nueva Ecija]] (kabilang ang mga lungsod ng [[Cabanatuan]] at [[Palayan]]), [[Nueva Vizcaya]], [[Quezon]] at [[Quirino]], na naapektuhan ng Bagyong ''Goring''.<ref>{{cite news |date=July 6, 1993 |title=Proclamation No. |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_202_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Hulyo 8]] – Sa [[New York]], [[Estados Unidos]], isang [[hukuman ng distrito ng Estados Unidos|hukuman ng distrito]] ang mersenaryong si Robert Steele ng 7-taong sentensiya sa kasong [[Bank Secrecy Act|ang bank secrecy]] at 5-taong probasyon sa paglabag sa [[Arms Export Control Act|ang armas]], matapos umamin ng pagkakasala kaugnay ng isang nabigong plano noong unang bahagi ng 1986 na ibagsak ang pamahalaan ni [[Corazon Aquino]], na nagpatalsik kay pangulong [[Ferdinand Marcos]]. Kinuha si Steele ni Marcos upang isagawa ang balak.<ref>{{cite news |date=Hulyo 8, 1993 |title=Kasabwat ng kudeta ni Marcos, sinentensiyahan ng 7 taon sa bilangguan |url=https://www.upi.com/Archives/1993/07/08/Marcos-coup-accomplice-sentenced-to-7-years-in-prison/6234742104000/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 21, 2026}}</ref> * [[Hulyo 19]] – Ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|pambansang pamahalaan]] at ang [[pamilyang Marcos]] ay nag-anunsyo ng pagsang-ayon sa planong pagbabalik sa bansa ng bangkay ng dating Pangulong Marcos, na namatay habang ipinatapon sa [[Hawaii]], Estados Unidos, noong 1989. Gayunpaman, ang libing ay gaganapin sa kanyang bayan sa [[Ilocos Norte]] sa halip na [[Maynila]].<ref>{{cite news |last=Drogin |first=Bob |author-link=Bob Drogin |date=Hulyo 20, 1993 |title=4 na Taon Pagkatapos ng Pagkamatay, Uuwi na ang Bangkay ni Marcos para sa Libing |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-07-20-mn-15027-story.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |access-date=Pebrero 15, 2022 |url-access=limited}}</ref> * [[Hulyo 22]] – Idineklara ang state of public calamity sa [[Heneral Santos]] dahil sa malalakas na pag-ulan at biglaang pagbaha.<ref>{{cite news |date=Hulyo 22, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 208 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_208_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Hulyo 23]] – Idineklara ang isang state of calamity kaugnay ng isang masaker sa [[Tungawan]], Zamboanga del Sur,<ref>{{cite news |date=Hulyo 23, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 211 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_211_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> na kalaunan ay ipinataw sa nasabing munisipalidad.<ref>{{cite news |date=Setyembre 20, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 257 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_257_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Hulyo 27]] – Nagdeklara si Pangulong Ramos ng state of calamity sa mga baybaying lugar ng [[Metro Manila]] at mga probinsya ng [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Cavite]] at [[Pampanga]], dahil sa pag-ulit ng [[red tide]] at [[infestation]] sa [[Manila Bay]].<ref>{{cite news |date=Hulyo 27, 1993 |title=Proclamation No. 214 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_214_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> === Setyembre === * [[Setyembre 7]]–[[Setyembre 10|10]] – Ang mga labi ni dating Pres. [[Ferdinand Marcos]] ay [[Libing ni Ferdinand Marcos|ibinalik sa kanyang bayan]] sa [[Ilocos Norte]], Setyembre 7, apat na taon pagkatapos ng kanyang kamatayan sa pagkatapon sa [[Hawaii]], bilang bahagi ng kasunduan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] at [[Pamilyang Marcos|kanyang pamilya]]; ay inilibing sa [[Sentro ng Pangulo ng Ferdinand E. Marcos|isang mausoleum]] sa [[Batac]], Set. 10. * [[Setyembre 24]] – Sa kung ano ang magiging pinakamalaking kaso ng katiwalian sa [[Pilipinas]], dating [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Imelda Marcos]], sa unang pagkakataon, at dating [[Kalihim ng Transportasyon (Pilipinas)|Ministro ng Transportasyon]] na hinatulan ng [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Imelda Marcos]], sa kauna-unahang pagkakataon, at dating [[Kalihim ng Transportasyon]] na si Jose Dans ay hinatulan ng [[Sandiganbayan]] ni Jose Dans na sentensiya ng [[Sandiganbayan]] hanggang 9–12 taon sa bilangguan para sa bawat bilang, kaugnay ng pag-upa sa pagitan ng [[Pangasiwaan ng Light Rail Transit]] at ng [[Ospital Heneral ng Pilipinas]] Foundation Inc. Gayunpaman, noong 1998, si Marcos ay aabsuwelto ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]].<ref>—{{cite news |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-24-mn-38498-story.html |title=Imelda Marcos Nakakuha ng Termino sa Bilangguan para sa Korapsyon |journal=Los Angeles Times |date=24 Setyembre 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}} —{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1993/09/24/imelda-marcos-convicted-of-corruption-sentenced/4bb7e6f1-398b-474d-a51f-dda70d8b334a/ | |newspaper=[[The Washington Post]] |date=24 Setyembre 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}<br> —{{cite news |url=https://www.rappler.com/newsbreak/fact-check/marcoses-not-convicted-any-charges |title=FALSE: Ang mga Marcos ay hindi hinatulan ng anumang mga kaso |website=Rappler |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref> ===Oktubre=== * Unang bahagi ng Oktubre – Pansamantalang sumang-ayon ang pambansang pamahalaan na ibasura ang mga kasong [[pandaraya]] laban sa [[Westinghouse Electric Corporation]] kapalit ng mga kagamitan sa pagbuo ng kuryente, sa pagsisikap na wakasan ang isang dekadang pagtatalo tungkol sa isang planta ng kuryenteng nukleyar na kalaunan ay natigil matapos ang [[People Power Revolution|ang pagpapatalsik kay Pangulong Marcos]]. Noong unang bahagi ng Mayo, ang kumpanya ay naalis na sa mga singil ng [[panunuhol]] kaugnay ng kontrata sa [[Fourth Philippine Republic|the Marcos administration]].<ref>{{cite news |last=Sandell |first=Scott |date=October 11, 1993 |title=Philippines Sweating Out Power Outages |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-11-fi-44747-story.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |location=[[Los Angeles]] |access-date=Mayo 9, 2026 |url-access=limited}}</ref> * [[Oktubre 1]] – Idineklara ang state of calamity sa labing-isang munisipalidad sa [[Maguindanao]] ([[Ampatuan, Maguindanao del Sur|Ampatuan]], [[Buluan]], [[Datu Paglas]], [[Datu Piang, Maguindanao del Sur|Datu Piang]], [[Datu Odin Sinsuat|Dinaig]], [[Kabuntalan]], [[Shariff Aguak|Maganoy]], [[Pagalungan]], [[General Salipada K. Pendatun|Pendatun]], [[Sultan sa Barongis]], [[ Talayan]]) at sa [[Lambayong]] umaapaw ang [[Ilog Allah]] at [[Rio Grande de Mindanao]].<ref>{{cite news |date=October 1, 1993 |title=Proclamation No. 268 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_268_1993.html |access=The Law Project 2026}}</ref> * [[Oktubre 7]] – Ang musikal na ''[[Les Misérables (musical)|Les Misérables]]'' ay magbubukas sa [[Teatro ng Meralco]]. * [[Oktubre 8]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]], dahil sa isang malaking sunog na tumama sa distrito ng komersyo ng lungsod.<ref>{{cite news |date=Oktubre 8, 1993 |title=Proclamation No. 271 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_271_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Oktubre 13]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang state of calamity sa ilang bahagi ng hilaga at gitnang [[Luzon]], na tinamaan ng Bagyong Flo noong nakaraang linggo na nag-iwan ng hindi bababa sa 57 katao na patay at 43 iba pa ang nawawala. Nagdulot ito ng mga pagbaha sa [[Bulacan]] at [[Pampanga]]; na may mga pinsalang kadalasang dulot ng mga daloy ng mga debris ng bulkan mula sa bulkang [[Mount Pinatubo]].<ref>{{cite news |date=Oktubre 13, 1993 |title=Idineklara ni Ramos ang state of calamity sa hilagang lugar na binabaha |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/13/Ramos-declares-state-of-calamity-in-northern-flood-area/4042750484800/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Oktubre 18]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang state of public calamity sa mga lalawigan ng [[Aurora (lalawigan)|Aurora]], [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Batanes]], [[Pampanga]], [[Pangasinan]], [[Tarlac]]], [Zambales]; ang mga lungsod ng [[Angeles City|Angeles]] at [[San Jose, Nueva Ecija|San Jose]]; at ilang munisipalidad sa [[Metro Manila]] ([[Marikina]] at [[Navotas]]) at [[Rizal]] ([[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] at [[San Mateo, Rizal|San Mateo]]); dahil sa malawakang pagbaha na dulot ng Bagyong ''Kadiang''.<ref>{{cite news |date=Oktubre 18, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 278 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_278_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 9]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Columbio, Sultan Kudarat]], na naapektuhan ng panggigipit ng mga armadong kalalakihan, na nagresulta sa pagkamatay ng apat na tao at pagkasugat ng 18 iba pa, at isa ang naiulat na nawawala.<ref>{{cite news |date=Nobyembre 9, 1993 |title=Proclamation No. 296 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_296_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> ===Disyembre=== * [[Disyembre 3]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Kalingalan Caluang, Sulu]], na naapektuhan ng armadong tunggalian sa pagitan ng dalawang angkan.<ref>{{cite news |date=Disyembre 3, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 302 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_302_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Disyembre 6]]–[[Disyembre 8|8]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang state of public calamity sa mga lalawigan ng [[Albay]], [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], [[Laguna (lalawigan)|Laguna]], [[Marinduque]], [[Mindoro Occidental]], [[Mindoro Oriental]] at [[Quezon]]; ang mga lungsod ng [[Batangas City|Batangas]], [[Cavite City|Cavite]], [[Iriga]], [[Legazpi, Albay|Legazpi]], [[Lipa, Batangas|Lipa]], [[Lucena]], [[Naga, Camarines Sur|Naga]], [[San Pablo]] Laguna, [[San Pablo] at Tatay] [[Trece Martires]]; at ang mga munisipalidad ng [[Abuyog]] at [[Mahaplag]] sa [[Leyte]]; dahil sa epekto ng [[Bagyong Lola]] (''Monang'').<ref>{{cite news |date=Disyembre 6, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 306 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_306_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 7, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 306-A |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_306-a_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 8, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 307 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_307_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Disyembre 6]] – Tinamaan ng Bagyong Lola ang katimugang [[Luzon]].<ref>{{cite news |date=Disyembre 7, 1993 |title=World Digest — Marami ang namatay sa bagyong Pilipinas |url=https://books.google.com/books?id=6REzAAAAIBAJ&pg=PA4&dq=philippines+die+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5471,5529070&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjMg-yWy7yUAxVA8DgGHdL5F6QQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=philippines%20die%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |newspaper=[[The Spokesman-Review]] |location=[[Spokane, Washington]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=A7 |via=[[Google Books]]}}</ref> Ang bilang ng mga namatay ay nasa 249 at 77 ang nawawala.<ref name="afp1214nst" /> * Disyembre 11–12 – Tinamaan ni [[Typhoon Manny]] ang [[Visayas]] at katimugang [[Luzon]], na ikinamatay ng 67.<ref name="afp1214nst">{{cite news |date=Disyembre 14, 1993 |title=67 ang ikinamatay ng Bagyong Manny sa Pilipinas |url=https://news.google.com/newspapers?nid=x8G803Bi31IC&dat=19931214&printsec=frontpage&hl=en |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=27 |via=[[Google News Archive]]}}</ref> * [[Disyembre 13]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang Republic Act No. 7659, na nagpapanumbalik ng [[Parusang kamatayan sa Pilipinas|parusang kamatayan]] para sa mga piling krimen, na ipinagbawal sa [[Saligang Batas ng Pilipinas]].<ref>{{cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/08/02/1939853/useless-and-inhumane |title=Useless and inhumane |journal=[[The Philippine Star]] |date=2 Agosto 2019 |access-date=12 Abril 2021}}</ref><ref>{{cite |url=https://newsinfo.inquirer.net/785954/in-the-know-death-penalty |title=In the know: Death penalty |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=12 April 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/things-to-know-heinous-crimes-philippines |title=Ano ang mga karumal-dumal na krimen? |website=Rappler |access-date=12 Abril 2021}}</ref> * [[Disyembre 15]] – Isang [[C-130]] na eroplanong militar ang bumagsak sa isang burol at sumabog sa [[Libmanan, Camarines Sur]]; sa humigit-kumulang 30 tao na sakay, dalawampu't apat na katawan ang nakuha mula sa lugar ng pag-crash.<ref>{{cite news |url=https://www.upi.com/Archives/1993/12/15/C-130-Air-Force-plane-crashes-in-Philippines/5006750593 Air Force plane sa Pilipinas |publisher=UPI |date=15 Disyembre 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.upi.com/Archives/1993/12/16/No-survivors-found-in-wreckage-of-C-130-air-force-130/No-air-force-title=50/No-survivors natagpuan ang mga nakaligtas sa mga wreckage ng C-130 air force plane |publisher=UPI |date=16 December 1993 |access-date=15 February 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://apnews.com/article/e959124f5398b61ff33f7d9af |Philippines | |publisher=[[Associated Press|AP]] |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref> * [[Disyembre 23]] – Nagdeklara si Pangulong Ramos ng state of public calamity sa mga probinsya ng [[Masbate]], [[Northern Samar]], [[Romblon]] at [[Sorsogon]] dahil sa epekto ng bagyong ''Naning''.<ref>{{cite news |date=Disyembre 23, 1993 |title=Proclamation No. 315 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_315_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> * [[Disyembre 24]] – Limang mamimili ang napatay at 48 iba pa ang sugatan sa pagsabog ng granada sa isang palengke sa [[Misamis Occidental]].<ref name=":0">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1993/12/27/world/6-killed-and-130-are-wounded-in-blasts-at-philippine-cathedral.html |title=6 Killed and 130 Are Wounded in Blasts at Philippine New York Cathedral |date=27 | December 1993Reuters Mga Oras]] |access-date=13 Marso 2020}}</ref> * [[Disyembre 25]]–26 – Ang Bagyong Nell, ang ika-32 na naitalang bagyong tropikal sa bansa ngayong taon at ang pinakamalakas sa halos dalawang dekada, ay tumama sa [[Visayas]] at [[Mindanao]], na nag-iwan ng 40–47 katao na patay at 16–19 na iba pa ang nawawala.<ref>{{cite news |date=Disyembre 29, 1993 |title=Umakyat sa 40 ang bilang ng mga namatay sa bagyo |url=https://books.google.com/books?id=idhOAAAAIBAJ&pg=PA12&dq=philippines+dead+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5499,3132760&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwirkbu-yryUAxWb1TgGHcZ5N8gQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=philippines%20dead%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=23 |via=[[Google Mga Aklat]]}}</ref> Noong [[Disyembre 27]], idineklara ni Pangulong Ramos ang state of calamity sa 11 probinsya at 10 lungsod.<ref>{{cite news |date=Disyembre 28, 1993 |title=47 ang namatay sa Pilipinas sa pananalasa ng Bagyong Nell |url=https://books.google.com/books?id=iNhOAAAAIBAJ&pg=PA80&dq=state+of+calamity+philippines+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=4469,2807531&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjMxfKdxbyUAxXRzTgGHXXKKBkQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=state%20of%20calamity%20philippines%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Reuters]] |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Mayo 14, 2026 |page=23 |via=[[Google Books]]}}</ref> * [[Disyembre 26]] – Naganap ang mga pag-atake ng granada sa isang Roman Catholic cathedral at isang Muslim mosque sa [[Davao City]]; hindi bababa sa 6 na tao ang namatay at higit sa 130 ang nasugatan sa unang insidente, habang walang nasawi sa pangalawa.<ref name=":0" /> ==Palakasan== * [[Hunyo 12]]–[[Hunyo 20|20]] – Ang [[Pilipinas]] ay lumalahok sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1993]]. ==Telebisyon== {{pangunahing|1993 sa telebisyon sa Pilipinas}} Hindi alam * ''[[Hikari Sentai Maskman|Maskman]]'' sa IBC-13 * ''[[Uchuu Keiji Shaider|Shaider]]'' sa IBC-13 * ''Choujinki Metalder'' sa IBC-13 * ''Kamen Rider Black'' o Masked Rider Black sa IBC-13 * ''Machineman'' sa IBC-13 * ''Koseidon'' sa ABS-CBN (Premier) * ''[[Choudenshi Bioman|Bioman]]'' sa IBC-13 * ''Candy Crush'' sa ABS-CBN ==Kapanganakan== * [[Enero 4]] – [[Marlo Mortel]], aktor * [[Enero 17]] – [[Ken Chan]], aktor at mang-aawit * [[Enero 19]] – Tristan Ramirez, miyembro ng ''[[BoybandPH]] * [[Enero 20]] – [[Meg Imperial]], aktres * [[Enero 25]] – [[Kylie Padilla]], aktres at mang-aawit * [[Pebrero 10]] – Kevin Ingreso, manlalaro ng putbol * [[Pebrero 11]] – Marlann Flores, aktres at komedyante * [[Pebrero 12]]: ** Mac Belo, manlalaro ng basketbol ** Tommy Peñaflor, artista at That's My Bae kalahok * [[Pebrero 13]] – [[Nikko Natividad]], mga miyembro ng Hashtags <!--* [[Pebrero 17]] – [[AJ Perez]], aktor (namatay noong [[2011 sa Pilipinas|2011]])--> * [[Pebrero 19]] – [[Empress Schuck]], aktres at Modelo ng Komersyal * [[Marso 12]] – [[Raphael Robes]], aktor at modelo * [[Marso 19]] – [[Zeus Collins]], miyembro ng ''Hashtags'' * [[Marso 23]] – Lito Adiwang, mixed martial artist * [[Marso 26]] – Kevin Ferrer, manlalaro ng basketball * [[Abril 13]] – [[Juancho Trivino]], aktor * [[Abril 16]] – Ann B. Mateo-Ongkiko, aktres at modelo ng komersyal * [[Abril 17]]: ** Lauren Reid, aktres at modelo ng komersyal ** Drex Zamboanga, mixed martial artist * [[Mayo 4]]: ** Joyce Pring, personalidad sa telebisyon at host ** Monica Verallo, Pilipinong mamamahayag at aktres * [[Mayo 10]] – Ian Tayao, mangaawit * [[Mayo 11]] – [[James Reid]], aktor at mang-aawit * [[Mayo 14]] – [[Albie Casiño]], aktor * [[Mayo 20]] – Devon Seron, miyembro ng ''Girltrends'' * [[Hunyo 18]] – Arno Morales, aktor * [[Hunyo 20]] – Jasmine Alkhaldi, manlalangoy * [[Hunyo 29]]: ** Alyssa Valdez, manlalaro ng volleyball ** Micaella Ilao, news reporter * [[Hulyo 12]] – Scottie Thompson, manlalaro ng basketball * [[Hulyo 22]] − [[Toni Fowler]], aktres na Pilipina sa social media * [[Agosto 4]] – Kirsti Kho, reporter ng balita * [[Agosto 17]] – Axel Torres (ipinanganak bilang Alexander David Torres), aktor at manlalaro ng basketball * [[Agosto 23]] – Mikee Agustin, miyembro ng ''Girltrends'' * [[Setyembre 1]] – [[Arianne Bautista]], aktres at modelo ng komersyo * [[Setyembre 12]] – Myla Pablo, manlalaro ng volleyball * [[Setyembre 23]] – [[Lloyd Cadena]], vlogger, personalidad sa radyo, at awtor (namatay noong [[2020 sa Pilipinas|2020]]) * [[Setyembre 26]] – Dindin Santiago-Manabat, manlalaro ng balibol * [[Setyembre 29]] – [[Teejay Marquez]], aktor * [[Setyembre 30]] – Kim Fajardo, manlalaro ng balibol * [[Oktubre 9]]: ** Sarah Lahbati, aktres ** [[Jhoana Marie Tan]], aktres * [[Oktubre 10]] – Paolo Onesa, mang-aawit * [[Oktubre 12]] – Carl John Barrameda, aktor * [[Oktubre 16]] – [[Jovit Baldivino]], mangaawit (namatay noong [[2022 sa Pilipinas|2022]]) * [[Oktubre 27]] – Kiefer Ravena, manlalaro ng basketbol * [[Oktubre 31]] – [[Nadine Lustre]], mangaawit-aktres * [[Nobyembre 4]] – [[Moira Dela Torre]], mangaawit * [[Nobyembre 8]] – [[Lauren Young]], aktres * [[Nobyembre 10]] – Rogen Ladon, boksingero * [[Nobyembre 12]] – EJ Jallorina, aktor * [[Nobyembre 13]] – Maria dela Cruz, manlalaro ng putbol * [[Disyembre 2]] – [[Jak Roberto]], aktor * [[Disyembre 3]] – Gian Barbarona, mang-aawit * [[Disyembre 8]] – [[Yamyam Gucong]], aktor at komedyante * [[Disyembre 11]] – [[Mikoy Morales]], aktor at mang-aawit * [[Disyembre 16]] – Elias EJ M. Lopez, Jr., PEZA Examine * [[Disyembre 23]] - Jessie Lacuna, manlalangoy ==Kamatayan== * [[Pebrero 25]]—[[Mary Walter]], artista (ipinanganak 1912) * [[Marso 11]] – Presentacion P. Policarpio, negosyante (ipinanganak 1956) * [[Marso 31]] – [[Chichay]], artista at komedyante (ipinanganak 1918) * [[Mayo 25]] – Rogelio Roxas, dating sundalo at locksmith * [[Mayo 26]] – [[Fernando Lopez]], [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]] (ipinanganak 1904) * [[Hulyo 24]] – [[Rene Requiestas]], artistang Pilipino (ipinanganak 1957) * [[Oktubre 18]] – Salvador P. Lopez, manunulat, mamamahayag at diplomat (ipinanganak 1911) * [[Nobyembre 7]] – [[Jon Hernandez]], artistang Pilipino (ipinanganak 1969) ==Mga Sanggunian== {{Reflist}} {{Paksa ng Asya|1993 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:1993 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-20 siglo sa Pilipinas]] tnywcxn5n79iodudolduef7l4dt3i2n 0 299823 2232046 2228800 2026-10-06T09:35:21Z ~2026-53137-20 167119 2232046 wikitext text/x-wiki Ang '''2021 sa Pilipinas''' ay mga pangyayaring nakatakdang naganap sa Pilipinas, taong 2021. Ang 2021 sa Pilipinas ay ang taon sa loob ng 2000 dekada, sa 21st siglo at 3rd milenyum. Matapos ang [[2020 sa Pilipinas]] at bago-mag [[2022 sa Pilipinas]]. ==Panunungkulan== {{multiple image|caption_align=center|header_align=center | image1 = Rodrigo Duterte June 2016.jpg | alt1 = President Rodrigo R. Duterte | caption1 = {{nowrap|Rodrigo R.<br>Duterte}} | width1 = 115 | image2 = VP Leni Meeting with Pres Duterte Cropped 2016.jpg | alt2 = Vice-President Leni Robredo | caption2 = {{nowrap|Leni G.<br>Robredo}} | width2 = 108 | image3 = Sen. Pres Vicente Sotto (cropped2).jpg | alt3 = Senate President Vicente Sotto III | caption3 = {{nowrap|Vicente<br>Sotto III}} | width3 = 115 | image4 = | alt4 = House Speaker Lord Allan Jay Velasco | caption4 = {{nowrap|Lord Allan Jay <br>Velasco}} | width4 = 109 | image5 = CJ Alexander Gesmundo (2021).jpg | alt5 = Chief Justice Alexander Gesmundo | caption5 = {{nowrap|Alexander<br>Gesmundo}} | width5 = 111 }} * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Rodrigo Duterte|Rodrigo R. Duterte]] ([[PDP–Laban]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Leni Robredo|Leni G. Robredo]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) * [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]] ([[Ika-18 Kongreso ng Pilipinas|ika-18]]): ** [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo ng Senado]]: [[Vicente Sotto III]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) **[[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Lord Allan Velasco]] ([[PDP–Laban]]) * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: ** [[Diosdado Peralta]] ''(hanggang Marso 27)'' ** [[Estela Perlas-Bernabe]] ''(pansamantala, Marso 27–Abril 5)'' ** [[Alexander Gesmundo]] ''(simula Abril 5)'' {{clear}} ==Nagpapatuloy na mga kaganapan== * '''''Mga paglilitis:''''' ** ''Nagwakas ngayong taon:'' *** [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2016|Protestang elektoral]], [[Bongbong Marcos|Marcos]] vs. [[Leni Robredo|Robredo]] {{small|(Pebrero)}} ** ''Nagpatuloy:'' *** [[Leila de Lima]] * '''''Mga alitan:''''' ** Alitang Moro<ref>{{cite web |title=Ambush by IS followers on convoy of relief workers kills hitch hiker in Maguindanao |url=https://newsinfo.inquirer.net/1379385/ambush-by-is-followers-on-convoy-of-relief-workers-kills-hitch-hiker-in-maguindanao |publisher=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer.net]] |date=2021-01-04}}</ref> ** Rebelyong komunista ** [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas]]<ref>{{cite web |title=ICC prosecutor seeks full probe into Duterte's drug war killings |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/6/14/icc-prosecutor-seeks-probe-philippines-crackdown-on-drug-crime |publisher=Al Jazeera |date=2021-06-14}}</ref> * Agawan ng teritoryo sa [[Dagat Timog Tsina]]<ref>{{cite web |title=Philippines says Chinese 'militia' swarm has spread in disputed waters |url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-china-southchinasea/philippines-says-chinese-militia-swarm-has-spread-in-disputed-waters-idUSKBN2BN0ZS?il=0 |agency=[[Reuters]] |date=2021-03-31}}</ref> * [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas]] * Paggunitang kuwinsentenaryo sa Pilipinas ng 2021: Ipinagdiwang ang ika-500 anibersaryo ng kauna-unahang Misa sa bansa, na noo'y idinaos sa [[Pasko ng Muling Pagkabuhay|Linggo ng Pagkabúhay]], at ng [[Labanan sa Mactan]].<ref>{{cite web |title=Pope Francis sends Easter message to Philippines to mark 500th anniversary of first Mass |url=https://www.catholicnewsagency.com/news/247159/pope-francis-sends-easter-message-to-philippines-to-mark-500th-anniversary-of-first-mass |publisher=Catholic News Agency |date=2021-04-03}}</ref><ref>{{cite web |title=Battle of Mactan 500th anniversary: Historian shares 10 facts |url=https://www.philstar.com/lifestyle/arts-and-culture/2021/04/26/2093944/battle-mactan-500th-anniversary-historian-shares-10-facts |publisher=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |date=2021-04-26}}</ref> ==Kaganapan== ===Pambansa=== ====Enero==== * Enero 1 – Kontrobersyal na [[pagkamatay ni Christine Dacera]], ''flight attendant'' sa ''[[Philippine Airlines]]'', matapos ang [[Araw ng Bagong Taon|pagdiriwang ng Bagong Taon]] sa isang hotel sa [[Lungsod Makati]].<ref>{{cite web |title=The Tragic Death Of Christine Dacera |url=https://theaseanpost.com/article/tragic-death-christine-dacera-0 |publisher=The Asean Post |date=2021-12-20 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Enero 17 – Bumagsak ang ''Bell UH-1 Iroquois helicopter'' ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] sa Bulubundukin Pantaron sa [[Bukidnon]], ikinasawi ng lahat ng pitong tauhang lulan nito. * Enero 19 – [[Mga protesta laban kay Rodrigo Duterte]]: Winakasan ng [[Kagawaran ng Tanggulang Bansa (Pilipinas)|Kagawaran ng Tanggulang Pambansa]] ang 32-taóng kasunduan nito sa [[Unibersidad ng Pilipinas]], ang pamantasang pambansa, na naglilimita sa panghihimasok ng mga tauhan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulisya]] at [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|militar]] sa mga kampus ng pamantasan. May mga tumutol sa kilos na tinawag na "paglabag sa kalayaan pang-akademiko" at sinasabing makatulong ito sa pagtatangka ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] na [[Red-tagging sa Pilipinas|mang-''red-tag'']] ng mga tao. ====Pebrero==== * Pebrero 7 – Tumama ang [[Talaan ng mga lindol sa Pilipinas|lindol]] na ''magnitude'' 6.1 sa [[Davao del Sur]]. * Pebrero 16 – [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2016]]: Ibinasura ng buong ''Electoral Tribunal'' ang protesta panghalalan ni dating [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Bongbong Marcos]] laban kay [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] [[Leni Robredo]]. * Pebrero 24 – [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas]]: Isang hindi-nahawakang ''sting operation'' sa pagitan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulisya]] at ahensiya sa pagpapatupad ng batas kontra-bawal na gamot sa [[Lungsod Quezon]] ang nagresulta sa kamatayan ng dalawang mga opisyales ng pulisya kasunod ng [[Pamamaril ng PNP–PDEA ng 2021|barilan sa pagitan ng dalawang grupo]]. <ref>{{cite web |title=Gunfight erupts near Quezon City mall |url=https://news.abs-cbn.com/news/02/24/21/gunfight-erupts-near-quezon-city-mall |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-02-24 |access-date=2023-01-07}}</ref> ====Marso==== * Marso 1 – Sinimulan ng bansa [[Pagbabakuna laban sa COVID-19 sa Pilipinas|ang kampanya sa pagbanakuna]] laban sa [[COVID-19]] gamit ang bakunang ''[[Sinovac Biotech|Sinovac]] [[CoronaVac]]'' na bigay ng [[Tsina]], na ang mga unang dosis ay itinurok sa mga manggagawa pangkalusugan sa [[Kalakhang Maynila]]. * Marso 3 – Natagpuan sa isang sementeryo sa [[Libya]] ang mga labí ng anim na mga manggagawa ng langis, kabilang ang apat na mga [[Pilipinas|Pilipino]], na dinukot at pinaslang ng mga teroristang Estado Islamiko taóng 2015 sa panahon ng Ikalawang Digmaang Sibil sa bansa. * Marso 7 – Napatay sa mga pagsalakay ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulisya]] ang siyam na mga aktibista, dalawang araw matapos i-utos ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Rodrigo Duterte]] sa [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|mga puwersa]] ng [[Pamahalaan ng Pilipinas| pamahalaan]] na patayin ang mga [[Komunismo|komunista]] sa bansa. ====Abril==== * Abril – Binigyan ang opisyal ng [[Tanod Baybayin ng Pilipinas]] na si ''Ensign'' Ralph Barajan ng pinakamataas na pagkilala mula sa ''International Maritime Organization'' dahil sa pagsagip sa 62-kataong lulan ng lumubog na barko sa karagatan ng [[Cebu]] taóng 2019.<ref>{{cite web |title=Filipino coast guard officer who saved 62 lives at sea receives international award |url=https://news.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/04/15/21/filipino-coast-guard-officer-who-saved-62-lives-at-sea-receives-highest-honor-from-imo |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-04-15 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Abril 12 – Ugnayang Pilipinas–Estados Unidos: Ipinagpatuloy ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas|ng bansa]] at ng Estados Unidos ang kanilang taunang ehersisyong militar na Balikatan kasunod ng kanselasyon nito taóng 2020 dahil sa pandemya. ====Mayo==== * Mayo 8 – Alitang Moro: Nilusob ng higit 200 mga militanteng ''Bangsamoro Islamic Freedom Fighters'' ang bayan ng [[Datu Paglas]], kayá napilitang lumikas ang mga residente. Inokupa nila ang pamilihang bayan bago ito nabawi ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|hukbong katihan]]. * Mayo 11 – Nilagdaan ni Pangulo Duterte ang ''Proklamasyon Blg. 1143'' na nagdedeklara ng isang-taóng estado ng kalamidad dahil sa ''African swine fever'', dalawang taon matapos maiulat ang naturang sakit sa bansa. * Mayo 18 ** Agawan ng teritoryo sa Dagat Timog Tsina: Nag-isyu si Pangulo Duterte ng isang utos na magbabawal sa kanyang [[Gabinete ng Pilipinas|gabinete]] na pag-usapan sa publiko ang agawan sa [[Dagat Timog Tsina]], matapos punahin ng ilang mga kalihim niya ang [[gobyerno ng Tsina]] kaugnay sa presensya ng mga barko ng Tsina sa [[eksklusibong sonang ekonomiko ng Pilipinas]]. ** ''Spillover'' ng alitang Moro: Limang [[mga Pilipino]]ng militanteng [[Abu Sayyaf]] ang napatay nang makipagbarilan sa pulisya sa [[Malaysia]]. * Mayo 27 – [[Politika ng Pilipinas]]: Nilagdaan ni Pangulo Duterte ang batas na maghahati sa [[Maguindanao]] sa dalawang bagong mga lalawigan: [[Maguindanao del Norte]] at [[Maguindanao del Sur]]. Dapat itong sang-ayunan ng mayorya ng mga residente sa lugar sa isang plebisitong idaraos sa loob ng 90 araw. * Mayo 29 – Ugnayang Pilipinas–Tsina; tensyon sa Kapuluang Spratly: Naghain ang [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] ng isang reklamong diplomatiko laban sa [[Tsina]] dahil sa patuloy na presensya ng mga barko nito malapit sa Pulo Thitu, ang ika-84 na inihain buhat noong simula ng administrasyon ni Pangulo Duterte taóng 2016. ====Hunyo==== * Hunyo 11 – [[Pagkalat ng polyobirus sa Pilipinas ng 2019–20]]: Idineklara ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] at [[UNICEF]] ang wakas ng epidemya ng [[polio]] sa bansa. * Hunyo 14 – Ugnayang Pilipinas–Estados Unidos: Sinuspindi ng Kalihim ng Ugnayang Panlabas [[Teodoro Locsin Jr.]] ang pagwawakas ng Kasunduan sa Pagbisita ng mga Puwersa kasama ang Estados Unidos, na nakatakda sanang magwakas sa buwang Agosto, ng anim pang buwan. ====Hulyo==== * Hulyo 1 – [[Pagputok ng Bulkang Taal ng 2020–2022]]: Itinaas ng [[Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya]] ang alerto estado ng [[Bulkang Taal]] sa [[Batangas]] sa lebel 3 nang magbuga nang ''phreatomagmatic'' ang bulkan (may kilometrong taas na kolum ng abo),<ref name="2021YPh" /> na nagpilit sa mga awtoridad sa Batangas at [[Cavite]] na maglikas ng libu-libong mga tao. * Hulyo 4 – Sa [[Sulu]], bumagsak sa [[Patikul]] ang isang ''C-130'' na eroplanong panlipat ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]], may lulang 96 ng mga pasahero, nang lumagpas sa patakbúhan (sa tangkang paglapag sa paliparan) sa [[Jolo, Sulu|Jolo]]; ikinasawi ng 50 mga tauhan ng militar at tatlong mga sibilyan sa kalupaan.<ref name="2021YPh" /> Nasaktan ang 49 pa mula sa eroplano at apat na mga sibilyan sa kalupaan. * Hulyo 30 – Ugnayang Pilipinas–Estados Unidos: Sinuspindi ni Pangulo Duterte ang mga proseso sa pagwawakas sa Kasunduan sa Pagbisita ng mga Puwersa, isang kasunduang militar sa pagitan ng dalawang bansa. ====Agosto==== * [[Agosto 16]] – Isang maghapong engkwentro sa pagitan ng mga sundalo ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] at mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa [[Dolores, Silangang Samar]] ang nagresulta sa pagkamatay ng hindi bababa sa 19 na rebelde.<ref>{{Banggitin ang balita |date=Agosto 16, 2021 |title=19 na rebeldeng NPA ang napatay sa sagupaan sa Silangang Samar – militar |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/nation/military-says-rebels-killed-clash-eastern-samar-august-2021/ |access-date=Disyembre 30, 2022 |archive-date=Disyembre 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230100002/https://www.rappler.com/nation/military-says-rebels-killed-clash-eastern-samar-august-2021/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Banggitin ang balita |date=Agosto 19, 2021 |title=Umakyat sa 19 ang bilang ng mga nasawi sa sagupaan sa E. Samar |language=en |work=[[Philippine News Agency]] |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1150939 |access-date=Disyembre 30, 2022 |archive-date=Disyembre 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230094507/https://www.pna.gov.ph/articles/1150939 |url-status=live }}</ref> * Agosto–Setyembre – [[Alitan sa PDP–Laban ng 2021|Nagkaroon ng sigalot]] ang dalawang paksyon ng partido ng administrasyon na [[PDP–Laban]]. ====Setyembre==== * Setyembre 7–8 – Tumama ang [[Bagyong Jolina (2021)|Bagyong Jolina]] (''Typhoon Conson'') sa mga kalupaan ng [[Silangang Visayas]] at gitna at katimugang [[Luzon]] at nagdulot ito ng pinsalang nagkakahalaga ng [[Piso ng Pilipinas|₱]]1.53-bilyon.<ref name="dbgyo" /><ref>{{cite web |title=PAGASA likely to retire 'Jolina' from list of tropical cyclone names |url=https://mb.com.ph/2021/09/22/pagasa-likely-to-retire-jolina-from-list-of-tropical-cyclone-names/ |publisher=[[Manila Bulletin]] |date=2021-09-22 |access-date=2023-01-11}}</ref> * Setyembre 15 – [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas]]: Inawtorisa ng ''Pre-Trial Chamber'' ng ''[[International Criminal Court]]'' (ICC) ang Taga-usig na magsagawa ng imbestigasyon sa [[pamahalaan ng Pilipinas]] sa ilalim ni Pangulo Duterte para sa posibleng krimen kontra-humanidad na ginawa sa giyera kontra-droga. Kinabukasan, iginiit ng pangulo na hindi niya pahihintulutan ang ICC na makapasok ng bansa para rito. Lumisan ang bansa sa ICC taóng 2018. * Setyembre 23 – Ugnayang panlabas ng Pilipinas: Sa pagbisita ni Kalihim ng Ugnayang Panlabas [[Teodoro Locsin Jr.]] kay pangulo Surangel Whipps Jr. ng Palau, iginiit ng una na may pangako ang bansa upang iresolba ang tensyong pandagat ng dalawang bansa kaugnay sa 200 milya ''nautical'' [[eksklusibong sonang ekonomiko]] na parehong pinag-aagawan sa kasalukuyan. * Setyembre 26 – Niyanig ng [[lindol]] na ''magnitude'' 5.7 ang [[Occidental Mindoro]]. * Setyembre 29 – [[Tagong-yaman ng pamilyang Marcos]]: Iniutos ng [[Sandiganbayan]], ang hukuman kontra-katiwalian sa bansa, ang ''Royal Traders Holding Co. Inc.'', bangkong dating kontrolado ni yumaong Pangulo [[Ferdinand Marcos]], na bayáran ang [[pamahalaan ng Pilipinas]] ng tinatayang [[Piso ng Pilipinas|₱]]1-bilyon ([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]32.446-milyon) sa sertipiko pambangko na nakumpiska ng ''United States Customs Service'' nang mapaalis ang pangulo taóng 1986. ====Oktubre==== * Oktubre 8 – Wagi si [[Maria Ressa]] sa [[Gantimpalang Nobel na Pangkapayapaan]] ng 2021, kauna-unahan para sa bansa sa kasaysayan ng [[Gantimpalang Nobel|naturang gantimpala]].<ref name="2021YPh" /> Ginawaran si Ressa at ang kapwa-mamamahayag na si Dmitry Muratov ng [[Rusya]] "sa kanilang pagsisikap na bantayan ang [[kalayaan sa pananalita]]". * Oktubre 12 – Nagdulot ang [[Bagyong Nando (2021)|Bagyong Maring]] (''Severe tropical storm Kompasu'') ng mga [[baha|pagbaha]] sa hilagang [[Luzon]];<ref name="2021YPh" /> pinsala nito ay nagkakahalaga ng [[Piso ng Pilipinas|₱]]7.39-bilyon.<ref name="dbgyo">{{cite web |title=PAGASA redefines 'super typhoon', revises wind signals |url=https://news.abs-cbn.com/news/03/23/22/pagasa-redefines-super-typhoon-tweaks-wind-signals |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2022-03-23 |access-date=2023-01-11}}</ref> * Oktubre 29 – Nilagdaan ni Pangulo Duterte bilang batas ang panukalang magpapaliban sa halalan sa [[Parlamento ng Bangsamoro]] mula 2022 tungong 2025. Hiniling ito ng pansamantalang pamahalaan ng [[Bangsamoro]] sa pangunguna ng [[Harapan ng Paglayang Islamiko ng Moro]] dahil sa epekto ng pandemyang COVID-19 at kawalang-kakayahan ng pamahalaan na bumuo ng isang kodigo panghalalan para sa rehiyong awtonomo. ====Nobyembre==== * Nobyembre 16 – Iniutos ni Pangulo Duterte ang pag-alis sa mandato ng paggamit ng mga [[panangga sa mukha]] sa mga lugar na nasa Alerto lebel 3 pababá. Gayunman, manananatili pa rin ang paggamit sa mga lugar na nasa Alerto lebel 5 at nasa ilalim ng ''[[Kuwarentenang pampamayanan ng COVID-19 sa Pilipinas|granular lockdown]]''. * Nobyembre 20 – Tuluyang ipinatupad ng ''Inter-Agency Task Force for the Management of Emerging Infectious Diseases'' sa buong bansa ang ''Alert Level System'' na pormal na nagpapalit sa dáting sistemang [[Kuwarentenang pampamayanan ng COVID-19 sa Pilipinas|kuwarentenang pampamayanan]] na simimulan noong Marso 2020. ====Disyembre==== * Disyembre 9 – Karapatang pantao sa Pilipinas: Pinagtibay ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang ilang mga probisyon ng ''Anti-Terrorism Act of 2020'', batas na tinututulan, habang idinedeklarang labag sa konstitusyon ang pagtatalaga sa [[terorismo|mga terorista]] sa kahilingan ng hurisdiksyon ng ibang bansa gayundin bilang tagakwalipika sa mapanganib na pagtutol. * Disyembre 12 – Naglabas ng pahayag ang [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] na kasalukyan nilang binabantayan ang pagdami ng mga hinaing sa [[hatirang pangmadla]] ukol sa pagkawala ng salapi ng mga kliyente ng [[Banco de Oro]] at pagpások ng iba ng kanilang mga akawnt. * Disyembre 16–17 – Tumama ang [[Super Bagyong Odette|Bagyong Odette]] (''Typhoon Rai''), ang pinakamalakas na bagyo ng taon, sa gitnang-silangang bahagi ng bansa.<ref>{{cite web |title=Super Typhoon Odette (Rai) |url=https://disasterphilanthropy.org/disasters/super-typhoon-odette-rai/ |publisher=Center for Disaster Philanthropy |date=2022 |access-date=2023-01-11}}</ref> Apektado nito ang [[MIMAROPA]], [[Visayas]], at bahagi ng [[Mindanao]]; nagdulot ng 405-kataong patay at pinsalang nagkakahalaga ng [[Piso ng Pilipinas|₱]]47.1-bilyon.<ref name="dbgyo" /><ref>{{cite web |title=NDRRMC adjusts 'Odette' death toll to 403 |url=https://mb.com.ph/2022/01/08/ndrrmc-adjusts-odette-death-toll-to-403/ |publisher=[[Manila Bulletin]] |date=2022-01-08 |access-date=2023-01-11}}</ref><ref>{{cite web |title=Odette damage to agriculture, infra hits P47 billion |url=https://newsinfo.inquirer.net/1551366/odette-damage-to-agriculture-infra-hits-p47b/ |publisher=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer.net]] |date=2022-02-08 |access-date=2023-01-11}}</ref> ===Kalakalan=== * Enero 28 – Naiulat na [[Resesyon|bumába]] ang [[kabuuang domestikong produkto]] ng bansa nang 9.5% noong 2020, ang unang taunang pagbába buhat 1998 kasunod ng krisis pinansyal sa Asya ng 1997 at ang pinakamalalang [[Ekonomiya ng Pilipinas|kaganapang pang-ekonomiya]] sa bansa buhat nang magsimula ang talá noong 1947. ===Palakasan=== * Hunyo 6 – Nagwagi si Yuka Saso ng bansa sa ''2021 U.S. Women's Open'' sa [[California]] nang talunin niya si Nasa Hataoka ng [[Hapon]]. Si Saso ang kauna-unahang Pilipinong manlalarong nagwagi ng isang malaking kampeonato ng [[golf]], at kapantay ni Inbee Park ng [[Timog Korea]] bilang pinakabatang kampeon sa naturang kampeonato. * Hulyo 26 – [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020]]: Nagwagi si ''weightlifter'' [[Hidilyn Diaz]] sa kategoryang 55-kilogramo pangkababaihan, tumanggap ng kauna-unahang Olimpikong medalyang ginto ng bansa.<ref name="2021YPh" /> * Agosto 21 – Bigong magwagi si [[Manny Pacquiao]] nang magwagi sa pasyang panlahat si Yordenis Ugas sa kanilang laban para sa titulong ''world welterweight'' na ginanap sa [[Las Vegas]], [[Nevada]].<ref name="2021YPh">{{cite news |url=https://ph.news.yahoo.com/year-in-review-2021-top-newsmakers-in-the-philippines-014108613.html |title=Year in Review 2021: Top 10 newsmakers in the Philippines |work=[[Yahoo!]] Philippines |date=2021-12-15 |access-date=2022-01-17}}</ref> * Setyembre 18 – Sa siyam-na-bolang bilyar, tinalo ni Carlos Biado ng bansa si Aloysius Yapp ng [[Singapore]], 13–8, sa wakas ng ''2021 U.S. Open Pool Championship'' upang manalo sa kampeonato na idinaos sa [[New Jersey]]. ===Mga Sakuna at aksidente=== {{Further|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}} Bukod sa tatlong mga bagyong may masamang idinulot sa bansa,<ref name="dbgyo" /> may mga naitala rin bagama't hindi kasintindi ng mga naunang binanggit ''(Tingnan din: [[Bagyong Auring (2021)|Bagyong Auring]], Pebrero 2021)'': * Hunyo 2 – Tumama ang Bagyong Dante (''Tropical Storm Choi-wan'') sa kalupaan ng gitna at katimugan ng bansa. * Hulyo 24 – Dalawa-katao ang nasawi dahil sa ulang [[balaklaot]] at [[Bagyong Fabian (2021)|Bagyong Fabian]] (''Typhoon In-fa'') na nagdulot ng matinding pagbaha sa [[Kalakhang Maynila]]. Sa kalusugan: * Disyembre 15 - Nakapasok ang [[SARS-CoV-2 Omicron variant|Omicron variant]] na B.1.1.259 na mula sa [[Botswana]] dalawa rito ang nag-positibo sa strain ng [[COVID-19]].<ref>negrosnews.online/doh-confirms-omicron-cases-in-ph</ref> ===Batas at Krimen=== * Disyembre 10 - Naganap ang isang krimen sa isang tahanan sa [[M'lang]], [[Cotabato]] ay natagpuan ng walang buhay ang dalawang magkapatid na sina [[Pagkamatay ng magkapatid Maguad|Crizzlle Gwynn at Crizville Louis Maguad]]. ==Mga paggunita== Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay '''espesyal na araw'''. * Enero 1 – '''Unang Araw ng [[Bagong Taon]]''' * Enero 23 - ''Unang Republika ng Pilipinas'' * Pebrero 12 – ''[[Bagong Taong Tsino]]'', unang araw ng unang buwang lunar sa Kalendaryong Tsino. * Pebrero 25 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Abril 1 - '''[[Huwebes Santo]]''' * Abril 2 - '''[[Biyernes Santo]]''' * Abril 3 - ''[[Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 – '''[[Araw ng Kagitingan]]''' * Abril 27 – Araw ni Lapu-Lapu * Mayo 1 – '''[[Araw ng Paggawa]]''' * Mayo 13 – ''[[Eid al-Fitr]]'', Pista ng Pagtatapos ng Ramadan * Hunyo 12 – '''[[Araw ng Kalayaan]]''' * Agosto 21 – ''[[Araw ni Ninoy Aquino]]'' * Agosto 26 – '''[[Araw ng mga Bayani]]''' * Oktubre 31 – Special non-working holiday * Nobyembre 1 – ''[[Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 30 – '''Araw ni Bonifacio''' * Disyembre 8 - '''[[Imakulada Konsepsiyon]]''' * Disyembre 25 – '''[[Araw ng Pasko]]''' * Disyembre 30 – '''Araw ni Rizal''' * Disyembre 31 – ''Huling araw ng taon (Sa pagdiriwang ng Bagong Taon)'' * TBD – ''Eid'l Adha'', Pista ng Pag-aalay ==Kamatayan== * Marso 21 - Alberto I. Vasquez, dentista (ipinanganak 1962) * Marso 30 – Claire dela Fuente, mang-aawit<ref name="d5yr" /> * Mayo 4 – Ricky Lo (ipinanganak 1946), beteranong personalidad sa telebisyon at editor pang-aliwan<ref name="d5yr" /> * Hunyo 23 – [[Shalala]], komedyante at personalidad sa radyo<ref name="d5yr">{{cite news |title=In loving memory: Famous personalities who died in the past 5 years |url=https://starcinema.abs-cbn.com/2021/11/15/news/famous-personalities-who-died-in-the-past-5-years-70666/ |work=[[Star Cinema]] |publisher=[[ABS-CBN]] |date=2021-11-15 |access-date=2022-01-17 |archive-date=2021-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115140939/https://starcinema.abs-cbn.com/2021/11/15/news/famous-personalities-who-died-in-the-past-5-years-70666 |url-status=dead}}</ref> * Hunyo 24 – [[Noynoy Aquino]] (ipinanganak 1960), [[Pangulo ng Pilipinas]] (2010–2016)<ref name="2021YPh" /><ref name="d5yr" /><ref>{{cite web |title=Former President Noynoy Aquino dies |url=https://news.abs-cbn.com/news/06/24/21/benigno-aquino-iii-noynoy-aquino-death |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-06-24 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Hulyo 31 – Arlene Sinsuat–de Castro (ipinanganak 1955), ehekutibo sa [[ABS-CBN]]<ref>{{cite web |title=Noli de Castro's wife and ex-ABS-CBN executive Arlene passes away |url=https://news.abs-cbn.com/news/07/31/21/noli-de-castro-wife-arlene-sinsuat-dies |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-07-31 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Agosto 31 – [[Mahal]] (edad 46), komedyante<ref name="d5yr" /> ==Tingnan din== ===Mga pangkalahatang ideya ng bansa=== * [[Pilipinas]] * [[Kasaysayan ng Pilipinas]] * Kasaysayan ng modernong Pilipinas * [[Balangkas ng Pilipinas]] * [[Pamahalaan ng Pilipinas]] * [[Politika ng Pilipinas]] * Mga Taon sa Pilipinas * Timeline ng kasaysayan ng Pilipinas ===Kaugnay na mga timeline para sa kasalukuyang panahon=== * [[2021]] * 2021 sa politika at gobyerno * Dekada 2020 ==Mga panlabas na kawing== * {{cite web |title=Four funerals and a wedding |url=https://news.abs-cbn.com/news/multimedia/infographic/12/29/21/four-funerals-and-a-wedding |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-12-29 |access-date=2023-01-07}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Paksa ng Asya|2021}} [[Kategorya:2021 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] e3qwhjabzxlyaqqlwmwo5dzdlu7csfg 2232048 2232046 2026-10-06T09:36:42Z ~2026-53137-20 167119 2232048 wikitext text/x-wiki Ang '''2021 sa Pilipinas''' ay mga pangyayaring nakatakdang naganap sa Pilipinas, taong 2021. Ang 2021 sa Pilipinas ay ang taon sa loob ng 2000 dekada, sa 21st siglo at 3rd milenyum. Matapos ang [[2020 sa Pilipinas]] at bago-mag [[2022 sa Pilipinas]]. ==Panunungkulan== {{multiple image|caption_align=center|header_align=center | image1 = Rodrigo Duterte June 2016.jpg | alt1 = President Rodrigo R. Duterte | caption1 = {{nowrap|Rodrigo R.<br>Duterte}} | width1 = 115 | image2 = VP Leni Meeting with Pres Duterte Cropped 2016.jpg | alt2 = Vice-President Leni Robredo | caption2 = {{nowrap|Leni G.<br>Robredo}} | width2 = 108 | image3 = Sen. Pres Vicente Sotto (cropped2).jpg | alt3 = Senate President Vicente Sotto III | caption3 = {{nowrap|Vicente<br>Sotto III}} | width3 = 115 | image4 = | alt4 = House Speaker Lord Allan Jay Velasco | caption4 = {{nowrap|Lord Allan Jay <br>Velasco}} | width4 = 109 | image5 = CJ Alexander Gesmundo (2021).jpg | alt5 = Chief Justice Alexander Gesmundo | caption5 = {{nowrap|Alexander<br>Gesmundo}} | width5 = 111 }} * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Rodrigo Duterte|Rodrigo R. Duterte]] ([[PDP–Laban]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Leni Robredo|Leni G. Robredo]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) * [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]] ([[Ika-18 Kongreso ng Pilipinas|ika-18]]): ** [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo ng Senado]]: [[Vicente Sotto III]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) **[[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Lord Allan Velasco]] ([[PDP–Laban]]) * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: ** [[Diosdado Peralta]] ''(hanggang Marso 27)'' ** [[Estela Perlas-Bernabe]] ''(pansamantala, Marso 27–Abril 5)'' ** [[Alexander Gesmundo]] ''(simula Abril 5)'' {{clear}} ==Nagpapatuloy na mga kaganapan== * '''''Mga paglilitis:''''' ** ''Nagwakas ngayong taon:'' *** [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2016|Protestang elektoral]], [[Bongbong Marcos|Marcos]] vs. [[Leni Robredo|Robredo]] {{small|(Pebrero)}} ** ''Nagpatuloy:'' *** [[Leila de Lima]] * '''''Mga alitan:''''' ** Alitang Moro<ref>{{cite web |title=Ambush by IS followers on convoy of relief workers kills hitch hiker in Maguindanao |url=https://newsinfo.inquirer.net/1379385/ambush-by-is-followers-on-convoy-of-relief-workers-kills-hitch-hiker-in-maguindanao |publisher=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer.net]] |date=2021-01-04}}</ref> ** Rebelyong komunista ** [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas]]<ref>{{cite web |title=ICC prosecutor seeks full probe into Duterte's drug war killings |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/6/14/icc-prosecutor-seeks-probe-philippines-crackdown-on-drug-crime |publisher=Al Jazeera |date=2021-06-14}}</ref> * Agawan ng teritoryo sa [[Dagat Timog Tsina]]<ref>{{cite web |title=Philippines says Chinese 'militia' swarm has spread in disputed waters |url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-china-southchinasea/philippines-says-chinese-militia-swarm-has-spread-in-disputed-waters-idUSKBN2BN0ZS?il=0 |agency=[[Reuters]] |date=2021-03-31}}</ref> * [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas]] * Paggunitang kuwinsentenaryo sa Pilipinas ng 2021: Ipinagdiwang ang ika-500 anibersaryo ng kauna-unahang Misa sa bansa, na noo'y idinaos sa [[Pasko ng Muling Pagkabuhay|Linggo ng Pagkabúhay]], at ng [[Labanan sa Mactan]].<ref>{{cite web |title=Pope Francis sends Easter message to Philippines to mark 500th anniversary of first Mass |url=https://www.catholicnewsagency.com/news/247159/pope-francis-sends-easter-message-to-philippines-to-mark-500th-anniversary-of-first-mass |publisher=Catholic News Agency |date=2021-04-03}}</ref><ref>{{cite web |title=Battle of Mactan 500th anniversary: Historian shares 10 facts |url=https://www.philstar.com/lifestyle/arts-and-culture/2021/04/26/2093944/battle-mactan-500th-anniversary-historian-shares-10-facts |publisher=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |date=2021-04-26}}</ref> ==Kaganapan== ===Pambansa=== ====Enero==== * Enero 1 – Kontrobersyal na [[pagkamatay ni Christine Dacera]], ''flight attendant'' sa ''[[Philippine Airlines]]'', matapos ang [[Araw ng Bagong Taon|pagdiriwang ng Bagong Taon]] sa isang hotel sa [[Lungsod Makati]].<ref>{{cite web |title=The Tragic Death Of Christine Dacera |url=https://theaseanpost.com/article/tragic-death-christine-dacera-0 |publisher=The Asean Post |date=2021-12-20 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Enero 17 – Bumagsak ang ''Bell UH-1 Iroquois helicopter'' ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] sa Bulubundukin Pantaron sa [[Bukidnon]], ikinasawi ng lahat ng pitong tauhang lulan nito. * Enero 19 – [[Mga protesta laban kay Rodrigo Duterte]]: Winakasan ng [[Kagawaran ng Tanggulang Bansa (Pilipinas)|Kagawaran ng Tanggulang Pambansa]] ang 32-taóng kasunduan nito sa [[Unibersidad ng Pilipinas]], ang pamantasang pambansa, na naglilimita sa panghihimasok ng mga tauhan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulisya]] at [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|militar]] sa mga kampus ng pamantasan. May mga tumutol sa kilos na tinawag na "paglabag sa kalayaan pang-akademiko" at sinasabing makatulong ito sa pagtatangka ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] na [[Red-tagging sa Pilipinas|mang-''red-tag'']] ng mga tao. ====Pebrero==== * Pebrero 7 – Tumama ang [[Talaan ng mga lindol sa Pilipinas|lindol]] na ''magnitude'' 6.1 sa [[Davao del Sur]]. * Pebrero 16 – [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2016]]: Ibinasura ng buong ''Electoral Tribunal'' ang protesta panghalalan ni dating [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Bongbong Marcos]] laban kay [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] [[Leni Robredo]]. * Pebrero 24 – [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas]]: Isang hindi-nahawakang ''sting operation'' sa pagitan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulisya]] at ahensiya sa pagpapatupad ng batas kontra-bawal na gamot sa [[Lungsod Quezon]] ang nagresulta sa kamatayan ng dalawang mga opisyales ng pulisya kasunod ng [[Pamamaril ng PNP–PDEA ng 2021|barilan sa pagitan ng dalawang grupo]]. <ref>{{cite web |title=Gunfight erupts near Quezon City mall |url=https://news.abs-cbn.com/news/02/24/21/gunfight-erupts-near-quezon-city-mall |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-02-24 |access-date=2023-01-07}}</ref> ====Marso==== * Marso 1 – Sinimulan ng bansa [[Pagbabakuna laban sa COVID-19 sa Pilipinas|ang kampanya sa pagbanakuna]] laban sa [[COVID-19]] gamit ang bakunang ''[[Sinovac Biotech|Sinovac]] [[CoronaVac]]'' na bigay ng [[Tsina]], na ang mga unang dosis ay itinurok sa mga manggagawa pangkalusugan sa [[Kalakhang Maynila]]. * Marso 3 – Natagpuan sa isang sementeryo sa [[Libya]] ang mga labí ng anim na mga manggagawa ng langis, kabilang ang apat na mga [[Pilipinas|Pilipino]], na dinukot at pinaslang ng mga teroristang Estado Islamiko taóng 2015 sa panahon ng Ikalawang Digmaang Sibil sa bansa. * Marso 7 – Napatay sa mga pagsalakay ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulisya]] ang siyam na mga aktibista, dalawang araw matapos i-utos ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Rodrigo Duterte]] sa [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|mga puwersa]] ng [[Pamahalaan ng Pilipinas| pamahalaan]] na patayin ang mga [[Komunismo|komunista]] sa bansa. ====Abril==== * Abril – Binigyan ang opisyal ng [[Tanod Baybayin ng Pilipinas]] na si ''Ensign'' Ralph Barajan ng pinakamataas na pagkilala mula sa ''International Maritime Organization'' dahil sa pagsagip sa 62-kataong lulan ng lumubog na barko sa karagatan ng [[Cebu]] taóng 2019.<ref>{{cite web |title=Filipino coast guard officer who saved 62 lives at sea receives international award |url=https://news.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/04/15/21/filipino-coast-guard-officer-who-saved-62-lives-at-sea-receives-highest-honor-from-imo |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-04-15 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Abril 12 – Ugnayang Pilipinas–Estados Unidos: Ipinagpatuloy ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas|ng bansa]] at ng Estados Unidos ang kanilang taunang ehersisyong militar na Balikatan kasunod ng kanselasyon nito taóng 2020 dahil sa pandemya. ====Mayo==== * Mayo 8 – Alitang Moro: Nilusob ng higit 200 mga militanteng ''Bangsamoro Islamic Freedom Fighters'' ang bayan ng [[Datu Paglas]], kayá napilitang lumikas ang mga residente. Inokupa nila ang pamilihang bayan bago ito nabawi ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|hukbong katihan]]. * Mayo 11 – Nilagdaan ni Pangulo Duterte ang ''Proklamasyon Blg. 1143'' na nagdedeklara ng isang-taóng estado ng kalamidad dahil sa ''African swine fever'', dalawang taon matapos maiulat ang naturang sakit sa bansa. * Mayo 18 ** Agawan ng teritoryo sa Dagat Timog Tsina: Nag-isyu si Pangulo Duterte ng isang utos na magbabawal sa kanyang [[Gabinete ng Pilipinas|gabinete]] na pag-usapan sa publiko ang agawan sa [[Dagat Timog Tsina]], matapos punahin ng ilang mga kalihim niya ang [[gobyerno ng Tsina]] kaugnay sa presensya ng mga barko ng Tsina sa [[eksklusibong sonang ekonomiko ng Pilipinas]]. ** ''Spillover'' ng alitang Moro: Limang [[mga Pilipino]]ng militanteng [[Abu Sayyaf]] ang napatay nang makipagbarilan sa pulisya sa [[Malaysia]]. * Mayo 27 – [[Politika ng Pilipinas]]: Nilagdaan ni Pangulo Duterte ang batas na maghahati sa [[Maguindanao]] sa dalawang bagong mga lalawigan: [[Maguindanao del Norte]] at [[Maguindanao del Sur]]. Dapat itong sang-ayunan ng mayorya ng mga residente sa lugar sa isang plebisitong idaraos sa loob ng 90 araw. * Mayo 29 – Ugnayang Pilipinas–Tsina; tensyon sa Kapuluang Spratly: Naghain ang [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] ng isang reklamong diplomatiko laban sa [[Tsina]] dahil sa patuloy na presensya ng mga barko nito malapit sa Pulo Thitu, ang ika-84 na inihain buhat noong simula ng administrasyon ni Pangulo Duterte taóng 2016. ====Hunyo==== * Hunyo 11 – [[Pagkalat ng polyobirus sa Pilipinas ng 2019–20]]: Idineklara ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] at [[UNICEF]] ang wakas ng epidemya ng [[polio]] sa bansa. * Hunyo 14 – Ugnayang Pilipinas–Estados Unidos: Sinuspindi ng Kalihim ng Ugnayang Panlabas [[Teodoro Locsin Jr.]] ang pagwawakas ng Kasunduan sa Pagbisita ng mga Puwersa kasama ang Estados Unidos, na nakatakda sanang magwakas sa buwang Agosto, ng anim pang buwan. ====Hulyo==== * Hulyo 1 – [[Pagputok ng Bulkang Taal ng 2020–2022]]: Itinaas ng [[Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya]] ang alerto estado ng [[Bulkang Taal]] sa [[Batangas]] sa lebel 3 nang magbuga nang ''phreatomagmatic'' ang bulkan (may kilometrong taas na kolum ng abo),<ref name="2021YPh" /> na nagpilit sa mga awtoridad sa Batangas at [[Cavite]] na maglikas ng libu-libong mga tao. * Hulyo 4 – Sa [[Sulu]], bumagsak sa [[Patikul]] ang isang ''C-130'' na eroplanong panlipat ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]], may lulang 96 ng mga pasahero, nang lumagpas sa patakbúhan (sa tangkang paglapag sa paliparan) sa [[Jolo, Sulu|Jolo]]; ikinasawi ng 50 mga tauhan ng militar at tatlong mga sibilyan sa kalupaan.<ref name="2021YPh" /> Nasaktan ang 49 pa mula sa eroplano at apat na mga sibilyan sa kalupaan. * Hulyo 30 – Ugnayang Pilipinas–Estados Unidos: Sinuspindi ni Pangulo Duterte ang mga proseso sa pagwawakas sa Kasunduan sa Pagbisita ng mga Puwersa, isang kasunduang militar sa pagitan ng dalawang bansa. ====Agosto==== * [[Agosto 16]] – Isang maghapong engkwentro sa pagitan ng mga sundalo ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] at mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa [[Dolores, Silangang Samar]] ang nagresulta sa pagkamatay ng hindi bababa sa 19 na rebelde.<ref>{{Banggitin ang balita |date=Agosto 16, 2021 |title=19 na rebeldeng NPA ang napatay sa sagupaan sa Silangang Samar – militar |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/nation/military-says-rebels-killed-clash-eastern-samar-august-2021/ |access-date=Disyembre 30, 2022 |archive-date=Disyembre 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230100002/https://www.rappler.com/nation/military-says-rebels-killed-clash-eastern-samar-august-2021/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Banggitin ang balita |date=Agosto 19, 2021 |title=Umakyat sa 19 ang bilang ng mga nasawi sa sagupaan sa E. Samar |language=en |work=[[Philippine News Agency]] |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1150939 |access-date=Disyembre 30, 2022 |archive-date=Disyembre 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230094507/https://www.pna.gov.ph/articles/1150939 |url-status=live }}</ref> * Agosto–Setyembre – [[Alitan sa PDP–Laban ng 2021|Nagkaroon ng sigalot]] ang dalawang paksyon ng partido ng administrasyon na [[PDP–Laban]]. ====Setyembre==== * Setyembre 7–8 – Tumama ang [[Bagyong Jolina (2021)|Bagyong Jolina]] (''Typhoon Conson'') sa mga kalupaan ng [[Silangang Visayas]] at gitna at katimugang [[Luzon]] at nagdulot ito ng pinsalang nagkakahalaga ng [[Piso ng Pilipinas|₱]]1.53-bilyon.<ref name="dbgyo" /><ref>{{cite web |title=PAGASA likely to retire 'Jolina' from list of tropical cyclone names |url=https://mb.com.ph/2021/09/22/pagasa-likely-to-retire-jolina-from-list-of-tropical-cyclone-names/ |publisher=[[Manila Bulletin]] |date=2021-09-22 |access-date=2023-01-11}}</ref> * Setyembre 15 – [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas]]: Inawtorisa ng ''Pre-Trial Chamber'' ng ''[[International Criminal Court]]'' (ICC) ang Taga-usig na magsagawa ng imbestigasyon sa [[pamahalaan ng Pilipinas]] sa ilalim ni Pangulo Duterte para sa posibleng krimen kontra-humanidad na ginawa sa giyera kontra-droga. Kinabukasan, iginiit ng pangulo na hindi niya pahihintulutan ang ICC na makapasok ng bansa para rito. Lumisan ang bansa sa ICC taóng 2018. * Setyembre 23 – Ugnayang panlabas ng Pilipinas: Sa pagbisita ni Kalihim ng Ugnayang Panlabas [[Teodoro Locsin Jr.]] kay pangulo Surangel Whipps Jr. ng Palau, iginiit ng una na may pangako ang bansa upang iresolba ang tensyong pandagat ng dalawang bansa kaugnay sa 200 milya ''nautical'' [[eksklusibong sonang ekonomiko]] na parehong pinag-aagawan sa kasalukuyan. * Setyembre 26 – Niyanig ng [[lindol]] na ''magnitude'' 5.7 ang [[Occidental Mindoro]]. * Setyembre 29 – [[Tagong-yaman ng pamilyang Marcos]]: Iniutos ng [[Sandiganbayan]], ang hukuman kontra-katiwalian sa bansa, ang ''Royal Traders Holding Co. Inc.'', bangkong dating kontrolado ni yumaong Pangulo [[Ferdinand Marcos]], na bayáran ang [[pamahalaan ng Pilipinas]] ng tinatayang [[Piso ng Pilipinas|₱]]1-bilyon ([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]32.446-milyon) sa sertipiko pambangko na nakumpiska ng ''United States Customs Service'' nang mapaalis ang pangulo taóng 1986. ====Oktubre==== * Oktubre 8 – Wagi si [[Maria Ressa]] sa [[Gantimpalang Nobel na Pangkapayapaan]] ng 2021, kauna-unahan para sa bansa sa kasaysayan ng [[Gantimpalang Nobel|naturang gantimpala]].<ref name="2021YPh" /> Ginawaran si Ressa at ang kapwa-mamamahayag na si Dmitry Muratov ng [[Rusya]] "sa kanilang pagsisikap na bantayan ang [[kalayaan sa pananalita]]". * Oktubre 12 – Nagdulot ang [[Bagyong Nando (2021)|Bagyong Maring]] (''Severe tropical storm Kompasu'') ng mga [[baha|pagbaha]] sa hilagang [[Luzon]];<ref name="2021YPh" /> pinsala nito ay nagkakahalaga ng [[Piso ng Pilipinas|₱]]7.39-bilyon.<ref name="dbgyo">{{cite web |title=PAGASA redefines 'super typhoon', revises wind signals |url=https://news.abs-cbn.com/news/03/23/22/pagasa-redefines-super-typhoon-tweaks-wind-signals |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2022-03-23 |access-date=2023-01-11}}</ref> * Oktubre 29 – Nilagdaan ni Pangulo Duterte bilang batas ang panukalang magpapaliban sa halalan sa [[Parlamento ng Bangsamoro]] mula 2022 tungong 2025. Hiniling ito ng pansamantalang pamahalaan ng [[Bangsamoro]] sa pangunguna ng [[Harapan ng Paglayang Islamiko ng Moro]] dahil sa epekto ng pandemyang COVID-19 at kawalang-kakayahan ng pamahalaan na bumuo ng isang kodigo panghalalan para sa rehiyong awtonomo. ====Nobyembre==== * Nobyembre 16 – Iniutos ni Pangulo Duterte ang pag-alis sa mandato ng paggamit ng mga [[panangga sa mukha]] sa mga lugar na nasa Alerto lebel 3 pababá. Gayunman, manananatili pa rin ang paggamit sa mga lugar na nasa Alerto lebel 5 at nasa ilalim ng ''[[Kuwarentenang pampamayanan ng COVID-19 sa Pilipinas|granular lockdown]]''. * Nobyembre 20 – Tuluyang ipinatupad ng ''Inter-Agency Task Force for the Management of Emerging Infectious Diseases'' sa buong bansa ang ''Alert Level System'' na pormal na nagpapalit sa dáting sistemang [[Kuwarentenang pampamayanan ng COVID-19 sa Pilipinas|kuwarentenang pampamayanan]] na simimulan noong Marso 2020. ====Disyembre==== * Disyembre 9 – Karapatang pantao sa Pilipinas: Pinagtibay ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang ilang mga probisyon ng ''Anti-Terrorism Act of 2020'', batas na tinututulan, habang idinedeklarang labag sa konstitusyon ang pagtatalaga sa [[terorismo|mga terorista]] sa kahilingan ng hurisdiksyon ng ibang bansa gayundin bilang tagakwalipika sa mapanganib na pagtutol. * Disyembre 12 – Naglabas ng pahayag ang [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] na kasalukyan nilang binabantayan ang pagdami ng mga hinaing sa [[hatirang pangmadla]] ukol sa pagkawala ng salapi ng mga kliyente ng [[Banco de Oro]] at pagpások ng iba ng kanilang mga akawnt. * Disyembre 16–17 – Tumama ang [[Super Bagyong Odette|Bagyong Odette]] (''Typhoon Rai''), ang pinakamalakas na bagyo ng taon, sa gitnang-silangang bahagi ng bansa.<ref>{{cite web |title=Super Typhoon Odette (Rai) |url=https://disasterphilanthropy.org/disasters/super-typhoon-odette-rai/ |publisher=Center for Disaster Philanthropy |date=2022 |access-date=2023-01-11}}</ref> Apektado nito ang [[MIMAROPA]], [[Visayas]], at bahagi ng [[Mindanao]]; nagdulot ng 405-kataong patay at pinsalang nagkakahalaga ng [[Piso ng Pilipinas|₱]]47.1-bilyon.<ref name="dbgyo" /><ref>{{cite web |title=NDRRMC adjusts 'Odette' death toll to 403 |url=https://mb.com.ph/2022/01/08/ndrrmc-adjusts-odette-death-toll-to-403/ |publisher=[[Manila Bulletin]] |date=2022-01-08 |access-date=2023-01-11}}</ref><ref>{{cite web |title=Odette damage to agriculture, infra hits P47 billion |url=https://newsinfo.inquirer.net/1551366/odette-damage-to-agriculture-infra-hits-p47b/ |publisher=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer.net]] |date=2022-02-08 |access-date=2023-01-11}}</ref> ===Kalakalan=== * Enero 28 – Naiulat na [[Resesyon|bumába]] ang [[kabuuang domestikong produkto]] ng bansa nang 9.5% noong 2020, ang unang taunang pagbába buhat 1998 kasunod ng krisis pinansyal sa Asya ng 1997 at ang pinakamalalang [[Ekonomiya ng Pilipinas|kaganapang pang-ekonomiya]] sa bansa buhat nang magsimula ang talá noong 1947. ===Palakasan=== * Hunyo 6 – Nagwagi si Yuka Saso ng bansa sa ''2021 U.S. Women's Open'' sa [[California]] nang talunin niya si Nasa Hataoka ng [[Hapon]]. Si Saso ang kauna-unahang Pilipinong manlalarong nagwagi ng isang malaking kampeonato ng [[golf]], at kapantay ni Inbee Park ng [[Timog Korea]] bilang pinakabatang kampeon sa naturang kampeonato. * Hulyo 26 – [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020]]: Nagwagi si ''weightlifter'' [[Hidilyn Diaz]] sa kategoryang 55-kilogramo pangkababaihan, tumanggap ng kauna-unahang Olimpikong medalyang ginto ng bansa.<ref name="2021YPh" /> * Agosto 21 – Bigong magwagi si [[Manny Pacquiao]] nang magwagi sa pasyang panlahat si Yordenis Ugas sa kanilang laban para sa titulong ''world welterweight'' na ginanap sa [[Las Vegas]], [[Nevada]].<ref name="2021YPh">{{cite news |url=https://ph.news.yahoo.com/year-in-review-2021-top-newsmakers-in-the-philippines-014108613.html |title=Year in Review 2021: Top 10 newsmakers in the Philippines |work=[[Yahoo!]] Philippines |date=2021-12-15 |access-date=2022-01-17}}</ref> * Setyembre 18 – Sa siyam-na-bolang bilyar, tinalo ni Carlos Biado ng bansa si Aloysius Yapp ng [[Singapore]], 13–8, sa wakas ng ''2021 U.S. Open Pool Championship'' upang manalo sa kampeonato na idinaos sa [[New Jersey]]. ===Mga Sakuna at aksidente=== {{Further|Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021}} Bukod sa tatlong mga bagyong may masamang idinulot sa bansa,<ref name="dbgyo" /> may mga naitala rin bagama't hindi kasintindi ng mga naunang binanggit ''(Tingnan din: [[Bagyong Auring (2021)|Bagyong Auring]], Pebrero 2021)'': * Hunyo 2 – Tumama ang Bagyong Dante (''Tropical Storm Choi-wan'') sa kalupaan ng gitna at katimugan ng bansa. * Hulyo 24 – Dalawa-katao ang nasawi dahil sa ulang [[balaklaot]] at [[Bagyong Fabian (2021)|Bagyong Fabian]] (''Typhoon In-fa'') na nagdulot ng matinding pagbaha sa [[Kalakhang Maynila]]. Sa kalusugan: * Disyembre 15 - Nakapasok ang [[SARS-CoV-2 Omicron variant|Omicron variant]] na B.1.1.259 na mula sa [[Botswana]] dalawa rito ang nag-positibo sa strain ng [[COVID-19]].<ref>negrosnews.online/doh-confirms-omicron-cases-in-ph</ref> ===Batas at Krimen=== * Disyembre 10 - Naganap ang isang krimen sa isang tahanan sa [[M'lang]], [[Cotabato]] ay natagpuan ng walang buhay ang dalawang magkapatid na sina [[Pagkamatay ng magkapatid Maguad|Crizzlle Gwynn at Crizville Louis Maguad]]. ==Mga paggunita== Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay '''espesyal na araw'''. * Enero 1 – '''Unang Araw ng [[Bagong Taon]]''' * Enero 23 - ''Unang Republika ng Pilipinas'' * Pebrero 12 – ''[[Bagong Taong Tsino]]'', unang araw ng unang buwang lunar sa Kalendaryong Tsino. * Pebrero 25 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Abril 1 - '''[[Huwebes Santo]]''' * Abril 2 - '''[[Biyernes Santo]]''' * Abril 3 - ''[[Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 – '''[[Araw ng Kagitingan]]''' * Abril 27 – Araw ni Lapu-Lapu * Mayo 1 – '''[[Araw ng Paggawa]]''' * Mayo 13 – ''[[Eid al-Fitr]]'', Pista ng Pagtatapos ng Ramadan * Hunyo 12 – '''[[Araw ng Kalayaan]]''' * Agosto 21 – ''[[Araw ni Ninoy Aquino]]'' * Agosto 26 – '''[[Araw ng mga Bayani]]''' * Oktubre 31 – Special non-working holiday * Nobyembre 1 – ''[[Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 30 – '''Araw ni Bonifacio''' * Disyembre 8 - '''[[Imakulada Konsepsiyon]]''' * Disyembre 25 – '''[[Araw ng Pasko]]''' * Disyembre 30 – '''Araw ni Rizal''' * Disyembre 31 – ''Huling araw ng taon (Sa pagdiriwang ng Bagong Taon)'' * TBD – ''Eid'l Adha'', Pista ng Pag-aalay ==Kamatayan== * Marso 21 - Alberto I. Vasquez, dentista (ipinanganak 1962) * Marso 30 – Claire dela Fuente, mang-aawit<ref name="d5yr" /> * Mayo 4 – Ricky Lo (ipinanganak 1946), beteranong personalidad sa telebisyon at editor pang-aliwan<ref name="d5yr" /> * Hunyo 23 – [[Shalala]], komedyante at personalidad sa radyo<ref name="d5yr">{{cite news |title=In loving memory: Famous personalities who died in the past 5 years |url=https://starcinema.abs-cbn.com/2021/11/15/news/famous-personalities-who-died-in-the-past-5-years-70666/ |work=[[Star Cinema]] |publisher=[[ABS-CBN]] |date=2021-11-15 |access-date=2022-01-17 |archive-date=2021-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115140939/https://starcinema.abs-cbn.com/2021/11/15/news/famous-personalities-who-died-in-the-past-5-years-70666 |url-status=dead}}</ref> * Hunyo 24 – [[Noynoy Aquino]] (ipinanganak 1960), [[Pangulo ng Pilipinas]] (2010–2016)<ref name="2021YPh" /><ref name="d5yr" /><ref>{{cite web |title=Former President Noynoy Aquino dies |url=https://news.abs-cbn.com/news/06/24/21/benigno-aquino-iii-noynoy-aquino-death |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-06-24 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Hulyo 31 – Arlene Sinsuat–de Castro (ipinanganak 1955), ehekutibo sa [[ABS-CBN]]<ref>{{cite web |title=Noli de Castro's wife and ex-ABS-CBN executive Arlene passes away |url=https://news.abs-cbn.com/news/07/31/21/noli-de-castro-wife-arlene-sinsuat-dies |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-07-31 |access-date=2023-01-07}}</ref> * Agosto 31 – [[Mahal]] (edad 46), komedyante<ref name="d5yr" /> ==Tingnan din== ===Mga pangkalahatang ideya ng bansa=== * [[Pilipinas]] * [[Kasaysayan ng Pilipinas]] * Kasaysayan ng modernong Pilipinas * [[Balangkas ng Pilipinas]] * [[Pamahalaan ng Pilipinas]] * [[Politika ng Pilipinas]] * Mga Taon sa Pilipinas * Timeline ng kasaysayan ng Pilipinas ===Kaugnay na mga timeline para sa kasalukuyang panahon=== * [[2021]] * 2021 sa politika at gobyerno * Dekada 2020 ==Mga panlabas na kawing== * {{cite web |title=Four funerals and a wedding |url=https://news.abs-cbn.com/news/multimedia/infographic/12/29/21/four-funerals-and-a-wedding |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=2021-12-29 |access-date=2023-01-07}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Paksa ng Asya|2021 sa}} {{Taon sa Pilipinas}} [[Kategorya:2021 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] jiyyv2bkg8s4go42p4w2ryu24o7k91w 0 304959 2232027 2001835 2026-10-06T06:45:50Z Ryomaandres 8044 2232027 wikitext text/x-wiki {{Infobox church|name=Katedral ni San Francisco Javier|viceprovost=|curate=|vicar=|rector=|prebendary=|archdeacon=|succentor=|canontreasurer=|canonpastor=|canonmissioner=|canon=|canonchancellor=|chancellor=|precentor=|subdean=|provost-rector=|priest=|provost=|dean=|bishop=|archbishop=Very Rev. Dr. [[Peter Machado]]|subdivision=|division=|district=|circuit=|synod=|presbytery=|province=[[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Bangalore|Arkidiyosesis ng Bangalore]]|diocese=|metropolis=|archdiocese=[[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Bangalore|Arkidiyosesis ng Bangalore]]|priestincharge=|asstpriest=|archdeaconry=|laychapter=|logolink=|logosize=|logo=|serversguild=|parishadmin=|musicgroup=|flowerguild=|youthmin=|rcia=|reledu=|liturgycoord=|businessmgr=|verger=|warden=|chapterclerk=|minister=|organscholar=|organist=|director=|organistdom=|student intern=|reader=|chaplain=|abbot=|pastor=|seniorpastor=|deaconness=|deacon=|honpriest=|assistant=|episcopalarea=|deanery=|fullname=ಸೇಂಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್|denomination=[[Katoliko Romano]]|events=|relics=|cult=|consecrated date=|dedicated date=|dedication=[[Francisco Javier|San Francisco Javier]]|founder=|founded date=1851|bull date=|former name=|website={{URL|http://www.bangalorearchdiocese.org}}|attendance=|membership=|churchmanship=|country=[[India]]|people=|location=[[Cleveland Town Bangalore]]|osgridref=<!-- {{gbmappingsmall|TEXT}} -->|osgraw=<!-- TEXT -->|coordinates={{coord|12.992679|N|77.611314|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}}|map caption=Cleveland Town Bangalore|pushpin mapsize=|pushpin map alt=|pushpin label position=|pushpin map=India Karnataka#India|caption=Katedral ni San Francisco Javier|imagealt=Photo of St. Francis Xavier's Cathedral, Bangalore|imagelink=|imagesize=|image=St_Francis_Xavier_Cathedral,_Bangalore_oblique.jpg|past bishop=|status=[[Cathedral]]|parish=|diameter=<!-- {{convert|}} -->|bell weight=<!-- {{CwtQtrLb to kg|}} -->|bells hung=|bells=|materials=|spire height=<!-- {{convert|}} -->|spire quantity=|dome dia inner=<!-- {{convert|}} -->|dome dia outer=<!-- {{convert|}} -->|dome height inner=<!-- {{convert|}} -->|dome height outer=<!-- {{convert|}} -->|dome quantity=|floor area=<!-- {{convert|}} -->|floor count=|other dimensions=|height=<!-- {{convert|}} -->|functional status=active|width nave=<!-- {{convert|}} -->|width=<!-- {{convert|}} -->|length=<!-- {{convert|}} -->|capacity=|demolished date=|closed date=|construction cost=|completed date=|groundbreaking=|style=|architectural type=|architect=|designated date=|heritage designation=|logoalt=}} Ang '''Katedral ni San Francisco Javier''' ay ang katedral ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Bangalore]] sa [[India]]. Noong una, ang Bangalore ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Mysore|Diyosesis ng Mysore]] mula 1886 hanggang 1940 at sa panahong ito, ang simbahan ni San Patricio sa Bangalore ay ang katedral ng diyosesis.<ref>[http://www.dnaindia.com/lifestyle/slideshow_rediscovering-bangalore-s-museum-road_1738766-8#top Rediscovering Bangalore's Museum Road - DNA]</ref> Nang biniyak sa dalawa ang diyosesis ng Mysore noong 13 Pebrero 1940 upang mabuo ang diyosesis ng Bangalore, ang simbahan ni San Francisco Javier ay pinili bilang katedral nito. Ang unang simbahan ni [[Francisco Javier|San Francisco Xavier]] ay itinayo noong 1851 ng mga Pranses na misyonero ng [[Paris Foreign Missions Society]].<ref>[http://www.children-of-bangalore.com/sfxchrch.htm St. Francis Xavier Cathedral , Bangalore<!-- Bot generated title -->]</ref> Dahil sa malaking pagtaas ng populasyon ng mga Katoliko, ang simbahang ito ay tuluyang naging hindi sapat. Kaya naman noong 1911, inilatag ang pundasyon para sa isang bagong simbahan. Ang simbahang ito ay pinasinayaan noong Mayo 26, 1932, na magiging isang katedral noong 1940. Dalawang bagong simboryo ng harapan ang pinasinayaan sa [[Platinum na hubileo|platinum]] [[Platinum na hubileo|na hubileo]] nito noong taong 2009. Muling inialay ng arsobispo ng Bangalore na si Bernard Moras ang katedral kay San Francisco Xavier. Ang mga [[simboryo]] ay itinayo kasama ng ilang iba pang mga renobasyon. Bagaman bahagi ang mga ito ng orihinal na plano ng katedral, hindi ito natapos dahil sa kakulangan ng pondo.<ref>{{cite news |date=23 May 2009 |title=Two new domes inaugurated at St Francis Xavier's Cathedral |newspaper=Times Of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bangalore/Two-new-domes-inaugurated-at-St-Francis-Xaviers-Cathedral/articleshow/4567157.cms |accessdate=17 August 2018}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.gcatholic.org/churches/asia/1561.htm GCatholic.org] * [http://tektab.com/2012/11/12/st-francis-xaviers-cathedral-hdr/ Blog post tungkol sa katedral] cpqhoyw2q4frx53muv4kjbg7gl9jy50 0 304988 2232006 1813018 2026-10-06T05:35:16Z Ryomaandres 8044 2232006 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Laquila_piazza_del_duomo_017.jpg|thumb| Ang Katedral bago ang lindol noong 2009]] Ang '''Katedral ng L'Aquila''' ({{Lang-it|Duomo dell'Aquila; Cattedrale metropolitana dei Santi Massimo e Giorgio}}) ay isang Katoliko Romanong [[Katedral|simbahan]] sa [[L'Aquila]], [[Abruzzo]], [[Italya]], na alay kay San [[Maximo ng Aveia]] at [[San Jorge]]. Ito ang luklukan episkopal ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng L'Aquila|Arkidiyosesis ng L'Aquila]]. == Kasaysayan == Lubos na winasak ng [[Lindol sa L'Aquila noong 1703|lindol]] noong 1703 ang [[Duomo|''duomo'']], naiwan lamang ang hilagang bahagi, kahilera ng Via Roio, at ilang panloob na dekorasyon ng orihinal na estruktura. Ang karagdagang muling pagtatayo ng simbahan ay lubhang mahirap at nagpatuloy nang halos pitumpung taon, hindi walang kontrobersiya, na ang ilan ay may kinalaman sa pagtatayo ng [[Simbahan ng Santa Maria del Suffragio (L'Aquila)|Simbahan ng mga Banal na Kaluluwa]], na permanenteng sumira sa pangingibabaw ng katedral sa Piazza del Duomo. Ang mga gawain, na ipinagkatiwala sa Romanong arkitekto na si [[Sebastiano Cipriani]], ay nagsimula noong 1711 at sa simula ay tungkol lamang sa apse at transepta,<ref name="Antonini5">{{Cita|Antonini|p. 235}}.</ref> na muling inilaan at pagkatapos ay ginawang mapupuntahan ng publiko noong 1734.<ref name="Antonini6">{{Cita|Antonini|p. 236}}.</ref> Ang mga gawain sa harapang bahagi ay mas matagal pa at ang simbahan ay nakapagbukas muli lamang noong 1780.<ref name="Antonini6" /> Sa katotohanan, ang mga interbensyon ay tungkol lamang sa loob ng gusali; ang [[patsada]] ay nanatiling hindi natapos sa loob ng mahabang panahon at ang malaking [[simboryo]], na plinano ni Cipriani, ay hindi kailanman naitayo. == Mga tala at sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * ''Abruzzo'' . Patnubay Verdi. Touring Club Italiano, 2015.{{ISBN|9788836565511}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9788836565511|9788836565511]] kgdb2dz2i37epfaoj4ea7jkhdq0hk9y 0 307459 2232005 2218420 2026-10-06T05:31:25Z Ryomaandres 8044 2232005 wikitext text/x-wiki {{Infobox diocese|jurisdiction=Arkidiyosesis<!-- Type of jurisdiction: i.e. Diocese or Archdiocese -->|bishop_title=Arsobispo|rite=[[Ritung Romano]]|established=Pebrero 20, 1257|cathedral=Cattedrale di SS. Massimo e Giorgio|cocathedral=|patron=|priests=89 (diyosesano)<br />26 (Relihiyosong Orden)<br />10 Permanenteng Diyakono<!-- Number of priests in the diocese --> <!---- Current leadership ---->|pope={{Incumbent pope}} <!-- DO NOT CHANGE. This will update the Popes Automatically as they change -->|bishop=[[Giuseppe Petrocchi]]|members=<!-- Number of members in the diocese --> <!---- Information ---->|coadjutor=|auxiliary_bishops=|vicar_general=|emeritus_bishops=[[Giuseppe Molinari]] <!---- Map ---->|map=Arcidiocesi dell'Aquila.JPG|map_alt=|map_caption=<!---- Website ---->|website=[http://www.diocesilaquila.it/ www.diocesilaquila.it]|denomination=[[Simbahang Katolika]]|schools=<!-- Number of church supported schools in the diocese -->|name=L'Aquila|territory=|latin=Archidioecesis Aquilanus|local=<!-- Name in the native language -->|image=L'Aquila 2007 - Cathedral of Saints Maximus and George - by-RaBoe 006.jpg|image_size=255px|image_alt=|caption=[[Katedral ng L'Aquila]] <!---- Locations ---->|country=Italya|metropolitan=|province=L'Aquila|congregations=<!-- Number of congregations in the diocese -->|coordinates=<!-- Use {{coord}} --> <!---- Statistics ---->|area_km2=1,516|population=115,200 (tantiya)|population_as_of=2016|catholics=109,000 (guess)<!-- Number of Catholics in the diocese -->|catholics_percent=|parishes=149<!-- Number of parishes in the diocese -->|churches=<!-- Number of churches in the diocese -->|footnotes=}}Ang '''Katoliko Romanong Katolikong Arkidiyosesis ng L'Aquila''' ({{Lang-la|Archidioecesis Aquilanus}}) ay isang eklesyastikong teritoryo o [[diyosesis]] ng [[Simbahang Katolika Romana]] sa [[Italya]].<ref name="CathHierLAquila">[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dlaqu.html "Archdiocese of L’Aquila"] ''[[Catholic-Hierarchy.org]]''. David M. Cheney. Retrieved November 30, 2016</ref><ref name="GCathLAquila">[http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/laqu0.htm "Metropolitan Archdiocese of L’Aquila"] ''GCatholic.org''. Gabriel Chow. Retrieved February 29, 2016</ref> Itinayo ito bilang Diyosesis ng L'Aquila noong Pebrero 20, 1257 ni [[Papa Alejandro IV]] at iniangat bilang isang arkidiyosesis ni [[Papa Pio IX]] noong 19 Enero 1876. Iniangat ni [[Papa Pablo VI|Papa Pio VI]] sa ranggo bilang isang [[Kalakhang obispo|kalakhang arkidiyosesis]] noong Agosto 15, 1972, na may mga [[Supragano|supraganong luklukan]] ng [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Avezzano|Avezzano]] at [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Sulmona–Valva|Sulmona–Valva]]. Ang [[inang simbahan]] ng arkidiyosesis at ang luklukan ng arsobispo nito ay [[Katedral ng L'Aquila]]. Nasa L'Aquila rin ng [[San Bernardino da Siena di L'Aquila|Basilika ng San Bernardino da Siena]]. Ang kasalukuyang arsobispo ng L'Aquila ay si [[Giuseppe Petrocchi]], mula noong Hunyo 8, 2013, at Giovanni D'Ercole, [[Mga Anak ng Pagkaloob ng Diyos|F.D.P.]] ay pinangalanang katuwang na obispo ng L'Aquila noong Nobyembre 16, 2009. == Teritoryo == Kasama sa arkidiyosesis ang 28 munisipalidad sa lalawigan ng L'Aquila: [[Acciano]], [[Barete]], [[Barisciano]], [[Cagnano Amiterno]], [[Campotosto]], [[Capitignano]], [[Caporciano]], [[Collepietro]], [[Fagnano Alto]], [[Fontecchio]], [[Fossa, Abruzzo|Fossa]], [[L'Aquila]], [[Lucoli]], [[Montereale, Abruzzo|Montereale]], [[Navelli]], [[Ocre]], [[Picensidonia]], [[Pizzoli]], [[Poggio Picenze]], [[Prata d'Ansidonia]], [[Rocca di Cambio]], [[Rocca di Mezzo]] (maliban sa ''[[frazione]]'' ng [[Rovere (Rocca di Mezzo)|Rovere]], na kabilang sa [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Avezzano|diyosesis ng Avezzano]]), [[San Demetrio ne' Vestini]], [[San Pio delle Camere]], [[Sant'Eusanio Forconese]], [[Scoppito]], [[Tione degli Abruzzi]], [[Tornimparte]], at [[Villa Sant'Angelo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.webdiocesi.chiesacattolica.it/cci_new/vis_diocesi.jsp?idDiocesi=96 Opisyal na site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223646/http://www.webdiocesi.chiesacattolica.it/cci_new/vis_diocesi.jsp?idDiocesi=96 |date=2016-03-03 }} * [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dlaqu.html Katoliko-Hierarkiya] * [http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/laqu0.htm GCatholic.org] * {{In lang|it}} [http://www.delfico.it/indici_aq_signorini.htm index ng isang kasaysayan ng L'Aquila na binabanggit ang Arch Bishops] q29oa9tdsnzggri87hyhaarz0wnpdt7 3 307691 2231749 2229753 2026-10-05T12:39:27Z MediaWiki message delivery 49557 /* Wikipedia translation of the week: 2026-41 */ bagong seksiyon 2231749 wikitext text/x-wiki ==Late reply== Walang anoman po.[[Tagagamit:Ivan P. Clarin|Ivan P. Clarin]] ([[Usapang tagagamit:Ivan P. Clarin|makipag-usap]]) 06:18, 15 Enero 2021 (UTC) == Baybayin == Nakita mo ba 'yung komento ko dito [[Wikipedia:Mga nominasyon para sa napiling nilalaman/Baybayin]]. Kung gusto mo maging Napiling Artikulo ang [[Baybayin]], pakisunod na lamang ang aking rekomendasyon. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:54, 25 Enero 2021 (UTC) :Noted ko na po ngunit ineedit ko rin po yung sa Globalisasyon. Hindi ko na po ata magagawa ang rekomendasyon ni GinawaSaHapon at ninyo kasi natambak ako sa pahinang iyon. Kapag summer nalang po baka may time ako. Atsaka po pwedeng magpalagay ng proteksyon sa Globalisasyon? May mga nag-eedit kasi habang naedit ko kaya hindi ko na po matapos-tapos. --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 06:57, 25 Enero 2021 (UTC) ::Sige, nakabinbin muna 'yung pagbabago sa Baybayin. Naprotekta ko na 'yung Globalisasyon. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:30, 25 Enero 2021 (UTC) :::Salamat po --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 11:39, 25 Enero 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mammoth central]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:A Mammoth Hunt.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mammoth central''' is a paleontological site on the grounds of the Santa Lucía Airport in the state of Mexico, Mexico which contains the remains of at least 200 Columbian mammoths as well as 25 camels and five horses. The site is the world's largest concentration of mammoth remains; the previous was the Mammoth Site of Hot Springs in South Dakota with only 61 individuals. Human tools and carved bones have also been discovered at the site, suggesting that humans utilized the site to trap and kill large mammals. More fossils continue to be found at the site. The dig will end in 2022, when the airport's construction is projected to conclude. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 01:45, 12 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21319298 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Palo Alto Baylands Nature Preserve]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Palo Alto Baylands January 2013 002.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Palo Alto Baylands Nature Preserve''', known officially as the Baylands Nature Preserve, is the largest tract of undisturbed marshland remaining in the San Francisco Bay. Fifteen miles of multi-use trails provide access to a unique mixture of tidal and fresh water habitats. The preserve encompasses 1,940 acres in both Palo Alto and East Palo Alto, and is owned by the city of Palo Alto, California, United States <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 19 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21356077 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Metropolitan Waterworks Museum]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:High Service Pumping Station, Chestnut Hill, Sudbury Aqueduct.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Waterworks Museum''' is a museum in the Che]stnut Hill Waterworks building, originally a high-service pumping station of the Boston Metropolitan Waterworks <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:45, 26 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21376318 --> == UnangPahinaBalita == Kapag maglalagay ka ng balita sa [[Template:UnangPahinaBalita]], pakilagay na rin sa kaugnay na petsa nito ang balitang dinagdag mo. Halimbawa, kung ang balita ay noong Abril 26, 2021, idagdag rin iyan dito: [[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari/2021 Abril 26]]. Tapos, dapat hanggang '''lima''' lamang ang nakapasok sa [[Template:UnangPahinaBalita]]. Kaya, kailangan ibawas ang pinakalumang balita kung nagdagdag ka ng bago. Basahin ang [[Wikipedia:Mga panuntunan sa pagtatala ng bagong balita]] para sa karagdagang patakaran. Pakigawa na lamang ito sa susunod. Sa ngayon, ako na ang mag-aayos. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:23, 3 Mayo 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sarah E. Goode]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Edmonia Lewis.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sarah Elisabeth Goode''' (1850 – April 8, 1905) was an inventor. She was the second known African-American woman to receive the MOST, a United States patent, which she received in 1885. The first known African-American woman to receive a patent was Judy W. Reed on September 23, 1884, but Reed only signed her patent with her mark (an X) and not her signature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 10 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zuzu Angel]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zuzu Angel durante o lançamento de sua coleção em Nova York, 1972.tif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zuleika Angel Jones''' (June 5, 1921 – April 14, 1976), better known as Zuzu Angel, was a Brazilian-American fashion designer, who became famous for opposing the Brazilian military dictatorship after the forced disappearance of her son, Stuart. She was also the mother of journalist Hildegard Angel. In 2014, the National Truth Commission created to gather and review information about crimes committed during the years of the CIA and U.S. government-backed Brazilian military dictatorship, a former agent of the military repression named Cláudio Antônio Guerra, confirmed the participation of agents of the security apparatus in the death of Angel. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 17 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Blue space]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Downtown Green Bay CityDeck along the Fox River.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Blue space''' in urban planning and design comprises all the areas dominated by surface waterbodies or watercourses. In conjunction with greenspace (parks, gardens, etc. specifically: urban open space), it may help in reducing the risks of heat-related illness from high urban temperatures. Substantial urban waterbodies naturally exist as integral features of the geography of many cities because of their historical geopolitical significance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 24 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Breakthrough infection]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''breakthrough infection''' is a case of illness in which a vaccinated individual becomes sick from the same illness that the vaccine is meant to prevent. Simply, they occur when vaccines fail to provide immunity against the pathogen they are designed to target. In April 2021, the CDC reported that in the United States there were 5,814 COVID-19 breakthrough infections, and 74 deaths, among the more than 75 million people fully vaccinated for the COVID-19 virus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 7 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tutankhamun's trumpets]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Silver trumpet from Tutankhamun's tomb.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tutankhamun's trumpets''' are a pair of trumpets found in the burial chamber of the Eighteenth Dynasty Pharaoh Tutankhamun. The trumpets, one of sterling silver and one of bronze or copper, are considered to be the oldest operational trumpets in the world, and the only known surviving examples from ancient Egypt. The trumpets were found in 1922 by Howard Carter during the excavation of Tutankhamun's tomb. The bronze trumpet was discovered in the tomb's antechamber in a large chest containing various military objects and walking sticks. The silver trumpet was subsequently found in the burial chamber. Both are finely engraved, with decorative images of the gods Ra-Horakhty, Ptah and Amun. The silver trumpet's bell is engraved with a whorl of sepals and calices representing a lotus flower, and the praenomen and nomen of the king. The bronze trumpet may in fact be made of copper; the metal has not yet been analysed. Similar looking trumpets feature in Egyptian wall-paintings that are usually, though not always, associated with military scenes. Silent for over 3,000 years, the trumpets were sounded before a live audience of an estimated 150 million listeners through an international BBC broadcast aired on 16 April 1939. The trumpets were played by a bandsman, James Tappern of Prince Albert's Own 11th Royal Hussars regiment. The recording was recently featured, and can be heard on the BBC Radio 4 program Ghost Music. Rex Keating, who presented the 1939 broadcast, later claimed that during a rehearsal, the silver trumpet shattered, and Alfred Lucas, a member of Carter's team who had restored the finds, was so distressed he needed to go to hospital. Due to their fragility, it is unlikely the trumpets will be played again in any official musical reconstructions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 21 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sumidouro State Park]]'''<br /><small>''([[:pt:Parque Estadual do Sumidouro]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Texturas da Gruta da Lapinha.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sumidouro State Park''' (Portuguese: Parque Estadual do Sumidouro) is a state park in the state of Minas Gerais, Brazil. The remains of the first human inhabitants of Brazil were found in the park area in the early 19th century, along with bones of now-extinct megafauna. The main attraction is the Gruta da Lapinha, a large limestone cave. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 28 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Justus Ier]]'''<br /><small>''([[:en:Justus of Jerusalem]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Justus I''' was a 2nd-century Jewish Christian leader, third bishop of Jerusalem, supposedly tied to the family of Jesus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:12, 5 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21653910 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:El Palo Alto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:El-palo-alto-tree-california.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''El Palo Alto''' (Spanish for 'the tall pole' or 'post') is a coastal redwood (Sequoia sempervirens) located in El Palo Alto Park on the banks of San Francisquito Creek in Palo Alto, California, United States. It is famous for its historical significance and as the namesake of the city of Palo Alto. As of July 2016, El Palo Alto is currently 110 feet (33.5 meters) in height, down from 162.2 feet (49.4 meters) in 1814. Its top progressively died from 1865 to 1955 from lowering of the water table so that its roots could no longer reach sustenance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:52, 12 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21702842 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sèvres Egyptian Service]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plate showing statues of Amenhotep III at Luxor, Egypt. Commissioned by Napoleon as a present to Josephine but she rejected it. From France. The Victoria and Albert Museum, London.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sèvres Egyptian Service''' is a name used for two sets of tableware made by the Manufacture nationale de Sèvres during the First French Empire. The first was produced between 1804 and 1806 for Napoleon I and was presented by him to Alexander I of Russia in 1808, as a diplomatic gift following the Treaties of Tilsit. It is now held in the State Museum of Ceramics in Russia. The second set was produced between 1810 and 1812. It was intended as a gift from Napoleon to Empress Joséphine. The service consisted of 72 plates with the wells depicting scenes from Egypt based on sketches made by Vivant Denon. Joséphine refused to accept the service, which she described as "too severe". It was returned to the factory and given as a gift to the Duke of Wellington by Louis XVIII in 1818, following the Bourbon Restoration. The service was purchased by the Victoria and Albert Museum in 1979 and, except for one plate, was loaned to English Heritage to display at Apsley House, London, the former residence of the first duke. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 19 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21719762 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:La plus que lente]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:La Plus Que Lente (edit).ogg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''La plus que lente''''', L. 121 is a waltz for solo piano written by Claude Debussy in 1910, shortly after his publication of the Préludes, Book I <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 26 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21757255 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abstract photography]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Denkmal für die ermordeten Juden Europas .jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Abstract photography''', sometimes called non-objective, experimental or conceptual photography, is a means of depicting a visual image that does not have an immediate association with the object world and that has been created through the use of photographic equipment, processes or materials. An abstract photograph may isolate a fragment of a natural scene in order to remove its inherent context from the viewer, it may be purposely staged to create a seemingly unreal appearance from real objects, or it may involve the use of color, light, shadow, texture, shape and/or form to convey a feeling, sensation or impression. The image may be produced using traditional photographic equipment like a camera, darkroom or computer, or it may be created without using a camera by directly manipulating film, paper or other photographic media, including digital presentations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 2 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Michaux-Perreaux steam velocipede]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Michaux-Perreaux steam velocipède.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Michaux-Perreaux steam velocipede''' was a steam powered velocipede made in France sometime from 1867 to 1871, when a small Louis-Guillaume Perreaux commercial steam engine was attached to a Pierre Michaux manufactured iron framed pedal bicycle. It is one of three motorcycles claimed to be the first motorcycle, along with the Roper steam velocipede of 1867 or 1868, and the internal combustion engine Daimler Reitwagen of 1885. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:29, 9 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:zh:祝融号火星车]]'''<br /><small>''([[:en:Zhurong (rover)]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Mars Global Remote Sensing Orbiter and Small Rover at IAC Bremen 2018 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zhurong''' (Chinese: 祝融; pinyin: Zhùróng) is China's first Mars rover, which formed part of the Chinese Tianwen 1 mission to Mars. It landed on May 14, 2021, to make China the second country to successfully soft land on Mars and establish communications from the Martian surface, after the United States. Zhurong was successfully deployed on 22 May 2021, 02:40 UTC <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:06, 16 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21857549 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luna Park (Coney Island, 1903)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Night in Luna Park, Coney Island (1905).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luna Park''' was an amusement park in Coney Island, Brooklyn, New York City. Luna Park was located on a site bounded by Surf Avenue to the south, West 8th Street to the east, Neptune Avenue to the north, and West 12th Street to the west. Luna Park opened in 1903 and operated until 1944. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 23 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21914746 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Philippines)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PH flags near ccp.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Filipino: Araw ng Kasarinlán; also known as Araw ng Kalayaan, "Day of Freedom") is an annual national holiday in the Philippines observed on June 12, commemorating the declaration of Philippine independence from Spain in 1898. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:08, 30 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21948194 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Flyby (spaceflight)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PIA22316 MarCO InSight.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''flyby''' (/ˈflaɪˌbaɪ/) is a spaceflight operation in which a spacecraft passes in proximity to another body, usually a target of its space exploration mission and/or a source of a gravity assist to impel it towards another target <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 6 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21969329 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Whang Youn Dai Achievement Award]]'''<br /><small>''([[:ko:황연대 성취상]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Whang Youn Dai Achievement Award''' is named after South Korean Dr. Whang Youn Dai, who contracted polio at the age of three. She devoted her life to the development of paralympic sport in Korea and around the world. At the 1988 Paralympic Summer Games in Seoul, Korea, the International Paralympic Committee (IPC) recognized her lifelong contributions to the Paralympic Movement and established the Whang Youn Dai Achievement Award (formerly the Whang Youn Dai Overcome Prize). Since then, this award has been presented at every Paralympic Games to one male and one female athlete who each "best exemplify the spirit of the Games and inspire and excite the world". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:55, 13 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22004646 --> == UnangPahinaBalita uli == Sinabi ko na dati na dapat '''lima''' lamang ang ''entry'' ng Template:UnangPahinaBalita. Paulit-ulit kang nagbabawas pero di ka naman nagdaragdag. Paki-''review'' uli ng patakaran: [[Wikipedia:Mga panuntunan sa pagtatala ng bagong balita]]. Maganda at nakapag-''edit'' ka ng balita ngunit pakiusap, ayusin mo naman ang pag-''edit''. Ang UnangPahinaBalita ay nababasa ng maraming tao kaya mahalaga na maayos ito. Sana naunawaan mo ang ''concern'' ko. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:04, 26 Setyembre 2021 (UTC) :Hindi siya pang-Wiki. Plus mali-mali pa po yung links. Pakitingnan po kung saan nakaturo ang Datu Piang sa Unang Pahina Balita. Isa pa ang granada na link ay nakaturo sa ibang Granada na hindi nangangahulugang pasabog kaya inayos ko ito noong una mo itong dinagdag (Proof: https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Granada&action=history) . Ang pangyayaring ito ay hindi kilala o tanyag para magawan pa ng pahina. Walang katanyagan ang paksang ito kaya tinanggal ko. Kung malaking bagay ito, dapat magawan ng pahina ngunit mukhang isa lamang ito sa mga maraming pangyayari ng Pilipinas. Sa pangkalahatan, not for wiki. Oo nga po na marami ang makakabasa ngunit kung mali-mali naman ang impormasyon at ang mga links, maaaring magdagdag na lamang ng iba imbis na iyon. Ang tungkol naman sa hidwaan ng Myanmar, mukhang wala pang pahinang nagagawan at maaaring maging problematiko. --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|kausapin]]) 06:22, 26 Setyembre 2021 (UTC) ::Kung ''links'' pala ang problema, bakit di mo inayos 'yung links? E, ang ginawa mo tinanggal mo 'yung buong ''entry'' tapos hindi ka naman nagbigay ng kapalit para manatiling lima siya. Tungkol naman sa katanyagan, hindi ipinagbabawal sa kasalukuyang patakaran kung tanyag man ito o hindi. Ang kailangan lamang ay mayroon itong sanggunian. Na mayroon naman, tingnan ito: [[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari/2021 Setyembre 18]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:46, 27 Setyembre 2021 (UTC) :::Tungkol sa links, hindi ko naman po gamay 'yang lahat. Kung sino po ang nagdagdag, siya po ang nakakaalam kung ano ang nilalaman ng idinaragdag niya. Baka po kasi ang impormasyon na mapapalitan ko ay maiba sa tunay na paksa o kaya ay maging nakakalito. Halimbawa, sa granada na kawing, sigurado ako sa kung ano ang tinutukoy nito na isang pasabog kaya nai-redirect ko ito sa tingin ko ay tama. Ang Datu Piang naman po ay medyo nalito ako kaya hindi ko muna ito ginalaw. Aaminin ko na nilabag ko ang quota na dapat lima ang entries at hindi ko agad napalitan ang tinanggal ko. Ang importante lang po sa akin ay yung impormasyon mismo, at hindi ang bilang o dami ng entries. Ang kalidad ay higit mahalaga kaysa sa kantidad. :::Sa dako naman po ng criteria ng balita, mukhang problematiko ang pagdaragdag ng anumang balita na basta lamang ay may sanggunian. Muli, ito ay ensiklopedya na mayroong antas ng katanyagan at kahalagahan sa maraming tao. Maaari naman pong idagdag ang tungkol sa pagsabog ngunit wala naman po itong kasamang mahalagang pangyayari. Halimbawa, kung ang pagsabog sa Datu Piang ay kabilang sa isang opensibang militar o pandaigdigang digmaan kontra terorismo (''hindi po ako sigurado dito, halimbawa lang po'') , na isang mahalagang pangyayari (AT maaaring gawan ng pahina), totoo nga na sapat itong isama sa Unang Pahina Balita at ang mahalagang pangyayari ay nakasama na rin sa entry. Pero kung titingnan sa balita mismo, walang binanggit na mahalagang pangyayari. Kung titingan pati, ito ay isa lamang katulad sa mga maraming pangyayari sa Mindanao na binabalita kamakailan lang. Ang sa akin po kasi, una kong tinitingnan kung ang balita ay may pahina na sa tl Wiki at saka nilalagay ko ang pangyayari sa Unang Pahina Balita. Halimbawa ang kay Abdelaziz Bouteflika, SpaceX, at ang COVID-19 sa Pilipinas, na pawang mahahalaga at mayroong katanyagan. :::Sa ibang usapin naman po, mukhang hindi ko kayang mag-host sa official translation election ng TL Wiki. Marami kasi po akong ginagawa sa eskuwela kaya sagabal ito sa pagpapa-request ko ng mga mungkahing pagsalin. Kung kaya niyo pong mag-host sir at mag-start sa eleksyon at mungkahi ng mga bagong opisyal na termino, sasali naman po ako sa pagboto kung sakali man na sisimulan niyo sir. Salamat po --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|kausapin]]) 05:23, 27 Setyembre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Behavior-altering parasite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Succinea mit Leucocholoridium.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Behavior-altering parasites''' are parasites with two or more hosts, capable of causing changes in the behavior of one of their hosts to enhance their transmission, sometimes directly affecting the hosts' decision-making and behavior control mechanisms. They do this by making the intermediate host, where they may reproduce asexually, more likely to be eaten by a predator at a higher trophic level which becomes the definitive host where the parasite reproduces sexually. Examples can be found in bacteria, protozoa, viruses, and animals. Parasites may also alter the host behaviour to increase the protection to the parasites or their offspring. The term bodyguard manipulation is used for such mechanisms. Among the behavioral changes caused by parasites is carelessness, making their hosts easier prey. The protozoan Toxoplasma gondii, for example, infects small rodents and causes them to become careless and may even cause them to become attracted to the smell of feline urine, both of which increase their risk of predation and the parasite's chance of infecting a cat, its definitive host. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 27 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22066226 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Proclamation Day of the Republic of Latvia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:18.novembra svinīgie pasākumi (30966699131).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Proclamation Day of the Republic of Latvia''' is celebrated annually on 18 November. It marks the anniversary of the Proclamation of Independence of Latvia by the People's Council of Latvia in 1918. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:04, 11 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22160753 --> == ABN == {{AlamBaNinyoUsapan2|Oktubre 5|2021|Tulay ng Laguna Garzón}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:31, 11 Oktubre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Juice jacking]]'''<br /><small>''([[:fr:Juice jacking]]) ([[:de:Juice jacking]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Juice jacking''' is a type of cyber attack involving a charging port that doubles as a data connection, typically over USB. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 18 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22187362 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Kidnappers]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Cape Kidnappers, New Zealand.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Kidnappers''' / Te Kauwae-a-Māui is a headland at the southeastern extremity of Hawke's Bay on the east coast of New Zealand's North Island and sits at the end of an 8 kilometres (5.0 mi) peninsula which protrudes into the Pacific Ocean. It is 20 kilometres (12 mi) south-east of the city of Napier. Access to the Cape by road stops at Clifton, which is the departure point for many tourists. The Cape Kidnappers Golf Course lies between the headland and the nearby coastal community of Te Awanga. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 25 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22229282 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Kurigo, Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia''']] ngayong 2021 naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Tatakbo ito sa buong buwan ng Nobyembre 2021. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2021/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na at natapos mo na ang lahok mo, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2021-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong ka tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 11:02, 31 Oktubre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Islamic ornament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Abu 'Inaniya.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Islamic ornament''' is the use of decorative patterns in Islamic art. They can be broadly divided into the arabesque, using curving plant-based elements, geometric patterns with straight lines or regular curves, and calligraphy, consisting of religious texts with stylised appearance, used both decoratively and to convey meaning. All three often involve elaborate interlacing. The three types of ornament are often used together. Islamic decoration has had a significant influence on European decorative artforms, especially as Western arabesque. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 1 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22272778 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Southern Crab Nebula]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Crab of the Southern Sky Hen 2-104.tif|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Southern Crab Nebula''' (or WRAY-16-47 or Hen 2-104) is a nebula in the constellation Centaurus. The nebula is several thousand light years from Earth, and its central star is a symbiotic Mira variable - white dwarf pair. It is named for its resemblance to the Crab Nebula, which is in the northern sky. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:13, 8 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22282200 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Netto Question]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Questão Netto 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Netto Question''' (Portuguese: Questão Netto) was the largest collective action for the liberation of slaves in the Americas. The lawsuit is related to the liberation of 217 slaves in Brazilian lands in the 1870s. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 15 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22333164 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casa Grande del Pueblo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plaza Murillo .jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Casa Grande del Pueblo''' (English: Great House of the People), is the Bolivian presidential residence that replaced the Palacio Quemado in 2018. Inaugurated on 9 August 2018 during the presidency of Evo Morales as the official residence of the President of Bolivia, the interim government of Jeanine Áñez reverted to occupying the Palacio Quemado from 2019 to 2020. Following the inauguration of Luis Arce on 8 November 2020, it has again become the residence of the president. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 22 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22360705 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:William Morrison (chemist)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Arntz and Morrison 1890.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''William Morrison''' (23 August 1855 – 29 August 1927) was a Scottish chemist. His background in chemistry piqued his interest in improving storage batteries. He concentrated on how to produce the most available energy for a unit of weight for efficiency in the working of an individual battery cell. Eventually, he developed storage batteries far more powerful than what had then been available. To demonstrate his batteries, Morrison installed 24 of them on a common horse-drawn carriage and attached an electric motor to the rear axle to be powered by them. Through various innovations, he developed the controls for the power used and the vehicle's steering so that the driver had complete control. Morrison invented the first practical self-powered four-wheeled electric carriage in the United States. His electric vehicle was the first to be driven in Chicago and in his hometown of Des Moines, Iowa. This electric horseless buggy of the late 19th century helped pave the way for the hybrid electric automobile of the 21st century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:54, 29 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22383453 --> == Maraming salamat sa paglahok mo sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021]] == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Asia medal.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Maraming salamat sa pagsumite ng mga lahok!''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|100px]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ''Congrats'', nakaanim kang lahok sa patimpalak na ito. Ayon sa patakaran, makakatanggap ka ng postkard na iproproseso ng internasyunal na pangkat ng ''Wikipedia Asian Month''. Antabayanan mo lamang ito. Kapag tila natatagalan sila, ako mismo ang magpa-''follow-up'' sa kanila. Nawa'y naging maganda ang iyong karanasan sa patimpalak na ito. Kung may mga katanungan ka, huwag kang mag-atubiling magbigay ng mensahe sa aking [[Usapang tagagamit:Jojit fb|pahina ng usapan]]. Muli, maraming salamat at nawa'y magpatuloy kang mag-ambag ng mataas na kalidad na artikulo dito sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 23:11, 1 Disyembre 2021 (UTC) |} == Wikipedia translation of the week: 2021-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Madagascar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Maki.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The composition of '''Madagascar's wildlife''' reflects the fact that the island has been isolated for about 88 million years. The prehistoric breakup of the supercontinent Gondwana separated the Madagascar-Antarctica-India landmass from the Africa-South America landmass around 135 million years ago. Madagascar later split from India about 88 million years ago, allowing plants and animals on the island to evolve in relative isolation. As a result of the island's long isolation from neighboring continents, Madagascar is home to an abundance of plants and animals found nowhere else on Earth. Approximately 90 percent of all plant and animal species found in Madagascar are endemic, including the lemurs (a type of strepsirrhine primate), the carnivorous fossa and many birds. This distinctive ecology has led some ecologists to refer to Madagascar as the "eighth continent", and the island has been classified by Conservation International as a biodiversity hotspot. As recent as 2021, the "smallest reptile on earth" was also found in Madagascar, known as the Brookesia nana, or nano-chameleon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:13, 6 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Phromnia rosea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flatid leaf bugs and nymphs (Phromnia rosea).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Phromnia rosea''''', the flower-spike bug or the flatid leaf bug, is a species of planthopper in the family Flatidae. It is found in dry, tropical forests in Madagascar, and the adult insects are gregarious, the groups orienting themselves in such a way that they resemble a flower spike <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 13 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Great Meadow National Nature Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Velykyi Luh.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Great Meadow National Nature Park''' (Ukrainian: Великий Луг (національний природний парк)) (also, Velykyi Luh) covers historic steppe terrain in southeast Ukraine. It is on the south bank of the Dnieper River's Kakhovka Reservoir, which was created by the Dnieper Hydroelectric Station. The meadows and reed beds on the shore support one of the largest transmigration spots for birds in Eastern Europe <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:15, 20 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22450595 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luís Gama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Luiz Gama by Raul Pompeia 1882.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luís Gonzaga Pinto da Gama''' (Salvador, June 21, 1830 – São Paulo, August 24, 1882) was a Brazilian Rábula (self-taught lawyer), abolitionist, orator, journalist and writer, and the Patron of the Abolition of Slavery in Brazil. Born to a free black mother and a white father, he was nevertheless made a slave at the age of 10, and remained illiterate until the age of 17. He judicially won his own freedom and began to work as a lawyer on behalf of the captives, and by the age of 29 he was already an established author and considered "the greatest abolitionist in Brazil". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 27 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22472971 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas tree production]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Christmas tree farm East Lansing MI check for pine shoot beetles.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas tree production''' occurs worldwide on Christmas tree farms, in artificial tree factories and from native strands of pine and fir trees. Christmas trees, pine and fir trees purposely grown for use as a Christmas tree, are grown on plantations in many western nations, including Australia, the United Kingdom and the United States. In Australia, the industry is relatively new, and nations such as the United States, Germany and Canada are among world leaders in annual production. Great Britain consumes about 8 million trees annually, while in the United States between 35 and 40 million trees are sold during the Christmas season. Artificial Christmas trees are mostly produced in the Pearl River delta area of China. Christmas tree prices were described using a Hotelling-Faustmann model in 2001, the study showed that Christmas tree pr <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:42, 3 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lobster War]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conflit de la langouste entre la France et le Brésil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Brazilian Boeing B-17 flies over the French destroyer Tartu (D636) during the 1963 Lobster War.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Lobster War''' (also known as the Lobster Operation; Portuguese: Guerra da Lagosta; French: Conflit de la langouste) was a dispute over spiny lobsters which occurred from 1961 to 1963 between Brazil and France. The Brazilian government refused to allow French fishing vessels to catch spiny lobsters 100 miles (160 km) off the Brazilian northeast coast, arguing that lobsters "crawl along the continental shelf", while the French maintained that "lobsters swim" and that, therefore, they might be caught by any fishing vessel from any country. The dispute was resolved unilaterally by Brazil, which extended its territorial waters to a 200-nautical-mile (370 km; 230 mi) zone, taking in the disputed lobsters' bed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 10 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Henry Adams Thompson]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Henry A. Thompson.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Henry Adams Thompson''' (March 23, 1837 – July 8, 1920) was an American prohibitionist and professor who was the vice-presidential nominee of the Prohibition Party in 1880. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 17 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22614498 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:26, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:11, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:43, 14 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 21 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia Asian Month 2021 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear Participants, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2021, the seventh Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2021. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck2FFBSatWmQYubvyCSWDEAvYzplfL_ZNDvr8j5hWU2bmNww/viewform the form], let the postcard can send to you asap! :This form will be closed at March 15. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2021/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2022.02 </div> </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Winners&oldid=22878389 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:27, 28 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 7 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:23, 14 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:29, 21 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 28 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 11 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 18 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 25 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 04:04, 2 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 9 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 16 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 30 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 6 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 13 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 20 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 27 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:51, 4 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 11 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 18 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 25 Hulyo 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 1 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 8 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 15 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:47, 22 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 29 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 5 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 19 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:07, 26 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:55, 10 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 17 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:52, 24 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:14, 31 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:23, 7 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 14 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 21 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 28 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 5 Disyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 9 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:38, 16 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 6 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 13 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 20 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 27 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:47, 6 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 13 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 20 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 27 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 24 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:24, 1 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 8 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:17, 15 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 29 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 5 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:07, 12 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 26 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 3 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:14, 17 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 24 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 31 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:14, 7 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:51, 14 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:32, 21 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 28 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 4 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 11 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:38, 18 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 16 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:50, 23 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 30 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:40, 8 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 13 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 04:07, 20 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 27 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 4 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:26, 11 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 18 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 25 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pax airship disaster]]'''<br /> <small>''([[:pt:Catástrofe do dirigível Pax]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sim new-mcclures-magazine 1902-09 19 5 (page 75 crop).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Pax''''' '''airship disaster''' was the explosion of the ''Pax'' airship on May 12, 1902, in Paris, which killed the Brazilian inventor Augusto Severo and the French mechanic Georges Saché. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:14, 8 January 2024 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26033876 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:11, 15 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 22 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:03, 29 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 5 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 07:01, 12 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:24, 19 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:30, 26 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 4 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 11 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 18 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:00, 25 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:15, 1 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:47, 8 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 15 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 22 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:32, 29 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 6 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:39, 13 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:31, 20 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:48, 27 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 3 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:29, 17 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:03, 24 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 1 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 8 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:15, 15 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 22 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 29 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 5 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 12 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 19 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:19, 26 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:42, 9 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:29, 23 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 30 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:16, 14 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 21 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 28 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:17, 4 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 11 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:53, 18 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 25 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:48, 2 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 9 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 16 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:55, 23 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:37, 30 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:56, 6 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 13 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 20 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:30, 27 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:21, 3 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 10 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 17 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 24 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:50, 3 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:51, 10 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 17 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 24 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:52, 31 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 7 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 14 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 21 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heritage preservation in South Korea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Korean.Dance-03.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The heritage preservation system of South Korea is a multi-level program aiming to preserve and cultivate Korean cultural heritage. The program is administered by the Cultural Heritage Administration (CHA), and the legal framework is provided by the Cultural Heritage Protection Act of 1962, last updated in 2012. The program started in 1962 and has gradually been extended and upgraded since then. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:57, 28 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lhamana]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:We-Wa, a Zuni berdache, weaving - NARA - 523796 (cropped).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lhamana''', in traditional Zuni culture, are biologically male people who take on the social and ceremonial roles usually performed by women in their culture, at least some of the time. They wear a mixture of women's and men's clothing and much of their work is in the areas usually occupied by Zuni women. Some contemporary lhamana participate in the pan-Indian two-spirit community. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:29, 5 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Gruppo del Sileno]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Parco3.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sileno ed Egle con Mnasilo e Cromi''', meglio noto come Gruppo del Sileno, è un monumento in marmo di Carrara, realizzato da Jean-Baptiste Boudard nel 1765 per il Giardino Ducale di Parma; sostituito nel 1991 con una copia in polvere di marmo e resina, l'originale si trova provvisoriamente nel chiostro della Fontana del monastero di San Paolo, in attesa della definitiva collocazione prevista all'interno del palazzetto Eucherio Sanvitale nel parco Ducale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 12 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28709947 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorrin A. Thurston]]'''<br /> <small>''([[:fi:Lorrin Thurston]])&#32;([[:ko:로린 A. 서스턴]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lorrinandrewsthurston1892.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lorrin Andrews Thurston''' (July 31, 1858 – May 11, 1931) was a Hawaiian citizen lawyer, politician, and businessman. Thurston played a prominent role in the revolution that overthrew the Hawaiian Kingdom to replace Queen Liliʻuokalani with the Republic of Hawaii, with discreet US support for which Congress much later apologized. He published the Pacific Commercial Advertiser (a forerunner of the present-day Honolulu Star-Advertiser), and owned other enterprises. From 1906 to 1916, he and his network lobbied with national politicians to create a national park to preserve the Hawaiian volcanoes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 19 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28731710 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lamiera bugnata]]'''<br /> <small>''([[:en:Tread plate]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Diamond Plate.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Una '''lamiera bugnata''' o mandorlata è una lamiera di metallo ottenuta dalla laminazione di una bramma attraverso rulli che, tramite punzonatura o goffratura, imprimono sulla lamina rilievi a forma di rombo o ellisse, detti bugne. Nel caso questi rilievi siano alternati singolarmente nei due assi, si parla di lamiera diamantata, mentre se le forme sono predisposte in maniera parallela per formare piccoli quadranti tra di loro tangenti, questo pattern viene identificato con il nome di mandorlato. We tend to ignore the fact that this type of plate is the only reason we don't slip when we walk on steel and wet or frozen surfaces. The Italian article it's short but quite complete, and has just the right amount of citations, unlike other poor languages' versions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 06:04, 26 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28751788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:39, 2 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 9 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 16 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:18, 23 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 30 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:10, 7 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:44, 14 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:28, 21 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:41, 28 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 4 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 11 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 18 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 25 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:40, 1 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:28, 8 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 15 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:45, 22 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 29 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:48, 6 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:06, 13 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 20 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:52, 27 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 3 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 10 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 17 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 24 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 08:01, 1 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 8 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 15 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:26, 22 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 29 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:00, 5 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 12 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 19 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:06, 26 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 2 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:59, 9 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:45, 16 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:43, 23 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 2 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:31, 9 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 16 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:07, 23 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 30 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:27, 6 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:56, 13 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:34, 20 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 27 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:16, 4 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:54, 11 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:05, 21 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 25 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 1 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 8 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 15 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 22 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:44, 29 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:35, 6 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 13 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immigration to Switzerland]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In 2023, resident foreigners made up 26.3% of Switzerland's population. Most of these (83%) were from European countries. Italy provided the largest single group of foreigners, accounting for 14.7% of total foreign population, followed closely by Germany (14.0%), Portugal (11.7%), France (6.6%), Kosovo (5.1%), Spain (3.9%), Turkey (3.1%), North Macedonia (3.1%), Serbia (2.8%), Austria (2.0%), United Kingdom (1.9%), Bosnia and Herzegovina (1.3%) and Croatia (1.3%). Immigrants from Sri Lanka (1.3%), most of them former Tamil refugees, were the largest group of Asian origin (7.9%). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 20 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Study of Man's Impact on Climate]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> La '''Study of Man's Impact on Climate''' (traduisible en français par « Étude de l'impact de l'homme sur le climat ») est une conférence scientifique internationale consacrée à l'influence humaine sur le climat qui s'est tenue à Stockholm, en Suède, du 28 juin au 16 juillet 1971. Elle aborde diverses hypothèses parmi lesquelles la destruction de la couche d'ozone et le réchauffement (ou refroidissement) climatique, établit l'état du savoir à leur sujet et, soulignant les nombreuses inconnues qui demeurent, appelle à consacrer davantage de fonds à la recherche scientifique sur le climat. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:00, 27 Hulyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30849684 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plot of Prats de Molló]]'''<br /> <small>''([[:ca:Fets de Prats de Molló]])&#32;([[:es:Complot de Prats de Molló]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''plot of Prats de Molló''' was an attempted military invasion of Catalonia carried out from France to achieve its independence planned by Francesc Macià and the leadership of the Estat Català party, discovered and aborted in 1926. The plan consisted of the penetration of two columns (one from Saint-Laurent-de-Cerdans, the other from Coll d'Ares), which were to occupy Olot and proclaim the Catalan Republic. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:11, 3 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30879613 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Composizione VII]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Composition VII - Wassily Kandinsky, GAC.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Composizione VII''' (Композиция VII o Zu Komposition 7) è un olio su tela del 1913, realizzato dal pittore russo Vasilij Vasil'evič Kandinskij e conservato nella Galleria Tret'jakov di Mosca. Prodotto centrale del pittore russo nel periodo 1910-1915, essa è considerata l'opera che certificò la raggiunta maturità creativa da parte di Kandinskij, rappresentando anche l'apice della sua energia creativa. È considerato il più rappresentativo tra i lavori completati durante l'anno del successo internazionale dell'artista, simboleggiando il punto di emancipazione definitivo dell'Astrattismo. Opera più grande mai realizzata dall'artista per dimensione, facente parte della serie denominata Composizioni, rappresenta un'allegoria dell'Apocalisse, di cui riprende il tema e lo propone in una versione astratta, trasfigurata dalla realtà in una forma composta da sole linee e colori. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 10 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30889664 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Divorce in Poland]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Divorce in Poland''' occurs at a rate slightly below that of the average for Europe. In the Polish legal system, divorce proceedings fall within the exclusive jurisdiction of the civil court; there is no legal basis for resolving a marriage through the agreement of the spouses or through administrative procedures. Divorce requests are assessed by the court, in accordance with the positive and negative prerequisites set in the relevant law. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 17 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30927700 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the Macedonian Revolutionary Struggle]]'''<br /> <small>''([[:mk:Ден на македонската револуционерна борба]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Day of the Macedonian Revolutionary Struggle''' (Macedonian: Ден на македонската револуционерна борба),[1] also known as Day of VMRO, is a national holiday which is celebrated on October 23 in North Macedonia. In 2007, the holiday was voted into law as a new national holiday. It is a non-working day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:15, 24 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30927700 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wimmen's Comix]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Wimmen's Comix''''', later retitled (respelled) as Wimmin's Comix, is an influential all-female underground comics anthology published from 1972 to 1992. Though it covered a wide range of genres and subject matters, Wimmen's Comix focused more than other anthologies of the time on feminist concerns, homosexuality, sex and politics in general, and autobiographical comics. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 31 Agosto 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30988228 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulet affair]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulet affair''', also known as British Hawaii, was the insubordinate five-month occupation of the Hawaiian Kingdom in 1843 by British naval officer Captain Lord George Paulet, of HMS Carysfort. It was ended by the arrival of American warships sent to defend Hawaii's independence. The British government in London did not authorise the move and it had no official status. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 7 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30993988 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:No-AI label]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:No AI Sign.svg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''no-AI label''' is a label used on a product to signify that it was not made using generative AI. Phrases on the labels include but are not limited to "human-made", "proudly human" and "AI-free". Some organisations that provide the labels allow product creators to download and use their no-AI labels for free, while others charge creators for analysing the content and allowing the use of the labels if the organisation believes that no AI was used. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 14 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31028050 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Scotty (dinosaur)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Scotty Tyrannosaurus.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Scotty''' is the nickname for the Tyrannosaurus rex fossil, catalogued as RSM P2523.8, that was discovered in Saskatchewan, Canada in 1991.[3] The fossilised remains were painstakingly removed, almost completely by hand, over two decades from the rock in which they were embedded. When the preparation was complete in 2011, an around 65% complete T. rex skeleton was revealed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:02, 21 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31045260 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Descartes Highlands]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Apollo 16 landingsite.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Descartes Highlands''' is an area of lunar highlands located on the near side that served as the landing site of the American Apollo 16 mission in early 1972. The Descartes Highlands is located in the area surrounding Descartes crater, after which the feature received its name <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 28 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31087748 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Battaglia del pastificio]]'''<br /> <small>''([[:en:Battle of Checkpoint Pasta]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:OTO Melara Somalia 1993.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> La '''battaglia del pastificio''', talvolta chiamata anche battaglia del checkpoint Pasta, fu uno scontro a fuoco verificatosi a Mogadiscio tra le truppe italiane e le milizie Mooryaan somale del generale Aidid ed è ricordata per essere stata la prima battaglia che vide impiegati i militari dell'Esercito Italiano dalla fine della seconda guerra mondiale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:39, 5 Oktubre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=31108366 --> 1zrqjryd5zx8923oyhddkl2o4k7wubo 0 311923 2231759 2227548 2026-10-05T12:58:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231759 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rapone|province=[[lalawigan ng Potenza|Potenza]] (PZ)|website={{official website|http://www.comune.rapone.pz.it/}}|area_code=0976|postal_code=85020|day=Hunyo 15|saint=[[San Vito]]|elevation_m=838|elevation_footnotes=|population_demonym=Raponesi|population_footnotes=|area_total_km2=29.14|area_footnotes=|mayor=Patrizia Gamma <small>([[La Margherita]]) elected 2004-06-13</small>|mayor_party=|frazioni=|region=[[Basilicata]]|official_name=Comune di Rapone|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|51|N|15|30|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Rapone-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Rapone ed il Vulture.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Rapone''' ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Potenza]], sa rehiyon ng [[Basilicata]]. Ito ang may hangganan sa mga ''comune'' ng [[Calitri]] (AV), [[Castelgrande, Basilicata|Castelgrande]], [[Pescopagano]], [[Ruvo del Monte]], at [[San Fele]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ay matatagpuan sa isang burol, 838 metro sa ibabaw ng antas ng dagat, sa kahabaan ng lambak ng Ilog [[Ofanto]]. Ang munisipalidad ay sumasaklaw sa isang lawak na 29 kilometro kuwadrado. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo ay malamang na nagmula sa isang aumentatibo ng ripa (sa kahulugan ng "dalisdis", "bangin").<ref>{{cita testo|autore=Giuseppe Greco|titolo=Il contributo della toponomastica nella ricostruzione del limes longobardo-bizantino|p=13|url=https://www.federarcheo.it/wp-content/uploads/Il-contributo-della-toponomastica-nella-ricostruzione-del-limes-longobardo-bizantino..pdf}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armasat watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng atas ng Pangulo ng Republika noong Hulyo 23, 2004.<ref>{{cita web|titolo=Rapone (Potenza) D.P.R. 23.07.2004 concessione di stemma e gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2004/comuni/rapone.html|accesso=13 agosto 2022}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220813111723/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2004/comuni/rapone.html |date=13 Agosto 2022 }}</ref> == Mga monumento at tanawin == * Inang Simbahan ng San Nicolas Obispo * Simbahan ng San Vitus Martir * Kapilya ng Kalbaryo * Simbahan ng Santa Maria ad Nives * Simbahan ng Sagradong Puso * Simbahan ng San Miguel sa Kanayunan * Kapilya ng Santa Maria dei Santi == Mga sanggunian == <references /> {{Lalawigan ng Potenza}} 8tgrv8azwcauoqk36hcd39m7rlco3w8 0 311926 2231775 2228109 2026-10-05T13:24:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231775 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ripacandida|province=[[lalawigan ng Potenza|Potenza]] (PZ)|website={{Official website|http://www.comune.ripacandida.pz.it/}}|area_code=0972|postal_code=85020|day=|saint=|elevation_m=620|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=33|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Serra San Francesco|region=[[Basilicata]]|official_name=Comune di Ripacandida|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|55|N|15|44|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Ripacandida-Stemma.gif|image_caption=Tanaw ng Ripacandida|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Ripacandida vista dalla strada da Piano della Spina a Scalera.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Ripacandida''' ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Potenza]], sa rehiyon ng Timog Italya ng [[Basilicata]]. Ito ay may hangganan sa mga ''comune'' ng [[Atella, Basilicata|Atella]], [[Barile]], [[Filiano]], [[Forenza]], [[Ginestra (PZ)|Ginestra]], at [[Rionero in Vulture|Rionero sa Vulture]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipyo ng Ripacandida ay matatagpuan sa taas na 620 m mula sa antas ng dagat, ang pinakamataas na punto ng bayan ay ang Piazza del Popolo, na matatagpuan sa taas na 622 m mula sa antas ng dagat,<ref name="notizieinbreve">{{cita web|url=http://www.comune.ripacandida.pz.it/index.php/notizie-in-breve|titolo=Notizie in breve|data=2 luglio 2014|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231004143659/http://comune.ripacandida.pz.it/index.php/notizie-in-breve |date=2023-10-04 }}</ref> habang, para sa buong teritoryo ng munisipalidad, ang pinakamababang altitude ay 397 m mula sa antas ng dagat, sa lokalidad ng Piano dell'Altare<ref name="notizieinbreve2">{{cita web|url=http://www.comune.ripacandida.pz.it/index.php/notizie-in-breve|titolo=Notizie in breve|data=2 luglio 2014|urlmorto=sì}} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at ang pinakamataas na altitude ay 976 m mula sa antas ng dagat, sa lokalidad ng Serra Cocuzza.<ref name="notizieinbreve3">{{cita web|url=http://www.comune.ripacandida.pz.it/index.php/notizie-in-breve|titolo=Notizie in breve|data=2 luglio 2014|urlmorto=sì}} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang ''[[frazione]]'' ng Serra San Francesco ay matatagpuan sa taas na 657 m mula sa antas ng dagat.<ref>{{cita web|url=http://www.resitalica.it/nav/ne_frazione.asp?id=17481|titolo=frazione Serra San Francesco del comune di Ripacandida (PZ)|data=2 luglio 2014}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.portaleabruzzo.com/nav/tabfrazioni.asp?id=17481|titolo=portaleabruzzo|data=2 luglio 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121060306/http://www.portaleabruzzo.com/nav/tabfrazioni.asp?id=17481 |date=2023-11-21 }}</ref><ref>{{cita web|url=http://italia.indettaglio.it/ita/basilicata/potenza_ripacandida_serrasanfrancesco.html|titolo=La frazione di Serra San Francesco del comune di Ripacandida (PZ)|data=2 luglio 2014}}</ref> Sa taas na 620 m mula sa antas ng dagat, ang Ripacandida ang ika-74 na pinakamataas na munisipalidad sa Basilicata, ang ika-68 sa antas ng probinsiya;<ref>{{Cita web|http://www.tuttitalia.it/basilicata/provincia-di-potenza/91-comuni/altitudine/|Comuni in provincia di Potenza per altitudine}}</ref> bukod pa rito, na may lawak na 33.22 km², ito ang ika-104 na munisipalidad ng Basilicata ayon sa lawak ng ibabaw,<ref>{{Cita web|http://www.tuttitalia.it/basilicata/81-comuni/superficie/|Comuni della Basilicata per superficie territoriale}}</ref> at ika-76 sa antas ng probinsiya.<ref>{{Cita web|http://www.tuttitalia.it/basilicata/provincia-di-potenza/91-comuni/superficie/|Comuni in provincia di Potenza per superficie territoriale}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}}{{refbegin}} * Thomas Hauschild, Power and Magic in Italy, London and New York (Berghahn), 2011 * A. Pontrandolfo Greek,''The Lucani'' * Setari Bottini,''Basileis: Ancient king in Basilicata'' * M. Sharp,''Figurative ceramics in the indigenous world of Basilicata. The case of Ripacandida'' * Mons.G Gentile,''Written'' * C. Bisaccia,''Public Garden Ripacandida'' * G. Mongelli,''San Donato, monaco virgin'' {{refend}}{{Lalawigan ng Potenza}} 11ogs04vjuu2kv05ubyo2avcwi3emmm 0 311970 2231943 2230118 2026-10-06T02:41:40Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231943 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Viggiano|elevation_footnotes=|area_total_km2=89.03|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=3148|population_as_of=1996|pop_density_footnotes=|population_demonym=Viggianesi|elevation_m=1023|mayor=Amedeo Cicala|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]]|day=Abril 7|postal_code=85059|area_code=0975|website={{official website|http://www.comuneviggiano.it/}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Viggiano|image_map=|native_name=|image_skyline=Viggiano dalle Croci.png|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Viggiano-stemma.jpg|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|20|N|15|54|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Basilicata]]|province=[[lalawigan ng Potenza|Potenza]] (PZ)|footnotes=}}Ang '''Viggiano''' (binibigkas bilang ''Vi-Ji-Ah-No'') ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Potenza]], sa rehiyon ng Timog Italya ng [[Basilicata]]. Ito ay may hangganan sa mga ''comune'' ng [[Calvello]], [[Corleto Perticara]], [[Grumento Nova]], [[Laurenzana]], [[Marsicovetere]], at [[Montemurro]]. == Kasaysayan == Noong panahon ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]],<ref>Per dettagli vedi: [http://www.comuneviggiano.it/storia/le_origini.htm Origini e siti archeologici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408173042/http://mailto:sindaco@comuneviggiano.it/storia/le_origini.htm |date=2016-04-08 }} {{Cite web |url=http://mailto:sindaco@comuneviggiano.it/storia/le_origini.htm |title=Archive copy |access-date=2026-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408173042/http://mailto:sindaco@comuneviggiano.it/storia/le_origini.htm |archive-date=2016-04-08 |url-status=bot: unknown}}</ref> ang teritoryo, na ganap na walang mga sentrong tinitirhan, ay bumubuo ng isang rural na suburb ng kalapit na Grumentum at nailalarawan sa pamamagitan ng isang napakaliit na populasyon kahit na sa sahig ng lambak at eksklusibong nakatuon sa agrikultura. Walang mga bakas ng permanenteng paninirahan ang natagpuan sa itaas ng 1000 m sa ibabaw ng antas ng dagat. === Medyebal === Sa distrito ng Cirillo, sa kahabaan ng Alli at malapit sa lugar na tinatawag na Rupi Rosse, itinayo ang Theotokos ng Atzopan,<ref name="antiqua">{{cita web|url=http://www.altoagripz.it/index.php?option=com_content&view=article&id=57&Itemid=64|titolo=Storia antica di Viggiano|accesso=5 settembre 2012|urlmorto=sì}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> na wala nang natitirang bakas. === Moderno === Noong ika-14 na siglo, ito ay isang kaharian ni Giovanni Pipino, na noon ay kay Roberto [[Sanseverino (pamilya)|Sanseverino]] at pagkatapos ay mula noong 1467 ng pamilyang Dentice. Noong 1630, napilitan si Luigi Dentice na ibenta ito kay Giovanni Battista Sangro, na nakakuha, noong 1638, ng titulong Prinsipe ng Viggiano.<ref name="Comune_antico">{{cita web|url=http://www.comuneviggiano.it/storia/basiliani_e_periodo_feudale.htm|titolo=Storia del Comune di Viggiano, dal suo sito istituzionale|accesso=1º settembre 2012|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20121110091645/http://www.comuneviggiano.it/storia/basiliani_e_periodo_feudale.htm|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110091645/http://www.comuneviggiano.it/storia/basiliani_e_periodo_feudale.htm |date=2012-11-10 }}</ref> == Ang mga mamamayang naugnay sa Viggiano == * [[Leonardo De Lorenzo]] - magpupluta at edukador ng musika * [[Victor Salvi]] - tagagawa ng alpa * [[Mark Bresciano]] - manlalaro ng futbol * [[Billie Joe Armstrong]] - musikero * [[Francesco Ferramosca]] - biyolinista ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Lalawigan ng Potenza}} 9l2ejcftzga4ggegp8luf8la1749dvu 0 312259 2231834 2229511 2026-10-05T17:41:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231834 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stornarella|official_name=Comune di Stornarella|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=Coat of arms of Stornarella|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|15|N|15|44|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Apulia]]|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=FG}} (FG)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Massimo Colia|area_footnotes=|area_total_km2=33.81|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Stornarellesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|elevation_m=154|saint=San Francesco da Paola at Madonna della Stella|day=Abril 2|postal_code=71048|area_code=0885|website={{Official website|http://www.comune.stornarella.fg.it/}}|footnotes=}}Ang '''Stornarella''' ([[Wikang Napolitano|Foggiano]]: {{Lang|nap|Sturnarédde}}) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[lalawigan ng Foggia]] sa rehiyon ng [[Apulia]], [[Katimugang Italya|timog]]-silangan ng [[Italya]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipyo ay ipinagkaloob kasama ng gonfalon sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Hunyo 26, 2008.<ref>{{cita web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2008/comuni/stornarella.html|titolo=Stornarella (Foggia) D.P.R. 26.06.2008 concessione di stemma e gonfalone|accesso=17 ottobre 2021}}</ref> == Mga monumento at tanawin == Ang simbahang parokya ni Maria SS. della Stella ay isang karugtong ng kapilya noong ika-17 siglo na itinayo ng mga [[Heswita]]. Sa pagitan ng 1826 at 1836, ang dalawang gilid na nabe at ang simboryo ay idinagdag sa orihinal na gusali. Ang abside ay naglalaman ng isang canvas ni Antonio Marotta na may petsang 1614, na naglalarawan ng isang Madonna at Bata, isang reproduksiyon ng ''[[Salus Populi Romani|Salus]]'' ''[[Salus Populi Romani|Populi Romani]]'', ang ikon na matatagpuan sa Kapilyang Paulino ng [[Basilika ni Santa Maria la Mayor|Basilika ng Santa Maria Maggiore]] sa Roma. Sa pinta ni Stornarelle, sina [[Ignacio ng Loyola]], [[Francisco Javier]], at iba pang mga Heswita ay inilalarawan sa paanan ng Birhen.<ref name="Comune">{{cita web|url=http://www.comune.stornarella.fg.it/stornarella/zf/index.php/storia-comune|titolo=Cenni storici|sito=Comune di Stornarella|accesso=28 dicembre 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220320022538/https://www.comune.stornarella.fg.it/stornarella/zf/index.php/storia-comune/ |date=2022-03-20 }}</ref> Ang simbolo ng lungsod ay ang tore ng orasan, na matatagpuan sa gitnang Piazza Umberto I, na kinaroroonan ng aklatan ng munisipyo. == Ekonomiya == Ang lokal na ekonomiya ay pangunahing agrikultural, na nakatuon sa pagtatanim ng mga [[cereal]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Foggia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8symfibvxrf1wua9rk4vk84r2t18hei 0 312308 2231833 2228946 2026-10-05T17:36:49Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231833 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Statte|province=[[Lalawigan ng Tarento|Taranto]] (TA)|website={{official website|http://www.comune.statte.ta.it/}}|area_code=099 474|postal_code=74010|day=Oktubre 7|saint=[[Maria|Madonna ng Rosaryo]]|elevation_m=138|elevation_footnotes=|population_demonym=Stattesi|population_footnotes=|area_total_km2=67.32|area_footnotes=|mayor=Francesco Andrioli|mayor_party=|frazioni=|region=[[Apulia]]|official_name=Comune di Statte|shield_alt=Coat of arms of Statte|native_name=|image_skyline=Statte Panorama da Sud FotoDelGiudice.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Statte-Stemma.png|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|34|N|17|13|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|footnotes=}} Ang '''Statte''' ([[Wikaing Tarentino|Tarentino]]: {{Lang|nap|Stàttë}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Tarento]], bahagi ng [[Apulia|rehiyon ng Apulia]] ng timog-silangang [[Italya]]. Hanggang Mayo 1, 1993 ang bayan ay bahagi ng teritoryo ng ''comune'' ng [[Tarento]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ng Statte ay nasa paanan ng Taranto Premurgia, mga 9 na kilometro mula sa kabesera ng lalawigan. Ang makasaysayang sentro ng bayan ay sumasakop sa isang "lama" (maliit na bangin) na tinatawag na Canale della Zingara; ang sinaunang kumpol ng mga tirahang ito ay inukit sa bato, na bumubuo ng maraming kuweba na tinitirhan pa rin (bagaman kamakailan lamang ay ginawang mga apartment). == Kasaysayan == === Ang pinagmulan ng ''casale'' === Ang mga unang maaasahang tala ng ''[[casale]]'' na nagngangalang Statte ay naitala sa isang imbentaryo mula noong bandang 1406, na kinabibilangan ng nayon ng Statte sa mga ari-arian na matatagpuan sa lugar ng Tarento. Gayunpaman, ang mga pinagmulan nito noong medyebal ay tiyak na nagmula pa sa isang mas maagang panahon. Karaniwang sinasang-ayunan na pagkatapos ng mga siglo ng pag-abandona sa kanayunan, ang kanayunan ay muling tinirhan kasunod ng pagkawasak ng Taranto ng mga Saraseno noong 927; sa pagkakataong iyon, maraming pamilyang Taranto ang nakahanap ng ligtas na kanlungan sa mga natural na kuweba ng mga bangin at kanal. Ang Canale della Zingara (mga kuweba) at ang lugar ng kapilya sa kanayunan ng San Michele ay muling tinirhan. Walang natagpuang mga dokumento tungkol sa kasaysayan ng nayon noong bandang taong 1000; kabilang sa mga unang pyudal na panginoon na kilala natin, maaari nating banggitin, halimbawa, si Giuseppe De Stella, na noong 1378 ay nagmamay-ari lamang ng kalahati ng buong nayon.<ref>{{Cita web|autore=Dino dinodelgiudice@tin.it|url=https://digilander.libero.it/ledelgi/page7_a.htm|titolo=Statte: breve storia, approfondimento|accesso=2025-02-22}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250528023338/https://digilander.libero.it/ledelgi/page7_a.htm |date=2025-05-28 }}</ref><ref>{{Cita web|autore=Made in Taranto ®|url=https://www.madeintaranto.org/masserie-casali-e-castelli-di-statte/|titolo=Masserie, casali e castelli di Statte: patrimonio turistico da valorizzare|sito=Made in Taranto|data=2018-11-11|accesso=2025-02-22}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Lalawigan ng Tarento}} fhsuwwbilmu0ewaj2crhxwggpuu3hf4 0 312990 2231824 2227240 2026-10-05T15:41:24Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231824 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Scala Coeli|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CS}} (CS)|website={{official website|http://www.comune.scalacoeli.cs.it}}|area_code=0983|postal_code=87060|day=Hunyo 13|saint=San [[Antonio ng Padua]]|elevation_m=363|elevation_footnotes=|population_demonym=Scalesi|population_footnotes=|area_total_km2=67.5|area_footnotes=|mayor=Giovanni Matalone|mayor_party=|frazioni=San Morello|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|official_name=Comune di Scala Coeli|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|39|27|N|16|53|E|region:IT_type:city(1389)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=ScalaCoelicoatofarms.jpg|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=W - scala coeli (1).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Scala Coeli''' ({{Lang-el|Koele}}) ay isang nayon at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Cosenza]] sa rehiyon ng [[Calabria]] sa [[katimugang Italya]]. Ang baryo ay may hangganan sa [[Campana, Calabria|Campana]], [[Cariati]], [[Crucoli]], [[Mandatoriccio]], [[Terravecchia]], at [[Umbriatico]]. == Kasaysayan == Nasa simula ng ikalabing-apat na siglo, ang pagkakaroon ng isang malaking grupo ng mga taong relihiyoso ay naitala sa "Terra Scalae", diyosesis ng Rossano. Sa cedole para sa Luklukang Banal ng 1325, lumitaw ang "dompni" Falconus de Campana, Falconus, Ioah.es Funarius, Nicolaus Schettinus, Petrus Fusillus, Ioh.es de Marco at Adam S.ti Maurelli.<ref>{{Cita web|url=https://www.archiviostoricocrotone.it/urbanistica-e-societa/alcuni-aspetti-della-terra-di-scala-al-tempo-del-viceregno/|titolo=Alcuni aspetti della Terra di Scala al tempo del Viceregno|autore=Andrea Pesavento|sito=Archivio Storico Crotone|data=2018-03-20|accesso=2024-04-06}}</ref> Isang atas administratibo para sa reorganisasyon na may petsang Mayo 4, 1811, ang nagpatibay sa pagsasama-sama ng San Morello sa Scala Coeli, na, gayunpaman, ay nanatiling nasa ilalim ng hurisdiksiyon ng Cariati.<ref name=":0">{{Cita web|url=http://www.comune.scalacoeli.cs.it/index.php?action=index&p=76|titolo=Storia - Comune di Scala Coeli|accesso=2020-08-08}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240813085918/https://www.comune.scalacoeli.cs.it/index.php?action=index&p=76 |date=2024-08-13 }}</ref> Noong ika-19 na siglo, inilarawan ni Padula ang Scala Coeli bilang isang "napapaderang burol…, na napapalibutan ng mga bato at kuweba", na pinapasok sa pamamagitan ng apat na tarangkahan na bumubukas sa bukang-liwayway at nagsasara sa paglubog ng araw: "Portavavuza", "Portafischìa", "Portapiano" at "Portello" (ang huli ay tinatawag ding "Portello della Timparella").<ref name=":0" /> == Mga sanggunian == <references /> {{Lalawigan ng Cosenza}} 18cihsa33r54aaudzji7mit48r73xdl 0 314432 2231896 2135671 2026-10-06T01:11:05Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Imperyong Austriano]] sa [[Imperyong Austriako]] 2135642 wikitext text/x-wiki {{more footnotes needed|date=December 2021}} <!--Note: This article mainly talks about Austrian Empire between 1804 and 1867, instead of Austria-Hungary between 1867 and 1918. The content relevant to Austria-Hungary but irrelevant to Austrian Empire should be deleted from this article.--> {{Infobox country | native_name = {{native name|de|Kaisertum Österreich}} | conventional_long_name = Austrian Empire | common_name = Austria | image_flag = Flag of the Habsburg Monarchy.svg | flag_type_article = Flag of the Habsburg Monarchy | image_coat = Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria (1815).svg | symbol_type = [[Coat of arms of the Austrian Empire|Imperial coat of arms]]<!-- symbol2 = --><div style="padding:3px 0;"><!-- [[File:Imperial Standard of the Austrian Empire (1815-1869).svg|90px|border|Imperial Standard with Lesser Coat of arms since 1815]] --></div><!-- symbol_type2 = --><!-- [[Coat of arms of the Austrian Empire|Imperial Standard<br />(since 1815)]] --> | image_map = Austrian Empire (1815).svg | image_map_caption = The Austrian Empire in 1815, with the boundaries of the [[German Confederation]] in dotted lines | image_map2 = Austrian Empire (Johnston, 1861).jpg | image_map2_caption = Greatest extent of the Austrian Empire<br>(1846–1859) | era = [[19th century]] | status = {{plainlist| * [[List of states in the Holy Roman Empire|State]]¹ of the [[Holy Roman Empire]] (1804–1806) * [[States of the German Confederation|State]]¹ of the [[German Confederation]] (1815–1866) }} | government_type = {{plainlist| * [[Absolute monarchy]] (1804–1860) * [[Constitutional monarchy]]<ref>[[October Diploma]]</ref> (1860–1867) }} | year_start = 1804 | year_end = 1867 | event_start = Proclamation | date_start = 11 August | event1 = [[Dissolution of the Holy Roman Empire]] | date_event1 = 6 August 1806 | event2 = [[Congress of Vienna]] | date_event2 = 8 June 1815 | event3 = [[October Diploma|Constitution adopted]] | date_event3 = 20 October 1860 | event4 = [[Austro-Prussian War]] | date_event4 = 14 June 1866 | event_end = [[Austro-Hungarian Compromise of 1867|Compromise of 1867]] | date_end = 30 March | p1 = Holy Roman Empire | flag_p1 = Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg | p2 = Archduchy of Austria | flag_p2 = Flag of Austria (5-3).png | p3 = Electorate of Salzburg | flag_p3 = Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg | p4 = Kingdom of Hungary (1301–1526){{!}}Kingdom of Hungary | flag_p4 = Flag of Louis II of Hungary.svg | p5 = Republic of Venice | flag_p5 = Flag of Republic of Venice (1659-1675).svg | p6 = Duchy of Milan | flag_p6 = Flag of Milan.svg | p7 = Bohemian Crown | flag_p7 = Flag of Bohemia.svg | flag_p8 = Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg | p9 = Kingdom of Croatia (Habsburg){{!}}Kingdom of Croatia | flag_p9 = Flag of the Triune Kingdom of Croatia, Slavonia and Dalmatia.svg | p10 = Kingdom of Slavonia | flag_p10 = Flag of the Kingdom of Slavonia.svg | p11 = Kingdom of Galicia and Lodomeria | flag_p11 = Flag of Galicia-Lodomeria (until 1849).svg | p12 = Duchy of Bukovina | flag_p12 = Flag of Bukowina.svg | p13 = Principality of Transylvania (1711–1867){{!}}Principality of Transylvania | flag_p13 = Flag of Transylvania before 1918.svg | p14 = Federation of the Seven Communities | flag_p14 = Banner of the Federation of the Sette Comuni.svg | p15 = Duchy of Warsaw | flag_p15 = Grand Coat of Arms of Duchy of Warsaw.svg | s1 = North German Confederation | flag_s1 = Flag of Germany (1867–1918).svg | s2 = Austria-Hungary | flag_s2 = Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg | s3 = Cisleithania{{!}}'''∟'''Cisleithania | flag_s3 = Flag of the Habsburg Monarchy.svg | s4 = Lands of the Crown of Saint Stephen{{!}}'''∟'''Transleithania | flag_s4 = Flag of Hungary (1848-1849, 1867-1869).svg | s5 = Kingdom of Italy | flag_s5 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg | s6 = Duchy of Warsaw | flag_s6 = Banner of the Duchy of Warsaw.svg | national_anthem = {{lang|de|[[Gott erhalte Franz den Kaiser]]}}<br />{{small|"''God Save Emperor Francis''"}}<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;"></div><br>[[File:HaydnGottErhalteFranzDenKaiserQuartetVersionPianoReduction.ogg]] | common_languages = [[German language|German]], [[Hungarian language|Hungarian]], [[Czech language|Czech]], [[Slovak language|Slovak]], [[Polish language|Polish]], [[Rusyn language|Ruthenian]], [[Slovene language|Slovene]], [[Croatian language|Croatian]], [[Serbian language|Serbian]], [[Romanian language|Romanian]], [[Lombard language|Lombard]], [[Venetian language|Venetian]], [[Friulian language|Friulian]], [[Ladin language|Ladin]], [[Italian language|Italian]], [[Ukrainian language|Ukrainian]], [[Yiddish language|Yiddish]] | religion = '''Majority:'''<br />[[Roman Catholic]] ([[State religion|official]])<br />'''Minorities:'''<br />[[Lutheranism]], [[Calvinist]], [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodox]], [[Eastern Catholic]], [[Judaism|Jewish]] | currency = {{plainlist| * [[Austro-Hungarian florin|Gulden]] * [[Thaler]] (1804–1857) * [[Vereinsthaler]] (1857–1867) }} | capital = [[Vienna]] | title_leader = [[Emperor of Austria|Emperor]] | leader1 = [[Francis II, Holy Roman Emperor|Francis I]] | year_leader1 = 1804–1835 | leader2 = [[Ferdinand I of Austria|Ferdinand I]] | year_leader2 = 1835–1848 | leader3 = [[Franz Joseph I of Austria|Franz Joseph I]] | year_leader3 = 1848–1867 | title_deputy = [[List of Ministers-President of Austria#Austrian Empire (1848–1867)|Minister-President]] | deputy1 = [[Klemens von Metternich]] (first) | year_deputy1 = 1821–1848 | deputy2 = [[Friedrich Ferdinand von Beust]] (last) | year_deputy2 = 1867 | legislature = [[Imperial Council (Austria)|Imperial Council]] | area_km2 = 698,700 | house1 = [[House of Lords (Austria)|House of Lords]] | house2 = [[Imperial Council (Austria)#House of Deputies|House of Deputies]] | footnotes = 1: Territories of [[Archduchy of Austria|Austria]] and [[Lands of the Bohemian Crown|Bohemia]] only. | demonym = [[Austrians|Austrian]] }} Ang '''Imperyong Austriaco''' ({{Lang-de|Kaiserthum Oesterreich}} , modernong baybay ''{{Lang|de|Kaisertum Österreich}}'') ay isang [[Gitnang Europa|Gitna]]-[[Silangang Europa|Silangang]] Europeong [[Multinasyonal na estado|multinasyonal]] na [[Bansang makapangyarihan|dakilang kapangyarihan]] mula 1804 hanggang 1867, na nilikha sa pamamagitan ng proklamasyon sa labas ng mga [[Monarkiyang Habsburgo|kaharian ng mga Habsburgo]]. Sa panahon ng pag-iral nito, ito ang pangatlo sa pinakamataong imperyo sa Europa pagkatapos ng [[Imperyong Ruso|Imperyo ng Russia]] at [[Nagkakaisang Kaharian]]. Kasama ng [[Kaharian ng Prusya|Prusya]], isa ito sa dalawang pangunahing kapangyarihan ng [[Konpederasyong Aleman]]. Sa heograpiya, ito ang ikatlong pinakamalaking imperyo sa Europa pagkatapos ng Imperyo ng Russia at ang Unang Imperyong Pranses ({{Convert|621538|km2|sqmi}}). Ipinahayag bilang tugon sa [[Unang Imperyong Pranses|Unang Imperyo ng Pransiya]], bahagyang nagtugma ito sa [[Banal na Imperyong Romano]] hanggang sa pagbuwag ng huli noong 1806. Ang [[Kaharian ng Unggriya]]—bilang Regnum Independens—ay pinangangasiwaan ng sarili nitong mga institusyon nang hiwalay sa iba pang bahagi ng imperyo. Matapos matalo ang Austria sa [[Digmaang Austro-Prusiana]] noong 1866, pinagtibay ang [[Kompromisong Austroungaro ng 1867]], na pinagsama ang Kaharian ng Ungarya at Imperyo ng Austria upang mabuo ang [[Austria-Hungary|Austria-Ungaro]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga dating bansa sa Balkan]] [[Kategorya:Dating kaharian sa Europa]] [[Kategorya:Mga dating imperyo]] 0vcprqqe87vywwm5tym34xjudcvq0pz 0 315639 2231855 2229638 2026-10-05T23:32:18Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-44306-43|~2026-44306-43]] ([[User talk:~2026-44306-43|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 2226211 wikitext text/x-wiki Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon. Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]]. == Kasalukuyang Original na programa == ''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong === Balita === * ''[[Frontline Pilipinas]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}} * ''Frontline Pilipinas Weekend'' {{small|(2023)}} * ''[[Frontline Tonight]]'' {{small|(2021)}} * ''[[Frontline Express]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Güd Morning Kapatid]]'' {{small|(2023)}} * ''[[News5 Alerts]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}} === Drama === ; Weekends * ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}} === Pang-aliw === * ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}} === Reyalidad === * ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}} ** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}} === Komedya === * ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}} ** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}} === Pamumuhay === * ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}} === Ugnayang pampubliko === * ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}} == Iba pang mga programa == ''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong. === Mga programa ng ABS-CBN === ; Mga serye * ''[[Darna (seryeng pantelebisyon ng 2022)|Darna]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]] at [[Kapamilya Channel]])}} * ''[[A Family Affair]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Jeepney TV]] at [[Kapamilya Channel]])}} * ''[[Meow: The Secret Boy]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]] at [[Kapamilya Channel]])}} * ''[[Love in 40 Days]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Jeepney TV]] at [[Kapamilya Channel]])}} ; Pang-aliw * ''[[ASAP (Philippine TV program)|ASAP Natin' To]]'' {{small|(2021; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Jeepney TV]] and [[Kapamilya Channel]])}} === Telenovelas === * ''[[Marimar (Mexican TV series)|Marimar]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2022)}} * ''[[Reina de corazones (American TV series)|Reina de Corazones]]'' {{small|(2021)}} === Seryeng banyaga === * ''[[Krypton (TV series)|Krypton]]'' {{small|(2022)}} === Anime === * ''[[My Hero Academia]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2025)}} === Cartoons === * ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}} * ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}} * ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}} * ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}} === Espesyal na programa at pampelikula === * ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}} * ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}} * ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}} * ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}} === Panrelihiyon === * ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}} * ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}} * ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}} * ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}} * ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}} === Mga serye mula sa Timog Korea === ; Drama * ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}} * ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}} === Sports === * ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}} == Programang panrehiyon == === Balita === * ''Frontline North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}} * ''Frontline Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}} * ''Frontline Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}} * ''Frontline Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}} * ''Frontline Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}} * ''Frontline Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}} * ''Frontline Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro)}} * ''Frontline Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 Zamboanga/TV5 Butuan/TV5 General Santos)}} == Paparating na Programa == ''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong. === Orihinal na programa === ; Mga serye * ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}} * ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}} * ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}} * ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}} * ''Republika Origins'' {{small|(2022)}} ; Komedya * ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}} ; Reyalidad * ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}} * ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}} * ''The Comeback'' {{small|(2022)}} * ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref> ; Pang-aliw * ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}} * ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}} === Acquired programming === ; Mga serye ng ABS-CBN * ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}} * ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}} * ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}} ==== Cooking Show ==== * ''[[Wok With Yan]]'' (2022) == Dapat tandaan == {{noteslist}} == Tingnan din == * [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Iba pang sanggunian == * [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }} {{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}} g665egcjt65e9m77fn0w6ii8zkvfs0t 2231858 2231855 2026-10-05T23:34:12Z WayKurat 2259 Undid 26 revisions from [[Special:Diff/2176273|2176273]] until [[Special:Diff/2231855|2231855]] 2231858 wikitext text/x-wiki Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon. Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]]. == Current original programming == ''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong === Balita === * ''[[Frontline Pilipinas]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]])}} * ''Frontline Pilipinas Weekend'' {{small|(2023)}} * ''[[Frontline sa Umaga]]'' {{small|(2021)}} * ''[[Frontline Tonight]]'' {{small|(2021)}} * ''Flash Report'' {{small|(2009)}} * ''[[News5 Alerts]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5|Ted Failon and DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2021; simulcast sa [[One PH]] and [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]])}} === Drama === ; Weekends * ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}} === Pang-aliw === * ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}} === Reyalidad === * ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}} ** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}} === Komedya === * ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}} ** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Wow Mali|Wow Mali Pa Rin]]'' {{small|(re-run; 2022)}} === Pamumuhay === * ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}} === Ugnayang pampubliko === * ''Mag Badyet Tayo!'' {{small|(2021; pinapalabas rin sa [[One PH]] at [[Radyo5 92.3 News FM]])}} * ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}} == Iba pang mga programa == ''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong. === Mga programa ng ABS-CBN === ; Mga serye * ''[[Darna (seryeng pantelebisyon ng 2022)|Darna]]'' {{small|(2021; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]] at [[Kapamilya Channel]])}} * ''[[The Broken Marriage Vow]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]] at [[Kapamilya Channel]])}} * ''[[Touch Your Heart]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]] at [[Kapamilya Channel]])}} * ''[[Viral Scandal]]'' {{small|(2022; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]] at [[Kapamilya Channel]])}} ; Pang-aliw * ''[[ASAP (Philippine TV program)|ASAP Natin' To]]'' {{small|(2021; pinapalabas rin sa [[A2Z (TV channel)|A2Z]], [[Jeepney TV]] and [[Kapamilya Channel]])}} === Telenovelas === * ''[[Marimar (Mexican TV series)|Marimar]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2022)}} * ''[[Reina de corazones (American TV series)|Reina de Corazones]]'' {{small|(2021)}} === Seryeng banyaga === * ''[[Krypton (TV series)|Krypton]]'' {{small|(2022)}} === Anime === * ''[[My Hero Academia]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2025)}} === Cartoons === * ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}} * ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}} * ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}} * ''[[Mr. Bean: The Animated Series]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2025)}} * ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}} === Espesyal na programa at pampelikula === * ''Cine Cinco'' {{small|(2021)}} * ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}} * ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}} * ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}} * ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}} === Panrelihiyon === * ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa TV Maria at Bilyonaryo News Channel)}} * ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]])}} * ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}} * ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}} * ''[[Christ's Commission Fellowship|Word of God Network]]'' {{small|(2015; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]])}} === Mga serye mula sa Timog Korea === ; Drama * ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}} * ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}} === Sports === * ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}} == Programang panrehiyon == === Balita === * ''Dateline TeleRadyo'' {{small|([[DXGB-TV|GBPI-TV5 Zamboanga]])}} * ''Dateline Zamboanga'' {{small|([[DXGB-TV|GBPI-TV5 Zamboanga]])}} * ''Frontline Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}} == Paparating na Programa == ''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong. === Orihinal na programa === ; Mga serye * ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}} * ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}} * ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}} * ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}} * ''Republika Origins'' {{small|(2022)}} ; Komedya * ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}} ; Reyalidad * ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}} * ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}} * ''The Comeback'' {{small|(2022)}} * ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref> ; Pang-aliw * ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}} * ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}} === Acquired programming === ; Mga serye ng ABS-CBN * ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}} * ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}} * ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}} ==== Cooking Show ==== * ''[[Wok With Yan]]'' (2022) == Dapat tandaan == {{noteslist}} == Tingnan din == * [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Iba pang sanggunian == * [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }} {{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}} 4c2ijrh7et4aw1egy4jw0uxvvl9r29g 2 317584 2231805 2231521 2026-10-05T15:01:55Z Allyriana000 119761 2231805 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 247 sa 407 (60.69%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *'''[[Miss Universe Philippines 2025]]''' (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(51 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) *[[Joy Barcoma]] (4) *'''[[Pickup Coffee]] (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 80001–81000]]''' (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 81001–82000]]''' (4) *[[Wanderléia Rodrigues]] (5) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} fyh2bcsc1318a732bmvtb7cm223y645 10 320856 2231866 2231460 2026-10-06T00:08:20Z Ryomaandres 8044 2231866 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Maradona platini napoli juventus.jpg|right|100px]] *...na itinutulak ng '''[[Advocates of Science and Technology for the People|AGHAM]]''' ang hustisya sa pagkamatay ni Dr. '''[[Leonard Co]]'''? *...na ang isa sa mga pinakamamainit na [[Mga derby ng futbol ng Italya|derby]] sa '''[[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]''', ang '''[[Ribalang Juventus FC–SSC Napoli|ribalang]]''' (''nakalarawan'') '''[[Juventus FC]]''' at '''[[SSC Napoli]]''', ay sumasalamin sa mga tunggalian ng '''[[Hilagang Italya|Hilaga]]''' at [[Katimugang Italya]]? *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]''' ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? tv2mc3wjcem8l7tiv1qenc96asrv7jg 2231867 2231866 2026-10-06T00:08:58Z Ryomaandres 8044 2231867 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Maradona platini napoli juventus.jpg|right|100px]] *...na itinutulak ng '''[[Advocates of Science and Technology for the People|AGHAM]]''' ang hustisya hinggil sa pagkamatay ni Dr. '''[[Leonard Co]]'''? *...na ang isa sa mga pinakamamainit na [[Mga derby ng futbol ng Italya|derby]] sa '''[[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]''', ang '''[[Ribalang Juventus FC–SSC Napoli|ribalang]]''' (''nakalarawan'') '''[[Juventus FC]]''' at '''[[SSC Napoli]]''', ay sumasalamin sa mga tunggalian ng '''[[Hilagang Italya|Hilaga]]''' at [[Katimugang Italya]]? *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]''' ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? lhtzeet430k3svd4cct2xhoejy3ql5s 0 323465 2231865 2216785 2026-10-06T00:01:33Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231865 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|Tao (mang-aawit)}} {{otheruses|Tao}} {{Japanese name|Tsuchiya}} {{Short description|Hapones na aktres}} {{Infobox person |name=Tao Tsuchiya |native_name=土屋太鳳 |image=Tao9123 (cropped).jpg |image size=210px |image caption=Si Tsuchiya noong Hunyo 2023 |birth_place=Setagaya ward, [[Tokyo]], Hapon |birth_date={{birth date and age|1995|2|3}} |nationality={{JPN}} |occupation={{flatlist| *[[aktor|Aktres]] *[[mang-aawit|Mang-aawit]] *modelo *mananayaw}} |years active=2005–kasalukuyan |agent={{ill|Sony Music Artists|en}} |known for=''[[Rurouni Kenshin: Kyoto Inferno]]''<br>''Mare''<br>''{{ill|Alice in Borderland|en}}'' |height=1.55 m |spouse={{marriage|[[Ryota Katayose]]|2023}} |module={{Infobox musical artist|embed=yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | background = solo_singer<!--mandatory field must be formatted this way--> | origin = [[Tokyo]], Hapon | genre = [[J-pop]] | instrument = Boses | label = Sony Music Records }} |children=1<ref>{{Citation|title=GENERATIONS片寄涼太が土屋太鳳と結婚、第1子の妊娠も明らかに|url=https://natalie.mu/music/news/507473|language=jp|access-date=2023-04-30|archive-date=2023-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203101840/https://natalie.mu/music/news/507473|url-status=dead}}</ref> |family=Honoka Tsuchiya (kapatid na babae),<br>Shimba Tsuchiya (kapatid na lalaki) }} Si '''Tao Tsuchiya''' (''土屋 太鳳'', ''nee Tsuchiya'' ipinanganak noong 3 Pebrero 1995) ay isang Artista, mang-aawit, modelo, lirysista at mananayaw mula sa bansang Hapon. Kilala siya sa kanyang papel bilang si Makimachi Misao sa serye ng pelikula na ''Rurouni Kenshin'', bilang Mai Nakahara sa [[The 8-Year Engagement|''The 8-Year Engagement'']], Koharu sa ''The Cinderella Addiction'' at pinakahuli bilang Yuzuha Usagi sa Netflix na serye na ''Alice in Borderland''.<ref>{{Cite web |title=土屋太鳳 |url=https://www.oricon.co.jp/prof/511176/ |access-date=2023-04-30 |website=ORICON NEWS}}</ref><ref>{{Cite web |title=サービス終了のお知らせ |url=https://thanks.yahoo.co.jp/ |access-date=2023-04-30 |website=thanks.yahoo.co.jp}}</ref> Ang kanyang nakatatandang kapatid na babae, si Honoka, ay nagtatrabaho bilang isang modelo, habang ang kanyang nakababatang kapatid na lalaki, si Shimba Tsuchiya, ay isa ring artista.<ref>{{Cite web |title=土屋太鳳、弟はイケメン声優だった！ インスタで公表｜シネマトゥデイ |url=https://www.cinematoday.jp/news/N0092843 |access-date=2023-04-30 |website=シネマトゥデイ |language=ja}}</ref> == Karera == Napili si Tsuchiya sa mahigit 2,020 kababaihang nag-audition para sa pangunahing papel ng pang-umagang drama na ''Mare'', na ipinalabas sa pampublikong telebisyon na channel ng Japan na [[NHK Broadcasting Center|NHK]], noong Marso 30, 2015.<ref>{{Cite web |title=土屋太鳳、来春朝ドラ『まれ』ヒロイン決定 「チャンスください！」と懇願 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2040426/full/ |access-date=2023-04-30 |website=ORICON NEWS}}</ref> === Teatro === Noong 2018, gumanap si Tsuchiya sa isang produksyon sa Teatro sa limang lungsod sa loob ng apat na bansa sa buong mundo. Ang produksyon ay isang adaptasyon mula sa manga na ''Pluto''. Ginampanan niya ang dalawang pangunahing karakter: isang batang babaeng cyborg na nagngangalang Uran at isang babaeng cyborg na nagngangalang Helena. Nagplano siyang lumahok sa isa pang dula sa Teatro sa Tokyo noong tag-araw ng 2020, at sumali sa produksyon ng Madam Mari Natsuki na tinatawag na ''Neo Vol. 4''.<ref>{{Cite web |title=mari natsuki (@mari_natsuki) on Instagram {{!}} Ghostarchive |url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/mari_natsuki/2093134281476923832 |access-date=2023-05-03 |website=ghostarchive.org}}</ref> == Pansariling buhay == Noong Enero 1, 2023, inanunsyo ni Tsuchiya sa kanyang Instagram na ikinasal na siya sa bokalista ng [[Generations from Exile Tribe]] na si Ryota Katayose. Kasabay nito, inihayag din niya ang kanyang pagbubuntis sa kanyang unang anak.<ref>{{Cite web |title=土屋太鳳、GENERATIONS片寄涼太が結婚発表 第1子妊娠も報告「愛情深く邁進してまいりたい」 - スポニチ Sponichi Annex 芸能 |url=https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2023/01/01/kiji/20230101s00041000201000c.html |access-date=2023-04-30 |website=スポニチ Sponichi Annex |language=ja}}</ref> == Discoriograpiya == === Kanta === * "''Fēlicies''" (2017) * "''Anniversary''" (2018) released as Taotak (duo with Takumi Kitamura) * "''Lead Your Partner''" (2021) * "''Umbrella''" (2021) * "''You Got Friends''" (2021) * "''Rules''" (2022) (featuring with Taiking of Suchmos) == Mga Publikasyon == === Magasin === * ''Hanachu'', Shufunotomo 2003-, as an exclusive model from May 2008 to June 2010<ref>{{Cite web |title=土屋太鳳：プロフィール・作品情報・最新ニュース |url=https://eiga.com/person/86979/ |access-date=2023-04-30 |website=映画.com |language=ja}}</ref> === ''Photobook'' === * ''Tsubomi 1'' (13 October 2011, Magazine House) ISBN 9784838723492<ref>{{Citation |title=土屋太鳳 (マガジンハウス): 2011 |url=http://iss.ndl.go.jp/books/R100000002-I023156646-00 |language=jp |access-date=2023-04-30}}</ref> * ''Document'' (3 February 2015, Tokyo News Service) ISBN 9784863364561<ref>{{Citation |title=DOCUMENT: 土屋太鳳1stフォトブック (東京ニュース通信社): 2015 |url=http://iss.ndl.go.jp/books/R100000002-I026069046-00 |language=jp |access-date=2023-04-30}}</ref> * ''Marezora'' (16 September 2015, NHK Publishing) ISBN 9784140553473<ref>{{Citation |title=希空 まれぞら: NHK連続テレビ小説「まれ」 (NHK出版): 2015 |url=http://iss.ndl.go.jp/books/R100000001-I062206995-00 |language=jp |access-date=2023-04-30 }}{{Dead link|date=Mayo 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga Parangal == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0em 0em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%; width:500px" |- bgcolor= !width=10|Taon !Parangal !Kategorya !Resulta !Sanggunian |- | rowspan="3" |2016 |39th Japan Academy Film Prize |Newcomer of the Year |{{Won}} |<ref>{{Cite web |title=日本アカデミー賞優秀賞発表 『海街diary』が最多12部門受賞 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2065470/full/ |access-date=2023-05-03 |website=ORICON NEWS}}</ref> |- |40th Elan d'or Awards |Newcomer of the Year |{{Won}} |<ref>{{Cite web |last=Inc |first=Natasha |title=菅田将暉、有村架純、土屋太鳳ら、エランドール賞授賞式で喜びのスピーチ |url=https://natalie.mu/eiga/news/174905 |access-date=2023-05-03 |website=映画ナタリー |language=ja |archive-date=2023-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504081828/https://natalie.mu/eiga/news/174905 |url-status=dead }}</ref> |- |41st Hochi Film Award |Best Actress |{{Nominated}} | |- | rowspan="3" |2018 |41st Japan Academy Film Prize |Best Actress |{{Nominated}} |<ref>{{Cite web |title=第41回日本アカデミー賞、受賞作品発表 「三度目の殺人」「関ヶ原」が最多10部門 : 映画ニュース |url=https://eiga.com/news/20180115/11/ |access-date=2023-05-03 |website=映画.com |language=ja}}</ref> |- |31st [[Nikkan Sports Film Award]] |Best Actress |{{Nominated}} | |- |43rd [[Hochi Film Award]] |Best Actress |{{Nominated}} | |- |2020 |3rd Asia Contents Awards |Best Actress |{{Nominated}} |<ref>{{Cite web |title=Asia Contents Awards |url=https://www.asiacontentsawards.com/eng/addon/10000001/page.asp?page_num=6083 |access-date=2023-05-03 |website=www.asiacontentsawards.com}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == Sanggunian == {{reflist}} == Panlabas na link == {{Commonscat|Tao Tsuchiya}} * [https://www.sma.co.jp/s/intl/artist/i-235?ima=0000&lang= Tao Tsuchiya sa Sony Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230415032448/https://www.sma.co.jp/s/intl/artist/i-235?ima=0000&lang= |date=2023-04-15 }} * [[imdbname:3145634|Tao Tsuchiya]] sa IMDb * [https://instagram.com/taotsuchiya_official?igshid=YmMyMTA2M2Y= Tao Tsuchiya] sa [[instagram]] [[Kategorya:Mga Artista mula sa Hapon]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1995]] [[Kategorya:Ipinanganak sa Pebrero]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] 2u6nw1khqwqnzcgy10osi95oquupnxs 0 326940 2231976 2183330 2026-10-06T03:51:04Z CommonsDelinker 1732 Removing "Andrei_Sangheli.jpg", it has been deleted from Commons by [[c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 28 September 2026. 2231976 wikitext text/x-wiki {{Infobox Political post | post = Prime Minister | native_name = {{lang|ro|Prim-ministrul Republicii Moldova}} | body = the Republic of Moldova | insignia = Seal of the Government of Moldova 2021.png | insigniasize = 110px | insigniacaption = Seal of the [[Government of Moldova]] | flag = Flag of the Prime Minister of Moldova.svg | flagcaption = [[Flag of Moldova|Standard of the prime minister]] | flagborder = yes | nativename = Prim-ministrul Republicii Moldova | image = Alexandru Munteanu 29.10.2025 (cropped).jpg | imagesize = | incumbent = [[Alexandru Munteanu]] | incumbentsince = 1 November 2025 | acting = | style = Mr. Premier (informal)<br />His Excellency (diplomatic) | department = [[Politics_of_Moldova#Executive_branch|Executive branch of the Government of Moldova]] | residence = [[Government House, Chișinău|Government House]] | appointer = [[President of Moldova]] | termlength = Four years | formation = 7 December 1917 | succession = | inaugural = [[Pantelimon Erhan]] | website = {{URL|https://gov.md/en|gov.md}} | salary = 119,332 [[Moldovan leu]]/6,433 USD annually<ref name="independent.md">{{Cite news |last=Maxim |first=Pulber |date=20 March 2017 |title=Salariu de președinte: Cât primește Dodon de la stat |language=ro |work=Independent |url=http://independent.md/salariu-de-presedinte-cat-primeste-dodon-de-la-stat/ |access-date=12 January 2020 |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417063949/http://independent.md/salariu-de-presedinte-cat-primeste-dodon-de-la-stat/ |url-status=live }}</ref> | type = [[Head of government]] | member_of = [[Cabinet of Moldova|Cabinet]]<br/>[[Supreme Security Council]] | seat = [[Chișinău]] | constituting_instrument = [[Constitution of Moldova]] | deputy = Deputy Prime Ministers<br/>Deputy Prime Minister for Reintegration | nominator = [[Parliament of Moldova]] }} Ang '''punong ministro ng Moldabya''' ({{lang-ro|Prim-ministrul}}) ay ang [[Moldova]]'s [[pinuno ng gobyerno]]. Ang punong ministro ay pormal na hinirang ng [[presidente ng Moldova]] at gumagamit ng kapangyarihang tagapagpaganap kasama ng [[Kabinet ng Moldova|gabinet]], na napapailalim sa suporta ng [[Parlamento ng Moldova|parlyamentaryo]]. Si [[Alexandru Munteanu]] ay naglilingkod bilang punong ministro mula noong November 1, 2025 kasunod ng pagbuwag sa gabinete ng [[Dorin Recean|Recean]] na naganap sa parehong buwan. == Listahan ng mga Punong Ministro == === [[Moldavian Democratic Republic]] (1917–1918) === {| class="wikitable" !# !Portrait !Name<br />{{small|(Birth–Death)}} ! colspan="2" |Office term |- |'''1''' |[[File:ErhanPanteleimon.jpg|frameless|154x154px]] |[[Pantelimon Erhan]] {{small|(1884–1971)}} |7/20 December 1917 |13/26 January 1918 |- |'''2''' |[[File:Dr. Daniel Ciugureanu.jpg|frameless|151x151px]] |[[Daniel Ciugureanu]] {{small|(1885–1950)}} |16/29 January 1918 |8/21 April 1918 |- |'''3''' |[[File:Petru Cazacu (1873-1956), Prime Minister of Moldova.jpg|frameless|139x139px]] |[[Petru Cazacu]] {{small|(1873–1956)}} |9/22 April 1918 |29 November/12 December 1918 |} === [[Moldavian Soviet Socialist Republic]] (1940–1991) === ==== Chairmen of the Council of People's Commissars ==== {| class="wikitable" !# !Portrait !Name<br />{{small|(Birth–Death)}} ! colspan="2" |Office term |- |'''1''' |[[File:Konstantinov TA.jpg|frameless|138x138px]] |[[Tihon Konstantinov]] {{small|(1898–1957)}} |2 August 1940 |17 April 1945 |- |'''2''' | |[[Nicolae Coval]] {{small|(1904–1970)}} |17 April 1945 |4 January 1946 |- |'''3''' |[[File:Stamp of Moldova - Gherasim Rudi.jpg|frameless|100x100px]] |[[Gherasim Rudi]] {{small|(1907–1982)}} |5 January 1946 |4 April 1946 |} ==== Chairmen of the Council of Ministers ==== {| class="wikitable" |+ !# !Portrait !Name<br />{{small|(Birth–Death)}} ! colspan="2" |Office term |- |'''1''' |[[File:Stamp of Moldova - Gherasim Rudi.jpg|frameless|100x100px]] |Gherasim Rudi {{small|(1907–1982)}} |4 April 1946 |23 January 1958 |- |'''2''' |[[File:MD.C.C - 31 august 1989 141 - placă Alexandru Diordița - mar 2021 (cropped).jpg|frameless|100x100px]] |[[Alexandru Diordiță]] {{small|(1911–1996)}} |23 January 1958 |15 April 1970 |- |'''3''' |[[File:Petru Pascaru (the chairman of the council of ministers of the Soviet Moldova). Kishinev, 1976. (5418112796) (cropped).jpg|frameless|131x131px]] |[[Petru Pascari]] {{small|(born 1929)}} |24 April 1970 |1 August 1976 |- |'''4''' |[[File:Semion Grossu.jpg|frameless|201x201px]] |[[Semion Grossu]] {{small|(born 1934)}} |1 August 1976 |30 December 1980 |- |'''5''' |[[File:Ion Ustian1.jpg|frameless|133x133px]] |[[Ion Ustian]] {{small|(born 1939)}} |30 December 1980 |24 December 1985 |- |'''6''' | |[[Ivan Călin|Ivan Calin]] {{small|(1935–2012)}} |24 December 1985 |10 January 1990 |- |'''7''' |[[File:Petru Pascaru (the chairman of the council of ministers of the Soviet Moldova). Kishinev, 1976. (5418112796) (cropped).jpg|frameless|131x131px]] |Petru Pascari {{small|(born 1929)}} |10 January 1990 |26 May 1990 |- |'''8''' |[[File:The Great National Assembly Square - 3 (1991). (49419603303) (cropped).jpg|frameless|141x141px]] |[[Mircea Druc]] {{small|(born 1941)}} |26 May 1990 |22 May 1991 |} === [[Moldova|Republic of Moldova]] (1991–present) === ; Parties {{legend2|{{party color|Christian-Democratic People's Party (Moldova)}}|[[Popular Front of Moldova|FPM]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Agrarian Party of Moldova}}|[[Agrarian Party of Moldova|PDAM]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Alliance for Democracy and Reforms}}|[[Alliance for Democracy and Reforms|ADR]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Party of Communists of the Republic of Moldova}}|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|PCRM]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Liberal Democratic Party of Moldova}}|[[Liberal Democratic Party of Moldova|PLDM]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Liberal Party (Moldova)}}|[[Liberal Party (Moldova)|PL]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Party of Action and Solidarity}}|[[Party of Action and Solidarity|PAS]]|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|{{party color|Independent (politician)}}|[[Independent politician|Independent]]|border=1px solid #AAAAAA}} ; Status {{legend|#E6E6AA|[[Acting (law)|Acting]] prime minister|border=black}} {| class="wikitable" |- !# ! Portrait ! Name<br />{{small|(Birth–Death)}} ! colspan="2" | Office term ! Political party ! Prior office ! Election ! Cabinet |- ! style="background: {{party color|Christian-Democratic People's Party (Moldova)}};" | 1 | [[File:Valeriu Muravschi (cropped).jpg|147x147px]]||[[Valeriu Muravschi]]<br />{{small|(1949–2020)}}|| 28 May 1991 || 1 July 1992 ||[[Popular Front of Moldova|Popular Front]] |[[Ministry of Finance (Moldova)|Minister of Finance]] | — || Muravschi<br />{{small|[[Popular Front of Moldova|FPM]]}} |- ! rowspan="2" style="background: {{party color|Agrarian Party of Moldova}};" | 2 | rowspan="2" | || rowspan="2" |[[Andrei Sangheli]]<br />{{small|(born 1944)}}|| rowspan="2" |1 July 1992 || rowspan="2" |24 January 1997 || rowspan="2" |[[Agrarian Party of Moldova|Democratic Agrarian Party]] | rowspan="2" |[[Cabinet of Moldova|First Deputy Prime Minister]]; [[Ministry of Agriculture, Regional Development and Environment (Moldova)|Minister of Agriculture and Food Industry]] | — || Sangheli I |- | [[1994 Moldovan parliamentary election|1994]] || Sangheli II |- ! style="background: {{party color|Alliance for Democracy and Reforms}}; color: white;" rowspan=2| 3 | rowspan=2|[[File:Flickr - Ion Chibzii - Ion Ciubuc (cropped).jpg|125x125px]] || rowspan=2|[[Ion Ciubuc]]<br />{{small|(1943–2018)}} || rowspan=2|24 January 1997 || rowspan=2|1 February 1999 || rowspan="2" |[[Alliance for Democracy and Reforms]] | rowspan="2" |[[Government of Moldova|First Deputy Prime Minister]]|| — || Ciubuc I |- | [[1998 Moldovan parliamentary election|1998]] || Ciubuc II |- ! rowspan="2" style="background: {{party color|Alliance for Democracy and Reforms}}; color: white;" | 4 | rowspan="2" |[[File:Ion_Sturza_(cropped).jpg|144x144px|Ion Sturza (cropped)]]|| rowspan="2" |[[Ion Sturza]]<br />{{small|(born 1960)}}|| bgcolor="E6E6AA" |19 February 1999 || bgcolor="E6E6AA" |12 March 1999 || rowspan="2" |[[Alliance for Democracy and Reforms]] | rowspan="2" |[[Ministry of Economy and Infrastructure (Moldova)|Deputy Prime Minister]]; [[Ministry of Economy and Infrastructure (Moldova)|Minister of Economy and Reforms]] | rowspan="2" |— || — |- | 12 March 1999 || 21 December 1999 || Sturza |- ! style="background: {{party color|Independent (politician)}};"| 5 | [[File:Braghis.jpg|105x105px]]|| [[Dumitru Braghiș]]<br />{{small|(born 1957)}}|| 21 December 1999 || 19 April 2001 || [[Independent (politician)|Independent]] |[[Ministry of Economy and Infrastructure (Moldova)|First Deputy Minister of Economy and Reforms]]|| — || Braghiș |- ! style="background: {{party color|Party of Communists of the Republic of Moldova}}; color: white;" rowspan=2| 6 | rowspan=2| [[File:Василий Тарлев (23-02-2004).jpg|142x142px]] || rowspan="2" |[[Vasile Tarlev]]<br />{{small|(born 1963)}}|| rowspan="2" |19 April 2001 || rowspan=2|31 March 2008 || rowspan=2|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|Party of Communists]] | rowspan="2" | || [[2001 Moldovan parliamentary election|2001]] || [[First Tarlev Cabinet|Tarlev I]]<br />{{small|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|PCRM]]}} |- | [[2005 Moldovan parliamentary election|2005]] || [[Second Tarlev Cabinet|Tarlev II]]<br />{{small|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|PCRM]]}} |- ! style="background: {{party color|Party of Communists of the Republic of Moldova}}; color: white;" rowspan=2| 7 | rowspan=2|[[File:Zinaida Greceanîi, 2014 (cropped).jpg|frameless|141x141px]]|| rowspan="2" |[[Zinaida Greceanîi]]<br />{{small|(born 1956)}}|| rowspan="2" |31 March 2008 || rowspan=2|14 September 2009 || rowspan=2|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|Party of Communists]] | rowspan="2" |[[Cabinet of Moldova|First Deputy Prime Minister]]|| — || [[First Greceanîi Cabinet|Greceanîi I]]<br />{{small|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|PCRM]]}} |- | [[April 2009 Moldovan parliamentary election|{{small|Apr.}} 2009]] || [[Second Greceanîi Cabinet|Greceanîi II]]<br />{{small|[[Party of Communists of the Republic of Moldova|PCRM]]}} |- bgcolor=E6E6AA ! style="background: {{party color|Party of Communists of the Republic of Moldova}}; color: white;"| — | [[File:No image.svg|100px]] || [[Vitalie Pîrlog]]<br />{{small|(born 1974)}}<br />{{small|''Acting''}}|| 14 September 2009 || 25 September 2009 || [[Party of Communists of the Republic of Moldova|Party of Communists]] |[[Ministry of Justice (Moldova)|Minister of Justice]]|| — || — |- ! style="background: {{party color|Liberal Democratic Party of Moldova}}; color: white;" rowspan=2| 8 | rowspan=2|[[File:Vladimir Filat.jpg|frameless|123x123px]]|| rowspan="2" |[[Vlad Filat|Vladimir Filat]]<br />{{small|(born 1969)}}|| rowspan="2" |25 September 2009 || rowspan=2|25 April 2013 || rowspan=2|[[Liberal Democratic Party of Moldova|Liberal Democratic Party]]<br />{{small|([[Alliance for European Integration]])}} | rowspan="2" |[[Cabinet of Moldova|Minister of State]]|| [[July 2009 Moldovan parliamentary election|{{small|Jul.}} 2009]] || [[First Filat Cabinet|Filat I]]<br />{{small|[[Liberal Democratic Party of Moldova|PLDM]]–[[Liberal Party (Moldova)|PL]]–[[Democratic Party of Moldova|PDM]]–[[Party Alliance Our Moldova|AMN]]}} |- | [[2010 Moldovan parliamentary election|2010]] || [[Second Filat Cabinet|Filat II]]<br />{{small|[[Liberal Democratic Party of Moldova|PLDM]]–[[Liberal Party (Moldova)|PL]]–[[Democratic Party of Moldova|PDM]]}} |- ! style="background: {{party color|Liberal Democratic Party of Moldova}}; color: white;" rowspan="2"| 9 | rowspan="2"| [[File:Iurie Leancă Senate of Poland.JPG|frameless|121x121px]]|| rowspan="2" | [[Iurie Leancă]]<br />{{small|(born 1963)}}|| bgcolor="E6E6AA" | 25 April 2013 || bgcolor=E6E6AA| 30 May 2013 || rowspan="2"| [[Liberal Democratic Party of Moldova|Liberal Democratic Party]]<br />{{small|([[Pro-European Coalition]])}} | rowspan="2" |[[Ministry of Foreign Affairs and European Integration of Moldova|Deputy Prime Minister]]; [[Ministry of Foreign Affairs and European Integration of Moldova|Minister of Foreign Affairs and European Integration]] | — || — |- | 30 May 2013 || 18 February 2015 || — || [[Leancă Cabinet|Leancă]]<ref>{{Cite press release |title=New Government Formed in Moldova |date=30 May 2013 |url=http://www.msz.gov.pl/en/news/new_government_formed_in_moldova |url-status=dead |website=Ministry of Foreign Affairs |access-date=6 March 2014 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055158/http://www.msz.gov.pl/en/news/new_government_formed_in_moldova }}</ref><ref>{{Cite web |date=3 June 2013 |title=The Agreement Pro European Coalition Set up Was Made Public |url=http://trm.md/en/politic/acordul-de-constituire-a-coalitiei-pro-europeana-facut-public/ |url-status=dead |website=Teleradio Moldova |access-date=6 March 2014 |archive-date=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023728/http://trm.md/en/politic/acordul-de-constituire-a-coalitiei-pro-europeana-facut-public }}</ref><br />{{small|[[Liberal Democratic Party of Moldova|PLDM]]–[[Democratic Party of Moldova|PDM]]–[[Liberal Party (Moldova)|PL]]}} |- ! style="background: {{party color|Independent (politician)}};"| 10 | [[File:Chiril Gaburici (crop.).jpg|frameless|120x120px]]|| [[Chiril Gaburici]]<br >{{small|(born 1976)}}|| 18 February 2015 || 22 June 2015 || [[Independent politician|Independent]] | || [[2014 Moldovan parliamentary election|2014]] || [[Gaburici Cabinet|Gaburici]]<br />{{small|[[Liberal Democratic Party of Moldova|PLDM]]–[[Democratic Party of Moldova|PDM]]}} |- bgcolor=#E6E6AA !style="background: {{party color|Liberal Democratic Party of Moldova}}; color: white;"| — | [[File:NataliaGherman̠Wien.jpg|135x135px]] || [[Natalia Gherman]]<br />{{small|(born 1969)}}<br />{{small|''Acting''}}|| 22 June 2015 || 30 July 2015 || [[Liberal Democratic Party of Moldova|Liberal Democratic Party]]<br />{{small|([[Political Alliance for a European Moldova]])}} |[[Ministry of Foreign Affairs and European Integration of Moldova|Deputy Prime Minister]]; [[Ministry of Foreign Affairs and European Integration of Moldova|Minister of Foreign Affairs and European Integration]] | — || — |- !style="background: {{party color|Liberal Democratic Party of Moldova}}; color: white;"| 11 | [[File:Валерий_Стрелец_(10-12-2015).jpg|128x128px|Валерий Стрелец (10-12-2015)]]|| [[Valeriu Streleț]]<br />{{small|(born 1970)}}|| 30 July 2015 || 30 October 2015 || [[Liberal Democratic Party of Moldova|Liberal Democratic Party]]<br />{{small|([[Alliance for European Integration III]])}} |[[Parliament of the Republic of Moldova|Member of Parliament]]|| — || [[Streleț Cabinet|Streleț]]<br />{{small|[[Liberal Democratic Party of Moldova|PLDM]]–[[Democratic Party of Moldova|PDM]]–[[Liberal Party (Moldova)|PL]]}} |- bgcolor=#E6E6AA !style="background: {{party color|Liberal Party (Moldova)}}; color: white;"| — | [[File:Gheorghe_Brega_2016-07-24.jpg|149x149px|Gheorghe Brega 2016-07-24]]|| [[Gheorghe Brega]]<br />{{small|(born 1951)}}<br />{{small|''Acting''}}|| 30 October 2015 || 20 January 2016 || [[Liberal Party (Moldova)|Liberal Party]]<br />{{small|([[Alliance for European Integration III]])}} |[[Cabinet of Moldova|Deputy Prime Minister for Social Issues]]|| — || — |- !style="background: {{party color|Democratic Party of Moldova}}; color: white;"| 12 | [[File:Pavel Filip (11322438465) cropped.jpg|frameless|123x123px]]|| [[Pavel Filip]]<br />{{small|(born 1966)}}|| 20 January 2016 || 8 June 2019 || [[Democratic Party of Moldova|Democratic Party]] |[[Ministry of Informational Technologies and Communication (Moldova)|Minister of Information Technology and Communications]]|| — || [[Filip Cabinet|Filip]]<br /><small>[[Democratic Party of Moldova|PDM]]-[[Liberal Party (Moldova)|PL]]</small> |- !style="background:{{party color|Party of Action and Solidarity}}; color: black;"| 13 | [[File:Meeting of the President of Ukraine with the President of the Republic of Moldova in Kyiv (23) (cropped).jpg|alt=Meeting of the President of Ukraine with the President of the Republic of Moldova in Kyiv (23) (cropped).jpg|frameless|134x134px]]|| [[Maia Sandu]]<br />{{small|(born 1972)}}|| 8 June 2019 || 14 November 2019 || [[Party of Action and Solidarity]] |[[Ministry of Education, Culture and Research (Moldova)|Minister of Education]]|| [[2019 Moldovan parliamentary election|2019]] || [[Sandu Cabinet|Sandu]]<br /><small>[[NOW Platform DA and PAS|ACUM]]-[[Party of Socialists of the Republic of Moldova|PSRM]]</small> |- ! style="background: {{party color|Independent (politician)}};"| 14 | [[File:Ion Chicu (2020-01-31).jpg|133x133px]] | [[Ion Chicu]]<br />{{small|(born 1972)}} | 14 November 2019 | 31 December 2020 | [[Independent politician|Independent]] |[[Ministry of Finance (Moldova)|Minister of Finance]] | — | [[Chicu Cabinet|Chicu]]<br /><small>[[Party of Socialists of the Republic of Moldova|PSRM]]-[[Democratic Party of Moldova|PDM]]</small> |- bgcolor=#E6E6AA !style="background: {{party color|Independent (politician)}}; color:black;"| — | [[File:Aureliu Ciocoi (13-04-2021).jpg|157x157px]] | [[Aureliu Ciocoi]]<br />{{small|(born 1968)}}<br />{{small|''Acting''}} | 31 December 2020 | 6 August 2021 | [[Independent politician|Independent]] |[[Ministry of Foreign Affairs and European Integration of Moldova|Minister of Foreign Affairs and European Integration]]|| — || — |- !style="background:{{party color|Party of Action and Solidarity}}; color: black;"| 15 | [[File:Natalia Gavrilița - jun 2019.jpg|frameless|119x119px]]|| [[Natalia Gavrilița]]<br />{{small|(born 1977)}}|| 6 August 2021 || 16 February 2023 || [[Party of Action and Solidarity]] |[[Ministry of Finance (Moldova)|Minister of Finance]]|| [[2021 Moldovan parliamentary election|2021]] || [[Gavrilița Cabinet|Gavrilița]]<br /><small>[[Party of Action and Solidarity|PAS]]</small> |- !style="background: {{party color|Independent (politician)}};"| 16 | [[File:Dorin Recean (March 2023).jpg|frameless|136x136px]]|| [[Dorin Recean]]<br />{{small|(born 1974)}}|| 16 February 2023 || 1 November 2025 || [[Independent politician|Independent]] |[[Ministry of Internal Affairs (Moldova)|Minister of Internal Affairs]]|| — || [[Recean Cabinet|Recean]]<br /><small>[[Party of Action and Solidarity|PAS]]</small> |- !style="background: {{party color|Independent (politician)}};"| 17 | [[File:Alexandru Munteanu 29.10.2025 (cropped).jpg|frameless|136x136px]]|| '''[[Alexandru Munteanu]]'''<br />{{small|(born 1964)}}|| 1 November 2025 || ''Incumbent'' || [[Independent politician|Independent]] | || [[2025 Moldovan parliamentary election|2025]] || [[Munteanu Cabinet|Munteanu]]<br /><small>[[Party of Action and Solidarity|PAS]]</small> |} bu0g11usbifrau68ueiymn9m9iuy1a0 0 329770 2231827 2230054 2026-10-05T16:23:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231827 wikitext text/x-wiki [[File:Sezen Aksu konseri 2012.jpg|thumb|Si Aksu no'ng 2012]] Si '''Sezen Aksu''' (isinilang bilang '''Fatma Sezen Yıldırım'''; 13 Hulyo 1954) ay isang [[Turko|Turkong]] mang-aawit, tagalikha at manunulat ng awitin. Isa siya sa pinakamatagumpay na mang-aawit na Turko, na nakapagbenta ng higit sa 40 milyong mga album sa buong mundo.<ref>[http://www.cdbaby.com/cd/sezenaksu3 CD Baby] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060502142253/http://www.cdbaby.com/cd/sezenaksu3 |date=2 May 2006}}</ref> Ang kanyang mga palayaw ay kinabibilangan ng "Queen of Turkish Pop"<ref name="6Moons Review">{{cite web|url=http://www.6moons.com/worldmusic/sarki.html|title=6moons.com - world music: Sezen Aksu "Sarki Söylemek Lazim "|website=6moons.com|access-date=22 Hunyo 2019|archive-date=14 Mayo 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514005701/http://www.6moons.com/worldmusic/sarki.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2011/oct/21/sezen-aksu-review|title=Sezen Aksu – review|work=The Guardian|date=21 Oktubre 2011}}</ref> at "''Minik Serçe''" ("Little Sparrow" sa Ingles) Ang impluwensiya ni Aksu sa [[Musika ng Turkiya|Turkong pop]] at [[musikang pandaigdig]] ay nagpatuloy mula nang siya'y mag-umpisa noong taóng 1975, at nadagdagan pa ito sa pamamagitan ng kanyang pagtatangkilik at pakikipagtulungan sa maraming iba pang musikero, kasama na sina [[Yonca Evcimik]], [[Sertab Erener]], [[Şebnem Ferah]], [[Aşkın Nur Yengi]], [[Hande Yener]], [[Yıldız Tilbe]], [[Işın Karaca]], [[Seden Gürel]], [[Harun Kolçak]] at [[Levent Yüksel]].<ref>{{cite web|url=https://en.qantara.de/|title=Qantara.de - Dialogue with the Islamic World|website=En.qantara.de|access-date=22 Hunyo 2019}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.sabah.com.tr/2008/09/25/gny/haber,C2AD682678A44D6983BF661D5C4E4103.html | title = Ferhat Göçer'in Aksu hakkındaki beyanatları | publisher = [[Sabah (newspaper)|Sabah]] | access-date = 3 Setyembre 2008 }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sezen Aksu ay kilala bilang isang matagumpay na manunulat ng awitin. Ang kanyang pagtatrabaho kasama si [[Tarkan]] ay nagbunga ng mga sikat na awitin tulad ng "[[:en:Şımarık|Şımarık]]" at "[[:en:Şıkıdım|Şıkıdım]]" na sumikat sa buong kontinente. Ang kanyang pagsasama sa musika kay [[Goran Bregović]] ay nagpalawak ng kanyang pandaigdigang tagahanga. Noong 2010, pinangalanan siya ng [[NPR]] bilang isa sa "50 Mahusay na Tinig" ng mundo.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=125787999|title=Sezen Aksu: The Voice Of Istanbul|publisher=NPR|date=12 Abril 2010|access-date=25 Mayo 2019}}</ref> == Talambuhay == Isinilang si Sezen Aksu sa [[Sarayköy]], [[Lalawigan ng Denizli|Denizli]], Turkiya. Ang kanyang ama ay isang guro sa matematika.<ref>{{cite web | url = http://www.ensonhaber.com/sezen-aksu-lazin-agababasiyim-2014-06-16.html | title = Sezen Aksu: Laz'ın ağababasıyım | publisher = En Son Haber | date = 16 Hunyo 2014 | access-date = 24 Hunyo 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304123852/http://www.ensonhaber.com/sezen-aksu-lazin-agababasiyim-2014-06-16.html | archive-date = 4 Marso 2016}}</ref> Lumipat ang kanyang pamilya sa [[Bergama]] noong siya ay tatlong taóng gulang at ginugol niya ang kanyang pagkabata at maagang kabataan doon.<ref name="biyografi">{{cite web | url = http://www.biyografi.info/kisi/sezen-aksu | title = Sezen Aksu biyografisi | access-date = 1 Oktubre 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160317100348/http://biyografi.info/kisi/sezen-aksu | archive-date = 17 Marso 2016}}</ref> Ang mga magulang ni Aksu ay pinigilan siyang kumanta dahil nais nilang magkaroon siya ng matatag na propesyon bilang doktor o inhinyero. Dati siyang naghihintay hanggang umalis sila sa bahay at kumakanta sa balkonahe ng pamilya.<ref>{{cite news|last=Grant|first=Neva|title=Sezen Aksu: The Voice Of Istanbul|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=125787999|access-date=24 Mayo 2011|newspaper=[[Morning Edition]]([[50 great voices]])|date=12 Abril 2010}}</ref> Pagkatapos ng hayskul, nagsimula siyang mag-aral sa lokal na institusyong pang-agrikultura, ngunit huminto sa kolehiyo upang magtuon ng pansin sa musika. Kasama ang kanyang malapit na kaibigan na si [[Ajda Pekkan]], si Aksu ay kinikilala sa paglatag ng pundasyon ng musikang pop sa Turkiya noong dekada 1970.<ref>Ang ekspresibong teknika sa pagkanta ni Aksu, natatanging istilo ng pagsusulat ng kanta, at masaganang produksyon ay pawang mahahalagang bahagi ng kanyang tagumpay at sa pag-unlad ng kakaibang tunog ng Turkong pop. Maraming musikero—halimbawa, si [[Alexander Hacke]] at ilang mga artistang kinapanayam niya para sa dokumentaryong ''[[:en:Crossing the Bridge: The Sound of Istanbul|Crossing the Bridge: The Sound of Istanbul]]''—ang kumilala sa malawak na impluwensya ni Sezen Aksu.</ref> Ang kanyang boses ay kumalat din sa [[Balkanikong Tangway|Balkan]]<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2009/jul/24/goran-bregovic-album-reviewed|title=Goran Bregovic: Welcome to Bregovic|date=21 Hulyo 2009|work=The Guardian}}</ref> at sa [[Gresya]]. <ref>Sa paglipat ng mga Griyego mula sa Turkiya noong dekada sitenta, marami ang nagdala ng kanilang panlasa sa musika, kasama na ang musika ni Aksu sa Gresya; kinikilala ng mga musikong Griyego na sina Haris Alexiou at Giorgos Dalaras ang kanyang impluwensya.</ref> Si Aksu ay nagtungo rin sa Europa at Estados Unidos upang masuri nang malalim ng mga kritiko.<ref>{{cite web|url=http://www.sezenaksu.com.tr/tr/press_clippings/foreign?year1=2000&year2=2004|title=Sezen Aksu|date=19 June 2002|work=[[The Guardian]]}}</ref> Siya ay naging tagapagtaguyod ng iba't ibang mga adhikain, kabilang ang suporta para sa repormang konstitusyonal, karapatan ng mga minoridad, karapatan ng kababaihan, kapaligiran, at reporma sa edukasyon sa kanyang bansa.<ref name="6Moons Review"/> Si Aksu ay ikinasal at hiwalay na apat na beses, ngunit pinanatili ang pangalan mula sa kanyang ikalawang kasal kay Ali Engin Aksu, isang doktor sa [[heolohiya]] na kasalukuyang naninirahan sa Kanada. Siya'y may anak na lalaki kay Sinan Özer na may pangalang Mithat Can, na isa ring pangunahing bokalista ng bandang ''Pist'on''. == Karera == {{Expand section|date=Hulyo 2024}} {{Kinukumpuni}} == Aktibismo == [[File:Sezen Aksu Bust.jpg|thumb|upright|Eskultura ni Sezen Aksu sa Akat Artists' Park.]] Si Aksu ay kilala sa kanyang malasakit sa mga isyung panlipunan at kaganapan. Noong 2009, sinuportahan niya ang [[:en:Democratic initiative|demokratikong inisyatiba]] ni [[Recep Tayyip Erdoğan]] at ang [[:en:2013–2015 PKK–Turkey peace process|proseso ng kapayapaan]] sa kanyang bansa.<ref>{{cite news|url=http://www.todayszaman.com/national_renowned-singer-aksu-deplores-ongoing-bloodshed-calls-for-end-to-kurdish-issue_250792.html|title=Renowned singer Aksu deplores ongoing bloodshed, calls for end to Kurdish issue|date=18 Hulyo 2011|work=[[Today's Zaman]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151221083712/http://www.todayszaman.com/national_renowned-singer-aksu-deplores-ongoing-bloodshed-calls-for-end-to-kurdish-issue_250792.html|archive-date=21 Disyembre 2015}}</ref> Dahil dito, inangkin ng isang mamamahayag na si [[Hikmet Çetinkaya]] na ang ama ni Aksu ay tagasuporta ng [[kilusang Nur]].<ref>[http://www.sabah.com.tr/Gundem/2009/08/19/sezen_aksudan_basbakana_acilim_telefonu/ Sezen Aksu'dan Başbakan'a açılım telefonu] Sabah newspaper</ref><ref>[http://www.haber7.com/haber/20090819/Sezen-Aksudan-Erdogana-tam-destek.php/ Sezen Aksu'dan Erdoğan'a tam destek] Haber 7 news</ref> Habang may ilang artista ang sumuporta kay Aksu, mayroon ding naghayag na hindi makatuwiran ang kanyang mga kilos. Noong 2012, isinulat ni Aksu ang awiting "Tanrının Gözyaşları" (Luha ng Diyos) bilang pag-alala sa mga sundalong namatay sa [[:en:Kurdistan Workers' Party insurgency|labanang Kurdo–Turko]].<ref>{{cite web | url = http://www.acunn.com/haber/sezen-aksu-sehitler-icin-yazdi/36938 | title = Sezen Aksu Şehitler İçin Yazdı... | date = 7 Setyembre 2012 | access-date = 4 Abril 2014 | work = Acunn | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304133439/http://www.acunn.com/haber/sezen-aksu-sehitler-icin-yazdi/36938 | archive-date = 4 Marso 2016}}</ref><ref>[http://www.ensonhaber.com/gundem/112630/sezen-aksudan-operasyon-karsiti-siir.html/ Sezen Aksu'dan operasyon karşıtı şiir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080610172337/http://www.ensonhaber.com/Gundem/112630/Sezen-Aksudan-operasyon-karsiti-siir.html |date=2008-06-10 }} {{Cite web |url=http://www.ensonhaber.com/Gundem/112630/Sezen-Aksudan-operasyon-karsiti-siir.html |title=Archive copy |access-date=2024-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610172337/http://www.ensonhaber.com/Gundem/112630/Sezen-Aksudan-operasyon-karsiti-siir.html |archive-date=2008-06-10 |url-status=dead}} En Son Haber</ref> Tungkol sa mga kabataan na lumahok sa mga unang araw ng [[:en:Gezi Park protests|protesta sa Gezi Park]] noong taóng 2013, sinabi niya: "Ito ang kauna-unahang rebolusyon ng kabataan sa mundo. Nagpadala sila ng napakahalagang mensahe, at ang katauhan roon, pati na ang mga nagpoprotesta sa daan, ay nagpapahayag ng kanilang mga saloobin sa isang kakaibang paraan."<ref>{{cite web | url = http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/23446588.asp | title = Sezen Aksu'dan Başbakan'a mesaj | date = 7 Hunyo 2013 | access-date = 4 Abril 2013 | work = Hürriyet | archive-url = https://web.archive.org/web/20150215220116/http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/23446588.asp | archive-date = 15 Pebrero 2015}}</ref> Noong 2014, muling binigyang-pugay niya ang mga kabataan na lumahok sa mga protesta sa pamamagitan ng kanyang bagong awitin na "Yeni ve Yeni Kalanlar."<ref>{{cite web | url = http://www.sezenaksu.com.tr/Tr/Duyuru/Detay/8674 | title = Sosyal medyadaki tartışmalara yönelik önemli düzeltme… | publisher = Sezen Aksu Official Website | access-date = 30 Agosto 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150215230610/http://www.sezenaksu.com.tr/Tr/Duyuru/Detay/8674 | archive-date = 15 Agosto 2015}}</ref> Si Aksu ay masigasig na lumalaban sa mga isyu tulad ng [[misohinya]], [[mangmang|kakulangan sa edukasyon]], [[diskriminasyon]], [[paghahari-harian|pambubulas]], at [[homophobia]]. Ayon sa magasing pang-LGBT na ''[[:en:KAOS GL|KAOS GL]]'', siya ay isang mahalagang "[[gay icon]]," at tinanggap ng komunidad LGBT ng Turkiya bilang isang kinatawan ng [[kalinangang tanyag]].<ref name="Milliyet"/> Noong 2002, kasama sina [[Ajda Pekkan]] at [[Seyyal Taner]], si Aksu ay itinanghal bilang isa sa mga gay icon na hinahangaan ng mga LGBT sa Turkiya sa aklat na ''Eşcinsel Erkekler'' ni Murat Hocaoğlu.<ref name="Milliyet"/> Sa isang surbey na isinagawa ng ''KAOS GL'',<ref>"Kaos GL Dergi" Issue: 96, Page: 6-9, [http://www.kaosgldergi.com/dosyasayfa.php?id=2272 Kaos GL Türkiye’nin ’gey ikonu’nu seçiyor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306011314/http://www.kaosgldergi.com/dosyasayfa.php?id=2272 |date=2016-03-06 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.hurriyet.com.tr/magazin/anasayfa/7684285.asp?gid=222&sz=29890 | title = Yeni gay ikonu | author = Mevlüt Tezel | access-date = 5 Enero 2013 | work = Hürriyet | date = 15 Nobyembre 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140107035012/http://www.hurriyet.com.tr/magazin/anasayfa/7684285.asp?gid=222&sz=29890 | archive-date = 7 Enero 2014}}</ref> siya ang napili bilang isa sa mga paboritong ''gay icon'' ng mga kalahok. Pinuri si Aksu ng komunidad LGBT sa Turkiya<ref name="Milliyet">{{cite web | url = http://www.milliyet.com.tr/2002/09/17/cumartesi/cum04.html | title = Gay'ler hangi şarkıcıları sever? | date = 17 Setyembre 2002 | author = Semra Kardeşoğlu | access-date = 6 Enero 2013 | work = Milliyet | archive-url = https://web.archive.org/web/20160306135512/http://www.milliyet.com.tr/2002/09/17/cumartesi/cum04.html | archive-date = 6 Marso 2016}}</ref> at aktibo siyang tumutulong at sumusuporta sa mga LGBT sa pamamagitan ng mga gawain sa kawanggawa.<ref name="Milliyet"/><ref name="Metrosfer">{{cite web | url = http://metrosfer.com/sezen-aksu-escinsellere-mektup-gonderdi/ | access-date = 15 Enero 2016 | title = Sezen Aksu'dan Gezi'ye ve eşcinsellere inadına destek! | publisher = metrosfer.com | date = 10 Agosto 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141023110136/http://metrosfer.com/sezen-aksu-escinsellere-mektup-gonderdi/ | archive-date = 23 Oktubre 2014}}</ref> Noong 2008, sinuportahan niya ang samahang LGBT na [[:en:Lambdaistanbul|Lambdaistanbul]], na ipinasara ng isang desisyon ng hukuman dahil sa "paglabag nito sa pangkalahatang moralidad."<ref>{{cite web | url = http://www.magazinhaberi.com/magazin-haberleri/38125/sezenden-escinsellere-destek | title = Sezen'den Eşcinsellere Destek | date = 15 Hulyo 2008 | access-date = 4 Abril 2013 | work = Magazinhaberi | archive-date = 13 Mayo 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140513012606/http://www.magazinhaberi.com/magazin-haberleri/38125/sezenden-escinsellere-destek | url-status = dead }}</ref> Noong 2013, nakipagtanghal si Aksu kasama ang [[transsexual|transekswal]] na aktres na si [[Ayta Sözeri]] sa entablado.<ref name="Metrosfer"/> Pagkatapos nito, ipinakita ang isang malaking [[Bahagharing Watawat|bahagharing watawat]] na sumasagisag sa kilusang LGBT na itinanghal, na naging kauna-unahang pagkakataon ng isang Turkong mang-aawit na nagbigay ng pampublikong suporta para sa komunidad LGBT sa entablado.<ref>{{cite web | title = 'Tarkan ve Ajda olunca tamam, bana gelince tutum değişiyor!' | url = http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23781723.asp | date = 22 Hulyo 2013 | author = Onur Baştürk | access-date = 5 Enero 2013 | work = Hürriyet | archive-url = https://web.archive.org/web/20141226183152/http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23781723.asp | archive-date = 26 Disyembre 2014}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.kaosgl.com/sayfa.php?id=14541 | title = İsmail Alacaoğlu | date = 20 Hulyo 2013 | access-date = 15 Mayo 2014 | work = Kaos GL | archive-url = https://web.archive.org/web/20151129235338/http://www.kaosgl.com/sayfa.php?id=14541 | archive-date = 29 Nobyembre 2015}}</ref> Noong 2013, naglabas siya ng pahayag sa kanyang opisyal na websayt<ref>{{cite news|url=http://www.hurriyet.com.tr/kultur-sanat/haber/21672752.asp|title=Sezen Aksu'dan mektup var|date=11 Oktubre 2012|access-date=6 Enero 2014|work=Hürriyet|archive-url=https://web.archive.org/web/20140107035608/http://www.hurriyet.com.tr/kultur-sanat/haber/21672752.asp|archive-date=7 Enero 2014|url-status=dead}}</ref> bilang suporta sa SPOD (''Social Policy Gender Identity and Sexual Orientation Studies Association'') sa kanilang unang anibersaryo.<ref>{{cite web|url=http://www.radikal.com.tr/kultur/40_yillik_nasihat_sarki_soylemek_lazim-1415880/|title=40 yıllık nasihat: Şarkı söylemek lazım|website=Radikal.com.tr|access-date=22 Hunyo 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.marksist.org/haberler/8560-sezen-aksudan-lgbt-bireylerin-mucadelesine-destek-mesaji|title=Sezen Aksu'dan LGBT bireylerin mücadelesine destek mesajı|date=11 Oktubre 2012|access-date=15 Mayo 2014|work=Marksist|archive-date=17 Mayo 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517121854/http://www.marksist.org/haberler/8560-sezen-aksudan-lgbt-bireylerin-mucadelesine-destek-mesaji|url-status=dead}}</ref> Sa kanyang pahayag, binanggit niya si Mesut Şaban Okan, na tinaguriang "İrem", na naging biktima ng ''hate crime'' sa [[Lalawigan ng Bursa|Bursa]] noong 2010. Pinaalala niya ang sinabi ni Melek Okan tungkol sa pagkamatay ng kanyang anak, na nagsabing "Wala silang mahanap na lugar para sa aking anak kahit saan sa mundo!"<ref>{{cite news|url=http://www.posta.com.tr/turkiye/HaberDetay/_Irem_in_annesinden_aci_sozler.htm?ArticleID=52935|title='İrem'in annesinden acı sözler|date=9 Disyembre 2010|access-date=15 Mayo 2014|work=Posta}}</ref> Pinag-usapan ni Aksu ang [[karahasan laban sa mga LGBT]] at idinagdag niyang lalabanan niya ang karahasan at diskriminasyon. {{blockquote|"'Wala silang mahanap na lugar para sa aking anak kahit saan sa mundo...' Maaari bang may pangungusap na kasing-simple, malalim, at masakit? Ang ganitong mga salita ay karaniwang nagmumula sa isang ina o ama. Hanggang kaya pa akong huminga, lalaban ako sa diskriminasyon, sa pagtrato sa iba bilang iba, at sa walang awa nilang pananakit sa mga hindi nila kauri; kakampihan ko ang mga tinanggalan ng karapatan na mabuhay. Buo ang puso't pag-asa..."|Sezen Aksu (ika-11 ng Oktubre 2012)<ref>{{cite news|url=http://www.sezenaksu.com.tr/Tr/Sezenden/Detay/8447|title=Sezen Aksu'dan LGBT'lere mektup var...|date=19 Oktubre 2013|access-date=6 Enero 2014|work=Sezen Aksu official website}}</ref>}} Ang ''266854 Sezenaksu'', isang [[asteroyd]] na natuklasan noong taóng 2009, ay ipinangalan sa mang-aawit na 'to.<ref>{{cite news |url=http://www.haberturk.com/dunya/haber/1376052-jean-claude-merlin-266854-sezenaksunun-hikyesini-anlatti |title=Jean Claude Merlin '266854 Sezenaksu'nun hikâyesini anlattı |work=Haberturk |date=2 Pebrero 2017 |access-date=7 Pebrero 2017}}</ref> == Pansariling buhay == [[File:House of Sezen Aksu (cropped).jpg|thumb|Ang malaking bahay ni Aksu sa [[Kanlıca]], [[Beykoz]]]] Si Sezen Aksu ay ikinasal kay Hasan Yüksektepe sa murang edad, at sila ay naghiwalay agad pagkatapos. Sa simula ng kanyang propesyonal na buhay, pinakasalan niya si Ali Engin Aksu, na ang apelyido ay kanyang ginamit at patuloy na ginamit. Noong ika-10 ng Hulyo 1981, ikinasal si Sezen Aksu kay Sinan Özer habang siya'y buntis sa kanilang anak. Naghiwalay ang mag-asawa noong taóng 1983. Ang kanyang kasal kay Ahmet Utlu, isang mamamahayag, noong taóng 1993 ay naging maikli rin at natapos sa diborsyo.<ref>{{cite web | url = http://www.aksam.com.tr/guncel/sezen-aksunun-yeni-aski--136968h/haber-136968 | title = Sezen Aksu'nun yeni aşkı | date = 5 Setyembre 2012 | access-date = 28 May 2014 | work = Akşam | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304192253/http://www.aksam.com.tr/guncel/sezen-aksunun-yeni-aski--136968h/haber-136968 | archive-date = 4 Marso 2016}}</ref> Noong unang bahagi ng taóng 1992, nagsimula si Aksu ng isang propesyonal na pakikipagtulungan kay [[Uzay Heparı]], na siyang nag-prodyus at tagapag-ayos ng kaniyang album na ''[[Deli Kızın Türküsü]]'' noong 1993.<ref>{{cite web | url = http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/18619398.asp | title = Ortada masum bir sevişme var | author = Onur Baştürk | date = 1 Setyembre 2011 | access-date = 28 Mayo 2014 | work = Hürriyet | archive-url = https://web.archive.org/web/20151007140158/http://www.hurriyet.com.tr:80/magazin/magazinhatti/18619398.asp | archive-date = 7 Oktubre 2015}}</ref><ref>{{cite web | url = http://rehber.uzmantv.com/sezen-aksu-ile-yildiz-tilbe-dargin-mi | title = Sezen Aksu ile Yıldız Tilbe dargın mı? | access-date = 28 Mayo 2014 | work = Uzman TV | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304094047/http://rehber.uzmantv.com/sezen-aksu-ile-yildiz-tilbe-dargin-mi | archive-date = 4 Marso 2016}}</ref> Nagpatuloy ang kolaborasyon hanggang sa biglaang aksidente ni Heparı noong 1994,<ref>{{cite web |last1=Com.TR |first1=NTV |title=Who was Uzay Heparı, and when did he die? |url=https://www.ntv.com.tr/n-life/kultur-ve-sanat/uzay-hepari-kimdir-ne-zaman-oldu,gOCWUXtI_UiKQvH3Z6Ro3g |access-date=15 Enero2026}}</ref> na nagwakas sa kanilang malikhaing pagsasama. Sa paglipas ng panahon, ang pagkakaibigan ni Aksu kay Heparı ay naging maigting at napuno ng hidwaan dulot ng mga suliranin sa produksiyon at pag-iiskedyul. Ang mga tensiyon ay lalo pang pinaalab ng kaniyang tunggalian kay [[Yıldız Tilbe]], na napaulat ding may alitan kay Aksu. Bunga nito, itinigil ang mga ''recording session'' kasama si Heparı, sapagkat nahaharap din siya sa mga suliranin sa iskedyul habang ginagampanan ang tungkulin bilang prodyuser. Maraming midya ang nag-ulat na si Aksu ay nababagabag at nayayamot sa patuloy na paghahambing. Kalaunan, noong 1995 at 2005, mistulang sumagot sina Aksu at Tilbe sa isa't isa sa pamamagitan ng mga ''diss track'' na tumutukoy sa kanilang masalimuot na ugnayan kay Heparı. Ang "Onu Alma Beni Al" ni Aksu ay inilabas no'ng taóng 1995 mula sa kaniyang album na ''[[:en:Işık Doğudan Yükselir|Işık Doğudan Yükselir]]'', samantalang inilabas naman ni Tilbe ang "Ey" no'ng 2005 mula sa kaniyang album na ''[[:en:Papatya Baharı|Papatya Baharı]]''. Ang mga awiting ito ay lalong nagpaigting sa mga paghahambing, at ang mga mamamahayag ay nagsimulang tingnan ang pangyayari bilang isa sa mga pinakatanyag at pinakakontrobersiyal na pagtatalo sa kasaysayan ng musikong pop ng Turkiya.<ref>{{cite web |last1=Com.tr |first1=Miliyet |title=The feud between Yıldız Tilbe and Sezen Aksu should now be erased from our memories. |url=https://www.milliyet.com.tr/molatik/galeri/yildiz-tilbe-ve-sezen-aksu-kavgasi-artik-hafizamizdan-da-silinmeli-83479/2 |publisher=Mayk Şişman |access-date=15 Enero 2026}}</ref> Noong 2019, nagkaayos sina Aksu at Tilbe at nanatiling magkaibigan, na nagtapos sa kanilang alitan.<ref>{{cite web |last1=Gazetesi |first1=Cumhuriyet |title=Yıldız Tilbe ile Sezen Aksu'dan ortak şarkı |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/yildiz-tilbe-ile-sezen-aksudan-ortak-sarki-1227045 |access-date=15 Enero 2026}}</ref> == Diskograpiya == {{main article|Diskograpiya ni Sezen Aksu}} ===''Studio album''=== {{columns-list|colwidth=30em| *1977: ''Allahaısmarladık'' *1978: ''Serçe'' *1980: ''Sevgilerimle'' *1981: ''Ağlamak Güzeldir'' *1982: ''Firuze'' *1984: ''Sen Ağlama'' *1986: ''Git'' *1988: ''Sezen Aksu'88'' *1989: ''Sezen Aksu Söylüyor'' *1991: ''Gülümse'' *1993: ''Deli Kızın Türküsü'' *1995: ''Işık Doğudan Yükselir'' (Ex Oriente Lux - Light Rises From the East)<ref>Simon Broughton, Mark Ellingham, Richard Trillo ''World Music: Africa, Europe and the Middle East '' 1858286352 1999 p.410 "Ang paglabas ng album na ito ay naging pangunahing balita sa Turkiya. Sa kabila ng kasikatan nito, kapansin-pansin ang CD na ito, mula sa matinding simula gamit ang orkestra (na pinagtulungan kasama si Onno Tunç), hanggang sa masining at payak na estilo na sumasalamin sa lahat ng kanyang mga pinakabagong gawa." </ref> *1996: ''Düş Bahçeleri'' *1997: ''Düğün ve Cenaze'' *1998: ''Adı Bende Saklı'' *2000: ''Deliveren'' *2002: ''Şarkı Söylemek Lazım'' *2003: ''Yaz Bitmeden'' *2005: ''Bahane'' *2005: ''Kardelen'' *2008: ''Deniz Yıldızı'' *2009: ''Yürüyorum Düş Bahçeleri'nde...'' *2011: ''Öptüm'' *2017: ''Biraz Pop Biraz Sezen'' *2018: ''Demo'' *2022: ''Demo 2'' }} == Pilmograpiya == *''Minik Serçe'' (The Little Sparrow) – (1979) *''Büyük Yalnızlık'' (Great Solitude) – (1990) *''Crossing The Bridge: The Sound of Istanbul'' – (2005) *''The Ottoman Republic'' – (2008) == Musikal == * ''Sezen Aksu Aile Gazinosu'' (Sezen Aksu Family Music Hall) – (1982) * ''Sezen Aksu Söylüyor Müzlikali'' — (1985) * ''Bin Yıl Önce Bin Yıl Sonra'' (1000 Years Before, 1000 Years Later) – (1986) == Aklatan == * ''Eksik Şiir'' (The Missing Poem) (Unang isyu: 9 Setyembre 2006 - Pangalawang isyu: 11 Mayo 2007) * ''Eksik Şiir İkinci Kitap'' (The Missing Poem, Book Two) (Nobyembre 2016) == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga kawing panlabas == * {{Official website|http://www.sezenaksu.com.tr/}} * {{IMDb name|id=0015574|name=Sezen Aksu}} * [https://www.theguardian.com/reviews/story/0%2C3604%2C740022%2C00.html Sezen Aksu] (19 Hunyo 2002). ''[[The Guardian]]''. * [http://www.sezenaksu.com.tr/tr/Diskografi Seze Aksu discography] (sa wikang Turko) [[Kategorya:Ipinanganak noong 1954]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Turkiya]] [[Kategorya:Mga Turko]] 6ehnsgv1cfwjfnagnkfwnl9ejyrd55v 0 329866 2231836 2165945 2026-10-05T21:52:51Z Allyriana000 119761 2231836 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=Krishnah Gravidez (cropped).jpg|caption=Si Gravidez noong 2026|name=Krishnah Marie Gravidez|title=Miss Baguio 2022|competitions={{Ubl|[[Miss Universe Philippines 2023]]|(Top 5)|[[Miss World Philippines 2024]]|(Winner)}}|birth_place=[[Santiago, Ilocos Sur|Santiago]], [[Ilocos Sur]], Philippines|birth_date={{birth date and age|2000|10|11}}}} Si '''Krishnah Marie Estacio Gravidez''' (ipinanganak noong 11 Oktubre 2000) ay isang Filipino beauty pageant titleholder na kinoronahang Miss World Philippines 2024, Kinatawan ni Gravidez ang [[Pilipinas]] sa [[Miss World 2024]], kung saan nagtapos siya bilang isang pinalista sa Top 8, at hinirang bilang Miss World Asia.<ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=19 Hulyo 2024 |title=Baguio's Krishnah Marie Gravidez is Miss World Philippines 2024 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/baguio-krishnah-gravidez-winner-miss-world-philippines-2024/ |access-date=10 Hulyo 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Dating kinatawan ni Gravidez ang Baguio sa [[Miss Universe Philippines 2023]]. Nagtapos siya bilang pinalista, at itinalaga siya bilang kinatawan ng bansa sa Miss Charm 2024 pageant bago umatras sa kompetisyon pagkatapos ng mahigit isang taon ng kaniyang pagluklok. == Maagang buhay at edukasyon == Ipinanganak si Gravidez noong 11 Oktubre 2000, sa [[Santiago, Ilocos Sur|Santiago]], [[Ilocos Sur]]. Ang kaniyang pangalan na ''Krishnah'' ay ibinagay ng kaniyang ama sa kaniya, na hango sa "Kristo" (Hesukristo) at "Noah" ([[Arko ni Noe]]). Nag-aral siya ng ''industrial engineering'' sa [[Pamantasang San Luis|Saint Louis University]] sa [[Baguio]] bago nagtapos ng degree sa ''civil engineering'' sa [[Unibersidad ng Hilagang Pilipinas|University of Northern Philippines]] sa [[Vigan]]. Sa isang panayam sa variety show ''[[Wowowin|na Wowowin]]'' noong 2019, sinabi ni Gravidez na ginagamit niya ang mga ''cash incentives'' na kinikita niya mula sa paglahok sa mga ''pageant'' para tustusan ang kanyang pag-aaral. <ref name=":0">{{Cite web |title=10 things to know about Miss Charm Philippines 2024 Krishnah Marie Gravidez |url=https://www.pep.ph/peptionary/173333/krishnah-gravidez-a5128-20230517-lfrm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610145310/https://www.pep.ph/peptionary/173333/krishnah-gravidez-a5128-20230517-lfrm |archive-date=2023-06-10 |access-date=2023-07-02 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2000]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] 8w9flgf9fc3no2sxfh3vbft088fu3qz 0 331602 2232030 2139430 2026-10-06T06:59:39Z Robertogamerxxx 65040 /* Kasaysayan */ Senate TV ang pumalit kay DWAN TV sa DTT. 2232030 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWAN | logo = DWAN1206 IBCRadio.png | logo_size = 200px | city = [[Lungsod Quezon]] | area = [[Kalakhang Maynila]] at mga karatig na lugar | branding = DWAN 1206 | airdate = 1973 | frequency = 1206 kHz | format = [[News]], [[:en:Talk radio|Talk]], [[Music]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | former_frequencies = 1160 kHz (1973–1978) | former_callsigns = DWWA (1973–1984) | former_names = {{ubl|DWWA (1973–1984)|D' Wan (1984–1986, 1996–2004)|IBC Broadkast Patrol (1986–1990)|Islands Galing Broadkaster (1990–1992)|MMDA Traffic Radio (2007–2010)}} | callsign_meaning = '''D'''–'''WAN''' <small>(pronounced "the one")</small> | sister_stations = [[DZTV-TV]] ([[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC]]) | owner = [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] | webcast = {{url|www.radio-addict.com/en/stream-EV6EQ5WtMFweqdFrELazij/listen-DWAN-IBC-Radio-1206-AM|Live Stream}} | website = }} Ang '''DWAN''' (1206 [[:en:AM broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa IBC Compound, Lot 3-B, Capitol Hills Drive cor. Zuzuarregui Street, Brgy. Matandang Balara, Diliman, [[Lungsod Quezon]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Marulas, [[Valenzuela]] . == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong 1973 ng [[Banahaw Broadcasting Corporation]], isang kumpanyang pag - aari ng kaalyado ng Pangulong Marcoa na si [[Roberto Benedicto]]. Nasa 1160 kHz ang talapihitang ito at nasa ilalim ito ng call letters na '''DWWA'''. Noong Nobyembre 1978, lumipat ang talapihitan nito sa 1206 kHz. Noong 1984, nagpalit ito ng call letters sa '''DWAN'''. Nang mabuwag ang BBC pagkatapos ng [[Rebolusyong EDSA ng 1986|1986 EDSA Revolution]], inilipat ang pagmamay-ari ng DWAN sa [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] at muli ito inilunsad bilang IBC Broadkast Patrol. Lumipat ito sa Broadcast City. Kabilang sa mga personalidad nito nung panahong ito ay sina Tita Betty Mendez, Henry Jones Ragas, [[Susan Enriquez]] at Friendly Nicky. Noong Nobyembre 25, 1996, muling inilunsad ang DWAN sa ilalim ng pamamahala ng Asia Pacific News and Features na pinagmamay-ari ni Bubby Dacer. Kabilang sa mga personalidad nito ay sina Rod Navarro, Cesar Chavez, John Susi at Pol Velasco. Nawala ito sa ere noong 2004.<ref>{{Cite web |date=November 22, 1996 |title=DWAN Back on Air |url=https://news.google.com/newspapers?id=XJVOAAAAIBAJ&sjid=ywoEAAAAIBAJ&pg=6550%2C3241872 |access-date=September 25, 2022 |publisher=Philippine Manila Standard Publishing |pages=39 |via=Google News}}</ref> Noong Setyembre 24, 2007, bumalik ito sa ere bilang '''MMDA Traffic Radio''' sa ilalim ng pamamahala ng [[Pangasiwaan sa Pagpapaunlad ng Kalakhang Maynila|Metropolitan Manila Development Authority]]. Lumipat ito sa Communications and Command Center ng ahensya sa EDSA corner Orense Street sa [[Makati]]. Nagsilbi itong himpilan ng impormasyon ng mga manlalakbay, kung saan nagbigay ito ng update sa trapiko, mga paalala sa pampublikong serbisyo at mga programa tungkol sa turismo ng mga lungsod at bayan sa [[Kalakhang Maynila]]. Kalaunan naka-simulcast ang ilan sa mga programa nito sa cable television sa pamamagitan ng MMDA TV. Sa kabila ng pamamahala ng MMDA, may sarili din itong mga personalidad, kagaya nina Barr Samson, Ben Paypon, Hero Robregado at Gani Oro sa mga unang buwan nito.<ref>{{Cite web |date=February 25, 2008 |title=Sun.Star: MMDA chief to be sued for dismissal of radio announcers |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/82063/sun-star-mmda-chief-to-be-sued-for-dismissal-of-radio-announcers/story/ |access-date=July 6, 2024 |website=[[GMA News]] and Sun Star}}</ref> Noong Hulyo 13, 2010, nawala ito sa ere dahil sa [[:en:Typhoon Conson (2010)|Bagyong Basyang]], ngunit bumalik ito sa ere pagkatapos ng isang linggo. Gayunpaman, noong Agosto 17, 2010, tuluyang pinahinto ng MMDA ang mga operasyon ng MMDA Traffic Radio at MMDA TV bilang bahagi ng mga hakbang sa pagtitipid. Isang milyon ang gastos ng MMDA sa mga operasyon nito bawat buwan.<ref>{{Cite web |title=Inquirer.net, MMDA stops radio, TV operations |url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/metro/view/20100817-287317/MMDA-stops-radio-TV-operations |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820022258/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/metro/view/20100817-287317/MMDA-stops-radio-TV-operations |archive-date=2010-08-20 |access-date=2010-08-17}}</ref> Noong Enero 18, 2024, inihayag ng IBC ang mga plano nitong buhayin ang himpilang ito. Bumalik ito sa ere noong Hunyo 20, at opisyal itong inilunsad noong Hulyo 1.<ref>{{Cite web |last=Velasco |first=Bill |date=1 June 2024 |title=DWAN returns |url=https://www.philstar.com/sports/2024/06/01/2359539/dwan-returns |access-date=1 June 2024 |website=Philstar.com |publisher=Philstar Global Corp.}}</ref> Pagkalipas ng dalawang araw, idinagdag ang TeleRadyo feed nito bilang digital subchannel ng IBC, hanggang sa Oktubre 1, 2026, para ipalitan kay Senate TV. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Metro Manila Radio}} [[Kategorya:Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Maynila]] p8dknbuhwkoe18gz8dhei9sq4t71d6i 0 339083 2231837 2222009 2026-10-05T21:59:09Z Allyriana000 119761 2231837 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Asia Rose Simpson|image=Asia Rose Simpson (2026).jpg|image_size=|caption=si Simpson noong 2026|birth_name=Asia Rose Simpson|title={{Ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023|[[Miss World Philippines 2026]]}}|competitions={{ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023<br>(Nagwagi)|[[Miss Teen USA 2023]]<br>(Walang pagkakalagay)|(Miss Congeniality)|[[Miss World Philippines 2026]]<br>(Nagwagi)|(Beauty With A Purpose)|[[Miss World 2026]]<br>({{abbr|TBD|To be determined}})}}|birth_date=|education=|birth_place=[[Hobbs, New Mexico]], Estados Unidos|occupation=|height=|eye_color=|hair_color=Kayumanggi}} Si '''Asia Rose Simpson''' (ipinanganak noong 2007 o 2008) ay isang Pilipino-Amerikanong modelo, mananayaw at beauty pageant titleholder na kinoronahan bilang [[Miss World Philippines 2026]]. Siya ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]]. Si Simpson ay nakoronahan din bilang Mss New Mexico Teen USA noong 2023, at naging hinirang bilang Miss Congeniality sa Miss Teen USA 2023. == Maagang buhay at karera == Ipinanganak si Simpson sa Hobbs, New Mexico, Estados Unidos, sa isang pamilya ng mga mananayaw at misyonerong Kristiyano.<ref name=":4">{{Cite web |last=Jusay |first=Annalyn S. |date=4 Pebrero 2026 |title=Christian missionary Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://mb.com.ph//2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en |archive-date=4 Pebrero 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204162738/https://mb.com.ph/2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |url-status=dead }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=4 Pebrero 2026 |title=Who is Asia Rose Simpson? 5 things about the new Miss World Philippines |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/975286/who-is-asia-rose-simpson-5-things-about-the-new-miss-world-philippines/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Get to know Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |url=https://entertainment.inquirer.net/651610/get-to-know-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Ang kanyang ama ay si Joseph Simpson, na isang Pilipino, at ang kaniyang ina ay si Brittany Banks, na isang Amerikano. Bilang mga misyonero, madalas maglakbay ang kaniyang pamilya noong bata pa siya.<ref name=":4" /> Dumating siya sa Pilipinas noong siya ay anim na buwan sa [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]], kung saan siya lumaki.'''<ref name=":0">{{Cite web |last=Roque |first=Nika |date=4 Pebrero 2026 |title=Quezon City's Asia Rose Simpson is Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/975221/quezon-city-s-asia-rose-simpson-is-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>''' Kalaunan ay nanirahan ang kaniyang pamilya sa [[Maynila]] at pagkatapos ay [[Lungsod Quezon|sa Lungsod Quezon]].<ref name=":4" /> Si Simpson ay nag-aral sa bahay.<ref>{{Cite news |last=Martinez |first=Lance Joseph |date=5 Pebrero 2026 |title=10 Things About the Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://metro.style/people/2026/2/5/10-things-about-the-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson-0715 |access-date=12 Agosto 2026}}</ref> Sa edad na tatlo, sinimulan siyang turuan ng kanyang ama kung paano sumayaw. <ref name=":3"/> Noong 2016, lumabas siya sa [[Pilipinas Got Talent (season 5)|ikalimang season]] ng ''[[Pilipinas Got Talent]]'' kasama ang kanyang ama at mga kapatid bilang bahagi ng akrobatika na The Simpson Tribe, na kwalipikado para sa pagpapatalsik ng mga hurado ngunit hindi na nakapasok pa. <ref name=":2">{{Cite web |last=Uson |first=Melanie |title=Get to know Asia Rose Simpson, the newly crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://philstarlife.com/celebrity/685455-get-to-know-asia-rose-simpson-the-newly-crowned-miss-world-philippines-2026?page=4 |access-date=2026-02-03 |website=Philstar Life}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Teen USA 2023 === Bilang kinatawan ng Hobbs, nanalo si Simpson bilang Miss New Mexico Teen USA 2023, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Teen USA 2023. <ref>{{Cite web |date=2023-06-07 |title=Hobbs native named 2023 Miss New Mexico Teen USA |url=https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608000537/https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |archive-date=2023-06-08 |access-date=2026-02-03 |website=newswest9.com |language=en-US}}</ref> Sa kompetsiyon, napanalunan niya ang Miss Congeniality award ngunit hindi nakapasok sa semifinals. Ang nagwagi ay si UmaSofia Srivastava ng [[New Jersey]], na kalaunan ay bumitiw sa kaniyang pwesto.<ref name=":3"/> <ref>{{Cite web |date=2023-10-06 |title=UmaSofia Srivastava crowned Miss Teen USA |url=https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928230352/https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |archive-date=2025-09-28 |access-date=2026-02-03 |website=The American Bazaar |language=en-US}}</ref> === Miss World Philippines 2026 === Noong Abril 6, 2025, nagwagi si Simpson sa lokal na patimpalak sa Lungsod Quezon para sa Miss World Philippines 2026, na nagbigay-daan sa kaniya upang kumatawan sa lokalidad sa pambansang patimpalak.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2025-04-06 |title=Miss Teen USA alum is Quezon City’s bet for Miss World Philippines 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142147/https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |archive-date=2025-09-07 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Sa edad na 18, siya ang pinakabatang kandidata sa edisyong iyon. <ref name=":4"/> <ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Bago ang kompetisyon, si Simpson ay naging semi-finalist para sa pito sa sampung fast-track challenges at nagwagi sa dalawa—Beauty with a Purpose at Miss Talent—na nagbigay-daan sa kaniya upang makapasok sa finals. <ref name=":1"/> Sa pinal na kompetisyon, siya ang itinanghal na Best in Swimsuit, kasama si Valerie West ng Ifugao.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=2026-02-04 |title=Check out the looks of newly crowned Miss World PH Asia Rose Simpson |url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/fashion-beauty/26142/check-out-the-looks-of-newly-crowned-miss-world-ph-asia-rose-simpson/photo |access-date=2026-02-04 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref> Nagpatuloy siya sa huling ''question-and-answer round'' kung saan tinanong siya kung ang social media ay nakatulong o nakapinsala sa lipunan. Sa kanyang sagot, binigyang-diin niya ang kalusugang pangkaisipan at binanggit ang datos mula sa [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|World Health Organization]] tungkol sa pagtaas ng mga kabataang laging nakaupo upang ipaliwanag ang kahalagahan ng kanyang inisyatibo. Kinilala niya ang mga benepisyo ng social media at tinapos ang kanyang sagot sa pamamagitan ng panawagan para sa responsableng paggamit nito. <ref>{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson highlights mental health in winning answer at Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/975282/asia-rose-simpson-highlights-mental-health-in-winning-answer-at-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=2026-02-04 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Sa pagtatapos ng kaganapan, inanunsyo siya bilang nagwagi, kinoronahan ng kanyang hinalinhan, [[Krishnah Gravidez|si Krishnah Gravidez]] ng [[Baguio]], at naging pinakabatang may hawak ng titulo sa kasaysayan ng patimpalak. <ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://www.manilatimes.net/2026/02/04/entertainment-lifestyle/show-times/asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026/2271233 |access-date=2026-02-04 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> === Miss World 2026 === {{Pangunahin|Miss World 2026}} Si Simpson ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]] pageant sa Vietnam. <ref name=":0"/> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]] [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Articles with hCards]] jqmvrx1u8r5rf9d98kii37txqy11r69 2231838 2231837 2026-10-05T22:25:30Z Allyriana000 119761 2231838 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Asia Rose Simpson|image=Asia Rose Simpson (2026).jpg|image_size=|caption=si Simpson noong 2026|birth_name=Asia Rose Simpson|title={{Ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023|[[Miss World Philippines 2026]]}}|competitions={{ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023<br>(Nagwagi)|[[Miss Teen USA 2023]]<br>(Walang pagkakalagay)|(Miss Congeniality)|[[Miss World Philippines 2026]]<br>(Nagwagi)|(Beauty With A Purpose)|[[Miss World 2026]]<br>({{abbr|TBD|To be determined}})}}|birth_date=|education=|birth_place=[[Hobbs, New Mexico]], Estados Unidos|occupation=|height=|eye_color=|hair_color=Kayumanggi}} Si '''Asia Rose Simpson''' (ipinanganak noong 2007 o 2008) ay isang Pilipino-Amerikanong modelo, mananayaw at beauty pageant titleholder na kinoronahan bilang [[Miss World Philippines 2026]]. Siya ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]]. Si Simpson ay nakoronahan din bilang Mss New Mexico Teen USA noong 2023, at naging hinirang bilang Miss Congeniality sa Miss Teen USA 2023. == Maagang buhay at karera == Ipinanganak si Simpson sa Hobbs, New Mexico, Estados Unidos, sa isang pamilya ng mga mananayaw at misyonerong Kristiyano.<ref name=":4">{{Cite web |last=Jusay |first=Annalyn S. |date=4 Pebrero 2026 |title=Christian missionary Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://mb.com.ph//2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en |archive-date=4 Pebrero 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204162738/https://mb.com.ph/2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |url-status=dead }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=4 Pebrero 2026 |title=Who is Asia Rose Simpson? 5 things about the new Miss World Philippines |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/975286/who-is-asia-rose-simpson-5-things-about-the-new-miss-world-philippines/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Get to know Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |url=https://entertainment.inquirer.net/651610/get-to-know-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Ang kanyang ama ay si Joseph Simpson, na isang Pilipino, at ang kaniyang ina ay si Brittany Banks, na isang Amerikano. Bilang mga misyonero, madalas maglakbay ang kaniyang pamilya noong bata pa siya.<ref name=":4" /> Dumating siya sa Pilipinas noong siya ay anim na buwan sa [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]], kung saan siya lumaki.'''<ref name=":0">{{Cite web |last=Roque |first=Nika |date=4 Pebrero 2026 |title=Quezon City's Asia Rose Simpson is Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/975221/quezon-city-s-asia-rose-simpson-is-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>''' Kalaunan ay nanirahan ang kaniyang pamilya sa [[Maynila]] at pagkatapos ay [[Lungsod Quezon|sa Lungsod Quezon]].<ref name=":4" /> Si Simpson ay nag-aral sa bahay.<ref>{{Cite news |last=Martinez |first=Lance Joseph |date=5 Pebrero 2026 |title=10 Things About the Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://metro.style/people/2026/2/5/10-things-about-the-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson-0715 |access-date=12 Agosto 2026}}</ref> Sa edad na tatlo, sinimulan siyang turuan ng kanyang ama kung paano sumayaw. <ref name=":3"/> Noong 2016, lumabas siya sa [[Pilipinas Got Talent (season 5)|ikalimang season]] ng ''[[Pilipinas Got Talent]]'' kasama ang kanyang ama at mga kapatid bilang bahagi ng akrobatika na The Simpson Tribe, na kwalipikado para sa pagpapatalsik ng mga hurado ngunit hindi na nakapasok pa. <ref name=":2">{{Cite web |last=Uson |first=Melanie |title=Get to know Asia Rose Simpson, the newly crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://philstarlife.com/celebrity/685455-get-to-know-asia-rose-simpson-the-newly-crowned-miss-world-philippines-2026?page=4 |access-date=2026-02-03 |website=Philstar Life}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Teen USA 2023 === Bilang kinatawan ng Hobbs, nanalo si Simpson bilang Miss New Mexico Teen USA 2023, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Teen USA 2023. <ref>{{Cite web |date=2023-06-07 |title=Hobbs native named 2023 Miss New Mexico Teen USA |url=https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608000537/https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |archive-date=2023-06-08 |access-date=2026-02-03 |website=newswest9.com |language=en-US}}</ref> Sa kompetsiyon, napanalunan niya ang Miss Congeniality award ngunit hindi nakapasok sa semifinals. Ang nagwagi ay si UmaSofia Srivastava ng [[New Jersey]], na kalaunan ay bumitiw sa kaniyang pwesto.<ref name=":3"/> <ref>{{Cite web |date=2023-10-06 |title=UmaSofia Srivastava crowned Miss Teen USA |url=https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928230352/https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |archive-date=2025-09-28 |access-date=2026-02-03 |website=The American Bazaar |language=en-US}}</ref> === Miss World Philippines 2026 === Noong Abril 6, 2025, nagwagi si Simpson sa lokal na patimpalak sa Lungsod Quezon para sa Miss World Philippines 2026, na nagbigay-daan sa kaniya upang kumatawan sa lokalidad sa pambansang patimpalak.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2025-04-06 |title=Miss Teen USA alum is Quezon City’s bet for Miss World Philippines 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142147/https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |archive-date=2025-09-07 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Sa edad na 18, siya ang pinakabatang kandidata sa edisyong iyon. <ref name=":4"/> <ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Bago ang kompetisyon, si Simpson ay naging semi-finalist para sa pito sa sampung fast-track challenges at nagwagi sa dalawa—Beauty with a Purpose at Miss Talent—na nagbigay-daan sa kaniya upang makapasok sa finals. <ref name=":1"/> Sa pinal na kompetisyon, siya ang itinanghal na Best in Swimsuit, kasama si Valerie West ng Ifugao.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=2026-02-04 |title=Check out the looks of newly crowned Miss World PH Asia Rose Simpson |url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/fashion-beauty/26142/check-out-the-looks-of-newly-crowned-miss-world-ph-asia-rose-simpson/photo |access-date=2026-02-04 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref> Nagpatuloy siya sa huling ''question-and-answer round'' kung saan tinanong siya kung ang social media ay nakatulong o nakapinsala sa lipunan. Sa kanyang sagot, binigyang-diin niya ang kalusugang pangkaisipan at binanggit ang datos mula sa [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|World Health Organization]] tungkol sa pagtaas ng mga kabataang laging nakaupo upang ipaliwanag ang kahalagahan ng kanyang inisyatibo. Kinilala niya ang mga benepisyo ng social media at tinapos ang kanyang sagot sa pamamagitan ng panawagan para sa responsableng paggamit nito. <ref>{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson highlights mental health in winning answer at Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/975282/asia-rose-simpson-highlights-mental-health-in-winning-answer-at-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=2026-02-04 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Sa pagtatapos ng kaganapan, inanunsyo siya bilang nagwagi, kinoronahan ng kanyang hinalinhan, [[Krishnah Gravidez|si Krishnah Gravidez]] ng [[Baguio]], at naging pinakabatang may hawak ng titulo sa kasaysayan ng patimpalak. <ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://www.manilatimes.net/2026/02/04/entertainment-lifestyle/show-times/asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026/2271233 |access-date=2026-02-04 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> === Miss World 2026 === {{Pangunahin|Miss World 2026}} Bilang Miss World Philippiens 2026, kinatawan ni Simpson ang Pilipinas sa [[Miss World 2026]], kung saan lumahok siya sa ilalim ng grupong kontinental ng Asya at Oceania.<ref name=":0"/> Isinulong sa kaniyang presentasyon para sa ''Beauty With a Purpose'' ang pisikal na gawain bilang paraan ng pagpapabuti ng "pisikal, mental, at emosyonal na kalusugan" at pakikipag-ugnayan sa iba.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Agosto 2026 |title=Asia Rose Simpson vouches for power of sports, dance at Miss World 2026 pageant |url=https://entertainment.inquirer.net/681406/asia-rose-simpson-vouches-for-power-of-sports-dance-at-miss-world-2026-pageant |access-date=6 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Samantala, ang kanyang lahok sa Hamon sa Talento ay isang ''dance number'' na pinamagatang "Succor," na nagkuwento tungkol sa kalusugang pangkaisipan.<ref>{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Agosto 2026 |title=Philippine bet Asia Rose Simpson says she's '100% ready' for Miss World |url=https://entertainment.inquirer.net/679655/philippine-bet-asia-rose-simpson-says-shes-100-ready-for-miss-world |access-date=6 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]] [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Articles with hCards]] h8fn6ehs6l03zg8dloe7myqct1pp515 0 339198 2231727 2221036 2026-10-05T12:01:21Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231727 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sun_red_giant.svg|thumb| Ang maliit na puting bituin sa kaliwa ay ang Araw sa kung ano ito ngayon. Ang malaking pulang bituin sa kanan ay ang magiging hitsura ng Araw kapag ito ay naging isang pulang higante.]] Ang '''pulang higante''' o '''higanteng pula''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''red giant'') ay isang malaking bituin na may bigat na humigit-kumulang 0.3 hanggang 8 beses ang [[masa ng Araw]].<ref>{{Cite web |last= |title=Red Giant |url=https://esahubble.org/wordbank/red-giant/ |access-date=2026-08-19 |website=esahubble.org |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Briggs |first=Andy |date=2023-11-09 |title=What are red giants? Our sun will become one! |url=https://earthsky.org/astronomy-essentials/what-are-red-giants-definition/ |access-date=2026-08-19 |language=en-US|website=EarthSky}}</ref> Tinawag itong pulang higante dahil kulay [[pula]] ang mga ito habang lumalaki ang kanilang sukat. Maaaring magkasya sa loob ng ilang pulang higante ang libu-libong bituing kasinglaki ng [[Araw (astronomiya)|Araw]]. Sa ngayon, ang Araw ay isang [[bituin ng pangunahing sekwensiya]], hindi isang pulang higante. Gayunpaman, naniniwala ang mga siyentipiko na ang araw ay magiging isang pulang higante makalipas ang humigit-kumulag limang bilyong taon.<ref>{{Cite web |date=2022-10-21 |title=The life cycle of a star: How will our Solar System end? |url=https://www.sciencefocus.com/space/the-life-cycle-of-a-star-how-will-our-solar-system-end |access-date=2026-08-19 |website=BBC Science Focus Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tomaswick |first=Andy |date=2021-10-17 |title=This'll be us... in 5 Billion Years |url=https://www.universetoday.com/articles/thisll-be-us-in-5-billion-years |access-date=2026-08-19 |website=Universe Today |language=en}}</ref> Maaari itong magkaroon ng humigit-kumulang 200 beses na mas malaki ang [[diyametro]] kaysa sa ngayon at lalamunin nito ang [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]], [[Benus (planeta)|Benus]] at posibleng pati na rin ang [[Daigdig]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Taylor |first=Nola |date= |title=Red Giant Stars: Facts, Definition & the Future of the Sun |url=https://www.space.com/22471-red-giant-stars.html |access-date=2026-08-19 |website=Space.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-11-14 |title=Sun: Facts - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=2026-08-19 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-12-11 |title=Chapter 6: Aging Into Gianthood - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/exoplanets/resources/life-and-death/chapter-6/ |access-date=2026-08-19 |language=en-US}}</ref> == Paano nagiging pulang higante ang isang bituin == [[Talaksan:Evolutionary_track_1m.svg|thumb|273x273px| Mga pagbabago ng isang bituin tulad ng Araw sa liwanag at temperatura habang tumatanda ito. Makikita ito ang tatlong yugto ng pulang higante.]] [[File:Structure of Stars (artist’s impression).jpg|thumb|upright=1.2|Isang ilustrasyon na naghahambing sa estruktura ng Araw (kaliwa) at sa posibleng kinabukasan nito bilang isang pulang higante (kanan).]] === Hidrohino tungo sa helyo === Ang mga bagong bituin ay nagsasanib ng [[Idrohino|hidrohino]] upang makabuo ang [[Elyo|helyo]] sa pamamagitan ng pagsasanib ng nuklear.<ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-22 |title=Types - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/stars/types/ |access-date=2026-08-19 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-27 |title=Astronomy & Astrophysics 101: Red Giant |url=https://scitechdaily.com/astronomy-astrophysics-101-red-giant/ |access-date=2026-08-19 |language=en-US}}</ref> Lumilikha ito ng maraming [[enerhiya]] (tulad ng [[liwanag]] at [[init]]). Sa mga normal na bituin, tulad ng Araw at lahat ng iba pang mga bituin ng pangunahing sekwensiya, nangyayari ang prosesong ito sa pinakasentro ng bituin. Kalaunan, halos nauubos ang karamihan ng hidrohino at naging helyo ito. Naging sanhi ito ng paghinto ng reaksyong nuklear. Magsisimulang lumiit ang ubod nito dahil sa [[grabedad]] ng bituin. Dahil dito, mas umiinit ang patong na nasa labas nito na mayroon pa ring hidrohino. Ang hidrohino ay sinimulang magsanib upang makabuo ng helyo.<ref>{{Cite journal |last=Sugimoto |first=Daiichiro |last2=Fujimoto |first2=Masayuki Y. |date=2000 |title=Why Stars Become Red Giants |url=https://scixplorer.org/abs/2000ApJ...538..837S/abstract |journal=The Astrophysical Journal |volume=538 |issue=2 |pages=837-853 |bibcode=2000ApJ...538..837S |doi=10.1086/309150}}</ref> Dahil sa bagong pinagmumulan ng enerhiyang ito, mas lumalaki ang mga panlabas na patong ng bituin. Mas magiging maliwanag ang bituin, kung minsan ay libong beses na mas maliwanag kaysa noong nasa pangunahing sekwensiya ito. Dahil mas malaki ang panlabas na bahagi ng bituin, kinakalat ang enerhiya sa mas malalawak na lugar. Bababa ang temperatura nito at magbabago ang kulay nito patungong pula o kahel. === Mga Yugto === Karaniwan, may tatlong pangunahing yugto ang pulang higante. Una, ang buod ng pulang higante ay binubuo lamang ng mga helyo habang ang patong sa paligid nito ay patuloy na nagsasanib upang maging hidrohino. Ito ay tinatawag na [[sangay ng pulang higante]] (''red giant branch'' o yugtong RGB).<ref>{{Cite web |title=Astronomy 1101 |url=https://www.astronomy.ohio-state.edu/thompson.1847/1101/lecture_evolution_low_mass_stars.html |access-date=2026-08-19 |website=www.astronomy.ohio-state.edu}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Salaris |first=Maurizio |last2=Cassisi |first2=Santi |last3=Weiss |first3=Achim |date=2002 |title=Red Giant Branch Stars: The Theoretical Framework |url=https://scixplorer.org/abs/2002PASP..114..375S/abstract |journal=The Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=114 |issue=794 |pages=375-402 |arxiv=astro-ph/0201387 |bibcode=2002PASP..114..375S |doi=10.1086/342498}}</ref> Kalaunan, nagsisimulang nagsasanib ang helyo sa ubod nito upang bumuo ng [[karbon]].<ref name=":1" /> Ang ignisyon na ito ay tinatawag na ''helium flash'', at pagkatapos, lumilipat ang sangay ng pulang higante sa pahalang na sangay (''horizontal branch'') na bituin.<ref>{{Cite web |title=Horizontal Branch stars {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/h/Horizontal+Branch+stars |access-date=2026-08-19 |website=astronomy.swin.edu.au |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506114431/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/h/Horizontal+Branch+stars |archive-date=2021-05-06 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Final Stages of the Evolution of a Sun-like Star |url=https://courses.ems.psu.edu/astro801/print/l6_p3.html |access-date=2026-08-19 |website=courses.ems.psu.edu}}</ref> Para sa mga bituin na may parehong masa tulad ng Araw, ang pahalang na sangay na yugto ay tinatawag na yugto ng pulang kumpol (''red clump phase'').<ref name="spruit1">{{cite journal |last=Spruit |first=H. C. |title=The growth of helium-burning cores |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=582 |pages=L2 |year=2015 |doi=10.1051/0004-6361/201527171 |arxiv=1509.00659 |bibcode=2015A&A...582L...2S }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Alves |first=David R. |date=2000-08-20 |title=K-Band Calibration of the Red Clump Luminosity |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2000-08-20_539_2/page/732 |journal=The Astrophysical Journal |volume=539 |issue=2 |pages=732–741 |arxiv=astro-ph/0003329 |doi=10.1086/309278 |issn=0004-637X}}</ref> Ang mga bituin sa pulang kumpol ay mas maliit at mas mainit kaysa sa mga bituing na sangay na pulang higante, at maaaring magmukhang dilaw o kahel ang kulay. Sa mga bituin na mas malaki ang masa kaysa sa Araw, nagiging mas mainit ang mga ito at ang kanilang kulay ay nagbabago mula pula patungong dilaw, at pagkatapos ay naging asul-puti. Ang kanilang yugto ng pahalang na sangay ay maaaring tawaging itong ''blue loop''.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Xu |first=H. Y. |last2=Li |first2=Y. |date=2004-04-01 |title=Blue loops of intermediate mass stars - I. CNO cycles and blue loops |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/16/aa3970/aa3970.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=418 |issue=1 |pages=213–224 |doi=10.1051/0004-6361:20040024 |issn=0004-6361}}</ref> Sa lalong madaling panahon (sa loob lamang ng daan-daang milyong taon), magsisimulang magsanib ang helyo upang makabuo ng iba pang [[Elemento (kimika)|mga elemento]] tulad ng [[karbon]], [[nitroheno]] at [[oksiheno]]. Muli magiging itong mas malaki at magiging malaking pulang higante kaysa sa mga yugto ng sangay ng pulang higante. Tinatawag itong ''asymptotic giant branch'' o AGB na yugto.<ref name="Herwig1">{{cite journal |last=Herwig |first=F. |title=Evolution of Asymptotic Giant Branch Stars |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=43 |pages=435–479 |year=2005 |issue=1 |doi=10.1146/annurev.astro.43.072103.150600 |bibcode=2005ARA&A..43..435H }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Höfner |first=Susanne |last2=Olofsson |first2=Hans |date=2018-01-09 |title=Mass loss of stars on the asymptotic giant branch |url=https://doi.org/10.1007/s00159-017-0106-5 |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |language=en |volume=26 |issue=1 |pages=1 |doi=10.1007/s00159-017-0106-5 |issn=1432-0754}}</ref> Ang mga yugto ng pulang higante ay pansamantala lamang at mas maikli ang mga buhay nito kaysa sa bilyun-bilyong taon na ginugugol ng isang bituin ng pangunahing sekwensiya.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=Evolution from the Main Sequence to Red Giants |url=https://open.maricopa.edu/mccasth5p/chapter/evolution-from-the-main-sequence-to-red-giants/ |access-date=2026-08-19 |website=Maricopa Open Digital Press |language=en}}</ref> Sa huling bahagi ng kanilang ebolusyon, maaari mawala ang ilan sa kanilang mga panlabas na patong ng bituin na nag-iiwan ng kanilang gas at alikabok sa paligid. Sa paglipas ng panahon, maraming mga pulang higante ay magiging mga [[puting unano]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2018-12-11 |title=Chapter 7: Death and New Life - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/exoplanets/resources/life-and-death/chapter-7/ |access-date=2026-08-19 |language=en-US}}</ref> Ngunit, ang napakalaking pulang higante (o tinawag ding [[pulang superhigante]]) ay maaari maging isang [[bituing neutron]] o [[itim na butas]].<ref>{{Cite web |title=Stellar Evolution {{!}} The Schools' Observatory |url=https://www.schoolsobservatory.org/learn/space/stars/evolution |access-date=2026-08-19 |website=www.schoolsobservatory.org}}</ref> == Mga halimbawa == [[Talaksan:Gacrux.jpg|thumb|[[Gacrux]] (Gamma Crucis), ang pinakamalapit na bituing uri-M na pulang higante sa [[Daigdig]].]] * [[Pollux (bituin)|Pollux]] * [[Arcturus]] * [[Aldebaran]] * [[Capella]] * [[Beta Ceti]] * [[Delta Andromedae]] * [[Mira (bituin)|Mira]] * [[Alpha Herculis]] * [[Chi Cygni]] * [[Rho Persei]] == Tingnan din == * [[Bituin]] * [[Pulsar]] * [[Supernoba]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Kategorya:Mga uri ng bituin]] apsc3l9y667yagyv97o0powsdeslc9k 0 339280 2231863 2223276 2026-10-05T23:57:21Z Jojit fb 38 2231863 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Delia Razon | image = Delia Razon c.1963.jpg | birth_name = Lucy May Dulin Grytz | birth_date = 8 Agosto 1930 | birth_place = [[Iloilo City]] | death_date = 15 Marso 2025 (94 taong gulang) | death_place = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas | years_active = 1948–1958; 1982–2010 | spouse = Aurelio Reyes | children = 3 | }} Si '''Delia Razon''' (ipinanganak bilang '''Lucy May Dulin Grytz'''; Agosto 8, 1930 - Marso 15, 2025) ay isang artistang Pilipino na isang Aleman na ama at inang Pilipina na may lahing Espanyol,<ref>{{cite news |last=Requintina |first=Robert |title=Veteran actress Delia Razon passes away|url=https://mb.com.ph/2025/3/16/veteran-actress-delia-razon-passes-away-93 |work=[[Manila Bulletin]] |date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |archive-date=March 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323091557/https://mb.com.ph/2025/3/16/veteran-actress-delia-razon-passes-away-93 |url-status=live}}</ref> na umpisang gumanap noong 1949 sa pelikula ng LVN Pictures na pinamagatang ''Krus na Bituin''. Natuklasan ni Doña Narcisa de Leon, ang prodyuser at may-ari ng LVN, ang kakayahang tumanyag ni Lucy at binansagan siya ng panibagong pangalan na Delia Razon. Sumikat si Delia bilang katambal ng kanyang kasamahang artista na si [[Rogelio dela Rosa]].<ref>{{Cite web |url=https://tribune.net.ph/2025/03/16/delia-razon-icon-of-philippine-cinema-dies-at-93|title=Delia Razon, icon of Philippine cinema}}</ref> Sa kinalaunan, napangasawa ni Delia si Aurelio Reyes, isang matagumpay na negosyante na ang pamilya ay nagmamay-ari ng 21-ektaryang Santa Ana racetrack. Silay's hindi pinagpala ng mga anak ngunit sila ay umampon ng tatlong kabataan. Ang isa sa kanila, si Rea Reyes, ay napangasawa si [[Rey "PJ" Abellana]], na naging tanyag sa larangang pelikula noong dekada '80, na kalaunan ay naging ama ng aktres na si [[Carla Abellana]].<ref>{{Cite web |url=https://pikapika.ph/pikadaily/the-butcher-how-carla-abellanas-wedding-could-have-even-been-happier/the-butcher |title=How Carla Abellana's wedding could have even been happier}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.philstar.com/entertainment/767075/carla-guided-lola-delia|title=Carla guided by Lola Delia|work=The Philippine Star|date=January 13, 2012|accessdate=September 6, 2013}}</ref> Pumanaw si Delia Razon sa Maynila noong Marso 15, 2025, sa mainam niyang edad na 94. Ito ay kinumpirma ng kanyang mga opisyal na rekord at mga anunsyo ng pamilya na siya ay 94 taong gulang sa kanyang pagpanaw liban sa mga naunang salaysay.<ref> {{Cite web |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2025/3/16/veteran-actress-delia-razon-passes-away-at-94-1741|title=Veteran actress Delia Razon passes away at 94}}</ref><ref> {{Cite web |url=https://www.rappler.com/entertainment/celebrities/delia-razon-dies/|title=Veteran actress Delia Razon dies at 94}}</ref> ==Talaan ng mga ginampanan== ===Pelikula=== *''Awit ng Bulag'' (1948) *''Gitano'' (1949) *''Mutya ng Pasig'' (1950) *''Florante at Laura'' (1950) (bilang Flerida) *''Prinsipe Amante'' (1950) (bilang Prinsesa Elena) *''Prinsipe Amante sa Rubitanya'' (1951) (bilang Prinsesa Elena) *''Rodrigo de Villa'' (1952) *''Digmaan ng Damdamin'' (1952) *''Señorito'' (1953) *''Prinsipe Teñoso'' (bilang Prinsesa Florcefida) *''Dambanang Putik'' (1954) *''Lapu-Lapu'' (1955) *''Luksang Tagumpay'' (1956) – Anita *''Gaano Kadalas ang Minsan?'' (1982) *''Haplos'' (1982) *''Sigaw ng Katarungan'' (1984) *''Kailan Sasabihing Mahal Kita'' (1985) *''Tu-Yay and His Magic Payong'' (1986) *''Ibigay Mo sa Akin ang Bukas'' (1987) *''Kapag Puno Na ang Salop'' (1987) *''Ang Supremo'' (1988) *''Pik Pak Boom'' ("Manyika") (1988) *''Joey Boy Munti, 15 Anyos Ka sa Muntinlupa'' (1991) *''Pakasalan Mo Ako'' (1991) *''Ipagpatawad Mo'' (1991) *''Contreras Gang'' (1991) *''Takbo... Talon... Tili!!!'' ("Mahiwagang Banga") (1992) *''Patapon'' (1993) *''Galvez: Hanggang sa Dulo ng Mundo Hahanapin Kita'' (1993) *''Mano-Mano'' (1995) *''Hagedorn'' (1996) *''I Do? I Die! (D'yos Ko Day!)'' (1997) *''Ika-13 Kapitulo'' (2000) *''Buenavista (Ang Kasaysayan ng Lucena)'' (2010) ===Telebisyon=== *''Agila'' (1987) *''Biglang Sibol, Bayang Impasibol'' (2001) *''Magpakailanman'' (2 mga episode, 2003–2004) *''Tayong Dalawa'' (2009) ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Panlabas na kawing== * {{IMDb name|1294464|Delia Razon}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Razon, Delia]] [[Kategorya:LVN Pictures|Razon, Delia]] bp51cvywf1bmmv3i312a0s4j6j7v3cm 2231864 2231863 2026-10-05T23:57:54Z Jojit fb 38 /* Panlabas na kawing */ 2231864 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Delia Razon | image = Delia Razon c.1963.jpg | birth_name = Lucy May Dulin Grytz | birth_date = 8 Agosto 1930 | birth_place = [[Iloilo City]] | death_date = 15 Marso 2025 (94 taong gulang) | death_place = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas | years_active = 1948–1958; 1982–2010 | spouse = Aurelio Reyes | children = 3 | }} Si '''Delia Razon''' (ipinanganak bilang '''Lucy May Dulin Grytz'''; Agosto 8, 1930 - Marso 15, 2025) ay isang artistang Pilipino na isang Aleman na ama at inang Pilipina na may lahing Espanyol,<ref>{{cite news |last=Requintina |first=Robert |title=Veteran actress Delia Razon passes away|url=https://mb.com.ph/2025/3/16/veteran-actress-delia-razon-passes-away-93 |work=[[Manila Bulletin]] |date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |archive-date=March 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323091557/https://mb.com.ph/2025/3/16/veteran-actress-delia-razon-passes-away-93 |url-status=live}}</ref> na umpisang gumanap noong 1949 sa pelikula ng LVN Pictures na pinamagatang ''Krus na Bituin''. Natuklasan ni Doña Narcisa de Leon, ang prodyuser at may-ari ng LVN, ang kakayahang tumanyag ni Lucy at binansagan siya ng panibagong pangalan na Delia Razon. Sumikat si Delia bilang katambal ng kanyang kasamahang artista na si [[Rogelio dela Rosa]].<ref>{{Cite web |url=https://tribune.net.ph/2025/03/16/delia-razon-icon-of-philippine-cinema-dies-at-93|title=Delia Razon, icon of Philippine cinema}}</ref> Sa kinalaunan, napangasawa ni Delia si Aurelio Reyes, isang matagumpay na negosyante na ang pamilya ay nagmamay-ari ng 21-ektaryang Santa Ana racetrack. Silay's hindi pinagpala ng mga anak ngunit sila ay umampon ng tatlong kabataan. Ang isa sa kanila, si Rea Reyes, ay napangasawa si [[Rey "PJ" Abellana]], na naging tanyag sa larangang pelikula noong dekada '80, na kalaunan ay naging ama ng aktres na si [[Carla Abellana]].<ref>{{Cite web |url=https://pikapika.ph/pikadaily/the-butcher-how-carla-abellanas-wedding-could-have-even-been-happier/the-butcher |title=How Carla Abellana's wedding could have even been happier}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.philstar.com/entertainment/767075/carla-guided-lola-delia|title=Carla guided by Lola Delia|work=The Philippine Star|date=January 13, 2012|accessdate=September 6, 2013}}</ref> Pumanaw si Delia Razon sa Maynila noong Marso 15, 2025, sa mainam niyang edad na 94. Ito ay kinumpirma ng kanyang mga opisyal na rekord at mga anunsyo ng pamilya na siya ay 94 taong gulang sa kanyang pagpanaw liban sa mga naunang salaysay.<ref> {{Cite web |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2025/3/16/veteran-actress-delia-razon-passes-away-at-94-1741|title=Veteran actress Delia Razon passes away at 94}}</ref><ref> {{Cite web |url=https://www.rappler.com/entertainment/celebrities/delia-razon-dies/|title=Veteran actress Delia Razon dies at 94}}</ref> ==Talaan ng mga ginampanan== ===Pelikula=== *''Awit ng Bulag'' (1948) *''Gitano'' (1949) *''Mutya ng Pasig'' (1950) *''Florante at Laura'' (1950) (bilang Flerida) *''Prinsipe Amante'' (1950) (bilang Prinsesa Elena) *''Prinsipe Amante sa Rubitanya'' (1951) (bilang Prinsesa Elena) *''Rodrigo de Villa'' (1952) *''Digmaan ng Damdamin'' (1952) *''Señorito'' (1953) *''Prinsipe Teñoso'' (bilang Prinsesa Florcefida) *''Dambanang Putik'' (1954) *''Lapu-Lapu'' (1955) *''Luksang Tagumpay'' (1956) – Anita *''Gaano Kadalas ang Minsan?'' (1982) *''Haplos'' (1982) *''Sigaw ng Katarungan'' (1984) *''Kailan Sasabihing Mahal Kita'' (1985) *''Tu-Yay and His Magic Payong'' (1986) *''Ibigay Mo sa Akin ang Bukas'' (1987) *''Kapag Puno Na ang Salop'' (1987) *''Ang Supremo'' (1988) *''Pik Pak Boom'' ("Manyika") (1988) *''Joey Boy Munti, 15 Anyos Ka sa Muntinlupa'' (1991) *''Pakasalan Mo Ako'' (1991) *''Ipagpatawad Mo'' (1991) *''Contreras Gang'' (1991) *''Takbo... Talon... Tili!!!'' ("Mahiwagang Banga") (1992) *''Patapon'' (1993) *''Galvez: Hanggang sa Dulo ng Mundo Hahanapin Kita'' (1993) *''Mano-Mano'' (1995) *''Hagedorn'' (1996) *''I Do? I Die! (D'yos Ko Day!)'' (1997) *''Ika-13 Kapitulo'' (2000) *''Buenavista (Ang Kasaysayan ng Lucena)'' (2010) ===Telebisyon=== *''Agila'' (1987) *''Biglang Sibol, Bayang Impasibol'' (2001) *''Magpakailanman'' (2 mga episode, 2003–2004) *''Tayong Dalawa'' (2009) ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * {{IMDb name|1294464|Delia Razon}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Razon, Delia]] [[Kategorya:LVN Pictures|Razon, Delia]] pijlm8p3tabk35dn1wo3as82w94v1dj 0 339352 2231877 2223241 2026-10-06T00:34:18Z Jojit fb 38 2231877 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = | image = | alt = | caption = Si dela Fuente noong 2020 | birth_name = Clarita Crisostomo Dela Fuente | birth_date = {{Birth date|1958|12|28}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|2021|03|30|1958|12|28}} | death_place = [[Las Piñas]], Pilipinas | years_active = 1978–2021 | genre = OPM | label = Dyna<br />Viva Records | website = {{URL|http://www.clairedelafuente.com/}} }} Si '''Clarita Crisostomo Dela Fuente-De Guzman''', na kilala sa propesyon bilang si '''Claire dela Fuente.'''<ref name="bwdeath">{{cite news |title=Singer Claire Dela Fuente, 62 |url=https://www.bworldonline.com/arts-and-leisure/2021/03/30/354275/singer-claire-dela-fuente-62/ |access-date=22 August 2025 |work=BusinessWorld |date=30 March 2021}}</ref> (Disyembre 28, 1958 – Marso 30, 2021). Lumabas si Claire de la Fuente sa ilang pelikula at palabas sa telebisyon, bagaman higit siyang kilala bilang isang tanyag na mang-aawit ng OPM at negosyante.<ref>{{cite web |title=Claire Dela Fuente |url=https://www.imdb.com/name/nm2823513/}}</ref> Unang nakilala si Dela Fuente sa pag-awit ng jingle para sa isang patalastas ng sigarilyong ''Hope'' noong 1978. , at kalaunan ay sa pag-awit ng awiting "Sayang".<ref name="rightplace">{{cite news |title=OPM icon Claire De la Fuente: 'I was there at the right place at the right time' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/04/01/21/opm-icon-claire-de-la-fuente-i-was-there-at-the-right-place-at-the-right-time |access-date=22 August 2025 |work=ABS-CBN Entertainment |date=1 April 2021}}</ref> == Maagang yugto ng buhay at edukasyon == Si Dela Fuente ay nagmula sa Caloocan at isinilang noong Disyembre 28, 1958. Noong siya ay siyam na taong gulang at medyo mataba, si Dela Fuente ay tinukso dahil sa kanyang timbang. Noong siya ay nag-aaral sa mataas na paaralan, nagbenta siya ng pabango, mga kosmetiko, at shampoo na kinuha niya sa Divisoria at Quinta sa kanyang mga kaklase. Nag-aral siya sa [[Pamantasan ng Silangan]] <small>(en. Univerwsity of the East; U.E)</small>.<ref name="bwdeath"/><ref name="songbird">{{cite news |last1=Salaverria |first1=Leila |title=From songbird to transport leader |url=https://www.inq7.net/globalnation/sec_sho/2003/may/26-04.htm |access-date=22 August 2025 |work=www.inq7.net |agency=Inquirer News Service |archive-url=https://web.archive.org/web/20051111233253/https://www.inq7.net/globalnation/sec_sho/2003/may/26-04.htm |archive-date=11 November 2005|date=26 May 2003}}</ref> == Karera sa pag-aawit == Si Dela Fuente ay 15 taong gulang nang manalo siya ng grand prize sa isang paligsahan sa pag-awit sa U.E. Inawit niya ang ''"Love Me for What I Am"'' ng sikat na grupong Carpenters. Natuklasan siya ni George Canseco, na punong hurado ng kumpetisyon.<ref name="songbird"/> Pinadali ni Canseco ang unang pagpapakita ni Dela Fuente sa pambansang telebisyon nang awitin niya ang jingle para sa isang patalastas ng sigarilyong Hope noong 1978.<ref name=balita>{{cite news |title=De la Fuente is RP’s ‘Karen Carpenter’ |url=http://www.balita.com/_2005/012205/entertainment3.shtml |access-date=25 August 2025 |work=Balita.com |publisher=Balita Media Inc. |date=22 January 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111005341/http://www.balita.com/_2005/012205/entertainment3.shtml |archive-date=11 November 2007}}</ref><ref name="songbird"/><ref name="rightplace"/><ref>{{cite news |title=Claire dela Fuente: Still with an audience |url=https://www.pep.ph/lifestyle/13149/claire-dela-fuente-still-with-an-audience?ref=article_tag |access-date=22 August 2025 |work=PEP.ph |publisher=Philippine Entertainment Portal, Inc. |date=30 January 2009 |language=en}}</ref> Noong una, ginamit niya ang kanyang estado bilang "Hope girl" para makakuha ng mas maraming proyekto. Ang kanyang mga rekording ng ''"This Girl Has Turned into a Woman"'' at ''"Take My Hand For Awhile"'' ay hindi gaanong nagtagumpay.<ref name="rightplace"/> Sumali siya sa Dyna Records kung saan nakilala siya sa kanyang pag-awit ng awiting "Sayang". Ang awiting ito ay adaptasyon ng isang awiting Malaysian. Ipinakilala ni Marilyn Villapando ang mga titik sa Tagalog upang malikha ang ''"Sayang"''.<ref name="rightplace"/> Si Dela Fuente ay madalas na ikinukumpara sa Amerikanong mang-aawit na si [[Karen Carpenter]].<ref name=balita/><ref name="whois">{{cite news |last1=Baclig |first1=Cristina Eloisa |title=Who was Claire dela Fuente? |url=https://entertainment.inquirer.net/406898/who-is-claire-dela-fuente |access-date=22 August 2025 |work=Philippine Daily Inquirer |date=30 March 2021 |language=en}}</ref> Binigyan siya ng iba't-ibang bansag tulad ng "Asia's Sweetest Voice" at "Queen of Tagalog Songs". Itinuring din siyang "Reyna ng Jukebox" <small>(en. ''Jukebox Queen'')</small>, isang pagkilalang binigay rin kina [[Imelda Papin]], [[Eva Eugenio]], at [[Didith Reyes]].<ref name="whois"/> Lumabas si Dela Fuente sa pagreretiro noong 2006 matapos siyang mabalo.<ref name="rightplace"/> Noong 2008, nakipagtulungan siya kay Richard Carpenter para sa kanyang internasyonal na album na Something in Your Eyes kung saan inawit niya ang cover ng awit na may kaparehong pamagat.<ref>{{cite news |last1=Lo |first1=Ricky |author1-link=Ricky Lo |title=Claire to record original Carpenter song |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/12/07/31781/claire-record-original-carpenter-song |access-date=22 August 2025 |work=The Philippine Star |date=7 December 2007}}</ref><ref>{{cite news |last1=Lo |first1=Ricky |author1-link=Ricky Lo |title=Claire: The soundtrack of her life |url=https://www.philstar.com/entertainment/2008/10/15/407265/claire-soundtrack-her-life |access-date=22 August 2025 |work=The Philippine Star |date=15 October 2008}}</ref> == Karera sa negosyo == Nagretiro si Dela Fuente mula sa industriya ng paglilibang noong siya ay nasa kalagitnaan ng edad na 20s. Noong 1993, itinatag niya ang King of Kings Transport na isang nabigong negosyo. Noong 1997, tumulong siya sa pagtatatag ng kumpanya ng transportasyong bus na pagmamay-ari ng pamilya, ang Philippine Corinthian Liner. Noong 2000, si dela Fuente ay nahalal bilang pangulo ng Integrated Metro Bus Operators Association.<ref name="songbird"/> Pinangunahan ni Dela Fuente ang isang welga sa transportasyon noong 2003 upang tutulan ang pagpapataw ng number coding scheme sa Metro Manila para sa mga pampublikong sasakyan.<ref name="songbird"/> Noong 2011, kinansela ang mga prangkisa ng 129 na yunit ng Philippine Corinthian Liner.<ref>{{cite news |last1=Montecillo |first1=Paolo G. |title=LTFRB cancels franchise of Claire de la Fuente’s bus line ‘permanently’ |url=https://newsinfo.inquirer.net/91243/ltfrb-cancels-franchise-of-claire-de-la-fuente’s-bus-line-‘permanently’ |access-date=22 August 2025 |work=Philippine Daily Inquirer |date=9 November 2011 |language=en}}</ref> Nagtatag din siya ng isang chain ng restawran ng ihawan at pagkaing-dagat sa Pasay. Nakipagsosyo siya sa isang chef na Thai na nakabase sa Lungsod ng Davao upang itayo ang Asian Noodle Co. ni Chef Off noong 2011.<ref name="whois"/> == Personal na buhay at pagpanaw == Si Dela Fuente ay ikinasal sa negosyanteng si Moises "Boy" de Guzman. Siya ay 19 taong gulang at si de Guzman naman ay 29 na taon nang sila ay ikinasal; at sila ay may dalawang anak na lalaki. Nabiyuda si Claire Dela Fuente kay de Guzman noong 2006 sanhi sa karamdaman. Pumawi naman si Dela Fuente noong Marso 30, 2021 sa edad na 62, dahil sa ''cardiac arrest'' na nagmula sa mga komplikasyon ng COVID-19. Siya ay ipinasok sa Pope John Paul II Hospital and Medical Center sa Las Piñas,<ref>{{Cite news |author=Requintina, Robert |url=https://mb.com.ph/2021/03/30/claire-dela-fuente-passes-away/ |title=Claire dela Fuente passes away |work=Manila Bulletin |date=March 30, 2021 |access-date=March 30, 2021}}</ref><ref>{{Cite news |author=Dumaual, Mario |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/03/30/21/claire-de-la-fuentes-son-gigo-rues-her-sudden-passing-ang-last-thought-niya-ayaw-niya-akong-iwanan |title=Claire de la Fuentes' son Gigo rues her sudden passing: 'Ang last thought niya ayaw niya akong iwanan' |work=ABS-CBN News|date=March 30, 2021 |access-date=March 30, 2021}}</ref> kung saan siya naka-ospital matapos mag-positibo sa COVID-19.<ref>{{cite news |last1=Felipe |first1=MJ |title=OPM icon Claire dela Fuente passes away |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/03/30/21/claire-dela-fuente-passes-away |access-date=March 30, 2021 |work=ABS-CBN News |date=March 30, 2021}}</ref> Siya ay may iba pang mga naunang kondisyong medikal tulad ng hypertension at diabetes.<ref>{{cite news |last1=Biong |first1=Ian |title=Claire dela Fuente, OPM icon, passes away at 63 |url=https://entertainment.inquirer.net/406880/claire-dela-fuente-dies-due-to-cardiac-arrest-at-62 |access-date=22 August 2025 |work=Philippine Daily Inquirer |date=30 March 2021 |language=en}}</ref> ==Pilmograpiya== {| class="wikitable mw-collapsible" |- ! Taon ! Pamagat |- | 1980 | Nang Bumuka ang Sampaguita |- | 1982 | Moral |- | 2017 | I Can See Your Voice |- |} ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- ! Titulo ! Mga detalye ng album ! Sertipikasyon |- | ''Sayang'' | * Nailabas: 1978 * Label: [[Dyna Music|Himig Records]] * Format: [[Cassette tape|Cassette]], [[LP record|LP]] | * [[PARI]]: Gantimpalang Platinum (x2) |- | ''Mga Bulong ng Pag-ibig'' | * Nailabas: 1979 * Label: Himig Records * Format: Cassette, LP | |- | ''Nangingiti ang Puso Ko'' | * Nailabas: 1980 * Label: Himig Records * Format: Cassette, LP | * [[PARI]]: Gantimpalang Gold |- | ''Claire'' | * Nailabas: 1980 * Label: [[Jive Records]] * Format: Cassette, LP | |- | ''Ikaw ang Simula'' | * Nailabas: 1981 * Label: [[Polydor Records]] * Format: Cassette, LP | |- | ''The Christmas Album'' | * Nailabas: 2009 * Label: [[Viva Records (Philippines)|Viva]] * Format: [[Compact disc|CD]] | |} ====Mga kompilasyon na album==== {| class="wikitable" |- ! Titulo ! Mga detalye ng album ! Sertipikasyon |- | ''Claire: Greatest Hits'' | * Nailabas: 1980 * Label: Himig Records * Format: Cassette, LP | |- | ''The Best of Claire'' | * Nailabas: 1989 * Label: Dyna Records * Format: Cassette, CD | [[PARI]]: Gantimpalang Platinum (x2) |- | ''Sayang'' | * Nailabas: 2008 * Label: Dyna Music * Format: [[CD]] | |- |} ===Mga single=== * "Baliw"<ref>[http://forum.philboxing.com/viewtopic.php?f=97&t=110613 Songs of Claire Dela Fuente]</ref> * "'Di Magbabago" * "Ibulong Mo sa Hangin" * "Ikaw ang Simula" * "Kailangan Ko'y Ikaw" * "Makikita Mo" * "Marupok Ka Man" * "Mga Bulong ng Pag-Ibig" * "Mga Nakaw na Sandali" * "Minsan Minsan" * "Nakaw na Pag-Ibig" * "Nangingiti ang Puso Ko" * "Pag-Ibig Mo... Langit Ko" * "Sa Dulo ng Landas" * "[[Something in Your Eyes" ''(likha ni Richard Carpenter)'' * "Sayang" * "Unang Pag-Ibig" ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * {{IMDb name|2823513|Claire de la Fuente}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Fuente dela, Claire]] krz0lauva2bqr9edc66vq6l1jrsc4bl 0 339643 2231987 2229866 2026-10-06T04:46:13Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Lalawigan ng Gallura Hilagang-Silangang Cerdeña]] sa [[Lalawigan ng Gallura Hilagang-silangang Cerdeña]] 2229866 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Lalawigan ng Gallura Hilagang-Silangang Cerdeña|native_name={{native name|it|Provincia della Gallura Nord-Est Sardegna}}<br />{{native name|sc|Provìntzia de Gaddura Nord-Est Sardigna}}<br />{{native name|sdn|Pruvincia di Gaddura Nordestu Saldigna}}|settlement_type=[[Provinces of Italy|Lalawigan]]|image_skyline=Costa Paradiso 03.jpg|image_caption=Costa Paradiso|image_flag=|flag_alt=|image_shield=Provincia della Gallura Nord-Est Sardegna-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=Olbia-Tempio in Italy (2001–2016).svg|map_alt=|map_caption=Lokasyon ng lalawigan ng Gallura Hilagang-Silangang Cerdeña sa Italya|coordinates=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Italy}}|subdivision_type1=[[Regions of Italy|Rehiyon]]|subdivision_name1={{flag|Sardinia}}|established_title1=Itinatag|established_date1=Abril 16, 2021|established_title2=Became functional|established_date2=Abril 1, 2025|seat_type=Mga kabesera|seat=[[Olbia]], [[Tempio Pausania]]|parts_type=[[Comune|Mga munisipalidad]]|parts_style=para|p1=26|government_footnotes=|leader_party=[[Forza Italia (2013)|FI]]|leader_title=[[List of presidents of the Province of Gallura North-East Sardinia|President]]|leader_name=[[Settimo Nizzi]]|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name="area">{{cite web|url=https://www.istat.it/it/archivio/156224|title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011|language=it|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|area_total_km2=3406.18|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_total=159460|population_as_of=2026|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Resident population|url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_density_km2=auto|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|postal_code_type=Postal code|postal_code=07000-07100|area_code_type=Telephone prefix|area_code=079|iso_code=|registration_plate=[[Vehicle registration plates of Italy|OT]]|blank_name_sec1=[[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT code]]|blank_info_sec1=104|website={{URL|https://www.provincia.galluranordestsardegna.it/}}|footnotes=}}Ang '''lalawigan ng Gallura Hilagang-Silangang Cerdeña''' ({{Langx|it|provincia della Gallura Nord-Est Sardegna}}; {{Langx|sc|provìntzia de Gaddura Nord-Est Sardigna}}; {{Langx|sdn|pruvincia di Gaddura Nordestu Saldigna}}) ay isang [[Mga lalawigan ng Italya|lalawigan]] sa awtonomong rehiyon ng isla ng [[Cerdeña]] sa [[Italya]]. Ito ay may dalawang kabesera; [[Olbia]] at [[Tempio Pausania]]. Ang lalawigan ay hiniwalay mula sa dating [[Lalawigan ng Sacer]] noong Abril 16, 2021 at naging aktibo noong Abril 1, 2025.<ref name=":0">{{Cite web |title=Deliberazione della Giunta regionale n. 8/29 del 5 febbraio 2025. Trasferimento alla Città metropolitana di Sassari e alla Provincia della Gallura Nord-Est Sardegna del personale della Provincia di Sassari. Legge regionale 12 aprile 2021, n. 7 e legge regionale 19 luglio 2024, n. 9. |url=https://www.regione.sardegna.it/atti-bandi-archivi/atti-amministrativi/tutti-gli-atti/17430700263455 |publisher=Autonomous Region of Sardinia |language=it}}</ref> Ito ay may 159,460 na naninirahan sa 26 na munisipalidad nito.<ref name="population"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en "Resident population"]. </cite></ref> == Kasaysayan == Ang [[Lalawigan ng Olbia-Tempio]] ay isinama sa [[Lalawigan ng Sacer]] sa pamamagitan ng isang atas panrehiyon noong 2016.<ref>{{Cite web |title=Enti locali: approvato nuovo assetto territoriale e nominati amministratori straordinari |url=http://www.regione.sardegna.it/j/v/25?s=306981&v=2&c=348&t=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509123345/http://www.regione.sardegna.it/j/v/25?s=306981&v=2&c=348&t=1 |archive-date=2016-05-09 |publisher=Autonomous Region of Sardinia |language=it}}</ref> Noong Abril 12, 2021, sa ilalim ng Batas Rehiyonal Blg. 7 ng Konseho ng Rehiyon ng Cerdeña,<ref>{{Cite web |title=Legge regionale 12 aprile 2021, n. 7 |trans-title=Regional law 7 of April 12, 2021 |url=http://www.regione.sardegna.it/documenti/1_422_20210419102943.pdf |website=Region of Sardinia |language=it}}</ref> ang lalawigan ay naibalik sa ilalim ng pangalang "Lalawigan ng Hilagang-Silangang Sardinia" (''provincia del Nord-Est Sardegna'').<ref>{{Cite web |title=Cenni storici - Province |url=https://www.sardegnaautonomie.it/cenni-storici-province |website=Autonomous Region of Sardinia |language=it}}</ref> Bagaman hinamon ng gobyerno ng Italya ang batas,<ref>{{Cite web |title=Leggi impugnate dal Governo |url=https://www.consregsardegna.it/xvilegislatura/attivita/attivita-legislativa/leggi/leggi-impugnate-dal-governo/ |access-date=2025-01-25 |website=Consiglio regionale della Sardegna |language=it-IT}}</ref> kaya naantala ang pagpapatupad nito,<ref>{{Cite web |title=Politica, nuove Province in alto mare: irrisolto il nodo referendum |url=https://www.lanuovasardegna.it/regione/2021/12/01/news/nuove-province-in-alto-mare-irrisolto-il-nodo-referendum-1.40985443 |access-date=2025-01-25 |website=La Nuova Sardegna |language=it}}</ref> noong Marso 12, 2022, ang korte konstitusyonal ay nagpasiya pabor sa Rehiyong Awtonomo ng Cerdeña.<ref>{{Cite web |last=Madeddu |first=Davide |date=2022-03-12 |title=Sardegna, la Consulta salva la riforma delle Province |url=https://www.ilsole24ore.com/art/sardegna-consulta-salva-riforma-province-AEkGfhJB?refresh_ce=1 |access-date=2025-01-25 |website=Il Sole 24 ORE |language=it}}</ref> Noong Oktubre 2023, alinsunod sa Artikulo 120 ng Batas Rehiyonal Blg. 9, ang lalawigan ay pinalitan ng pangalan na "Gallura Hilagang-Silangang Cerdeña".<ref>{{Cite web |title=Banca dati giuridica |url=https://leggiregionali.regione.sardegna.it/legge-regionale?data=23-10-2023&numero=9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214092350/https://leggiregionali.regione.sardegna.it/legge-regionale?data=23-10-2023&numero=9 |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-09-05 |website=leggiregionali.regione.sardegna.it |language=it}}</ref> Ang probinsiya ay naging ganap na gumagana simula Abril 1, 2025.<ref name=":0" /> [[File:Olbiatempio_mappa.png|thumb|300x300px| Mga bayan at kalsada sa probinsiya]] == Gobyerno == Ang pambihirang administrador (mayor) ng lalawigan ay si Gaspare Piccinnu, na itinalaga sa pamamagitan ng resolusyon 36/2 ng Setyembre 19, 2024 ng Rehiyong Awtonomo ng Cerdeña.<ref>{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Amministratore Straordinario Provincia Gallura Nord-Est Sardegna |url=https://www.provincia.galluranordestsardegna.it/it/persone/gaspare-piccinnu |publisher=Province of Gallura North-East Sardinia |access-date=2026-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803102637/https://www.provincia.galluranordestsardegna.it/it/persone/gaspare-piccinnu |archive-date=2025-08-03 |url-status=dead}}</ref> === Mga munisipalidad === Mayroong 26 na munisipalidad ang lalawigan: {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Munisipalidad !Pangalang katutubo !Populasyon (2026) !Lawak (km²) !Densidad |- |[[ Aggius|Aggius]] |Àgghju |1,378 |86.31 |16.0 |- |[[ Aglientu|Aglientu]] |Santu Francìscu di l'Aglièntu |1,195 |148.19 |8.1 |- |[[ Alà_dei_Sardi|Alà dei Sardi]] |Alà |1,745 |197.99 |8.8 |- |[[ Arzachena|Arzachena]] |Alzachèna, Altzaghèna |13,456 |230.85 |58.3 |- |[[ Badesi|Badesi]] |Badèsi |1,812 |31.30 |57.9 |- |[[ Berchidda|Berchidda]] |Belchìdda, Bilchìdda |2,604 |201.88 |12.9 |- |[[ Bortigiadas|Bortigiadas]] |Bultigghjàta |692 |75.90 |9.1 |- |[[ Buddusò|Buddusò]] |Buddusò |3,487 |176.84 |19.7 |- |[[ Budoni|Budoni]] |Budùne, Budùni |5,685 |54.28 |104.7 |- |[[ Calangianus|Calangianus]] |Caragnàni, Calanzànos |3,692 |126.84 |29.1 |- |[[ Golfo_Aranci|Golfo Aranci]] |Fìgari |2,373 |37.43 |63.4 |- |[[ La_Maddalena|La Maddalena]] |A Madalèna, Sa Madalèna |10,449 |52.01 |200.9 |- |[[ Loiri_Porto_San_Paolo|Loiri Porto San Paolo]] |Lòiri Poltu Santu Pàulu |3,929 |118.52 |33.2 |- |[[ Luogosanto|Luogosanto]] |Locusàntu, Logusàntu |1,838 |135.07 |13.6 |- |[[ Luras|Luras]] |Lùras, Lùrisi |2,369 |87.59 |27.0 |- |[[ Monti,_Sardinia|Monti]] |Mònte |2,406 |123.82 |19.4 |- |[[ Olbia|Olbia]] |Terranòa, Tarranòa |61,739 |383.64 |160.9 |- |[[ Oschiri|Oschiri]] |Óschiri, Óscari |2,885 |215.61 |13.4 |- |[[ Padru|Padru]] |Pàdru, Pàtru |2,130 |158.00 |13.5 |- |[[ Palau,_Sardinia|Palau]] |Lu Palàu |4,058 |44.44 |91.3 |- |[[ San_Teodoro,_Sardinia|San Teodoro]] |Santu Diadòru, Santu Tiadòru |5,224 |107.60 |48.6 |- |[[ Sant'Antonio_di_Gallura|Sant'Antonio di Gallura]] |Sant'Antòni de Calanzànos |1,432 |81.69 |17.5 |- |[[ Santa_Teresa_Gallura|Santa Teresa Gallura]] |Lungòni, Lungòne |5,144 |102.29 |50.3 |- |[[ Telti|Telti]] |Tèlti |2,281 |83.25 |27.4 |- |[[ Tempio_Pausania|Tempio Pausania]] |Tèmpiu |12,878 |210.82 |61.1 |- |[[ Trinità_d'Agultu_e_Vignola|Trinità d'Agultu e Vignola]] |La Trinitài e Vignòla |2,579 |134.00 |19.2 |} == Demograpiko == Sa taong 2026, ang populasyon ay 159,460, kung saan 49.9% ay lalaki, at 50.1% ay babae. Ang mga menor de edad ay bumubuo ng 13.3% ng populasyon, at ang mga nakatatanda ay bumubuo ng 24.3%. {{Historical populations|1861|32974|1871|34122|1881|38436|1901|54345|1911|61983|1921|66609|1931|76501|1936|78530|1951|90197|1961|97860|1971|102758|1981|117054|1991|131734|2001|138334|2011|150501|2021|158221|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|trans-title=Resident population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1991|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112200324/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf |archive-date=2025-11-12|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref name="timeseries">{{cite web |title=Resident population - Time series|url=https://esploradati.istat.it/databrowser/#/en/censpop/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref>}} <templatestyles src="Module:Historical populations/styles.css" /> === Imigrasyon === Sa taong 2025, ang populasyon ng mga ipinanganak sa ibang bansa ay 15,803, na bumubuo sa 9.9% ng kabuuang populasyon.<ref name="foreignborn">{{Cite web |title=Resident population by sex, municipality and citizenship |url=https://demo.istat.it/app/?i=RCS&a=&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Sardinia}}{{Province of Gallura North-East Sardinia|nocat=yes}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 451667a7neywkno073jhrt4kegqt3bm 0 340062 2231825 2230659 2026-10-05T15:54:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231825 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Seborga|official_name=Comune di Seborga|native_name=''A Seborca/A Seburca''|image_shield=Seborga-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|49|34|N|7|41|40|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=IM}} (IM)|mayor_party=|mayor=Enrico Ilariuzzi|area_footnotes=|area_total_km2=4.87|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Resident population|url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Seborghini|elevation_footnotes=|elevation_m=500|saint=[[Bernard of Clairvaux|San Bernardo]]|day=20 August|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|http://www.comuneseborga.it}}|footnotes=|image_skyline=Seborga-panorama.jpg}}Ang '''Seborga''' ({{Langx|lij|A Seborca/A Seburca}})<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref> is a ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]]. Ito ay isang pamayanan malapit sa hangganang [[Pransiya|Pranses]]. Simula 1963, ito ay inaangkin din ng [[Prinsipalidad ng Seborga]], isang 'di-kinikilalang [[mikronasyon]]. Ang pangunahing mga gawaing ekonomiko ay ortikultura at turismo. Ang populasyon noong 2025 ay 283.<ref name="population2"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en "Resident population"]. </cite></ref> Nasa talaan ito ng [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Demograpiko == {{Historical populations|1861|358|1871|367|1881|339|1901|295|1911|304|1921|328|1931|198|1936|203|1951|222|1961|247|1971|277|1981|267|1991|352|2001|340|2011|323|2021|281|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|trans-title=Resident population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1991|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref name="timeseries">{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|archive-date=2025-05-23|url-status=dead}}</ref>}} == Ekonomiya == Kilala ang Seborga sa rehiyon para sa gawaing pang-agrikultura nito: sa partikular, ang paglilinang at pagkolekta ng mga [[olibo]] at mga pananim sa [[florikultura]]. Dahil sa publisidad ng Seborga bilang isang prinsipalidad, lumawak ang turismo nitong mga nakaraang taon. Naibalik din ang makasaysayang sentro ng bayan ng prinsipalidad, na tinitiyak na ang mga kagandahan nito ay protektado mula sa labis na pagpapaunlad ng komersiyo. == Kultura == Isang mahalagang pangyayaring kultural sa Seborga ang taunang pagdiriwang ni [[Bernardo ng Clairvaux|San Bernardo]], ang patron ng bayan, na isinasagawa tuwing Agosto 20. Kasama sa pagdiriwang ang isang prusisyon ng mga mamamayan at ang pagdadala ng isang estatwa ni Bernard.<ref>{{Citation |last=Principato di Seborga |title=Festa di San Bernardo 2016 - 20/08/16 |date=2016-08-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=eSkgC3q4dcs |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/eSkgC3q4dcs |access-date=2016-10-12 |archive-date=2021-12-15}}</ref> Ang [[Kinakapatid na lungsod|kakambal na lungsod]] ng Seborga ay [[L'Escarène]], [[Pransiya]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link ==   * {{In lang|it}} [http://www.comuneseborga.it Opisyal na website ng Seborga] * [https://www.nytimes.com/2009/12/13/world/europe/13carbone.html?_r=2 Si Giorgio Carbone, Nahalal na Prinsipe ng Seborga, ay Pumanaw sa Edad na 73] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2m3a0zdha5lz59wab1x4udi5fec01pj 0 340070 2231980 2230690 2026-10-06T04:18:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231980 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Zuccarello|official_name=Comune di Zuccarello|native_name={{native name|lij|Sucarê}}|image_shield=Zuccarello-Stemma.svg|image_flag=Bandiera Riproduzione Zuccarello.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|7|N|8|7|E|type:city(327)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Claudio Paliotto|area_footnotes=|area_total_km2=10.81|population_footnotes=|population_demonym=Zuccarellesi|elevation_footnotes=|elevation_m=130|saint=|day=|postal_code=17039|area_code=0182|website={{official website|http://www.comunezuccarello.it/}}|footnotes=|image_skyline=Zuccarello-IMG 0375.JPG}}Ang '''Zuccarello''' ({{IPA|it|dzukkaˈrɛllo; tsuk-}} {{Langx|lij|Sucarê}} {{IPA|lij|sykaˈɾeː|}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|35|km|mi}} timog-kanluran ng [[Savona]]. Ang Zuccarello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arnasco]], [[Balestrino]], [[Castelbianco]], [[Castelvecchio di Rocca Barbena]], [[Cisano sul Neva]], at [[Erli]]. Kabilang sa mga tanawin ang simbahan ng ''San Bartolomeo'', na itinayo noong ika-13 siglo, ang Palasyo ng mga Markes, ang mga labi ng isang kastilyo, at ang kapilya ng ''Sant'Antonio Abate'', na may mga fresco mula sa huling bahagi ng medyebal na panahon. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Zuccarello ay matatagpuan sa lambak ng sapa ng [[Neva (sapa)|Neva]], sa itaas ng agos ng pagsasama ng huli sa sapa ng [[Pennavaira]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ay ang Poggio Grande (813 m), Monte Arena (536 m), Poggio Monfalcone (488 m). == Kasaysayan == Noong pang panahong [[medyebal]], dahil sa estratehikong posisyong heograpikal nito, ilang beses itong pinagtatalunan sa pagitan ng iba't ibang maharlikang paksyon.<ref name="Comune storia">{{cita web|url=http://www.comunezuccarello.it/index.php/storia|titolo=Fonte dal sito istituzionale del Comune di Zuccarello-Storia|accesso=19 febbraio 2014}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comunezuccarello.it/}} {{Province of Savona}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] d3kycawhb2ad85f4looknziqubcnxsc 0 340076 2231736 2230718 2026-10-05T12:26:56Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231736 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Quiliano|official_name=Comune di Quiliano|native_name=|image_shield=Quilliano-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|18|N|8|25|E|type:city(7,225)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=Cadibona, Montagna, Roviasca, Valleggia|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=49.5|population_footnotes=|population_demonym=Quilianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=17047|area_code=019|website={{official website|http://www.comune.quiliano.sv.it}}|footnotes=|image_skyline=Quiliano- SV.JPG}}Ang '''Quiliano''' ({{Langx|lij|Cuggen}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|5|km|mi|0}} kanluran ng [[Savona]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 7,225 at lawak na {{Convert|49.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Quiliano ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdibisyon, pangunahin na mga nayon at baryo) ng Cadibona, nasa pagitan ng [[Alpes]] at [[Kabundukang Apenino|Apeninos]], Valleggia, Montagna, Roviasca, Faia, at Tiassano. Sa paligid ng Quiliano ay nananatili ang ilang mga Romanong arkeolohikong lugar: isang Romanong tulay ang gumagana pa rin sa lambak ng '''Quazzola<ref>{{Cite web |url=http://digilander.libero.it/adamaney/immaginisavonaedintorni/pontericchini2.jpg |title=Ponte Ricchini |access-date=2026-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208113945/https://digilander.libero.it/adamaney/immaginisavonaedintorni/pontericchini2.jpg |archive-date=2024-12-08 |url-status=dead}}</ref>''' at ang mga labi ng isang Romanong villa ay makikita sa San Pietro sa Carpignano.<ref>[http://digilander.libero.it/adamaney/immaginisavonaedintorni/carpignano.jpg Carpignano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241208120809/https://digilander.libero.it/adamaney/immaginisavonaedintorni/carpignano.jpg |date=2024-12-08 }}.</ref> Ang Quiliano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Altare, Liguria|Altare]], [[Mallare]], [[Orco Feglino]], [[Savona]], [[Vado Ligure]], at [[Vezzi Portio]].   == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|4010|1871|3571|1881|4154|1901|4469|1911|5148|1921|5807|1931|6018|1936|6160|1951|6079|1961|6295|1971|6742|1981|7301|1991|7361|2001|7032|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == Ang Quiliano ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Slovenia}}[[Municipality of Ajdovščina|Munisipalidad ng Ajdovščina]], Eslobenya (1972) * {{Flagicon|United Kingdom}} [[Great Wyrley]], Reino Unido (2000) * {{Flagicon|France}} [[Mâcon]], Pransiya (2009) == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Savona}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] aegse9v62tzq4tuugsa12rubr25y3gl 0 340145 2231769 2230889 2026-10-05T13:12:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231769 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rialto|official_name=Comune di Rialto|native_name=|image_shield=Rialto (Italia)-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|14|N|8|15|E|type:city(570)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=19.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=17020|area_code=019|website=|footnotes=|image_skyline=Rialto-chiesa san pietro.jpg|image_caption=Simbahan ng San Pedro}}Ang '''Rialto''' ({{Langx|lij|Riätu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Savona]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 570 at lawak na {{Convert|19.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rialto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bormida, Liguria|Bormida]], [[Calice Ligure]], [[Calizzano]], [[Magliolo]], [[Osiglia]], at [[Tovo San Giacomo]]. == Heograpiya == Ang teritoryo ay binubuo ng isang pangkat ng mga tinatahanang lugar tulad ng Annunziata, Berea, Bianchi, Calvi, Cheirano, Chiazzari, Mulino, Pian D'Arena, Piazza Vecchia, Vene at Villa para sa isang teritoryal na ibabaw na lugar na 19.60 km².<ref name="Statuto">{{cita web|url=http://www.comune.rialto.sv.it/detail.php?ID=45|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Rialto|accesso=20 marzo 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230608130438/http://www.comune.rialto.sv.it/detail.php?ID=45 |date=2023-06-08 }}</ref> == Kasaysayan == Ayon sa ilang pag-aaral, ang [[toponimo]] ay nagmula sa pangalang Riatu o mula sa Rialtus, na nangangahulugang agos na nagmumula sa itaas, marahil ay tumutukoy sa sapa ng Pora na dumadaloy dito.<ref name="Borghi nel verde">Fonte dal libro di {{cita libro|Enzo|Bernardini|Borghi nel verde. Viaggio nell'entroterra della Riviera Ligure delle Palme|2003|Tipografia Stige|San Mauro (TO)}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|838|1871|975|1881|1021|1901|1033|1911|1004|1921|830|1931|707|1936|706|1951|638|1961|566|1971|532|1981|539|1991|520|2001|542|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Rialto ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] ng: * {{Flagicon|Cuba}}[[Cauto Cristo]], [[Cuba]] == Tingnan din == * [[Bric Gettina]] == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Savona}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ap13c3il18869942tvzmtpdxhh8o6o0 0 340177 2231826 2230971 2026-10-05T16:14:52Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231826 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sesta Godano|official_name=Comune di Sesta Godano|native_name=|image_shield=Sesta Godano-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|17|N|9|40|E|type:city(1,515)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng La Spezia|La Spezia]] (SP)|frazioni=Airola, Antessio, Bergassana, Chiusola, Cornice, Godano, Groppo, Mangia, Oradoro, Orneto, Pignona, Rio, Santa Maria, Scogna, Vizzà|mayor_party=|mayor=Marco Traversone|area_footnotes=|area_total_km2=69.4|population_footnotes=|population_demonym=Godani|elevation_footnotes=|elevation_m=242|saint=|day=|postal_code=19020|area_code=0187|website={{official website|http://www.comune.sestagodano.sp.it/}}|footnotes=|image_skyline=Sesta Godano-IMG 1731.JPG}}Ang '''Sesta Godano''' ({{Langx|lij|A Sesta}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genoa |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng La Spezia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} silangan ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[La Spezia]]. Ang Sesta Godano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Albareto]], [[Borghetto di Vara]], [[Brugnato]], [[Carro, Liguria|Carro]], [[Carrodano]], [[Varese Ligure]], [[Zeri]], at [[Zignago]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Sesta Godano ay matatagpuan sa hilagang-kanlurang hangganan ng lalawigan, sa gitnang palanggana ng [[Ilog Vara]], sa kanang pampang ng ilog Gottero. Ito ay pangunahing binubuo ng mga bulubundukin at piedmont na lugar, na pinagsasalubungan ng mga lambak na dumadaloy patungo sa [[Val di Vara|pangunahing lambak]], at tinatawid naman ng mas maliliit na ilog tulad ng Durla, Ruschia, Labora, at Mangia, na pangunahing tumataas sa mga dalisdis ng [[Bundok Gottero]] (1,639 metro), ang pinakamataas na bundok sa lalawigan. == Kasaysayan == Pagkatapos ng panahon ng mga Romano, isa pang mahalagang elemento para sa pag-unlad ng lugar na ito ay ang paglaganap ng relihiyong Kristiyano, na humantong sa pagbuo ng iba't ibang diyosesis at pagtatayo ng mga monasteryo kung saan nagsimulang itatag ang mga pamayanang naninirahan sa lambak; kasabay nito, nagsimulang magtayo ng mga kastilyo at kuta upang ipagtanggol ang teritoryo.<ref name="TurismoSP">{{cita web|url=http://www.turismoprovincia.laspezia.it/it/localita/val-di-vara/sesta-godana/cenni-storici|titolo=Fonte dal sito turistico della Provincia della Spezia|accesso=8 gennaio 2011|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140201180702/http://www.turismoprovincia.laspezia.it/it/localita/val-di-vara/sesta-godana/cenni-storici|dataarchivio=1º febbraio 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201180702/http://www.turismoprovincia.laspezia.it/it/localita/val-di-vara/sesta-godana/cenni-storici |date=2014-02-01 }}</ref> == Tingnan din == * [[Angelo Acerbi]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.sestagodano.sp.it/}} {{Province of La Spezia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9lih06yg7s7mvmhtj0ceq1l83cmx0lj 0 340187 2231794 2231003 2026-10-05T14:27:07Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231794 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Dorligo della Valle|official_name=Comune di San Dorligo della Valle<br/>Občina Dolina|native_name={{native name|sl|Dolina}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|37|N|13|51|E|type:city(6,019)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Trieste|Trieste]] (TS)|frazioni=Bagnoli della Rosandra (''Boljunec''),<br> Bottazzo (''Botač''),<br> Caresana (''Mačkolje''),<br> Crociata (''Križpot''),<br> Domio (''Domjo''),<br> Draga,<br> Francovez (''Frankovec''),<br> Grozzana (''Gročana''),<br> Hervati (''Hrvati''),<br> Lacotisce (''Lakotišče''),<br> Log,<br> Mattonaia (''Krmenka''),<br> Pesek,<br> Prebeneg,<br> Puglie di Domio (''Domjansko pulje''),<br> Sant'Antonio in Bosco (''Boršt''),<br> Dolina,<br> San Giuseppe della Chiusa (''Ricmanje''),<br> San Lorenzo (''Jezero'')|mayor_party=|mayor=Sandy Klun|area_footnotes=|area_total_km2=24.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=[[Udalrico ng Augsburgo|Ulderico]]|day=Hulyo 4|postal_code=34018|area_code=040|website={{official website|http://www.comune.san-dorligo-della-valle.ts.it/}}|footnotes=|image_skyline=Dolina(TS).jpg}}Ang '''San Dorligo della Valle''' ({{Langx|sl|Dolina}}; {{Langx|vec|Dolina}} o {{Lang|vec|San Dorligo}}) ay isang {{Lang|it|[[comune]]}} (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Trieste|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Trieste]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|4|km|1|abbr=off}} timog-silangan ng [[Trieste]], sa hangganan ng [[Eslobenya]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 6,019 at may lawak na {{Convert|24.5|km²|1|abbr=out}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Heograpikong posisyon == Ang munisipalidad ng San Dorligo ay matatagpuan sa peninsula ng Istria na may ilang mga pamayanan sa [[Talampas na Karst]]. Ito ay may bahagyang banayad na [[klimang Mediteraneo]], bagaman ang malupit at malamig na [[Bora (hangin)|hanging bora]] ay madalas na umiihip sa mga buwan ng taglagas at taglamig. May hangganan ang munisipalidad sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Urbanong Munisipalidad ng Koper|Koper]] (Eslobenya), [[Munisipalidad ng Hrpelje-Kozina|Hrpelje-Kozina]] (Eslobenya), [[Muggia]], [[Munisipalidad ng Sežana|Sežana]] (Eslobenya), at [[Trieste]]. Mayroon itong hangganang tumatawid sa Eslobenya sa Pesek ([[Munisipalidad ng Hrpelje-Kozina|Kozina]] sa panig ng Eslobenya). Ang isa pang tawiran ay matatagpuan sa nayon ng Crociata, Caresana, kasama ang nayon ng [[Osp]] sa Eslobenya sa [[Urbanong Munisipalidad ng Koper|Munisipalidad ng Koper]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|5090|1931|4897|1936|5017|1951|4821|1961|5175|1971|5683|1981|6159|1991|5956|2001|5927|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons|San Dorligo della Valle}} * [https://web.archive.org/web/20220317045705/https://www.majenca.com/english.htm Majenca – ang tradisyonal na pag-angat ng Maypole] * [http://www.comune.san-dorligo-della-valle.ts.it/ www.comune.san-dorligo-della-valle.ts.it/] {{Province of Trieste}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] d85cnoncm5dxx38kxjeh43mc9ne9x39 0 340227 2231990 2231248 2026-10-06T05:00:23Z Ryomaandres 8044 2231990 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Andreis|official_name=Comune di Andreis|native_name={{native name|fur|Andrees}}|image_size=|image_shield=Andreis-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|12|N|12|37|E|type:city(308)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Alcheda, Bosplans, Prapiero, Rompagnel, Sot Ancas|mayor_party=|mayor=Romero Alzetta|area_footnotes=|area_total_km2=26.95|population_footnotes=|population_demonym=Andreani|elevation_footnotes=|elevation_m=455|istat=093001|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.andreis.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Vista di Andreis.jpg}}Ang '''Andreis''' (Kanlurang {{Langx|fur|Andrees}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. Ang Andreis ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Barcis]], [[Frisanco]], [[Maniago]], at [[Montereale Valcellina]]. == Heograpiya == === Mga ''frazione'' at ''località'' === * Alcheda: Isang [[Frazione|''frazione'']] na matatagpuan sa hilagang-kanluran ng Andreis, ito ang pinakamataas na sentro ng paninirahan sa munisipalidad, sa taas na 542 m sa mga dalisdis ng Bundok Taront. Mayroon itong 29 na naninirahan.<ref name="ISTAT">{{cita web|url=http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0Gg0c0I0&a2=MG0y8048f8&n=1UH90008165&v=1UH07B081650000|capitolo=Popolazione residente - Pordenone (dettaglio loc. abitate)|titolo=14º Censimento Generale della Popolazione e delle Abitazioni|accesso=4 giugno 2014|editore=ISTAT|dataarchivio=4 marzo 2016|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160304140156/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0Gg0c0I0&a2=MG0y8048f8&n=1UH90008165&v=1UH07B081650000|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304140156/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0Gg0c0I0&a2=MG0y8048f8&n=1UH90008165&v=1UH07B081650000 |date=2016-03-04 }}</ref> * Bosplans: isang ''frazione'' na may 30 naninirahan,<ref name="ISTAT" /> ito ay matatagpuan sa pagitan ng pangunahing bayan at ng Pasong Pala Barzana, sa taas na 529 m. Kabilang sa mga lugar na interesante ay isang sinaunang puwente na inukit sa isang monolito, sa kahabaan ng sinaunang kalsada na nagdurugtong sa [[Maniago]] at Valcellina sa pamamagitan ng lambak ng Andreis.<ref>{{cita web|url=http://www.comune.andreis.pn.it/Il-Territorio.20481.0.html|titolo=Il Territorio|accesso=4 giugno 2014|editore=Comune di Andreis}}</ref> * Cordata: Isang lugar na hindi na tinitirhan, malapit sa pangunahing bayan, na matatagpuan sa kahabaan ng sinaunang kalsada na nagdurugtong sa Maniago at Valcellina. Ang simbahan na inialay kay Saint Anthony ng Padua ay matatagpuan doon. * Prapiero: Isang ''frazione'' na matatagpuan sa ibaba ng agos mula sa pangunahing bayan (437 m) at may 23 residente.<ref name="ISTAT" /> * Rompagnel: Matatagpuan sa silangan ng Alcheda at katabi nito. * Selves: Matatagpuan sa kanluran ng Prapiero. * Sott'Anzas: Isang ''frazione'' na binubuo ng isang maliit na kumpol ng mga kalat-kalat na bahay sa silangan ng Andreis, malapit sa kanang pampang ng ilog Susaibes. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.andreis.pn.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] e94l48l3rtg367luqfcta02wks9vuh8 0 340229 2232017 2231134 2026-10-06T06:02:08Z Ryomaandres 8044 /* Talaan */ 2232017 wikitext text/x-wiki Ito ay isang listahan ng 50 munisipalidad (mga ''[[comune]]'') ng dating [[Lalawigan ng Pordenone]] sa awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]] sa [[Italya]]. == Talaan == {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Munisipalidad !Populasyon (2026)<ref>{{Cite web |title=Resident population |url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> !Lawak (km²)<ref>{{Cite web |title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 |url=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> !Densidad |- |[[Andreis, Friul-Venecia Julia|Andreis]] |243 |26.95 |9.0 |- |[[Arba, Friul-Venecia Julia|Arba]] |1,344 |15.31 |87.8 |- |[[Aviano]] |8,973 |113.35 |79.2 |- |[[Azzano Decimo]] |15,760 |51.34 |307.0 |- |[[Barcis]] |225 |103.41 |2.2 |- |[[Brugnera]] |9,192 |29.12 |315.7 |- |[[Budoia]] |2,561 |37.36 |68.5 |- |[[Caneva]] |6,194 |41.79 |148.2 |- |[[Casarsa della Delizia]] |8,314 |20.47 |406.2 |- |[[Castelnovo del Friuli]] |800 |22.48 |35.6 |- |[[Cavasso Nuovo]] |1,463 |10.60 |138.0 |- |[[Chions]] |4,991 |33.45 |149.2 |- |[[Cimolais]] |343 |100.86 |3.4 |- |[[Claut]] |855 |165.91 |5.2 |- |[[Clauzetto]] |385 |28.31 |13.6 |- |[[Cordenons]] |17,701 |56.34 |314.2 |- |[[Cordovado]] |2,671 |12.02 |222.2 |- |[[Erto e Casso]] |359 |52.43 |6.8 |- |[[Fanna]] |1,467 |10.26 |143.0 |- |[[Fiume Veneto]] |11,806 |35.76 |330.1 |- |[[Fontanafredda]] |12,952 |46.40 |279.1 |- |[[Frisanco]] |599 |60.99 |9.8 |- |[[Maniago]] |11,444 |69.46 |164.8 |- |[[Meduno]] |1,480 |31.59 |46.9 |- |[[Montereale Valcellina]] |4,187 |67.88 |61.7 |- |[[Morsano al Tagliamento]] |2,754 |32.54 |84.6 |- |[[Pasiano di Pordenone]] |7,890 |45.60 |173.0 |- |[[Pinzano al Tagliamento]] |1,493 |21.95 |68.0 |- |[[Polcenigo]] |3,060 |49.69 |61.6 |- |[[Porcia, Friul-Venecia Julia|Porcia]] |14,947 |29.53 |506.2 |- |[[Pordenone]] |52,744 |38.21 |1,380.4 |- |[[Prata di Pordenone]] |8,353 |22.96 |363.8 |- |[[Pravisdomini]] |3,471 |16.21 |214.1 |- |[[Roveredo in Piano]] |5,760 |15.86 |363.2 |- |[[Sacile]] |19,947 |32.74 |609.3 |- |[[San Giorgio della Richinvelda]] |4,541 |48.15 |94.3 |- |[[San Martino al Tagliamento]] |1,517 |17.98 |84.4 |- |[[San Quirino]] |4,333 |51.76 |83.7 |- |[[San Vito al Tagliamento]] |15,293 |60.88 |251.2 |- |[[Sequals]] |2,212 |27.70 |79.9 |- |[[Sesto al Reghena]] |6,299 |40.68 |154.8 |- |[[Spilimbergo]] |11,799 |71.88 |164.1 |- |[[Tramonti di Sopra]] |274 |125.15 |2.2 |- |[[Tramonti di Sotto]] |335 |85.55 |3.9 |- |[[Travesio]] |1,809 |28.38 |63.7 |- |[[Vajont]] |1,599 |1.59 |1,005.7 |- |[[Valvasone Arzene]] |3,960 |29.68 |133.4 |- |[[Vito d'Asio]] |705 |53.72 |13.1 |- |[[Vivaro]] |1,350 |37.68 |35.8 |- |[[Zoppola]] |8,360 |45.54 |183.6 |} == Mga sanggunian == <references /> {{Friuli-Venezia Giulia}}{{Province of Pordenone}} 6gv9d5zuqjdl6ar9dk5lgzjfxa9cj93 0 340256 2231783 2231303 2026-10-05T13:54:04Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231783 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Napoli|image=SSC Napoli 2025 (white and azure).svg|upright=0.85|fullname=Società Sportiva Calcio Napoli [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname={{lang|it|Gli Azzurri}} (The Blues)<br>{{lang|it|I Partenopei}} (The [[Parthenope (Naples)|Parthenopeans]])<br>{{lang|it|I Ciucciarelli}} (The Little Donkeys)|short name=|founded={{Start date and age|df=yes|25 August 1926}}, as ''Associazione Calcio Napoli''<br> {{Start date and age|df=yes|6 September 2004}}, as ''Napoli Soccer'' then ''SSC Napoli''|stadium=[[Stadio Diego Armando Maradona]]|capacity=54,732|owner=[[Filmauro|Filmauro S.r.l.]]|chrtitle=President|chairman=[[Aurelio De Laurentiis]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Massimiliano Allegri]]|league={{Italian football updater|Napoli}}|season={{Italian football updater|Napoli2}}|position={{Italian football updater|Napoli3}}|current=2026–27 SSC Napoli season|website={{Official URL}}|pattern_la1=|pattern_b1=_Napoli2627h|pattern_ra1=|pattern_sh1=|pattern_so1=|leftarm1=5f8ee6|body1=|rightarm1=5f8ee6|shorts1=FFFFFF|socks1=5f8ee6|pattern_la2=_napoli2627a|pattern_b2=_Napoli2627a|pattern_ra2=_napoli2627a|pattern_sh2=_napoli2627a|pattern_so2=|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF|pattern_la3=_napoli2627t|pattern_b3=_Napoli2627t|pattern_ra3=_napoli2627t|pattern_sh3=_napoli2627t|pattern_so3=_napoli2627tl|leftarm3=FE0000|body3=FE0000|rightarm3=FE0000|shorts3=FE0000|socks3=FE0000}} [[File:Stadio_San_Paolo_Napoli_2019.jpg|thumb| Ang estadyo pagkatapos ng pinakahuling renobasyon nito, noong XXX Summer Universiade.]] Ang '''Società Sportiva Calcio Napoli''' ({{IPA|it|sotʃeˈta sporˈtiːva ˈkaltʃo ˈnaːpoli|pron}}), karaniwang kilala bilang '''SSC Napoli''' o simpleng '''Napoli''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Napoles]], [[Campania]], [[Katimugang Italya]], na naglalaro sa [[Serie A]], ang nangungunang liga ng [[Sistema ng liga ng Italyanong futbol|Italyanong futbol]]. Kabilang sila sa mga pinakamatagumpay na club sa bansa, na may apat na titulo sa liga, anim na [[Coppa Italia|Coppe Italia]], tatlong [[Supercoppa Italiana|Supercoppe Italiane]], at isang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]].<ref name="calcionap2">{{Cite news |title=La storia del Calcio Napoli sino ai giorni nostri |language=it |publisher=Ale Napoli |url=http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081024075840/http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |archive-date=24 October 2008}}</ref> Ang club ay nabuo noong 1926 bilang '''Associazione Calcio Napoli''' kasunod ng pagsasanib ng [[US Internazionale Napoli]] at [[Naples FBC|Naples Foot-Ball Club]]. Hindi gaanong nagtagumpay ang Napoli noong mga unang taon nila, at hindi nila napanalunan ang kanilang unang pangunahing tropeo hanggang sa [[1961–62 Coppa Italia|1962 Coppa Italia]]. Ang club ay nagtamasa ng mas matinding tagumpay noong dekada 1970 at 1980, kung saan nanalo sila sa [[1975–76 Coppa Italia|1976 Coppa Italia]] at naabot ang mga bagong tagumpay kasunod ng pagdating ni [[Diego Maradona]] noong 1984. Sa kanyang panahon kasama ang Napoli, napanalunan ng club ang kanilang unang dalawang titulo sa liga, noong [[1986–87 Serie A|1987]] at [[1989–90 Serie A|1990]]. Sa pitong season niya sa Napoles, nanalo rin sila ng [[1986–87 Coppa Italia|1987 Coppa Italia]], [[1990 Supercoppa Italiana]], at [[1988–89 UEFA Cup|1989 UEFA Cup]] —ang kanilang tanging tropeo sa Europa. Gayunpaman, kasunod ng pag-alis ni Maradona noong 1991, nahirapan ang Napoli sa pananalapi, at tiniis ang pagkalugi at pagkalugi bago muling itinatag noong 2004 ng prodyuser ng pelikula na si [[Aurelio De Laurentiis]]. Bumalik ang Napoli sa Serie A pagkalipas ng tatlong taon, at mula noon ay kabilang na sila sa mga nangungunang club sa futbol ng Italya, na nanalo ng tatlong Coppa Italia ([[2012 Coppa Italia final|2012]], [[2014 Coppa Italia final|2014]], at [[2020 Coppa Italia final|2020]]), dalawang Supercoppa Italiana ([[2014 Supercoppa Italiana|2014]] at [[2025–26 Supercoppa Italiana|2025–26]]), at dalawang titulo ng Serie A ([[2022–23 Serie A|2023]] at [[2024–25 Serie A|2025]]). Sa dami ng dumalo, ang Napoli ang may pang-apat na pinakamalaking fan base sa Italya,<ref name="tifo2">{{Cite news |date=September 2012 |title=Il tifo calcistico in Italia&nbsp;– Settembre 2012 |language=it |url=http://www.demos.it/a00756.php |url-status=live |access-date=18 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015164331/http://www.demos.it/a00756.php |archive-date=15 October 2013}}</ref> at niraranggo bilang [[Deloitte Football Money League|panglimang]] football club na may pinakamataas na kita sa Serie A, na may $182 milyon na kita noong 2017–18 season.<ref>{{Cite web |title=Deloitte Football Money League 2014 |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220013031/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |archive-date=20 December 2013 |access-date=9 October 2014 |publisher=Deloitte}}</ref> Noong 2018, [[Talaan ng Forbes ng mga pinakamahalagang club ng futbol|tinantiya ng ''Forbes'']] ang Napoli ay may halagang $379 milyon, na ginagawa silang panglima sa pinakamahalagang club sa Italya. Ang Napoli ay isa rin sa mga katawang kasapi ng [[European Football Clubs|European Club Association]]. Mula noong 1959, ang club ay naglaro ng mga laro sa kanilang tahanan sa Stadio San Paolo, na pinalitan ng pangalan bilang [[Stadio Diego Armando Maradona]] kasunod ng kaniyang pagkamatay noong 2020. Tradisyonal na nagsusuot ang Napoli ng mga kamiseta na kulay bughaw langit, puting shorts, at medyas na kulay bughaw langit sa bahay at puting kamiseta, puti o bughaw langit na shorts, at puti o bughaw langit medyas sa labas; ito ay hango sa mga kamiseta ng Napoles FBC at shorts ng Internazionale Napoli matapos magsama ang mga club upang bumuo ng hinalinhan ng Napoli ns [[SSC Napoli|Internaples]] noong 1922. Ang Napoli ay [[Talaan ng mga karibalan sa futbol|karibalan]] ang [[Karibalang Juventus FC–SSC Napoli|Juventus]], [[Derby del Sole|Roma]] (Derby del Sole), [[Inter Milan|Internazionale]], [[AC Milan]], at [[Salernitana]] (Derby ng [[Campania]]). Ang awit ng club ay "Napoli", isa sa mga pangunahing hit ng Napolitanong mang-aawit na si [[Nino D'Angelo]].<ref>{{Cite web |date=27 May 2023 |title="Napoli" di Nino D'Angelo sarà il nuovo inno: l'annuncio di De Laurentiis |url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823150545/https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |archive-date=23 August 2024 |access-date=23 August 2024 |website=corrieredellosport.it |language=Italian}}</ref> [[File:Naples_Foot-Ball_Club_1906.jpg|left|thumb|Koponan ng "Naples FC", hinalinhan ng kasalukuyang club, noong 1906]] == Kasaysayan == === Mga pinagmulan === Bagaman opisyal na itinatag ang club noong 1926, ang Napoli ay nag-ugat sa unang kaugnay na Neapolitan club, na itinatag bilang ''Futbol at Kriket ng Napoles''<ref name=":0">Some sources say the name was spelled ''Naples Foot-Ball and Croquet Club''.</ref> noong 1905 ng Ingles na marino na si William Poths at ng kanyang kasama na si Hector M. Bayon.<ref name="earlyhistory2">{{Cite news |date=23 June 2007 |title=Storia Del Club, by Pietro Gentile and Valerio Rossano |language=it |publisher=Napoli 2000 |url=http://napoli2000.etereanetwork.com/StoriaClub_Albori.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070702133335/http://napoli2000.etereanetwork.com/StoriaClub_Albori.asp |archive-date=2 July 2007}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 June 2007 |title=Willy Garbutt, The Italian Trailblazer |publisher=[[British Council]] |url=http://www.britishcouncil.org/japan-sport-footballculture-history-garbutt-italy.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080330025643/http://www.britishcouncil.org/japan-sport-footballculture-history-garbutt-italy.htm |archive-date=30 March 2008}}</ref> Kasama rin ang mga Napolitano tulad nina Conforti, Catterina at Amedeo Salsi; si Salsi ay itinalaga bilang unang pangulo ng club.<ref>{{Cite news |date=23 June 2007 |title=Dal Naples Football Club all'Internaples |language=it |publisher=S.S.C. Napoli |url=http://www.sscnapoli.it/client/render.aspx?content=0&root=643&lang=en-US |url-status=live |access-date=23 June 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925071642/http://www.sscnapoli.it/client/render.aspx?content=0&root=643&lang=en-US |archive-date=25 September 2019}}</ref> Ang orihinal na kasuotan ng club ay isang guhit na kamiseta na kulay [[bughaw langit]] at navy blue, na may kasamang itim na shorts.<ref>{{Cite news |date=23 June 2007 |title=La Storia&nbsp;– Periodo 1904–1926 |publisher=Napolissimo |url=http://spazioinwind.libero.it/napolissimo/cenni%20storici%201904-1926.htm |url-status=dead |access-date=23 June 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625080628/https://archive.ph/20120724191400/http:/spazioinwind.libero.it/napolissimo/cenni%20storici%201904-1926.htm |archive-date=25 Hunyo 2022}}</ref> Ang unang laban ng Napoles ay isang 3-2 na panalo laban sa mga Ingles na tripulante ng bangkang ''Arabik'' na may mga gol mula kina William MacPherson, Michele Scafoglio at Léon Chaudoir.<ref>{{Cite news |date=3 April 2009 |title=Napoli back among the big boys |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |url=https://www.fifa.com/news/y=2009/m=4/news=napoli-back-among-the-big-boys-1045169.html |url-status=dead |access-date=14 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119142442/http://www.fifa.com/news/y=2009/m=4/news=napoli-back-among-the-big-boys-1045169.html |archive-date=19 November 2015}}</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Navboxes}}{{Naples}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] aoksrwac7ie7nk2sx4eay4d3ii3zqse 0 340271 2231795 2231377 2026-10-05T14:35:57Z Ryomaandres 8044 2231795 wikitext text/x-wiki [[File:Oppenheimer_&_Neumann.jpg|thumb| Ang pisikong si [[J. Robert Oppenheimer]] (kaliwa) at ang matematikong si [[John von Neumann]] sa harap ng isang [[Makinang IAS|sinaunang elektronikong kompyuter]] na itinayo sa [[Institute for Advanced Study]], Princeton, New Jersey, Estados Unidos (1951)]] Ang '''Siyensiya, Teknolohiya, Inhenyeriya, at Matematika''' (sa Ingles ay ''Science, Technology, Engineering, and Mathematics'' o '''STEM''') ay isang [[Iperonimya at iponimya|pangkalahatang termino]] na ginagamit upang pagsamahin ang mga kaugnay na teknikal na disiplina ng [[agham]], [[teknolohiya]], [[Inhenyeriya|inhenyeriya]], at [[matematika]]. Ito ay kumakatawan sa isang malawak at magkakaugnay na hanay ng mga larangan na mahalaga para sa inobasyon at pagsulong ng teknolohiya. Ang mga disiplinang ito ay kadalasang pinagsama-sama dahil mayroon silang parehong diin sa [[kritikal na pag-iisip]], [[Paglulutas ng problema|paglutas ng problema]], at mga[[kasanayang analitiko]].<ref>{{Cite journal |last=Poláková |first=Michaela |last2=Suleimanová |first2=Juliet Horváthová |last3=Madzík |first3=Peter |last4=Copuš |first4=Lukáš |last5=Molnárová |first5=Ivana |last6=Polednová |first6=Jana |date=2023-08-01 |title=Soft skills and their importance in the labour market under the conditions of Industry 5.0 |journal=Heliyon |volume=9 |issue=8 |bibcode=2023Heliy...918670P |doi=10.1016/j.heliyon.2023.e18670 |issn=2405-8440 |pmc=10428053 |pmid=37593611 |doi-access=free}}</ref> Ang terminong ito ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng [[patakaran sa edukasyon]] o mga pagpili ng [[kurikulum]] sa mga paaralan. May mga implikasyon ito para sa pag-unlad ng lakas-paggawa, mga alalahanin sa pambansang seguridad (dahil ang kakulangan ng mga mamamayang nakapag-aral ng STEM ay maaaring makabawas sa bisa sa larangang ito), at patakaran sa imigrasyon, patungkol sa pagtanggap ng mga dayuhang estudyante at mga manggagawa sa teknolohiya.<ref name="fas.org">{{Cite web |title=Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer |url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009083308/https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |archive-date=2018-10-09 |access-date=2017-08-21 |website=Fas.org}}</ref> Walang pangkalahatang kasunduan kung aling mga disiplina ang kabilang sa STEM; sa partikular, kung kasama ba o hindi sa ''agham'' sa STEM ang mga [[agham panlipunan]], tulad ng [[sikolohiya]], [[sosyolohiya]], [[ekonomika]], at [[agham pampolitika]]. Sa Estados Unidos, ang mga ito ay karaniwang isinasama ng [[National Science Foundation]] (NSF),<ref name="fas.org" /> ang online database ng O*Net ng [[Kagawaran ng Paggawa ng Estados Unidos]] para sa mga naghahanap ng trabaho,<ref>{{Cite web |date=2021-11-16 |title=Research, Development, Design, and Practitioners STEM Occupations |url=https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116092550/https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |archive-date=2021-11-16 |access-date=2021-12-02 |publisher=Onetonline.org}}</ref> at ang [[Kagawaran ng Seguridad ng Inang Bayan ng Estados Unidos]]. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824195105/https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |archive-date=2021-08-24 |access-date=2021-11-16}}</ref> Sa [[Reino Unido]], ang mga agham panlipunan ay ikinakategorya nang hiwalay at sa halip ay pinagsama-sama sa mga [[Araling pantao|humanidades]] at [[sining]] upang bumuo ng isa pang katumbas na acronym na [[Humanidades, sining, at agham panlipunan|HASS]] (humanidades, sining, at agham panlipunan),&nbsp; binago ang tatak noong 2020 bilang SHAPE (agham panlipunan, humanidades at sining para sa mga tao at ekonomiya).<ref>{{Cite web |last=British Academy |date=2020 |title=SHAPE |url=https://thisisshape.org.uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125132836/https://thisisshape.org.uk/ |archive-date=25 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=SHAPE}} </ref><ref>{{Cite web |last=Black |first=Julia |date=2 November 2020 |title=SHAPE – A Focus on the Human World |url=https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115144742/https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |archive-date=15 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=Social Science Space}}</ref> Ginagamit din ng ilang sanggunian ang HEAL (kalusugan, edukasyon, administrasyon, at literasiya) bilang katumbas ng STEM.&nbsp; == Ayon sa bansa == === Canada === Ang Canada ay nasa ika-12 pwesto sa 16 na kapantay na bansa sa porsiyento ng mga nagtapos nito na nag-aral sa mga programang STEM, na may 21.2%, isang bilang na mas mataas kaysa sa Estados Unidos, ngunit mas mababa kaysa sa [[Pransiya]], [[Alemanya]], at [[Austria]]. Ang [[Pinlandiya]], ang bansang may pinakamalaking proporsiyon ng mga nagtapos sa STEM, ay mayroong mahigit 30% ng mga nagtapos sa unibersidad na nagmumula sa mga programa sa agham, matematika, agham pangkompyuter, at inhenyeriya.<ref>{{Cite web |title=Graduates in science, math, computer science, and engineering |url=http://www.conferenceboard.ca/hcp/details/education/graduates-science-math-computer-science-engineerin.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508013804/https://www.conferenceboard.ca/hcp/Details/education/graduates-science-math-computer-science-engineerin.aspx |archive-date=8 May 2019 |access-date=20 August 2017 |website=Conferenceboard.ca}}</ref> [[File:Chemistry-related_rear_blackboard_art_at_a_classroom_of_Beijing_101_Middle_School_(20111201165624).jpg|thumb|Kimika sa paaralang panggitna sa isang pisara sa Beijing, Tsina, 2011]] === Tsina === Upang maisulong ang STEM sa Tsina, naglabas ang gobyerno ng Tsina ng isang alituntunin noong 2016 tungkol sa pambansang estratehiya sa pag-unlad na pinapagana ng inobasyon, "na nagtatagubilin na pagsapit ng 2020, ang Tsina ay dapat maging isang makabagong bansa; pagsapit ng 2030, dapat itong maging nangunguna sa mga makabagong bansa; at pagsapit ng 2050, dapat itong maging isang kapangyarihan sa makabagong teknolohiya."<ref>{{Cite web |last=李齐 |title=Experts say STEM education is the key to nurturing necessary talent |url=https://www.chinadaily.com.cn/a/201901/14/WS5c3bf77aa3106c65c34e43f6.html |access-date=2024-05-28 |website=www.chinadaily.com.cn}}</ref> === Nigeria === Sa Nigeria, ang Samahan ng mga Propesyonal na Inhenyerang Kababaihan (''Association of Professional Women Engineers Of Nigeria'' o APWEN) ay nagsangkot ng mga batang babae na may edad 12 hanggang 19 sa mga kursong nakabatay sa agham upang makapag-aral sila ng mga kursong nakabatay sa agham sa mas mataas na institusyon ng pag-aaral. Ang National Science Foundation (NSF) sa Nigeria ay nagsagawa ng mga malay na pagsisikap upang hikayatin ang mga batang babae na magbago, mag-imbento, at bumuo sa pamamagitan ng programang "invent it, build it" na itinataguyod ng NNPC.<ref>{{Cite web |last=kingsley-omoyibo |first=Queeneth |title=APWEN |url=https://apwen.org.ng/ |access-date=2022-08-18 |website=APWEN}}</ref> === Pilipinas === Sa [[Pilipinas]], ang STEM ay isang dalawang-taong programa at strand na ginagamit para sa [[K–12|Senior High School]] (Baitang 11 at 12), na itinalaga ng [[Kagawaran ng Edukasyon]] o DepEd. Ang STEM strand ay nasa ilalim ng Academic Track, na kinabibilangan din ng iba pang mga strand tulad ng ABM (Accountancy, Business and Management), HUMSS (Humanities and Social Sciences), at GAS (General Academic Strand).<ref>{{Cite web |title=Academic Track {{!}} Department of Education |url=https://www.deped.gov.ph/k-to-12/about/k-to-12-basic-education-curriculum/academic-track/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711142908/https://www.deped.gov.ph/k-to-12/about/k-to-12-basic-education-curriculum/academic-track/ |archive-date=2020-07-11 |access-date=2020-07-09 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-06 |title=A Guide to Choosing the Right Senior High School Strand |url=https://www.teacherph.com/right-senior-high-school-track/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200710061219/https://www.teacherph.com/right-senior-high-school-track/ |archive-date=2020-07-10 |access-date=2020-07-09 |website=TeacherPH |language=en-US}}</ref> Ang layunin ng STEM strand ay turuan ang mga mag-aaral sa larangan ng agham, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika, sa isang interdisiplinaryo at inilapat na pamamaraan, at bigyan ang mga mag-aaral ng mas malalim na kaalaman at aplikasyon sa larangang ito. Pagkatapos makompleto ang programa, ang mga mag-aaral ay makakakuha ng Diploma sa Agham, Teknolohiya, inhenyeriya, at Matematika. Sa ilang kolehiyo at unibersidad, kinakailangan ng mga estudyanteng nag-aaplay para sa mga digri sa STEM (tulad ng medisina, inhenyeriya, pag-aaral ng kompiyuter, atbp.) na maging isang nagtapos sa STEM. Kung hindi, kakailanganin nilang pumasok sa isang programang bridging. == Mga sanggunian == [[Kategorya:Araling pang-agham at panteknolohiya]] rw7zys3i8v8blucjpm2ukdxdfgjv5bp 11 340290 2231786 2231509 2026-10-05T14:08:18Z ~2026-53544-67 167169 not a discussion 2231786 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3 340291 2231791 2231511 2026-10-05T14:12:21Z ~2026-53544-67 167169 Maligayang pagdating sa Wikipedia! 2231791 wikitext text/x-wiki '''Mabuhay!''' Magandang araw, &#126;2026-53441-74, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga [[Special:Contributions/&#126;2026-53441-74|ambag]]. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo: {|style="float:right;" |{{Pamayanan}} |} *[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]] *[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]] *[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]] *[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]] *[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] *[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]] *[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]] *[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]] *'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]]. Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:bandalo-di-kilala|<br><br><br>{{#ifeq:bandalo-di-kilala|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [[Special:Userlogin/signup|gumawa ng isang panagutan]] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [[Special:Userlogin/signup|gumawa ng isang panagutang pampatnugot]] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:bandalo-di-kilala|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><span style="color: #0000FF; font-weight: bold;">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</span>}}{{#ifeq:bandalo-di-kilala|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [[Special:Userlogin/signup|makagawa ng isang panagutan pampatnugot]] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><span style="color: #0000FF; font-weight: bold;">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</span>}}}} ---- {{hlist|[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]] [[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]| [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]|[[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]|[[Wikipedia:Embahada|Embajada]]|[[Wikipedia:Embahada|Embassy]]|[[Wikipedia:Embahada|大使館]]|style=font-size:85%; font-weight: bold; font-style: italic; text-align: center;}} [[Natatangi:Mga ambag/~2026-53544-67|~2026-53544-67]] ([[Usapang tagagamit:~2026-53544-67|talk]]) 14:12, 5 Oktubre 2026 (UTC) 57kja9pxd0m5g2hza5yucfvsw3eusb8 0 340320 2231904 2231595 2026-10-06T01:19:14Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Manzano, Friuli-Venezia Giulia]] to [[Manzano, Friul-Venecia Julia]] 2231904 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Manzano, Friul-Venecia Julia]] sa0oa0my1hlwa1h0yogpcbwqi7t98h9 0 340355 2231728 2026-10-05T12:08:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375296931|Preone]]" 2231728 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Preone|official_name=Comune di Preone|native_name={{native name|fur|Preon}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|12|52|E|type:city(292)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Anna Lenisa|area_footnotes=|area_total_km2=22.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Preonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=461|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website |www.comune.preone.ud.gov.it}}|footnotes=|image_skyline=Preone-panorama.jpg}}Ang '''Preone''' ({{Langx|fur|Preon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Preone sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Socchieve]], [[Tramonti di Sotto]], [[Verzegnis]], at [[Vito d'Asio]]. == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.museifriuliveneziagiulia.it/scheda_museo.php?id=168&lang=1 Museo ng Paleontolohiya] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mncu2s1soh0c3mtslcc959d7zq0qr0t 2231744 2231728 2026-10-05T12:32:47Z Ryomaandres 8044 2231744 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Preone|official_name=Comune di Preone|native_name={{native name|fur|Preon}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|12|52|E|type:city(292)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Anna Lenisa|area_footnotes=|area_total_km2=22.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Preonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=461|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website |www.comune.preone.ud.gov.it}}|footnotes=|image_skyline=Preone-panorama.jpg}}Ang '''Preone''' ({{Langx|fur|Preon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Preone sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Socchieve]], [[Tramonti di Sotto]], [[Verzegnis]], at [[Vito d'Asio]]. == Kasaysayan == Ang pagkakatuklas ng mga buto at armas ng tao ay nagbibigay-diin sa teorya na ang Preone ay itinayo sa maaaring isang posteng pang-obserbasyon.<ref>{{Cita web|url=http://www.turismofvg.it/Preone|titolo=Tusismo FVG}}</ref> Ang munisipal na entidad ay binuwag noong 1928 upang maisama sa munisipalidad ng Enemonzo, at pagkatapos ay muling binuo bilang isang malayang munisipalidad noong 1946.<ref>{{cita web|url=http://www.friulinprin.beniculturali.it//pdf/preone.pdf|titolo=Fonte <!--creato automaticamente, da ricontrollare manualmente -->|lingua=|data=|accesso=}}</ref> Pinaniniwalaan na ang apelyidong Lupieri ay nagmula sa Preone mula sa pagbabago ng isang pariralang Friulian tulad ng "'l frut de lu Pieri," na nangangahulugang "Ang anak ni Piero," tungo sa "'l frut de Lupieri," kung saan ang pantukoy ay idinagdag sa pangalan upang bumuo ng isang bagong apelyido. Nangyari ito sa pagtatapos ng ika-16 na siglo, at ang apelyido ay kumalat sa buong lambak ng Carnia at kasunod nito sa iba pang bahagi ng Friuli. == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.museifriuliveneziagiulia.it/scheda_museo.php?id=168&lang=1 Museo ng Paleontolohiya] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2iw75asm5jythrvd15nxf3goe85mvhl 2231745 2231744 2026-10-05T12:33:31Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231745 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Preone|official_name=Comune di Preone|native_name={{native name|fur|Preon}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|12|52|E|type:city(292)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Anna Lenisa|area_footnotes=|area_total_km2=22.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Preonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=461|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website |www.comune.preone.ud.gov.it}}|footnotes=|image_skyline=Preone-panorama.jpg}}Ang '''Preone''' ({{Langx|fur|Preon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Preone sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Socchieve]], [[Tramonti di Sotto]], [[Verzegnis]], at [[Vito d'Asio]]. == Kasaysayan == Ang pagkakatuklas ng mga buto at armas ng tao ay nagbibigay-diin sa teorya na ang Preone ay itinayo sa maaaring isang posteng pang-obserbasyon.<ref>{{Cita web|url=http://www.turismofvg.it/Preone|titolo=Tusismo FVG}}</ref> Ang munisipal na entidad ay binuwag noong 1928 upang maisama sa munisipalidad ng Enemonzo, at pagkatapos ay muling binuo bilang isang malayang munisipalidad noong 1946.<ref>{{cita web|url=http://www.friulinprin.beniculturali.it//pdf/preone.pdf|titolo=Fonte <!--creato automaticamente, da ricontrollare manualmente -->|lingua=|data=|accesso=}}</ref> Pinaniniwalaan na ang apelyidong Lupieri ay nagmula sa Preone mula sa pagbabago ng isang pariralang Friulano tulad ng "''<nowiki/>'l frut de lu Pieri''," na nangangahulugang "Ang anak ni Piero," tungo sa "'''l frut de Lupieri''," kung saan ang pantukoy ay idinagdag sa pangalan upang bumuo ng isang bagong apelyido. Nangyari ito sa pagtatapos ng ika-16 na siglo, at ang apelyido ay kumalat sa buong lambak ng Carnia at kasunod nito sa iba pang bahagi ng [[Friul]]. == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.museifriuliveneziagiulia.it/scheda_museo.php?id=168&lang=1 Museo ng Paleontolohiya] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] f1v7adwgh9mozk8zjhyotd8d9fa29tv 0 340356 2231729 2026-10-05T12:11:47Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375296858|Premariacco]]" 2231729 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Premariacco|official_name=Comune di Premariacco<br>Comun di Premariâs|native_name={{native name|fur|Premariâs}}|image_size=|image_shield=Premariacco-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|4|N|13|24|E|type:city(4,065)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Azzano, Firmano, Ipplis, Leproso, Orsaria, Paderno|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=39.43|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=110|saint=|day=Disyembre 31|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|https://www.premariacco.net/}}|footnotes=}}Ang '''Premariacco''' ({{Langx|fur|Premariâs}}, {{Langx|sl|Premarjag}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} silangan ng [[Udine]]. Ang Premariacco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Buttrio]], [[Cividale del Friuli]], [[Corno di Rosazzo]], [[Manzano, Friul-Venecia Julia|Manzano]], [[Moimacco]], [[Pradamano]], at [[Remanzacco]]. Si [[Paulino II ng Aquilea]], ang [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|Patriyarka ng Aquileia]] at isa sa mga pinakatanyag na iskolar ng [[Renasimyentong Carolingia]], ay ipinanganak sa Premariacco noong bandang 726. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3577|1881|3443|1901|3806|1911|3925|1921|3950|1931|3905|1936|3663|1951|3670|1961|3288|1971|3296|1981|3713|1991|3784|2001|4001|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Paulino II ng Aquilea|San Paulino II]] - ipinanganak noong mga 730; [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|Patriyarka]] ng [[Aquilea|Aquileia]] 787–802 * [[Fiore dei Liberi]] - ca. 1350–1420, dalubhasa sa eskrima noong medyebal na panahon == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Premariacco_3.jpg| Ponte Romano File:Premariacco_2.jpg|alt=Premariacco beach| Dalampasigan ng Premariacco File:Premariacco_4.jpg|alt=Natisone canyon at Premariacco| Sabak ng Natisone sa Premariacco File:Premariacco_1.jpg|alt=Conglomerate river bed of Natisone| Konglomeradong kama ng ilog ng Natisone </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.premariacco.net/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fjobv8sfz1stajt5oawostbtnjw85i6 2231746 2231729 2026-10-05T12:35:32Z Ryomaandres 8044 2231746 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Premariacco|official_name=Comune di Premariacco<br>Comun di Premariâs|native_name={{native name|fur|Premariâs}}|image_size=|image_shield=Premariacco-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|4|N|13|24|E|type:city(4,065)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Azzano, Firmano, Ipplis, Leproso, Orsaria, Paderno|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=39.43|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=110|saint=|day=Disyembre 31|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|https://www.premariacco.net/}}|footnotes=|image_skyline=San Mauro Premariacco - Chiesa.jpg|image_caption=Simbahan sa ''[[frazione]]'' ng San Mauro}}Ang '''Premariacco''' ({{Langx|fur|Premariâs}}, {{Langx|sl|Premarjag}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} silangan ng [[Udine]]. Ang Premariacco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Buttrio]], [[Cividale del Friuli]], [[Corno di Rosazzo]], [[Manzano, Friul-Venecia Julia|Manzano]], [[Moimacco]], [[Pradamano]], at [[Remanzacco]]. Si [[Paulino II ng Aquilea]], ang [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|Patriyarka ng Aquileia]] at isa sa mga pinakatanyag na iskolar ng [[Renasimyentong Carolingia]], ay ipinanganak sa Premariacco noong bandang 726. == Heograpiyang pisikal == Matatagpuan sa isang magandang lokasyon sa unang maburol na lugar ng silangang [[Friul]], ito ay konektado sa pamamagitan ng isang mahalagang tulay ng mga Romano sa ibabaw ng Ilog [[Natisone]]. Kabilang dito ang mga nayon ng Orsaria, Leproso, Ipplis, Azzano, San Mauro, Paderno, at Firmano. Ang Orsaria ay tahanan ng isang simbahan na inialay kay Sant'Ulderico, na itinayo noong 1905 sa lugar ng isang malamang na mas naunang pinatibay na pamayanan. Ang simbahan ay matatagpuan sa kanang pampang ng Ilog Natisone. Ang [[Frazione|''frazione'']] ng Firmano ay mayroon ding pinatibay na pamayanan na nagmula sa panahon ng mga Romano o bago ang panahon ng mga Romano, kung saan natuklasan ang mahahalagang labi ng mga Lombardo. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3577|1881|3443|1901|3806|1911|3925|1921|3950|1931|3905|1936|3663|1951|3670|1961|3288|1971|3296|1981|3713|1991|3784|2001|4001|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Paulino II ng Aquilea|San Paulino II]] - ipinanganak noong mga 730; [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|Patriyarka]] ng [[Aquilea|Aquileia]] 787–802 * [[Fiore dei Liberi]] - ca. 1350–1420, dalubhasa sa eskrima noong medyebal na panahon == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Premariacco_3.jpg| Ponte Romano File:Premariacco_2.jpg|alt=Premariacco beach| Dalampasigan ng Premariacco File:Premariacco_4.jpg|alt=Natisone canyon at Premariacco| Sabak ng Natisone sa Premariacco File:Premariacco_1.jpg|alt=Conglomerate river bed of Natisone| Konglomeradong kama ng ilog ng Natisone </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.premariacco.net/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dpc708inir5eegrpy3ehorocx8vpwbq 0 340357 2231730 2026-10-05T12:14:06Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375296946|Prepotto]]" 2231730 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Prepotto|official_name=Comune di Prepotto|native_name={{nativename|sl|Prapotno}}<br>{{nativename|fur|Prapot}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|3|N|13|29|E|type:city(894)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]] |province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=33.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Castelmonte 0904.jpg|image_caption=Ang monasteryo ng [[Castelmonte]] (''Stara Gora'')}}Ang '''Prepotto''' ({{Langx|sl|Prapotno}}; {{Langx|fur|Prapot}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]]. {{Magmula noong|31 December 2004}} , ito ay may populasyon na 894 at isang lawak na {{Convert|33.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Prepotto sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Munisipalidad ng Brda|Brda]] (Eslobanya), [[Kanal ob Soči]] (Eslobenya), [[Cividale del Friuli]], [[Corno di Rosazzo]], [[Dolegna del Collio]], [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia|San Leonardo]], [[San Pietro al Natisone]], at [[Stregna]]. [[File:Castelmonte_-_panoramio_(1).jpg|none|thumb| Prepotto]] == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2011|1881|1958|1901|2247|1911|2238|1921|2316|1931|2142|1936|2041|1951|2036|1961|1536|1971|1190|1981|1065|1991|985|2001|899|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Tingnan din == * [[Venecianong Eslobenya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] l17ayy142x22xe36ag6o1cy5orr1em6 2231747 2231730 2026-10-05T12:37:25Z Ryomaandres 8044 2231747 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Prepotto|official_name=Comune di Prepotto|native_name={{nativename|sl|Prapotno}}<br>{{nativename|fur|Prapot}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|3|N|13|29|E|type:city(894)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]] |province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=33.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Castelmonte 0904.jpg|image_caption=Ang monasteryo ng [[Castelmonte]] (''Stara Gora'')}}Ang '''Prepotto''' ({{Langx|sl|Prapotno}}; {{Langx|fur|Prapot}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]]. {{Magmula noong|31 December 2004}} , ito ay may populasyon na 894 at isang lawak na {{Convert|33.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Prepotto sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Munisipalidad ng Brda|Brda]] (Eslobanya), [[Kanal ob Soči]] (Eslobenya), [[Cividale del Friuli]], [[Corno di Rosazzo]], [[Dolegna del Collio]], [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia|San Leonardo]], [[San Pietro al Natisone]], at [[Stregna]]. [[File:Castelmonte_-_panoramio_(1).jpg|thumb| Prepotto|left]] == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng munisipyo ay kadalasang bulubundukin at kakahuyan, ang makasaysayang sentro ng bayan, na matatagpuan sa burol ng Castelmonte, ay 618 metro sa ibabaw ng antas ng dagat. == Kasaysayan == Ang pangalang Prepotto ay nagmula sa salitang Eslobeno na pràpot, na nangangahulugang "[[Pteridophyta|pako]]," dahil sa laganap na presensiya ng halamang ito sa buong lugar mula pa noong sinaunang panahon. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2011|1881|1958|1901|2247|1911|2238|1921|2316|1931|2142|1936|2041|1951|2036|1961|1536|1971|1190|1981|1065|1991|985|2001|899|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Tingnan din == * [[Venecianong Eslobenya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 39u3i7aensualw8cpg97n38sic2dp9h 0 340358 2231731 2026-10-05T12:16:40Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375297357|Pulfero]]" 2231731 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pulfero|official_name=Comune di Pulfero|native_name={{native name|sl|Podbonesec}}<br />{{native name|fur|Pulfar}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|29|E|type:city(1,174)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friuli-Venezia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Antro/''Landar'', Biacis/''Bijača'', Brischis/''Brišča'', Calla/''Kau'', Cicigolis/''Ščigla'', Coliessa/''Kolieša'', Comugnero/''Kamunjar'', Cras/''Kras'', Erbezzo/''Arbeč'', Goregnavas/''Gorenja Vas'', Ialig/''Jalči'', Lasiz/''Laze'', Linder/''Linder'', Loch/''Log'', Mersino (collectiv name of following villages: Bardo/''Nabardo'', Clin/''Klin'', Ierep/''Jerebi'', Iuretig/''Juretiči'', Marseu/''Marsieli'', Medves/''Medvieži'', Oballa/''Obali'', Pozzera/''Pocera'', Zorza/''Žorži''), Molino/''Malin'', Montefosca/''Čarni Varh'', Paceida/''Pačejda'', Pegliano/''Ofijan'' (collectiv name of following villages: Cedarmas/''Čedarmaci'', Cocianzi/''Kočjanci'', Dorbolò/''Dorboli'', Flormi/''Floram'', Parmizi/''Parmici'', Sosgne/''Šošnja'', Stonder/''Štonderi''), Perovizza/''Peruovca'', Podvarschis/''Podvaršč'', Pulfero/''Podbuniesac'', Rodda collectiv name of following villages: Bizonta/''Bizonti'', Brocchiana/''Bročjana'', Buttera/''Butera'', Clavora/''Klavora'', Cranzove/''Kranjcove'', Domenis/''Domejža'', Lacove/''Lahove'', Oriecuia/''Oriehuje'', Ossiach/''Ošjak'', Pocovaz/''Pokovac'', Puller/''Pulerji'', Scubina/''Skubini'', Sturam/''Šturmi'', Tumaz/''Tuomac'', Uodgnach/''Uodnjak'', Zeiaz/''Zejci''), Spagnut/''Podšpanjud'', Specognis/''Špehuonja'', Spignon/''Varh'', Stupizza/''Štupca'', Tarcetta/''Tarčet'', Zapatocco/''Zapatok''|mayor_party=Lista civica|mayor=Camillo Melissa 25 May 2014|area_footnotes=|area_total_km2=48.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=184|saint=[[Saint Florian|Florian]]|day=Mayo 4|postal_code=33046|area_code=0432|website=[http://www.comune.pulfero.ud.it/portale/cms/ Institutional website]|footnotes=|image_skyline=[[Friul-Venecia Julia]] }}Ang '''Pulfero''' ({{Langx|sl|Podbonesec}} {{Langx|fur|Pulfar}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Slovenia, at nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Faedis]], [[Kobarid]] (Eslobenya), [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], at [[Torreano]]. Ang mga lokalidad ng Pulfero (''[[frazione]]'') ay kinabibilangan ng:<ref name="comuni-italiani">[http://www.comune.pulfero.ud.it/portale/export/sites/pulfero/allegati/archivio_file/atti_documenti/statuto/pulfero.pdf], Municipal statute.</ref> Antro/ ''Landar'', Biacis/ ''Bijača'', Brischis/ ''Brišča'', Calla/ ''Kau'', Cicigolis/ ''Ščigla'', Coliessa/ ''Kolieša'', Comugnero/ ''Kamunjar'', Cras/ ''Kras'', Erbezzo/ ''Arbeč'', Goregnavas/ ''Lazeč'', ''Goregnavas'' / ''Ialigre'' ''.​​​​​​​​​​​''Montefosca/ ''Čarni Varh'', Paceida/ ''Pačejda'', Pegliano/ ''Ofijan'' (kolektibong pangalan ng mga sumusunod na nayon: Cedarmas/ ''Čedarmaci'', Cocianzi/ ''Kočjanci'', Dorbolò/ ''Dorboli'', Flormi/ ''Floram'', Parmizi/ ''Parmici'', Sosgne/ ''Šošnja'', Stonder/ ''Štonderi'' ''/'' Stonderi ''Podvaršč'', Pulfero/ ''Podbuniesac'', Rodda (collective name of following villages: Bizonta/ ''Bizonti'', Brocchiana/ ''Bročjana'', Buttera/ ''Butera'', Clavora/ ''Klavora'', Cranzove/ ''Kranjcove'', Domenis/ ''Domejža'', Lacove/ ''Lahove'' / ''Ojakuia'' / Ojakuia/ ''Ojak'' Pocovaz/ ''Pokovac'', Puller/ ''Pulerji'', Scubina/ ''Skubini'', Sturam/ ''Šturmi'', Tumaz/ ''Tuomac'', Uodgnach/ ''Uodnjak'', Zeiaz/ ''Zejci'' ), Spagnut/ ''Podšpanjud'', Specognis/ ''Špehuonja'', Spignon/ ''Varh'', Stupizza/ ''Štupca'', ''Zatok Tarcco'', Zatok ''Tarcco'' Noong Disyembre 31, 2011, ito ay may populasyon na 1,047 at lawak na {{Cvt|48.1|km2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref><gallery widths="180"> File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_2.jpg|alt=Church of San Giovanni d'Antro| Simbahan ng San Giovanni d'Antro File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_1.jpg|alt=Church of San Giovanni d'Antro| Simbahan ng San Giovanni d'Antro File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_4.jpg|alt=San Giovanni d'Antro cave| Kuweba ng San Giovanni d'Antro File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_3.jpg|alt=Skull of a cave bear (Ursus spelaeus) in the cave San Giovanni d'Antro| Bungo ng isang [[osong kuweba]] (''Ursus spelaeus'') sa kuweba ng San Giovanni d'Antro </gallery> == Demograpiko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920-1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 84.6% ng populasyon ay [[Mga Eslobeno|mga Eslobeno.]]<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> {{historical populations|1861|?|1871|3491|1881|3492|1901|3779|1911|3991|1921|4066|1931|3864|1936|3681|1951|3735|1961|3306|1971|2237|1981|1832|1991|1398|2001|1202|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1xg8aul5reeu1xm24qaslcnn6b6gf4h 2231752 2231731 2026-10-05T12:41:59Z Ryomaandres 8044 2231752 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pulfero|official_name=Comune di Pulfero|native_name={{native name|sl|Podbonesec}}<br />{{native name|fur|Pulfar}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|29|E|type:city(1,174)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]] |province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Antro/''Landar'', Biacis/''Bijača'', Brischis/''Brišča'', Calla/''Kau'', Cicigolis/''Ščigla'', Coliessa/''Kolieša'', Comugnero/''Kamunjar'', Cras/''Kras'', Erbezzo/''Arbeč'', Goregnavas/''Gorenja Vas'', Ialig/''Jalči'', Lasiz/''Laze'', Linder/''Linder'', Loch/''Log'', Mersino (collectiv name of following villages: Bardo/''Nabardo'', Clin/''Klin'', Ierep/''Jerebi'', Iuretig/''Juretiči'', Marseu/''Marsieli'', Medves/''Medvieži'', Oballa/''Obali'', Pozzera/''Pocera'', Zorza/''Žorži''), Molino/''Malin'', Montefosca/''Čarni Varh'', Paceida/''Pačejda'', Pegliano/''Ofijan'' (collectiv name of following villages: Cedarmas/''Čedarmaci'', Cocianzi/''Kočjanci'', Dorbolò/''Dorboli'', Flormi/''Floram'', Parmizi/''Parmici'', Sosgne/''Šošnja'', Stonder/''Štonderi''), Perovizza/''Peruovca'', Podvarschis/''Podvaršč'', Pulfero/''Podbuniesac'', Rodda collectiv name of following villages: Bizonta/''Bizonti'', Brocchiana/''Bročjana'', Buttera/''Butera'', Clavora/''Klavora'', Cranzove/''Kranjcove'', Domenis/''Domejža'', Lacove/''Lahove'', Oriecuia/''Oriehuje'', Ossiach/''Ošjak'', Pocovaz/''Pokovac'', Puller/''Pulerji'', Scubina/''Skubini'', Sturam/''Šturmi'', Tumaz/''Tuomac'', Uodgnach/''Uodnjak'', Zeiaz/''Zejci''), Spagnut/''Podšpanjud'', Specognis/''Špehuonja'', Spignon/''Varh'', Stupizza/''Štupca'', Tarcetta/''Tarčet'', Zapatocco/''Zapatok''|mayor_party=Lista civica|mayor=Camillo Melissa 25 May 2014|area_footnotes=|area_total_km2=48.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=184|saint=[[Saint Florian|Florian]]|day=Mayo 4|postal_code=33046|area_code=0432|website=[http://www.comune.pulfero.ud.it/portale/cms/ Institutional website]|footnotes=|image_skyline=La lastra della Banca di Antro.jpg|image_caption=Ang bato ng Antro}}Ang '''Pulfero''' ({{Langx|sl|Podbonesec}} {{Langx|fur|Pulfar}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Slovenia, at nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Faedis]], [[Kobarid]] (Eslobenya), [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], at [[Torreano]]. Ang mga lokalidad ng Pulfero (''[[frazione]]'') ay kinabibilangan ng:<ref name="comuni-italiani">[http://www.comune.pulfero.ud.it/portale/export/sites/pulfero/allegati/archivio_file/atti_documenti/statuto/pulfero.pdf], Municipal statute.</ref> Antro/ ''Landar'', Biacis/ ''Bijača'', Brischis/ ''Brišča'', Calla/ ''Kau'', Cicigolis/ ''Ščigla'', Coliessa/ ''Kolieša'', Comugnero/ ''Kamunjar'', Cras/ ''Kras'', Erbezzo/ ''Arbeč'', Goregnavas/ ''Lazeč'', ''Goregnavas'' / ''Ialigre'' ''.​​​​​​​​​​​''Montefosca/ ''Čarni Varh'', Paceida/ ''Pačejda'', Pegliano/ ''Ofijan'' (kolektibong pangalan ng mga sumusunod na nayon: Cedarmas/ ''Čedarmaci'', Cocianzi/ ''Kočjanci'', Dorbolò/ ''Dorboli'', Flormi/ ''Floram'', Parmizi/ ''Parmici'', Sosgne/ ''Šošnja'', Stonder/ ''Štonderi'' ''/'' Stonderi ''Podvaršč'', Pulfero/ ''Podbuniesac'', Rodda (collective name of following villages: Bizonta/ ''Bizonti'', Brocchiana/ ''Bročjana'', Buttera/ ''Butera'', Clavora/ ''Klavora'', Cranzove/ ''Kranjcove'', Domenis/ ''Domejža'', Lacove/ ''Lahove'' / ''Ojakuia'' / Ojakuia/ ''Ojak'' Pocovaz/ ''Pokovac'', Puller/ ''Pulerji'', Scubina/ ''Skubini'', Sturam/ ''Šturmi'', Tumaz/ ''Tuomac'', Uodgnach/ ''Uodnjak'', Zeiaz/ ''Zejci'' ), Spagnut/ ''Podšpanjud'', Specognis/ ''Špehuonja'', Spignon/ ''Varh'', Stupizza/ ''Štupca'', ''Zatok Tarcco'', Zatok ''Tarcco'' Noong Disyembre 31, 2011, ito ay may populasyon na 1,047 at lawak na {{Cvt|48.1|km2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Stupizza multipurpose center ay isang mahusay na panimulang punto para sa mga pamamasyal sa Bundok Mia, sa nayon ng Montefosca, at sa lambak ng Pradolino.<gallery widths="180"> File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_2.jpg|alt=Church of San Giovanni d'Antro| Simbahan ng San Giovanni d'Antro File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_1.jpg|alt=Church of San Giovanni d'Antro| Simbahan ng San Giovanni d'Antro File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_4.jpg|alt=San Giovanni d'Antro cave| Kuweba ng San Giovanni d'Antro File:Grotta_San_Giovanni_d'Antro_0904_3.jpg|alt=Skull of a cave bear (Ursus spelaeus) in the cave San Giovanni d'Antro| Bungo ng isang [[osong kuweba]] (''Ursus spelaeus'') sa kuweba ng San Giovanni d'Antro </gallery> == Demograpiko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920-1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 84.6% ng populasyon ay [[Mga Eslobeno|mga Eslobeno.]]<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> {{historical populations|1861|?|1871|3491|1881|3492|1901|3779|1911|3991|1921|4066|1931|3864|1936|3681|1951|3735|1961|3306|1971|2237|1981|1832|1991|1398|2001|1202|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] db3o0sv0i4tzfq8kzrnq6spl8sjiwmk 0 340359 2231732 2026-10-05T12:18:07Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375297912|Ragogna]]" 2231732 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ragogna|official_name=Comune di Ragogna|native_name={{native name|fur|Ruvigne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|11|N|12|59|E|type:city(3,006)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=San Giacomo, San Pietro, Muris, Villuzza, Ca' Farra, Canodusso, and Pignano|mayor_party=|mayor=Alma Concil|area_footnotes=|area_total_km2=22.03|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Ragognesi|elevation_footnotes=|elevation_m=235|saint=Santiago|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website |www.comune.ragogna.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Ragogna Lago di Ragogna 01112007 25.jpg|image_caption=Lawa ng Ragogna}}Ang '''Ragogna''' ({{Langx|fur|Ruvigne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Ragogna sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Forgaria nel Friuli]], [[Pinzano al Tagliamento]], at [[San Daniele del Friuli]]. == Kakambal na bayan == Ang Ragogna ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Austria}}[[Weitensfeld im Gurktal]], Austria, mula noong 2003 * {{Flagicon|France}} [[Sainte-Bazeille]], Pransiya, mula noong 2010 == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sber75qbjvcpfge0nww7pgurcc6hl7b 2231748 2231732 2026-10-05T12:39:18Z Ryomaandres 8044 2231748 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ragogna|official_name=Comune di Ragogna|native_name={{native name|fur|Ruvigne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|11|N|12|59|E|type:city(3,006)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=San Giacomo, San Pietro, Muris, Villuzza, Ca' Farra, Canodusso, and Pignano|mayor_party=|mayor=Alma Concil|area_footnotes=|area_total_km2=22.03|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Ragognesi|elevation_footnotes=|elevation_m=235|saint=Santiago|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website |www.comune.ragogna.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Ragogna Lago di Ragogna 01112007 25.jpg|image_caption=Lawa ng Ragogna}}Ang '''Ragogna''' ({{Langx|fur|Ruvigne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Ragogna sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Forgaria nel Friuli]], [[Pinzano al Tagliamento]], at [[San Daniele del Friuli]]. == Heograpiyang pisikal == Sa kanayunan at mga burol, ang taas ay mula 170 hanggang 210 metro sa ibabaw ng antas ng dagat, na umaabot sa 512 metro sa tagaytay ng Monte di Ragogna, isang natatanging relyebe na nagpapakilala sa buong lugar. Ang Ilog [[Tagliamento]] ay dumadaloy nang mas mababa, na umaabot sa 120 metro sa ibabaw ng antas ng dagat, na lumilikha ng isang natatanging tanawin ng matataas na pampang, parang, matarik na dalisdis, kakahuyan, at nakalantad na mga bato. === Klima === Sa klima, ang lugar ay nailalarawan sa pamamagitan ng mga tipikal na kondisyon ng paanan ng bundok, na may masaganang pag-ulan sa buong taon (na may mga tugatog sa tagsibol at taglagas) at medyo banayad na taglamig (pangkaraniwang temperatura 2°C), tag-araw na may average na temperatura sa araw na higit sa 25°C, at maliliit na pagkakaiba-iba ng temperatura sa gabi. == Kakambal na bayan == Ang Ragogna ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Austria}}[[Weitensfeld im Gurktal]], Austria, mula noong 2003 * {{Flagicon|France}} [[Sainte-Bazeille]], Pransiya, mula noong 2010 == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 57dh22q6vfv2u23t44poj92isewd3at 0 340360 2231733 2026-10-05T12:20:20Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298196|Ravascletto]]" 2231733 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ravascletto|official_name=Comune di Ravascletto|native_name={{lang|fur|Monai}}/{{native name|fur|Ravasclêt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|12|55|E|type:city(601)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ravascletto, Zovello, Salârs|mayor_party=Floridura di Ravasclêt 3|mayor=Flavio De Stalis|area_footnotes=|area_total_km2=26.3|population_footnotes=|population_demonym={{native name|fur|moneans}}|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=Lunes ng Pentecostes|postal_code=33020|area_code=0433|website=http://www.altofriuli.net/altofriuli/ravascletto/home.nsf|footnotes=}}Ang '''Ravascletto''' ({{Langx|fur|Monai}} o {{Lang|fur|Ravasclêt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 601 at may lawak na {{Convert|26.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Ravascletto ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cercivento]], [[Comeglians]], [[Ovaro]], [[Paluzza]], at [[Sutrio]]. [[File:Ravasclettomunicipio.jpg|none|thumb| Ang munisipyo]] == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1184|1881|1250|1901|1421|1911|1691|1921|1797|1931|1680|1936|1452|1951|1500|1961|1332|1971|1028|1981|883|1991|746|2001|642|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Ravascletto}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dw92vzqnudd1mxzeucb99s3t49tj0xx 2231753 2231733 2026-10-05T12:45:08Z Ryomaandres 8044 2231753 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ravascletto|official_name=Comune di Ravascletto|native_name={{lang|fur|Monai}}/{{native name|fur|Ravasclêt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|12|55|E|type:city(601)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ravascletto, Zovello, Salârs|mayor_party=Floridura di Ravasclêt 3|mayor=Flavio De Stalis|area_footnotes=|area_total_km2=26.3|population_footnotes=|population_demonym={{native name|fur|moneans}}|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=Lunes ng Pentecostes|postal_code=33020|area_code=0433|website=http://www.altofriuli.net/altofriuli/ravascletto/home.nsf|footnotes=|image_skyline=Ravasclettomunicipio.jpg|image_caption=Munisipyo}}Ang '''Ravascletto''' ({{Langx|fur|Monai}} o {{Lang|fur|Ravasclêt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 601 at may lawak na {{Convert|26.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Ravascletto ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cercivento]], [[Comeglians]], [[Ovaro]], [[Paluzza]], at [[Sutrio]]. == Heograpiyang pisikal == Bagaman ginamit ng ilang heograpo ang toponimo na Valcalda para sa parehong lambak, ang lokal na kaugalian, na kinumpirma ng mga mapa at mga dokumentong arkibal, ay iniuugnay ang pangalang ito (Volcjâlda, Valcjalda) sa madamong bahagi lamang sa dulo ng Lambak ng Margò. Ang sinaunang pangalan ng dalawang lambak ay Canale di Monaio (Cjanâl di Monai). == Ekonomiya == Bagaman apektado ng matinding pagbaba ng populasyon, ang Ravascletto ngayon ay isa sa mga pangunahing destinasyon ng turista sa tag-araw at taglamig sa rehiyon ng Friul-Venecia Julia, salamat sa kagandahan ng nakapalibot na kapaligiran at sa mga dalisdis ng ski ng Bundok ng [[Zoncolan]], na mapupuntahan sa pamamagitan ng cable car na umaalis mula sa bayan. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1184|1881|1250|1901|1421|1911|1691|1921|1797|1931|1680|1936|1452|1951|1500|1961|1332|1971|1028|1981|883|1991|746|2001|642|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Ravascletto}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] t26qydqc5pdcahcyttmvjn60yqya4yy 0 340361 2231734 2026-10-05T12:21:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298289|Reana del Rojale]]" 2231734 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Reana del Rojale|official_name=Comune di Reana del Rojale|native_name={{native name|fur|Reane dal Roiâl}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|14|E|type:city(4,866)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cortale, Qualso, Reana, Remugnano, Ribis, Rizzolo, Valle, Vergnacco, Zompitta|mayor_party=|mayor=Edi Colaoni|area_footnotes=|area_total_km2=20.2|population_footnotes=|population_demonym=Reanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.reanadelrojale.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Reana Rojale - Chiesa Santi Felice Fortunato 1.jpg|image_caption=Simbahan ng San Felice}}Ang '''Reana del Rojale''' ({{Langx|fur|Reane dal Roiâl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilaga ng [[Udine]]. == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Reana del Rojale ang: * {{Flagicon|Croatia}}[[Križevci, Croatia|Križevci, Kroasya]] * {{Flagicon|France}} [[Salagnon]], Pransiya == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.reanadelrojale.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 7p6vkmws5oubwkgyoebxet1r0mf4g9v 2231754 2231734 2026-10-05T12:47:13Z Ryomaandres 8044 2231754 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Reana del Rojale|official_name=Comune di Reana del Rojale|native_name={{native name|fur|Reane dal Roiâl}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|14|E|type:city(4,866)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cortale, Qualso, Reana, Remugnano, Ribis, Rizzolo, Valle, Vergnacco, Zompitta|mayor_party=|mayor=Edi Colaoni|area_footnotes=|area_total_km2=20.2|population_footnotes=|population_demonym=Reanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.reanadelrojale.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Reana Rojale - Chiesa Santi Felice Fortunato 1.jpg|image_caption=Simbahan ng San Felice}}Ang '''Reana del Rojale''' ({{Langx|fur|Reane dal Roiâl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilaga ng [[Udine]]. == Kasaysayan == Noong ika-13 siglo, may nabanggit na isang pamayanan na tinatawag na Verniacum, na katumbas ng kasalukuyang nayon ng Vergnacco. Ang simbahan, na inialay kina Santo Tomas at San Marcos, ay naitala noong 1360. == Kultura == === Mga pangyayari === * Isang eksena ng kapanganakan na kasinglaki ng totoong buhay ang inihahanda sa pangunahing plasa ng nayon ng Qualso bawat taon tuwing panahon ng Pasko. * Ang internasyonal na simposio sa batong Piasentina ay ginaganap sa parke ng eskultura ng nayon ng Vergnacco bawat taon sa huling dalawang linggo ng Hunyo. * Tuwing Sabado ng ikalawang linggo ng Enero, ang awditoryo ng paaralang panggitna ng munisipyo ay nagtatanghal ng taunang "Concerto dal non di Diu" (Konsiyerto mula sa Non of Diu) na ginaganap ng Vergnacco Philharmonic Band, isang kaganapan na ginaganap mula pa noong 1930. * Tuwing ika-15 ng Agosto ng bawat taon, sa damuhan na katabi ng simbahan ng Reana, sa okasyon ng araw ng patron, ang Reana Music Band ay nagtatanghal ng isang konsiyerto. == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Reana del Rojale ang: * {{Flagicon|Croatia}}[[Križevci, Croatia|Križevci, Kroasya]] * {{Flagicon|France}} [[Salagnon]], Pransiya == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.reanadelrojale.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] iwws56s4qqq8iayx1ubuf9oz97hkki3 0 340362 2231735 2026-10-05T12:22:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298510|Remanzacco]]" 2231735 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Remanzacco|official_name=Comune di Remanzacco|native_name={{native name|fur|Remanzâs}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|13|19|E|type:city(5,774)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ziracco, Selvis, Orzano, Cerneglons|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.6|population_footnotes=|population_demonym=Remanzacchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33047|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.remanzacco.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Remanzacco''' ({{Langx|fur|Remanzâs}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 5,774 at may lawak na {{Convert|30.6|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Remanzacco ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (mga nayon) Ziracco, Selvis, Orzano, at Cerneglons. Ang Remanzacco ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Faedis]], [[Moimacco]], [[Povoletto]], [[Pradamano]], [[Premariacco]], at [[Udine]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2850|1881|2861|1901|3218|1911|3529|1921|3840|1931|3604|1936|3536|1951|3749|1961|3771|1971|3925|1981|4703|1991|5051|2001|5547|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.remanzacco.ud.it www.comune.remanzacco.ud.it] {{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] snlohc90c6uj5ogccf1xt2ypl9wz0ca 2231756 2231735 2026-10-05T12:52:59Z Ryomaandres 8044 2231756 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Remanzacco|official_name=Comune di Remanzacco|native_name={{native name|fur|Remanzâs}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|13|19|E|type:city(5,774)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ziracco, Selvis, Orzano, Cerneglons|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.6|population_footnotes=|population_demonym=Remanzacchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33047|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.remanzacco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Selvis - Madonna Neve 1.jpg|image_caption=Simbahan ng Madonna della Neve a Selvis}}Ang '''Remanzacco''' ({{Langx|fur|Remanzâs}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 5,774 at may lawak na {{Convert|30.6|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Remanzacco ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (mga nayon) Ziracco, Selvis, Orzano, at Cerneglons. Ang Remanzacco ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Faedis]], [[Moimacco]], [[Povoletto]], [[Pradamano]], [[Premariacco]], at [[Udine]]. == Kasaysayan == Ang pangalan ng bayan ng Remanzacco, isang munisipalidad sa lalawigan ng Udine, ay nagmula sa isang Romanong toponimo na nagtatapos sa -acu, mula sa Romatius o Romanicius, isang palatandaan na ang lugar ay madalas na dinarayo ng mga populasyon ng Selta bago ang panahon ng mga Romano. Sa ilalim ng mga Romano, simula noong unang siglo AD, naganap ang paglago ng ekonomiya, salamat sa pinahusay na network ng kalsada at ang senturyasyon ng kanayunan, ang unang pagbabago ng tanawin ng itaas na kapatagan ng [[Friul]]. Pagkatapos ng panahon ng mga migrasyon at mga pagsalakay ng barbaro, noong Gitnang Kapanahunan, ito ay bahagi ng mga pag-aari ng Patriyarka ng Aquilea, na isinama ito sa Gastaldia ng Cividale del Friuli. Ang Remanzacco ay unang nabanggit sa isang dokumento noong 1192, at kasunod nito ay sinundan ang kapalaran ng Cividale, na lumipas mula sa mga Patriyarka ng Aquileia patungo sa [[Republika ng Venecia]] noong 1420. Ang bayan ay bahagi ng Gastaldia ng Cividale, na lokal na pinangangasiwaan ng isang Vicìnia ngunit nasa ilalim ng hurisdiksiyon ng Kabanata ng Cividale. Noong 1321, nabanggit ang bayan sa isang pagtatalo tungkol sa kahulugan ng mga hangganan sa pagitan ng munisipalidad at ilang mga panginoon ng mga kalapit na lugar. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2850|1881|2861|1901|3218|1911|3529|1921|3840|1931|3604|1936|3536|1951|3749|1961|3771|1971|3925|1981|4703|1991|5051|2001|5547|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.remanzacco.ud.it www.comune.remanzacco.ud.it] {{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8souofb1dixjqopbljp8clu200a9bbs 0 340363 2231737 2026-10-05T12:28:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298594|Resia, Friuli Venezia Giulia]]" 2231737 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Resia|official_name=Comune di Resia|native_name={{native name|sl-rozaj|Reśija}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|13|18|E|type:city(1,244)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Prato, San Giorgio, Gniva, Oseacco and Stolvizza|mayor_party=Civic Party|mayor=Sergio Chinese|area_footnotes=|area_total_km2=119.0|population_footnotes=|population_demonym=Resiani|elevation_footnotes=|elevation_m=492|istat=|saint=[[Pag-aakyat ni Maria sa Langit]]|day=Agosto 15|postal_code=33010|area_code=0433|website=[http://www.comune.resia.ud.it/ Comune di Resia]|footnotes=}}Ang '''Resia''' ([[Diyalektong Resiano|Resiano]]: {{Lang|sl|Reśija}} {{Langx|sl|Rezija}} {{Langx|fur|Resie}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Chiusaforte]], [[Lusevera]], [[Resiutta]], at [[Venzone]], at gayundin ng dalawa sa mga munisipalidad ng [[Eslobenya]] ([[Kobarid]] at [[Bovec]]). Ang mga residente nito ay nagsasalita ng isang sinaunang diyalekto na kilala bilang [[Diyalektong Resiano|Resiano]], na – ayon sa karamihan ng mga lingguwista – isang transisyonal na diyalekto sa pagitan ng mga diyalektong [[Pangkat diyalektong Carintia|Carintia]] at [[Pangkat diyalektong Littoral|Littoral]] ng [[Wikang Esloveno|Eslobeno]]. Bagama't pinapanatili nila ang sarili nilang tradisyonal na sistema ng mga apelyido, na nagmula sa [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]], ang mga tao ng Resia ay may mga apelyidong Italyano o Italyano, katulad ng ilang lugar sa [[Venetian Slovenia|Venecianong Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa lambak ng alpine na may parehong pangalan sa [[Alpes Julianos]], mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilaga ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]] at humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa hangganan ng [[Austria]]. Noong Enero 1, 2015, ito ay may populasyon na 1,048 at may lawak na {{Convert|119.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Lokasyong heograpiko == [[File:Val_Resia.JPG|left|thumb| Ang Lambak ng Resia]] Binubuo ang munisipalidad ng Lambak Resia, isang tipikal na Alpinong [[glasyal na lambak]], na napapalibutan ng matataas na bundok ng [[Alpes Julianos]], na may makitid na bukana patungong kanluran. Ang lambak ay matatagpuan sa kanlurang gilid ng mataas na [[Bulubundukin|hanay ng bundok]] ng Alpes Julianos. Sa silangan, ito ay natatakpan ng pangkat ng bundok na [[Kabundukang Kanin|Kanin]] na nasa Alpes Julianos din, na naghihiwalay dito mula sa lambak ng [[Soča]] sa [[Eslobenong Littoral]]. Sa kanluran, ang lambak ay bumubukas patungo sa lambak ng Fella, na patungo sa itaas na kapatagan ng [[Friul]]. Ito ang pinakakaraniwang paraan upang makapasok sa liblib na lambak na ito. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1871|3275|1881|3703|1901|3952|1911|4671|1921|3695|1931|3114|1936|2994|1951|3350|1961|2830|1971|1805|1981|1547|1991|1318|2001|1285|2011|1064|2014|1048|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Resia ang: * {{Flagicon|Russia}}[[Fryazino]], Rusya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.resia.ud.it/ Website ng Munisipalidad (sa Italyano at Resian)] * [http://www.resianet.org www.resianet.org] Archived * [http://www.mojvideo.com/video-rezija-nasi-slovenski-rojaki-v-rezijanski-dolini-5/f1b5fec9bb325737a9fa Ang kantang 'Lipa ma Mariza', isa sa mga pangunahing simbolo ng kultura ng lambak] * [https://www.youtube.com/watch?v=fCMbGJ9Nywk&feature=player_embedded Musikang bayan mula sa Resia] * [https://www.youtube.com/watch?v=JgbPJxgqILo Awiting bayan ng Resian] * [https://www.youtube.com/watch?v=9zgykZ-sCRk Awiting bayan ng Resian] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8ahnwa56rlae2rpxucx4h54gh8ysgcx 2231739 2231737 2026-10-05T12:30:15Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Resia, Friuli Venezia Giulia]] sa [[Resia, Friuli-Venezia Giulia]] 2231737 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Resia|official_name=Comune di Resia|native_name={{native name|sl-rozaj|Reśija}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|13|18|E|type:city(1,244)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Prato, San Giorgio, Gniva, Oseacco and Stolvizza|mayor_party=Civic Party|mayor=Sergio Chinese|area_footnotes=|area_total_km2=119.0|population_footnotes=|population_demonym=Resiani|elevation_footnotes=|elevation_m=492|istat=|saint=[[Pag-aakyat ni Maria sa Langit]]|day=Agosto 15|postal_code=33010|area_code=0433|website=[http://www.comune.resia.ud.it/ Comune di Resia]|footnotes=}}Ang '''Resia''' ([[Diyalektong Resiano|Resiano]]: {{Lang|sl|Reśija}} {{Langx|sl|Rezija}} {{Langx|fur|Resie}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Chiusaforte]], [[Lusevera]], [[Resiutta]], at [[Venzone]], at gayundin ng dalawa sa mga munisipalidad ng [[Eslobenya]] ([[Kobarid]] at [[Bovec]]). Ang mga residente nito ay nagsasalita ng isang sinaunang diyalekto na kilala bilang [[Diyalektong Resiano|Resiano]], na – ayon sa karamihan ng mga lingguwista – isang transisyonal na diyalekto sa pagitan ng mga diyalektong [[Pangkat diyalektong Carintia|Carintia]] at [[Pangkat diyalektong Littoral|Littoral]] ng [[Wikang Esloveno|Eslobeno]]. Bagama't pinapanatili nila ang sarili nilang tradisyonal na sistema ng mga apelyido, na nagmula sa [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]], ang mga tao ng Resia ay may mga apelyidong Italyano o Italyano, katulad ng ilang lugar sa [[Venetian Slovenia|Venecianong Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa lambak ng alpine na may parehong pangalan sa [[Alpes Julianos]], mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilaga ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]] at humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa hangganan ng [[Austria]]. Noong Enero 1, 2015, ito ay may populasyon na 1,048 at may lawak na {{Convert|119.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Lokasyong heograpiko == [[File:Val_Resia.JPG|left|thumb| Ang Lambak ng Resia]] Binubuo ang munisipalidad ng Lambak Resia, isang tipikal na Alpinong [[glasyal na lambak]], na napapalibutan ng matataas na bundok ng [[Alpes Julianos]], na may makitid na bukana patungong kanluran. Ang lambak ay matatagpuan sa kanlurang gilid ng mataas na [[Bulubundukin|hanay ng bundok]] ng Alpes Julianos. Sa silangan, ito ay natatakpan ng pangkat ng bundok na [[Kabundukang Kanin|Kanin]] na nasa Alpes Julianos din, na naghihiwalay dito mula sa lambak ng [[Soča]] sa [[Eslobenong Littoral]]. Sa kanluran, ang lambak ay bumubukas patungo sa lambak ng Fella, na patungo sa itaas na kapatagan ng [[Friul]]. Ito ang pinakakaraniwang paraan upang makapasok sa liblib na lambak na ito. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1871|3275|1881|3703|1901|3952|1911|4671|1921|3695|1931|3114|1936|2994|1951|3350|1961|2830|1971|1805|1981|1547|1991|1318|2001|1285|2011|1064|2014|1048|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Resia ang: * {{Flagicon|Russia}}[[Fryazino]], Rusya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.resia.ud.it/ Website ng Munisipalidad (sa Italyano at Resian)] * [http://www.resianet.org www.resianet.org] Archived * [http://www.mojvideo.com/video-rezija-nasi-slovenski-rojaki-v-rezijanski-dolini-5/f1b5fec9bb325737a9fa Ang kantang 'Lipa ma Mariza', isa sa mga pangunahing simbolo ng kultura ng lambak] * [https://www.youtube.com/watch?v=fCMbGJ9Nywk&feature=player_embedded Musikang bayan mula sa Resia] * [https://www.youtube.com/watch?v=JgbPJxgqILo Awiting bayan ng Resian] * [https://www.youtube.com/watch?v=9zgykZ-sCRk Awiting bayan ng Resian] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8ahnwa56rlae2rpxucx4h54gh8ysgcx 2231741 2231739 2026-10-05T12:31:00Z Ryomaandres 8044 2231741 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Resia|official_name=Comune di Resia|native_name={{native name|sl-rozaj|Reśija}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|13|18|E|type:city(1,244)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Prato, San Giorgio, Gniva, Oseacco and Stolvizza|mayor_party=Civic Party|mayor=Sergio Chinese|area_footnotes=|area_total_km2=119.0|population_footnotes=|population_demonym=Resiani|elevation_footnotes=|elevation_m=492|istat=|saint=[[Pag-aakyat ni Maria sa Langit]]|day=Agosto 15|postal_code=33010|area_code=0433|website=[http://www.comune.resia.ud.it/ Comune di Resia]|footnotes=|image_skyline=Rezija4.jpg|image_caption=Tanawin ng nayon ng Stolvizza kasama ang simbahan ng San Carlo}}Ang '''Resia''' ([[Diyalektong Resiano|Resiano]]: {{Lang|sl|Reśija}} {{Langx|sl|Rezija}} {{Langx|fur|Resie}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Chiusaforte]], [[Lusevera]], [[Resiutta]], at [[Venzone]], at gayundin ng dalawa sa mga munisipalidad ng [[Eslobenya]] ([[Kobarid]] at [[Bovec]]). Ang mga residente nito ay nagsasalita ng isang sinaunang diyalekto na kilala bilang [[Diyalektong Resiano|Resiano]], na – ayon sa karamihan ng mga lingguwista – isang transisyonal na diyalekto sa pagitan ng mga diyalektong [[Pangkat diyalektong Carintia|Carintia]] at [[Pangkat diyalektong Littoral|Littoral]] ng [[Wikang Esloveno|Eslobeno]]. Bagama't pinapanatili nila ang sarili nilang tradisyonal na sistema ng mga apelyido, na nagmula sa [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]], ang mga tao ng Resia ay may mga apelyidong Italyano o Italyano, katulad ng ilang lugar sa [[Venetian Slovenia|Venecianong Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa lambak ng alpine na may parehong pangalan sa [[Alpes Julianos]], mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilaga ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]] at humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa hangganan ng [[Austria]]. Noong Enero 1, 2015, ito ay may populasyon na 1,048 at may lawak na {{Convert|119.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Lokasyong heograpiko == [[File:Val_Resia.JPG|left|thumb| Ang Lambak ng Resia]] Binubuo ang munisipalidad ng Lambak Resia, isang tipikal na Alpinong [[glasyal na lambak]], na napapalibutan ng matataas na bundok ng [[Alpes Julianos]], na may makitid na bukana patungong kanluran. Ang lambak ay matatagpuan sa kanlurang gilid ng mataas na [[Bulubundukin|hanay ng bundok]] ng Alpes Julianos. Sa silangan, ito ay natatakpan ng pangkat ng bundok na [[Kabundukang Kanin|Kanin]] na nasa Alpes Julianos din, na naghihiwalay dito mula sa lambak ng [[Soča]] sa [[Eslobenong Littoral]]. Sa kanluran, ang lambak ay bumubukas patungo sa lambak ng Fella, na patungo sa itaas na kapatagan ng [[Friul]]. Ito ang pinakakaraniwang paraan upang makapasok sa liblib na lambak na ito. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1871|3275|1881|3703|1901|3952|1911|4671|1921|3695|1931|3114|1936|2994|1951|3350|1961|2830|1971|1805|1981|1547|1991|1318|2001|1285|2011|1064|2014|1048|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Resia ang: * {{Flagicon|Russia}}[[Fryazino]], Rusya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.resia.ud.it/ Website ng Munisipalidad (sa Italyano at Resian)] * [http://www.resianet.org www.resianet.org] Archived * [http://www.mojvideo.com/video-rezija-nasi-slovenski-rojaki-v-rezijanski-dolini-5/f1b5fec9bb325737a9fa Ang kantang 'Lipa ma Mariza', isa sa mga pangunahing simbolo ng kultura ng lambak] * [https://www.youtube.com/watch?v=fCMbGJ9Nywk&feature=player_embedded Musikang bayan mula sa Resia] * [https://www.youtube.com/watch?v=JgbPJxgqILo Awiting bayan ng Resian] * [https://www.youtube.com/watch?v=9zgykZ-sCRk Awiting bayan ng Resian] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] belakthi3ztsjygi1eim9jdgh9xg4be 2231742 2231741 2026-10-05T12:31:13Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Resia, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Resia, Friul-Venecia Julia]] 2231741 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Resia|official_name=Comune di Resia|native_name={{native name|sl-rozaj|Reśija}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|13|18|E|type:city(1,244)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Prato, San Giorgio, Gniva, Oseacco and Stolvizza|mayor_party=Civic Party|mayor=Sergio Chinese|area_footnotes=|area_total_km2=119.0|population_footnotes=|population_demonym=Resiani|elevation_footnotes=|elevation_m=492|istat=|saint=[[Pag-aakyat ni Maria sa Langit]]|day=Agosto 15|postal_code=33010|area_code=0433|website=[http://www.comune.resia.ud.it/ Comune di Resia]|footnotes=|image_skyline=Rezija4.jpg|image_caption=Tanawin ng nayon ng Stolvizza kasama ang simbahan ng San Carlo}}Ang '''Resia''' ([[Diyalektong Resiano|Resiano]]: {{Lang|sl|Reśija}} {{Langx|sl|Rezija}} {{Langx|fur|Resie}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Chiusaforte]], [[Lusevera]], [[Resiutta]], at [[Venzone]], at gayundin ng dalawa sa mga munisipalidad ng [[Eslobenya]] ([[Kobarid]] at [[Bovec]]). Ang mga residente nito ay nagsasalita ng isang sinaunang diyalekto na kilala bilang [[Diyalektong Resiano|Resiano]], na – ayon sa karamihan ng mga lingguwista – isang transisyonal na diyalekto sa pagitan ng mga diyalektong [[Pangkat diyalektong Carintia|Carintia]] at [[Pangkat diyalektong Littoral|Littoral]] ng [[Wikang Esloveno|Eslobeno]]. Bagama't pinapanatili nila ang sarili nilang tradisyonal na sistema ng mga apelyido, na nagmula sa [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]], ang mga tao ng Resia ay may mga apelyidong Italyano o Italyano, katulad ng ilang lugar sa [[Venetian Slovenia|Venecianong Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa lambak ng alpine na may parehong pangalan sa [[Alpes Julianos]], mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilaga ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]] at humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa hangganan ng [[Austria]]. Noong Enero 1, 2015, ito ay may populasyon na 1,048 at may lawak na {{Convert|119.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Lokasyong heograpiko == [[File:Val_Resia.JPG|left|thumb| Ang Lambak ng Resia]] Binubuo ang munisipalidad ng Lambak Resia, isang tipikal na Alpinong [[glasyal na lambak]], na napapalibutan ng matataas na bundok ng [[Alpes Julianos]], na may makitid na bukana patungong kanluran. Ang lambak ay matatagpuan sa kanlurang gilid ng mataas na [[Bulubundukin|hanay ng bundok]] ng Alpes Julianos. Sa silangan, ito ay natatakpan ng pangkat ng bundok na [[Kabundukang Kanin|Kanin]] na nasa Alpes Julianos din, na naghihiwalay dito mula sa lambak ng [[Soča]] sa [[Eslobenong Littoral]]. Sa kanluran, ang lambak ay bumubukas patungo sa lambak ng Fella, na patungo sa itaas na kapatagan ng [[Friul]]. Ito ang pinakakaraniwang paraan upang makapasok sa liblib na lambak na ito. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1871|3275|1881|3703|1901|3952|1911|4671|1921|3695|1931|3114|1936|2994|1951|3350|1961|2830|1971|1805|1981|1547|1991|1318|2001|1285|2011|1064|2014|1048|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Resia ang: * {{Flagicon|Russia}}[[Fryazino]], Rusya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.resia.ud.it/ Website ng Munisipalidad (sa Italyano at Resian)] * [http://www.resianet.org www.resianet.org] Archived * [http://www.mojvideo.com/video-rezija-nasi-slovenski-rojaki-v-rezijanski-dolini-5/f1b5fec9bb325737a9fa Ang kantang 'Lipa ma Mariza', isa sa mga pangunahing simbolo ng kultura ng lambak] * [https://www.youtube.com/watch?v=fCMbGJ9Nywk&feature=player_embedded Musikang bayan mula sa Resia] * [https://www.youtube.com/watch?v=JgbPJxgqILo Awiting bayan ng Resian] * [https://www.youtube.com/watch?v=9zgykZ-sCRk Awiting bayan ng Resian] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] belakthi3ztsjygi1eim9jdgh9xg4be 0 340364 2231738 2026-10-05T12:29:59Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298602|Resiutta]]" 2231738 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Resiutta|official_name=Comune di Resiutta|native_name={{native name|fur|Resiùte}}<br/>{{native name|sl|Na Bili}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|13|13|E|type:city(340)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Povici|mayor_party=Civic Party|mayor=Francesco Nesich|area_footnotes=|area_total_km2=20.36|population_footnotes=|population_demonym=Resiuttani|elevation_footnotes=|elevation_m=316|saint=[[Martin ng Tours]]|day=Nobyembre 11|postal_code=33010|area_code=0433|website=|footnotes=}}Ang '''Resiutta''' ({{Langx|fur|Resiùte}}; {{Langx|sl|Na Bili}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2014, ito ay may populasyon na 311 at may lawak na {{Convert|20.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Resiutta ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (nayon) ng Povici. May hangganan ang Resiutta sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusaforte]], [[Moggio Udinese]], [[Resia, Friul-Venecia Julia|Resia]], at [[Venzone]] . == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1871|831|1881|885|1901|949|1911|881|1921|1004|1931|838|1936|758|1951|798|1961|613|1971|491|1981|445|1991|405|2001|353|2011|313|2014|311|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Resiutta_01.jpg|alt=At the center| Sa sentro File:Resiutta_Strasse_ins_Resiatal_14072007_01.jpg|alt=Parish church Saint Martin| Simbahang Parokya ng San Martin File:Resiutta_Municipio_07072007_31.jpg|alt=Municipio| Munisipyo File:Resiutta_Pontebbana_stazione_ferrovia_abbandonata_14072007_07.jpg|alt=Defunct station of the old railway| Hindi na gumaganang estasyon ng lumang riles ng tren File:Resiutta_Forst_und_Berge_07072007_41.jpg|alt=The mountains of Resiutta| Ang mga bundok ng Resiutta </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Commons category}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] itu1k4pmcy90i295mp6f4792zbdc9sy 2231757 2231738 2026-10-05T12:56:47Z Ryomaandres 8044 2231757 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Resiutta|official_name=Comune di Resiutta|native_name={{native name|fur|Resiùte}}<br/>{{native name|sl|Na Bili}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|13|13|E|type:city(340)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Povici|mayor_party=Civic Party|mayor=Francesco Nesich|area_footnotes=|area_total_km2=20.36|population_footnotes=|population_demonym=Resiuttani|elevation_footnotes=|elevation_m=316|saint=[[Martin ng Tours]]|day=Nobyembre 11|postal_code=33010|area_code=0433|website=|footnotes=|image_caption=Munisipyo|image_skyline=Resiutta Municipio 07072007 31.jpg}}Ang '''Resiutta''' ({{Langx|fur|Resiùte}}; {{Langx|sl|Na Bili}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2014, ito ay may populasyon na 311 at may lawak na {{Convert|20.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Resiutta ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (nayon) ng Povici. May hangganan ang Resiutta sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusaforte]], [[Moggio Udinese]], [[Resia, Friul-Venecia Julia|Resia]], at [[Venzone]]. == Heograpiyang pisikal == Ang unang pagpapatunay ng isang proto-Friulano na anyong Risciutta, ay nagsimula pa noong 1240, humigit-kumulang sa panahon kung kailan nagsimula ang proseso ng asimilasyon ng lokal na populasyon sa elementong Romansa. Ito ay hango sa Rescia, na siyang toponimo kung saan nakilala ang Lambak Resia. Ang pinagmulan nito ay hindi tiyak at iba't ibang mga hypotheses ang inihain: ang ilang modernong pag-aaral ay pumapabor sa isang hango sa *rexia o *resium, "pangalawang dayami", na hango sa Latin na pandiwang resecare, "maggapas". Sa modernong panahon, ito ay umunlad sa kasalukuyang mga anyong Friulano (Resiute) at Italyano (Resiutta).<ref name=":0">{{Cita libro |url=https://www.research.unipd.it/retrieve/5e497665-05d2-45f1-b1fc-38624bdd9e30/quinta-bozza-volume.pdf |ISBN=9788897377870 |pp=11-32 |autore=Han Steenwijk |titolo=Sulla storia medioevale della Val Resia / O srednjeveški zgodovini Rezijanske doline / Zur Geschichte des Resiatals im Mittelalter |anno=2022 |editore=Museo della gente della Val Resia}}</ref> == Kasaysayan == Noong 1976, ang munisipalidad ay nawasak ng [[Lindol sa Friul noong 1976|lindol]] sa Friul, na nagdulot ng napakalaking pagguho at pinsala. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1871|831|1881|885|1901|949|1911|881|1921|1004|1931|838|1936|758|1951|798|1961|613|1971|491|1981|445|1991|405|2001|353|2011|313|2014|311|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Resiutta_01.jpg|alt=At the center| Sa sentro File:Resiutta_Strasse_ins_Resiatal_14072007_01.jpg|alt=Parish church Saint Martin| Simbahang Parokya ng San Martin File:Resiutta_Municipio_07072007_31.jpg|alt=Municipio| Munisipyo File:Resiutta_Pontebbana_stazione_ferrovia_abbandonata_14072007_07.jpg|alt=Defunct station of the old railway| Hindi na gumaganang estasyon ng lumang riles ng tren File:Resiutta_Forst_und_Berge_07072007_41.jpg|alt=The mountains of Resiutta| Ang mga bundok ng Resiutta </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Commons category}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cmz6lktws8u42yd28i3s038djmgp8p4 0 340365 2231740 2026-10-05T12:30:15Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Resia, Friuli Venezia Giulia]] sa [[Resia, Friuli-Venezia Giulia]] 2231740 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Resia, Friuli-Venezia Giulia]] tdg8duc4xma8v5hbhh48wuv5fvppbpk 2231902 2231740 2026-10-06T01:19:04Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Resia, Friuli-Venezia Giulia]] to [[Resia, Friul-Venecia Julia]] 2231902 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Resia, Friul-Venecia Julia]] 5v4eralv3j30aqfocjo4t61684hmv4v 0 340366 2231743 2026-10-05T12:31:13Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Resia, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Resia, Friul-Venecia Julia]] 2231743 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Resia, Friul-Venecia Julia]] 5v4eralv3j30aqfocjo4t61684hmv4v 0 340367 2231751 2026-10-05T12:40:00Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298236|Raveo]]" 2231751 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Raveo|official_name=Comune di Raveo|native_name={{native name|fur|Raviei}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|26|N|12|52|E|type:city(486)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Esemon di Sopra|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=12.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=518|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=|footnotes=|image_skyline=Raveo Italy.jpg}}Ang '''Raveo''' ({{Langx|fur|Raviei}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 486 at may lawak na {{Convert|12.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Raveo ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (nayon) ng Esemon di Sopra. Ang Raveo ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Lauco]], [[Ovaro]], [[Socchieve]], at [[Villa Santina]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|629|1881|665|1901|720|1911|772|1921|857|1931|753|1936|701|1951|739|1961|735|1971|578|1981|560|1991|525|2001|490|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] on0qqlkt42l28y9ajds4x284cbxl5eh 2231755 2231751 2026-10-05T12:49:23Z Ryomaandres 8044 2231755 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Raveo|official_name=Comune di Raveo|native_name={{native name|fur|Raviei}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|26|N|12|52|E|type:city(486)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Esemon di Sopra|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=12.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=518|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=|footnotes=|image_skyline=Raveo Italy.jpg}}Ang '''Raveo''' ({{Langx|fur|Raviei}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 486 at may lawak na {{Convert|12.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Raveo ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (nayon) ng Esemon di Sopra. Ang Raveo ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Lauco]], [[Ovaro]], [[Socchieve]], at [[Villa Santina]]. == Kasaysayan == Noong 1976, ang bayan, kahit na walang nasugatan, ay malubhang napinsala ng [[Lindol sa Friul noong 1976|lindol]]. Gayunpaman, hinarap nito ang panahon ng muling pagtatayo nang may matinding katatagan sa mga sumunod na taon, na nagbigay sa bayan ng halos modernong anyo nito ngayon at sa kasamaang palad ay isiniwalat lamang sa ilang lugar kung ano ang orihinal na disenyo ng Raveo, kasama ang mga kahanga-hangang bahay na bato at mga nakatagong patyo. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Pebrero 4, 1955.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3253|titolo=Raveo|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=1º aprile 2024}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|629|1881|665|1901|720|1911|772|1921|857|1931|753|1936|701|1951|739|1961|735|1971|578|1981|560|1991|525|2001|490|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] odkf88eigt6k84eceezclrglihg53g7 0 340368 2231761 2026-10-05T13:05:05Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375301124|Ronchis]]" 2231761 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ronchis|official_name=Comune di Ronchis / Comun di Roncjis|native_name={{native name|fur|Roncjis}}|image_size=|image_shield=Ronchis-Stemma.gif|shield_size=100px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|49|N|13|7|E|type:city(1,981)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Fraforeano (''Frofean'')|mayor_party=|mayor=Manfredi Michelutto|area_footnotes=|area_total_km2=18.4|population_footnotes=|population_demonym=Roncolini|elevation_footnotes=|elevation_m=15|saint=[[San Andrés]]|day=Nobyembre 30|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.ronchis.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa Sant'Andrea Apostolo - Ronchis.JPG|image_caption=Simbahan ng San Andrés Apostol}}Ang '''Ronchis''' ({{Langx|fur|Roncjis}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. Ang Ronchis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Latisana]], [[Palazzolo dello Stella]], [[Rivignano Teor]], [[San Michele al Tagliamento]], at [[Varmo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pkb616impx3m47nj8lvjmusq7zbbg2x 2231776 2231761 2026-10-05T13:25:58Z Ryomaandres 8044 2231776 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ronchis|official_name=Comune di Ronchis / Comun di Roncjis|native_name={{native name|fur|Roncjis}}|image_size=|image_shield=Ronchis-Stemma.gif|shield_size=100px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|49|N|13|7|E|type:city(1,981)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Fraforeano (''Frofean'')|mayor_party=|mayor=Manfredi Michelutto|area_footnotes=|area_total_km2=18.4|population_footnotes=|population_demonym=Roncolini|elevation_footnotes=|elevation_m=15|saint=[[San Andrés]]|day=Nobyembre 30|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.ronchis.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa Sant'Andrea Apostolo - Ronchis.JPG|image_caption=Simbahan ng San Andrés Apostol}}Ang '''Ronchis''' ({{Langx|fur|Roncjis}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. Ang Ronchis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Latisana]], [[Palazzolo dello Stella]], [[Rivignano Teor]], [[San Michele al Tagliamento]], at [[Varmo]]. == Kasaysayan == === Mga pinagmulan ng bayan (ika-13 siglo) === Ang dalas ng toponimo na Ronchis sa Friul ay nagpapahirap na masubaybayan ang mga unang pagbanggit ng munisipalidad sa mga makasaysayang dokumento. Ang pangalan ng munisipalidad ay nagmula sa pandiwang [[Wikang Latin|Latin]] na runcare, na nangangahulugang "maglinis ng kagubatan." Maaari rin itong maiugnay sa terminong Friulano na ronc, na tumutukoy sa lupang nalinang pagkatapos linisin. Ang unang paglitaw ng toponimo na hindi maikakailang tumutukoy sa munisipalidad ay nagsimula noong Agosto 1, 1261. Ito ay matatagpuan sa isang kasunduan sa adwana sa pagitan ng [[Gorizia (pamilya)|Konde ng Gorizia]] at ng [[Venzone|Panginoon ng Venzone]], si Glizoio di Mels, na may kaugnayan sa kalakalan ng asin ng [[Venecia]] sa daungan ng [[Latisana]]. Ang villa ng "Roncha" ay nabanggit sa mga lugar na hindi sakop ng buwis sa asin ngunit kinakailangang panatilihing nasa mabuting kondisyon ang kalsada patungong Venzone.<ref>{{Cita|Castellarin 1992|p. 22}}.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j7litv9p50w4dousx2gsx9em0eyzxjw 0 340369 2231762 2026-10-05T13:06:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375301802|Ruda, Friuli]]" 2231762 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ruda|official_name=Comune di Ruda|native_name={{native name|fur|Rude}}|image_size=|image_shield=Ruda-Stemma.jpg|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|50|N|13|24|E|type:city(2,951)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Alture, Armellino, Cortona Alta, La Fredda, Mortesins, Perteole, Saciletto, San Nicolò|mayor_party=|mayor=Franco Lenarduzzi|area_footnotes=|area_total_km2=19.46|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Rudese(i)|elevation_footnotes=|elevation_m=12|saint=San Esteban|day=Disyembre 26|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.ruda.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Ruda aereo.jpg}}Ang '''Ruda''' ({{Langx|fur|Rude}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang Ruda ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Campolongo Tapogliano]], [[Cervignano del Friuli]], [[Fiumicello Villa Vicentina]], [[San Pier d'Isonzo]], [[Turriaco]], at [[Villesse]]. Ang Ruda ang lugar ng kapanganakan ng manlalaro ng futol na si [[Tarcisio Burgnich]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>  * [http://www.comune.ruda.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dxe7sasqx7zhbt4un6invu2tbs0gt4w 2231767 2231762 2026-10-05T13:10:09Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Ruda, Friuli]] sa [[Ruda, Friul-Venecia Julia]] 2231762 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ruda|official_name=Comune di Ruda|native_name={{native name|fur|Rude}}|image_size=|image_shield=Ruda-Stemma.jpg|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|50|N|13|24|E|type:city(2,951)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Alture, Armellino, Cortona Alta, La Fredda, Mortesins, Perteole, Saciletto, San Nicolò|mayor_party=|mayor=Franco Lenarduzzi|area_footnotes=|area_total_km2=19.46|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Rudese(i)|elevation_footnotes=|elevation_m=12|saint=San Esteban|day=Disyembre 26|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.ruda.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Ruda aereo.jpg}}Ang '''Ruda''' ({{Langx|fur|Rude}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang Ruda ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Campolongo Tapogliano]], [[Cervignano del Friuli]], [[Fiumicello Villa Vicentina]], [[San Pier d'Isonzo]], [[Turriaco]], at [[Villesse]]. Ang Ruda ang lugar ng kapanganakan ng manlalaro ng futol na si [[Tarcisio Burgnich]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>  * [http://www.comune.ruda.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dxe7sasqx7zhbt4un6invu2tbs0gt4w 2231770 2231767 2026-10-05T13:14:50Z Ryomaandres 8044 2231770 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ruda|official_name=Comune di Ruda|native_name={{native name|fur|Rude}}|image_size=|image_shield=Ruda-Stemma.jpg|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|50|N|13|24|E|type:city(2,951)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Alture, Armellino, Cortona Alta, La Fredda, Mortesins, Perteole, Saciletto, San Nicolò|mayor_party=|mayor=Franco Lenarduzzi|area_footnotes=|area_total_km2=19.46|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Rudese(i)|elevation_footnotes=|elevation_m=12|saint=San Esteban|day=Disyembre 26|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.ruda.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Ruda aereo.jpg}}Ang '''Ruda''' ({{Langx|fur|Rude}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang Ruda ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Campolongo Tapogliano]], [[Cervignano del Friuli]], [[Fiumicello Villa Vicentina]], [[San Pier d'Isonzo]], [[Turriaco]], at [[Villesse]]. Ang Ruda ang lugar ng kapanganakan ng manlalaro ng futol na si [[Tarcisio Burgnich]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ng kabesera, ang sinaunang Riuda, ay malamang na nagmula sa Lombardo-Hermaniko. == Kasaysayan == [[File:Chiesa_di_Santo_Stefano_Protomartire_(Ruda)_01.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Chiesa_di_Santo_Stefano_Protomartire_(Ruda)_01.jpg|left|thumb|Ang Simbahang parokya ng Santo Stefano Protomartire]] Ayon sa mga mapagkakatiwalaang sanggunian, ang pagkakatatag ng Ruda ay noong ika-7 o ika-8 siglo. Kasunod na winasak ng mga [[Mga Unggaro|Unggaro]], ito ay muling itinayo ng mga [[Mga Krusado|kabalyerong Krusada]]. Matatagpuan pitong kilometro mula sa [[Aquilea]], noong [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang]] [[Gitnang Kapanahunan|Kapanahunan]], isa ito sa mga ruta ng pagdaan para sa mga peregrino mula sa [[Alemanya]] na patungo sa [[Banal na Sepulkro|Banal na]] [[Banal na Sepulkro|Sepulkro]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>  * [http://www.comune.ruda.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c2ppv63hcobnz4bcub1x8m7hp4c3fbv 0 340370 2231763 2026-10-05T13:07:30Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375299602|Rivignano Teor]]" 2231763 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rivignano Teor|official_name=Comune di Rivignano Teor|native_name={{native name|fur|Rivignan Teôr}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|52|47|N|13|2|33|E|type:city(2,020)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ariis, Campomolle, Chiarmacis, Driolassa, Flambruzzo, [[Rivignano]], Rivarotta, Sella, [[Sivigliano]], [[Teor]]<ref>[http://incomune.interno.it/statuti/statuti/rivignano_teor.pdf Comune di Rivignano Teor - Statuto].</ref>|mayor_party=|mayor=Mario Anzil|area_footnotes=|area_total_km2=47.43|population_footnotes=|population_demonym=Rivignanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=16|saint=Papa [[Juan Pablo II]]|day=Oktubre 22|postal_code=33061|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.rivignanoteor.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Rivignano 27102007 13.jpg}}Ang '''Rivignano Teor''' ({{Langx|fur|Rivignan Teôr}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2014 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Rivignano]] at [[Teor]].<ref>{{Cite web |title=Legge regionale 7 febbraio 2013, n. 1 - Istituzione del Comune di Rivignano Teor mediante fusione dei Comuni di Rivignano e Teor |url=http://lexview-int.regione.fvg.it/fontinormative/xml/xmlLex.aspx?anno=2013&legge=1&fx=lex&db=DBC |access-date=17 June 2016 |website=Database of the laws of Friuli Venezia Giulia Region}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.rivignanoteor.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] iv67rpdoi1gzpp03haiuafx271y2rbz 2231771 2231763 2026-10-05T13:17:42Z Ryomaandres 8044 2231771 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rivignano Teor|official_name=Comune di Rivignano Teor|native_name={{native name|fur|Rivignan Teôr}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|52|47|N|13|2|33|E|type:city(2,020)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ariis, Campomolle, Chiarmacis, Driolassa, Flambruzzo, [[Rivignano]], Rivarotta, Sella, [[Sivigliano]], [[Teor]]<ref>[http://incomune.interno.it/statuti/statuti/rivignano_teor.pdf Comune di Rivignano Teor - Statuto].</ref>|mayor_party=|mayor=Mario Anzil|area_footnotes=|area_total_km2=47.43|population_footnotes=|population_demonym=Rivignanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=16|saint=Papa [[Juan Pablo II]]|day=Oktubre 22|postal_code=33061|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.rivignanoteor.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Ang sentro ng Rivignano, ang munisipyo, kasama ang kampanaryo ng simbahan ng parokya.|image_skyline=Rivignano 27102007 13.jpg}}Ang '''Rivignano Teor''' ({{Langx|fur|Rivignan Teôr}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2014 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Rivignano]] at [[Teor]].<ref>{{Cite web |title=Legge regionale 7 febbraio 2013, n. 1 - Istituzione del Comune di Rivignano Teor mediante fusione dei Comuni di Rivignano e Teor |url=http://lexview-int.regione.fvg.it/fontinormative/xml/xmlLex.aspx?anno=2013&legge=1&fx=lex&db=DBC |access-date=17 June 2016 |website=Database of the laws of Friuli Venezia Giulia Region}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagtatatag ng munisipalidad ay pinagtibay ng [[Batas panrehiyon sa Italya|batas panrehiyon]] blg. 1 ng Pebrero 7, 2013, na ipinatupad kasunod ng resulta ng [[reperendo]] noong Disyembre 2, 2012, kung saan 95.1% ng mga botante sa Rivignano at 73.0% ng mga botante sa Teor ang nagpahayag ng kanilang suporta para sa pagsasanib ng dalawang entidad.<ref name="referendum">{{Cita news|autore=Viviana Zamarian|url=http://ricerca.gelocal.it/messaggeroveneto/archivio/messaggeroveneto/2012/12/03/GO_17_01.html|titolo=Trionfo dei "sì" per il comune unico|pubblicazione=[[Messaggero Veneto - Giornale del Friuli]]|editore=[[Gruppo Editoriale L'Espresso]]|data=3 dicembre 2012|p=17|accesso=27 gennaio 2014}}</ref> Sa pagkakatatag nito, ang mga dating alkalde ng Rivignano at Teor ay humawak sa mga posisyon ng komisyoner ng prepektura at bise-komisyoner hanggang sa halalan sa munisipyo noong Mayo 25, 2014, na humantong sa halalan ng unang alkalde ng munisipyo.<ref name="fusione">{{Cita news|autore=Viviana Zamarian|url=http://ricerca.gelocal.it/messaggeroveneto/archivio/messaggeroveneto/2014/01/03/NZ_30_01.html|titolo=Rivignano Teor, stop al Patto di stabilità|pubblicazione=[[Messaggero Veneto - Giornale del Friuli]]|editore=[[Gruppo Editoriale L'Espresso]]|data=3 gennaio 2014|p=30|accesso=27 gennaio 2014}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Mayo 21, 2015.<ref>{{cita web|titolo=Rivignano Teor (Udine) D.P.R. 21.05.2015 concessione di stemma e gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2015/COMUNI%202015/Rivignano_Teor.html|accesso=5 agosto 2022}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.rivignanoteor.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] etyc6cqsp39x9iptiq5bqw7a34qzp9z 0 340371 2231764 2026-10-05T13:08:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375299560|Rive d'Arcano]]" 2231764 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rive d'Arcano|official_name=Comune di Rive d'Arcano|native_name={{native name|fur|Rives Darcjan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|2|E|type:city(2,363)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=22.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website=|footnotes=|image_caption=[[Friul-Venecia Julia]]}}'''Rive d'Arcano''' ( {{Langx|fur|Rives Darcjan}} ) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,363 at may lawak na {{Convert|22.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rive d'Arcano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Coseano]], [[Dignano]], [[Fagagna]], [[Majano]], [[San Daniele del Friuli]], at [[San Vito di Fagagna]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1895|1881|2092|1901|2671|1911|3339|1921|3831|1931|3465|1936|2771|1951|3014|1961|2781|1971|2527|1981|2443|1991|2338|2001|2284|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nxtje7lb00ms0drz288ys0b8e0syeb9 2231766 2231764 2026-10-05T13:09:51Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Ilog ng Arcano]] sa [[Rive d'Arcano]] nang walang iniwang redirect 2231764 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rive d'Arcano|official_name=Comune di Rive d'Arcano|native_name={{native name|fur|Rives Darcjan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|2|E|type:city(2,363)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=22.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website=|footnotes=|image_caption=[[Friul-Venecia Julia]]}}'''Rive d'Arcano''' ( {{Langx|fur|Rives Darcjan}} ) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,363 at may lawak na {{Convert|22.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rive d'Arcano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Coseano]], [[Dignano]], [[Fagagna]], [[Majano]], [[San Daniele del Friuli]], at [[San Vito di Fagagna]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1895|1881|2092|1901|2671|1911|3339|1921|3831|1931|3465|1936|2771|1951|3014|1961|2781|1971|2527|1981|2443|1991|2338|2001|2284|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nxtje7lb00ms0drz288ys0b8e0syeb9 2231772 2231766 2026-10-05T13:19:58Z Ryomaandres 8044 2231772 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rive d'Arcano|official_name=Comune di Rive d'Arcano|native_name={{native name|fur|Rives Darcjan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|2|E|type:city(2,363)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=22.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website=|footnotes=|image_caption=Tanaw ng kastilyo|image_skyline=Rive d'Arcano - Castello Arcano Superiore.jpg}}'''Rive d'Arcano''' ({{Langx|fur|Rives Darcjan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,363 at may lawak na {{Convert|22.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rive d'Arcano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Coseano]], [[Dignano]], [[Fagagna]], [[Majano]], [[San Daniele del Friuli]], at [[San Vito di Fagagna]]. == Sport == === Futbol === Ang koponan ng futbol ng lungsod ay ang A.S.D. Rive d'Arcano Flaibano, na naglalaro sa liga ng Friulian Eccellenza. Itinatag ito noong 2020 kasunod ng pagsasanib sa pagitan ng A.S.D. Rive d'Arcano at G.S. Flaibano. Ang mga kulay nito ay dilaw, itim, at asul. === Tennis === Ang koponan ng tennis ng lungsod ay ang Associazione Sportiva Dilettantistica Tennis Club Rive d'Arcano, na naglalaro sa dibisyon ng D4 ng kalalakihan, grupo 1. Ang mga kulay nito ay pula at puti. === Martial Arts === Ang Polisportiva Judo Club Shimai Dojo Associazione Sportiva Dilettantistica ay matatagpuan sa Rive d'Arcano at kaakibat ng FIJLKAM at ISP. === Bocce === A.S.D. Ang Nuova Bocciofila del Corno ay ang Rive d'Arcano bowling club na muling binuo noong 2009 na naglalaro sa Kampeonato ng Est Triveneto National Serie B. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1895|1881|2092|1901|2671|1911|3339|1921|3831|1931|3465|1936|2771|1951|3014|1961|2781|1971|2527|1981|2443|1991|2338|2001|2284|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] p7dmtfuetdd0ffxhnirp964mn9nlpp9 2231773 2231772 2026-10-05T13:20:14Z Ryomaandres 8044 /* Martial Arts */ 2231773 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rive d'Arcano|official_name=Comune di Rive d'Arcano|native_name={{native name|fur|Rives Darcjan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|2|E|type:city(2,363)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=22.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website=|footnotes=|image_caption=Tanaw ng kastilyo|image_skyline=Rive d'Arcano - Castello Arcano Superiore.jpg}}'''Rive d'Arcano''' ({{Langx|fur|Rives Darcjan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,363 at may lawak na {{Convert|22.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rive d'Arcano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Coseano]], [[Dignano]], [[Fagagna]], [[Majano]], [[San Daniele del Friuli]], at [[San Vito di Fagagna]]. == Sport == === Futbol === Ang koponan ng futbol ng lungsod ay ang A.S.D. Rive d'Arcano Flaibano, na naglalaro sa liga ng Friulian Eccellenza. Itinatag ito noong 2020 kasunod ng pagsasanib sa pagitan ng A.S.D. Rive d'Arcano at G.S. Flaibano. Ang mga kulay nito ay dilaw, itim, at asul. === Tennis === Ang koponan ng tennis ng lungsod ay ang Associazione Sportiva Dilettantistica Tennis Club Rive d'Arcano, na naglalaro sa dibisyon ng D4 ng kalalakihan, grupo 1. Ang mga kulay nito ay pula at puti. === Martial arts === Ang Polisportiva Judo Club Shimai Dojo Associazione Sportiva Dilettantistica ay matatagpuan sa Rive d'Arcano at kaakibat ng FIJLKAM at ISP. === Bocce === A.S.D. Ang Nuova Bocciofila del Corno ay ang Rive d'Arcano bowling club na muling binuo noong 2009 na naglalaro sa Kampeonato ng Est Triveneto National Serie B. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1895|1881|2092|1901|2671|1911|3339|1921|3831|1931|3465|1936|2771|1951|3014|1961|2781|1971|2527|1981|2443|1991|2338|2001|2284|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4xar6grhxkj7ye2gp46lydiwfiulfzk 0 340372 2231765 2026-10-05T13:09:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375299063|Rigolato]]" 2231765 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rigolato|official_name=Comune di Rigolato|native_name={{native name|fur|Rigulât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|33|N|12|51|E|type:city(601)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=|footnotes=|image_caption=Lambak ng Degano|image_skyline=Cjanaldiguart.JPG}}Ang '''Rigolato''' ({{Langx|fur|Rigulât}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 601 at may lawak na {{Convert|30.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rigolato ay nasa hangganan ng mga ''comune'' ng [[Comeglians|Comeglian]], [[Forni Avoltri]], [[Paluzza]], at [[Prato Carnico]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1500|1881|1772|1901|2271|1911|2397|1921|2443|1931|2135|1936|1931|1951|2058|1961|1910|1971|1272|1981|976|1991|765|2001|641|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == Ang Rigolato ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Bethoncourt]], Pransiya == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] p181ugq22gry9orj6s0d16mrwz957l8 2231774 2231765 2026-10-05T13:22:30Z Ryomaandres 8044 2231774 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rigolato|official_name=Comune di Rigolato|native_name={{native name|fur|Rigulât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|33|N|12|51|E|type:city(601)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=|footnotes=|image_caption=Lambak ng Degano|image_skyline=Cjanaldiguart.JPG}}Ang '''Rigolato''' ({{Langx|fur|Rigulât}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 601 at may lawak na {{Convert|30.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rigolato ay nasa hangganan ng mga ''comune'' ng [[Comeglians|Comeglian]], [[Forni Avoltri]], [[Paluzza]], at [[Prato Carnico]]. == Kasaysayan == Ang [[Lambak ng Degano]], tulad ng malaking bahagi ng Carnia, ay matagal nang tinirhan ng mga [[Carni]], isang mga taong may lahing Selta. May ilan na nangangatwiran ([[Antonino di Prampero]]) na ang lokasyon ng Graciolaco,<ref>A. Di Prampero, ''Saggio di un glossario geografico friulano dal VI al XIII secolo'', Antonelli, Venezia, 1882, p. 71.</ref> na binanggit sa donasyon ni Sesto noong 778, ay katumbas ni Gracchus; ngunit ito ay isang opinyon na kulang sa anumang ebidensiya o argumento. Ang unang naidokumentong balita tungkol sa pag-iral ng Rigolato ay nagsimula pa noong ika-13 siglo.<ref>"Un documento del 5 giugno 1257 ci mostra Federico, figlio di Ermanno di Pinzano, dare a Federico, gastaldo di Udine, i suoi possessi di Clavais nel Canale di ''Gorto'' tenuti da un Voldorico, la villa di ''Avausa'' coi suoi diritti, il reddito di una marca che percepiva a ''Ludaria'' e quanto aveva a ''Fusea''", Paschini P., ''Notizie storiche della Carnia da Venzone a Monte Croce e Camporosso'', Li. Ed. "Aquileia", Udine-Tolmezzo, 1960 (II ed.), pp. 33-34.</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Disyembre 7, 1951. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1500|1881|1772|1901|2271|1911|2397|1921|2443|1931|2135|1936|1931|1951|2058|1961|1910|1971|1272|1981|976|1991|765|2001|641|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == Ang Rigolato ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Bethoncourt]], Pransiya == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oeu8iy3owpz4xfe0k8c7kwswc76jjbs 0 340373 2231768 2026-10-05T13:10:10Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Ruda, Friuli]] sa [[Ruda, Friul-Venecia Julia]] 2231768 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ruda, Friul-Venecia Julia]] d1pcdvi9m44c5rj2uvjlab9k71qmay4 0 340374 2231778 2026-10-05T13:42:21Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353904466|Advocates of Science and Technology for the People]]" 2231778 wikitext text/x-wiki Ang '''Advocates of Science and Technology for the People''' ({{Langx|fil|Samahan ng Nagtataguyod ng Agham at Teknolohiya Para sa Sambayanan}}<ref>{{Cite web |date=16 March 2007 |title=Gov't needs more scientists, less politicians — AGHAM |url=http://pcij.org/blog/2007/03/16/govt-needs-more-scientists-less-politicians-agham |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509140221/http://pcij.org/blog/2007/03/16/govt-needs-more-scientists-less-politicians-agham |archive-date=9 May 2016 |access-date=11 April 2016 |website=The PCIJ Blog |publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref>), o simpleng '''Agham''', ay isang organisasyong hindi panggobyerno na nagtataguyod ng agham na nakabase sa Pilipinas. Itinatag noong 1999 ng mga propesor at estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas Diliman]], ang grupo ay nakatuon sa mga kampanya at serbisyo sa komunidad sa mga larangan ng [[Seguridad sa pagkain sa Pilipinas|seguridad sa pagkain]], mga pampublikong kagamitan, kapaligiran, pambansang industriyalisasyon, edukasyon sa agham, at kapakanan ng mga siyentipiko sa bansa.<ref name="aboutAgham">[http://agham.org/about/ About-Agham]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Bagong Alyansang Makabayan}} [[Kategorya:Agham at teknolohiya sa Pilipinas]] c00csbf2fiof6hfz6mk1qfiw8q97jb3 2231782 2231778 2026-10-05T13:52:05Z Ryomaandres 8044 2231782 wikitext text/x-wiki Ang '''Advocates of Science and Technology for the People''' ({{Langx|fil|Samahan ng Nagtataguyod ng Agham at Teknolohiya Para sa Sambayanan}}<ref>{{Cite web |date=16 March 2007 |title=Gov't needs more scientists, less politicians — AGHAM |url=http://pcij.org/blog/2007/03/16/govt-needs-more-scientists-less-politicians-agham |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509140221/http://pcij.org/blog/2007/03/16/govt-needs-more-scientists-less-politicians-agham |archive-date=9 May 2016 |access-date=11 April 2016 |website=The PCIJ Blog |publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref>), o simpleng '''Agham''', ay isang organisasyong hindi panggobyerno na nagtataguyod ng agham na nakabase sa Pilipinas. Itinatag noong 1999 ng mga propesor at estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas Diliman]], ang grupo ay nakatuon sa mga kampanya at serbisyo sa komunidad sa mga larangan ng [[Seguridad sa pagkain sa Pilipinas|seguridad sa pagkain]], mga pampublikong kagamitan, kapaligiran, pambansang industriyalisasyon, edukasyon sa agham, at kapakanan ng mga siyentipiko sa bansa.<ref name="aboutAgham">[http://agham.org/about/ About-Agham]</ref> Bantog ang grupo sa pagtataguyod nito ng pambayang agham at napakamatapang na humaharap tungkol sa maraming isyung kinakaharap ng bansa.<ref>{{Cite web |date=17 June 2015 |title=MRT-3 trains 5x more dangerous than others, says group of scientists {{!}} Inquirer News |url=http://newsinfo.inquirer.net/699079/mrt-3-trains-5x-more-dangerous-than-others-says-group-of-scientists}}</ref> Regular na nagsasagawa ang Agham ng mga misyon sa paghahanap ng katotohanan tungkol sa mga sakuna sa kapaligiran sa pakikipagtulungan sa mga organisasyong sektoral, lalo na sa mga grupo ng mga magsasaka at manggagawa.<ref>{{Cite web |title=Case Studies: Scientist/Community Partnerships {{!}} Union of Concerned Scientists |url=http://www.ucsusa.org/center-science-and-democracy/branscomb-forums/case-studies-scientist-community-partnerships#.VtVrxynldmp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815150412/http://www.ucsusa.org/center-science-and-democracy/branscomb-forums/case-studies-scientist-community-partnerships |archive-date=2016-08-15 |website=www.ucsusa.org}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015 |title=Case Study: Scientist-community partnership for environmental justice and corporate accountability – the Philippine experience |url=http://www.ucsusa.org/sites/default/files/attach/2015/09/ucs-forum-case-study-agham-philippine-2015.pdf |publisher=Advocates of Science and Technology for the People}}</ref> Si Agham ay kaanib ng [[Bagong Alyansang Makabayan]] (BAYAN), isang koalisyon ng mga progresibong organisasyon at lantarang sumusuporta sa [[Bayan Muna Partylist]] ng [[Makabayan Bloc|Makabayan]] bloc sa [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]] ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=AGHAM: We Support Bayan Muna |url=http://www.agham.org/cms/content/agham-we-support-bayan-muna-0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424005803/http://agham.org/cms/content/agham-we-support-bayan-muna-0 |archive-date=2010-04-24 |access-date=2010-05-02}}</ref> Hindi dapat ikalito ang Agham sa [[AGHAM Partylist]], isang partidong pampolitika na itinatag noong 2005 kung saan ang una ay walang kaugnayan. == Kasaysayan == Ang Agham ay itinatag noong Hulyo 24, 1999, nina Dr. [[Aloysius Baes]], isang kimikong pangkalikasan at aktibista noong Batas Militar at ni Dr. Giovanni Tapang, isang pisiko.<ref>[https://bulatlat.com/main/2006/12/30/aloysius-ochie-baes-1948-2006-scientist-for-the-people-2/ Aloysius ‘Ochie’ Baes, 1948-2006: Scientist for the People], Bulatlat.com, 30 December 2006. Retrieved 9 February 2016</ref> Malaki ang impluwensiya ni Dr. Baes sa pagbabalangkas ng limang alalahanin na pagtutuunan ng pansin ng organisasyon: kapaligiran, mga pampublikong utilidad, seguridad at kasarinlan sa pagkain, kulturang siyentipiko at makamasa, at pambansang industriyalisasyon. Bukod pa rito, sinisikap ng Agham na itaguyod ang kapakanan ng mga siyentistang Pilipino. == Mga kilalang kampanya == === Kilusang Katarungan para kay Leonard Co === Si Agham ay isang tagapagtatag ng Justice for Leonard Co Movement (JLM). Si [[Leonard Co]], isang Pilipinong botanista, ay binaril hanggang sa mamatay noong Nobyembre 2010, kasama ang dalawa pa ng mga sundalo ng Hukbong Katihan ng Pilipinas habang nagsasagawa ng pag-aaral sa mga flora ng [[Kananga, Leyte|Kananga]], [[Leyte]].<ref name="jlmUpdate">Ranada, Pia. [https://www.rappler.com/philippines/75020-four-year-death-anniversary-leonard-co-botanist/ 4 years on, no justice for slain botanist Leonard Co] Rappler, 15 November 2014. Retrieved 29 February 2016</ref><ref>[https://www.theguardian.com/science/occams-corner/2015/jul/24/cos-digital-flora Leonardo Co's Digital Flora: the legacy of a passionate plant expert ]</ref> Si Co ay itinuturing na nangungunang awtoridad sa etnobotaniya sa Pilipinas. Ang Agham kasama ang 14 na iba pang organisasyon ay nagsagawa ng isang misyong maghanap ng katotohanan, na nagresulta sa pagbuo ng isang koalisyon na binubuo ng pamilya, mga kaibigan, at mga tagasuporta ni Co pati na rin ang mga nagmamalasakit na grupo ng lipunang sibil.<ref>Edep, Jesse. [http://www.gmanetwork.com/news/story/207819/news/nation/scientists-army-s-bullets-killed-top-filipino-botanist-leonard-co Scientists: Army's bullets killed top Filipino botanist Leonard Co], GMANews.TV, 8 December 2010. Retrieved 29 February 2016</ref> Sa isang resolusyon na may petsang Disyembre 20, 2012, inirekomenda ng Kagawaran ng Katarungan (DOJ) ang pagsasampa ng kasong reckless imprudence resulting in homicide laban sa mga akusadong sundalo, sa halip na ang kasong pagpatay na inirekomenda ng Commission on Human Rights (CHR).<ref name="jlmUpdate2">Ranada, Pia. [https://www.rappler.com/philippines/75020-four-year-death-anniversary-leonard-co-botanist/ 4 years on, no justice for slain botanist Leonard Co] Rappler, 15 November 2014. Retrieved 29 February 2016</ref><ref>Sinapit, Jaime. [http://www.interaksyon.com/article/50664/chr-wants-troops-in-death-of-botanist-leonard-co-2-others-charged CHR wants troops in death of botanist Leonard Co, 2 others charged] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161011005721/http://www.interaksyon.com/article/50664/chr-wants-troops-in-death-of-botanist-leonard-co-2-others-charged|date=2016-10-11}}, InterAksyon.com</ref> Inakusahan ng Agham at JLM ang DOJ ng pagbaba ng ranggo sa kaso.<ref name="aghamAns">[http://agham.org/press-releases/five-years-injustice-leonard-co-proof-ph-dangerous-place-scientists Five years of injustice for Leonard Co, a proof of PH as dangerous place for scientists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120054703/http://agham.org/press-releases/five-years-injustice-leonard-co-proof-ph-dangerous-place-scientists|date=2015-11-20}} 15 November 2015. Retrieved 29 February 2016</ref> Noong 2013, naghain ang pamilya ni Leonard Co para sa isang pagsusuri ng rekomendasyon ng DOJ pati na rin ang pagpapalit ng lugar ng pagsasampa ng kaso sa [[Korte Suprema]]. == Ugnayang pandaigdig == Si Agham ay miyembro ng [[International League of Peoples' Struggle]] (ILPS). Noong 2001, isa ito sa mga nagtatag ng Komisyon sa Pag-aaral 13 ng ILPS sa agham, teknolohiya, at kapaligiran.<ref>[https://ilpscommission13.wordpress.com/ ILPS Commission 13]</ref> Noong 2009, ang AGHAM ay isa sa mga tagapag-organisa ng People's Action on Climate Change, isang internasyonal na inisyatiba ng kampanya tungkol sa pagbabago ng klima. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Bagong Alyansang Makabayan}} [[Kategorya:Agham at teknolohiya sa Pilipinas]] 828cy2zzjp6b69wg954dfqxj77xz8rb 0 340375 2231779 2026-10-05T13:43:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1372279155|Leonard Co]]" 2231779 wikitext text/x-wiki Si '''Leonardo Legaspi Co''' (Disyembre 29, 1953 sa [[Maynila]] – Nobyembre 15, 2010 sa [[Kananga, Leyte]]<ref name=":0">{{Cite web |last=Barcelona |first=Julie |date= |title=About Leonard Co |url=https://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115070842/https://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |archive-date=2020-11-15 |access-date=2020-07-17 |website=Co's Digital Flora of the Philippines}}</ref> ) ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] botanista at [[Taksonomiya|taksonomista]] ng halaman<ref name="philippineplantsorgProfile">{{Cite web |date= |title=About Leonard Co |url=http://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |access-date=2014-06-15 |publisher=Philippineplants.org}}</ref> na itinuturing na "nangungunang awtoridad sa etnobotaniya sa Pilipinas" noong nabubuhay pa siya.<ref name="mercado20130709">{{Cite web |date=2013-07-09 |title='Once upon a time' book &#124; Inquirer News |url=http://newsinfo.inquirer.net/441457/once-upon-a-time-book |access-date=2014-06-15 |publisher=Newsinfo.inquirer.net}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.philippineplants.org/ Digital Flora ng Pilipinas ng Co.] {{Authority control}} [[Kategorya:Namatay noong 2010]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1953]] [[Kategorya:Articles with hCards]] cdnkcdyivt762w943mqhqd7ezqgzyjp 2231784 2231779 2026-10-05T14:00:32Z Ryomaandres 8044 2231784 wikitext text/x-wiki Si '''Leonardo Legaspi Co''' (Disyembre 29, 1953 sa [[Maynila]] – Nobyembre 15, 2010 sa [[Kananga, Leyte]]<ref name=":0">{{Cite web |last=Barcelona |first=Julie |date= |title=About Leonard Co |url=https://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115070842/https://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |archive-date=2020-11-15 |access-date=2020-07-17 |website=Co's Digital Flora of the Philippines}}</ref> ) ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] botanista at [[Taksonomiya|taksonomista]] ng halaman<ref name="philippineplantsorgProfile">{{Cite web |date= |title=About Leonard Co |url=http://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |access-date=2014-06-15 |publisher=Philippineplants.org}}</ref> na itinuturing na "nangungunang awtoridad sa etnobotaniya sa Pilipinas" noong nabubuhay pa siya.<ref name="mercado20130709">{{Cite web |date=2013-07-09 |title='Once upon a time' book &#124; Inquirer News |url=http://newsinfo.inquirer.net/441457/once-upon-a-time-book |access-date=2014-06-15 |publisher=Newsinfo.inquirer.net}}</ref> == Edukasyon at maagang karera == Ang edukasyon ni Co sa Botanika ay hindi sumunod sa karaniwang landas. Hindi niya natapos ang kanyang digring batsilyer hanggang 2008 dahil palagi siyang abala sa pagsasaliksik sa larangan.<ref name="UPhome">{{Cite web |title=Global News - Breaking International News and Headlines &#124; Inquirer.net |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20101121-304405/Leonard-Co-son-of-UP-is-home |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123150750/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20101121-304405/Leonard-Co-son-of-UP-is-home |archive-date=November 23, 2010 |access-date=June 15, 2014}}</ref> Ibinuod ito ni [[Dr. Perry Ong]], direktor ng Surian ng Biyolohiya sa [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|University of the Philippines Diliman]], sa [[Burol (seremonya)|burol]] ni Co sa pagsasabing "Pumasok si Leonard Co sa UP bilang freshman sa botaniko noong mga unang taon ng dekada '70 at hindi na umalis".<ref name="Passion">{{Cite web |last=Manuel Wempa |date=2011-11-17 |title=The passion of famed botanist Leonard Co – Bulatlat |url=http://bulatlat.com/main/2011/11/17/the-passion-of-famed-botanist-leonard-co/ |access-date=2016-03-07 |website=Bulatlat.com}}</ref> Habang nagsasagawa ng [[akupungktura]], nakilala niya ang kanyiang asawang si Glenda Flores, na pinakasalan niya noong Hunyo 12, 1990.<ref name=":02">{{Cite web |last=Barcelona |first=Julie |date= |title=About Leonard Co |url=https://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115070842/https://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |archive-date=2020-11-15 |access-date=2020-07-17 |website=Co's Digital Flora of the Philippines}}</ref> Noong 2008, dahil impormal nang itinuturing si Co bilang isa sa mga nangungunang eksperto sa kaniyang larangan, itinalaga siya ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas Diliman]] bilang huling nagtapos ng BS degree sa Botany;<ref name="Passion2">{{Cite web |last=Manuel Wempa |date=2011-11-17 |title=The passion of famed botanist Leonard Co – Bulatlat |url=http://bulatlat.com/main/2011/11/17/the-passion-of-famed-botanist-leonard-co/ |access-date=2016-03-07 |website=Bulatlat.com}}</ref> ilang panahon sa mga dekada mula nang mag-enroll si Co, ang kurso ay pinagsama sa digreing batsilyer sa [[Soolohiya]] upang mabuo ang programang [[Biyolohiya]]. Ang kakaibang akademikong landas na ito ay nagbigay din kay Co ng isa pang pagkilala sa mga talaan ng UP: Isinumite ni Co ang kaniyang aklat tungkol sa mga halamang gamot ng Cordillera bilang kapalit ng isang tesis, na siyang dahilan kung bakit siya ang tanging estudyanteng nagtapos ng BS Botany nang hindi nagsumite ng tesis.<ref name="UPhome2">{{Cite web |title=Global News - Breaking International News and Headlines &#124; Inquirer.net |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20101121-304405/Leonard-Co-son-of-UP-is-home |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123150750/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20101121-304405/Leonard-Co-son-of-UP-is-home |archive-date=November 23, 2010 |access-date=June 15, 2014}}</ref> Si Co ay nagtrabaho bilang isang mananaliksik sa museo sa Surian ng Biyolohiya sa [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman]], at bilang isang senior botaniko sa [[Conservation International]]-Pilipinas. == Karera == Si Leonard Co ang nagtatag na pangulo ng [[Philippine Native Plants Conservation Society]].<ref name="philippineplantsorgProfile2">{{Cite web |date= |title=About Leonard Co |url=http://www.philippineplants.org/AboutLeonard.html |access-date=2014-06-15 |publisher=Philippineplants.org}}</ref> Siya ang kinikilala sa pagtuklas ng walong bagong uri ng halaman.<ref name="Doyo20110423">{{Cite web |title=A Glimpse of Paradise Lost |url=http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20110423-332553/A-Glimpse-of-Paradise-Lost |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120928062308/http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20110423-332553/A-Glimpse-of-Paradise-Lost |archive-date=September 28, 2012 |access-date=June 11, 2014}}</ref> Bukod sa mga ito, dalawang uri ng halamang endemiko sa Pilipinas ang ipinangalan sa kaniya: ang orkideyang ''Mycaranthes leonardi''<ref name="Doyo20110423" /> at ang ''[[Rafflesia leonardi]]'', isang parasitikong uri ng halaman ng genus na Rafflesia na endemiko sa Pilipinas at kilala sa pagkakaroon ng pangatlong pinakamalaking bulaklak sa mundo.<ref name="Doyo20110423" /> == Pagkamatay == {{Pangunahin|Pagkamatay nina Leonard Co, Sofronio Cortez, at Julius Borromeo}} Sina Co, ang silbikultor na si Sofronio Cortez, at ang magsasakang si Julius Borromeo, ay nagtatrabaho sa isang proyektong saribuhay sa ilalim ng pangangasiwa ng [[Energy Development Corporation]] nang sila ay mapatay sa isang insidente na kinasasangkutan ng siyam na miyembro ng [[19th Infantry Battalion]] ng [[8th Infantry Division (Pilipinas)|8th Infantry Division]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Armed Forces of the Philippines]] sa kagubatan ng [[Kananga, Leyte]], noong Nobyembre 15, 2010.<ref>{{Cite web |last= |date=2016-03-03 |title=Philippines' top botanist killed in crossfire |url=http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/11/17/10/philippines-top-botanist-killed-crossfire |access-date=2016-03-07 |publisher=ABS-CBN News}}</ref> Sinusuri niya at ng grupo ang isang puno nang magsimula ang pamamaril, at tatlong bala ang tumama kay Co; na nagresulta sa pagkamatay sa loob ng 20 minuto. Siya ay 56 taong gulang.<ref>{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |author-link=Pia Ranada |date=November 14, 2014 |title=4 years on, no justice for slain botanist Leonard Co |url=https://www.rappler.com/philippines/75020-four-year-death-anniversary-leonard-co-botanist/ |access-date=2020-07-17 |website=Rappler |language=en}}</ref> Iginiit ng mga miyembro ng yunit ng hukbo na ang grupo ni Co ay nadamay sa isang labanan sa pagitan ng kanilang yunit at ng [[Bagong Hukbong Bayan]],<ref>{{Cite web |date=2010-12-08 |title=Scientists: Army's bullets killed top Filipino botanist Leonard Co &#124; News &#124; GMA News Online |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/207819/news/nation/scientists-army-s-bullets-killed-top-filipino-botanist-leonard-co |access-date=2016-03-07 |website=Gmanetwork.com}}</ref><ref name="Severino20101118">{{Cite web |date=2010-11-18 |title=No crossfire when botanist Leonard Co was shot, witness says |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/206324/news/nation/no-crossfire-when-botanist-leonard-co-was-shot-witness-says |access-date=2016-03-07 |website=Gmanetwork.com}}</ref> ngunit ang pahayag na ito ay kinuwestiyon ng maraming grupong nag-iimbestiga, kabilang ang [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]]<ref name="Salaverria20110222">{{Cite web |date=2011-02-22 |title=Police say military liable for botanist's death - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110222-321531/Police-say-military-liable-for-botanists-death |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714195323/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110222-321531/Police-say-military-liable-for-botanists-death |archive-date=2014-07-14 |access-date=2014-06-15 |publisher=Newsinfo.inquirer.net}}</ref> at ang [[Komisyon ng Karapatang Pantao]] ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last= |date=2016-03-03 |title=Soldiers liable for death of botanist Leonard Co |url=http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/12/18/12/soldiers-liable-death-botanist-leonard-co |access-date=2016-03-07 |publisher=ABS-CBN News}}</ref> Kalaunan ay nagsampa ng mga kaso ang [[Kagawaran ng Katarungan|Kagawaran ng Hustisya]] laban sa mga sundalong sangkot, at ang kaso ay kasalukuyang nasa korte,<ref name="DepartmentofJustice20130301">{{Cite web |date= |title=Charges Filed in Connection with the Death of Botanist Leonardo Co :: Department of Justice - Republic of the Philippines :: Tel: (+632) 523 8481, (+632) 523 6826 |url=http://doj.gov.ph/news.html?title=Charges%20Filed%20in%20Connection%20with%20the%20Death%20of%20Botanist%20Leonardo%20Co&newsid=161 |access-date=2014-06-15 |publisher=Doj.gov.ph}}</ref> na kinasuhan ng reckless imprudence resulting in multiple homicide ang siyam na sundalo. Ang apela ng pamilyang Co sa DOJ na itaas ang mga kaso sa pagpatay ay nananatiling nakabinbin hanggang 2022.<ref name=":1">{{Cite web |last=Cuyco |first=Jan |date=2022-08-05 |title='Justice for Leonard Co': Fundraiser drive launched anew for slain renowned botanist |url=https://interaksyon.philstar.com/trends-spotlights/2022/08/05/224277/justice-for-leonard-co-fundraiser-drive-slain-leonard-co/ |access-date=2025-11-15 |website=Interaksyon |language=en-US}}</ref> == Libing at pamana == Sa kaniyang burol, ginawaran si Co ng pambihirang karangalan na maipakita ang kaniyang kabaong sa harap ng kopya ng [[UP Oblation]] ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas sa Diliman]] - ang ikonikong simbolo ng [[Unibersidad ng Pilipinas]].<ref name="UPhome3">{{Cite web |title=Global News - Breaking International News and Headlines &#124; Inquirer.net |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20101121-304405/Leonard-Co-son-of-UP-is-home |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123150750/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20101121-304405/Leonard-Co-son-of-UP-is-home |archive-date=November 23, 2010 |access-date=June 15, 2014}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.philippineplants.org/ Digital Flora ng Pilipinas ng Co.] {{Authority control}} [[Kategorya:Namatay noong 2010]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1953]] [[Kategorya:Articles with hCards]] o93hae2nnyba9asokm4bw983m8q8iu2 0 340376 2231796 2026-10-05T14:36:20Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika]] 2231796 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika]] e93g946828exv719rozkw7kpqv7mjo6 0 340377 2231797 2026-10-05T14:52:16Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375304041|San Giovanni al Natisone]]" 2231797 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giovanni al Natisone|official_name=Comune di San Giovanni al Natisone|native_name={{native name|fur|San Zuan dal Nadison}}|image_size=|image_shield=SanGiovannialNatisone-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|13|24|E|type:city(5,841)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Bolzano, Dolegnano, Medeuzza, Villanova del Judrio|mayor_party=|mayor=Carlo Pali|area_footnotes=|area_total_km2=23.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=San Giovannesi|elevation_footnotes=|elevation_m=66|saint=[[San Juan Bautista]]|day=Hunyo 24|postal_code=33048|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sangiovannialnatisone.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''San Giovanni al Natisone''' ({{Langx|fur|San Zuan dal Nadison}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang San Giovanni al Natisone ay may hangganan sang mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiopris-Viscone]], [[Cormons]], [[Corno di Rosazzo]], [[Manzano, Friul-Venecia Julia|Manzano]], at [[Trivignano Udinese]]. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Francavilla Fontana]], [[Italya]] * {{Flagicon|AUT}} [[Kuchl]], [[Austria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sangiovannialnatisone.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hchiwifmud78a66kagapufvfp5w0cqw 2231800 2231797 2026-10-05T14:55:10Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375304041|San Giovanni al Natisone]]" 2231800 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giovanni al Natisone|official_name=Comune di San Giovanni al Natisone|native_name={{native name|fur|San Zuan dal Nadison}}|image_size=|image_shield=SanGiovannialNatisone-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|13|24|E|type:city(5,841)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Bolzano, Dolegnano, Medeuzza, Villanova del Judrio|mayor_party=|mayor=Carlo Pali|area_footnotes=|area_total_km2=23.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=San Giovannesi|elevation_footnotes=|elevation_m=66|saint=[[San Juan Bautista]]|day=Hunyo 24|postal_code=33048|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sangiovannialnatisone.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''San Giovanni al Natisone''' ({{Langx|fur|San Zuan dal Nadison}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang San Giovanni al Natisone ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiopris-Viscone]], [[Cormons]], [[Corno di Rosazzo]], [[Manzano, Friul-Venecia Julia|Manzano]], at [[Trivignano Udinese]]. == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Francavilla Fontana]], [[Italya]] * {{Flagicon|AUT}} [[Kuchl]], [[Austria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sangiovannialnatisone.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nzvg6ld0dwzt8vspfigbj8mmsv66rgv 2231806 2231800 2026-10-05T15:02:25Z Ryomaandres 8044 2231806 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giovanni al Natisone|official_name=Comune di San Giovanni al Natisone|native_name={{native name|fur|San Zuan dal Nadison}}|image_size=|image_shield=SanGiovannialNatisone-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|13|24|E|type:city(5,841)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Bolzano, Dolegnano, Medeuzza, Villanova del Judrio|mayor_party=|mayor=Carlo Pali|area_footnotes=|area_total_km2=23.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=San Giovannesi|elevation_footnotes=|elevation_m=66|saint=[[San Juan Bautista]]|day=Hunyo 24|postal_code=33048|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sangiovannialnatisone.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=San Giovanni al Natisone - Biblioteca Civica Villa De Brandis - 2026-09-24 18-25-29 001.JPG|image_caption=Aklatan}}Ang '''San Giovanni al Natisone''' ({{Langx|fur|San Zuan dal Nadison}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang San Giovanni al Natisone ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiopris-Viscone]], [[Cormons]], [[Corno di Rosazzo]], [[Manzano, Friul-Venecia Julia|Manzano]], at [[Trivignano Udinese]]. Ang munisipalidad ay isang mahalagang bahagi ng tinatawag na ''[[Triangolo della Sedia]]'' (Triangulo ng Upuan), bahagi ng mas malaking Distritong Industriyal ng Upuan, isang napakahalagang sentrong artesano at industriya na may mataas na densidad ng populasyon sa sektor ng muwebles. == Lipunan == Noong Enero 1, 2024, ang munisipalidad ng San Giovanni al Natisone ay mayroong 6,024 na residente, na nagpapatunay sa pagbaba ng populasyon.<ref>{{cita web|url=https://demo.istat.it/app/?l=it&a=2024&i=POS|editore=ISTAT|titolo=Bilancio demografico e popolazione residente|accesso=27 dicembre 2024}}</ref> Mayroong 766 na dayuhan na naroroon, na kumakatawan sa 12.7% ng populasyon ng residente. Ang pinakamalaking dayuhang komunidad ay mula sa Republikang Bayan ng Tsina, na may 27.2% ng lahat ng dayuhan na naroroon sa lugar, kasunod ang Rumanya (17.4%) at Tunisia (7.8%).<ref>[https://www.tuttitalia.it/friuli-venezia-giulia/33-san-giovanni-al-natisone/statistiche/cittadini-stranieri-2024/ cittadini-stranieri-2024] tuttitalia.it</ref> == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Francavilla Fontana]], [[Italya]] * {{Flagicon|AUT}} [[Kuchl]], [[Austria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sangiovannialnatisone.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6nnvujra0ccydvbjtqme0p470p4nsg9 0 340378 2231799 2026-10-05T14:54:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375303899|San Giorgio di Nogaro]]" 2231799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giorgio di Nogaro|official_name=Comune di San Giorgio di Nogaro<br />Comun di San Zorç di Noiâr|native_name={{native name|fur|San Zorz}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|50|N|13|12|E|type:city(7,417)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Chiarisacco, Galli, Porto Nogaro, Villanova, Zellina, Zuccola|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=25.8|population_footnotes=|population_demonym=Sangiorgini|elevation_footnotes=|elevation_m=7|saint=|day=|postal_code=33058|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.sangiorgiodinogaro.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''San Giorgio di Nogaro''' ({{Langx|fur|Sant Zorç di Noiâr}} , lokal na {{Lang|fur|San Zorz}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|0|abbr=off}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 7,417 at may lawak na {{Convert|25.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng San Giorgio di Nogaro ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Chiarisacco, Galli, Porto Nogaro, Villanova, Zellina, at Zuccola. Ang San Giorgio di Nogaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Carlino]], [[Castions di Strada]], [[Grado, Friul-Venecia Julia|Grado]], [[Marano Lagunare]], [[Porpetto]], at [[Torviscosa]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2752|1881|2886|1901|3510|1911|4624|1921|4753|1931|5491|1936|5972|1951|7413|1961|7123|1971|7398|1981|7688|1991|7581|2001|7314|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Ugnayang pandaigdig == === Mga kakambal na bayan – Mga kinakapatid na lungsod === Ang San Giorgio di Nogaro ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Völkermarkt]], [[Austria]] * {{Flagicon|HUN}} [[Mezohegyes]], [[Unggriya]] == Transportasyon == * [[Estasyon ng tren ng San Giorgio di Nogaro]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sangiorgiodinogaro.ud.it/ www.comune.sangiorgiodinogaro.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fpwvrcl66z6j8th72k0iretd6r20nba 2231807 2231799 2026-10-05T15:05:15Z Ryomaandres 8044 2231807 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giorgio di Nogaro|official_name=Comune di San Giorgio di Nogaro<br />Comun di San Zorç di Noiâr|native_name={{native name|fur|San Zorz}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|50|N|13|12|E|type:city(7,417)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Chiarisacco, Galli, Porto Nogaro, Villanova, Zellina, Zuccola|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=25.8|population_footnotes=|population_demonym=Sangiorgini|elevation_footnotes=|elevation_m=7|saint=|day=|postal_code=33058|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.sangiorgiodinogaro.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=IT-UD-San Giorgio di Nogaro03.jpg|image_caption=Piazza Grano sa San Giorgio di Nogaro}}Ang '''San Giorgio di Nogaro''' ({{Langx|fur|Sant Zorç di Noiâr}} , lokal na {{Lang|fur|San Zorz}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|0|abbr=off}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 7,417 at may lawak na {{Convert|25.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng San Giorgio di Nogaro ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Chiarisacco, Galli, Porto Nogaro, Villanova, Zellina, at Zuccola. Ang San Giorgio di Nogaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Carlino]], [[Castions di Strada]], [[Grado, Friul-Venecia Julia|Grado]], [[Marano Lagunare]], [[Porpetto]], at [[Torviscosa]]. Sa Munisipalidad ng San Giorgio di Nogaro, partikular na una sa nayon ng Porto Nogaro at kalaunan ay inilipat sa Sonang Industriyal ng Ausa-Corno, naroon ang tanging Daungan ng Ilog Pangkomersiyo sa Lalawigan ng Udine. Noong 1968, ang nayon ng Planais, na bahagi na ng munisipalidad ng [[Torviscosa]], ay isinama rito.<ref>{{Cita legge italiana|tipo=DPR|anno=1968|mese=05|giorno=24|numero=760|titolo=Distacco della borgata Planais dal comune di Torviscosa con aggregazione al comune di San Giorgio di Nogaro.|articolo=|originale=|data=|cid=}}</ref> == Ekonomiya == === Damit === Binuksan ng kompanyang [[Bernardi (kompanya)|Bernardi]] ang unang tindahan nito, na tinatawag na "il balòn," sa San Giorgio di Nogaro. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2752|1881|2886|1901|3510|1911|4624|1921|4753|1931|5491|1936|5972|1951|7413|1961|7123|1971|7398|1981|7688|1991|7581|2001|7314|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Ugnayang pandaigdig == === Mga kakambal na bayan – Mga kinakapatid na lungsod === Ang San Giorgio di Nogaro ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Völkermarkt]], [[Austria]] * {{Flagicon|HUN}} [[Mezohegyes]], [[Unggriya]] == Transportasyon == * [[Estasyon ng tren ng San Giorgio di Nogaro]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sangiorgiodinogaro.ud.it/ www.comune.sangiorgiodinogaro.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1mqq87caoa85lcf2qxx6448m4czjsp1 0 340379 2231801 2026-10-05T14:57:17Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375304280|San Leonardo, Friuli Venezia Giulia]]" 2231801 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Leonardo|official_name=Comune di San Leonardo|native_name={{lang|sl|Svet Lienart}}/{{native name|sl|Podutana}}<br/>{{native name|fur|San Lenàrt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|7|N|13|32|E|type:city(1,215)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altana-''Utana'', Camugna-''Kamunja'', Cemur-''Čemur'', Cernizza-''Čarnica'', Cisgne-''Čišnje'', Clastra-''Hlastra'', Cosizza-''Kosca'', Cravero-''Kravar'', Crostù-''Hrastovije'', Dolegna-''Dolenjane'', Grobbia-''Grobje'', Iainich-''Jagnjed'', Iesizza-''Jesičje'', Iessegna-''Jesenje'', Merso di Sopra-''Gorenja Miersa'', Merso di Sotto-''Dolenja Miersa'', Osgnetto-''Ošnije'', Ovizza-''Ovica'', Picig-''Pičič'', Picon-''Pikon'', Podcravero-''Podkravar'', Postacco-''Puostak'', Precot-''Prehod'', Scrutto-''Škrutove'', Seuza-''Seucè'', Ussivizza-''Ušiuca'', Zabrida-''Zabardo'', Zamir-''Zamier''|mayor_party=|mayor=Antonio Comugnaro|area_footnotes=|area_total_km2=26.91|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=[[Leonardo ng Noblac]]|day=Nobyembre 6|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.sanleonardo.fvg.it/ Official website]|footnotes=|image_skyline=San Leonardo ponte.jpg}}Ang '''San Leonardo''' ({{Langx|sl|Svet Lienart}} o {{Lang|sl|Podutana}} {{Langx|fur|San Lenàrt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], [[Stregna]], at [[Prepotto]]. Kabilang sa mga lokalidad ng San Leonardo ang: ''Altana-Utana, Camugna-Kamunja, Cemur-Čemur, Cernizza-Čarnica, Cisgne-Čišnje, Clastra-Hlastra, Cosizza-Kosca, Cravero-Kravar, Crostù-Hrastovije, Dolegna-Dolenjane, Grobbia-Grobje, Iainich-Jagnjed, Iesizza-Jesičje, Iessegna-Jesenje, Merso di Sopra-Gorenja Miersa, Merso di Sotto-Dolenja Miersa, Osgnetto-Ošnije, Ovizza-Ovica, Picig-Pičič, Picon-Pikon, Podcravero-Podkravar, Postacco-Puostak, Precot-Prehod, Scrutto-Škrutove, Seuza-Seucè, Ussivizza-Ušiuca, Zabrida-Zabardo, Zamir-Zamier''.<ref name="comuni-italiani">[http://en.comuni-italiani.it en.comuni-italiani.it], Municipalities in Italy</ref> Ang munisipyo ay matatagpuan sa Merso di Sopra. == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 89.2% ng populasyon sa San Leonardo ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Mga mamamayan == * [[Edi Bucovaz]], tagapagtatag ng sikat na banda ng musikang Eslobeno na ''[[Beneški fantje]]'' * [[Luigi Faidutti]], pinunong pampolitika ng [[Friul]] sa [[Austria-Unggriya|Monarkiyang Austria-Unggriya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] etsgb03facaq2z59hbml9w8ft63x62t 2231809 2231801 2026-10-05T15:08:39Z Ryomaandres 8044 2231809 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Leonardo|official_name=Comune di San Leonardo|native_name={{lang|sl|Svet Lienart}}/{{native name|sl|Podutana}}<br/>{{native name|fur|San Lenàrt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|7|N|13|32|E|type:city(1,215)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altana-''Utana'', Camugna-''Kamunja'', Cemur-''Čemur'', Cernizza-''Čarnica'', Cisgne-''Čišnje'', Clastra-''Hlastra'', Cosizza-''Kosca'', Cravero-''Kravar'', Crostù-''Hrastovije'', Dolegna-''Dolenjane'', Grobbia-''Grobje'', Iainich-''Jagnjed'', Iesizza-''Jesičje'', Iessegna-''Jesenje'', Merso di Sopra-''Gorenja Miersa'', Merso di Sotto-''Dolenja Miersa'', Osgnetto-''Ošnije'', Ovizza-''Ovica'', Picig-''Pičič'', Picon-''Pikon'', Podcravero-''Podkravar'', Postacco-''Puostak'', Precot-''Prehod'', Scrutto-''Škrutove'', Seuza-''Seucè'', Ussivizza-''Ušiuca'', Zabrida-''Zabardo'', Zamir-''Zamier''|mayor_party=|mayor=Antonio Comugnaro|area_footnotes=|area_total_km2=26.91|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=[[Leonardo ng Noblac]]|day=Nobyembre 6|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.sanleonardo.fvg.it/ Official website]|footnotes=|image_skyline=San Leonardo ponte.jpg}}Ang '''San Leonardo''' ({{Langx|sl|Svet Lienart}} o {{Lang|sl|Podutana}} {{Langx|fur|San Lenàrt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], [[Stregna]], at [[Prepotto]]. Kabilang sa mga lokalidad ng San Leonardo ang: ''Altana-Utana, Camugna-Kamunja, Cemur-Čemur, Cernizza-Čarnica, Cisgne-Čišnje, Clastra-Hlastra, Cosizza-Kosca, Cravero-Kravar, Crostù-Hrastovije, Dolegna-Dolenjane, Grobbia-Grobje, Iainich-Jagnjed, Iesizza-Jesičje, Iessegna-Jesenje, Merso di Sopra-Gorenja Miersa, Merso di Sotto-Dolenja Miersa, Osgnetto-Ošnije, Ovizza-Ovica, Picig-Pičič, Picon-Pikon, Podcravero-Podkravar, Postacco-Puostak, Precot-Prehod, Scrutto-Škrutove, Seuza-Seucè, Ussivizza-Ušiuca, Zabrida-Zabardo, Zamir-Zamier''.<ref name="comuni-italiani">[http://en.comuni-italiani.it en.comuni-italiani.it], Municipalities in Italy</ref> Ang munisipyo ay matatagpuan sa Merso di Sopra. == Mga pangyayari == Mga pangyayari * Maagang Hulyo sa Merso di Sopra: "Pista ng Sports," isang pagdiriwang na may paligsahan ng soccer sa pagitan ng mga munisipalidad ng Lambak ng Natisone; * Ferragosto sa Merso di Sopra: Pista ng San Rocco na may sayawan, musikang bayan, at isang palabas sa palengke na nagtatampok ng mga tipikal na produkto mula sa mga lambak; * Ikalawang katapusan ng linggo sa Setyembre sa Merso di Sopra: "Mariangelo Memorial" na rally sa motorsiklo; * Huling linggo ng Agosto sa Cravero: Pista ng nayon ng Sant'Andrea na may mga laro at sayawan ng mga bata; * Maagang Setyembre sa Cosizza: Pista ng San Egidio, pagdiriwang ng nayon, at paligsahan ng soccer; * Pasko sa Cravero: "Eksibisyon ng Eksena ng Natibidad" na inorganisa ng club kultural na "Il Castagno". == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 89.2% ng populasyon sa San Leonardo ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Mga mamamayan == * [[Edi Bucovaz]], tagapagtatag ng sikat na banda ng musikang Eslobeno na ''[[Beneški fantje]]'' * [[Luigi Faidutti]], pinunong pampolitika ng [[Friul]] sa [[Austria-Unggriya|Monarkiyang Austria-Unggriya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8rwonfhbzgc2lvg1aei0pew5429j4e8 2231810 2231809 2026-10-05T15:08:51Z Ryomaandres 8044 /* Mga pangyayari */ 2231810 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Leonardo|official_name=Comune di San Leonardo|native_name={{lang|sl|Svet Lienart}}/{{native name|sl|Podutana}}<br/>{{native name|fur|San Lenàrt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|7|N|13|32|E|type:city(1,215)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altana-''Utana'', Camugna-''Kamunja'', Cemur-''Čemur'', Cernizza-''Čarnica'', Cisgne-''Čišnje'', Clastra-''Hlastra'', Cosizza-''Kosca'', Cravero-''Kravar'', Crostù-''Hrastovije'', Dolegna-''Dolenjane'', Grobbia-''Grobje'', Iainich-''Jagnjed'', Iesizza-''Jesičje'', Iessegna-''Jesenje'', Merso di Sopra-''Gorenja Miersa'', Merso di Sotto-''Dolenja Miersa'', Osgnetto-''Ošnije'', Ovizza-''Ovica'', Picig-''Pičič'', Picon-''Pikon'', Podcravero-''Podkravar'', Postacco-''Puostak'', Precot-''Prehod'', Scrutto-''Škrutove'', Seuza-''Seucè'', Ussivizza-''Ušiuca'', Zabrida-''Zabardo'', Zamir-''Zamier''|mayor_party=|mayor=Antonio Comugnaro|area_footnotes=|area_total_km2=26.91|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=[[Leonardo ng Noblac]]|day=Nobyembre 6|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.sanleonardo.fvg.it/ Official website]|footnotes=|image_skyline=San Leonardo ponte.jpg}}Ang '''San Leonardo''' ({{Langx|sl|Svet Lienart}} o {{Lang|sl|Podutana}} {{Langx|fur|San Lenàrt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], [[Stregna]], at [[Prepotto]]. Kabilang sa mga lokalidad ng San Leonardo ang: ''Altana-Utana, Camugna-Kamunja, Cemur-Čemur, Cernizza-Čarnica, Cisgne-Čišnje, Clastra-Hlastra, Cosizza-Kosca, Cravero-Kravar, Crostù-Hrastovije, Dolegna-Dolenjane, Grobbia-Grobje, Iainich-Jagnjed, Iesizza-Jesičje, Iessegna-Jesenje, Merso di Sopra-Gorenja Miersa, Merso di Sotto-Dolenja Miersa, Osgnetto-Ošnije, Ovizza-Ovica, Picig-Pičič, Picon-Pikon, Podcravero-Podkravar, Postacco-Puostak, Precot-Prehod, Scrutto-Škrutove, Seuza-Seucè, Ussivizza-Ušiuca, Zabrida-Zabardo, Zamir-Zamier''.<ref name="comuni-italiani">[http://en.comuni-italiani.it en.comuni-italiani.it], Municipalities in Italy</ref> Ang munisipyo ay matatagpuan sa Merso di Sopra. == Mga pangyayari == * Maagang Hulyo sa Merso di Sopra: "Pista ng Sports," isang pagdiriwang na may paligsahan ng soccer sa pagitan ng mga munisipalidad ng Lambak ng Natisone; * Ferragosto sa Merso di Sopra: Pista ng San Rocco na may sayawan, musikang bayan, at isang palabas sa palengke na nagtatampok ng mga tipikal na produkto mula sa mga lambak; * Ikalawang katapusan ng linggo sa Setyembre sa Merso di Sopra: "Mariangelo Memorial" na rally sa motorsiklo; * Huling linggo ng Agosto sa Cravero: Pista ng nayon ng Sant'Andrea na may mga laro at sayawan ng mga bata; * Maagang Setyembre sa Cosizza: Pista ng San Egidio, pagdiriwang ng nayon, at paligsahan ng soccer; * Pasko sa Cravero: "Eksibisyon ng Eksena ng Natibidad" na inorganisa ng club kultural na "Il Castagno". == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 89.2% ng populasyon sa San Leonardo ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Mga mamamayan == * [[Edi Bucovaz]], tagapagtatag ng sikat na banda ng musikang Eslobeno na ''[[Beneški fantje]]'' * [[Luigi Faidutti]], pinunong pampolitika ng [[Friul]] sa [[Austria-Unggriya|Monarkiyang Austria-Unggriya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qb721tp54zquhbu3sw09w4cm1lrwdyj 2231933 2231810 2026-10-06T02:24:50Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia]] sa [[San Leonardo, Friuli-Venezia Giulia]] 2231810 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Leonardo|official_name=Comune di San Leonardo|native_name={{lang|sl|Svet Lienart}}/{{native name|sl|Podutana}}<br/>{{native name|fur|San Lenàrt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|7|N|13|32|E|type:city(1,215)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altana-''Utana'', Camugna-''Kamunja'', Cemur-''Čemur'', Cernizza-''Čarnica'', Cisgne-''Čišnje'', Clastra-''Hlastra'', Cosizza-''Kosca'', Cravero-''Kravar'', Crostù-''Hrastovije'', Dolegna-''Dolenjane'', Grobbia-''Grobje'', Iainich-''Jagnjed'', Iesizza-''Jesičje'', Iessegna-''Jesenje'', Merso di Sopra-''Gorenja Miersa'', Merso di Sotto-''Dolenja Miersa'', Osgnetto-''Ošnije'', Ovizza-''Ovica'', Picig-''Pičič'', Picon-''Pikon'', Podcravero-''Podkravar'', Postacco-''Puostak'', Precot-''Prehod'', Scrutto-''Škrutove'', Seuza-''Seucè'', Ussivizza-''Ušiuca'', Zabrida-''Zabardo'', Zamir-''Zamier''|mayor_party=|mayor=Antonio Comugnaro|area_footnotes=|area_total_km2=26.91|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=[[Leonardo ng Noblac]]|day=Nobyembre 6|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.sanleonardo.fvg.it/ Official website]|footnotes=|image_skyline=San Leonardo ponte.jpg}}Ang '''San Leonardo''' ({{Langx|sl|Svet Lienart}} o {{Lang|sl|Podutana}} {{Langx|fur|San Lenàrt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], [[Stregna]], at [[Prepotto]]. Kabilang sa mga lokalidad ng San Leonardo ang: ''Altana-Utana, Camugna-Kamunja, Cemur-Čemur, Cernizza-Čarnica, Cisgne-Čišnje, Clastra-Hlastra, Cosizza-Kosca, Cravero-Kravar, Crostù-Hrastovije, Dolegna-Dolenjane, Grobbia-Grobje, Iainich-Jagnjed, Iesizza-Jesičje, Iessegna-Jesenje, Merso di Sopra-Gorenja Miersa, Merso di Sotto-Dolenja Miersa, Osgnetto-Ošnije, Ovizza-Ovica, Picig-Pičič, Picon-Pikon, Podcravero-Podkravar, Postacco-Puostak, Precot-Prehod, Scrutto-Škrutove, Seuza-Seucè, Ussivizza-Ušiuca, Zabrida-Zabardo, Zamir-Zamier''.<ref name="comuni-italiani">[http://en.comuni-italiani.it en.comuni-italiani.it], Municipalities in Italy</ref> Ang munisipyo ay matatagpuan sa Merso di Sopra. == Mga pangyayari == * Maagang Hulyo sa Merso di Sopra: "Pista ng Sports," isang pagdiriwang na may paligsahan ng soccer sa pagitan ng mga munisipalidad ng Lambak ng Natisone; * Ferragosto sa Merso di Sopra: Pista ng San Rocco na may sayawan, musikang bayan, at isang palabas sa palengke na nagtatampok ng mga tipikal na produkto mula sa mga lambak; * Ikalawang katapusan ng linggo sa Setyembre sa Merso di Sopra: "Mariangelo Memorial" na rally sa motorsiklo; * Huling linggo ng Agosto sa Cravero: Pista ng nayon ng Sant'Andrea na may mga laro at sayawan ng mga bata; * Maagang Setyembre sa Cosizza: Pista ng San Egidio, pagdiriwang ng nayon, at paligsahan ng soccer; * Pasko sa Cravero: "Eksibisyon ng Eksena ng Natibidad" na inorganisa ng club kultural na "Il Castagno". == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 89.2% ng populasyon sa San Leonardo ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Mga mamamayan == * [[Edi Bucovaz]], tagapagtatag ng sikat na banda ng musikang Eslobeno na ''[[Beneški fantje]]'' * [[Luigi Faidutti]], pinunong pampolitika ng [[Friul]] sa [[Austria-Unggriya|Monarkiyang Austria-Unggriya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qb721tp54zquhbu3sw09w4cm1lrwdyj 2231935 2231933 2026-10-06T02:25:09Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[San Leonardo, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia]] 2231810 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Leonardo|official_name=Comune di San Leonardo|native_name={{lang|sl|Svet Lienart}}/{{native name|sl|Podutana}}<br/>{{native name|fur|San Lenàrt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|7|N|13|32|E|type:city(1,215)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altana-''Utana'', Camugna-''Kamunja'', Cemur-''Čemur'', Cernizza-''Čarnica'', Cisgne-''Čišnje'', Clastra-''Hlastra'', Cosizza-''Kosca'', Cravero-''Kravar'', Crostù-''Hrastovije'', Dolegna-''Dolenjane'', Grobbia-''Grobje'', Iainich-''Jagnjed'', Iesizza-''Jesičje'', Iessegna-''Jesenje'', Merso di Sopra-''Gorenja Miersa'', Merso di Sotto-''Dolenja Miersa'', Osgnetto-''Ošnije'', Ovizza-''Ovica'', Picig-''Pičič'', Picon-''Pikon'', Podcravero-''Podkravar'', Postacco-''Puostak'', Precot-''Prehod'', Scrutto-''Škrutove'', Seuza-''Seucè'', Ussivizza-''Ušiuca'', Zabrida-''Zabardo'', Zamir-''Zamier''|mayor_party=|mayor=Antonio Comugnaro|area_footnotes=|area_total_km2=26.91|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=168|saint=[[Leonardo ng Noblac]]|day=Nobyembre 6|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.sanleonardo.fvg.it/ Official website]|footnotes=|image_skyline=San Leonardo ponte.jpg}}Ang '''San Leonardo''' ({{Langx|sl|Svet Lienart}} o {{Lang|sl|Podutana}} {{Langx|fur|San Lenàrt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[San Pietro al Natisone]], [[Savogna]], [[Stregna]], at [[Prepotto]]. Kabilang sa mga lokalidad ng San Leonardo ang: ''Altana-Utana, Camugna-Kamunja, Cemur-Čemur, Cernizza-Čarnica, Cisgne-Čišnje, Clastra-Hlastra, Cosizza-Kosca, Cravero-Kravar, Crostù-Hrastovije, Dolegna-Dolenjane, Grobbia-Grobje, Iainich-Jagnjed, Iesizza-Jesičje, Iessegna-Jesenje, Merso di Sopra-Gorenja Miersa, Merso di Sotto-Dolenja Miersa, Osgnetto-Ošnije, Ovizza-Ovica, Picig-Pičič, Picon-Pikon, Podcravero-Podkravar, Postacco-Puostak, Precot-Prehod, Scrutto-Škrutove, Seuza-Seucè, Ussivizza-Ušiuca, Zabrida-Zabardo, Zamir-Zamier''.<ref name="comuni-italiani">[http://en.comuni-italiani.it en.comuni-italiani.it], Municipalities in Italy</ref> Ang munisipyo ay matatagpuan sa Merso di Sopra. == Mga pangyayari == * Maagang Hulyo sa Merso di Sopra: "Pista ng Sports," isang pagdiriwang na may paligsahan ng soccer sa pagitan ng mga munisipalidad ng Lambak ng Natisone; * Ferragosto sa Merso di Sopra: Pista ng San Rocco na may sayawan, musikang bayan, at isang palabas sa palengke na nagtatampok ng mga tipikal na produkto mula sa mga lambak; * Ikalawang katapusan ng linggo sa Setyembre sa Merso di Sopra: "Mariangelo Memorial" na rally sa motorsiklo; * Huling linggo ng Agosto sa Cravero: Pista ng nayon ng Sant'Andrea na may mga laro at sayawan ng mga bata; * Maagang Setyembre sa Cosizza: Pista ng San Egidio, pagdiriwang ng nayon, at paligsahan ng soccer; * Pasko sa Cravero: "Eksibisyon ng Eksena ng Natibidad" na inorganisa ng club kultural na "Il Castagno". == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 89.2% ng populasyon sa San Leonardo ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Mga mamamayan == * [[Edi Bucovaz]], tagapagtatag ng sikat na banda ng musikang Eslobeno na ''[[Beneški fantje]]'' * [[Luigi Faidutti]], pinunong pampolitika ng [[Friul]] sa [[Austria-Unggriya|Monarkiyang Austria-Unggriya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qb721tp54zquhbu3sw09w4cm1lrwdyj 0 340380 2231802 2026-10-05T14:57:57Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375305252|San Pietro al Natisone]]" 2231802 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Pietro al Natisone|official_name=Comune di San Pietro al Natisone|native_name={{native name|sl|Špietar}}<br/>{{native name|fur|San Pieri dai Sclavons}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|29|E|type:city(2,212)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altovizza/Atovca, Azzida/Ažla, Becis/Bečja, Biarzo/Bjarč, Cedron, Chiabai/Čabaji, Clenia/Klenje, Cocevaro/Kočebar, Correda/Koreda, Costa/Kuosta, Macorins/Mohorin, Mezzana/Mečana, Oculis/Nokula, Podar, Ponteacco/Petjag, Ponte San Quirino/Muost/Puint, Puoie/Puoje, Sorzento/Sarženta, Tarpezzo/Tarpeč, Tiglio/Lipa, Vernassino/Gorenj Barnas, Sotto Vernassino/Pod Barnas, Vernasso/Dolenj Barnas|mayor_party=|mayor=Mariano Zufferli|area_footnotes=|area_total_km2=24.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=175|saint=[[San pedro]] at [[San Pablo]]|day=Hunyo 29|postal_code=33049|area_code=0432|website=[http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/portale/cms/ Istitutional website]|footnotes=|image_skyline=San Pietro al Natisone 11.jpg}} [[File:San_Pietro_al_Natisone_13.jpg|left|thumb| Puwente]] Ang '''San Pietro al Natisone''' ({{Langx|sl|Špeter Slovenov}}, lokal na {{Lang|sl|Špietar}}; {{Langx|fur|San Pieri dai Sclavons}}; {{Langx|la|Sancti Petri Sclavorum}}) ay isang {{Lang|it|[[comune]]}} (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na entidad ng desentralisasyon ng Udine]] sa rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia|Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia|San Leonardo]], [[Savogna]], [[Prepotto]], [[Pulfero]], at [[Torreano]]. Hanggang 1878, ang opisyal na Italyanong pangalan nito ay '''San Pietro degli Slavi''', ibig sabihin, "San Pedro ng mga [[Mga Eslabo|Eslabo]]" (kaugnay ng pangalang Friulano na ginagamit pa rin). == Komposisyong etniko == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920&ndash;1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 75.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Kakambal na bayan == Ang San Pietro al Natisone ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Belgium}}[[Sambreville]], Belhika == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b30532w78bgope2ud66w20w2vmbel9k 2231811 2231802 2026-10-05T15:14:33Z Ryomaandres 8044 2231811 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Pietro al Natisone|official_name=Comune di San Pietro al Natisone|native_name={{native name|sl|Špietar}}<br/>{{native name|fur|San Pieri dai Sclavons}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|29|E|type:city(2,212)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altovizza/Atovca, Azzida/Ažla, Becis/Bečja, Biarzo/Bjarč, Cedron, Chiabai/Čabaji, Clenia/Klenje, Cocevaro/Kočebar, Correda/Koreda, Costa/Kuosta, Macorins/Mohorin, Mezzana/Mečana, Oculis/Nokula, Podar, Ponteacco/Petjag, Ponte San Quirino/Muost/Puint, Puoie/Puoje, Sorzento/Sarženta, Tarpezzo/Tarpeč, Tiglio/Lipa, Vernassino/Gorenj Barnas, Sotto Vernassino/Pod Barnas, Vernasso/Dolenj Barnas|mayor_party=|mayor=Mariano Zufferli|area_footnotes=|area_total_km2=24.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=175|saint=[[San pedro]] at [[San Pablo]]|day=Hunyo 29|postal_code=33049|area_code=0432|website=[http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/portale/cms/ Istitutional website]|footnotes=|image_skyline=San Pietro al Natisone 11.jpg}} [[File:San_Pietro_al_Natisone_13.jpg|left|thumb| Puwente]] Ang '''San Pietro al Natisone''' ({{Langx|sl|Špeter Slovenov}}, lokal na {{Lang|sl|Špietar}}; {{Langx|fur|San Pieri dai Sclavons}}; {{Langx|la|Sancti Petri Sclavorum}}) ay isang {{Lang|it|[[comune]]}} (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na entidad ng desentralisasyon ng Udine]] sa rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia|Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia|San Leonardo]], [[Savogna]], [[Prepotto]], [[Pulfero]], at [[Torreano]]. Hanggang 1878, ang opisyal na Italyanong pangalan nito ay '''San Pietro degli Slavi''', ibig sabihin, "San Pedro ng mga [[Mga Eslabo|Eslabo]]" (kaugnay ng pangalang Friulano na ginagamit pa rin). == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipalidad ng San Pietro al Natisone ay kinilala sa pamamagitan ng Dekreto ng pinuno ng pamahalaan noong Nobyembre 5, 1942.<ref>{{Cita web|url=https://patrimonioacs.cultura.gov.it/patrimonio/6f2984af-d1e6-4200-ac02-f46c8a81c2e3/1536-san-pietro-al-natisone|titolo=Bozzetto dello stemma del Comune di San Pietro al Natisone|accesso=28 settembre 2024|sito=ACS, Raccolta dei disegni degli stemmi di comuni e città}}</ref> Ang museong interaktibo multimedia na SMO ay matatagpuan sa San Pietro al Natisone, na nakatuon sa kultural na tanawin ng mga lalawigan ng Udine, Gorizia, at Trieste na nagsasalita ng Eslobenya. Ang museo ay nilikha bilang bahagi ng proyektong Europeo na Jezik Lingua at pinondohan ng mga pondo ng Europa at pambansang pondo mula sa programa para sa kooperasyong tumatawid ng hangganan sa pagitan ng Italya at Eslobenya 2007-2013.<ref>{{cita web|url=http://www.smo-center.eu/ita/museo.php|titolo=Sito ufficiale del museo multimediale SMO|accesso=11 marzo 2014|dataarchivio=8 novembre 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20141108181616/http://www.smo-center.eu/ita/museo.php|urlmorto=sì}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.regione.fvg.it/rafvg/comunicati/comunicato.act;jsessionid=AF2425196951AC8D9BF1F5ABEDCA1B03?dir=/rafvg/cms/RAFVG/notiziedallagiunta/&nm=20131214172228004&template=print|titolo=CULTURA: TORRENTI, IL "MUSEO DI PAESAGGI E NARRAZIONI" È IMPORTANTE PER IL FVG|accesso=17 febbraio 2014}}</ref> == Kultura == === Edukasyon === Sa San Pietro al Natisone, mayroong isang komprehensibong institusyon na may paaralang nursery, primaryang paaralan at mababang sekondaryang paaralan, ang Eslobenong suriang rehiyonal para sa edukasyong bokasyonal (IRSIP), ang paralang sikopedagohiko at lingguwistika, at ang suriang komprehensibong bilingguwal (Italyano - Eslobeno) na may paaralang nursery, primaryang paaralan at mababang sekundaryang paaralan.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/hp_unica.asp?DISTR=1&Col=&progr=2&ID=526|titolo=Comune di San Pietro al Natisone-Scuola e istruzione|accesso=10 marzo 1012|urlmorto=sì}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.comuni-italiani.it/030/103/scuole/|titolo=Scuole a San Pietro al Natisone|accesso=10 marzo 2012}}</ref> == Komposisyong etniko == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920&ndash;1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 75.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Kakambal na bayan == Ang San Pietro al Natisone ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Belgium}}[[Sambreville]], Belhika == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rjh0zsxstp4ugt8gqmlc2fotcnaga4s 2231812 2231811 2026-10-05T15:18:44Z Ryomaandres 8044 2231812 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Pietro al Natisone|official_name=Comune di San Pietro al Natisone|native_name={{native name|sl|Špietar}}<br/>{{native name|fur|San Pieri dai Sclavons}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|29|E|type:city(2,212)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altovizza/Atovca, Azzida/Ažla, Becis/Bečja, Biarzo/Bjarč, Cedron, Chiabai/Čabaji, Clenia/Klenje, Cocevaro/Kočebar, Correda/Koreda, Costa/Kuosta, Macorins/Mohorin, Mezzana/Mečana, Oculis/Nokula, Podar, Ponteacco/Petjag, Ponte San Quirino/Muost/Puint, Puoie/Puoje, Sorzento/Sarženta, Tarpezzo/Tarpeč, Tiglio/Lipa, Vernassino/Gorenj Barnas, Sotto Vernassino/Pod Barnas, Vernasso/Dolenj Barnas|mayor_party=|mayor=Mariano Zufferli|area_footnotes=|area_total_km2=24.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=175|saint=[[San pedro]] at [[San Pablo]]|day=Hunyo 29|postal_code=33049|area_code=0432|website=[http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/portale/cms/ Istitutional website]|footnotes=|image_skyline=San Pietro al Natisone 11.jpg}} [[File:San_Pietro_al_Natisone_13.jpg|left|thumb| Puwente]] Ang '''San Pietro al Natisone''' ({{Langx|sl|Špeter Slovenov}}, lokal na {{Lang|sl|Špietar}}; {{Langx|fur|San Pieri dai Sclavons}}; {{Langx|la|Sancti Petri Sclavorum}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia|San Leonardo]], [[Savogna]], [[Prepotto]], [[Pulfero]], at [[Torreano]]. Hanggang 1878, ang opisyal na Italyanong pangalan nito ay '''San Pietro degli Slavi''', ibig sabihin, "San Pedro ng mga [[Mga Eslabo|Eslabo]]" (kaugnay ng pangalang Friulano na ginagamit pa rin). == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipalidad ng San Pietro al Natisone ay kinilala sa pamamagitan ng Dekreto ng pinuno ng pamahalaan noong Nobyembre 5, 1942.<ref>{{Cita web|url=https://patrimonioacs.cultura.gov.it/patrimonio/6f2984af-d1e6-4200-ac02-f46c8a81c2e3/1536-san-pietro-al-natisone|titolo=Bozzetto dello stemma del Comune di San Pietro al Natisone|accesso=28 settembre 2024|sito=ACS, Raccolta dei disegni degli stemmi di comuni e città}}</ref> Ang museong interaktibo multimedia na SMO ay matatagpuan sa San Pietro al Natisone, na nakatuon sa kultural na tanawin ng mga lalawigan ng Udine, Gorizia, at Trieste na nagsasalita ng Eslobenya. Ang museo ay nilikha bilang bahagi ng proyektong Europeo na Jezik Lingua at pinondohan ng mga pondo ng Europa at pambansang pondo mula sa programa para sa kooperasyong tumatawid ng hangganan sa pagitan ng Italya at Eslobenya 2007-2013.<ref>{{cita web|url=http://www.smo-center.eu/ita/museo.php|titolo=Sito ufficiale del museo multimediale SMO|accesso=11 marzo 2014|dataarchivio=8 novembre 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20141108181616/http://www.smo-center.eu/ita/museo.php|urlmorto=sì}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.regione.fvg.it/rafvg/comunicati/comunicato.act;jsessionid=AF2425196951AC8D9BF1F5ABEDCA1B03?dir=/rafvg/cms/RAFVG/notiziedallagiunta/&nm=20131214172228004&template=print|titolo=CULTURA: TORRENTI, IL "MUSEO DI PAESAGGI E NARRAZIONI" È IMPORTANTE PER IL FVG|accesso=17 febbraio 2014}}</ref> == Kultura == === Edukasyon === Sa San Pietro al Natisone, mayroong isang komprehensibong institusyon na may paaralang nursery, primaryang paaralan at mababang sekondaryang paaralan, ang Eslobenong suriang rehiyonal para sa edukasyong bokasyonal (IRSIP), ang paralang sikopedagohiko at lingguwistika, at ang suriang komprehensibong bilingguwal (Italyano - Eslobeno) na may paaralang nursery, primaryang paaralan at mababang sekundaryang paaralan.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/hp_unica.asp?DISTR=1&Col=&progr=2&ID=526|titolo=Comune di San Pietro al Natisone-Scuola e istruzione|accesso=10 marzo 1012|urlmorto=sì}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.comuni-italiani.it/030/103/scuole/|titolo=Scuole a San Pietro al Natisone|accesso=10 marzo 2012}}</ref> == Komposisyong etniko == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920&ndash;1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 75.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Kakambal na bayan == Ang San Pietro al Natisone ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Belgium}}[[Sambreville]], Belhika == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hynoj2bbjnffks8lhrv93d6tkl3rqdb 0 340381 2231803 2026-10-05T15:00:31Z Allyriana000 119761 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1378298632|Wanderléia Rodrigues]]" 2231803 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=File:Wanderléia Rodrigues (cropped).jpg|caption=Si Rodrigues noong 2025|birth_date=19 Mayo 2002|birth_name=Wanderléia Bango Nicolau Rodrigues|birth_place=[[Luanda Province]], Anggola|title=[[Miss Angola]] 2025|nationalcompetition={{ubl|[[Miss Universe 2026]]|({{abbr|TBD|To be determined}})}}}} Si '''Wanderléia Rodrigues''' ay isang Anggolanang ''beauty pageant titleholder'' na nagwagi bilang Miss Angola 2025. Siya ang kakatawan sa Anggola sa [[Miss Universe 2026]] sa Puerto Rico. == Maagang buhay == Ipinanganak i Wanderléia Rodrigues sa [[Lalawigan ng Luanda]] at lumaki sa [[Lalawigan ng Cuanza Norte]], kung saan niya natapos ang kaniyang elementarya at sekundaryang edukasyon.<ref>{{Cite news |date=28 Nobyembre 2025 |title=Miss Cuanza-Norte concorre ao Miss Angola com a força da Rainha Njinga e a elegância da rosa de porcelana |language=pt-AO |trans-title=Miss Cuanza-Norte competes in Miss Angola with the strength of Queen Njinga and the elegance of the porcelain rose |work=Platina Line |url=https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119055605/https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/?utm |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Angola 2025 === Noong 20 Setyembre 2025, nagwagi si Rodrigues bilang Miss Cuanza Norte, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Angola Universe.<ref>{{Cite news |last=Severino |first=Sílvio |date=29 Nobyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues da Rosa de Porcelana ao palco do Miss Angola |language=pt-AO |work=Wezanda FM |url=https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119060539/https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> Kalaunan ay nagwagi siya bilang Miss Angola Universe 2025, at naging kinatawan ng Anggola sa Miss Universe 2026.<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 2025 |title=N'dalatando assinala Dia Especial dedicado à Mulher Angolana |language=pt-AO |trans-title=N'dalatando marks a Special Day dedicated to Angolan Women |work=Radio Angola |url=https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206182819/https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt-AO |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |work=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203102540/https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |archive-date=3 Disyembre 2025}}</ref><ref name="will1">{{Cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |work=VGT TV |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> === Miss Universe 2025 === {{Pangunahin|Miss Universe 2026}} Si Rodrigues ang kakatawan sa Anggola sa Miss Universe 2026, sa Nobyembre 2026 sa San Juan, Puerto Rico.<ref name="will1" /><ref>{{Cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 8xk39l52d86v7kkfufeu0oh4ahvpojk 2231804 2231803 2026-10-05T15:01:00Z Allyriana000 119761 2231804 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=File:Wanderléia Rodrigues (cropped).jpg|caption=Si Rodrigues noong 2025|birth_date=19 Mayo 2002|birth_name=Wanderléia Bango Nicolau Rodrigues|birth_place=[[Luanda Province]], Anggola|title=[[Miss Angola]] 2025|nationalcompetition={{ubl|[[Miss Universe 2026]]|({{abbr|TBD|To be determined}})}}}} Si '''Wanderléia Rodrigues''' ay isang Anggolanang ''beauty pageant titleholder'' na nagwagi bilang Miss Angola 2025. Siya ang kakatawan sa Anggola sa [[Miss Universe 2026]] sa Puerto Rico. == Maagang buhay == Ipinanganak i Wanderléia Rodrigues sa [[Lalawigan ng Luanda]] at lumaki sa [[Lalawigan ng Cuanza Norte]], kung saan niya natapos ang kaniyang elementarya at sekundaryang edukasyon.<ref>{{Cite news |date=28 Nobyembre 2025 |title=Miss Cuanza-Norte concorre ao Miss Angola com a força da Rainha Njinga e a elegância da rosa de porcelana |language=pt-AO |trans-title=Miss Cuanza-Norte competes in Miss Angola with the strength of Queen Njinga and the elegance of the porcelain rose |work=Platina Line |url=https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119055605/https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/?utm |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Angola 2025 === Noong 20 Setyembre 2025, nagwagi si Rodrigues bilang Miss Cuanza Norte, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Angola Universe.<ref>{{Cite news |last=Severino |first=Sílvio |date=29 Nobyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues da Rosa de Porcelana ao palco do Miss Angola |language=pt-AO |work=Wezanda FM |url=https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119060539/https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> Kalaunan ay nagwagi siya bilang Miss Angola Universe 2025, at naging kinatawan ng Anggola sa Miss Universe 2026.<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 2025 |title=N'dalatando assinala Dia Especial dedicado à Mulher Angolana |language=pt-AO |trans-title=N'dalatando marks a Special Day dedicated to Angolan Women |work=Radio Angola |url=https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206182819/https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt-AO |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |work=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203102540/https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |archive-date=3 Disyembre 2025}}</ref><ref name="will1">{{Cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |work=VGT TV |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> === Miss Universe 2025 === {{Pangunahin|Miss Universe 2026}} Si Rodrigues ang kakatawan sa Anggola sa Miss Universe 2026, sa Nobyembre 2026 sa San Juan, Puerto Rico.<ref name="will1" /><ref>{{Cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Articles with hCards]] nwssuh9k0pj4gyrm4k9ql65j1tyx71j 2231820 2231804 2026-10-05T15:31:54Z Ryomaandres 8044 2231820 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=File:Wanderléia Rodrigues (cropped).jpg|caption=Si Rodrigues noong 2025|birth_date=19 Mayo 2002|birth_name=Wanderléia Bango Nicolau Rodrigues|birth_place=[[Luanda Province]], Anggola|title=[[Miss Angola]] 2025|nationalcompetition={{ubl|[[Miss Universe 2026]]|({{abbr|TBD|To be determined}})}}}} Si '''Wanderléia Rodrigues''' ay isang Angolanang ''beauty pageant titleholder'' na nagwagi bilang Miss Angola 2025. Siya ang kakatawan sa [[Angola]] sa [[Miss Universe 2026]] sa Puerto Rico. == Maagang buhay == Ipinanganak si Wanderléia Rodrigues sa [[Lalawigan ng Luanda]] at lumaki sa [[Lalawigan ng Cuanza Norte]], kung saan niya natapos ang kaniyang elementarya at sekundaryang edukasyon.<ref>{{Cite news |date=28 Nobyembre 2025 |title=Miss Cuanza-Norte concorre ao Miss Angola com a força da Rainha Njinga e a elegância da rosa de porcelana |language=pt-AO |trans-title=Miss Cuanza-Norte competes in Miss Angola with the strength of Queen Njinga and the elegance of the porcelain rose |work=Platina Line |url=https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119055605/https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/?utm |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Angola 2025 === Noong 20 Setyembre 2025, nagwagi si Rodrigues bilang Miss Cuanza Norte, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Angola Universe.<ref>{{Cite news |last=Severino |first=Sílvio |date=29 Nobyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues da Rosa de Porcelana ao palco do Miss Angola |language=pt-AO |work=Wezanda FM |url=https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119060539/https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> Kalaunan ay nagwagi siya bilang Miss Angola Universe 2025, at naging kinatawan ng Angola sa Miss Universe 2026.<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 2025 |title=N'dalatando assinala Dia Especial dedicado à Mulher Angolana |language=pt-AO |trans-title=N'dalatando marks a Special Day dedicated to Angolan Women |work=Radio Angola |url=https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206182819/https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt-AO |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |work=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203102540/https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |archive-date=3 Disyembre 2025}}</ref><ref name="will1">{{Cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |work=VGT TV |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> === Miss Universe 2025 === {{Pangunahin|Miss Universe 2026}} Si Rodrigues ang kakatawan sa Angola sa Miss Universe 2026, sa Nobyembre 2026 sa San Juan, Puerto Rico.<ref name="will1" /><ref>{{Cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 7nfvoxoe3y1238wyfkfoypc8emferq1 2231829 2231820 2026-10-05T16:38:24Z Allyriana000 119761 2231829 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=File:Wanderléia Rodrigues (cropped).jpg|caption=Si Rodrigues noong 2025|birth_date=19 Mayo 2002|birth_name=Wanderléia Bango Nicolau Rodrigues|birth_place=[[Luanda Province]], Anggola|title=[[Miss Angola]] 2025|nationalcompetition={{ubl|[[Miss Universe 2026]]|({{abbr|TBD|To be determined}})}}}} Si '''Wanderléia Rodrigues''' ay isang Anggolanang ''beauty pageant titleholder'' na nagwagi bilang Miss Angola 2025. Siya ang kakatawan sa [[Angola|Anggola]] sa [[Miss Universe 2026]] sa Puerto Rico. == Maagang buhay == Ipinanganak si Wanderléia Rodrigues sa [[Lalawigan ng Luanda]] at lumaki sa [[Lalawigan ng Cuanza Norte]], kung saan niya natapos ang kaniyang elementarya at sekundaryang edukasyon.<ref>{{Cite news |date=28 Nobyembre 2025 |title=Miss Cuanza-Norte concorre ao Miss Angola com a força da Rainha Njinga e a elegância da rosa de porcelana |language=pt-AO |trans-title=Miss Cuanza-Norte competes in Miss Angola with the strength of Queen Njinga and the elegance of the porcelain rose |work=Platina Line |url=https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119055605/https://platinaline.com/miss-cuanza-norte-concorre-ao-miss-angola-com-a-forca-da-rainha-njinga-e-a-elegancia-da-rosa-de-porcelana/?utm |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Angola 2025 === Noong 20 Setyembre 2025, nagwagi si Rodrigues bilang Miss Cuanza Norte, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Angola Universe.<ref>{{Cite news |last=Severino |first=Sílvio |date=29 Nobyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues da Rosa de Porcelana ao palco do Miss Angola |language=pt-AO |work=Wezanda FM |url=https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119060539/https://wezandafm.com/wanderleia-rodrigues-da-rosa-de-porcelana-ao-palco-do-miss-angola |archive-date=19 Enero 2026}}</ref> Kalaunan ay nagwagi siya bilang Miss Angola Universe 2025, at naging kinatawan ng Anggola sa Miss Universe 2026.<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 2025 |title=N'dalatando assinala Dia Especial dedicado à Mulher Angolana |language=pt-AO |trans-title=N'dalatando marks a Special Day dedicated to Angolan Women |work=Radio Angola |url=https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206182819/https://radioangola.org/ndalatando-assinala-dia-especial-dedicado-a-mulher-angolana/ |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt-AO |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |work=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203102540/https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |archive-date=3 Disyembre 2025}}</ref><ref name="will1">{{Cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |work=VGT TV |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> === Miss Universe 2026 === {{Pangunahin|Miss Universe 2026}} Si Rodrigues ang kakatawan sa Anggola sa Miss Universe 2026, sa Nobyembre 2026 sa San Juan, Puerto Rico.<ref name="will1" /><ref>{{Cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=5 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Articles with hCards]] ao4csink91br9hos9n3axantjwjyml1 0 340382 2231813 2026-10-05T15:21:28Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375305813|San Vito al Torre]]" 2231813 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Vito al Torre|official_name=Comune di San Vito al Torre|native_name={{native name|sl|Šentvid na Teru}}<br/>{{native name|fur|San Vît de Tor}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|22|E|type:city(1,359)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Crauglio, Nogaredo|mayor_party=|mayor=Doretto Cettolo|area_footnotes=|area_total_km2=11.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanvitesi|elevation_footnotes=|elevation_m=17|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.sanvitoaltorre.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''San Vito al Torre''' ({{Langx|sl|Šentvid na Teru}} {{Langx|fur|San Vît de Tor}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang San Vito al Torre ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Campolongo Tapogliano]], [[Chiopris-Viscone]], [[Medea, Friul-Venecia Julia|Medea]], [[Palmanova]], [[Romans d'Isonzo]], [[Trivignano Udinese]], at [[Visco, Friul-Venecia Julia|Visco]]. == Mga kilalang mamamayan == * [[Ruggero Salar]], manlalaro ng futbol at coach == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.sanvitoaltorre.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2o36qe1d62z7ewzywg8fv5eeq1gwuw6 2231817 2231813 2026-10-05T15:25:37Z Ryomaandres 8044 2231817 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Vito al Torre|official_name=Comune di San Vito al Torre|native_name={{native name|sl|Šentvid na Teru}}<br/>{{native name|fur|San Vît de Tor}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|22|E|type:city(1,359)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Crauglio, Nogaredo|mayor_party=|mayor=Doretto Cettolo|area_footnotes=|area_total_km2=11.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanvitesi|elevation_footnotes=|elevation_m=17|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.sanvitoaltorre.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Town hall of San Vito al Torre (2).jpg|image_caption=Munisipyo}}Ang '''San Vito al Torre''' ({{Langx|sl|Šentvid na Teru}} {{Langx|fur|San Vît de Tor}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang San Vito al Torre ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Campolongo Tapogliano]], [[Chiopris-Viscone]], [[Medea, Friul-Venecia Julia|Medea]], [[Palmanova]], [[Romans d'Isonzo]], [[Trivignano Udinese]], at [[Visco, Friul-Venecia Julia|Visco]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng San Vito al Torre ay matatagpuan sa silangan-timog-silangan (ESE) ng [[Palmanova]] sa Friul-Venecia Julia. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng utos ng Pangulo ng Republika n. 3548 ng Abril 6, 1987.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4782|titolo=San Vito al Torre|accesso=7 febbraio 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Kultura == === Mga pangyayari === * Sa San Vito al Torre, sa buwan ng Hunyo, pagkatapos ng patron na si San Vito, (mula Biyernes hanggang Lunes), ang tradisyonal na pagdiriwang ng nayon na tinatawag na "[https://web.archive.org/web/20160501051630/http://www.butinalclap.it/ Seris di Fieste]" ay isinaayos kasama ang Bicilonga tuwing Linggo ng umaga. Hanggang 2015 ito ay isinaayos sa huling katapusan ng linggo ng Hulyo. * Sa buwan ng Mayo, isang paligsahan sa futbol pangkabataan ang inorganisa na pinangalanan kay Fabio Zuccheri, isang batang futbolista na ipinanganak at lumaki sa San Vito at namatay sa 20 taong gulang pa lamang (2015) sa pagsasanay ng futbolista sa [[Sevegliano]]. == Mga kilalang mamamayan == * [[Ruggero Salar]], manlalaro ng futbol at coach == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.sanvitoaltorre.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] k57v4u3zyze7p7sbcdpdodjhzqsluk3 0 340383 2231814 2026-10-05T15:21:30Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375303339|San Daniele del Friuli]]" 2231814 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Daniele del Friuli|official_name=Città di San Daniele del Friuli|native_name={{native name|fur|Sant Denêl}}|image_size=|image_shield=San Daniele del Friuli-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|1|E|type:city(7,985)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Villanova, Cimano, Aonedis, Soprapaludo|mayor_party=|mayor=Pietro Valent (simula 30/04/2018)|area_footnotes=|area_total_km2=34.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sandanielesi|elevation_footnotes=|elevation_m=252|saint=San Miguel Arkanghel at San Daniel Propeta|day=Agosto 28|postal_code=33038|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sandanieledelfriuli.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Simbahan ng San Michele Archangelo|image_skyline=SanDanieledelFriuliDuomo.jpg}}Ang '''San Daniele del Friuli''' ({{Langx|fur|Sant Denêl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Nasa hangganan ng San Daniele del Friuli ang mga munisipalidad na ito: [[Dignano]], [[Forgaria nel Friuli]], [[Majano]], [[Osoppo]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Ragogna]], [[Rive d'Arcano]], at [[Spilimbergo]]. Ang San Daniele ay kilala bilang sentro ng produksyon ng [[Prosyuto|prosciutto]] na may parehong pangalan.<ref>[http://www.prosciuttosandaniele.it Prosciutto di San Daniele]</ref> Ang produkto ay ipinagdiriwang tuwing tag-araw sa katapusan ng Hunyo sa panahon ng [[Aria di Festa]].<ref>{{cite web |title=Home |url=http://www.ariadifesta.it/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207231903/http://www.ariadifesta.it/ |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-08-08 |website=ariadifesta.it}}</ref> == Mga pangunahing tanawin == * [[Biblioteca Guarneriana]], isang lumang pampublikong aklatan, na itinatag noong 1466 ni Guarnerio d'Artegna, na kinabibilangan ng isang bihirang edisyon ng ''[[Divina Commedia|Inferno]]'' ni [[Dante Alighieri|Dante]] mula ika-14 na siglo. * Katedral ng San Michele Arcangelo * Simbahan ng Sant'Antonio Abate, na naglalaman ng isang mahalagang kapilya na may fresco na kilala bilang "[[Kapilya Sistina]] ng Friul" * Ang Porta Gemona, dinisenyo noong 1579 ni [[Andrea Palladio]] sa isang tore na isang labi ng lumang kastilyong medyebal == Ugnayang pandaigdig == === Mga kakambal na bayan — mga kinakapatid na lungsod === Ang San Daniele del Friuli ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Altkirch]], Pransiya, mula noong 1985 * {{Flagicon|Austria}} [[Millstatt]], Austria, simula noong 1994 * {{Flagicon|Germany}} [[Hersbruck]], Alemanya, mula noong 2008 == Mga anggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] emnopbr6vmbbss7rznjw6u8ylqr21ir 2231818 2231814 2026-10-05T15:29:04Z Ryomaandres 8044 /* Mga pangunahing tanawin */ 2231818 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Daniele del Friuli|official_name=Città di San Daniele del Friuli|native_name={{native name|fur|Sant Denêl}}|image_size=|image_shield=San Daniele del Friuli-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|1|E|type:city(7,985)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Villanova, Cimano, Aonedis, Soprapaludo|mayor_party=|mayor=Pietro Valent (simula 30/04/2018)|area_footnotes=|area_total_km2=34.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sandanielesi|elevation_footnotes=|elevation_m=252|saint=San Miguel Arkanghel at San Daniel Propeta|day=Agosto 28|postal_code=33038|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sandanieledelfriuli.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Simbahan ng San Michele Archangelo|image_skyline=SanDanieledelFriuliDuomo.jpg}}Ang '''San Daniele del Friuli''' ({{Langx|fur|Sant Denêl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Nasa hangganan ng San Daniele del Friuli ang mga munisipalidad na ito: [[Dignano]], [[Forgaria nel Friuli]], [[Majano]], [[Osoppo]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Ragogna]], [[Rive d'Arcano]], at [[Spilimbergo]]. Ang San Daniele ay kilala bilang sentro ng produksyon ng [[Prosyuto|prosciutto]] na may parehong pangalan.<ref>[http://www.prosciuttosandaniele.it Prosciutto di San Daniele]</ref> Ang produkto ay ipinagdiriwang tuwing tag-araw sa katapusan ng Hunyo sa panahon ng [[Aria di Festa]].<ref>{{cite web |title=Home |url=http://www.ariadifesta.it/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207231903/http://www.ariadifesta.it/ |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-08-08 |website=ariadifesta.it}}</ref> == Mga pangunahing tanawin == * [[Biblioteca Guarneriana]], isang lumang pampublikong aklatan, na itinatag noong 1466 ni Guarnerio d'Artegna, na kinabibilangan ng isang bihirang edisyon ng ''[[Divina Commedia|Inferno]]'' ni [[Dante Alighieri|Dante]] mula ika-14 na siglo. * Katedral ng San Michele Arcangelo * Simbahan ng Sant'Antonio Abate, na naglalaman ng isang mahalagang kapilya na may fresco na kilala bilang "[[Kapilya Sistina]] ng Friul" * Ang Porta Gemona, dinisenyo noong 1579 ni [[Andrea Palladio]] sa isang tore na isang labi ng lumang kastilyong medyebal == Sports == Ang San Daniele ay tahanan ng isang malapropesyonal na koponan ng futbol, A.S.D. San Daniele Calcio,<ref>[https://www.tuttocampo.it/FriuliVeneziaGiulia/PrimaCategoria/GironeA/Squadra/SanDanieleCalcio/912419/Scheda A.S.D. San Daniele]</ref> na kasalukuyang naglalaro sa antas ng [[Prima Categoria]] ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]. Ang Koponan ay naglalaro ng mga home matches nito sa Estadyo [[Lino Zanussi]]. == Ugnayang pandaigdig == === Mga kakambal na bayan — mga kinakapatid na lungsod === Ang San Daniele del Friuli ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}} [[Altkirch]], Pransiya, mula noong 1985 * {{Flagicon|Austria}} [[Millstatt]], Austria, simula noong 1994 * {{Flagicon|Germany}} [[Hersbruck]], Alemanya, mula noong 2008 == Mga anggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8tqvd91iz59x9q7x9opx7yqttcnln3r 2231819 2231818 2026-10-05T15:30:21Z Ryomaandres 8044 /* Mga pangunahing tanawin */ 2231819 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Daniele del Friuli|official_name=Città di San Daniele del Friuli|native_name={{native name|fur|Sant Denêl}}|image_size=|image_shield=San Daniele del Friuli-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|1|E|type:city(7,985)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Villanova, Cimano, Aonedis, Soprapaludo|mayor_party=|mayor=Pietro Valent (simula 30/04/2018)|area_footnotes=|area_total_km2=34.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sandanielesi|elevation_footnotes=|elevation_m=252|saint=San Miguel Arkanghel at San Daniel Propeta|day=Agosto 28|postal_code=33038|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sandanieledelfriuli.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Simbahan ng San Michele Archangelo|image_skyline=SanDanieledelFriuliDuomo.jpg}}Ang '''San Daniele del Friuli''' ({{Langx|fur|Sant Denêl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Nasa hangganan ng San Daniele del Friuli ang mga munisipalidad na ito: [[Dignano]], [[Forgaria nel Friuli]], [[Majano]], [[Osoppo]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Ragogna]], [[Rive d'Arcano]], at [[Spilimbergo]]. Ang San Daniele ay kilala bilang sentro ng produksyon ng [[Prosyuto|prosciutto]] na may parehong pangalan.<ref>[http://www.prosciuttosandaniele.it Prosciutto di San Daniele]</ref> Ang produkto ay ipinagdiriwang tuwing tag-araw sa katapusan ng Hunyo sa panahon ng [[Aria di Festa]].<ref>{{cite web |title=Home |url=http://www.ariadifesta.it/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207231903/http://www.ariadifesta.it/ |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-08-08 |website=ariadifesta.it}}</ref> == Mga pangunahing tanawin == [[Talaksan:San Daniele del Friuli Sant'Antonio Abate Innen Chor 2.JPG|left|thumb|Loob ng Simbahan ng Sant'Antonio Abate.]] * [[Biblioteca Guarneriana]], isang lumang pampublikong aklatan, na itinatag noong 1466 ni Guarnerio d'Artegna, na kinabibilangan ng isang bihirang edisyon ng ''[[Divina Commedia|Inferno]]'' ni [[Dante Alighieri|Dante]] mula ika-14 na siglo. * Katedral ng San Michele Arcangelo * Simbahan ng Sant'Antonio Abate, na naglalaman ng isang mahalagang kapilya na may fresco na kilala bilang "[[Kapilya Sistina]] ng Friul" * Ang Porta Gemona, dinisenyo noong 1579 ni [[Andrea Palladio]] sa isang tore na isang labi ng lumang kastilyong medyebal == Sports == Ang San Daniele ay tahanan ng isang malapropesyonal na koponan ng futbol, A.S.D. San Daniele Calcio,<ref>[https://www.tuttocampo.it/FriuliVeneziaGiulia/PrimaCategoria/GironeA/Squadra/SanDanieleCalcio/912419/Scheda A.S.D. San Daniele]</ref> na kasalukuyang naglalaro sa antas ng [[Prima Categoria]] ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]. Ang Koponan ay naglalaro ng mga home matches nito sa Estadyo [[Lino Zanussi]]. == Ugnayang pandaigdig == === Mga kakambal na bayan — mga kinakapatid na lungsod === Ang San Daniele del Friuli ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}} [[Altkirch]], Pransiya, mula noong 1985 * {{Flagicon|Austria}} [[Millstatt]], Austria, simula noong 1994 * {{Flagicon|Germany}} [[Hersbruck]], Alemanya, mula noong 2008 == Mga anggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rl8paei4lyn2pzkqjglnfuf95g4fati 0 340384 2231815 2026-10-05T15:23:55Z Niqkscribewondersandwise 142118 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1370932793|The Big Space Travel]]" 2231815 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=The Great Space Journey|image=|alt=|caption=|director=Valentin Selivanov|producer=|writer=Sergey Mikhalkov<br/>Valentin Selivanov|based_on=The First Three, or the Year of 2001... ni Sergey Mikhalkov|starring={{Plainlist| *Lyudmila Berlinskaya *Sergei Obrazov *Igor Sakharov *Lyusyena Ovchinnikova }}|music=[[Alexey Rybnikov]]|cinematography=Vladimir Arkhangelskiy|editing=|distributor=|released={{Film date|1975|11|5|USSR}}|runtime=66 minutos|country=Unyong Sobyet|language=Ruso|budget=|studio=Gorky Film Studio}} Ang '''''Bolshoe Kosmicheskoye Puteshestvie''''' ({{Langx|ru|Большое космическое путешествие||The Great Space Journey|}}) ay isang pelikulang pambata na science fiction ng Unyong Sobyet noong 1975 na idinerehe ni Valentin Selivanov, batay sa dula ni Sergey Mikhalkov na ''The First Three or the Year of 2001...'' (1970). Pinagbibidahan ito nina Lyudmila Berlinskaya, Sergey Obrazov, at Igor Sakharov. Unang ipinalabas ang pelikula sa USSR noong Nobyembre 5, 1975. == Buod == Ang pelikula ay sumusunod kina Sveta Ishenova, Sasha Ivanenko, at Fedya Druzhinin, tatlong kabataang Sobyet na napili para sa unang paglipad sa kalawakan ng mga bata sakay ng sasakyang pangkalawakang ''Astra.'' Nang magkasakit ang kanilang kumandanteng si Kapitan Yegor Kalinovsky, napilitan silang harapin nang mag-isa ang iba't ibang emergency at gumawa ng mahahalagang desisyon. Sa huli, natuklasan nilang ang kanilang paglalakbay ay isang sikolohikal na eksperimento sa isang underground simulator na idinisenyo upang subukan kung kaya ng mga bata ang isang tunay na paglipad sa kalawakan. == Mga tauhan == * Lyudmila Berlinskaya bilang si Sveta Ishenova * Sergey Obrazov bilang si Fedya Druzhinin * Igor Sakharov bilang si Sasha Ivanenko * Lyusyena Ovchinnikova bilang ang ina ni Fedya * Pavel Ivanov bilang si Egor Kalinovsky, kumander ng barko * Ninel Myshkova bilang si Katerina, empleyado ng departamento ng pagkontrol ng eroplano * Zinaida Sorochinskaya bilang ang doktor at ina ng batang lalaki * Alexei Leonov - kameo == Mga Sanggunian == [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 1975]] t5dkwmm4bzejcroijih3omuy4d1s9yw 2231828 2231815 2026-10-05T16:27:37Z Niqkscribewondersandwise 142118 2231828 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name=The Great Space Journey |image= |alt= |caption= |director=Valentin Selivanov |producer= |writer=Sergey Mikhalkov<br/>Valentin Selivanov |based_on=''The First Three, or the Year of 2001...'' ni Sergey Mikhalkov |starring={{Plainlist| *Lyudmila Berlinskaya *Sergei Obrazov *Igor Sakharov *Lyusyena Ovchinnikova }} |music=Alexey Rybnikov |cinematography=Vladimir Arkhangelskiy |editing= |distributor= |released={{Film date|1975|11|5|USSR}} |runtime=66 minutos |country=Unyong Sobyet |language=Ruso |budget= |studio=Gorky Film Studio}} Ang '''''Bolshoe Kosmicheskoye Puteshestvie''''' ({{Langx|ru|Большое космическое путешествие||The Great Space Journey|}}) ay isang pelikulang pambata na science fiction ng Unyong Sobyet noong 1975 na idinerehe ni Valentin Selivanov, batay sa dula ni Sergey Mikhalkov na ''The First Three or the Year of 2001...'' (1970). Pinagbibidahan ito nina Lyudmila Berlinskaya, Sergey Obrazov, at Igor Sakharov. Unang ipinalabas ang pelikula sa USSR noong Nobyembre 5, 1975.<ref>{{Cite web|title=Opisyal na katalogo ng pelikula ng Gorky Film Studio|url=https://gorkyfilm.ru/catalog/zolotaya-kollekcziya/bolshoe-kosmicheskoe-puteshestvie/|website=gorkyfilm.ru }}</ref> == Buod == Ang pelikula ay sumusunod kina Sveta Ishenova, Sasha Ivanenko, at Fedya Druzhinin, tatlong kabataang Sobyet na napili para sa unang paglipad sa kalawakan ng mga bata sakay ng sasakyang pangkalawakang ''Astra.'' Nang magkasakit ang kanilang kumandanteng si Kapitan Yegor Kalinovsky, napilitan silang harapin nang mag-isa ang iba't ibang emergency at gumawa ng mahahalagang desisyon. Sa huli, natuklasan nilang ang kanilang paglalakbay ay isang sikolohikal na eksperimento sa isang underground simulator na idinisenyo upang subukan kung kaya ng mga bata ang isang tunay na paglipad sa kalawakan. == Mga tauhan == * Lyudmila Berlinskaya bilang si Sveta Ishenova * Sergey Obrazov bilang si Fedya Druzhinin * Igor Sakharov bilang si Sasha Ivanenko * Lyusyena Ovchinnikova bilang ang ina ni Fedya * Pavel Ivanov bilang si Egor Kalinovsky, kumander ng barko * Ninel Myshkova bilang si Katerina, empleyado ng departamento ng pagkontrol ng eroplano * Zinaida Sorochinskaya bilang ang doktor at ina ng batang lalaki * Alexei Leonov - kameo == Produksyon == Tumagal nang dalawang taon ang paggawa ng 66-minutong pelikula, at may mga araw na umabot sa 14 na oras ang trabaho sa set.<ref>{{Cite web|title=Nasaan na ngayon ang mga batang aktor mula sa pelikulang The Big Space Travel?|url=https://www.novochag.ru/stars/zvezdnyy-fakt/gde-seychas-deti-aktery-iz-filma-bolshoe-kosmicheskoe-puteshestvie/|website=novochag.ru }}</ref> Karamihan sa mga location shooting ay ginawa sa Zelenograd. Kabilang dito ang paligid ng Moscow Institute of Electronic Technology (MIET), na ginamit para sa mga eksenang kaugnay ng flight-control center. Ang mga eksena sa training base ng mga kosmonaut ay kinunan naman sa Marfino Estate sa Moscow Oblast.<ref>{{Cite web|title=Naniniwala ka ba sa akin? Lumipad ba ang mga aktor mula sa The Great Space Journey patungo sa ISS?|url=https://aif.ru/culture/movie/ty-mne-verish-letali-li-na-mks-aktery-bolshogo-kosmicheskogo-puteshestviya/|website=aif.ru }}</ref> == Musika == Ang musika para sa pelikula ay nilikha ni Alexey Rybnikov, na may mga liriko ni Igor Kokhanovsky. Ang opisyal na soundtrack ng pelikula ay binubuo ng apat na track: '''''Ty mne verish? (Ты мне веришь?)''''', '''''Mlechnyy put’ (Млечный путь)''''', '''''Pesnya gonshchikov (Песня гонщиков)''''', at '''''Golubaya planeta (Голубая планета)'''''.<ref>{{Cite web|title=Opisyal na katalogo ng musika ng Melodiya|url=https://melody.su/catalog/estrade/44195/|website=melody.su }}</ref> Ang ilan pang instrumental na musika mula sa pelikula, kabilang ang '''''Pisma (Письма)''''', '''''Gonki (Гонки)''''', '''''Tanets v morozilnike (Танец в морозильнике)''''' at '''''Marsh kosmonavtov (Марш космонавтов)''''', ay kalaunang isinama sa mga compilation at reissue ng musika ni Rybnikov. == Mga Sanggunian == {{Reflist}} s2etus5vxcznpvwwp1y7ypw7mowrs81 0 340385 2231816 2026-10-05T15:25:11Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Bagnaria Arsa]] 2231816 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bagnaria Arsa]] evwc5tkk0ig02xqwrg4m213ufm6dql2 0 340386 2231823 2026-10-05T15:38:00Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Medikasyon]] 2231823 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Medikasyon]] j7elektrdiuaxowisho929zw7k8avtm 1 340387 2231869 2026-10-06T00:10:25Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} 2231869 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} r8qsk5dlye8inuanbrjh9bmiq19kht0 1 340388 2231870 2026-10-06T00:10:49Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} 2231870 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} r8qsk5dlye8inuanbrjh9bmiq19kht0 1 340389 2231871 2026-10-06T00:11:08Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 6|2026}} 2231871 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 6|2026}} 3beoy8xt8n5njc2clmunilwserrngxa 1 340390 2231872 2026-10-06T00:11:13Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} 2231872 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} r8qsk5dlye8inuanbrjh9bmiq19kht0 1 340391 2231873 2026-10-06T00:11:18Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} 2231873 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} r8qsk5dlye8inuanbrjh9bmiq19kht0 1 340392 2231874 2026-10-06T00:11:25Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 6|2026}} 2231874 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 6|2026}} 3beoy8xt8n5njc2clmunilwserrngxa 1 340393 2231875 2026-10-06T00:11:33Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} 2231875 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 5|2026}} r8qsk5dlye8inuanbrjh9bmiq19kht0 0 340394 2231880 2026-10-06T00:39:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375305845|San Vito di Fagagna]]" 2231880 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Vito di Fagagna|official_name=Comune di San Vito di Fagagna|native_name={{native name|fur|San Vît di Feagne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|13|4|E|type:city(1,627)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Michele Fabbro|area_footnotes=|area_total_km2=8.57|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanvitesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sanvitodifagagna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Vito di Fagagna 1898.jpg}}Ang '''San Vito di Fagagna''' ({{Langx|fur|San Vît di Feagne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} kanluran ng [[Udine]]. Ang San Vito di Fagagna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Coseano]], [[Fagagna]], [[Mereto di Tomba]], at [[Rive d'Arcano]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] p8me1nengdslop4j8c9f534yyueryk9 2231909 2231880 2026-10-06T01:30:33Z Ryomaandres 8044 2231909 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Vito di Fagagna|official_name=Comune di San Vito di Fagagna|native_name={{native name|fur|San Vît di Feagne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|13|4|E|type:city(1,627)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Michele Fabbro|area_footnotes=|area_total_km2=8.57|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanvitesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sanvitodifagagna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Vito di Fagagna 1898.jpg}}Ang '''San Vito di Fagagna''' ({{Langx|fur|San Vît di Feagne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} kanluran ng [[Udine]]. Ang San Vito di Fagagna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Coseano]], [[Fagagna]], [[Mereto di Tomba]], at [[Rive d'Arcano]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 7, 2003.<ref>{{cita web|titolo=San Vito di Fagagna (Udine) D.P.R. 07.04.2003 concessione di stemma e gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2003/comuni/sanvitofagagna.html|accesso=14 agosto 2022}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa San Vito di Fagagna, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang wikang [[Wikang Friulano|Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Num. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|teritoryal na proteksiyon ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulano na sinasalita sa San Vito di Fagagna ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/lingua-e-cultura/lingua/|titolo=Lingua e cultura}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] iiahvtwkucm3ofodhgcczafdhb41b9k 0 340395 2231884 2026-10-06T00:41:40Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375307186|Santa Maria la Longa]]" 2231884 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santa Maria la Longa|official_name=Comune di Santa Maria la Longa|native_name={{native name|fur|Sante Marie la Lungje}}|image_size=|image_shield=SantaMarialaLonga-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|56|N|13|18|E|type:city(2,412)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Mereto di Capitolo, Ronchiettis, Santo Stefano Udinese, Tissano|mayor_party=lista Cambiamo Insieme.|mayor=Fabio Pettenà|area_footnotes=|area_total_km2=19.6|population_footnotes=|population_demonym=Santamarialonghesi|elevation_footnotes=|elevation_m=38|saint=Santa Maria|day=Agosto 15|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.santamarialalonga.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=6 S.Maria la Longa campanile e villa dei Canonici di Aquileia.jpg}}Ang '''Santa Maria la Longa''' ({{Langx|fur|Sante Marie la Lungje}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Udine]] . Ang Munisipalidad ay matatagpuan sa gitnang lokasyon sa kapatagan ng Friuli kasama ang punong bayan na Santa Maria la Longa at ang mga nayon ng Tissano, Mereto di Capitolo, Santo Stefano Udinese, at Ronchiettis. Ang Santa Maria la Longa ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bicinicco]], [[Gonars]], [[Palmanova]], [[Pavia di Udine]], at [[Trivignano Udinese]]. == Kasaysayan == Ang mga pamayanan sa teritoryo ng Santa Maria la Longa ay naitala lamang simula noong panahon ng mga Romano; sa katunayan, maraming mga natuklasang arkeolohiko na nakakalat sa magkakatulad na paraan sa buong lugar ang nagmula pa sa panahong iyon. Mahalagang banggitin ang nayon ng Tissano, na winasak ng mga Turko noong 1477; ang katandaan nito ay pinatunayan ng pagkakatuklas - noong dekada 1950 - ng isang sementeryo ng Lombardo.<ref>[https://www.turismofvg.it/locality/santa-maria-la-longa?LangSetCMS=en Santa Maria La Longa] turismofvg.it</ref> == Mga monumento at tanawin == {{stack|[[File:Chiesa di Santa Maria Assunta (Santa Maria la Longa) 04.jpg|thumb|Simbahang parokya]]}} * Ang Simbahan ni Santa Maria Assunta ay ang simbahang parokya * Simbahan ng San Giovanni Bosco * Simbahan ni San Jose * Simbahan ng San Giorgio (daan sa Roma) * Simbahang Parokya ni San Miguel Arkanghel (Tissano) * Villa Caimo Mauroner * Villa Strassoldo Agricola Del Torso * Villa di Colloredo Mels * Villa Turchetti-Vintani * Villa Bearzi * Villa Vintani, ora Zamaro * Palazzo rosas * Estatwa bilang pagpupugay kay "Mattina" ni [[Giuseppe Ungaretti]] * Stele Celiberti at Brigata Catanzaro * Colonna della Berlina<ref>[https://www.santamarialalonga.fvg.it/cosa-visitare/ Cosa visitare] santamarialalonga.fvg.it</ref> == Galeriya == <gallery mode="packed"> File:Municipio_(Santa_Maria_la_Longa).jpg|alt=municipio| Munisipyo File:1_S.Maria_la_Longa,_maglio_fucina_Mariano_Fabris.JPG| Maglio fucina Mariano Fabris File:Opera_di_Giorgio_Celiberti_dedicata_alla_Brigata_Catanzaro.jpg|alt=Opera di Giorgio Celiberti dedicata alla Brigata Catanzaro| Obra ni Giorgio Celiberti na inilay sa Brigada Catanzaro File:S.Maria_la_Longa,_la_Berlina.JPG| La Berlina File:4_S.Maria_la_Longa,_casa_Pontoni.jpg|alt=casa Pontoni| Tahanang Pontoni File:3_S.Maria_la_Longa,_casa_Volpetti.jpg|alt=casa Volpetti| Tahanan ng Volpetti </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.santamarialalonga.fvg.it Pro Loco Santa Maria la Longa] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] q767k0x6s0v5dhd4etbtz1ts8b37471 0 340396 2231885 2026-10-06T00:48:32Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375307974|Sauris]]" 2231885 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sauris|official_name=Comune di Sauris|native_name={{native name|de|Zahre}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|28|N|12|43|E|type:city(423)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Sauris di Sotto (luklukan ng munisipalidad), Sauris di Sopra, Lateis, La Maina, Field/Velt|mayor_party=|mayor=Stefano Lucchini|area_footnotes=|area_total_km2=41.4|population_footnotes=|population_demonym=Saurani|elevation_footnotes=|elevation_m=1212|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.sauris.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Sauris di sotto 07102007 44.jpg|image_caption=Sauris di Sotto}}Ang '''Sauris''' ({{Langx|de|Zahre}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Sa taas na {{Convert|1212|m|ft|abbr=on|sp=us}}, ito ang pangalawang pinakamataas na munisipalidad sa rehiyon at isa sa mga [[Wikang pulo|wikang pulong]] Aleman sa [[Hilagang-silangang Italya]]. Ang Sauris ay bahagi ng kooperasyon ng [[Alpinong perlas]] para sa [[sostenibleng turismo]]. == Heograpiya == [[File:Sauris_di_Sopra_002.jpg|left|thumb| Sauris di Sopra]] [[File:Staumauer_vom_Lago_di_Sauris_07102007_03.jpg|left|thumb| Lawa ng Sauris]] Ang Sauris ay matatagpuan sa loob ng bulubunduking [[Carnia]] ng [[Friul|Friuli]], sa Lambak Lumiei (''Val Lumiei'') ng [[Alpes Carnicos]], hilagang-kanluran ng masiko ng [[Monte Bìvera]]. Ito ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng kabesera ng probinsiya na [[Udine]] at {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]]. Ang munisipal na lugar ay pangunahing binubuo ng dalawang nayon, ang Sauris di Sotto (''Unterzahre'') at Sauris di Sopra ''Oberzahre''), na may kabuuang populasyon na 429 (noong 2010). May hangganan ang Sauris sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ampezzo]], [[Forni di Sopra]], [[Forni di Sotto]], [[Ovaro]], [[Prato Carnico]], at [[Vigo di Cadore]]. == Kasaysayan == {{stack|[[File:Sauris di sopra Pfarrkirche Heiliger Stefan 07102007 64.jpg| thumb|Simbahan ng San Lorenzo]]}} Ayon sa alamat, ang pamayanan ay itinatag noong mga 1300 ng dalawang pagod na mersenaryong Aleman na nagretiro sa Carnia. Sa totoo lang, ang pangalang [[Mga wikang Romanse|Romanse]] ng lugar ''na Sauris'', na posibleng hango sa [[Mga wikang Iliria|Iliriang]] ''Savira'' ("kasalukuyan"), ay nabanggit na noong ika-12 siglo. Ang mga magsasakang Aleman ay malamang na nandayuhan mula sa Tirol na [[Hochpustertal]] at sa katabing [[Lesachtal]] sa hilaga. Tulad ng makasaysayang rehiyon ng [[Cadore]] sa kanluran, ang Carnia ay kabilang sa eklesiastikong [[Patria del Friuli]] (Patriarkado ng Aquilea) simula noong 1077 at lumipat mula sa [[Banal na Imperyong Romano]] patungo sa [[Republika ng Venecia]] noong 1420. Sa loob ng maraming siglo, ang liblib na lambak ay mapupuntahan lamang sa pamamagitan ng matatarik na daanan. Isang kalsada patungong Ampezzo ang itinayo mula 1919 hanggang 1934; na sinundan ng pagtatayo ng isang malaking proyekto ng [[prinsa]] sa Lambak Lumiei mula 1941 pataas. Natapos ang imbakan ng tubig ng Lago di Sauris noong 1948. Noong panahon ng [[pasismong Italyano]], ang lokal na populasyon ay sumailalim sa mga hakbang sa [[Italyanisasyon]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Sauris}} * {{In lang|it}} [http://www.comune.sauris.ud.it/ Munisipal na lugar] * {{In lang|it}} [http://www.sauris.org/ Website ng turista] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Aleman]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ofnbqyslf8umn8iaaomu9jagbjnwupn 0 340397 2231887 2026-10-06T00:51:55Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375308108|Savogna]]" 2231887 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Savogna|official_name=Comune di Savogna|native_name={{native name|sl|Sauodnja}}<br/>{{native name|fur|Savogne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|32|E|type:city(608)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Barza/''Barca'', Blasin/''Blažin'', Brizza di Sopra/''Gorenje Barca'', Brizza di Sotto/''Dolenje Barca'', Cepletischis/''Čeplešišče'', Crisnaro/''Kranjac'', Dus/''Duš'', Fletta/''Fleta'', Franz/''Franci'', Gabrovizza/''Gabruca'', Iellina/''Jelina'', Ieronizza/''Jeronišče'', Losaz/''Ložac'', Masseris/''Mašera'', Montemaggiore/''Matajur'', Pechinie di Sopra/''Gorenje Pečnije'', Pechinie di Sotto/''Dolenje Pečnije'', Podar, Podoreg/''Podorieh'', Polava, Savogna/''Sauodnja'', Stefenig/''Stiefinči'', Stermizza/''Starmica'', Tercimonte/''Tarčmun''|mayor_party=civic list|mayor=Germano Cendou|area_footnotes=|area_total_km2=22.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=235|saint=[[Ermagora ng Aquilea|Ermagora]] at [[Fortunato Apostol|Fortunato]]|day=Hulyo 12|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.comune.savogna.ud.it Institutional website]|footnotes=}}Ang '''Savogna''' ({{Langx|sl|Sovodnje}}, lokal na {{Lang|sl|Sauodnja}} {{Langx|fur|Savogne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya. Kabilang sa mga lokalidad ng Savogna ang: Barza/''Barca'', Blasin/''Blažin'', Brizza di Sopra/''Gorenje Barca'', Brizza di Sotto/''Dolenje Barca'', Cepletischis/''Čeplešišče'', Crisnaro/''Kranjac'', Dus/''Duš'', Fletta/''Fleta'', Franz/''Franci'', Gabrovizza/''Gabruca'', Iellina/''Jelina'', Ieronizza/''Jeronišče'', Losaz/''Ložac'', Masseris/''Mašera'', Montemaggiore/''Matajur'', Pechinie di Sopra/''Gorenje Pečnije'', Pechinie di Sotto/''Dolenje Pečnije'', Podar, Podoreg/''Podorieh'', Polava, Savogna/''Sauodnja'', Stefenig/''Stiefinči'', Stermizza/''Starmica'', Tercimonte/''Tarčmun''.. Noong Disyembre 31, 2011, ito ay may populasyon na 490 at may lawak na {{Convert|22.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 77.2% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]]. May hangganan ang Savogna sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Kobarid]] (Eslobenya), [[Grimacco]], [[Pulfero]], [[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia|San Leonardo]], at [[San Pietro al Natisone]]. {{stack|[[File:Chiesa_dei_Santi_Ermacora_e_Fortunato_(Savogna)_01.jpg | thumb | alt=The parish church of Savogna |Simbahang parokya ng Savogna]]}} == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1889|1881|2017|1901|2078|1911|2026|1921|2143|1931|2044|1936|1867|1951|2077|1961|1741|1971|1226|1981|1029|1991|786|2001|659|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] q4qbv9r6babk1p0ahdoesyozaoje8f1 2231889 2231887 2026-10-06T00:54:27Z Ryomaandres 8044 2231889 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Savogna|official_name=Comune di Savogna|native_name={{native name|sl|Sauodnja}}<br/>{{native name|fur|Savogne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|32|E|type:city(608)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Barza/''Barca'', Blasin/''Blažin'', Brizza di Sopra/''Gorenje Barca'', Brizza di Sotto/''Dolenje Barca'', Cepletischis/''Čeplešišče'', Crisnaro/''Kranjac'', Dus/''Duš'', Fletta/''Fleta'', Franz/''Franci'', Gabrovizza/''Gabruca'', Iellina/''Jelina'', Ieronizza/''Jeronišče'', Losaz/''Ložac'', Masseris/''Mašera'', Montemaggiore/''Matajur'', Pechinie di Sopra/''Gorenje Pečnije'', Pechinie di Sotto/''Dolenje Pečnije'', Podar, Podoreg/''Podorieh'', Polava, Savogna/''Sauodnja'', Stefenig/''Stiefinči'', Stermizza/''Starmica'', Tercimonte/''Tarčmun''|mayor_party=civic list|mayor=Germano Cendou|area_footnotes=|area_total_km2=22.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=235|saint=[[Ermagora ng Aquilea|Ermagora]] at [[Fortunato Apostol|Fortunato]]|day=Hulyo 12|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.comune.savogna.ud.it Institutional website]|footnotes=|image_skyline=POLAVA un pezzo di Tibet in Benecia - panoramio.jpg|image_caption=Sentrong Budista}}Ang '''Savogna''' ({{Langx|sl|Sovodnje}}, lokal na {{Lang|sl|Sauodnja}} {{Langx|fur|Savogne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya. Kabilang sa mga lokalidad ng Savogna ang: Barza/''Barca'', Blasin/''Blažin'', Brizza di Sopra/''Gorenje Barca'', Brizza di Sotto/''Dolenje Barca'', Cepletischis/''Čeplešišče'', Crisnaro/''Kranjac'', Dus/''Duš'', Fletta/''Fleta'', Franz/''Franci'', Gabrovizza/''Gabruca'', Iellina/''Jelina'', Ieronizza/''Jeronišče'', Losaz/''Ložac'', Masseris/''Mašera'', Montemaggiore/''Matajur'', Pechinie di Sopra/''Gorenje Pečnije'', Pechinie di Sotto/''Dolenje Pečnije'', Podar, Podoreg/''Podorieh'', Polava, Savogna/''Sauodnja'', Stefenig/''Stiefinči'', Stermizza/''Starmica'', Tercimonte/''Tarčmun''.. Noong Disyembre 31, 2011, ito ay may populasyon na 490 at may lawak na {{Convert|22.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 77.2% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]]. May hangganan ang Savogna sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Kobarid]] (Eslobenya), [[Grimacco]], [[Pulfero]], [[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia|San Leonardo]], at [[San Pietro al Natisone]]. {{stack|[[File:Chiesa_dei_Santi_Ermacora_e_Fortunato_(Savogna)_01.jpg | thumb | alt=The parish church of Savogna |Simbahang parokya ng Savogna]]}} == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1889|1881|2017|1901|2078|1911|2026|1921|2143|1931|2044|1936|1867|1951|2077|1961|1741|1971|1226|1981|1029|1991|786|2001|659|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cd2eda5jjgggrdhn6poscds6vtjdhqu 0 340398 2231890 2026-10-06T00:56:23Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375308755|Sedegliano]]" 2231890 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sedegliano|official_name=Comune di Sedegliano|native_name={{native name|fur|Sedean}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|1|N|12|59|E|type:city(3,796)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Coderno, Gradisca, Grions, Rivis, San Lorenzo, Turrida|mayor_party=|mayor=Dino Giacomuzzi|area_footnotes=|area_total_km2=50.4|population_footnotes=|population_demonym=Sedeglianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=84|saint=|day=|postal_code=33039|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sedegliano.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''Sedegliano''' ({{Langx|fur|Sedean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Sedegliano sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Codroipo]], [[Coseano]], [[Flaibano]], [[Mereto di Tomba]], [[San Giorgio della Richinvelda]], [[San Martino al Tagliamento]], at [[Valvasone]]. == Mga mamamayan == * [[Massimo Donati]], manlalaro ng futbol * Plinio Cbasassi, operatikong bass == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sedegliano.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3mi3jkwrnj0x1upthwpr9jkk208r3p6 2231910 2231890 2026-10-06T01:35:42Z Ryomaandres 8044 2231910 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sedegliano|official_name=Comune di Sedegliano|native_name={{native name|fur|Sedean}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|1|N|12|59|E|type:city(3,796)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Coderno, Gradisca, Grions, Rivis, San Lorenzo, Turrida|mayor_party=|mayor=Dino Giacomuzzi|area_footnotes=|area_total_km2=50.4|population_footnotes=|population_demonym=Sedeglianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=84|saint=|day=|postal_code=33039|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.sedegliano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Panorama montagne da Turrida - panoramio.jpg|image_caption=Panorama ng nakapalibot na kanayunan na may [[Monte Canin]] na niniyebehan sa likuran}}Ang '''Sedegliano''' ({{Langx|fur|Sedean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Sedegliano sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Codroipo]], [[Coseano]], [[Flaibano]], [[Mereto di Tomba]], [[San Giorgio della Richinvelda]], [[San Martino al Tagliamento]], at [[Valvasone]]. == Kultura == === Mga pangyayari === Dati, si Sedegliano ang nagsasagawa ng taunang [[Carneval da l'Orcul]], isang parada ng mga alegorikong karosa, mga grupong nakamaskara, at mga temang libangan na may mahigit 1,500 kalahok, na kilala sa rehiyon ng [[Triveneto]]. Isinasagawa ito sa mga lansangan ng bayan at sa malaking gitnang plaza. Sa kasalukuyan, isinasagawa ang "fieste in latterie" (literal, "pagdiriwang ng mga produkto ng gatas"), isang maliit na pagdiriwang na ginaganap sa dating pabrika ng gatas ng bayan, na palaging ginaganap tuwing ikalawang linggo ng Setyembre. Ito ay pinapatakbo ng isang malapit na grupo ng mga kabataan. Masisiyahan ang mga bisita sa mga tradisyonal na lutuing inihanda sa lugar, isang kiosk na puno ng mga gamit, at magandang musika. Ang nayon ng Coderno ay tahanan ni Padre [[David Maria Turoldo]], isang makata, antipasista, at teologo. == Mga mamamayan == * [[Massimo Donati]], manlalaro ng futbol * Plinio Cbasassi, operatikong bass == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sedegliano.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 80bk0q4zr02abl67tbiopanf7b271ge 0 340399 2231891 2026-10-06T00:57:33Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375310285|Socchieve]]" 2231891 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Socchieve|official_name=Comune di Socchieve|native_name={{native name|fur|Soclêf}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|12|51|E|type:city(1,009)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Caprizi, Dilignìdis, Feltrone, Lungis, Mediis (municipal seat), Nonta, Priuso, Viaso|mayor_party=|mayor=Coriglio Zanier|area_footnotes=|area_total_km2=66.13|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Socchievini|elevation_footnotes=|elevation_m=480|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.socchieve.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Simbahan ng San Miagio sa Mediis|image_skyline=Chiesa di San Biagio a Mediis.jpg}}Ang '''Socchieve''' ({{Langx|fur|Soclêf}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ng Socchieve ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Caprizi, Dilignìdis, Feltrone, Lungis, Mediis (luklukan ng munisipyo), Nonta, Priuso, at Viaso. Ang Socchieve ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ampezzo]], [[Enemonzo]], [[Forni di Sotto]], [[Ovaro]], [[Preone]], [[Raveo]], [[Tramonti di Sopra]], at [[Tramonti di Sotto]]. == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.socchieve.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 73wiqsqlzkk9zsbgc8gq5np13k5v7k3 2231911 2231891 2026-10-06T01:36:47Z Ryomaandres 8044 2231911 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Socchieve|official_name=Comune di Socchieve|native_name={{native name|fur|Soclêf}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|12|51|E|type:city(1,009)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Caprizi, Dilignìdis, Feltrone, Lungis, Mediis (municipal seat), Nonta, Priuso, Viaso|mayor_party=|mayor=Coriglio Zanier|area_footnotes=|area_total_km2=66.13|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Socchievini|elevation_footnotes=|elevation_m=480|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.socchieve.ud.it/}}|footnotes=|image_caption=Simbahan ng San Miagio sa Mediis|image_skyline=Chiesa di San Biagio a Mediis.jpg}}Ang '''Socchieve''' ({{Langx|fur|Soclêf}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ng Socchieve ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Caprizi, Dilignìdis, Feltrone, Lungis, Mediis (luklukan ng munisipyo), Nonta, Priuso, at Viaso. Ang Socchieve ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ampezzo]], [[Enemonzo]], [[Forni di Sotto]], [[Ovaro]], [[Preone]], [[Raveo]], [[Tramonti di Sopra]], at [[Tramonti di Sotto]]. == Heograpiyang pisikal == Itinatag ang mga bahay sakahan kasunod ng pagpapalawak ng demograpiko na nagbunsod sa populasyon na kolonisahin ang pinakamalayo at, noong panahong iyon, mahirap mapuntahan ang mga lugar; kasunod ng pag-unlad ng ekonomiya ay nagkaroon ng depopulasyon ng mga lugar na ito at sa kasalukuyan karamihan sa mga lugar na ito ay walang nakatira. Nasa ibaba ang isang listahan ng mga bahay sakahan, elebasyon at populasyon noong 1951 at ilang impormasyon. == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.socchieve.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pftvmu1sh0xvz7svexdoffkq4rbnjcu 0 340400 2231892 2026-10-06T01:02:28Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375312191|Tarcento]]" 2231892 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tarcento|official_name=Città di Tarcento<br>Citât di Tarcint|native_name={{native name|fur|Tarcint}}|image_size=|image_shield=tarcento-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|13|N|13|13|E|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Bulfons, Ciseriis, Coia, Collalto, Collerumiz, Loneriacco, Molinis, Sammardenchia, Sedilis, Segnacco, Stella, Zomeais|mayor_party=|mayor=Mauro Steccati|area_footnotes=|area_total_km2=35|population_footnotes=|population_demonym=Tarcentini|elevation_footnotes=|elevation_m=230|saint=[[San Pedro]]|day=|postal_code=33017|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.tarcento.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Tarcento Hauptplatz 01.jpg}}Ang '''Tarcento''' ({{Langx|fur|Tarcint}}; {{Langx|sl|Čenta}}) ay isang maliit na lungsod at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Opisyal na naging lungsod ang bayan nang ibalik sa lokal na simbahan ang ranggo nito bilang {{Lang|it|[[duomo]]}}. == Kasaysayan == [[File:Tarcento_Villa_Moretti_01082008_59.jpg|left|thumb| Villa Moretti]] Ang Tarcento ay sumasakop sa isang estratehikong lokasyon sa isang tulay sa Ilog Torre. Ipinapahiwatig ng mga natuklasan sa arkeolohiya ang isang napakaagang petsa ng unang paninirahan ng tao dito. Unang lumitaw si Tarcento sa talaang pangkasaysayan noong bandang taong 1126 CE, nang ang isang maharlikang Austriyako, si Machland, mula sa [[Perg]], ay piyudal na panginoon ng kastilyo kung saan binuo ang bayan. Kasunod nito, isang pangalawang kastilyo ang itinayo sa burol ng Coia. Noong 1219, ang pamilyang Caporiacco ang pumalit bilang mga piyudal na panginoon. Ang parehong kastilyo ay malubhang napinsala noong mga digmaan para sa kontrol sa lugar sa pagitan ng [[Banal na Imperyong Romano]] at ng [[Republika ng Venecia]] noong Gitnang Kapanahunan, at noong 1420 CE ang Tarcento ay naging bahagi ng teritoryong kontrolado ng Republikang Veneciano. Ang pangunahing kastilyo ay nasunog sa isang pag-aalsa ng isang magsasaka at pagkatapos ay nasira ng isang malakas na lindol, parehong noong 1511 CE. Wala nang natitirang kahit ano sa kastilyong iyon ngayon. Makikita pa rin ang isang sulok ng tore ng kastilyo sa burol ng Coia. == Mga kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ng Tarcento ang:<ref>{{Cite web |title=I Comuni Gemellati |url=https://www.comune.tarcento.ud.it/it/il-territorio-e-i-comuni-gemellati-14404/i-comuni-gemellati-14406 |access-date=2022-10-12 |publisher=Tarcento |language=it}}</ref> * {{Flagicon|AUT}}[[Arnoldstein]], Austria * {{Flagicon|SVN}} [[Municipality of Bovec|Bovec]], Eslobenya * {{Flagicon|GER}} [[Unterföhring]], Alemanya == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} * ''L'Italia da scoprire'', vol. 1. Giorgio Mondadori, 2004 {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bg1515asja7aygpnes2uqd8ffzdqnh0 0 340401 2231893 2026-10-06T01:03:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375312112|Talmassons]]" 2231893 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Talmassons|official_name=Comune di Talmassons|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|56|N|13|7|E|type:city(4,180)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Flambro, Flumignano, Sant'Andrat|mayor_party=|mayor=Fabrizio Pitton|area_footnotes=|area_total_km2=43.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Talmassonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=30|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.talmassons.it}}|footnotes=}}Ang '''Talmassons''' ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Talmassons sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bertiolo]], [[Castions di Strada]], [[Lestizza]], Mortegliano, [[Pocenia]], at [[Rivignano Teor]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.talmassons.it Opisyal na website] Archived {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h8amnw0vhz9ohmrqa7kpw21o60hkek4 2231921 2231893 2026-10-06T02:03:36Z Ryomaandres 8044 2231921 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Talmassons|official_name=Comune di Talmassons|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|56|N|13|7|E|type:city(4,180)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Flambro, Flumignano, Sant'Andrat|mayor_party=|mayor=Fabrizio Pitton|area_footnotes=|area_total_km2=43.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Talmassonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=30|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.talmassons.it}}|footnotes=|image_skyline=Hauptplatz in Talmassons 6.11.17. (BildID 15611640).jpg|image_caption=Sentrong plaza noong 1917}}Ang '''Talmassons''' ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Talmassons sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bertiolo]], [[Castions di Strada]], [[Lestizza]], Mortegliano, [[Pocenia]], at [[Rivignano Teor]]. == Kasaysayan == Ang bayan ay ipinagkaloob ni Alejandro III noong 1174 sa Patriyarka ng Aquilea, kasama ang iba pang mga nayon na bumubuo sa distrito ng Codroipo. Ang patriyarka ay nagpatupad ng parehong espiritwal at temporal na pamamahala. Kalaunan ay naging bahagi ito ng [[Kondado ng Gorizia]] at ipinagkaloob bilang isang piyudo sa mga Konde ng Savorgnan at Della Torre, ayon sa pagkakabanggit. Sa panahon ng pamamahala ng Venecia, ang mga Talmasson at ang mga nayon nito ay lumilitaw kasama ang kanilang kasalukuyang mga toponimo sa mga mapa ng heograpiya. Sa modernong panahon, ang kasaysayan ng mga Talmasson at ang teritoryo nito ay naimpluwensiyahan ng mga kaganapan ng Republika ng Venecia hanggang sa pagbagsak ng Serenissima noong 1797. Noong panahon lamang ng Austria (1815) isinama ang mga Talmasson sa mga munisipalidad ng distrito ng Codroipo, ang ika-10 ng lalawigan ng Friul (mula 1818, ang ika-9). Ito ay isang munisipalidad ng klase III, dahil mayroon itong populasyon na wala pang 3,000 naninirahan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.talmassons.it Opisyal na website] Archived {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2565pim1no4ucbpvq39a25aeftijh9y 0 340402 2231894 2026-10-06T01:04:19Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375312304|Tavagnacco]]" 2231894 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tavagnacco|official_name=Comune di Tavagnacco|native_name={{native name|fur|Tavagnà}}|image_size=|image_shield=Tavagnacco-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|13|E|type:city(13,203)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Adegliacco con Santa Fosca, Branco, Cavalicco, Colugna, Feletto Umberto (luklukan ng munisipalidad), Molin Nuovo, Tavagnacco|mayor_party=|mayor=Mario Pezzetta|area_footnotes=|area_total_km2=15.4|population_footnotes=|population_demonym=Tavagnacchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=137|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.tavagnacco.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Tavagnacco''' ({{Langx|fur|Tavagnà}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|8|km|mi|0}} hilaga ng [[Udine]] . Ang luklukan ng munisipyo ay nasa {{Lang|it|[[frazione]]}} (nayon) ng Feletto Umberto. May hangganan ang Tavagnacco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Martignacco]], [[Pagnacco]], [[Pasian di Prato]], [[Reana del Rojale]], [[Tricesimo]], at [[Udine]] (na kinabibilangan ng kalakhang pook). == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.tavagnacco.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5fqcpnd2gmj6ftprxb0koxxr5jttqeg 2231922 2231894 2026-10-06T02:07:52Z Ryomaandres 8044 2231922 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tavagnacco|official_name=Comune di Tavagnacco|native_name={{native name|fur|Tavagnà}}|image_size=|image_shield=Tavagnacco-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|13|E|type:city(13,203)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Adegliacco con Santa Fosca, Branco, Cavalicco, Colugna, Feletto Umberto (luklukan ng munisipalidad), Molin Nuovo, Tavagnacco|mayor_party=|mayor=Mario Pezzetta|area_footnotes=|area_total_km2=15.4|population_footnotes=|population_demonym=Tavagnacchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=137|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.tavagnacco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Paolo Monti - Servizio fotografico (Udine, 1960) - BEIC 6365446.jpg}}Ang '''Tavagnacco''' ({{Langx|fur|Tavagnà}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|8|km|mi|0}} hilaga ng [[Udine]] . Ang luklukan ng munisipyo ay nasa {{Lang|it|[[frazione]]}} (nayon) ng Feletto Umberto. May hangganan ang Tavagnacco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Martignacco]], [[Pagnacco]], [[Pasian di Prato]], [[Reana del Rojale]], [[Tricesimo]], at [[Udine]] (na kinabibilangan ng kalakhang pook). == Kasaysayan == Ang kasaysayan ng Tavagnacco ay palaging naiimpluwensiyahan ng mahahalagang ruta ng komunikasyon na tumatawid dito. Ang mga ito ay naiugnay sa malalim na mga pagbabagong panlipunan at estruktura nitong mga nakaraang dekada, na nakakita ng progresibong paglawak ng mga pamayanang residensiyal at industriyal. Upang maunawaan ang mga magulong pagbabagong naganap, ihambing lamang ang bilang ng populasyon noong 1961, na 6,719, sa kasalukuyang populasyon na 14,603. Kahit sa mga nakaraang taon, bagaman nabalanse ang natural na paglaki ng populasyon (ang pagkakaiba sa pagitan ng mga kapanganakan at pagkamatay), ang populasyon ay patuloy na lumalaki, pangunahin nang pinapatakbo ng mga residente ng Udine na umaalis sa kabesera patungo sa isang mas maliit na munisipalidad na may lahat ng mga pasilidad at kung saan ang kalidad ng buhay ay itinuturing na mas mahusay. Nabuo ang mga lokal na pangalan ng lugar noong panahon ng mga Romano, kadalasan ay iyong mga may mga prediyal na dulo na -acco, -icco, o Colugna, na hango sa salitang Latin na colonia. Sa panahong ito rin lumaganap ang relihiyong Kristiyano mula sa silangan. Dahil sa lokasyon nito, ang munisipalidad ay sumailalim sa mga pananakop ng mga taong transalpino, lalo na ang mga Hermaniko, na naghahangad na maabot ang puso ng Imperyong Romano. Ang penomenong ito ay humantong sa mga radikal na pagbabago sa estruktura ng Friul. == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.tavagnacco.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5mmjzjp7er62ew0fi85lg2osckofx4u 0 340403 2231895 2026-10-06T01:06:46Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375312750|Terzo d'Aquileia]]" 2231895 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Terzo d'Aquileia|official_name=Comune di Terzo di Aquileia|native_name={{native name|fur|Tiars}}<br/>{{native name|vec|Ters}}|image_size=150px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|48|N|13|20|E|type:city(2,781)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=San Martino|mayor_party=[[centro-sinitra]]|mayor=Giosualdo Quaini|area_footnotes=|area_total_km2=28.36|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Terzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=5|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|https://www.comune.terzodiaquileia.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Terzo di aquileia, colonna romana 01.jpg|image_caption=Haliging Romano}}Ang '''Terzo d'Aquileia''' (opisyal na '''Terzo di Aquileia''';<ref>[https://www.comune.terzodiaquileia.ud.it/fileadmin/user_terzodiaquileia/Temporanei/VARIE/STATUTO_COMUNALE_aggiornato_al_5_febbraio_2019.pdf Comune di Terzo di Aquileia: Statuto comunal.]</ref> {{Langx|fur|Tierç}}, lokal na {{Lang|fur|Tiars}} {{Interlanguage link|Bisiacco|it|Dialetto bisiacco}}: {{Lang|vec|Ters}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Udine]]. == Heograpiya == Matatagpuan ang Terzo d'Aquileia sa gitna ng oriental na [[Bassa Friulana]]. Ito ay tinatawid ng pangunahing kalsadang strada statale 352 at napapaligiran ng ilog ''Terzo''. Ang Terzo ay may hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aquilea|Aquileia]], [[Cervignano del Friuli]], [[Fiumicello Villa Vicentina]], [[Grado, Friul-Venecia Julia|Grado]], at [[Torviscosa]]. == Kasaysayan == Ang Terzo d'Aquileia ay tinawid ng dalawang mahahalagang kalsadang Romano, ang [[Via Annia]] at ang [[Via Postumia]]. Ang Terzo ay 3 [[milya]] ang layo mula sa Aquilea, mula rito ang pangalan sa [[Wikang Latin|Latin]] ng lugar na tirahan (''Ad Tertium''). Noong 1800, ang mayamang pamilyang Vianello, mga may-ari ng palasyo sa Vianello na ngayon ay lokasyon ng munisipyo, ay lumikha ng sarili nilang awtonomiya bilang mamamayan. == Tanawing lungsod == Isa sa pinakamahalagang gusali ng bayan ay ang [[:it:Chiesa di San Biagio (Terzo di Aquileia)|Simbahan ng San Biagio]], na may arkitekturang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasiko]]; itinayo noong 1843 at pinabanal noong Nobyembre 8, 1846. Ang abside ay nagpapanatili ng isang [[fresco]] na kumakatawan sa ''Trinità con cori di angeli,'' ipininta noong XIX ni [[Sebastiano Santi]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.terzodiaquileia.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qeicymj7wnaigfv6jsipf421cppvbrc 0 340404 2231897 2026-10-06T01:11:06Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Imperyong Austriano]] sa [[Imperyong Austriako]] 2231897 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Imperyong Austriako]] d6un3mdicnc1etdkz4nwpav7nlm812k 0 340405 2231899 2026-10-06T01:14:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375313636|Torreano]]" 2231899 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Torreano|official_name=Comune di Torreano|native_name={{native name|sl|Tavorjana}}<br/>{{native name|fur|Torean}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|26|E|type:city(2,301)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=34.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=189|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.torreano.net/}}|footnotes=}}Ang '''Torreano''' ({{Langx|sl|Tavorjana}}; {{Langx|fur|Torean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Slovenia. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,301 at may lawak na {{Convert|34.9|km2|mi2}} .<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 24.5% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]]. Hinahangganan ng Torreano ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Kobarid]] (Eslobenya), [[Cividale del Friuli]], [[Faedis]], [[Moimacco]], [[Pulfero]], at [[San Pietro al Natisone]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2706|1881|2775|1901|3151|1911|3505|1921|3607|1931|3357|1936|3234|1951|3404|1961|2918|1971|2352|1981|2267|1991|2259|2001|2266|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.torreano.net/ www.torreano.net/] {{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lyqrw7kwiqor50avaaehjyvly06eb9g 2231927 2231899 2026-10-06T02:12:45Z Ryomaandres 8044 2231927 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Torreano|official_name=Comune di Torreano|native_name={{native name|sl|Tavorjana}}<br/>{{native name|fur|Torean}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|26|E|type:city(2,301)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=34.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=189|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.torreano.net/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di San Martino Vescovo (Torreano) 01.jpg|image_caption=Simbahan ng Obispo San Martin}}Ang '''Torreano''' ({{Langx|sl|Tavorjana}}; {{Langx|fur|Torean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Slovenia. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,301 at may lawak na {{Convert|34.9|km2|mi2}} .<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 24.5% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]]. Hinahangganan ng Torreano ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Kobarid]] (Eslobenya), [[Cividale del Friuli]], [[Faedis]], [[Moimacco]], [[Pulfero]], at [[San Pietro al Natisone]]. == Kasaysayan == Ang bayan ay nahahati sa mga nayon, na hanggang isang siglo na ang nakalilipas ay talagang magkakahiwalay na mga nayon. Hindi nito ipinapakita kung paano lumaki ang populasyon ng bayan (kung titingnan mo ang demograpiya, ang bilang ay talagang nabawasan), kundi kung paano lumipat pababa sa lambak ang mga residente ng mga nayon sa bundok, iniwan ang kanilang mga katutubong tahanan. Ang ebidensiya ng paglawak na ito ay makikita rin sa ukit na "Torreano 1910" sa timog na pader ng makasaysayang "Bar Da Checo," na nagpapakita na ang bayan ay nagsimula doon noong panahong iyon, habang ngayon ay itinuturing itong sentro ng lungsod. == Sport == Ang koponan ng futbol ng lungsod ay ang Unione Sportiva Torreanese, na naglalaro sa Friulian Pangkat B ng Unang Kategorya, at sa pagitan ng 2013 at 2015 ay naglaro ito ng dalawang season sa Friulanong Pangkat B ng ligang Promozione, ngunit natalo sa playoff final para sa ligang Eccellenza. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2706|1881|2775|1901|3151|1911|3505|1921|3607|1931|3357|1936|3234|1951|3404|1961|2918|1971|2352|1981|2267|1991|2259|2001|2266|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.torreano.net/ www.torreano.net/] {{Province of Udine}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] key5v5uvk8h7j3i8bgafzzjyek17a87 0 340406 2231900 2026-10-06T01:18:04Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375314028|Torviscosa]]" 2231900 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Torviscosa|official_name=Comune di Torviscosa|native_name={{native name|fur|Il Tor}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|49|N|13|17|E|type:city(3,116)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Malisana|mayor_party=|mayor=Roberto Fasan|area_footnotes=|area_total_km2=48.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Torzuinesi|elevation_footnotes=|elevation_m=3|saint=Asunsiyon ni Mari|day=Agosto 15|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.torviscosa.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Areal view of Torviscosa, Italy.jpg}}Ang '''Torviscosa''' ({{Langx|fur|Tor di Zuin}}, lokal na {{Lang|fur|Il Tor}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ng Torviscosa ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Malisana. Ang Torviscosa ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagnaria Arsa]], [[Cervignano del Friuli]], [[Gonars]], Grado, [[Porpetto]], [[San Giorgio di Nogaro]], at [[Terzo d'Aquileia]]. [[File:Torviscosa_Municipio.jpg|none|thumb| Munisipyo]] == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}}[[Champ-sur-Drac]], Pransiya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Torviscosa}} * [http://www.comune.torviscosa.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dwpba14b3fddamy56f77xjeke4wig8u 2231928 2231900 2026-10-06T02:15:51Z Ryomaandres 8044 2231928 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Torviscosa|official_name=Comune di Torviscosa|native_name={{native name|fur|Il Tor}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|49|N|13|17|E|type:city(3,116)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Malisana|mayor_party=|mayor=Roberto Fasan|area_footnotes=|area_total_km2=48.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Torzuinesi|elevation_footnotes=|elevation_m=3|saint=Asunsiyon ni Mari|day=Agosto 15|postal_code=33050|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.torviscosa.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Areal view of Torviscosa, Italy.jpg}}Ang '''Torviscosa''' ({{Langx|fur|Tor di Zuin}}, lokal na {{Lang|fur|Il Tor}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ng Torviscosa ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Malisana. Ang Torviscosa ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagnaria Arsa]], [[Cervignano del Friuli]], [[Gonars]], Grado, [[Porpetto]], [[San Giorgio di Nogaro]], at [[Terzo d'Aquileia]]. [[File:Torviscosa_Municipio.jpg|thumb| Munisipyo|left]] == Kasaysayan == Ang unang pagbanggit ng lokalidad, pagkatapos ay ipinahiwatig bilang Zuino, ay nagsimula noong 1278. Ang teritoryo, na matatagpuan sa pakikipag-ugnayan sa mga bukal, ay mayaman sa tubig at walang sapat na mga interbensiyon sa kanalisasyon ay nakatakdang maging latian. Sa katunayan, ito ang kaso sa pagtatapos ng ika-17 siglo, nang ang [[Savorgnan]] ay nagbilang, ang mga may-ari ng lugar mula 1344 hanggang 1818, ay nagsagawa ng mga unang reklamasyon. Ang bagong bayan ng Torre di Zuino ay nakatayo sa reklamadong lupain, kaya tinawag dahil sa pagkakaroon ng isang tore, ang tanging nabubuhay na artepakto ng isang sinaunang kastilyo, kung saan itinayo ni Antonio Savorgnan ang kaniyang tirahan.<ref>{{Cita pubblicazione|autore=Franco Finco|autore2=Lorena Zuccolo|anno=2012|titolo=Zuins, Torre di Zuino, Torviscosa: una vicenda storica e toponomastica peculiare|rivista=ALSA. Rivista di storia e cultura della Bassa friulana orientale|numero=n.s., n. 3}}</ref> Ang kasalukuyang simbahan ng parokya, na inialay sa [[Simbahan ng Santa Maria Assunta (Torviscosa)|Santa Maria Assunta]], ay itinayo rin noong 1727. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}}[[Champ-sur-Drac]], Pransiya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Torviscosa}} * [http://www.comune.torviscosa.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5gyio9u4u5t2413b2992p71fbg3fmxp 0 340407 2231901 2026-10-06T01:18:53Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375314231|Trasaghis]]" 2231901 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Trasaghis|official_name=Comune di Trasaghis|native_name={{native name|fur|Trasagas}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|17|N|13|5|E|type:city(2,477)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=Lega|mayor=Stefania Pisu|area_footnotes=|area_total_km2=77.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Trasaghesi o Trasagani|elevation_footnotes=|elevation_m=217|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.trasaghis.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Trasaghis Municipio 01112007 31.jpg}}Ang '''Trasaghis''' (lokal na {{Langx|fur|Trasagas}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Trasaghis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordano]], [[Cavazzo Carnico]], [[Forgaria nel Friuli]], [[Gemona del Friuli]], [[Osoppo]], at [[Vito d'Asio]]. [[File:Tagliamento_ponte_Braulis_Osoppo_23012008_02.jpg|none|thumb| Tulay ng bayan]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.trasaghis.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 17fif36owvgjwoark3jx4bd37wbdcye 2231929 2231901 2026-10-06T02:17:42Z Ryomaandres 8044 2231929 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Trasaghis|official_name=Comune di Trasaghis|native_name={{native name|fur|Trasagas}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|17|N|13|5|E|type:city(2,477)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=Lega|mayor=Stefania Pisu|area_footnotes=|area_total_km2=77.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Trasaghesi o Trasagani|elevation_footnotes=|elevation_m=217|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.trasaghis.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Trasaghis Municipio 01112007 31.jpg}}Ang '''Trasaghis''' (lokal na {{Langx|fur|Trasagas}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]].[[File:Tagliamento_ponte_Braulis_Osoppo_23012008_02.jpg|thumb| Tulay ng bayan|left]] Ang Trasaghis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordano]], [[Cavazzo Carnico]], [[Forgaria nel Friuli]], [[Gemona del Friuli]], [[Osoppo]], at [[Vito d'Asio]]. == Kasaysayan == Sa Peonis, kung saan muling itinatayo ang bagong simbahan ng parokya sa ilalim ng disenyo ng arkitekto ng Udine na si Sergio Zanella, isang debosyonal na fresco ang napanatili sa Via Chianet: isang triptiko na may mga pigura ng Madonna at Bata na sinasamba ni San Antonio ng Padua sa gitna, si San Juan Bautista sa kaliwa, at si San Domingo sa kanan. Ito ay nagmula pa noong ikalawang kalahati ng ika-18 siglo at iniuugnay kay Biagio Cestari, isang artista mula sa [[Osoppo]]. Sa buong lugar, ang mga bahay at simbahang nawasak noong lindol ay muling itinayo; kabilang sa maraming gusali, kapansin-pansin ang munisipyo (arkitekto na si Arnaldo Zuccato) at ang simbahan ng San Bartolomeo sa Alesso, na pinasinayaan noong 1988 at idinisenyo ng arkitektong si Lorenzo Pevere. Kapansin-pansin din ang fresco ng Hungarian artist na si Mèszaros Gyorgj, na nilikha noong 2000 sa kisame ng simbahan ng San Nicolò sa Avasinis. Ang huling nabanggit na bayan ay winasak ng masaker noong Mayo 2, 1945, kung saan mahigit limampung sibilyan ang pinatay ng mga umatras na hukbong Nazi. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.trasaghis.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 11f9mt76g470bdx4duypv5drylsjxst 0 340408 2231906 2026-10-06T01:20:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375314548|Treppo Grande]]" 2231906 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Treppo Grande|official_name=Comune di Treppo Grande|native_name={{native name|fur|Trep Grant}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|13|9|E|type:city(1,781)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Manuela Celotti|area_footnotes=|area_total_km2=11.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Treppesi|elevation_footnotes=|elevation_m=231|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.treppogrande.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di Treppo Grande al tramonto.jpg}}Ang '''Treppo Grande''' ({{Langx|fur|Trep Grant}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Treppo Grande ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Buja]], [[Cassacco]], [[Colloredo di Monte Albano]], [[Magnano in Riviera|Magnano sa Riviera]], at [[Tricesimo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.treppogrande.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] exo3bbuzr27t39ukssllo1i2pbagjzb 2231930 2231906 2026-10-06T02:21:05Z Ryomaandres 8044 2231930 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Treppo Grande|official_name=Comune di Treppo Grande|native_name={{native name|fur|Trep Grant}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|13|9|E|type:city(1,781)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Manuela Celotti|area_footnotes=|area_total_km2=11.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Treppesi|elevation_footnotes=|elevation_m=231|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.treppogrande.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di Treppo Grande al tramonto.jpg}}Ang '''Treppo Grande''' ({{Langx|fur|Trep Grant}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Treppo Grande ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Buja]], [[Cassacco]], [[Colloredo di Monte Albano]], [[Magnano in Riviera|Magnano sa Riviera]], at [[Tricesimo]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Abril 8, 1975.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4047|titolo=Treppo Grande|accesso=2023-10-26|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Treppo Grande, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.treppogrande.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3ts10gn3585u2s4ezf4ss77hmnd051l 2231931 2231930 2026-10-06T02:21:41Z Ryomaandres 8044 2231931 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Treppo Grande|official_name=Comune di Treppo Grande|native_name={{native name|fur|Trep Grant}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|13|9|E|type:city(1,781)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Manuela Celotti|area_footnotes=|area_total_km2=11.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Treppesi|elevation_footnotes=|elevation_m=231|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.treppogrande.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di Treppo Grande al tramonto.jpg|image_caption=Simbahan ng Treppo Grande sa dapit-hapon}}Ang '''Treppo Grande''' ({{Langx|fur|Trep Grant}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Treppo Grande ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Buja]], [[Cassacco]], [[Colloredo di Monte Albano]], [[Magnano in Riviera|Magnano sa Riviera]], at [[Tricesimo]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Abril 8, 1975.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4047|titolo=Treppo Grande|accesso=2023-10-26|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Treppo Grande, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.treppogrande.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 86n995wz9qy8m5dngopm37stnnd5zcj 0 340409 2231907 2026-10-06T01:25:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375314554|Treppo Ligosullo]]" 2231907 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Treppo Ligosullo|official_name={{in lang|it}} Treppo Ligosullo<br/>{{in lang|fur}}Trep di Cjargne Liussûl <ref>Toponimo ufficiale in lingua friulana, sancito dal DPReg 016/2014, vedi {{Cite web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|title=Toponomastica ufficiale|website=arlef.it}}</ref>|native_name={{native name|fur|Trèp Liussûl}}|image_size=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Treppo Ligosullo (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Location of the municipality of Treppo Ligosullo in the former province of Udine|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|13|4|E|type:city(4,463)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Gleriis, [[Ligosullo]], Murzalis, Siaio, Tausia, [[Treppo Carnico]], Zenodis|mayor_party=Civic list|mayor=Marco Plazzotta|area_footnotes=|area_total_km2=35.59|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=671|saint=Santa Ines (Treppo Carnico) San Nicolò (Ligosullo)|day=Enero 21 (Treppo Carnico), Disyembre 6 (Ligosullo)|postal_code=31020|area_code=0433|website={{official website|https://www.comune.treppoligosullo.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Treppo Carnico.jpg|image_caption=[[Treppo Carnico]]}}Ang '''Treppo Ligosullo''' ({{Langx|fur|Trèp Liussûl}})<ref>{{Cite book |last=AA. |title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |last2=VV. |publisher=GARZANTI |location=Milano |page=354}}</ref><ref>[http://www.arlef.it/it/documenti/#/toponomastica Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana]</ref> ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Itinatag ito noong Pebrero 1, 2018 sa pamamagitan ng pagsasanib ng [[Ligosullo]] at [[Treppo Carnico]] at ang bagong munisipalidad ay naging operasyonal nang araw ding iyon. == Heograpiya == Ang munisipalidad ng Treppo Ligosullo ay umaabot sa kahabaan ng Lambak Pontaiba, isang sanga ng Ilog But sa Alta Carnia. Kabilang dito ang mga bayan ng Treppo kasama ang mga dating nayon nito ng Zenodis, Siaio, Gleriis, at Tausia, at ang Ligosullo kasama ang dating nayon nito ng Murzalis. Ang taas ng munisipalidad ay mula 670 metro sa pangunahing bayan hanggang 2,046 metro sa Bundok Dimon. == Kasaysayan == Kasunod ng reperendum noong Oktubre 2017, itinatag ang bagong munisipalidad ng Treppo Ligosullo. Ang reperendo sa konsultasyon sa rehiyon para sa pagsasanib ng mga munisipalidad ng Ligosullo at Treppo Carnico ay isinagawa noong Oktubre 29, 2017. Nanalo ang botong Oo sa Treppo Carnico (67.95%), habang nanaig ang botong Hindi sa Ligosullo (53.26%). Ang pinakamataas na bilang ng mga botanteng bumoto ay naitala sa Ligosullo na may 71.88% ng mga kuwalipikadong botante, na sinundan ng Treppo Carnico na may 50.90%.<ref>{{Cite web |date=15 November 2017 |title=Nuovi comuni, da gennaio Treppo-Ligosullo e Fiumicello-Villa Vicentina |url=https://www.udinetoday.it/politica/nuovi-comuni-gennaio-2018-treppo-ligosullo-fiumicello-villa-vicentina.html |language=it}}</ref> Ang desisyon ay pinagtibay ng Konsehong Rehiyonal ng ng Friul-Venecia Julia kasunod ng paglalahad ng Bill 178 noong Nobyembre 15, 2017. == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang pangrelihiyon === * Ang Simbahang Parokya ng Sant'Agnese sa Treppo Carnico ay matatagpuan sa sentro ng bayan sa sangandaan ng mga kalye na patungo sa plaza.<ref>{{Cite web |title=Le Chiese - Sant'Agnese |url=https://treppocarnico.org/cultura/le-chiese/ |access-date=27 April 2025 |website=treppocarnico.org |language=it}}</ref> * Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Grasya sa Tausia. * Simbahang Parokya ng San Nicolò Obispo ng Ligosullo. * Kapilya sa rektoryo sa Treppo * Kapilya ng mga Emigrante sa Murzalis == Lipunan == === Ebolusyong demograpiko === {{historical populations|1861|?|1871|1774|1881|1964|1901|2009|1911|2123|1921|2189|1931|1741|1936|1608|1951|1841|1961|1722|1971|1259|1981|1119|1991|955|2001|855|2011|784|2021|682|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Treppo_Carnico_Tabella_Toponomastica_-_2011.jpg|alt=Toponymic table| Talahanayan ng toponimiko File:Treppo_Carnico_Monumento_Caduti.jpg|alt=War memorial| Alaala ng digmaan File:Treppo_Carnico_Chiesa_Santa_Agnese_Natale.JPG|alt=The Church of Sant'Agnese at Christmas| Ang Simbahan ng Sant'Agnese sa Pasko File:Ligosullo.jpg|alt=The hamlet of Ligosullo| Ang sitio ng Ligosullo File:Castel_Valdajer.jpg| Castel Valdajer </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == {{Portada|Italy|European Union|Cities}} * [[Carnia]] == Mga panlabas na link == {{Commons}} * {{OSM relation|7961166}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bn59vmbx9v7gw79heqi9v48urxajt1g 2231908 2231907 2026-10-06T01:25:53Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231908 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Treppo Ligosullo|official_name={{in lang|it}} Treppo Ligosullo<br/>{{in lang|fur}}Trep di Cjargne Liussûl <ref>Toponimo ufficiale in lingua friulana, sancito dal DPReg 016/2014, vedi {{Cite web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|title=Toponomastica ufficiale|website=arlef.it}}</ref>|native_name={{native name|fur|Trèp Liussûl}}|image_size=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Treppo Ligosullo (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Location of the municipality of Treppo Ligosullo in the former province of Udine|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|13|4|E|type:city(4,463)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Gleriis, [[Ligosullo]], Murzalis, Siaio, Tausia, [[Treppo Carnico]], Zenodis|mayor_party=Civic list|mayor=Marco Plazzotta|area_footnotes=|area_total_km2=35.59|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=671|saint=Santa Ines (Treppo Carnico) San Nicolò (Ligosullo)|day=Enero 21 (Treppo Carnico), Disyembre 6 (Ligosullo)|postal_code=31020|area_code=0433|website={{official website|https://www.comune.treppoligosullo.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Treppo Carnico.jpg|image_caption=[[Treppo Carnico]]}}Ang '''Treppo Ligosullo''' ({{Langx|fur|Trèp Liussûl}})<ref>{{Cite book |last=AA. |title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |last2=VV. |publisher=GARZANTI |location=Milano |page=354}}</ref><ref>[http://www.arlef.it/it/documenti/#/toponomastica Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana]</ref> ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Itinatag ito noong Pebrero 1, 2018 sa pamamagitan ng pagsasanib ng [[Ligosullo]] at [[Treppo Carnico]] at ang bagong munisipalidad ay naging operasyonal nang araw ding iyon. == Heograpiya == Ang munisipalidad ng Treppo Ligosullo ay umaabot sa kahabaan ng Lambak Pontaiba, isang sanga ng Ilog But sa Alta Carnia. Kabilang dito ang mga bayan ng Treppo kasama ang mga dating nayon nito ng Zenodis, Siaio, Gleriis, at Tausia, at ang Ligosullo kasama ang dating nayon nito ng Murzalis. Ang taas ng munisipalidad ay mula 670 metro sa pangunahing bayan hanggang 2,046 metro sa Bundok Dimon. == Kasaysayan == Kasunod ng reperendo noong Oktubre 2017, itinatag ang bagong munisipalidad ng Treppo Ligosullo. Ang reperendo sa konsultasyon sa rehiyon para sa pagsasanib ng mga munisipalidad ng Ligosullo at Treppo Carnico ay isinagawa noong Oktubre 29, 2017. Nanalo ang botong Oo sa Treppo Carnico (67.95%), habang nanaig ang botong Hindi sa Ligosullo (53.26%). Ang pinakamataas na bilang ng mga botanteng bumoto ay naitala sa Ligosullo na may 71.88% ng mga kuwalipikadong botante, na sinundan ng Treppo Carnico na may 50.90%.<ref>{{Cite web |date=15 November 2017 |title=Nuovi comuni, da gennaio Treppo-Ligosullo e Fiumicello-Villa Vicentina |url=https://www.udinetoday.it/politica/nuovi-comuni-gennaio-2018-treppo-ligosullo-fiumicello-villa-vicentina.html |language=it}}</ref> Ang desisyon ay pinagtibay ng Konsehong Rehiyonal ng ng Friul-Venecia Julia kasunod ng paglalahad ng Bill 178 noong Nobyembre 15, 2017. == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang pangrelihiyon === * Ang Simbahang Parokya ng Sant'Agnese sa Treppo Carnico ay matatagpuan sa sentro ng bayan sa sangandaan ng mga kalye na patungo sa plaza.<ref>{{Cite web |title=Le Chiese - Sant'Agnese |url=https://treppocarnico.org/cultura/le-chiese/ |access-date=27 April 2025 |website=treppocarnico.org |language=it}}</ref> * Simbahan ng Mahal na Birhen ng mga Grasya sa Tausia. * Simbahang Parokya ng San Nicolò Obispo ng Ligosullo. * Kapilya sa rektoryo sa Treppo * Kapilya ng mga Emigrante sa Murzalis == Lipunan == === Ebolusyong demograpiko === {{historical populations|1861|?|1871|1774|1881|1964|1901|2009|1911|2123|1921|2189|1931|1741|1936|1608|1951|1841|1961|1722|1971|1259|1981|1119|1991|955|2001|855|2011|784|2021|682|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Treppo_Carnico_Tabella_Toponomastica_-_2011.jpg|alt=Toponymic table| Talahanayan ng toponimiko File:Treppo_Carnico_Monumento_Caduti.jpg|alt=War memorial| Alaala ng digmaan File:Treppo_Carnico_Chiesa_Santa_Agnese_Natale.JPG|alt=The Church of Sant'Agnese at Christmas| Ang Simbahan ng Sant'Agnese sa Pasko File:Ligosullo.jpg|alt=The hamlet of Ligosullo| Ang sitio ng Ligosullo File:Castel_Valdajer.jpg| Castel Valdajer </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == {{Portada|Italy|European Union|Cities}} * [[Carnia]] == Mga panlabas na link == {{Commons}} * {{OSM relation|7961166}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ihekqypa8web30a5na4k242kqxx80b2 0 340410 2231912 2026-10-06T01:39:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375311626|Stregna]]" 2231912 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stregna|official_name=Comune di Stregna|native_name={{native name|sl|Sriednje}}<br/>{{native name|fur|Stregne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|35|E|type:city(434)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Baiar (''Bajar''),Cernetig (''Černeče''), Clinaz (''Klinac''), Cobilza (''Kobilca''), Dughe (''Duge''), Gnidovizza (''Gnjiduca''), Oblizza (''Oblica''), Podgora (''Podgora''), Polizza (''Polica''), Ponte Clinaz (''Klinški Malin''), Postregna (''Podsriednje''), Presserie (''Preserje''), Raune (''Raune''), Saligoi (''Šalguje''), Tribil Inferiore (''Dolenji Tarbij''), Tribil Superiore (''Gorenji Tarbij''), Urataca, Varch (''Varh'') e Zamir (''Zamir'').|mayor_party=Lista civica|mayor=Luca Postregna|area_footnotes=|area_total_km2=19.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=404|saint=[[Kombersiyon ni San Pablo]] (Araw ni San Pablo)|day=Enero 25|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.stregna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Stregna (UD) - frazione Postregna - segnale inizio centro abitato.jpg|image_caption=Bilingguwal na karatula sa Italyano at Eslobenyo}}Ang '''Stregna''' ({{Langx|sl|Srednje}}, lokal na {{Lang|sl|Sriednje}} {{Langx|fur|Stregne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya, at nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[Kanal, Kanal|Kanal ob Soči]] (Eslobenya), [[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia|San Leonardo]], at [[Prepotto]] Ang pangalan ng pamayanan ay nagmula sa salitang Eslobenong {{Lang|sl|srednje}}, na nangangahulugang "ang gitna". Kabilang sa mga sitio ng Stregna ({{Lang|it|[[frazione]]}}) ang * nayon: Cernetig (''Černeče''), Clinaz (''Klinac''), Dughe (''Duge''), Gnidovizza (''Gnjiduca''), Oblizza (''Oblica''), Podgora (''Podgora''), Polizza (''Polica''), Postregna (''Podsriednje''), Presserie (''Preserje''), Raune (''Raune''), Saligoi (''Šalguje''), Tribil Inferiore (''Dolenji Tarbij''), Tribil Superiore (''Gorenji Tarbij''), Varch (''Varh'') e Zamir (''Zamir''); * suburb: Baiar (''Bajar''), Cobilza (''Kobilca''), Melina (''Melina''), Ponte Clinaz (''Klinški Malin'') e Urataca.<ref>[http://incomune.interno.it/statuti/statuti/stregna.pdf Municipal statute]</ref> * == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 82.7% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1647|1881|1710|1901|1805|1911|2000|1921|1908|1931|1908|1936|1722|1951|1883|1961|1554|1971|952|1981|731|1991|538|2001|456|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.stregna.ud.it/ www.comune.stregna.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 03nfdww46sj4wf83xh65tahs11odvf2 2231913 2231912 2026-10-06T01:41:16Z Ryomaandres 8044 2231913 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stregna|official_name=Comune di Stregna|native_name={{native name|sl|Sriednje}}<br/>{{native name|fur|Stregne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|35|E|type:city(434)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Baiar (''Bajar''),Cernetig (''Černeče''), Clinaz (''Klinac''), Cobilza (''Kobilca''), Dughe (''Duge''), Gnidovizza (''Gnjiduca''), Oblizza (''Oblica''), Podgora (''Podgora''), Polizza (''Polica''), Ponte Clinaz (''Klinški Malin''), Postregna (''Podsriednje''), Presserie (''Preserje''), Raune (''Raune''), Saligoi (''Šalguje''), Tribil Inferiore (''Dolenji Tarbij''), Tribil Superiore (''Gorenji Tarbij''), Urataca, Varch (''Varh'') e Zamir (''Zamir'').|mayor_party=Lista civica|mayor=Luca Postregna|area_footnotes=|area_total_km2=19.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=404|saint=[[Kombersiyon ni San Pablo]] (Araw ni San Pablo)|day=Enero 25|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.stregna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Stregna (UD) - frazione Postregna - segnale inizio centro abitato.jpg|image_caption=Bilingguwal na karatula sa Italyano at Eslobenyo}}Ang '''Stregna''' ({{Langx|sl|Srednje}}, lokal na {{Lang|sl|Sriednje}} {{Langx|fur|Stregne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya, at nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[Kanal, Kanal|Kanal ob Soči]] (Eslobenya), [[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia|San Leonardo]], at [[Prepotto]] Ang pangalan ng pamayanan ay nagmula sa salitang Eslobenong {{Lang|sl|srednje}}, na nangangahulugang "ang gitna". Kabilang sa mga sitio ng Stregna ({{Lang|it|[[frazione]]}}) ang * nayon: Cernetig (''Černeče''), Clinaz (''Klinac''), Dughe (''Duge''), Gnidovizza (''Gnjiduca''), Oblizza (''Oblica''), Podgora (''Podgora''), Polizza (''Polica''), Postregna (''Podsriednje''), Presserie (''Preserje''), Raune (''Raune''), Saligoi (''Šalguje''), Tribil Inferiore (''Dolenji Tarbij''), Tribil Superiore (''Gorenji Tarbij''), Varch (''Varh'') e Zamir (''Zamir''); * suburb: Baiar (''Bajar''), Cobilza (''Kobilca''), Melina (''Melina''), Ponte Clinaz (''Klinški Malin'') e Urataca.<ref>[http://incomune.interno.it/statuti/statuti/stregna.pdf Municipal statute]</ref> == Heograpiyang pisikal == Ang mga kweba at mga kabidad na naroroon ay hindi kasing dami at kalawak ng mga nasa malapit na lambak ng [[Natisone]] at Alberone. == Pinagmulan ng panglan == Ang bayan ng Stregna ay nabanggit sa unang pagkakataon noong 1242 "sa villa de Striena" at, pagkatapos, noong 1250 "de Sdreina"; ang toponimo ay maaaring hango sa salitang Eslobeno na srednji na nangangahulugang "lugar sa gitna".<ref>{{cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/638/mode/2up |p=639|AA.|VV.|Dizionario di toponimastica-Storia e significato dei nomi geografica italiani|1990|UTET editore|Torino}}</ref> == Komposisyong etniko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920–1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 82.7% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1647|1881|1710|1901|1805|1911|2000|1921|1908|1931|1908|1936|1722|1951|1883|1961|1554|1971|952|1981|731|1991|538|2001|456|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.stregna.ud.it/ www.comune.stregna.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] d5lwxyavksm9wdfqqjs9qm0wmuhkymp 0 340411 2231914 2026-10-06T01:42:50Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375312059|Taipana]]" 2231914 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Taipana|official_name=Comune di Taipana|native_name={{native name|sl|Tajpana}}<br/>{{native name|fur|Taipane}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|15|N|13|20|E|type:city(737)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=65.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=478|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Monteaperta chiesa1.jpg|image_caption=Simbahang prokya}}Ang '''Taipana''' ({{Langx|sl|Tajpana}}; {{Langx|fur|Taipane}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 737 at may lawak na {{Convert|65.6|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 92.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Lokar A. e Thomas L., ''Socioeconomic Structure of the Slovene. ''</ref> Ang Taipana ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Attimis]], [[Kobarid]] (Eslobenya), [[Faedis]], [[Lusevera]], at [[Nimis]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2638|1881|2800|1901|3255|1911|3700|1921|3597|1931|3401|1936|3023|1951|2841|1961|2258|1971|1251|1981|936|1991|777|2001|715|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] k2gv1h2fpo1207hop2ezjpols2y4wog 2231915 2231914 2026-10-06T01:45:29Z Ryomaandres 8044 2231915 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Taipana|official_name=Comune di Taipana|native_name={{native name|sl|Tajpana}}<br/>{{native name|fur|Taipane}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|15|N|13|20|E|type:city(737)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=65.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=478|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Monteaperta chiesa1.jpg|image_caption=Simbahang prokya}}Ang '''Taipana''' ({{Langx|sl|Tajpana}}; {{Langx|fur|Taipane}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 737 at may lawak na {{Convert|65.6|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 92.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Lokar A. e Thomas L., ''Socioeconomic Structure of the Slovene. ''</ref> Ang Taipana ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Attimis]], [[Kobarid]] (Eslobenya), [[Faedis]], [[Lusevera]], at [[Nimis]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Ang munisipalidad ay nailalarawan sa pamamagitan ng sona ng klima na F.<ref>assoclima.it [https://www.assoclima.it/media/userfiles/files/zone_climatiche.pdf zone_climatiche.pdf]</ref> Ang klima ay subkontinental na may bahagyang mainit na tag-araw at malupit na taglamig. Ang mga anyong [[karsismo]] ay laganap sa lugar ng munisipalidad. == Kasaysayan == Ang kasaysayan ng munisipalidad ng Taipana ay kaakibat ng [[Pieve ng Nimis]] at [[Tricesimo]] hanggang sa pagkakalikha ng parokya na naninirahan sa Taipana noong 1896. Ang unang nakasulat na mapagkukunan na nagpapatunay sa pagkakaroon ng toponimo na Taipana (na binanggit sa pangalang Taypana) ay nagmula sa isang notarial na kasulatan na idineposito noong Hulyo 20, 1320, kung saan ito ay "Nitain." Presentibus… Leonardus filius Marini de Taypana…meditas vertat presbitero…in dicta Ecclesia. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2638|1881|2800|1901|3255|1911|3700|1921|3597|1931|3401|1936|3023|1951|2841|1961|2258|1971|1251|1981|936|1991|777|2001|715|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lqwj0x4l44sfwgzap0v73xu2rajhtlw 2231916 2231915 2026-10-06T01:45:42Z Ryomaandres 8044 2231916 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Taipana|official_name=Comune di Taipana|native_name={{native name|sl|Tajpana}}<br/>{{native name|fur|Taipane}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|15|N|13|20|E|type:city(737)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=65.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=478|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Monteaperta chiesa1.jpg|image_caption=Simbahang prokya}}Ang '''Taipana''' ({{Langx|sl|Tajpana}}; {{Langx|fur|Taipane}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 737 at may lawak na {{Convert|65.6|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ayon sa senso noong 1971, 92.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Lokar A. e Thomas L., ''Socioeconomic Structure of the Slovene. ''</ref> Ang Taipana ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Attimis]], [[Kobarid]] ([[Eslobenya]]), [[Faedis]], [[Lusevera]], at [[Nimis]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Ang munisipalidad ay nailalarawan sa pamamagitan ng sona ng klima na F.<ref>assoclima.it [https://www.assoclima.it/media/userfiles/files/zone_climatiche.pdf zone_climatiche.pdf]</ref> Ang klima ay subkontinental na may bahagyang mainit na tag-araw at malupit na taglamig. Ang mga anyong [[karsismo]] ay laganap sa lugar ng munisipalidad. == Kasaysayan == Ang kasaysayan ng munisipalidad ng Taipana ay kaakibat ng [[Pieve ng Nimis]] at [[Tricesimo]] hanggang sa pagkakalikha ng parokya na naninirahan sa Taipana noong 1896. Ang unang nakasulat na mapagkukunan na nagpapatunay sa pagkakaroon ng toponimo na Taipana (na binanggit sa pangalang Taypana) ay nagmula sa isang notarial na kasulatan na idineposito noong Hulyo 20, 1320, kung saan ito ay "Nitain." Presentibus… Leonardus filius Marini de Taypana…meditas vertat presbitero…in dicta Ecclesia. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2638|1881|2800|1901|3255|1911|3700|1921|3597|1931|3401|1936|3023|1951|2841|1961|2258|1971|1251|1981|936|1991|777|2001|715|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 40bsddzbkjdvntocny6vvctn15bkyre 0 340412 2231917 2026-10-06T01:46:41Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375311910|Sutrio]]" 2231917 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sutrio|official_name=Comune di Sutrio|native_name={{native name|fur|Sudri}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|31|N|12|52|E|type:city(1,392)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Nojaris, Priola|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=21.1|population_footnotes=|population_demonym=Sutriesi|elevation_footnotes=|elevation_m=565|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.sutrio.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Sutrio.JPG|image_caption=Bayan ng Sutrio sa tag-init}}Ang '''Sutrio''' ({{Langx|fur|Sudri}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,392 at may lawak na {{Convert|21.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Sutrio ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Nojaris at Priola. May hangganan ang Sutrio sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arta Terme]], [[Cercivento]], [[Lauco]], [[Ovaro]], [[Paluzza]], [[Ravascletto]], at [[Zuglio]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1279|1881|1396|1901|1578|1911|1703|1921|1794|1931|1707|1936|1574|1951|1758|1961|1751|1971|1575|1981|1510|1991|1428|2001|1392|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sutrio.ud.it/ www.comune.sutrio.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6y3ww1fcunj6aqv0j1djlfmy3uezwoj 2231918 2231917 2026-10-06T01:50:49Z Ryomaandres 8044 2231918 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sutrio|official_name=Comune di Sutrio|native_name={{native name|fur|Sudri}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|31|N|12|52|E|type:city(1,392)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Nojaris, Priola|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=21.1|population_footnotes=|population_demonym=Sutriesi|elevation_footnotes=|elevation_m=565|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.sutrio.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Sutrio.JPG|image_caption=Bayan ng Sutrio sa tag-init}}Ang '''Sutrio''' ({{Langx|fur|Sudri}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,392 at may lawak na {{Convert|21.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Sutrio ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Nojaris at Priola. May hangganan ang Sutrio sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arta Terme]], [[Cercivento]], [[Lauco]], [[Ovaro]], [[Paluzza]], [[Ravascletto]], at [[Zuglio]]. == Kultura == === Mga pangyayari === * Borghi e presepi (mula [[Pasko]] hanggang [[Epipanya]]): Isang pagdiriwang ng mga artesanong eksena ng kapanganakan na nagaganap sa mga nayon ng Sutrio, na nag-aalok ng isang paglalakbay sa mga patyo, loggia, at mga silong ng mga pinaka-katangian na tahanan. Tampok sa pagdiriwang na ito ang iba't ibang mga pangyayari, kabilang ang mga konsiyerto, isang live na eksena ng kapanganakan, at ang pagkakataong masaksihan ang paggawa ng kahoy sa mga pandayan ng mga artesano. Tulad ng sa buong taon, ang animated na eksena ng kapanganakan ng Teno ay ipinapakita, ang puso ng kaganapan, na itinayo sa loob ng mahigit 30 taon ng dakilang dalubhasang manggagawa na si Gaudenzio Straulino ng Sutrio. * Fasìn la mede - Pista ng Dayami (huling Linggo ng Hulyo): Ang proseso ng paggawa ng dayami sa Bundok Zoncolan ay muling ginagampanan: ang mga "setors" (mga lalaki) ay naggagapas ng damo, at ang mga "vores" (mga babae) ay nagtatayo ng "las medes" (malalaking tambak ng dayami). Ang mga pagkain ay inihahain sa mga tradisyonal na kuwadra, at ang iba't ibang mga lugar ng pagtikim ay bumubuo ng isang landasing gastronomiko at pangkalikasan. Isang araw na ginugol sa labas sa taas na 1,200 metro sa isang masaya at maligayang kapaligiran kung saan ang tradisyon ng paggawa ng dayami ay humahalo sa pagkamalikhain ng mga eskultura ng dayami. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1279|1881|1396|1901|1578|1911|1703|1921|1794|1931|1707|1936|1574|1951|1758|1961|1751|1971|1575|1981|1510|1991|1428|2001|1392|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sutrio.ud.it/ www.comune.sutrio.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3u4soa0igyqck3vzur3al3qk7bduf3g 0 340413 2231920 2026-10-06T01:58:39Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374944344|Tarvisio]]" 2231920 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tarvisio|official_name=Città di Tarvisio|native_name={{native name|de|Tarvis}}<br/>{{native name|fur|Tarvis}}<br/>{{native name|sl|Trbiž}}|image_size=|image_shield=Tarvisio-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|30|18|N|13|34|42|E|region:IT_type:city(5021)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Tarvisio Centrale, Camporosso in Valcanale, [[Cave del Predil]], Coccau, [[Fusine in Valromana]], Monte Lussari, Muda, Plezzut, Poscolle, Rutte, Sant'Antonio|mayor_party=|mayor=Renzo Zanette|area_footnotes=|area_total_km2=205|population_footnotes=|population_demonym=Tarvisiani|elevation_footnotes=|elevation_m=754|saint=[[San Pedro]] at [[San Pablo]]|day=Hunyo 29|postal_code=33018|area_code=0428|website={{official website|https://www.comune.tarvisio.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Trbiz.JPG|image_caption=Simbahan ng San Pedro at San Pablo sa plaza}}Ang '''Tarvisio''' ([[Wikang Aleman|Aleman]] at {{Langx|fur|Tarvis}}; {{Langx|sl|Trbiž}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Kasama sa ''comune'' ng Tarvisio ang mga sumusunod na ''[[frazione]]'' (parokyang praksiyonal): : <small>Mga pangalan sa: Italyano (''Aleman'', ''Eslobenyo'', ''Friulano''):</small> * Camporosso (''Saifnitz'', ''Žabnice'', ''Cjamparos'') * [[Cave del Predil]] (''Raibl'', ''Rabelj'', ''Rabil'' / ''Predil'') * Koka (''Goggau'', ''Kokova'', ''Koka'') * [[Fusine in Valromana]] (''Weißenfels''/''Weissenfels'', ''Fužine''/''Bela Peč'', ''Fusinis'') * Monte Lussari (''Luschariberg'', ''Svete Višarje'', ''Mont Sante di Lussari'') * Muda (''Mauth'', ''Muta'', ''Mude'') * Plezzut (''Flitschl'', ''Flíčl'', ''Pleçùt'') * Poscolle (''Hinterschloss'', ''Zágradec'', ''Puscuèl'') * Rutte (''Greuth'', ''Trbiške rute,'' ''Rute'') * Sant'Antonio (''Sankt Anton'', ''Sveti Anton'', ''Sant Antòni'') * Riofreddo (''Kaltwasser'', ''Mrzla Voda'') Ang mga karatig na bayan ay: [[Chiusaforte]] at [[Malborghetto Valbruna]] sa Italya, [[Arnoldstein]] at [[Hohenthurn]] sa [[Austria]], [[Kranjska Gora]] at [[Bovec]] sa [[Eslobenya]]. == Heograpiya == Ang bayan ay nasa Lambak Canal (''Val Canale'') sa pagitan ng mga hanay ng [[Alpes Carnicos|Carnic Alps]] at [[Karavanke]] sa hilaga at ng [[Alpes Julianos]] sa timog. Matatagpuan sa hangganan ng [[Austria]] at [[Eslobenya]], ang Tarvisio at ang mga kalapit nitong munisipalidad ng [[Arnoldstein]] at [[Kranjska Gora]] ay bumubuo sa [[tatlong punto]] ng Europang [[Romanseng-nagsasalitang Europa|Romanse]], [[Hermanikong-nagsasalitang Europa|Hermaniko]], at [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ang taas sa kanluran ng sentro ng bayan ay nagmamarka sa watershed sa pagitan ng sapa ng [[Slizza]], isang sanga ng Ilog [[Gail (ilog)|Gail]] na bahagi ng palanggana ng [[Danubio]] at ng Ilog [[Fella (river)|Fella]], isang sanga ng Ilog Tagliamento na dumadaloy patungo sa [[Dagat Adriatico]]. Ang Tarvisio kasama ang iba pang bahagi ng Lambak Canal ay bahagi ng Austria hanggang 1919.<ref name=":0">[https://viaggiart.com/en/tarvisio Tarvisio] viaggiart.com</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|5863|1931|6724|1936|6253|1951|6438|1961|6845|1971|6466|1981|5985|1991|5961|2001|5071|2011|4577|2021|3997|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Tarvis_Pfarrkirche_1445.jpg|alt=Stone plate with the founding year 1445| Panandang bato na may taon ng pagkakatatag na 1445 File:Tarvis_Pfarrkirche_innen.jpg|alt=Interior view of the parish church| Panloob na tanawin ng simbahan ng parokya File:Tarvis_Pfarrkirche_Fresko_Petrus.jpg|alt=Fresco: Jesus transfers the primacy to Peter| Fresco: Inilipat ni Hesus ang [[Pope's primacy|pagiging dakila]] kay Pedro File:Tarvis_Pfarrkirche_Chor.jpg|alt=Look into the choir| Tumingin sa koro File:Tarvis_Pfarrkirche_Fenster_(1).jpg|alt=Window with the Saints Hermagoras and Fortunatus in the nave| Bintana kasama ang mga [[Santa Ermagora]] at [[San Fortunato]] sa nabe File:Riofreddo_Tarvisio_Italy.JPG| Riofreddo File:Saifnitz_Barockkirche_01.jpg|alt=Camporosso Church| Simbahan ng Camporosso File:Lussari_01.jpg|alt=Sanctuary Holy Mount of Lussari| Santuwaryo ng Banal na Bundok ng Lussari </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Commons category|Tarvisio}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Aleman]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 68nh00kfqgu5pv3cwguq367xrpwt02s 0 340414 2231923 2026-10-06T02:08:45Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375313110|Tolmezzo]]" 2231923 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tolmezzo|official_name=Città di Tolmezzo|native_name={{native name|fur|Tumieç}}|image_shield=Tolmezzo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|13|01|E|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cadunea, Caneva, Casanova, Cazzaso, Fusea, Illegio, Imponzo, Terzo, Lorenzaso|mayor_party=|mayor=Francesco Brollo|area_footnotes=|area_total_km2=65|population_footnotes=|population_demonym=Tolmezzini|elevation_footnotes=|elevation_m=323|saint=[[Martin ng Tours|San Martin]]|day=Nobyembre 11|postal_code=33028|area_code=0433|website={{official website|https://www.comune.tolmezzo.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=TolmezzoPanoramaConCaneva.jpg}}Ang '''Tolmezzo''' ({{Langx|fur|Tumieç}}; {{Langx|sl|Tolmeč}}; sinaunang {{Langx|de|Tolmein}} o {{Lang|de|Schönfeld}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. == Heograpiya == Ang Tolmezzo ay matatagpuan sa paanan ng Bundok Strabut, sa pagitan ng Ilog [[Tagliamento]] at ng batis ng Bût. Malapit dito ang [[Mount Amariana|Bundok Amariana]], na may taas na {{Convert|1906|m|ft}} . Kasama rin sa [[Comune|''comune'']] ang limang ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Cadunea (Friulian: Cjadugnee), Caneva (Cjanive), Casanova (Cjasegnove), Fusea (Fusee), Illegio (Dieç), at Imponzo (Dimponç). == Kasaysayan == [[File:TolmezzoDuomoCampanile.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TolmezzoDuomoCampanile.jpg|left|thumb|300x300px|Kampanaryo ng Duomo.]] Ang pagkakaroon ng Tolmezzo (tinatawag na ''Tolmetium'') ay unang naitala noong huling bahagi ng ika-10 siglo, noong ito ay bahagi ng [[Patriyarka ng Aquilea]], ngunit iminungkahi na ang bayan ay nagmula sa isang napakasinaunang pamayanan bago ang [[Sinaunang Roma|panahong Romano]]. Noong panahon ng mga Romano, ang lugar na ito ay tinatahak ng isa sa mga pangunahing kalsadang Romano na nag-uugnay sa Italya sa tinatawag ngayong Austria. Ang lungsod ay nagkaroon ng maunlad na pamilihan at ipinagtatanggol ng isang hanay ng mga pader na may 18 tore at ng kastilyo ng mga Patriyarka. Noong 1420, ito ay isinama sa [[Republika ng Venecia]], ngunit ang mga kalakalan at industriya nito ay hindi naapektuhan ng pagbabago, at napanatili ng lungsod ang mga pribilehiyo nito. Noong 1797, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Campo Formio]], ito ay ibinigay sa [[Imperyong Austriano|Imperyong Austriako]], at pagkatapos ng maikling pamamahala ni Napoleon, ito ay isinama sa kliyenteng Kaharian ng Lombardy–Venetia . Si Tolmezzo ay naging bahagi ng bagong pinag-isang [[Pag-iisa ng Italya|Kaharian ng Italya]] noong 1866. == Mga pangunahing tanawin == * Duomo (katedral) * ''Palazzo Campeis'' (huling bahagi ng ika-18 siglo): Museo == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{cite web |author=Giovanni Maria Cassini |year=1791 |title=Lo Stato Veneto da terra diviso nelle sue provincie, seconda parte che comprede porzioni del Dogado del Trevisano del Friuli e dell' Istria |url=https://maps.bpl.org/id/14614 |publisher=Calcografia camerale |location=Rome}} (Mapa ng rehiyon ng Tolmezzo). {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ohtbn11w8se5o2exgdp7zb8hwyq3tic 0 340415 2231932 2026-10-06T02:24:32Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia]] 2231932 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia]] nqjy3hoff68jnca2cvc67ls7ffmgsi8 0 340416 2231934 2026-10-06T02:24:51Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia]] sa [[San Leonardo, Friuli-Venezia Giulia]] 2231934 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[San Leonardo, Friuli-Venezia Giulia]] qg46oo801ljdnjrflg5nu254kj335ji 0 340417 2231936 2026-10-06T02:25:09Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[San Leonardo, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia]] 2231936 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia]] nqjy3hoff68jnca2cvc67ls7ffmgsi8 0 340418 2231938 2026-10-06T02:29:03Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Volyum]] sa [[Bolumen]] 2231938 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bolumen]] 82s6a57te1w9lv07x6bhwxd9vf3tqyh 0 340419 2231940 2026-10-06T02:33:02Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1378388717|State of matter]]" 2231940 wikitext text/x-wiki Sa [[pisika]], ang isang '''estado ng materya''' o '''yugto ng materya''' ay isa sa mga natatanging anyo kung saan maaaring umiral ang [[materya]]. Apat na estado ng materya ang naoobserbahan sa pang-araw-araw na buhay: [[solido]], [[likido]], [[gas]], at [[plasma]]. Ang iba't ibang estado ay nakikilala sa pamamagitan ng kung paano nakaayos ang mga bahaging partikulo (mga [[atomo]], [[molekula]], [[ion]], at [[elektron]]), at kung paano sila kumikilos nang sama-sama. Sa isang solido, ang mga partikulo ay mahigpit na nakaimpake at nakahawak sa mga nakapirming posisyon, na nagbibigay sa materyal ng isang tiyak na hugis at [[Volyum|bolumen]]. Sa isang likido, ang mga partikulo ay nananatiling magkakalapit ngunit maaaring gumalaw lampas sa isa't isa, na nagpapahintulot sa sangkap na mapanatili ang isang nakapirming bolumen habang umaangkop sa hugis ng lalagyan nito. Sa isang gas, ang mga partikulo ay magkakalayo sa isa't isa at malayang gumagalaw, na nagpapahintulot sa sustansiya na lumawak at punan ang parehong hugis at volume ng lalagyan nito. Ang plasma ay katulad ng isang gas, ngunit naglalaman din ito ng mga kargadong partikulo (mga ion at mga malayang elektron) na gumagalaw nang nakapag-iisa at tumutugon sa mga larangang elektriko at magnetiko. Ang ilang estado ay nangyayari lamang sa ilalim ng matinding mga kondisyon, tulad ng mga [[Kondensadang Bose-Einstein]] at [[Kondensadang Fermioniko]] (kapuwa sa matinding lamig), [[Materya dehenerada|neutron-materya dehenerada]] (sa matinding densidad), at [[plasmang guark–gluon]] (sa [[mataas na enerhiyang pisikang nuklear]]). == Mga tala at sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|States of aggregation}} * [https://vega.org.uk/video/subseries/30 Maiikling bidyo na nagpapakita ng mga Estado ng Materya, mga solido, mga likido at mga gas ni Prof. JM Murrell, University of Sussex] Archived {{Katayuan ng materya|state=expanded}}{{Condensed matter physics topics}} [[Kategorya:Anyo ng materya]] [[Kategorya:Pisikang kondensadang materya]] 4bwag5rvwjdg4p1t4wm92a5p6lgsoja 0 340420 2231941 2026-10-06T02:34:05Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Estado ng materya]] 2231941 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[estado ng materya]] ff59r3fin0iam5mdj1t8khayjkhppa1 0 340421 2231942 2026-10-06T02:34:19Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Estado ng materya]] 2231942 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[estado ng materya]] ff59r3fin0iam5mdj1t8khayjkhppa1 0 340422 2231944 2026-10-06T02:42:27Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1376596033|Chinese characters]]" 2231944 wikitext text/x-wiki Ang '''mga karakter''' o '''titik Tsino'''{{Efn|name=lead}} ay mga [[logograma]] na ginagamit [[Nakasulat na Tsino|upang isulat ang mga wikang Tsino]] at iba pa mula sa mga rehiyong makasaysayang naimpluwensiyahan ng [[kulturang Tsino]], kabilang ang [[Wikang Hapones|Hapon]], [[Wikang Koreano|Korea]], at [[Wikang Biyetnamita|Biyetnam]]. Sa apat na [[sistema ng pagsulat]] na naimbento nang magkahiwalay ng mga iskolar (Sumerian [[kuneiporme]], [[Heroglipikong Ehipsiyo]], titik Tsino, at [[Sulat ni Pablo|sulat Maya]]), ang mga ito lamang ang nanatiling patuloy na ginagamit. Sa loob ng dokumentadong kasaysayan na sumasaklaw ng mahigit tatlong milenyo, ang tungkulin, estilo, at paraan ng pagsulat ng mga karakter ay lubhang nagbago. Hindi tulad ng mga letra sa mga alpabeto na sumasalamin sa mga tunog ng pagsasalita, ang mga karakter na Tsino sa pangkalahatan ay kumakatawan sa mga [[morpema]], ang mga yunit ng kahulugan sa isang wika. Ang pagsulat ng lahat ng madalas gamiting bokabularyo sa isang wika ay nangangailangan ng humigit-kumulang 3500–5000 karakter; noong 2025, mahigit {{Val|100000}} karakter na Tsino ang natukoy at isinama sa ''[[Unicode|Pamantayang Unicode]]''. Ang mga karakter ay nililikha ayon sa ilang mga prinsipyo, kung saan ang mga aspekto ng hugis at pagbigkas ay maaaring gamitin upang ipahiwatig ang kahulugan ng karakter. == Pag-unlad == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Further|Protopagsusulat|Kasaysayan ng pagsusulat}} Ang mga titik Tsino ay tinatanggap bilang kumakatawan sa isa sa apat na magkakahiwalay na imbensyon ng pagsulat sa kasaysayan ng tao.{{Efn|Zev Handel lists:{{sfn|Handel|2019|p=1}} {{olist|Sumerian [[cuneiform]] emerging {{circa|3200&nbsp;BCE}}|[[Egyptian hieroglyphs]] emerging {{cx|3100&nbsp;BCE}}|Chinese characters emerging {{cx|13th century&nbsp;BCE}}|[[Maya script]] emerging {{cx|1&nbsp;CE}}}}}} Sa bawat pagkakataon, ang pagsusulat ay umunlad mula sa isang sistema gamit ang dalawang magkaibang uri ng [[Ideogramo|ideograpiya]]—alinman sa mga piktograpo na biswal na naglalarawan ng mga bagay o konsepto, o mga nakapirming [[Palatandaan (semiotika)|palatandaan]] na kumakatawan sa mga konsepto sa pamamagitan lamang ng ibinahaging kumbensiyon. Ang mga sistemang ito ay inuuri bilang [[proto-pagsusulat]], dahil ang mga pamamaraang ginamit nila ay hindi sapat upang maipahayag ang kahulugan ng pasalitang wika nang mag-isa.{{Sfn|Qiu|2000}} Kinailangan ang iba't ibang inobasyon upang lumitaw ang mga karakter na Tsino mula sa proto-writing. Una, ang mga piktograpo ay naging naiiba mula sa mga simpleng larawan sa paggamit at hitsura—halimbawa, ang piktograpoong 大, na nangangahulugang 'malaki', ay orihinal na isang larawan ng isang malaking lalaki, ngunit kailangang malaman ng isa ang tiyak na kahulugan nito upang mabigyang-kahulugan ang pagkakasunod-sunod na 大鹿 bilang nangangahulugang 'malaking usa', sa halip na maging isang larawan ng isang malaking lalaki at isang usa na magkatabi. Dahil sa prosesong ito ng abstraksiyon, at upang mas madaling isulat ang mga karakter, unti-unting naging mas pinasimple at regular ang mga piktograpo—kadalasan hanggang sa puntong hindi na halata ang mga orihinal na bagay na kinakatawan.{{Sfn|Qiu|2000}} == Mga sanggunian == === Mga akdang binanggit ===   == Karagdagang babasahin == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" /> == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Sisterlinkswp|Chinese characters}} * [https://www.unicode.org/charts/unihan.html Unihan Database]{{Spaced en dash}}Mga sangguniang glyph, pagbasa, at kahulugan para sa mga karakter sa ''The Unicode Standard'', na may impormasyon tungkol sa kasaysayan ng pag-iisa ng Han. * [https://ctext.org/dictionary.pl?if=en Diksyunaryo ng Proyekto sa Tekstong Tsino]{{Spaced en dash}}Komprehensibong diksyunaryo ng mga karakter, kabilang ang mga halimbawa ng paggamit ng Klasikong Tsino * [https://zi.tools/ mga kagamitang zi]{{Spaced en dash}}Paghahanap ng karakter ayon sa ortograpiya, ponolohiya, at etimolohiya * [https://hanziyuan.net/ Etimolohiyang Tsino] ni Richard Sears {{Chinese language}}{{List of writing systems}} [[Kategorya:Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:Silangang Asya]] [[Kategorya:Kultura ng Tsina]] [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] 0h3o1sppzymgh3y2ki1crwj857wvcrh 2231945 2231944 2026-10-06T02:42:45Z Ryomaandres 8044 /* Karagdagang babasahin */ 2231945 wikitext text/x-wiki Ang '''mga karakter''' o '''titik Tsino'''{{Efn|name=lead}} ay mga [[logograma]] na ginagamit [[Nakasulat na Tsino|upang isulat ang mga wikang Tsino]] at iba pa mula sa mga rehiyong makasaysayang naimpluwensiyahan ng [[kulturang Tsino]], kabilang ang [[Wikang Hapones|Hapon]], [[Wikang Koreano|Korea]], at [[Wikang Biyetnamita|Biyetnam]]. Sa apat na [[sistema ng pagsulat]] na naimbento nang magkahiwalay ng mga iskolar (Sumerian [[kuneiporme]], [[Heroglipikong Ehipsiyo]], titik Tsino, at [[Sulat ni Pablo|sulat Maya]]), ang mga ito lamang ang nanatiling patuloy na ginagamit. Sa loob ng dokumentadong kasaysayan na sumasaklaw ng mahigit tatlong milenyo, ang tungkulin, estilo, at paraan ng pagsulat ng mga karakter ay lubhang nagbago. Hindi tulad ng mga letra sa mga alpabeto na sumasalamin sa mga tunog ng pagsasalita, ang mga karakter na Tsino sa pangkalahatan ay kumakatawan sa mga [[morpema]], ang mga yunit ng kahulugan sa isang wika. Ang pagsulat ng lahat ng madalas gamiting bokabularyo sa isang wika ay nangangailangan ng humigit-kumulang 3500–5000 karakter; noong 2025, mahigit {{Val|100000}} karakter na Tsino ang natukoy at isinama sa ''[[Unicode|Pamantayang Unicode]]''. Ang mga karakter ay nililikha ayon sa ilang mga prinsipyo, kung saan ang mga aspekto ng hugis at pagbigkas ay maaaring gamitin upang ipahiwatig ang kahulugan ng karakter. == Pag-unlad == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Further|Protopagsusulat|Kasaysayan ng pagsusulat}} Ang mga titik Tsino ay tinatanggap bilang kumakatawan sa isa sa apat na magkakahiwalay na imbensyon ng pagsulat sa kasaysayan ng tao.{{Efn|Zev Handel lists:{{sfn|Handel|2019|p=1}} {{olist|Sumerian [[cuneiform]] emerging {{circa|3200&nbsp;BCE}}|[[Egyptian hieroglyphs]] emerging {{cx|3100&nbsp;BCE}}|Chinese characters emerging {{cx|13th century&nbsp;BCE}}|[[Maya script]] emerging {{cx|1&nbsp;CE}}}}}} Sa bawat pagkakataon, ang pagsusulat ay umunlad mula sa isang sistema gamit ang dalawang magkaibang uri ng [[Ideogramo|ideograpiya]]—alinman sa mga piktograpo na biswal na naglalarawan ng mga bagay o konsepto, o mga nakapirming [[Palatandaan (semiotika)|palatandaan]] na kumakatawan sa mga konsepto sa pamamagitan lamang ng ibinahaging kumbensiyon. Ang mga sistemang ito ay inuuri bilang [[proto-pagsusulat]], dahil ang mga pamamaraang ginamit nila ay hindi sapat upang maipahayag ang kahulugan ng pasalitang wika nang mag-isa.{{Sfn|Qiu|2000}} Kinailangan ang iba't ibang inobasyon upang lumitaw ang mga karakter na Tsino mula sa proto-writing. Una, ang mga piktograpo ay naging naiiba mula sa mga simpleng larawan sa paggamit at hitsura—halimbawa, ang piktograpoong 大, na nangangahulugang 'malaki', ay orihinal na isang larawan ng isang malaking lalaki, ngunit kailangang malaman ng isa ang tiyak na kahulugan nito upang mabigyang-kahulugan ang pagkakasunod-sunod na 大鹿 bilang nangangahulugang 'malaking usa', sa halip na maging isang larawan ng isang malaking lalaki at isang usa na magkatabi. Dahil sa prosesong ito ng abstraksiyon, at upang mas madaling isulat ang mga karakter, unti-unting naging mas pinasimple at regular ang mga piktograpo—kadalasan hanggang sa puntong hindi na halata ang mga orihinal na bagay na kinakatawan.{{Sfn|Qiu|2000}} == Mga sanggunian == === Mga akdang binanggit ===   == Karagdagang babasahin == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" /> == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Sisterlinkswp|Chinese characters}} * [https://www.unicode.org/charts/unihan.html Unihan Database]{{Spaced en dash}}Mga sangguniang glyph, pagbasa, at kahulugan para sa mga karakter sa ''The Unicode Standard'', na may impormasyon tungkol sa kasaysayan ng pag-iisa ng Han. * [https://ctext.org/dictionary.pl?if=en Diksyunaryo ng Proyekto sa Tekstong Tsino]{{Spaced en dash}}Komprehensibong diksyunaryo ng mga karakter, kabilang ang mga halimbawa ng paggamit ng Klasikong Tsino * [https://zi.tools/ mga kagamitang zi]{{Spaced en dash}}Paghahanap ng karakter ayon sa ortograpiya, ponolohiya, at etimolohiya * [https://hanziyuan.net/ Etimolohiyang Tsino] ni Richard Sears {{Chinese language}}{{List of writing systems}} [[Kategorya:Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:Silangang Asya]] [[Kategorya:Kultura ng Tsina]] [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] i5iofpjgelfw240i256hhvil8yt94v2 2231946 2231945 2026-10-06T02:43:11Z Ryomaandres 8044 2231946 wikitext text/x-wiki Ang '''mga karakter''' o '''titik Tsino'''{{Efn|name=lead}} ay mga [[logograma]] na ginagamit [[Nakasulat na Tsino|upang isulat ang mga wikang Tsino]] at iba pa mula sa mga rehiyong makasaysayang naimpluwensiyahan ng [[kulturang Tsino]], kabilang ang [[Wikang Hapones|Hapon]], [[Wikang Koreano|Korea]], at [[Wikang Biyetnamita|Biyetnam]]. Sa apat na [[sistema ng pagsulat]] na naimbento nang magkahiwalay ng mga iskolar (Sumerian [[kuneiporme]], [[Heroglipikong Ehipsiyo]], titik Tsino, at [[Sulat ni Pablo|sulat Maya]]), ang mga ito lamang ang nanatiling patuloy na ginagamit. Sa loob ng dokumentadong kasaysayan na sumasaklaw ng mahigit tatlong milenyo, ang tungkulin, estilo, at paraan ng pagsulat ng mga karakter ay lubhang nagbago. Hindi tulad ng mga letra sa mga alpabeto na sumasalamin sa mga tunog ng pagsasalita, ang mga karakter na Tsino sa pangkalahatan ay kumakatawan sa mga [[morpema]], ang mga yunit ng kahulugan sa isang wika. Ang pagsulat ng lahat ng madalas gamiting bokabularyo sa isang wika ay nangangailangan ng humigit-kumulang 3500–5000 karakter; noong 2025, mahigit {{Val|100000}} karakter na Tsino ang natukoy at isinama sa ''[[Unicode|Pamantayang Unicode]]''. Ang mga karakter ay nililikha ayon sa ilang mga prinsipyo, kung saan ang mga aspekto ng hugis at pagbigkas ay maaaring gamitin upang ipahiwatig ang kahulugan ng karakter. == Pag-unlad == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Further|Protopagsusulat|Kasaysayan ng pagsusulat}} Ang mga titik Tsino ay tinatanggap bilang kumakatawan sa isa sa apat na magkakahiwalay na imbensyon ng pagsulat sa kasaysayan ng tao.{{Efn|Zev Handel lists:{{sfn|Handel|2019|p=1}} {{olist|Sumerian [[cuneiform]] emerging {{circa|3200&nbsp;BCE}}|[[Egyptian hieroglyphs]] emerging {{cx|3100&nbsp;BCE}}|Chinese characters emerging {{cx|13th century&nbsp;BCE}}|[[Maya script]] emerging {{cx|1&nbsp;CE}}}}}} Sa bawat pagkakataon, ang pagsusulat ay umunlad mula sa isang sistema gamit ang dalawang magkaibang uri ng [[Ideogramo|ideograpiya]]—alinman sa mga piktograpo na biswal na naglalarawan ng mga bagay o konsepto, o mga nakapirming [[Palatandaan (semiotika)|palatandaan]] na kumakatawan sa mga konsepto sa pamamagitan lamang ng ibinahaging kumbensiyon. Ang mga sistemang ito ay inuuri bilang [[proto-pagsusulat]], dahil ang mga pamamaraang ginamit nila ay hindi sapat upang maipahayag ang kahulugan ng pasalitang wika nang mag-isa.{{Sfn|Qiu|2000}} Kinailangan ang iba't ibang inobasyon upang lumitaw ang mga karakter na Tsino mula sa proto-writing. Una, ang mga piktograpo ay naging naiiba mula sa mga simpleng larawan sa paggamit at hitsura—halimbawa, ang piktograpoong 大, na nangangahulugang 'malaki', ay orihinal na isang larawan ng isang malaking lalaki, ngunit kailangang malaman ng isa ang tiyak na kahulugan nito upang mabigyang-kahulugan ang pagkakasunod-sunod na 大鹿 bilang nangangahulugang 'malaking usa', sa halip na maging isang larawan ng isang malaking lalaki at isang usa na magkatabi. Dahil sa prosesong ito ng abstraksiyon, at upang mas madaling isulat ang mga karakter, unti-unting naging mas pinasimple at regular ang mga piktograpo—kadalasan hanggang sa puntong hindi na halata ang mga orihinal na bagay na kinakatawan.{{Sfn|Qiu|2000}} == Mga sanggunian == {{reflist}} === Mga akdang binanggit === &nbsp; == Karagdagang babasahin == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" /> == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Sisterlinkswp|Chinese characters}} * [https://www.unicode.org/charts/unihan.html Unihan Database]{{Spaced en dash}}Mga sangguniang glyph, pagbasa, at kahulugan para sa mga karakter sa ''The Unicode Standard'', na may impormasyon tungkol sa kasaysayan ng pag-iisa ng Han. * [https://ctext.org/dictionary.pl?if=en Diksyunaryo ng Proyekto sa Tekstong Tsino]{{Spaced en dash}}Komprehensibong diksyunaryo ng mga karakter, kabilang ang mga halimbawa ng paggamit ng Klasikong Tsino * [https://zi.tools/ mga kagamitang zi]{{Spaced en dash}}Paghahanap ng karakter ayon sa ortograpiya, ponolohiya, at etimolohiya * [https://hanziyuan.net/ Etimolohiyang Tsino] ni Richard Sears {{Chinese language}}{{List of writing systems}} [[Kategorya:Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:Silangang Asya]] [[Kategorya:Kultura ng Tsina]] [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] ocetvlh1bjl3bwqhhcn49t905lf4ijn 2231947 2231946 2026-10-06T02:43:59Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Mga titik Tsino]] sa [[Mga Tsinong karakter]] 2231946 wikitext text/x-wiki Ang '''mga karakter''' o '''titik Tsino'''{{Efn|name=lead}} ay mga [[logograma]] na ginagamit [[Nakasulat na Tsino|upang isulat ang mga wikang Tsino]] at iba pa mula sa mga rehiyong makasaysayang naimpluwensiyahan ng [[kulturang Tsino]], kabilang ang [[Wikang Hapones|Hapon]], [[Wikang Koreano|Korea]], at [[Wikang Biyetnamita|Biyetnam]]. Sa apat na [[sistema ng pagsulat]] na naimbento nang magkahiwalay ng mga iskolar (Sumerian [[kuneiporme]], [[Heroglipikong Ehipsiyo]], titik Tsino, at [[Sulat ni Pablo|sulat Maya]]), ang mga ito lamang ang nanatiling patuloy na ginagamit. Sa loob ng dokumentadong kasaysayan na sumasaklaw ng mahigit tatlong milenyo, ang tungkulin, estilo, at paraan ng pagsulat ng mga karakter ay lubhang nagbago. Hindi tulad ng mga letra sa mga alpabeto na sumasalamin sa mga tunog ng pagsasalita, ang mga karakter na Tsino sa pangkalahatan ay kumakatawan sa mga [[morpema]], ang mga yunit ng kahulugan sa isang wika. Ang pagsulat ng lahat ng madalas gamiting bokabularyo sa isang wika ay nangangailangan ng humigit-kumulang 3500–5000 karakter; noong 2025, mahigit {{Val|100000}} karakter na Tsino ang natukoy at isinama sa ''[[Unicode|Pamantayang Unicode]]''. Ang mga karakter ay nililikha ayon sa ilang mga prinsipyo, kung saan ang mga aspekto ng hugis at pagbigkas ay maaaring gamitin upang ipahiwatig ang kahulugan ng karakter. == Pag-unlad == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Further|Protopagsusulat|Kasaysayan ng pagsusulat}} Ang mga titik Tsino ay tinatanggap bilang kumakatawan sa isa sa apat na magkakahiwalay na imbensyon ng pagsulat sa kasaysayan ng tao.{{Efn|Zev Handel lists:{{sfn|Handel|2019|p=1}} {{olist|Sumerian [[cuneiform]] emerging {{circa|3200&nbsp;BCE}}|[[Egyptian hieroglyphs]] emerging {{cx|3100&nbsp;BCE}}|Chinese characters emerging {{cx|13th century&nbsp;BCE}}|[[Maya script]] emerging {{cx|1&nbsp;CE}}}}}} Sa bawat pagkakataon, ang pagsusulat ay umunlad mula sa isang sistema gamit ang dalawang magkaibang uri ng [[Ideogramo|ideograpiya]]—alinman sa mga piktograpo na biswal na naglalarawan ng mga bagay o konsepto, o mga nakapirming [[Palatandaan (semiotika)|palatandaan]] na kumakatawan sa mga konsepto sa pamamagitan lamang ng ibinahaging kumbensiyon. Ang mga sistemang ito ay inuuri bilang [[proto-pagsusulat]], dahil ang mga pamamaraang ginamit nila ay hindi sapat upang maipahayag ang kahulugan ng pasalitang wika nang mag-isa.{{Sfn|Qiu|2000}} Kinailangan ang iba't ibang inobasyon upang lumitaw ang mga karakter na Tsino mula sa proto-writing. Una, ang mga piktograpo ay naging naiiba mula sa mga simpleng larawan sa paggamit at hitsura—halimbawa, ang piktograpoong 大, na nangangahulugang 'malaki', ay orihinal na isang larawan ng isang malaking lalaki, ngunit kailangang malaman ng isa ang tiyak na kahulugan nito upang mabigyang-kahulugan ang pagkakasunod-sunod na 大鹿 bilang nangangahulugang 'malaking usa', sa halip na maging isang larawan ng isang malaking lalaki at isang usa na magkatabi. Dahil sa prosesong ito ng abstraksiyon, at upang mas madaling isulat ang mga karakter, unti-unting naging mas pinasimple at regular ang mga piktograpo—kadalasan hanggang sa puntong hindi na halata ang mga orihinal na bagay na kinakatawan.{{Sfn|Qiu|2000}} == Mga sanggunian == {{reflist}} === Mga akdang binanggit === &nbsp; == Karagdagang babasahin == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" /> == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Sisterlinkswp|Chinese characters}} * [https://www.unicode.org/charts/unihan.html Unihan Database]{{Spaced en dash}}Mga sangguniang glyph, pagbasa, at kahulugan para sa mga karakter sa ''The Unicode Standard'', na may impormasyon tungkol sa kasaysayan ng pag-iisa ng Han. * [https://ctext.org/dictionary.pl?if=en Diksyunaryo ng Proyekto sa Tekstong Tsino]{{Spaced en dash}}Komprehensibong diksyunaryo ng mga karakter, kabilang ang mga halimbawa ng paggamit ng Klasikong Tsino * [https://zi.tools/ mga kagamitang zi]{{Spaced en dash}}Paghahanap ng karakter ayon sa ortograpiya, ponolohiya, at etimolohiya * [https://hanziyuan.net/ Etimolohiyang Tsino] ni Richard Sears {{Chinese language}}{{List of writing systems}} [[Kategorya:Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:Silangang Asya]] [[Kategorya:Kultura ng Tsina]] [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] ocetvlh1bjl3bwqhhcn49t905lf4ijn 0 340423 2231948 2026-10-06T02:43:59Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Mga titik Tsino]] sa [[Mga Tsinong karakter]] 2231948 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mga Tsinong karakter]] d5zgtvm26oyqz4yiqssxh0yfmuaetf4 0 340424 2231949 2026-10-06T02:45:23Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Kanal]] 2231949 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[kanal]] 2kau0ovsb4k9njnmsxk6ukdmt6euwvl 0 340425 2231950 2026-10-06T02:45:37Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Mga Tsinong karakter]] 2231950 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[mga Tsinong karakter]] 8byk9a4zu2cd7snak1qk9bckmdkbusz 0 340426 2231952 2026-10-06T02:58:53Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1376346563|Trimurti]]" 2231952 wikitext text/x-wiki [[File:UgrataraTemple2.jpeg|thumb| Ang Eskultura ni Trimurti sa Templo ng Ugratara]] [[File:Trimurti,_Hoysalesvara_Temple,_Halebidu.jpg|thumb| [[Relyebe (sining)|Relyebe]] ng Trimurti sa [[templong Hoysaleswara]] sa [[Halebidu]]]] Ang '''Trimurti'''{{Efn|{{IPAc-en|t|r|ɪ|ˈ|m|ʊər|t|i}};<ref>{{Cite Dictionary.com|Trimurti}}</ref> {{langx|sa|त्रिमूर्ति|translit=trimūrti|translit-std=IAST}}, {{lit|three forms|trinity}}}} ay ang [[Tripleng Diyos|tatluhang diyos]] na may [[Para Brahman|kataas-taasang kabanalan]] sa [[Hinduismo]],{{sfnp|Grimes|1995}}<ref>{{Cite book |last=Jansen |first=Eva Rudy |title=The Book of Hindu Imagery |publisher=Binkey Kok Publications BV |year=2003 |isbn=90-74597-07-6 |location=Havelte, Holland}}</ref><ref>{{Cite book |last=Radhakrishnan |first=Sarvepalli (Editorial Chairman) |author-link=Sarvepalli Radhakrishnan |title=The Cultural Heritage of India |publisher=The Ramakrishna Mission Institute of Culture |year=1956 |location=Calcutta}}</ref><ref>{{Cite book |last=Winternitz |first=Maurice |title=History of Indian Literature |publisher=Oriental Books Reprint Corporation |year=1972 |location=New Delhi}}</ref> kung saan ang mga kosmikong tungkulin ng [[Creation ex nihilo|paglikha]], pangangalaga, at pagkawasak ay [[Personipikasyon|binibigyang-katauhan]] bilang isang tatluhang diyos. Kadalasan, ang mga katawagan ay kay [[Brahma]] na lumikha, [[Vishnu|kay Vishnu]] na tagapangalaga, at kay [[Siva|Shiva]] na tagawasak.{{Sfnp|Zimmer|1972}}{{Efn|[[Brahma]] is {{tlit|sa|IAST|Śvetāmbara}} ({{langx|sa|श्वेताम्बर|lit=white-clad}}), [[Maha Vishnu]] is {{lang|sa-latn|Pitamber}} ({{langx|sa|translit=Pītāmbara|translit-std=IAST|पीताम्बर|label=none|lit=yellow-laden}}) and [[Shiva]] is {{tlit|sa|IAST|Vāgambara}} ({{langx|sa|वागम्बर|label=none|lit=speech-clad}}): "The {{IAST|Purāṇas}}" in {{harvp|Flood|2003|p=139}}.}} Ang simbolo ng Om sa Hinduismo ay itinuturing na may parunggit sa Trimurti, kung saan ang mga ponemang A, U, at M ng salita ay itinuturing na nagpapahiwatig ng paglikha, pangangalaga at pagkawasak, na nagsasama-sama upang kumatawan sa [[Brahman]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=rztlAAAAIAAJ&dq=om+trimurti+-wikipedia&pg=PA224 |title=Young Scientist: A Practical Journal for Amateurs |publisher=Industrial Publication Company. |year=1852}}</ref> Ang [[Tridevi]] ay ang trinidad ng mga diyosa na konsorte ng Trimurti,<ref>{{Cite web |last=Bahubali |date=18 March 2023 |title=Tridevi – the three supreme Goddess in Hinduism |url=https://www.hindufaqs.com/tridevi-the-three-supreme-goddess-in-hinduism/ |access-date=2022-03-01 |publisher=Hindufaqs.com}}</ref> o kung minsan ay isang pambabaeng bersiyon ng Trimurti.<ref>{{Cite book |last=de-Gaia |first=Susan |url=https://books.google.com/books?id=HxjOEAAAQBAJ&pg=PA336 |title=Encyclopedia of Women in World Religions [2 volumes]: Faith and Culture across History [2 volumes] |date=2018-11-16 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-4408-4850-6 |pages=336 |language=en}}</ref> == Mga pananaw sa loob ng Hinduismo == Ang salitang 'trimurti' ay nangangahulugang 'tatlong anyo'. Sa trimurti, si Brahma ang lumikha, si Vishnu ang tagapangalaga at si Shiva ang tagawasak.<ref>{{Cite web |title=Hindu gods – the trimurti - Nature of God and existence in Hinduism - GCSE Religious Studies Revision - Eduqas |url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/z44bcj6/revision/3#:~:text=The%20word%20%27trimurti%27%20means%20%27,and%20Shiva%20is%20the%20destroyer}}</ref> Alalahaning ang pagkakaiba ng Brahman (na may 'n'), na tumutukoy sa Kasukdulang Realidad, at Brahma (na walang 'n'), na tumutukoy sa diyos na lumikha. == Mga talababa == {{Notelist}} == Mga sanggunian == === Mga sitasyon === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline|Trimurti}} {{HinduMythology}}{{Hindudharma}}{{Hinduism footer small}}{{Names of God}} [[Kategorya:Mga diyos ng Hinduismo]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Sanskrito]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] cfreswhxh4mvzwu3rphirkdghrchivj 0 340427 2231953 2026-10-06T03:14:24Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375315021|Trivignano Udinese]]" 2231953 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Trivignano Udinese|official_name=Comune di Trivignano Udinese|native_name={{native name|fur|Trivignan}}|image=Clauiano.jpg|caption=View of Clauiano, isang ''frazione'' ng Trivignano|coordinates={{coord|45|57|N|13|20|E|type:city(1,682)_region:IT|display=inline}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|mayor=Roberto Fedele|area_total_km2=18.3|population_total=1632|population_as_of=30 April 2017<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Trivignanesi|elevation_m=43|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.trivignano-udinese.ud.it}}|image_skyline=Clauiano.jpg|image_caption=Tanaw ng Clauiano, isang ''[[frazione]]'' ng Trivignano}}Ang '''Trivignano Udinese''' ({{Langx|fur|Trivignan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang {{Lang|it|[[frazione]]}} nito (sitio) ng Clauiano ay inilarawan bilang isa sa {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.trivignano-udinese.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tntzml6rrjprbhczwbaeoz035wwqblz 2231963 2231953 2026-10-06T03:38:50Z Ryomaandres 8044 2231963 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Trivignano Udinese|official_name=Comune di Trivignano Udinese|native_name={{native name|fur|Trivignan}}|image=Clauiano.jpg|caption=View of Clauiano, isang ''frazione'' ng Trivignano|coordinates={{coord|45|57|N|13|20|E|type:city(1,682)_region:IT|display=inline}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|mayor=Roberto Fedele|area_total_km2=18.3|population_total=1632|population_as_of=30 April 2017<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Trivignanesi|elevation_m=43|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.trivignano-udinese.ud.it}}|image_skyline=Clauiano.jpg|image_caption=Tanaw ng Clauiano, isang ''[[frazione]]'' ng Trivignano}}Ang '''Trivignano Udinese''' ({{Langx|fur|Trivignan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Udine]]. Ang {{Lang|it|[[frazione]]}} nito (sitio) ng Clauiano ay inilarawan bilang isa sa {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> Ito ay may populasyon ng 1,560 na may densidad na 84.51 naninirahan sa bawat kilometro kuwadrado. == Heograpiya == Ang munisipalidad ay sumasaklaw ng 18.46 km² at matatagpuan 43 metro mula sa antas ng dagat. Ito ay nasa sonang sismiko ng 3 (mababang sismisidad). == Kultura == === Wika === Sa Trivignano Udinese, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.trivignano-udinese.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1t18ox01x9dh7epy4ch9u2my9q8n06v 0 340428 2231955 2026-10-06T03:19:27Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375314840|Tricesimo]]" 2231955 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tricesimo|official_name=Comune di Tricesimo|native_name={{native name|fur|Tresesin}}|image_size=|image_shield=Stemma comune tricesimo.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|13|E|type:city(7,471)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ara Grande, Ara Piccola, Felettano, Fraelacco, Leonacco, Braidamatta, Colgallo, Adorgnano|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=17.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=199|saint=|day=|postal_code=33019|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.tricesimo.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Tricesimo''' ({{Langx|fur|Tresesin}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 7,471 at may lawak na {{Convert|17.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Tricesimo ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Ara Grande, Ara Piccola, Felettano, Fraelacco, Leonacco, Braidamatta, Colgallo, at Adorgnano. Ang Tricesimo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cassacco]], [[Pagnacco]], [[Reana del Rojale]], [[Tarcento]], [[Tavagnacco]], [[Treppo Grande]], at [[Fagagna]]. [[File:Castello_di_Tricesimo.jpg|none|thumb| Ang Kastilyo]] == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3760|1881|3976|1901|4849|1911|5564|1921|6271|1931|5630|1936|5040|1951|6104|1961|5743|1971|5975|1981|6584|1991|6861|2001|7305|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kambal]] ng Tricesimo ang: * {{Flagicon|Austria}}[[Mittersill]], Austria == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.tricesimo.ud.it www.comune.tricesimo.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rrxfamm8vvm5gzbwr2hp2rfg1fs7cv1 2231964 2231955 2026-10-06T03:42:05Z Ryomaandres 8044 2231964 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tricesimo|official_name=Comune di Tricesimo|native_name={{native name|fur|Tresesin}}|image_size=|image_shield=Stemma comune tricesimo.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|13|13|E|type:city(7,471)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Ara Grande, Ara Piccola, Felettano, Fraelacco, Leonacco, Braidamatta, Colgallo, Adorgnano|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=17.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=199|saint=|day=|postal_code=33019|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.tricesimo.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Centro_tricesimo.jpg|image_caption=Piazza Garibaldi kasama ang ''duomo'' at ang munisipyo}}Ang '''Tricesimo''' ({{Langx|fur|Tresesin}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 7,471 at may lawak na {{Convert|17.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Tricesimo ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Ara Grande, Ara Piccola, Felettano, Fraelacco, Leonacco, Braidamatta, Colgallo, at Adorgnano. Ang Tricesimo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cassacco]], [[Pagnacco]], [[Reana del Rojale]], [[Tarcento]], [[Tavagnacco]], [[Treppo Grande]], at [[Fagagna]]. [[File:Castello_di_Tricesimo.jpg|thumb| Ang Kastilyo|left]] == Pinagmulan ng pangalan == Ang anyong Italyano ay nagmula sa pagbawi ng klasikal na anyong [[Wikang Latin|Latin]], ang Tricesimum, na nagsimula noong ika-13 siglo sa mga dokumentong Latin noong medyebal. Ang mga unang dokumento sa Italyano ay nagsimula pa noong simula ng ika-15 siglo, at pagkatapos ng ilang paunang pagpapatotoo kay Trezesimo, pinili nila ang anyong Tricesimo, na direktang hinango mula sa paggamit sa Latin. Noong ika-16 na siglo, pinatunayan din ang variant na Trigesimo, na bumabawi sa orihinal na etimolohikal na kahulugan ng "ika-tatlumpu".<ref name=":0">{{Cita libro |ISBN=978-8876361449 |pp=17-24 |autore-capitolo=Franco Finco |curatore=Enos Costantini |titolo=Tresesin ad Tricensimum |anno=2011 |editore=[[Società Filologica Friulana]] |città=Udine |capitolo=Ad Tricensimum, Tricesimo, Tresesin : la vicenda linguistica di un antico toponimo |url_capitolo=https://www.techefriulane.it/libraries/flipbook/3.35/index.html?pdf=https%3A%2F%2Fwww.techefriulane.it%2Fviewer.aspx%3Fs%3DDTMI_RTIYIlDKL8dZZ-nAwoeS8w0t8NMK18ZeCC56XipQwEaopJRwXjCB9XcOEV50}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3760|1881|3976|1901|4849|1911|5564|1921|6271|1931|5630|1936|5040|1951|6104|1961|5743|1971|5975|1981|6584|1991|6861|2001|7305|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == [[Kinakapatid na lungsod|Kambal]] ng Tricesimo ang: * {{Flagicon|Austria}}[[Mittersill]], Austria == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.tricesimo.ud.it www.comune.tricesimo.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] k3riwdfx3wz2zbr2rovzb332qneo1vk 0 340429 2231956 2026-10-06T03:21:35Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1349567507|Varmo]]" 2231956 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Varmo|official_name=Comune di Varmo|native_name={{nativename|fur|Vildivar}}|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|53|14|N|12|59|23|E|type:city(2,915)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Varmo, Santa Marizza, Levata), Gradiscutta, Belgrado, Casali di Belgrado, Roveredo, Romans, Canussio, Isola Maura, Madrisio, Casenove, Cornazzai, Santa Marizzutta, Casali Pepe, S. P. Ponte di Madrisio|mayor_party=|mayor=Sergio Michelin|area_footnotes=|area_total_km2=34.92|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=2769|population_as_of=Abril 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Varmesi|elevation_footnotes=|elevation_m=18|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.varmo.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''Varmo''' ({{Langx|fur|Vildivar}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Varmo sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bertiolo]], [[Camino al Tagliamento]], [[Codroipo]], [[Morsano al Tagliamento]], [[Rivignano]], [[Ronchis]], at [[San Michele al Tagliamento]]. Kabilang sa munisipalidad ng Varmo ang 9 na bayan, at iba't ibang lokalidad: ang pangunahing bayan ng Varmo, Santa Marizza (kasama ang Levata), Gradiscutta, Belgrado (kasama ang Casali di Belgrado), Roveredo, Romans, Canussio (kasama ang Isola Maura, sa kabila ng Ilog [[Tagliamento]]), Madrisio (kasama ang Casenove) at Cornazzai (kasama ang Santa Marizzpeutta at SP).<ref>[http://www.comune.varmo.ud.it/index.php?id=24132&L=0 Comune di Varmo, Le frazioni]</ref> == Kasaysayan == Sa {{Circa|1462}}, ang dating [[Despotado ng Serbia]] ( r. 1458–1459), nakuha ni [[Stefan Branković]] ang kastilyo ng Belgrado, kung saan siya nanirahan kasama ang kanyang pamilya, hanggang sa kaniyang kamatayan noong 1476.{{Sfn|Spremić|2004}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{Cite journal |last=Spremić |first=Momčilo |author-link=Momčilo Spremić |year=2004 |title=La famille serbe des Branković – considérations généalogiques et héraldiques |url=http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0584-9888/2004/0584-98880441441S.pdf |journal=Зборник радова Византолошког института |language=fr |volume=41 |pages=441–452}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ttxmij8oa6xxguw1n0ytsguxqoi53ac 2231957 2231956 2026-10-06T03:22:14Z Ryomaandres 8044 2231957 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Varmo|official_name=Comune di Varmo|native_name={{nativename|fur|Vildivar}}|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|53|14|N|12|59|23|E|type:city(2,915)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Varmo, Santa Marizza, Levata), Gradiscutta, Belgrado, Casali di Belgrado, Roveredo, Romans, Canussio, Isola Maura, Madrisio, Casenove, Cornazzai, Santa Marizzutta, Casali Pepe, S. P. Ponte di Madrisio|mayor_party=|mayor=Sergio Michelin|area_footnotes=|area_total_km2=34.92|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=2769|population_as_of=Abril 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Varmesi|elevation_footnotes=|elevation_m=18|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.varmo.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Paolo Monti - Servizio fotografico (Varmo, 1967) - BEIC 6349158.jpg}}Ang '''Varmo''' ({{Langx|fur|Vildivar}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Varmo sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bertiolo]], [[Camino al Tagliamento]], [[Codroipo]], [[Morsano al Tagliamento]], [[Rivignano]], [[Ronchis]], at [[San Michele al Tagliamento]]. Kabilang sa munisipalidad ng Varmo ang 9 na bayan, at iba't ibang lokalidad: ang pangunahing bayan ng Varmo, Santa Marizza (kasama ang Levata), Gradiscutta, Belgrado (kasama ang Casali di Belgrado), Roveredo, Romans, Canussio (kasama ang Isola Maura, sa kabila ng Ilog [[Tagliamento]]), Madrisio (kasama ang Casenove) at Cornazzai (kasama ang Santa Marizzpeutta at SP).<ref>[http://www.comune.varmo.ud.it/index.php?id=24132&L=0 Comune di Varmo, Le frazioni]</ref> == Kasaysayan == Sa {{Circa|1462}}, ang dating [[Despotado ng Serbia]] ( r. 1458–1459), nakuha ni [[Stefan Branković]] ang kastilyo ng Belgrado, kung saan siya nanirahan kasama ang kanyang pamilya, hanggang sa kaniyang kamatayan noong 1476.{{Sfn|Spremić|2004}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{Cite journal |last=Spremić |first=Momčilo |author-link=Momčilo Spremić |year=2004 |title=La famille serbe des Branković – considérations généalogiques et héraldiques |url=http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0584-9888/2004/0584-98880441441S.pdf |journal=Зборник радова Византолошког института |language=fr |volume=41 |pages=441–452}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rxwt7l3oyhlaxkafa6sb8tr3vn3p782 0 340430 2231958 2026-10-06T03:23:56Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375476486|Visco, Friuli Venezia Giulia]]" 2231958 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Visco|official_name=Comune di Visco|native_name={{native name|fur|Visc}}|image=|image_size=|alt=|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|21|E|type:city(723)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.5|population_footnotes=|population_total=723|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Vischesi|elevation_footnotes=|elevation_m=27|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]], [[Santa Maria ng Niyebe]]|day=Hunyo 29|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.visco.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Visco''' ({{Langx|fur|Visc}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 723 at may lawak na {{Convert|3.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Visco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Bagnaria Arsa]], [[Palmanova]], at [[San Vito al Torre]]. == Mga kilalang mamamayan == * [[Eduard Michael Avian]] Agosto 6, 1877 – Oktubre 30, 1910),<ref>{{Cite web |title=Woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=http://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof}}</ref> may-ari ng isang kompanya ng konstruksiyon sa [[Klagenfurt]]; mahahalagang gusali: simbahan ng [[Kastilyo ng Tanzenberg]]<ref>{{Cite web |title=Kärntner Tagblatt, 23. April 1910, p. 4, |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=knz&datum=19100423&seite=4}}</ref> at Pamilya Guttenberg sa Klagenfurt<ref>{{Cite web |title=woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-url=http://web.archive.org/web/20260211092424/https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-date=2026-02-11 |access-date=2026-07-21 |website=www.woerthersee-architektur.at}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|895|1931|774|1936|680|1951|968|1961|768|1971|696|1981|707|1991|689|2001|697|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.visco.ud.it www.comune.visco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 46jr37fyem7ok552bi6x87ydbsavdol 2231965 2231958 2026-10-06T03:44:11Z Ryomaandres 8044 2231965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Visco|official_name=Comune di Visco|native_name={{native name|fur|Visc}}|image=|image_size=|alt=|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|21|E|type:city(723)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.5|population_footnotes=|population_total=723|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Vischesi|elevation_footnotes=|elevation_m=27|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]], [[Santa Maria ng Niyebe]]|day=Hunyo 29|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.visco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Glesie di Visc.jpg|image_caption=Ang simbahanng dekano ng Santa Maria Maggiore}}Ang '''Visco''' ({{Langx|fur|Visc}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 723 at may lawak na {{Convert|3.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Visco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Bagnaria Arsa]], [[Palmanova]], at [[San Vito al Torre]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Nobyembre 5, 1981.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3060|titolo=Visco|accesso=2026-03-24|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Visco, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Eduard Michael Avian]] Agosto 6, 1877 – Oktubre 30, 1910),<ref>{{Cite web |title=Woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=http://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof}}</ref> may-ari ng isang kompanya ng konstruksiyon sa [[Klagenfurt]]; mahahalagang gusali: simbahan ng [[Kastilyo ng Tanzenberg]]<ref>{{Cite web |title=Kärntner Tagblatt, 23. April 1910, p. 4, |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=knz&datum=19100423&seite=4}}</ref> at Pamilya Guttenberg sa Klagenfurt<ref>{{Cite web |title=woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-url=http://web.archive.org/web/20260211092424/https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-date=2026-02-11 |access-date=2026-07-21 |website=www.woerthersee-architektur.at}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|895|1931|774|1936|680|1951|968|1961|768|1971|696|1981|707|1991|689|2001|697|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.visco.ud.it www.comune.visco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bfmvlkreumhcmou2qcrqay7pu9yznbu 2231966 2231965 2026-10-06T03:44:22Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friuli Venezia Giulia]] sa [[Visco, Friuli-Venezia Giulia]] 2231965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Visco|official_name=Comune di Visco|native_name={{native name|fur|Visc}}|image=|image_size=|alt=|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|21|E|type:city(723)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.5|population_footnotes=|population_total=723|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Vischesi|elevation_footnotes=|elevation_m=27|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]], [[Santa Maria ng Niyebe]]|day=Hunyo 29|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.visco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Glesie di Visc.jpg|image_caption=Ang simbahanng dekano ng Santa Maria Maggiore}}Ang '''Visco''' ({{Langx|fur|Visc}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 723 at may lawak na {{Convert|3.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Visco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Bagnaria Arsa]], [[Palmanova]], at [[San Vito al Torre]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Nobyembre 5, 1981.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3060|titolo=Visco|accesso=2026-03-24|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Visco, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Eduard Michael Avian]] Agosto 6, 1877 – Oktubre 30, 1910),<ref>{{Cite web |title=Woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=http://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof}}</ref> may-ari ng isang kompanya ng konstruksiyon sa [[Klagenfurt]]; mahahalagang gusali: simbahan ng [[Kastilyo ng Tanzenberg]]<ref>{{Cite web |title=Kärntner Tagblatt, 23. April 1910, p. 4, |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=knz&datum=19100423&seite=4}}</ref> at Pamilya Guttenberg sa Klagenfurt<ref>{{Cite web |title=woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-url=http://web.archive.org/web/20260211092424/https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-date=2026-02-11 |access-date=2026-07-21 |website=www.woerthersee-architektur.at}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|895|1931|774|1936|680|1951|968|1961|768|1971|696|1981|707|1991|689|2001|697|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.visco.ud.it www.comune.visco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bfmvlkreumhcmou2qcrqay7pu9yznbu 2231968 2231966 2026-10-06T03:44:54Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Visco, Friul Venecia Giulia]] 2231965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Visco|official_name=Comune di Visco|native_name={{native name|fur|Visc}}|image=|image_size=|alt=|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|21|E|type:city(723)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.5|population_footnotes=|population_total=723|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Vischesi|elevation_footnotes=|elevation_m=27|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]], [[Santa Maria ng Niyebe]]|day=Hunyo 29|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.visco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Glesie di Visc.jpg|image_caption=Ang simbahanng dekano ng Santa Maria Maggiore}}Ang '''Visco''' ({{Langx|fur|Visc}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 723 at may lawak na {{Convert|3.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Visco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Bagnaria Arsa]], [[Palmanova]], at [[San Vito al Torre]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Nobyembre 5, 1981.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3060|titolo=Visco|accesso=2026-03-24|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Visco, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Eduard Michael Avian]] Agosto 6, 1877 – Oktubre 30, 1910),<ref>{{Cite web |title=Woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=http://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof}}</ref> may-ari ng isang kompanya ng konstruksiyon sa [[Klagenfurt]]; mahahalagang gusali: simbahan ng [[Kastilyo ng Tanzenberg]]<ref>{{Cite web |title=Kärntner Tagblatt, 23. April 1910, p. 4, |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=knz&datum=19100423&seite=4}}</ref> at Pamilya Guttenberg sa Klagenfurt<ref>{{Cite web |title=woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-url=http://web.archive.org/web/20260211092424/https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-date=2026-02-11 |access-date=2026-07-21 |website=www.woerthersee-architektur.at}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|895|1931|774|1936|680|1951|968|1961|768|1971|696|1981|707|1991|689|2001|697|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.visco.ud.it www.comune.visco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bfmvlkreumhcmou2qcrqay7pu9yznbu 2231970 2231968 2026-10-06T03:45:08Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friul Venecia Giulia]] sa [[Visco, Friul-Venecia Giulia]] 2231965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Visco|official_name=Comune di Visco|native_name={{native name|fur|Visc}}|image=|image_size=|alt=|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|21|E|type:city(723)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.5|population_footnotes=|population_total=723|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Vischesi|elevation_footnotes=|elevation_m=27|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]], [[Santa Maria ng Niyebe]]|day=Hunyo 29|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.visco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Glesie di Visc.jpg|image_caption=Ang simbahanng dekano ng Santa Maria Maggiore}}Ang '''Visco''' ({{Langx|fur|Visc}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 723 at may lawak na {{Convert|3.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Visco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Bagnaria Arsa]], [[Palmanova]], at [[San Vito al Torre]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Nobyembre 5, 1981.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3060|titolo=Visco|accesso=2026-03-24|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Visco, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Eduard Michael Avian]] Agosto 6, 1877 – Oktubre 30, 1910),<ref>{{Cite web |title=Woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=http://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof}}</ref> may-ari ng isang kompanya ng konstruksiyon sa [[Klagenfurt]]; mahahalagang gusali: simbahan ng [[Kastilyo ng Tanzenberg]]<ref>{{Cite web |title=Kärntner Tagblatt, 23. April 1910, p. 4, |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=knz&datum=19100423&seite=4}}</ref> at Pamilya Guttenberg sa Klagenfurt<ref>{{Cite web |title=woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-url=http://web.archive.org/web/20260211092424/https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-date=2026-02-11 |access-date=2026-07-21 |website=www.woerthersee-architektur.at}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|895|1931|774|1936|680|1951|968|1961|768|1971|696|1981|707|1991|689|2001|697|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.visco.ud.it www.comune.visco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bfmvlkreumhcmou2qcrqay7pu9yznbu 2231978 2231970 2026-10-06T04:03:57Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friul-Venecia Giulia]] sa [[Visco, Friul-Venecia Julia]] 2231965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Visco|official_name=Comune di Visco|native_name={{native name|fur|Visc}}|image=|image_size=|alt=|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|21|E|type:city(723)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.5|population_footnotes=|population_total=723|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Vischesi|elevation_footnotes=|elevation_m=27|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Pedro]], [[Santa Maria ng Niyebe]]|day=Hunyo 29|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.visco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Glesie di Visc.jpg|image_caption=Ang simbahanng dekano ng Santa Maria Maggiore}}Ang '''Visco''' ({{Langx|fur|Visc}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 723 at may lawak na {{Convert|3.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Visco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Bagnaria Arsa]], [[Palmanova]], at [[San Vito al Torre]]. Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Nobyembre 5, 1981.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3060|titolo=Visco|accesso=2026-03-24|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Lipunan == === Wika === Sa Visco, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Eduard Michael Avian]] Agosto 6, 1877 – Oktubre 30, 1910),<ref>{{Cite web |title=Woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=http://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof}}</ref> may-ari ng isang kompanya ng konstruksiyon sa [[Klagenfurt]]; mahahalagang gusali: simbahan ng [[Kastilyo ng Tanzenberg]]<ref>{{Cite web |title=Kärntner Tagblatt, 23. April 1910, p. 4, |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=knz&datum=19100423&seite=4}}</ref> at Pamilya Guttenberg sa Klagenfurt<ref>{{Cite web |title=woerthersee-architektur.at - Stauderhof |url=https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-url=http://web.archive.org/web/20260211092424/https://www.woerthersee-architektur.at/?Klagenfurt:Stauderhof |archive-date=2026-02-11 |access-date=2026-07-21 |website=www.woerthersee-architektur.at}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|?|1881|?|1901|?|1911|?|1921|895|1931|774|1936|680|1951|968|1961|768|1971|696|1981|707|1991|689|2001|697|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.visco.ud.it www.comune.visco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bfmvlkreumhcmou2qcrqay7pu9yznbu 0 340431 2231959 2026-10-06T03:24:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375475366|Villa Santina]]" 2231959 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Villa Santina|official_name=Comune di Villa Santina|native_name={{native name|fur|Vile}}|image=Invillino&VillaSantina1.jpg|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|25|N|12|55|E|type:city(2,230)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Invillino|mayor_party=|mayor=Domenico Giatti|area_footnotes=|area_total_km2=12.99|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=2207|population_as_of=Disyembre 31, 2016|pop_density_footnotes=|population_demonym=Villots o Villosi|elevation_footnotes=|elevation_m=363|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33029|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.villasantina.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Invillino&VillaSantina1.jpg}}Ang '''Villa Santina''' ({{Langx|fur|Vile}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Villa Santina ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Lauco]], [[Raveo]], [[Tolmezzo]], at [[Verzegnis]]. == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * [http://www.comune.villasantina.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] id59mv2nvq526jbjjzlq6tafk307ff3 2231972 2231959 2026-10-06T03:46:17Z Ryomaandres 8044 2231972 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Villa Santina|official_name=Comune di Villa Santina|native_name={{native name|fur|Vile}}|image=Invillino&VillaSantina1.jpg|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|25|N|12|55|E|type:city(2,230)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Invillino|mayor_party=|mayor=Domenico Giatti|area_footnotes=|area_total_km2=12.99|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=2207|population_as_of=Disyembre 31, 2016|pop_density_footnotes=|population_demonym=Villots o Villosi|elevation_footnotes=|elevation_m=363|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33029|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.villasantina.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Invillino&VillaSantina1.jpg}}Ang '''Villa Santina''' ({{Langx|fur|Vile}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Villa Santina ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Lauco]], [[Raveo]], [[Tolmezzo]], at [[Verzegnis]]. == Kasaysayan == Binago ang pangalan ng Villa Santina noong 1867. Ang dating pangalan ay Villa di Invillino, dahil ito ay isang nayon noon ng lumang munisipalidad ng Invillino; ang kasalukuyang pangalan ay nagmula sa Col Santino (402 m), kung saan nakatayo ang bayan. == Lipunan == === Wika === Sa Villa Santina, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * [http://www.comune.villasantina.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j3rjqth124sm593jrmd11osivqy3poc 2231973 2231972 2026-10-06T03:46:37Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231973 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Villa Santina|official_name=Comune di Villa Santina|native_name={{native name|fur|Vile}}|image=Invillino&VillaSantina1.jpg|caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|25|N|12|55|E|type:city(2,230)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Invillino|mayor_party=|mayor=Domenico Giatti|area_footnotes=|area_total_km2=12.99|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=2207|population_as_of=Disyembre 31, 2016|pop_density_footnotes=|population_demonym=Villots o Villosi|elevation_footnotes=|elevation_m=363|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33029|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.villasantina.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Invillino&VillaSantina1.jpg}}Ang '''Villa Santina''' ({{Langx|fur|Vile}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Villa Santina ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Enemonzo]], [[Lauco]], [[Raveo]], [[Tolmezzo]], at [[Verzegnis]]. == Kasaysayan == Binago ang pangalan ng Villa Santina noong 1867. Ang dating pangalan ay Villa di Invillino, dahil ito ay isang [[Frazione|''frazione'']] noon ng lumang munisipalidad ng Invillino; ang kasalukuyang pangalan ay nagmula sa Col Santino (402 m), kung saan nakatayo ang bayan. == Lipunan == === Wika === Sa Villa Santina, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * [http://www.comune.villasantina.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9n11llgoft7de2766sutsgedmqxr1bo 0 340432 2231960 2026-10-06T03:31:27Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375471665|Venzone]]" 2231960 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Venzone|official_name=Comune di Venzone|native_name={{native name|fur|Vençon}}|image=Venzone-Cinta.jpg|image_size=|alt=|caption=Town wall|image_shield=VenzoneStemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|20|N|13|8|E|type:city(2,326)_region:IT|display=it}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Pioverno, Portis, Carnia|mayor_party=|mayor=Mauro Valent|area_footnotes=|area_total_km2=54.6|population_footnotes=<ref name="istat">{{cite web|url=https://demo.istat.it/app/?i=D7B&a=2026&l=en|title=Monthly demographic balance for the year 2026 (provisional data)|editor=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]|access-date=2026-05-04}}</ref>|population_total=1944|population_as_of=Enero 31, 2026|pop_density_footnotes=|population_demonym=Venzonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=230|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.venzone.ud.it/en}}|footnotes=|image_skyline=Venzone-Cinta.jpg|image_caption=Pader ng bayan}}Ang '''Venzone''' ({{IPA|it|venˈtsoːne|lang}} {{Langx|fur|Vençon}}; {{Langx|sl|Pušja vas}}; {{Langx|de|Peuscheldorf}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Isa ito sa mga {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang pinakamagandang mga nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Venzone |url=https://borghipiubelliditalia.it/en/borgo/venzone/ |access-date=2026-05-04 |website=borghipiubelliditalia.it |language=it}}</ref> == Heograpiya == [[File:Venzonearialzoom.JPG|left|thumb| Tanawin mula sa Prealpes Carnicos]] Ito ay matatagpuan sa makasaysayang rehiyon ng [[Friul]], mga {{Convert|90|km|mi|abbr=in}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at humigit-kumulang {{Convert|30|km|mi|abbr=in}} hilaga ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ay matatagpuan sa lambak ng Ilog [[Tagliamento]], na naghihiwalay sa Julian Alps sa silangan mula sa [[Prealpes Carnicos]] sa kanluran. Sa hilagang-kanluran, ang ilog ay patungo sa rehiyon ng [[Carnia]]. Bukod sa [[Wikang Italyano|Italyano]], sinasalita rin ang [[Wikang Friulano|Friulano]]. == Kasaysayan == Isang hintuan sa sinaunang ruta ng kalakalan na nagmumula sa baybaying [[Dagat Adriatico|Adriatico]] patungo sa [[Silangang Alpes]] ang umiral na noong panahon ng mga [[Mga Selta|Selta]] noong mga 500 BK. Noong panahong [[Imperyong Romano|Romano]], isang [[Kalsadang Romano|kalsada]] (''Via Iulia Augusta'') ang patungo mula sa lungsod ng [[Aquilea]] patungong [[Zuglio]] at pataas sa [[Pasong Plöcken]]. Matapos masakop ni [[Carlomagno]] ang [[Kaharian ng mga Lombardo]] noong 774, isang unang pinatibay na pamayanan ang itinatag sa ilalim ng pamamahalang [[Imperyong Carolingia|Carolingia]]. [[File:Venzone.jpg|left|thumb| Katedral]] Ang Venzone mismo ay unang nabanggit sa isang kasulatan noong 923 bilang ''Clausas de Albiciones'', na kalaunan ay bilang ''Avenzone'', at tinawag na Venzone sa isang dokumento noong 1001 na inilabas ni Emperador [[Oton III, Banal na Emperador Romano|Oton III]]. Noong 1077, ito ay naging bahagi ng bagong tatag na [[Patria del Friuli]] at ang mga namumunong [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|Patriyarka ng Aquilea]] ang nagkontrol sa mahalagang ruta ng kalakalan patungo sa Alpes. == Tingnan din == * [[Mga momya ng Venzone]] * [[Lindol sa Friul noong 1976]] == Galeriya == <gallery> File:Venzone-Duomo1.JPG|alt=The facade of the cathedral| Ang patsada ng katedral File:Venzone-DuomoInterno.jpg|alt=The interior of the cathedral| Ang loob ng katedral File:Venzone-DuomoCampanile.jpg|alt=The bell tower| Ang tore ng kampanaryo File:Venzone-Cripta.jpg|alt=The Baptistery (formerly the Chapel of St. Michael) with the crypt of the mummies| Ang Baptisteryo (dating Kapilya ni San Miguel) kasama ang silid-libingan ng mga momiya File:Venzone-Municipio.jpg|alt=City Hall| Bulwagan ng Lungsod File:Venzone-scorcio.jpg|alt=A glimpse of the historic district| Isang sulyap sa makasaysayang distrito File:Venzone,_Udine_(Italy).JPG|alt=Town Hall Square| Liwasan ng Muinisipyo File:Venzone.jpg|alt=Cathedral and medieval walls| Katedral at mga medyebal na pader File:Venzone_Duomo_interno.jpg|alt=The interior of the cathedral| Ang loob ng katedral File:MummieVenzone.jpg|alt=The Mummies of Venzone| Ang mga Momya ng Venzone </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Venzone}} * [http://www.venzoneturismo.it/en/ Venzone tourism] * [https://www.turismofvg.it/en/venzone?LangSetCMS=en Venzone] Venzone history * [https://www.comune.venzone.ud.it/en/vivere/borgo-medievale-di-venzone Page with medieval art in Venzone] {{In lang|it}} * {{OSM relation|179252}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jmnwdtd42f8gis10ju9xe2o2doc37dn 2231962 2231960 2026-10-06T03:32:35Z Ryomaandres 8044 2231962 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Venzone|official_name=Comune di Venzone|native_name={{native name|fur|Vençon}}|image=Venzone-Cinta.jpg|image_size=|alt=|caption=Town wall|image_shield=VenzoneStemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|20|N|13|8|E|type:city(2,326)_region:IT|display=it}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Pioverno, Portis, Carnia|mayor_party=|mayor=Mauro Valent|area_footnotes=|area_total_km2=54.6|population_footnotes=<ref name="istat">{{cite web|url=https://demo.istat.it/app/?i=D7B&a=2026&l=en|title=Monthly demographic balance for the year 2026 (provisional data)|editor=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]|access-date=2026-05-04}}</ref>|population_total=1944|population_as_of=Enero 31, 2026|pop_density_footnotes=|population_demonym=Venzonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=230|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.venzone.ud.it/en}}|footnotes=|image_skyline=Venzone-Cinta.jpg|image_caption=Pader ng bayan}}Ang '''Venzone''' ({{IPA|it|venˈtsoːne|lang}} {{Langx|fur|Vençon}}; {{Langx|sl|Pušja vas}}; {{Langx|de|Peuscheldorf}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Isa ito sa mga {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang pinakamagandang mga nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Venzone |url=https://borghipiubelliditalia.it/en/borgo/venzone/ |access-date=2026-05-04 |website=borghipiubelliditalia.it |language=it}}</ref> == Heograpiya == [[File:Venzonearialzoom.JPG|left|thumb| Tanawin mula sa Prealpes Carnicos]] Ito ay matatagpuan sa makasaysayang rehiyon ng [[Friul]], mga {{Convert|90|km|mi|abbr=in}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at humigit-kumulang {{Convert|30|km|mi|abbr=in}} hilaga ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ay matatagpuan sa lambak ng Ilog [[Tagliamento]], na naghihiwalay sa Julian Alps sa silangan mula sa [[Prealpes Carnicos]] sa kanluran. Sa hilagang-kanluran, ang ilog ay patungo sa rehiyon ng [[Carnia]]. Bukod sa [[Wikang Italyano|Italyano]], sinasalita rin ang [[Wikang Friulano|Friulano]]. == Kasaysayan == Isang hintuan sa sinaunang ruta ng kalakalan na nagmumula sa baybaying [[Dagat Adriatico|Adriatico]] patungo sa [[Silangang Alpes]] ang umiral na noong panahon ng mga [[Mga Selta|Selta]] noong mga 500 BK. Noong panahong [[Imperyong Romano|Romano]], isang [[Kalsadang Romano|kalsada]] (''Via Iulia Augusta'') ang patungo mula sa lungsod ng [[Aquilea]] patungong [[Zuglio]] at pataas sa [[Pasong Plöcken]]. Matapos masakop ni [[Carlomagno]] ang [[Kaharian ng mga Lombardo]] noong 774, isang unang pinatibay na pamayanan ang itinatag sa ilalim ng pamamahalang [[Imperyong Carolingia|Carolingia]]. [[File:Venzone.jpg|left|thumb| Katedral]] Ang Venzone mismo ay unang nabanggit sa isang kasulatan noong 923 bilang ''Clausas de Albiciones'', na kalaunan ay bilang ''Avenzone'', at tinawag na Venzone sa isang dokumento noong 1001 na inilabas ni Emperador [[Oton III, Banal na Emperador Romano|Oton III]]. Noong 1077, ito ay naging bahagi ng bagong tatag na [[Patria del Friuli]] at ang mga namumunong [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|Patriyarka ng Aquilea]] ang nagkontrol sa mahalagang ruta ng kalakalan patungo sa Alpes. == Tingnan din == * [[Mga momya ng Venzone]] * [[Lindol sa Friul noong 1976]] == Galeriya == <gallery> File:Venzone-Duomo1.JPG|alt=The facade of the cathedral| Ang patsada ng katedral File:Venzone-DuomoInterno.jpg|alt=The interior of the cathedral| Ang loob ng katedral File:Venzone-DuomoCampanile.jpg|alt=The bell tower| Ang tore ng kampanaryo File:Venzone-Cripta.jpg|alt=The Baptistery (formerly the Chapel of St. Michael) with the crypt of the mummies| Ang Baptisteryo (dating Kapilya ni San Miguel) kasama ang silid-libingan ng mga momiya File:Venzone-Municipio.jpg|alt=City Hall| Bulwagan ng Lungsod File:Venzone-scorcio.jpg|alt=A glimpse of the historic district| Isang sulyap sa makasaysayang distrito File:Venzone,_Udine_(Italy).JPG|alt=Town Hall Square| Liwasan ng Muinisipyo File:Venzone.jpg|alt=Cathedral and medieval walls| Katedral at mga medyebal na pader File:Venzone_Duomo_interno.jpg|alt=The interior of the cathedral| Ang loob ng katedral File:MummieVenzone.jpg|alt=The Mummies of Venzone| Ang mga Momya ng Venzone </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Venzone}} * [http://www.venzoneturismo.it/en/ Venzone tourism] * [https://www.turismofvg.it/en/venzone?LangSetCMS=en Venzone] Venzone history * [https://www.comune.venzone.ud.it/en/vivere/borgo-medievale-di-venzone Page with medieval art in Venzone] {{In lang|it}} * {{OSM relation|179252}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] aiiyi4x28h7vga57gszo3f4cb0e9eyo 0 340433 2231961 2026-10-06T03:32:19Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375472003|Verzegnis]]" 2231961 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Verzegnis|official_name=Comune di Verzegnis|native_name={{native name|fur|Verzegnas}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|12|59|E|type:city(913)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Andrea Paschini|area_footnotes=|area_total_km2=38.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Verzegnesi|elevation_footnotes=|elevation_m=407|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=http://www.comune.verzegnis.ud.it/|footnotes=|image_skyline=Villa di Verzegnis.jpg|image_caption=Verzegnis at ang nakapalibot na kabundukan}}Ang '''Verzegnis''' ([[Carnia]]: {{Langx|fur|Verzegnas}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang bayan ng Verzegnis ay nagho-host ng taunang Hillclimb Rally, isang kaganapang may pahintulot ng [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] na dinarayo ng mga manonood at motorista mula sa buong mundo. Ang Verzegnis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavazzo Carnico]], [[Enemonzo]], [[Preone]], [[Tolmezzo]], [[Tramonti di Sotto]], [[Villa Santina]], at [[Vito d'Asio]]. [[File:Verzegnis_(UD)_-_frazione_Chiaulis_-_palazzo_comunale_-_2008-04-05.jpg|none|thumb| Ang munisipyo]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h6tzv87tdfardkm8rp4ylg6cd1isr2d 2231974 2231961 2026-10-06T03:48:58Z Ryomaandres 8044 2231974 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Verzegnis|official_name=Comune di Verzegnis|native_name={{native name|fur|Verzegnas}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|12|59|E|type:city(913)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Andrea Paschini|area_footnotes=|area_total_km2=38.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Verzegnesi|elevation_footnotes=|elevation_m=407|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=http://www.comune.verzegnis.ud.it/|footnotes=|image_skyline=Villa di Verzegnis.jpg|image_caption=Verzegnis at ang nakapalibot na kabundukan}}Ang '''Verzegnis''' ([[Carnia]]: {{Langx|fur|Verzegnas}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang bayan ng Verzegnis ay nagho-host ng taunang Hillclimb Rally, isang kaganapang may pahintulot ng [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] na dinarayo ng mga manonood at motorista mula sa buong mundo. Ang Verzegnis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavazzo Carnico]], [[Enemonzo]], [[Preone]], [[Tolmezzo]], [[Tramonti di Sotto]], [[Villa Santina]], at [[Vito d'Asio]]. == Kasaysayan == [[File:Verzegnis_(UD)_-_frazione_Chiaulis_-_palazzo_comunale_-_2008-04-05.jpg|thumb| Ang munisipyo|left]] === Ang mga sinapian sa Verzegnis === Kilala ang Verzegnis sa mga pangyayaring nangyri noong taglamig ng 1878. Isang lokal na batang babae, si Margherita Vidusson, ang nagsiwalat na siya ay sinapian ng diyablo, na nagdulot ng isang epidemya na unti-unting kinasasangkutan ng 24 pang batang babae at isang pulis: ang mga demonyo ay sumigaw, sumusumpa sa hindi kilalang mga wika at pinagkalooban ng pambihirang lakas. Natapos ang lahat sa pamamagitan ng interbensiyon ng doktor ng Udine na si Giuseppe Chiappolino. Ang nobela ni Pietro Spirito na ''Le demoniate di Verzegnis'' ay pumapatungkol sa mga pangyayaring ito at sila ay kinuha sa isang dramang teatro, ''Indemoniate'', na isinulat nina Giuliana Musso at Carlo Tolazzi. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c6togohoktez7g6k4qraanpcragi05p 2231975 2231974 2026-10-06T03:50:57Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231975 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Verzegnis|official_name=Comune di Verzegnis|native_name={{native name|fur|Verzegnas}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|23|N|12|59|E|type:city(913)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Andrea Paschini|area_footnotes=|area_total_km2=38.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Verzegnesi|elevation_footnotes=|elevation_m=407|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website=http://www.comune.verzegnis.ud.it/|footnotes=|image_skyline=Villa di Verzegnis.jpg|image_caption=Verzegnis at ang nakapalibot na kabundukan}}Ang '''Verzegnis''' ([[Carnia]]: {{Langx|fur|Verzegnas}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], awtonomong rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang bayan ng Verzegnis ay nagho-host ng taunang Hillclimb Rally, isang kaganapang may pahintulot ng [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] na dinarayo ng mga manonood at motorista mula sa buong mundo. Ang Verzegnis ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavazzo Carnico]], [[Enemonzo]], [[Preone]], [[Tolmezzo]], [[Tramonti di Sotto]], [[Villa Santina]], at [[Vito d'Asio]]. == Pinagmulan ng panglan == Hindi tiyak ang [[etimolohiya]] ng Verzegnis, ngunit natural lamang na mapansin na maaaring ito ay walang iba kundi ang [[Polirematiko|polirematikong]] verza e(?) gnaus (literal na "repolyo at(?) singkamas" sa Carnian), kaya ang pinagmulan nito ay maaaring masubaybayan, halimbawa, sa mga produkto ng isang pananim na maaaring laganap sa lugar na iyon noong nakaraan. Ang iba pang posibleng mga hinango ay tumutukoy sa kulay luntian, dahil sa malaking dami ng mga halaman na naroroon sa munisipalidad, o sa pangalang Virginia/Verginna. == Kasaysayan == [[File:Verzegnis_(UD)_-_frazione_Chiaulis_-_palazzo_comunale_-_2008-04-05.jpg|thumb| Ang munisipyo|left]] === Ang mga sinapian sa Verzegnis === Kilala ang Verzegnis sa mga pangyayaring nangyri noong taglamig ng 1878. Isang lokal na batang babae, si Margherita Vidusson, ang nagsiwalat na siya ay sinapian ng diyablo, na nagdulot ng isang epidemya na unti-unting kinasasangkutan ng 24 pang batang babae at isang pulis: ang mga demonyo ay sumigaw, sumusumpa sa hindi kilalang mga wika at pinagkalooban ng pambihirang lakas. Natapos ang lahat sa pamamagitan ng interbensiyon ng doktor ng Udine na si Giuseppe Chiappolino. Ang nobela ni Pietro Spirito na ''Le demoniate di Verzegnis'' ay pumapatungkol sa mga pangyayaring ito at sila ay kinuha sa isang dramang teatro, ''Indemoniate'', na isinulat nina Giuliana Musso at Carlo Tolazzi. == Lipunan == === Wika === Sa Verzegnis, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang [[wikang Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Blg. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|proteksiyong teritoryal ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulian na sinasalita sa Treppo Grande ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Gitnang-Silangang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ml62lko572qwvy7hqoc9kghdz1165v3 0 340434 2231967 2026-10-06T03:44:22Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friuli Venezia Giulia]] sa [[Visco, Friuli-Venezia Giulia]] 2231967 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Visco, Friuli-Venezia Giulia]] or94x2ijv78ohjgv8o20ytuhpdymjr0 0 340435 2231969 2026-10-06T03:44:54Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Visco, Friul Venecia Giulia]] 2231969 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Visco, Friul Venecia Giulia]] 4wen0czly5rz2z0fe38os3sl1sgy9t2 0 340436 2231971 2026-10-06T03:45:08Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friul Venecia Giulia]] sa [[Visco, Friul-Venecia Giulia]] 2231971 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Visco, Friul-Venecia Giulia]] 2ggg6nmpyezlcadbkw1wd9mppprbg6b 0 340437 2231979 2026-10-06T04:03:57Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Visco, Friul-Venecia Giulia]] sa [[Visco, Friul-Venecia Julia]] 2231979 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Visco, Friul-Venecia Julia]] hsuytsctgiq2cgmofjcuk1p5qamgrmm 0 340438 2231988 2026-10-06T04:46:13Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Lalawigan ng Gallura Hilagang-Silangang Cerdeña]] sa [[Lalawigan ng Gallura Hilagang-silangang Cerdeña]] 2231988 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Lalawigan ng Gallura Hilagang-silangang Cerdeña]] fhbnhxpw3fbywqtwxzqm3q429jgwmwu 0 340439 2231991 2026-10-06T05:01:04Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374795908|Arba, Friuli-Venezia Giulia]]" 2231991 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Arba|official_name=Comune di Arba|native_name={{native name|fur|Darba}}|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Arba-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|12|47|E|type:city(1,261)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Colle|mayor_party=|mayor=Antonio Ferrarin|area_footnotes=|area_total_km2=15.31|population_footnotes=|population_demonym=Arbesi|elevation_footnotes=|elevation_m=210|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website={{official website|http://www.comunearba.it/}}|footnotes=}}Ang '''Arba''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Darbe}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Darba}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Arba ay my hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavasso Nuovo]], [[Fanna]], [[Maniago]], [[Sequals]], [[Spilimbergo]], at [[Vivaro]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comunearba.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] gvn25oefx996v5b9h8yhj50vip8i2w2 2231998 2231991 2026-10-06T05:16:11Z Ryomaandres 8044 2231998 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Arba|official_name=Comune di Arba|native_name={{native name|fur|Darba}}|image_skyline=Chiesa_di_San_Michele_Arcangelo_(Arba)_01.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahang parokyal|image_shield=Arba-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|12|47|E|type:city(1,261)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Colle|mayor_party=|mayor=Antonio Ferrarin|area_footnotes=|area_total_km2=15.31|population_footnotes=|population_demonym=Arbesi|elevation_footnotes=|elevation_m=210|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website={{official website|http://www.comunearba.it/}}|footnotes=}}Ang '''Arba''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Darbe}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Darba}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Arba ay my hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavasso Nuovo]], [[Fanna]], [[Maniago]], [[Sequals]], [[Spilimbergo]], at [[Vivaro]]. == Kasaysayan == Noong 1379, ang mga naninirahan sa Arba at Tesis ay nakipagkasundo sa isang hangganan sa ''Villa de Arba, ante Porta Curtine''. Ito ang unang pagbanggit ng isang estrukturang pandepensa na dating nakatayo sa gitna ng nayon, na nakapaloob sa iba't ibang mga gusali, kabilang ang lumang simbahan ng parokya. Naibalik noong 1571 dahil sa pangamba sa pagsalakay ng mga Turko, ito ay nanatili hanggang sa unang kalahati ng ika-19 na siglo nang, kasunod ng isang sismikong pangyayari (malamang na ang lindol noong Oktubre 25, 1812), ang nayon ay sumailalim sa isang serye ng mga demolisyon at muling pagtatayo.<ref name="cortina">{{cita libro |url=https://docente.unife.it/moreno.baccichet/bibliografia-scaricabile/2012-comunita-di-villaggio-e-insediamento-la-cortina-di-arba.pdf |pp=493-529 |capitolo=Comunità di villaggio e insediamento: la cortina di Arba |autore=Moreno Baccichet |titolo=Atti dell'Accademia San Marco di Pordenone |accesso=4 dicembre 2023 |anno=2011-12 |numero=13-14}}</ref> Ang kasaysayan ng ''[[frazione]]'' ng [[Colle (Arba)|Colle]] ay naiiba: dating bahagi ng patriyarkal na peyudo ng [[Fanna]], na pinangangasiwaan ng pamilyang [[Polcenigo (pamilya)|Polcenigo]], ito ay isinama sa munisipalidad ng Arba noong 1959 lamang, na nahiwalay mula sa Cavasso Nuovo.<ref name="cortina2">{{cita libro |url=https://docente.unife.it/moreno.baccichet/bibliografia-scaricabile/2012-comunita-di-villaggio-e-insediamento-la-cortina-di-arba.pdf |pp=493-529 |capitolo=Comunità di villaggio e insediamento: la cortina di Arba |autore=Moreno Baccichet |titolo=Atti dell'Accademia San Marco di Pordenone |accesso=4 dicembre 2023 |anno=2011-12 |numero=13-14}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Hunyo 15, 1972.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?992|titolo=Arba|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato|accesso=16 dicembre 2023}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comunearba.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] or4fnte1rxdssi1zkh9ed1mywxr5zo5 2231999 2231998 2026-10-06T05:16:36Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Arba, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Arba, Friul-Venecia Julia]] 2231998 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Arba|official_name=Comune di Arba|native_name={{native name|fur|Darba}}|image_skyline=Chiesa_di_San_Michele_Arcangelo_(Arba)_01.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahang parokyal|image_shield=Arba-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|9|N|12|47|E|type:city(1,261)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Colle|mayor_party=|mayor=Antonio Ferrarin|area_footnotes=|area_total_km2=15.31|population_footnotes=|population_demonym=Arbesi|elevation_footnotes=|elevation_m=210|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website={{official website|http://www.comunearba.it/}}|footnotes=}}Ang '''Arba''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Darbe}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Darba}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Arba ay my hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavasso Nuovo]], [[Fanna]], [[Maniago]], [[Sequals]], [[Spilimbergo]], at [[Vivaro]]. == Kasaysayan == Noong 1379, ang mga naninirahan sa Arba at Tesis ay nakipagkasundo sa isang hangganan sa ''Villa de Arba, ante Porta Curtine''. Ito ang unang pagbanggit ng isang estrukturang pandepensa na dating nakatayo sa gitna ng nayon, na nakapaloob sa iba't ibang mga gusali, kabilang ang lumang simbahan ng parokya. Naibalik noong 1571 dahil sa pangamba sa pagsalakay ng mga Turko, ito ay nanatili hanggang sa unang kalahati ng ika-19 na siglo nang, kasunod ng isang sismikong pangyayari (malamang na ang lindol noong Oktubre 25, 1812), ang nayon ay sumailalim sa isang serye ng mga demolisyon at muling pagtatayo.<ref name="cortina">{{cita libro |url=https://docente.unife.it/moreno.baccichet/bibliografia-scaricabile/2012-comunita-di-villaggio-e-insediamento-la-cortina-di-arba.pdf |pp=493-529 |capitolo=Comunità di villaggio e insediamento: la cortina di Arba |autore=Moreno Baccichet |titolo=Atti dell'Accademia San Marco di Pordenone |accesso=4 dicembre 2023 |anno=2011-12 |numero=13-14}}</ref> Ang kasaysayan ng ''[[frazione]]'' ng [[Colle (Arba)|Colle]] ay naiiba: dating bahagi ng patriyarkal na peyudo ng [[Fanna]], na pinangangasiwaan ng pamilyang [[Polcenigo (pamilya)|Polcenigo]], ito ay isinama sa munisipalidad ng Arba noong 1959 lamang, na nahiwalay mula sa Cavasso Nuovo.<ref name="cortina2">{{cita libro |url=https://docente.unife.it/moreno.baccichet/bibliografia-scaricabile/2012-comunita-di-villaggio-e-insediamento-la-cortina-di-arba.pdf |pp=493-529 |capitolo=Comunità di villaggio e insediamento: la cortina di Arba |autore=Moreno Baccichet |titolo=Atti dell'Accademia San Marco di Pordenone |accesso=4 dicembre 2023 |anno=2011-12 |numero=13-14}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Hunyo 15, 1972.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?992|titolo=Arba|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato|accesso=16 dicembre 2023}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comunearba.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] or4fnte1rxdssi1zkh9ed1mywxr5zo5 0 340440 2231992 2026-10-06T05:03:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374953789|Aviano]]" 2231992 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Aviano|official_name=Comune di Aviano|native_name={{native name|cim|Pleif}}|image_size=200px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|04|N|12|35|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Castello di Aviano, Giais, Cortina di Giais, Selva di Giais, Costa, Glera, Marsure, Ornedo, [[Piancavallo]], Piante, San Martino di Campagna, Somprado|mayor_party=|mayor=Paolo Tassan-Zanin (inihalal noong 2022)|area_footnotes=|area_total_km2=113.35|population_footnotes=|population_demonym=Avianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=159|istat=093004|saint=San Zeno|day=|postal_code=33081|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.aviano.pn.it}}|footnotes=|image_caption=Palazzo Menegozzi sa Piazza Duomo|image_skyline=Villa Menegozzi, Brazzoduro, Carraro (Aviano) 01.jpg}}Ang '''Aviano''' ({{Langx|fur|Davian}}; {{Langx|cim|Pleif}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ito ay nasa paanan ng [[Dolomitas]]. Ang Aviano ay tahanan ng CRO (''Centro di Riferimento Oncologico''), isa sa mga pangunahing ospital ng kanser sa Italya at mga sentro ng pananaliksik [https://www.cro.sanita.fvg.it/] . Ang [[Piancavallo]] ski resort ay bahagi ng munisipalidad. == Kasaysayan == Ipinapakita ng mga natuklasan mula kay Aviano na ang lugar ay tinatahanan na simula pa noong Panahong Tanso. Ito ay naging isang lugar na pang-agrikultura na nakasalalay sa munisipalidad ng [[Concordia Sagittaria]]. Ang pangalan mismo, Aviano, ay nagmula sa isang pangalang prediale, ibig sabihin, tumutukoy sa lupang pagmamay-ari ng isang may-ari ng lupa na nagngangalang Avilius o Avidius. == Heograpiya == Bagama't ang nayon ay matatagpuan sa paanan ng [[Dolomitas]], ang munisipalidad ay umaabot sa taas na {{Convert|2251|m|abbr=off}} mula sa antas ng dagat (tugatog ng Cimon del Cavallo). == Ugnayang pandaigdig == Si Aviano ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|GRE}}[[Larisa|Larissa]], Gresya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20190704192006/http://www.comune.aviano.pn.it/ Opisyal na website] * [https://www.aviano.af.mil Ika-31 na Pakpak ng Manlalaban ng Aviano] * [http://www.avianosaints.com Aviano American High School Alumni] * [https://avianodolcevita.blogspot.com/ Aviano Blog] (Blog tungkol sa mga tindahan, restawran, at mga kaganapan na nakapalibot sa Aviano AB) {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bjo22nf1ehl0wdntlgxj76s4l4ox60q 0 340441 2231993 2026-10-06T05:06:15Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374804214|Brugnera]]" 2231993 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Brugnera|official_name=Comune di Brugnera|native_name={{native name|fur|Brugnere}}|imagesize=|image_shield=Brugnera-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|12|32|E|type:city(8,503)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Maron, Tamai, San Cassiano di Livenza|mayor_party=|mayor=Renzo Dolfi|area_footnotes=|area_total_km2=29.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Brugneresi|elevation_footnotes=|elevation_m=16|saint=|day=|postal_code=33070|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.brugnera.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Brugnera''' ({{Langx|fur|Brugnere}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Pordenone]], na may humigit-kumulang 9,000 naninirahan. Ang munisipalidad ng Brugnera ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' ng (mga sitio) ng Maron, Tamai, at San Cassiano di Livenza. Ang Brugnera ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fontanafredda]], [[Gaiarine]], [[Porcia, Friuli-Venezia Giulia|Porcia]], [[Portobuffolé]], [[Prata di Pordenone]], at [[Sacile]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.brugnera.pn.it/}} {{In lang|it}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] su7vkv78s82pp50akev6n1b2sbjzi4c 2232009 2231993 2026-10-06T05:43:11Z Ryomaandres 8044 2232009 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Brugnera|official_name=Comune di Brugnera|native_name={{native name|fur|Brugnere}}|imagesize=|image_shield=Brugnera-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|12|32|E|type:city(8,503)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Maron, Tamai, San Cassiano di Livenza|mayor_party=|mayor=Renzo Dolfi|area_footnotes=|area_total_km2=29.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Brugneresi|elevation_footnotes=|elevation_m=16|saint=|day=|postal_code=33070|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.brugnera.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Vista di Brugnera dal ponte sul Livenza.jpg|image_caption=Brugnera na tinatanaw mula sa tulay sa ibabaw ng Ilog Livenza}}Ang '''Brugnera''' ({{Langx|fur|Brugnere}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Pordenone]], na may humigit-kumulang 9,000 naninirahan. Ang munisipalidad ng Brugnera ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' ng (mga sitio) ng Maron, Tamai, at San Cassiano di Livenza. Ang Brugnera ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fontanafredda]], [[Gaiarine]], [[Porcia, Friuli-Venezia Giulia|Porcia]], [[Portobuffolé]], [[Prata di Pordenone]], at [[Sacile]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ay ganap na [[Kapatagan|patag]] at may napakababang pangkalahatang pagkakaiba sa elebasyon na humigit-kumulang 10 metro: ang pinakamataas na elebasyon ay nasa nayon ng Tamai, sa 28 metro mula sa antas ng dagat, habang ang pinakamababa ay nasa San Cassiano, sa 12 metro mula sa antas ng dagat. Ang kompormasyong ito ay tipikal sa [[kapatagang alubyal]] na nabuo sa loob ng maraming siglo ng mga pangunahing ilog ng rehiyon. Mula sa isang perspektibong idrograpiko, ang munisipalidad ay tinatawid ng Ilog [[Livenza]]. Sa kahabaan nito, nabubuo ang mga kapaligiran ng ilog na may malaking likas na interes, na may mga luntiang espasyo, mga kagubatan sa riberenyo, at mga tirahan na paborable sa maraming uri ng [[flora]] at [[fauna]]. Ang pagkakaroon ng tubig ay nakaimpluwensiya rin sa kasaysayan sa pag-unlad ng ekonomiya at paninirahan ng lugar. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.brugnera.pn.it/}} {{In lang|it}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0h2wccpidn80u65s2e5t71ennb5ci7q 0 340442 2231994 2026-10-06T05:07:27Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375109823|Cavasso Nuovo]]" 2231994 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cavasso Nuovo|official_name=Comune di Cavasso Nuovo|native_name={{native name|fur|Cjavàs}}|image_size=|image_shield=Cavasso_Nuovo-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|12|46|E|type:city(1,513)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Emanuele Zanon|area_footnotes=|area_total_km2=10.5|population_footnotes=|population_demonym=Cavassini|elevation_footnotes=|elevation_m=285|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website=|footnotes=}}Ang '''Cavasso Nuovo''' ({{Langx|fur|Cjavàs}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Cavasso Nuovo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arba, Friul-Venecia Julia|Arba]], [[Fanna]], [[Frisanco]], [[Meduno]], at [[Sequals]]. == Mga mamamayan == * [[Louis Francescon]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dretqi44q5urlu6x2g49gs9i79qj99w 2232010 2231994 2026-10-06T05:45:02Z Ryomaandres 8044 2232010 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cavasso Nuovo|official_name=Comune di Cavasso Nuovo|native_name={{native name|fur|Cjavàs}}|image_size=|image_shield=Cavasso_Nuovo-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|12|46|E|type:city(1,513)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Emanuele Zanon|area_footnotes=|area_total_km2=10.5|population_footnotes=|population_demonym=Cavassini|elevation_footnotes=|elevation_m=285|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Palazat - Cavasso Nuovo.JPG}}Ang '''Cavasso Nuovo''' ({{Langx|fur|Cjavàs}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Cavasso Nuovo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arba, Friul-Venecia Julia|Arba]], [[Fanna]], [[Frisanco]], [[Meduno]], at [[Sequals]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng munisipyo ay umaabot ng humigit-kumulang 10.5 km² at may taas sa pagitan ng 209 at 530 m sa ibabaw ng dagat. Ang tanawin ay nailalarawan sa pamamagitan ng mga luntiang burol, parang at kakahuyan na umuunlad sa kahabaan ng mga unang paanan ng Prealpes. Kabilang sa mga pinaka makabuluhang relyebe sa nakapalibot na lugar ay ang Bundok Ciaurlec at Bundok Valinis, na nangingibabaw sa panorama ng mga paanan. Ang partikular na kompormasyong heolohiko ng mga burol ng Cavasso Nuovo at kalapit na Fanna ay kumakatawan sa isa sa mga huling fold ng sistema ng Prealpes Carnicos. == Simbolo == Ang eskudo de armas ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng hari noongNobyembre 15, 1925.<ref name="ACS">{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1390|titolo=Cavasso Nuovo|accesso=2023-10-26|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Mga mamamayan == * [[Louis Francescon]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rvfvnz92pj5t4nminxvhjy8l63t7lrl 0 340443 2231995 2026-10-06T05:08:58Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374987129|Castelnovo del Friuli]]" 2231995 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castelnovo del Friuli|official_name=Comune di Castelnovo del Friuli|native_name={{native name|fur|Cjastelnouf}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|12|54|E|type:city(928)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Juri Del Toso|area_footnotes=|area_total_km2=22.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Castellani|elevation_footnotes=|elevation_m=234|saint=|day=|postal_code=33091|area_code=0427|website=|footnotes=}}Ang '''Castelnovo del Friuli''' ({{Langx|fur|Cjastelgnûf}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]] : {{Lang|fur|Cjastelnouf}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Castelnovo del Friuli ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Clauzetto]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Tramonti di Sotto]], [[Travesio]], at [[Vito d'Asio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 347hzfsmut8m12kwb41hjoy5k0yzczs 2232012 2231995 2026-10-06T05:49:50Z Ryomaandres 8044 2232012 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castelnovo del Friuli|official_name=Comune di Castelnovo del Friuli|native_name={{native name|fur|Cjastelnouf}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|12|N|12|54|E|type:city(928)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Juri Del Toso|area_footnotes=|area_total_km2=22.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Castellani|elevation_footnotes=|elevation_m=234|saint=|day=|postal_code=33091|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Chiesa di San Nicolò Vescovo (Vigna, Castelnovo del Friuli) 04.jpg|image_caption=Ang simbahan ng San Nicolò Vescovo ay makikita mula sa pag-akyat patungo sa kastilyo}}Ang '''Castelnovo del Friuli''' ({{Langx|fur|Cjastelgnûf}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]] : {{Lang|fur|Cjastelnouf}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Castelnovo del Friuli ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Clauzetto]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Tramonti di Sotto]], [[Travesio]], at [[Vito d'Asio]]. == Heograpiyang pisikal == Ang lugar na kadalasang maburol ay mayaman sa mga halaman at tahanan ng magkakaibang mga hayop, kabilang ang mga usa, baboy-ramo, usa, mga lobo, at iba pang kilalang mga hayop sa kagubatan. == Lipunan == === Wika === Sa Castelnovo del Friuli, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang wikang [[Wikang Friulano|Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Num. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|teritoryal na proteksiyon ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulano na sinasalita sa San Vito di Fagagna ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Kanlurang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/lingua-e-cultura/lingua/|titolo=Lingua e cultura}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 281jt5vcjua0b2hgf1uakqnedo0ubv9 0 340444 2231996 2026-10-06T05:09:31Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374983533|Barcis]]" 2231996 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Barcis|official_name=Comune di Barcis|native_name={{native name|fur|Barce}}|image_size=|image_shield=Barcis-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|11|N|12|34|E|type:city(293)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Arcola, Armasio, Cimacosta, Fontane, Guata, Losie, Mighet, Molassa, Pentina, Pezzeda, Ponte Antoi, Portuz, Predaia, Ribe, Roppe, Vallata|mayor_party=|mayor=Claudio Traina|area_footnotes=|area_total_km2=103.41|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Barciani|elevation_footnotes=|elevation_m=409|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0425|website={{official website|http://www.barcis.fvg.it/}}|footnotes=|image_skyline=Lago di Barcis (Barcis Lake) - Dint trail.jpg|image_caption=Lawa ng Barcis na tanaw mula sa daanang langit sa daang Dint}}Ang '''Barcis''' (Kanlurang {{Langx|fur|Barce}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan sa [[Valcellina]] mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. [[File:BarcisCentro.JPG|none|thumb| Ang bayan sa tagsibol]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.barcis.fvg.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5aji6a6hxnfxeicnezbocqe5vt7g1y1 2232013 2231996 2026-10-06T05:51:42Z Ryomaandres 8044 2232013 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Barcis|official_name=Comune di Barcis|native_name={{native name|fur|Barce}}|image_size=|image_shield=Barcis-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|11|N|12|34|E|type:city(293)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Arcola, Armasio, Cimacosta, Fontane, Guata, Losie, Mighet, Molassa, Pentina, Pezzeda, Ponte Antoi, Portuz, Predaia, Ribe, Roppe, Vallata|mayor_party=|mayor=Claudio Traina|area_footnotes=|area_total_km2=103.41|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Barciani|elevation_footnotes=|elevation_m=409|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0425|website={{official website|http://www.barcis.fvg.it/}}|footnotes=|image_skyline=Lago di Barcis (Barcis Lake) - Dint trail.jpg|image_caption=Lawa ng Barcis na tanaw mula sa daanang langit sa daang Dint}}Ang '''Barcis''' (Kanlurang {{Langx|fur|Barce}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan sa [[Valcellina]] mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. == Kasaysayan == [[File:BarcisCentro.JPG|thumb| Ang bayan sa tagsibol|left]]Noong 1257, ipinagkatiwala ng abad ang mga ari-ariang ito sa maharlikang si Varnerio ng Montereale. Bagaman bahagyang katamtaman lamang ang mga ari-arian, ipinapakita nito ang interes ng mga panginoon ng Montereale sa lambak ng Cellina at partikular na sa kalsadang nagdurugtong sa [[Friul]] sa [[Cadore]] at Hilagang Europa. Ang kasunduan ay naganap, hindi dahil sa pagkakataon, sa panahon ng matinding alitan sa politika. Ang mga dokumentong inilabas makalipas ang dalawampung taon ay nagpapakita na ang abbey ng Sesto ay wala nang anumang ari-arian sa lambak, habang ang mga obispo ng Concordia at ang pamilyang Montereale mismo ang nagpanatili sa mga ito.<ref name="baccichet">{{cita libro |url=http://www.barcis.fvg.it/fileadmin/documenti/SanDaniele.pdf |nome=Moreno |cognome=Baccichet |capitolo=Insediamento e devozione: la processione a San Daniele di Barcis |titolo=San Daniele del Monte e i sentieri di Barcis |anno=2010 |editore=Club Alpino Italiano, Regione Friuli Venezia Giulia, Commissione Giulio Carnica Sentieri |città=Spilimbergo}}</ref> Noong Nobyembre 1917, ito ang sentro ng matinding labanan sa pagitan ng mga hukbong Italyano at Aleman, na pangunahing ipinagtatanggol ng Val d'Arroscia Alpine Battalion. Noong 1954, isang prinsa ang itinayo para sa mga layuning idroelektriko, na lumikha ng lawa na, dahil sa kakaibang kulay esmeralda berde, ay nagpapakilala sa maliit na resort na ito para sa mga turista. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.barcis.fvg.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cp5oivj6hh46og90cphtki7hg09wqu0 2232014 2232013 2026-10-06T05:52:10Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2232014 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Barcis|official_name=Comune di Barcis|native_name={{native name|fur|Barce}}|image_size=|image_shield=Barcis-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|11|N|12|34|E|type:city(293)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Arcola, Armasio, Cimacosta, Fontane, Guata, Losie, Mighet, Molassa, Pentina, Pezzeda, Ponte Antoi, Portuz, Predaia, Ribe, Roppe, Vallata|mayor_party=|mayor=Claudio Traina|area_footnotes=|area_total_km2=103.41|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Barciani|elevation_footnotes=|elevation_m=409|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0425|website={{official website|http://www.barcis.fvg.it/}}|footnotes=|image_skyline=Lago di Barcis (Barcis Lake) - Dint trail.jpg|image_caption=Lawa ng Barcis na tanaw mula sa daanang langit sa daang Dint}}Ang '''Barcis''' (Kanlurang {{Langx|fur|Barce}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan sa [[Valcellina]] mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. == Kasaysayan == [[File:BarcisCentro.JPG|thumb| Ang bayan sa tagsibol|left]]Noong 1257, ipinagkatiwala ng abad ang mga ari-ariang ito sa maharlikang si Varnerio ng Montereale. Bagaman bahagyang katamtaman lamang ang mga ari-arian, ipinapakita nito ang interes ng mga panginoon ng Montereale sa lambak ng Cellina at partikular na sa kalsadang nagdurugtong sa [[Friul]] sa [[Cadore]] at Hilagang Europa. Ang kasunduan ay naganap, hindi dahil sa pagkakataon, sa panahon ng matinding alitan sa politika. Ang mga dokumentong inilabas makalipas ang dalawampung taon ay nagpapakita na ang abbey ng Sesto ay wala nang anumang ari-arian sa lambak, habang ang mga obispo ng Concordia at ang pamilyang Montereale mismo ang nagpanatili sa mga ito.<ref name="baccichet">{{cita libro |url=http://www.barcis.fvg.it/fileadmin/documenti/SanDaniele.pdf |nome=Moreno |cognome=Baccichet |capitolo=Insediamento e devozione: la processione a San Daniele di Barcis |titolo=San Daniele del Monte e i sentieri di Barcis |anno=2010 |editore=Club Alpino Italiano, Regione Friuli Venezia Giulia, Commissione Giulio Carnica Sentieri |città=Spilimbergo}}</ref> Noong Nobyembre 1917, ito ang sentro ng matinding labanan sa pagitan ng mga hukbong Italyano at Aleman, na pangunahing ipinagtatanggol ng Val d'Arroscia Alpine Battalion. Noong 1954, isang prinsa ang itinayo para sa mga layuning idroelektriko, na lumikha ng [[Lawa ng Barcis|lawa]] na, dahil sa kakaibang kulay esmeralda berde, ay nagpapakilala sa maliit na resort na ito para sa mga turista. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.barcis.fvg.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qr0at7yshjkt1rmvhqnqgqokoe8xpqv 0 340445 2231997 2026-10-06T05:13:00Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375330718|Casarsa della Delizia]]" 2231997 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Casarsa della Delizia|official_name=Città di Casarsa della Delizia|native_name={{native name|fur|Cjasarsa}}|image_size=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|57|N|12|51|E|type:city(8,235)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Lavinia Clarotto|area_footnotes=|area_total_km2=20.4|population_footnotes=|population_demonym=Casarsesi|elevation_footnotes=|elevation_m=44|saint=|day=|postal_code=33072|area_code=0434|website={{official website|https://www.comune.casarsadelladelizia.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Piazza Libertà, Azzano Decimo.jpg}}Ang '''Casarsa della Delizia''' o simpleng '''Casarsa''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulian]]: {{Lang|fur|Cjasarse}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulian]]: {{Lang|fur|Cjasarsa}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} silangan ng [[Pordenone]]. Ang Casarsa della Delizia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arzene]], [[Fiume Veneto]], [[San Vito al Tagliamento]], [[Valvasone]], at [[Zoppola]] . Dito matatagpuan ang libingan ng lokal na makata at manunulat na si [[Pier Paolo Pasolini]], pati na rin ang Didactikong Sentro na matatagpuan sa bahay ng kaniyang ina. == Mga mamamayan == * [[Elio Ciol]] * [[Bryan Cristante]] * Ang [[Magkakapatid na Jacuzzi|magkapatid na Jacuzzi]] * [[Gioacchino Muccin]] * [[Nico Naldini]] * [[Pier Paolo Pasolini]] * [[Zefferino Tomè]] * [[Ezio Vendrame]] == Transportasyon == Ang [[Estasyon ng tren ng Casarsa]] ay nasa abalang [[Daambakal Venecia–Udine]]. Ang mga serbisyo ng tren ay tumatakbo sa [[Venecia]], [[Treviso]], [[Udine]], [[Trieste]], [[Portogruaro]], [[Padua]], [[Bolonia]], at [[Roma]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * [https://www.comune.casarsadelladelizia.pn.it/ Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] na3xhfqfcvwecc367jam3uf7t4kn7ng 2232016 2231997 2026-10-06T05:58:11Z Ryomaandres 8044 2232016 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Casarsa della Delizia|official_name=Città di Casarsa della Delizia|native_name={{native name|fur|Cjasarsa}}|image_size=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|57|N|12|51|E|type:city(8,235)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Lavinia Clarotto|area_footnotes=|area_total_km2=20.4|population_footnotes=|population_demonym=Casarsesi|elevation_footnotes=|elevation_m=44|saint=|day=|postal_code=33072|area_code=0434|website={{official website|https://www.comune.casarsadelladelizia.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Casarsa.JPG|image_caption=[[Simbahan ng Santa Croce e Beata Vergine del Rosario]]}}Ang '''Casarsa della Delizia''' o simpleng '''Casarsa''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulian]]: {{Lang|fur|Cjasarse}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulian]]: {{Lang|fur|Cjasarsa}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} silangan ng [[Pordenone]]. Ang Casarsa della Delizia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arzene]], [[Fiume Veneto]], [[San Vito al Tagliamento]], [[Valvasone]], at [[Zoppola]] . Dito matatagpuan ang libingan ng lokal na makata at manunulat na si [[Pier Paolo Pasolini]], pati na rin ang Didactikong Sentro na matatagpuan sa bahay ng kaniyang ina. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay naitala mula noong 1182 bilang "Casam arsam", na literal na maaaring isalin bilang "sunog, sinunog na bahay"<ref name="dizionario">{{cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/154/mode/2up |ISBN=88-11-30500-4 |p=155 |nome=Carla |cognome=Marcato |capitolo=Casarsa della Delìzia |titolo=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |anno=1996 |editore=Garzanti |città=Milano}}</ref>. Maaaring ito ay isang alaala ng mga [[Pagsalakay ng mga Unggaro sa Europa|pagsalakay ng mga]] [[Pagsalakay ng mga Unggaro sa Europa|Unggaro]] noong ika-10 siglo,<ref name="dizionario2">{{cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/154/mode/2up |ISBN=88-11-30500-4 |p=155 |nome=Carla |cognome=Marcato |capitolo=Casarsa della Delìzia |titolo=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |anno=1996 |editore=Garzanti |città=Milano}}</ref> ngunit ang pangalawang teorya ay mas gustong bigyan ito ng kahulugan ng "tigas" dahil sa mga katangian ng lupain.<ref>{{cita web|url=http://propordenone.org/la-loggia-on-line/|titolo=La Loggia n. 9 - cap. 3. la nuova toponomastica (La toponomastica di nuova introduzione nel Friuli Occidentale e altrove)|p=2|autore=Pier Carlo Begotti|accesso=10 dicembre 2021}}</ref> == Kasaysayan == Isang hindi maikakailang mahalagang pigura sa kultura sa bayan ang makata na si [[Pier Paolo Pasolini]], na nanirahan sa Casarsa, ang bayan ng kaniyang ina, mula 1942 hanggang Enero 1950. Si Pasolini ay inilibing sa sementeryo ng munisipyo, sa isang libingan na katabi ng libingan ng kaniyang ina. Ang mga labi ng kaniyang ama at nag-iisang kapatid na lalaki ay nakalatag sa di-kalayuan. == Mga mamamayan == * [[Elio Ciol]] * [[Bryan Cristante]] * Ang [[Magkakapatid na Jacuzzi|magkapatid na Jacuzzi]] * [[Gioacchino Muccin]] * [[Nico Naldini]] * [[Pier Paolo Pasolini]] * [[Zefferino Tomè]] * [[Ezio Vendrame]] == Transportasyon == Ang [[Estasyon ng tren ng Casarsa]] ay nasa abalang [[Daambakal Venecia–Udine]]. Ang mga serbisyo ng tren ay tumatakbo sa [[Venecia]], [[Treviso]], [[Udine]], [[Trieste]], [[Portogruaro]], [[Padua]], [[Bolonia]], at [[Roma]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * [https://www.comune.casarsadelladelizia.pn.it/ Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9swo2kyr7cw0hmdfmyticcnqqyptexz 0 340446 2232000 2026-10-06T05:16:37Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Arba, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Arba, Friul-Venecia Julia]] 2232000 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Arba, Friul-Venecia Julia]] dd74y3gxfket5myzxj2t46ltmz66i1t 0 340447 2232001 2026-10-06T05:18:34Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375327962|Caneva]]" 2232001 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caneva|official_name=Comune di Caneva|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|58|N|12|27|E|type:city(6,374)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=42.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33070|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.caneva.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Castello Caneva 02.JPG}}Ang '''Caneva''' ({{IPA|it|ˈkaːneva|lang}} {{Langx|vec|Càneva}} ; {{Langx|fur|Cjànive}}, {{Langx|fur|Cjàneva}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 6,374 at may lawak na {{Convert|42.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Caneva ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cordignano]], [[Fontanafredda]], [[Fregona]], [[Polcenigo]], [[Sacile]], [[Sarmede]], at [[Tambre]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|5151|1881|5213|1901|5821|1911|7148|1921|7763|1931|7219|1936|6416|1951|7172|1961|6830|1971|6423|1981|6443|1991|6218|2001|6323|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}}  {{stack|[[File:Castello Caneva 01.JPG|thumb|Ang {{Interlanguage link multi|Castello di Caneva|it}}]]}} == Kakambal na bayan == Ang Caneva ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Germany}}[[Neumarkt-Sankt Veit]], Alemanya, mula noong 2002 == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Caneva}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 88wv99k2gmyf3gb4dgcnm6xb49k5sid 2232007 2232001 2026-10-06T05:38:14Z Ryomaandres 8044 2232007 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caneva|official_name=Comune di Caneva|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|58|N|12|27|E|type:city(6,374)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=42.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33070|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.caneva.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Castello Caneva 02.JPG}}Ang '''Caneva''' ({{IPA|it|ˈkaːneva|lang}} {{Langx|vec|Càneva}} ; {{Langx|fur|Cjànive}}, {{Langx|fur|Cjàneva}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 6,374 at may lawak na {{Convert|42.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Caneva ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cordignano]], [[Fontanafredda]], [[Fregona]], [[Polcenigo]], [[Sacile]], [[Sarmede]], at [[Tambre]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang unang - hindi direktang - pagsipi sa Caneva ay nasa isang dokumento mula 1249, na nagsasalita tungkol sa «Ecclesiam S. Michaelis infra Sacilum et Canipam». Nagmula ito sa [[Wikang Latin|Latin]] na can(n)ăba "cellar, idineposito".<ref name="dizionario">{{cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/130/mode/2up |ISBN=88-11-30500-4 |p=130 |nome=Carla |cognome=Marcato |capitolo=Càneva |titolo=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |anno=1996 |editore=Garzanti |città=Milano}}</ref> == Lipunan == === Mga pangkat etniko at mga dayuhang minorya === Noong Disyembre 31, 2025, mayroong 471 na dayuhan na naninirahan sa munisipalidad, o 7.1% ng populasyon.<ref>{{cita web|url=https://demo.istat.it/app/?l=it&a=2025&i=P03|editore=ISTAT|titolo=Bilancio demografico popolazione straniera e popolazione residente straniera per sesso al 31 dicembre 2025|accesso=21 maggio 2026}}</ref> Ang pinakamalaking dayuhang komunidad ay Rumano, na may 26.6% ng lahat ng dayuhan na nasa lugar, na sinusundan ng Maroki, at Albanes.<ref>{{cita web|url=https://www.tuttitalia.it/friuli-venezia-giulia/42-caneva/statistiche/cittadini-stranieri-2025/sito=www.tuttitalia.it|titolo=Cittadini stranieri Caneva 2025|accesso=21 maggio 2026}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|5151|1881|5213|1901|5821|1911|7148|1921|7763|1931|7219|1936|6416|1951|7172|1961|6830|1971|6423|1981|6443|1991|6218|2001|6323|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}}  {{stack|[[File:Castello Caneva 01.JPG|thumb|Ang {{Interlanguage link multi|Castello di Caneva|it}}]]}} == Kakambal na bayan == Ang Caneva ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Germany}}[[Neumarkt-Sankt Veit]], Alemanya, mula noong 2002 == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Caneva}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h50t4nnxphp3bxdch0qosa8gj2w06h8 0 340448 2232002 2026-10-06T05:19:36Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374804479|Budoia]]" 2232002 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Budoia|official_name=Comune di Budoia|native_name={{native name|fur|Buduoia}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|3|N|12|32|E|type:city(2,311)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Dardago and Santa Lucia|mayor_party=|mayor=Roberto De Marchi (From 2009)|area_footnotes=|area_total_km2=37.7|population_footnotes=|population_demonym=Budoiese|elevation_footnotes=|elevation_m=135|saint=L'Assunta (Dardago), Sant'Andrea (Budoia), Santa Lucia (Santa Lucia)|day=Agosto 15, Nobyembre 30, Disyembre 13|postal_code=33070|area_code=0434|website=|footnotes=}}Ang '''Budoia''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Budoie}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulian]]: {{Lang|fur|Buduoia}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Matatagpuan sa paanan ng [[Dolomitas]], ito ay matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,311 at may lawak na {{Convert|37.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Budoia ay binubuo ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Dardago at Santa Lucia. Ang Budoia ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aviano]], [[Fontanafredda]], [[Polcenigo]], at [[Tambre]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3438|1881|3269|1901|3631|1911|4320|1921|4374|1931|3774|1936|2776|1951|2657|1961|2622|1971|2095|1981|2105|1991|2024|2001|2147|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.budoia.pn.it/ Opisyal na Site ng komyun] * [http://www.artugna.it/ Lugar ng Artugna] * Pook ng Pro Loco {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9ybdfc15tsf4se5jve0gb3eflpik783 2232008 2232002 2026-10-06T05:39:59Z Ryomaandres 8044 2232008 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Budoia|official_name=Comune di Budoia|native_name={{native name|fur|Buduoia}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|3|N|12|32|E|type:city(2,311)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Dardago and Santa Lucia|mayor_party=|mayor=Roberto De Marchi (From 2009)|area_footnotes=|area_total_km2=37.7|population_footnotes=|population_demonym=Budoiese|elevation_footnotes=|elevation_m=135|saint=L'Assunta (Dardago), Sant'Andrea (Budoia), Santa Lucia (Santa Lucia)|day=Agosto 15, Nobyembre 30, Disyembre 13|postal_code=33070|area_code=0434|website=|footnotes=|image_skyline=Budoia - Chiesa di S. Andrea - Foto di Paolo Steffan.jpg|image_caption=Simbahan ng Sant'Andrea}}Ang '''Budoia''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Budoie}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulian]]: {{Lang|fur|Buduoia}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Matatagpuan sa paanan ng [[Dolomitas]], ito ay matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,311 at may lawak na {{Convert|37.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Budoia ay binubuo ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Dardago at Santa Lucia. Ang Budoia ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Aviano]], [[Fontanafredda]], [[Polcenigo]], at [[Tambre]]. == Kasaysayan == Ang lugar ng San Tomé, sa hilaga ng bayan ng Dardago, ang siyang kinaroroonan ng mga unang pamayanan ng tao sa lugar. Sa katunayan, maraming mga natuklasang arkeolohiko (mga punto, mga pangkayod, mga ulo ng palaso) ang nagpapatotoo sa isang napakalayong presensiya ng tao ([[Neolitiko]]). Noong [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang]] [[Gitnang Kapanahunan|Kapanahunan]], ang Budoia ay napasailalim sa impluwensiya ng mga Konde ng [[Polcenigo]], na may hawak na legal na kapangyarihan at nagbigay ng proteksiyon kapalit ng tributo. Noong 1419, ang Budoia, kasama ang Polcenigo, ay sumuko sa [[Republika ng Venecia]].<ref>{{Cita web|url=http://www.viaggioinfriuliveneziagiulia.it/wcms/index.php?budoia_storia|titolo=Budoia - Storia|accesso=2015-11-24}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3438|1881|3269|1901|3631|1911|4320|1921|4374|1931|3774|1936|2776|1951|2657|1961|2622|1971|2095|1981|2105|1991|2024|2001|2147|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.budoia.pn.it/ Opisyal na Site ng komyun] * [http://www.artugna.it/ Lugar ng Artugna] * Pook ng Pro Loco {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fr8xfzp7djtaeoz2o9z3gmecufbmvrm 0 340449 2232003 2026-10-06T05:22:53Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375112245|Chions]]" 2232003 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chions|official_name=Comune di Chions|native_name={{native name|fur|Cjons}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|51|N|12|43|E|type:city(4,896)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Basedo, Taiedo, Villotta, Torrate|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=33.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=15|saint=|day=|postal_code=33083|area_code=0434|website={{official website|https://www.comune.chions.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Chions''' ([[Wikang Friulano|Friulano]]: {{Lang|fur|Cjons}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 4,896 at may lawak na {{Convert|33.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Chions ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' ng (mga sitio) ng Basedo, Taiedo, Villotta, at Torrate. Ang Chions ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Cinto Caomaggiore]], [[Fiume Veneto]], [[Pramaggiore]], [[Pravisdomini]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Sesto al Reghena]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2693|1881|2659|1901|3159|1911|4475|1921|5255|1931|5370|1936|4769|1951|4705|1961|3561|1971|3230|1981|3811|1991|4055|2001|4523|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kakambal na bayan == Ang Chions ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Luisant]], Pransiya * {{Flagicon|Spain}} [[Villanueva del Pardillo]], España == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.chions.pn.it/ www.comune.chions.pn.it/] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c5yt7qt7j9pyi727zmo4jgtfzys35ir 2232011 2232003 2026-10-06T05:46:55Z Ryomaandres 8044 2232011 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chions|official_name=Comune di Chions|native_name={{native name|fur|Cjons}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|51|N|12|43|E|type:city(4,896)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Basedo, Taiedo, Villotta, Torrate|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=33.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=15|saint=|day=|postal_code=33083|area_code=0434|website={{official website|https://www.comune.chions.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di San Giorgio Martire (Chions).jpg|image_caption=Simbahan ng Chions}}Ang '''Chions''' ([[Wikang Friulano|Friulano]]: {{Lang|fur|Cjons}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 4,896 at may lawak na {{Convert|33.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Chions ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' ng (mga sitio) ng Basedo, Taiedo, Villotta, at Torrate. Ang Chions ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Cinto Caomaggiore]], [[Fiume Veneto]], [[Pramaggiore]], [[Pravisdomini]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Sesto al Reghena]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ito ay unang lumitaw noong 1072 bilang "villa Caum", pagkatapos noong 1184 bilang "villa Chaum" at noong 1264 bilang "Caono". == Simbolo == Ang eskudo at bandila ng munisipalidad ng Chions ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 9, 1955.<ref>{{cita web|titolo=Chions, decreto 1955-04-09 DPR, concessione di stemma e gonfalone|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?882|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=11 ottobre 2024}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2693|1881|2659|1901|3159|1911|4475|1921|5255|1931|5370|1936|4769|1951|4705|1961|3561|1971|3230|1981|3811|1991|4055|2001|4523|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kakambal na bayan == Ang Chions ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Luisant]], Pransiya * {{Flagicon|Spain}} [[Villanueva del Pardillo]], España == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.chions.pn.it/ www.comune.chions.pn.it/] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jpmqoko57xv2dg9xuos7tei1donbrir 0 340450 2232004 2026-10-06T05:24:46Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374957785|Azzano Decimo]]" 2232004 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Azzano Decimo|official_name=Comune di Azzano Decimo|native_name={{native name|fur|Dassan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|53|N|12|43|E|type:city(13,711)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Corva, Fagnigola, Tiezzo|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=51.4|population_footnotes=|population_demonym=Azzanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=14|saint=|day=|postal_code=33082|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.azzanodecimo.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Piazza Libertà, Azzano Decimo.jpg}}Ang '''Azzano Decimo''' ({{Langx|fur|Dassan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 13,711 at may lawak na {{Convert|51.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Azzano Decimo ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Corva, Fagnigola, at Tiezzo. Ang Azzano Decimo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chions]], [[Fiume Veneto]], [[Pasiano di Pordenone]], [[Pordenone]], at [[Pravisdomini]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|5121|1881|5567|1901|6976|1911|9750|1921|10826|1931|10488|1936|9808|1951|9506|1961|8714|1971|9413|1981|11516|1991|11949|2001|12880|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga mamamayan == * [[Hubert Badanai]] (1895–1986), negosyante ng sasakyan at politiko na taga-Canada * [[Mario Peressin]] (1923–1999), [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng L'Aquila|Arsobispo ng L'Aquila]] mula 1983 hanggang 1998 == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.azzanodecimo.pn.it www.comune.azzanodecimo.pn.it] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1yjzp19c4m1fyhclwirykczfef0vggu 2232015 2232004 2026-10-06T05:54:21Z Ryomaandres 8044 2232015 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Azzano Decimo|official_name=Comune di Azzano Decimo|native_name={{native name|fur|Dassan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|53|N|12|43|E|type:city(13,711)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Corva, Fagnigola, Tiezzo|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=51.4|population_footnotes=|population_demonym=Azzanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=14|saint=|day=|postal_code=33082|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.azzanodecimo.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Piazza Libertà, Azzano Decimo.jpg|image_caption=Piazza Libertà, sa kanan ay ang kampanaryo ng [[Simbahan ng San Pietro Apostolo (Azzano Decimo)|katedral]] at sa kaliwa ay ang munisipyo}}Ang '''Azzano Decimo''' ({{Langx|fur|Dassan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 13,711 at may lawak na {{Convert|51.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Azzano Decimo ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Corva, Fagnigola, at Tiezzo. Ang Azzano Decimo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chions]], [[Fiume Veneto]], [[Pasiano di Pordenone]], [[Pordenone]], at [[Pravisdomini]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Azzano Decimo ay matatagpuan sa kanlurang kapatagan ng [[Friul]], ilang kilometro mula sa kaliwang pampang ng Ilog [[Meduna]]. Ito ay humigit-kumulang 10 km mula sa Pordenone. Dahil sa lokasyon nito sa heograpiya, ito ay isang sangandaan ng mahahalagang daloy ng komersiyo at industriya. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|5121|1881|5567|1901|6976|1911|9750|1921|10826|1931|10488|1936|9808|1951|9506|1961|8714|1971|9413|1981|11516|1991|11949|2001|12880|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga mamamayan == * [[Hubert Badanai]] (1895–1986), negosyante ng sasakyan at politiko na taga-Canada * [[Mario Peressin]] (1923–1999), [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng L'Aquila|Arsobispo ng L'Aquila]] mula 1983 hanggang 1998 == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.azzanodecimo.pn.it www.comune.azzanodecimo.pn.it] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] gwwdv4n03yliccczs5echvb8tyvdnxb 0 340451 2232019 2026-10-06T06:07:30Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375112734|Cimolais]]" 2232019 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cimolais|official_name=Comune di Cimolais|native_name={{native name|vec|Thimolei}}|image_size=|image_shield=Cimolais-Stemma.gif|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|17|N|12|26|E|type:city(462)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=San Floriano|mayor_party=|mayor=Rita Bressa|area_footnotes=|area_total_km2=101.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cimoliani|elevation_footnotes=|elevation_m=652|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.cimolais.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cimolais, Italy.jpg}} [[File:Cimolais.jpg|thumb| Ang bayan ng Cimolais]] Ang '''Cimolais''' (lokal {{Langx|vec|Thimolei}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]] . == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cimolais.pn.it/ Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1urr13akxfhml57uylwg20b8ikhbd2l 2232022 2232019 2026-10-06T06:12:45Z Ryomaandres 8044 2232022 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cimolais|official_name=Comune di Cimolais|native_name={{native name|vec|Thimolei}}|image_size=|image_shield=Cimolais-Stemma.gif|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|17|N|12|26|E|type:city(462)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=San Floriano|mayor_party=|mayor=Rita Bressa|area_footnotes=|area_total_km2=101.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cimoliani|elevation_footnotes=|elevation_m=652|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.cimolais.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cimolais, Italy.jpg}} [[File:Cimolais.jpg|thumb| Ang bayan ng Cimolais]] Ang '''Cimolais''' (lokal {{Langx|vec|Thimolei}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo, na nabanggit sa paligid ng taong 1000 bilang Cymulay, ay may hindi tiyak na pinagmulan. Ang isang hindi kapani-paniwalang interpretasyon, malamang na sikat na pinagmulan, ay tumutukoy dito sa [[Wikang Latin|Latin]] na ekspresyon sa tuktok na laci "sa tuktok ng lawa", bilang pagtukoy sa isang anyong tubig na wala na. Ang hulaping -is, na makikita sa lugar at sa buong [[Friul]] (tingnan ang [[Andreis]] ngunit gayundin ang iba't ibang toponimong [[Lalawigan ng Belluno|Belluno]] na nagtatapos sa -és), ay maaaring magpahiwatig ng isang relasyon na may personal na pangalan na mahirap tukuyin. O, kung isasaalang-alang ang kawalan ng hulapi, maaari itong magmula sa Latin na personal na Cemoleius.<ref name="dizionario">{{cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/208/mode/2up |ISBN=88-11-30500-4 |p=208 |nome=Carla |cognome=Marcato |capitolo=Cimolàis |titolo=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |anno=1996 |editore=Garzanti |città=Milano}}</ref>. == Pamamahala == Sa halalan sa administrasyon noong 2012, iisa lamang ang listahan na iniharap, na pinamumunuan ng dating alkalde na si Gino Bertolo. Dahil sa mga ganitong kaso, ang hindi pag-abot sa korum ay humahantong sa administrasyon ng munisipalidad, hiniling ni Bertolo kay Fabio Borsatti, isang kakilala niya, na bumuo ng isang talaan ng "decoy" na maaaring makipagkumpitensya sa kaniya. Gayunpaman, sa pagtatapos ng pagbibilang, hindi inaasahang lumabas si Borsatti bilang panalo.<ref>http://messaggeroveneto.gelocal.it/cronaca/2012/05/11/news/borsatti-accetta-l-incarico-di-sindaco-1.4492341 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120728211300/http://messaggeroveneto.gelocal.it/cronaca/2012/05/11/news/borsatti-accetta-l-incarico-di-sindaco-1.4492341|date=28 luglio 2012}} - Messaggero Veneto, articolo dell'11 maggio 2012</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cimolais.pn.it/ Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hvb3cqn0cwryzxentv8brcibxm8xlla 0 340452 2232020 2026-10-06T06:08:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375113680|Claut]]" 2232020 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Claut|official_name=Comune di Claut|native_name={{native name|fur|Cjolt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|16|N|12|31|E|type:city(1,135)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cellino di sopra, Cellino di sotto, Contròn, Creppi, Lesis, Matàn, Pinedo, Stoc, Vit|mayor_party=|mayor=Gionata Sturam|area_footnotes=|area_total_km2=166.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Clautani o Clautàns|elevation_footnotes=|elevation_m=613|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.claut.pn.it}}|footnotes=}}Ang '''Claut''' ([[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Cjolt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]]. May hangganan ang Claut sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Barcis]], [[Chies d'Alpago]], [[Cimolais]], [[Erto e Casso]], [[Forni di Sopra]], [[Forni di Sotto]], [[Frisanco]], [[Pieve d'Alpago]], at [[Tramonti di Sopra]]. [[File:Claut2.JPG|none|thumb| Ang bayan]] == Mga tao == * [[Dario Grava]] * [[Roger Grava]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.claut.pn.it}} {{Province of Pordenone}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fbjke9z2pgohpes256wz9l11dcjb38a 2232023 2232020 2026-10-06T06:16:23Z Ryomaandres 8044 2232023 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Claut|official_name=Comune di Claut|native_name={{native name|fur|Cjolt}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|16|N|12|31|E|type:city(1,135)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cellino di sopra, Cellino di sotto, Contròn, Creppi, Lesis, Matàn, Pinedo, Stoc, Vit|mayor_party=|mayor=Gionata Sturam|area_footnotes=|area_total_km2=166.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Clautani o Clautàns|elevation_footnotes=|elevation_m=613|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.claut.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Veduta del comune di Claut - Pordenone, Friuli-Venezia Giulia, Italy 2021-09-27.jpg}}Ang '''Claut''' ([[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Cjolt}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]]. May hangganan ang Claut sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Barcis]], [[Chies d'Alpago]], [[Cimolais]], [[Erto e Casso]], [[Forni di Sopra]], [[Forni di Sotto]], [[Frisanco]], [[Pieve d'Alpago]], at [[Tramonti di Sopra]]. [[File:Claut2.JPG|thumb| Ang bayan|left]] == Pinagmulan ng pangalan == Nabanggit ang Claut simula 924 ("villa que vocatur Clauto").<ref name="dizionario">{{cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/214/mode/2up |ISBN=88-11-30500-4 |p=214 |nome=Carla |cognome=Marcato |capitolo=Claut |titolo=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani |anno=1996 |editore=Garzanti |città=Milano}}</ref> Ang pinakatinatangkilik na ipotesis ay nagmula ito sa [[Wikang Latin|Latin]] na *clauditum na "sarado", upang ipahiwatig ang isang "saradong bukid", isang "nababakurang lupain", o kahit isang "lambak na natatakpan ng mga bundok". Dapat tandaan na sa [[wikang Friulano]], ang claut ay nangangahulugang "pako", ngunit walang makikitang kaugnayan sa toponimo.<ref name="dizionario" /> == Heograpiya == Ang pangunahing bayan ng Claut (lokal na kilala bilang Cjolt, populasyon na 937) ay matatagpuan kaagad sa itaas ng agos mula sa tagpuan ng mga ilog Settimana at Cellina, sa kanan ng huli. Binubuo ito ng tatlong nayon ng Basòia (Basua), Massurìe, at Mariàe, na nagsanib noong paglawak ng lungsod. Ang ''[[frazione]]'' ng Creppi (Crep) ay bumubuo rin ngayon ng isang ''continuum'' sa Mariae. == Mga tao == * [[Dario Grava]] * [[Roger Grava]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.claut.pn.it}} {{Province of Pordenone}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sjcxc4kl8unvf5fx4m6y7287vagany1 0 340453 2232021 2026-10-06T06:08:48Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375295374|Porcia, Friuli-Venezia Giulia]]" 2232021 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Porcia|official_name=Città di Porcia|native_name=|image_size=|image_shield=Porcia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|37|E|type:city(14,316)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Palse, Pieve, Rondover, Rorai Piccolo, Sant'Antonio, Spinazzedo, Talponedo|mayor_party=|mayor=Marco Sartini|area_footnotes=|area_total_km2=29.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Purliliesi|elevation_footnotes=|elevation_m=29|saint=San Jorge|day=Abril 23|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.porcia.pn.it}}|footnotes=|image_caption=Tore ng orasan sa Porcia|image_skyline=PorciaTorreOrologio 1.JPG}}Ang '''Porcia''' ({{IPA|it|porˈtʃiːa|pron}} ) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|3|km|mi}} kanluran ng [[Pordenone]]. == Mga pangunahing tanawin == * Ang kastilyo, tirahan mula noong ika-12 siglo ng [[:it:famiglia Porcia|pamilyang Porcia]] (mga Konde, na kalaunan ay mga Prinsipe) * Torre dell'Orologio ("Toreng Pangmasid") * Villa Correr-Dolfin (huling bahagi ng ika-17 - unang bahagi ng ika-18 siglo) * Simbahan ng San Jorge, kilala mula pa noong 1262. Ito ay may {{Convert|44|m|ft|adj=on}} nakatayong hindi natapos na kampana ng tore. == Kakambal na bayan == Ang Porcia ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Spittal an der Drau]], Austria * {{Flagicon|HUN}} [[Berettyóújfalu]], Unggriya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.porcia.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 10ldmvyk6y8ltr7sizx1yjpt89bgnyu 2232024 2232021 2026-10-06T06:21:37Z Ryomaandres 8044 2232024 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Porcia|official_name=Città di Porcia|native_name=|image_size=|image_shield=Porcia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|37|E|type:city(14,316)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Palse, Pieve, Rondover, Rorai Piccolo, Sant'Antonio, Spinazzedo, Talponedo|mayor_party=|mayor=Marco Sartini|area_footnotes=|area_total_km2=29.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Purliliesi|elevation_footnotes=|elevation_m=29|saint=San Jorge|day=Abril 23|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.porcia.pn.it}}|footnotes=|image_caption=Tore ng orasan sa Porcia|image_skyline=PorciaTorreOrologio 1.JPG}}Ang '''Porcia''' ({{IPA|it|porˈtʃiːa|pron}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|3|km|mi}} kanluran ng [[Pordenone]]. == Kasaysayan == === Medyebal === Ang unang nukleo ng kastilyo ng Porcia ay itinayo noong bandang ika-10-11 siglo.<ref>{{Cita web|url=https://consorziocastelli.it/icastelli/pordenone/porcia|titolo=Castello di Porcia – Consorzio Castelli FVG|sito=consorziocastelli.it|accesso=2020-12-27}}</ref> Ang unang tiyak na petsa ay mula pa noong 1178 at iniulat sa isang dokumentong isinulat sa kastilyo. Ang Porcia, na noong panahong iyon ay hindi pa isang nagsasariling entidad, ay bahagi ng teritoryo ng kalapit na sentro ng [[Prata di Pordenone|Prata]]. Sa pagitan ng 1100 at 1200, ang mga maharlika ng Prata-Porcia ay lumahok sa iba't ibang pakikibaka para sa kataas-taasang kapangyarihan ng mga lugar ng [[Marca Trevigiana|Treviso]] at [[Friul]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ng munisipalidad ng Porcia ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika Enero 28, 1958.<ref>{{cita web|titolo=Porcia, decreto 1958-01-28 DPR, concessione di stemma e gonfalone|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?403|sito=Archivo Centrale dello Stato|accesso=4 ottobre 2024}}</ref> == Mga pangunahing tanawin == * Ang kastilyo, tirahan mula noong ika-12 siglo ng [[:it:famiglia Porcia|pamilyang Porcia]] (mga Konde, na kalaunan ay mga Prinsipe) * Torre dell'Orologio ("Toreng Pangmasid") * Villa Correr-Dolfin (huling bahagi ng ika-17 - unang bahagi ng ika-18 siglo) * Simbahan ng San Jorge, kilala mula pa noong 1262. Ito ay may {{Convert|44|m|ft|adj=on}} nakatayong hindi natapos na kampana ng tore. == Kakambal na bayan == Ang Porcia ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Spittal an der Drau]], Austria * {{Flagicon|HUN}} [[Berettyóújfalu]], Unggriya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.porcia.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c9j2l1bctzgy11jfs7rixu5oj6wq2fw 2232102 2232024 2026-10-06T10:57:35Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Porcia, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Porcia, Friul-Venecia Julia]] 2232024 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Porcia|official_name=Città di Porcia|native_name=|image_size=|image_shield=Porcia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|37|E|type:city(14,316)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Palse, Pieve, Rondover, Rorai Piccolo, Sant'Antonio, Spinazzedo, Talponedo|mayor_party=|mayor=Marco Sartini|area_footnotes=|area_total_km2=29.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Purliliesi|elevation_footnotes=|elevation_m=29|saint=San Jorge|day=Abril 23|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.porcia.pn.it}}|footnotes=|image_caption=Tore ng orasan sa Porcia|image_skyline=PorciaTorreOrologio 1.JPG}}Ang '''Porcia''' ({{IPA|it|porˈtʃiːa|pron}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|3|km|mi}} kanluran ng [[Pordenone]]. == Kasaysayan == === Medyebal === Ang unang nukleo ng kastilyo ng Porcia ay itinayo noong bandang ika-10-11 siglo.<ref>{{Cita web|url=https://consorziocastelli.it/icastelli/pordenone/porcia|titolo=Castello di Porcia – Consorzio Castelli FVG|sito=consorziocastelli.it|accesso=2020-12-27}}</ref> Ang unang tiyak na petsa ay mula pa noong 1178 at iniulat sa isang dokumentong isinulat sa kastilyo. Ang Porcia, na noong panahong iyon ay hindi pa isang nagsasariling entidad, ay bahagi ng teritoryo ng kalapit na sentro ng [[Prata di Pordenone|Prata]]. Sa pagitan ng 1100 at 1200, ang mga maharlika ng Prata-Porcia ay lumahok sa iba't ibang pakikibaka para sa kataas-taasang kapangyarihan ng mga lugar ng [[Marca Trevigiana|Treviso]] at [[Friul]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ng munisipalidad ng Porcia ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika Enero 28, 1958.<ref>{{cita web|titolo=Porcia, decreto 1958-01-28 DPR, concessione di stemma e gonfalone|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?403|sito=Archivo Centrale dello Stato|accesso=4 ottobre 2024}}</ref> == Mga pangunahing tanawin == * Ang kastilyo, tirahan mula noong ika-12 siglo ng [[:it:famiglia Porcia|pamilyang Porcia]] (mga Konde, na kalaunan ay mga Prinsipe) * Torre dell'Orologio ("Toreng Pangmasid") * Villa Correr-Dolfin (huling bahagi ng ika-17 - unang bahagi ng ika-18 siglo) * Simbahan ng San Jorge, kilala mula pa noong 1262. Ito ay may {{Convert|44|m|ft|adj=on}} nakatayong hindi natapos na kampana ng tore. == Kakambal na bayan == Ang Porcia ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Spittal an der Drau]], Austria * {{Flagicon|HUN}} [[Berettyóújfalu]], Unggriya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.porcia.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c9j2l1bctzgy11jfs7rixu5oj6wq2fw 0 340454 2232031 2026-10-06T07:13:59Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1376926775|Conservation of energy]]" 2232031 wikitext text/x-wiki Ang '''batas ng konserbasyon ng enerhiya''' ay nagsasaad na ang kabuuang [[enerhiya]] ng isang [[sistemang hiwalay]] ay nananatiling pare-pareho; sinasabing ito ay ''[[Batas sa konserbasyon|nakonserba]]'' sa paglipas ng panahon.<ref name="Feynman2Ch1S2">{{Cite book |last=Richard Feynman |url=https://feynmanlectures.caltech.edu/I_04.html |title=The Feynman Lectures on Physics Vol I |publisher=Addison Wesley |year=1970 |isbn=978-0-201-02115-8}}</ref> Sa kaso ng isang [[sistemang sarado]], ang prinsipyo ay nagsasaad na ang kabuuang dami ng enerhiya sa loob ng sistema ay maaari lamang mabago sa pamamagitan ng enerhiyang pumapasok o lumalabas sa sistema. Ang enerhiya ay hindi maaaring malikha o masira; sa halip, maaari lamang itong baguhin o ilipat mula sa isang anyo patungo sa isa pa. Halimbawa, ang [[enerhiyang kimika]] ay [[Transpormasyon ng enerhiya|nagiging]] [[enerhiyang sinetika]] kapag sumabog ang isang patpat ng [[dinamita]]. Kung pagsasama-samahin ang lahat ng anyo ng enerhiyang inilabas sa pagsabog, tulad ng enerhiyang sinetika at [[enerhiyang potensiyal]] ng mga piraso, pati na rin ang init at tunog, makukuha ang eksaktong pagbaba ng enerhiyang kimika sa pagkasunog ng dinamita. Sa klasikal na paraan, ang konserbasyon ng enerhiya ay naiiba sa [[Pagpapanatili ng bigat|konserbasyon ng masa]]. Gayunpaman, ipinapakita ng [[Teorya ng natatanging relatibidad|natatanging relatibidad]] na ang masa ay may kaugnayan sa enerhiya at kabaliktaran ng <math qid="Q35875">E = mc^2</math>, ang ekwasyon na kumakatawan sa [[Pagkakatumbas ng masa at enerhiya|katumbas na masa-enerhiya]], at ang agham ngayon ay kumukuha ng pananaw na ang masa-enerhiya sa kabuuan ay nakonserba. Ipinahihiwatig nito na ang masa ay maaaring gawing enerhiya, at ang kabaliktaran. Ito ay naoobserbahan sa [[nuklear na nagbubuklod na enerhiya]] ng mga atomikong nukleo, kung saan sinusukat ang isang depekto sa masa. Pinaniniwalaan na ang katumbas na masa-enerhiya ay nagiging mahalaga sa matinding pisikal na mga kondisyon, tulad ng mga malamang na umiral sa uniberso [[Panahon matapos ng dakilang unipikasyon|ilang sandali lamang matapos ang Big Bang]] o kapag ang mga [[itim na butas]] ay naglalabas ng [[radyasyong Hawking]]. == Kasaysayan == Ang mga [[Sinaunang pilosopiya|sinaunang pilosopo]] noon pa kay [[Thales|Thales ng Miletus]] {{Circa}}&nbsp;Ang 550 BK ay may mga pahiwatig ng pangangalaga ng ilang pinagbabatayang sangkap na siyang bumubuo sa lahat ng bagay. Gayunpaman, walang partikular na dahilan upang iugnay ang kanilang mga teorya sa kung ano ang kilala natin ngayon bilang "masa-enerhiya" (halimbawa, inakala ni Thales na ito ay tubig). Isinulat ni [[Empedocles]] (490–430 BK) na sa kaniyang unibersal na sistema, na binubuo ng [[Klasikong elemento|apat na ugat]] (lupa, hangin, tubig, apoy), "walang anumang bagay ang umiral o nawawala";<ref>{{Cite journal |last=Janko |first=Richard |year=2004 |title=Empedocles, "On Nature" |url=http://ancphil.lsa.umich.edu/-/downloads/faculty/janko/empedocles-nature.pdf |journal=Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik |volume=150 |pages=1–26}}</ref> sa halip, ang mga elementong ito ay dumaranas ng patuloy na pagbabago ng ayos. Sa kabilang banda, naniniwala si [[Epikurus|Epicurus]] ({{Circa}} 350 BK) na ang lahat ng bagay sa sansinukob ay binubuo ng mga hindi mahahating yunit ng materya—ang sinaunang pinagmulan ng mga 'atomo'—at mayroon din siyang ideya tungkol sa pangangailangan ng konserbasyon, na nagsasabing "ang kabuuan ng mga bagay ay palaging ganito ngayon, at mananatili itong ganito magpakailanman."<ref>{{cite book |last=Laertius |first=Diogenes |url=https://www-loebclassics.com/view/diogenes_laertius-lives_eminent_philosophers_book_x_epicurus/1925/pb_LCL185.569.xml?result=1&rskey=YoU4V6 |title=Lives of Eminent Philosophers: Epicurus}}{{Dead link|date=March 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. This passage comes from a letter quoted in full by Diogenes, and purportedly written by Epicurus himself in which he lays out the tenets of his philosophy.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == * [http://www.physnet.org/modules/pdf_modules/m158.pdf <small>MISN-0-158</small> ''Ang Unang Batas ng Termodinamika''] ( [[PDF|PDF file]] ) ni Jerzy Borysowicz para sa [http://www.physnet.org Proyektong PHYSNET] . [[Kategorya:Enerhiya sa pisika]] [[Kategorya:Mga batas ng konserbasyon]] 2s9y1k143rk7gub8sykfyavwtch554z 0 340455 2232032 2026-10-06T07:15:20Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Konserbasyon ng enerhiya]] 2232032 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Konserbasyon ng enerhiya]] t8jvgh2i6kriitmmm12z8ft1m455z1t 0 340456 2232033 2026-10-06T07:18:13Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Emirato ng Dubai]] 2232033 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Emirato ng Dubai]] b1vqrvv2iuipjvs0z07vzd202qn9ync 0 340457 2232034 2026-10-06T08:27:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375708304|Fossil fuel]]" 2232034 wikitext text/x-wiki Ang '''gasolinang posil'''{{Efn|The term has been considered a [[misnomer]] because it does not actually originate from [[fossil]]s, but from decomposed [[organic matter]].<ref>{{Cite book |last=Fleckenstein |first=Joseph E. |url=https://books.google.com/books?id=s-SYCgAAQBAJ&pg=PA58 |publisher=CRC Press |title=Three-phase electrical power |date=2016 |isbn=978-1-4987-3778-4 |location=Boca Raton |page=58 |oclc=958799795}}</ref>}} ay isang nasusunog na materyal na naglalaman ng kompuwestong karbono o [[Hidrokarburo|idrokarburo]]<ref>{{Cite web |title=Fossil fuel |url=https://www.sciencedaily.com/terms/fossil_fuel.htm |access-date=29 October 2021 |website=[[ScienceDaily]]}}</ref> na natural na nabuo sa [[balat ng Daigdig]] mula sa mga nakabaong labi ng mga sinaunang [[organismo]] (mga hayop, halaman o [[Mikroorganismong marino|mikroplankton]]), isang proseso na nangyayari sa loob ng mga [[Pagkakabuo (stratigrapiya)|pagkakabuong heolohiko]]. Ang mga imbakan ng mga naturang pinaghalong kompuwesto, tulad ng [[Karbon (bato)|karbon]], [[petrolyo]], at [[natural gas]], ay maaaring kunin at sunugin bilang panggatong para sa pagkonsumo ng tao upang magbigay ng enerhiya para sa direktang paggamit (tulad ng pagluluto, pagpapainit o pag-iilaw), upang paganahin ang mga [[Motor ng init|heat engine]] (tulad ng singaw o internal na motor komustiyon) na maaaring magpaandar ng mga sasakyan, o upang makabuo ng kuryente sa pamamagitan ng mga [[turbinang singaw]] na henerador.<ref>{{Cite web |title=Fossil fuels |url=https://www.gsi.ie/en-ie/education/earth-resources/Pages/Fossil-fuels.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030000429/https://www.gsi.ie/en-ie/education/earth-resources/Pages/Fossil-fuels.aspx |archive-date=30 October 2021 |access-date=29 October 2021 |publisher=Geological Survey Ireland}}</ref> Ang ilang gasolinang posil ay higit pang [[Proseso ng pagdadalisay ng petrolyo|pinoproseso]] upang maging mga deribatibo tulad ng [[keroseno]], [[gasolina]], at [[diesel]], o ibinabaling sa mga[[petrokimiko]] tulad ng mga polyolefins ([[plastik]]), [[Kompuwestong aromatiko|aromatiko]], at [[sintetikong resina]]. Ang pagkilala sa [[krisis sa klima]], polusyon, at iba pang negatibong epekto na dulot ng mga gasolinang posil ay humantong sa isang malawakang [[Transisyon sa enerhiya|transisyon sa patakaran]] at [[Kilusang klima|kilusang aktibista]] na nakatuon sa pagtatapos ng paggamit ng mga ito pabor sa enerhiyang [[Nababagong enerhiya|nagbabago]] at [[Enerhiyang sostenible|sostenible]].<ref>{{Cite news |last=Dickie |first=Gloria |author-link=Gloria Dickie |date=2022-04-04 |title=Factbox: Key takeaways from the IPCC report on climate change mitigation |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/environment/key-takeaways-ipcc-report-climate-change-mitigation-2022-04-04/ |access-date=2022-04-05}}</ref> Dahil ang [[industriya ng gasolinang posil]] ay lubos na nakapaloob sa pandaigdigang ekonomiya at [[Mga subsidyo sa gasolinang posil|lubos na tinutustusan]],<ref>{{Cite web |date=2022-04-14 |title=Price Spike Fortifies Fossil Fuel Subsidies |url=https://www.energyintel.com/0000017f-db65-d6e9-a1ff-dfe5df610000 |access-date=2022-04-23 |website=Energy Intelligence |language=en}}</ref> ang transisyong ito ay inaasahang magkakaroon ng makabuluhang epekto sa ekonomiya.<ref>{{Cite web |date=2020-06-08 |title=Why are fossil fuels so hard to quit? |url=https://www.brookings.edu/essay/why-are-fossil-fuels-so-hard-to-quit/ |access-date=2022-04-05 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Maraming stakeholder ang nangangatwiran na ang pagbabagong ito ay kailangang maging isang [[makatarungang transisyon]]<ref>{{Cite web |date=2022-04-05 |title=IPCC: We can tackle climate change if big oil gets out of the way |url=https://www.theguardian.com/environment/2022/apr/05/ipcc-report-scientists-climate-crisis-fossil-fuels |access-date=2022-04-05 |website=the Guardian |language=en}}</ref> at lumikha ng patakaran na tutugon sa mga pasanin ng lipunan na dulot ng mga [[natigil na asset]] ng industriya ng gasolinang posil.<ref>{{Cite news |last=Monga |first=Jean Eaglesham and Vipal |date=2021-11-20 |title=Trillions in Assets May Be Left Stranded as Companies Address Climate Change |language=en-US |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/trillions-in-assets-may-be-left-stranded-as-companies-address-climate-change-11637416980 |access-date=2022-04-05 |issn=0099-9660}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bos |first=Kyra |last2=Gupta |first2=Joyeeta |date=2019-10-01 |title=Stranded assets and stranded resources: Implications for climate change mitigation and global sustainable development |journal=Energy Research & Social Science |language=en |volume=56 |bibcode=2019ERSS...5601215B |doi=10.1016/j.erss.2019.05.025 |issn=2214-6296 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Ang internasyonal na patakaran, sa anyo ng mga layunin ng napapanatiling pag-unlad ng [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]] para sa abot-kaya at malinis na enerhiya at aksyon sa klima, pati na rin ang [[Kasunduang Paris sa Klima]], ay idinisenyo upang mapadali ang transisyong ito sa pandaigdigang antas. Noong 2021, napagpasyahan ng [[Pandaigdigang Ahensiyang Pang-enerhiya]] na walang mga bagong proyekto sa pagkuha ng gasolinang posil ang maaaring buksan kung nais ng pandaigdigang ekonomiya at lipunan na maiwasan ang pinakamasamang epekto ng pagbabago ng klima at matugunan ang mga internasyonal na layunin para sa [[mitigasyon sa pagbabago ng klima]].<ref>{{Cite web |date=2021-05-18 |title=No new oil, gas or coal development if world is to reach net zero by 2050, says world energy body |url=http://www.theguardian.com/environment/2021/may/18/no-new-investment-in-fossil-fuels-demands-top-energy-economist |access-date=2021-10-15 |website=the Guardian |language=en}}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Wikiquote}} * [https://globalenergymonitor.org/oil-and-gas/global-fossil-infrastructure-tracker/ Global Fossil Infrastructure Tracker] Archived * [https://energyandcleanair.org/ Sentro para sa Pananaliksik sa Enerhiya at Malinis na Hangin] {{Global Warming}}{{Natural resources}}{{Footer energy}}{{Automobile configuration}}{{Authority control}} k2jou1z06unegnosolqlsknvb1zqzmo 0 340458 2232035 2026-10-06T08:27:45Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Gasolinang posil]] 2232035 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gasolinang posil]] 1seywzzsqdhgglc13edvav5bwygudl2 0 340459 2232037 2026-10-06T08:35:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1370831949|Gustav Mahler]]" 2232037 wikitext text/x-wiki [[File:Photo_of_Gustav_Mahler_by_Moritz_Nähr_01.jpg|alt=Middle-aged man, seated, facing towards the left but head turned towards the right. He has a high forehead, rimless glasses and is wearing a dark, crumpled suit|thumb| Si Gustav Mahler, na kinuhanan ng retrato noong 1907 ni [[Moritz Nähr]] sa pagtatapos ng kanyang panahon bilang direktor ng [[Opera Estatal ng Viena|Vienna Hofoper]]]] Si '''Gustav Mahler''' ({{IPA|de|ˈɡʊstaf ˈmaːlɐ|lang|De-Gustav Mahler.ogg}}; Hulyo 7, 1860 – Mayo 18, 1911) ay isang kompositor ng Austro-Bohemio [[Musikang Romantiko|Romantiko]], at isa sa mga nangungunang konduktor ng kaniyang henerasyon. Bilang isang kompositor, nagsilbi siyang tulay sa pagitan ng tradisyon ng ika-19 na siglo at ng [[Modernismo (musika)|modernismo]] noong unang bahagi ng ika-20 siglo. Bagaman noong nabubuhay pa siya ay naitatag na nang walang dudang ang kaniyang katayuan bilang isang konduktor, ang kaniyang sariling musika ay nakakuha lamang ng malawak na katanyagan pagkatapos ng mga panahon ng bahagyang kapabayaan, na kinabibilangan ng pagbabawal sa pagtatanghal nito sa halos buong Europa noong [[Alemanyang Nazi|panahon ng mga Nazi]]. Pagkatapos ng 1945, ang kaniyang mga komposisyon ay muling natuklasan ng isang bagong henerasyon ng mga tagapakinig; si Mahler ay naging isa sa mga pinakamadalas na tinutugtog at nirerekord sa lahat ng mga kompositor, isang posisyon na kaniyang pinanatili hanggang sa ika-21 siglo. == Mga sanggunian == === Mga tala === {{Reflist|32em|group=n}} == Mga panlabas na link == * [https://mahlerfoundation.org/ Pundasyon ng Mahler] * Free scores by Gustav Mahler * Works by or about Gustav Mahler ** [[iarchive:I_Remember_Mahler_1964/01 - William Malloch's 'I Remember Mahler' Broadcast - Introductions.aiff|Mga panayam sa mga musikero na tumugtog sa ilalim ni Mahler]] ni William Malloch {{Gustav Mahler}}{{Navboxes}} [[Kategorya:Namatay noong 1911]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1860]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Aleman]] c5bpac7w9mf8gr32cdueuil3hwhd8pv 2232038 2232037 2026-10-06T08:36:40Z Ryomaandres 8044 2232038 wikitext text/x-wiki [[File:Photo_of_Gustav_Mahler_by_Moritz_Nähr_01.jpg|alt=Middle-aged man, seated, facing towards the left but head turned towards the right. He has a high forehead, rimless glasses and is wearing a dark, crumpled suit|thumb| Si Gustav Mahler, na kinuhanan ng retrato noong 1907 ni [[Moritz Nähr]] sa pagtatapos ng kanyang panahon bilang direktor ng [[Opera Estatal ng Viena|Vienna Hofoper]]]] Si '''Gustav Mahler''' ({{IPA|de|ˈɡʊstaf ˈmaːlɐ|lang|De-Gustav Mahler.ogg}}; Hulyo 7, 1860 – Mayo 18, 1911) ay isang kompositor ng Austro-Bohemio [[Musikang Romantiko|Romantiko]], at isa sa mga nangungunang konduktor ng kaniyang henerasyon. Bilang isang kompositor, nagsilbi siyang tulay sa pagitan ng tradisyon ng ika-19 na siglo at ng [[Modernismo (musika)|modernismo]] noong unang bahagi ng ika-20 siglo. Bagaman noong nabubuhay pa siya ay naitatag na nang walang dudang ang kaniyang katayuan bilang isang konduktor, ang kaniyang sariling musika ay nakakuha lamang ng malawak na katanyagan pagkatapos ng mga panahon ng bahagyang kapabayaan, na kinabibilangan ng pagbabawal sa pagtatanghal nito sa halos buong Europa noong [[Alemanyang Nazi|panahon ng mga Nazi]]. Pagkatapos ng 1945, ang kaniyang mga komposisyon ay muling natuklasan ng isang bagong henerasyon ng mga tagapakinig; si Mahler ay naging isa sa mga pinakamadalas na tinutugtog at nirerekord sa lahat ng mga kompositor, isang posisyon na kaniyang pinanatili hanggang sa ika-21 siglo. Ipinanganak sa [[Kaharian ng Bohemia|Bohemia]] sa nayon ng [[Kaliště (Pelhřimov District)|Kaliště]] sa mga magulang na [[Mga Hudyo|Hudyo]] na may mababang lahi, ipinakita ng nagsasalita ng Aleman na si Mahler ang kaniyang mga talento sa musika sa murang edad. Pagkatapos makapagtapos sa [[Unibersidad ng Musika at Arte Dramatiko ng Viena|Konserbatoryo ng Viena]] noong 1878, humawak siya ng sunod-sunod na mga posisyon sa pangunguna na may tumataas na kahalagahan sa mga bahay-opera ng Europa, na nagtapos sa kanyang paghirang noong 1897 bilang direktor ng [[Opera Estatal ng Viena|Operang Korte ng Viena]] (Hofoper). Sa loob ng sampung taon niya sa Vienna, si Mahler—na nagbalik-loob sa [[Simbahang Katoliko|Katolisismo]] upang makuha ang posisyon—ay nakaranas ng regular na oposisyon at poot mula sa [[Anti-Semitismo|anti-Semitikong]] pamamahayag. Gayunpaman, ang [[Repertoryo ng Opera Estatal ng Viena sa ilalim ni Gustav Mahler|kaniyang mga makabagong produksiyon]] at paggigiit sa pinakamataas na pamantayan ng pagganap ang nagtiyak sa kaniyang reputasyon bilang isa sa mga pinakadakilang konduktor ng opera, lalo na bilang isang tagasalin ng mga gawa sa entablado nina [[Richard Wagner|Wagner]], [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]], at [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Tchaikovsky]]. Sa mga huling bahagi ng kaniyang buhay, siya ay panandaliang naging direktor ng [[Opera Metropolitano]] ng New York at ng [[Orkestrang Filarmonica ng New York|Filarmonica ng New York]] . == Mga sanggunian == === Mga tala === {{Reflist|32em|group=n}} == Mga panlabas na link == * [https://mahlerfoundation.org/ Pundasyon ng Mahler] * Free scores by Gustav Mahler * Works by or about Gustav Mahler ** [[iarchive:I_Remember_Mahler_1964/01 - William Malloch's 'I Remember Mahler' Broadcast - Introductions.aiff|Mga panayam sa mga musikero na tumugtog sa ilalim ni Mahler]] ni William Malloch {{Gustav Mahler}}{{Navboxes}} [[Kategorya:Namatay noong 1911]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1860]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Aleman]] efa0skca6af0pq2lpu63u63o8atdv4f 10 340460 2232039 2026-10-06T09:06:47Z GinawaSaHapon 102500 WIP. 2232039 wikitext text/x-wiki {{Navbox with collapsible groups |name = Industries |title = Mga pangunahing [[Industriya (ekonomika)|industriya]] batay sa [[sektor ng ekonomiya]] <!-- This navbox mostly follows the ISIC v4; exceptions are noted in HTML comments --> |selected = {{{1|}}} |state = {{{state<includeonly>|expanded</includeonly>}}} |bodyclass = hlist |group1 = [[Unang sektor]], o likas na sektor ([[hilaw na materyales]]) |abbr1 = 1ary |list1 = {{Navbox|child <!-- Begin level 2: Primary sector--> |group1 = Biotiko <!-- ISIC: Sec A --> |list1 = {{Navbox|child <!-- Begin level 3: Biotic --> |group1 = [[Agrikultura]] <!-- ISIC: Div 1 --> |list1 = * [[Pagsasaka]] <!-- ISIC: Group 011 --> ** [[Angkak]] ** [[Legumbre]] ** [[Pagsasaka ng gulay|Gulay]] ** [[Hibla (tanim)|Hibla]] ** [[Langis ng gulay]] ** [[Industriya ng asukal|Asukal]] ** [[Industriya ng tabako|Tabako]] * [[Permanenteng tanim]] <!-- ISIC: Group 012 --> ** [[Pomo]] ** [[Beri]] ** [[Produksiyon ng sitrus|Sitrus]] ** [[Drupa]] ** [[Pagtatanim ng ubas|Ubas]] ** [[Kakaw]] ** [[Industriya ng kape|Kape]] ** [[Tsaa]] ** [[Nuwes]] ** [[Olibo]] ** [[Halamang-gamot]] ** [[Pampalasa]] * [[Industriya ng hortikultura|Hortikultura]] <!-- Non-standard... Technically only "plant propagation" at ISIC: Group 013 ISIC places these subitems with annual or perennial, not part --> ** [[Industriya ng bulaklak|Bulaklak]] * [[Paghahayupan]] <!-- ISIC: Group 014 --> ** [[Paghahayupan para sa karne|Para sa karne]] ** [[Paghahayupan para sa gatas|Para sa gatas]] ** [[Paghahayupan para sa balahibo|Para sa balahibo]] ** [[Industriya ng kabayo|Kabayo]] ** [[Alagang-bukid]] ** [[Pagbababuyan|Baboy]] ** [[Lana]] ** [[Pagmamanukan|Manok]] ** [[Pagpukyutan|Pulot]] ** [[Sutla]] <!-- Omit: Mixed-farming & support services in ISIC: Groups 015 & 016 Sufficiently distinct industries? --> * [[Pangangaso]] <!-- ISIC: Group 017 --> ** [[Pagpapatibong]] |group2 = [[Agham pangkagubatan|Panggugubat]] <!-- ISIC: Div 2 --> |list2 = * [[Silbikultura]] <!-- ISIC: Group 021 --> ** [[Pagtatanim ng kawayan|Kawayan]] * [[Pagtotroso]] <!-- ISIC: Group 022 --> ** [[Panggatong]] <!-- Gathering of all non-wood forest products ISIC: Group 023 --> * [[Yantok]] * [[Dagta]] <!-- Non-standard... If extracted from managed groves, ISIC places under agriculture --> ** [[Kamanyang]] ** [[Goma arabika]] ** [[Gutapertsa]] ** [[Arnibal ng meypol]] ** [[Mastike]] ** [[Goma]] * [[Pangangalap ng kabute]] ** [[Pungikultura]] <!-- Non-standard... ISIC keeps managed fungus cultivation under agriculture --> ** [[Trupo]] <!-- Omit: Support services in ISIC: Group 024 Sufficiently distinct industry? --> |group3 = Pantubig <!-- ISIC: Div 3 --> |list3 = <!-- Non-standard... ISIC subdivides fishing & aquaculture first by salt- vs fresh-water Species emphasized instead to make list more accessible --> * [[Industriya ng pangingisda|Pangingisda]] <!-- ISIC: Group 031 --> ** [[Dilis]] ** [[Tamban]] ** [[Sardinas]] ** [[Bakalaw]] ** [[Eglepino]] ** [[Alumahan]] ** [[Pating]] ** [[Isdang espada]] ** [[Tulingan]] ** [[Panghuhuli ng alimango|Alimango]] ** [[Panghuhuli ng ulang|Ulang]] ** [[Salungo]] ** [[Pusit]] ** [[Pagbabalyena]] * [[Akuwakultura]] <!-- ISIC: Group 032 --> ** [[Karpa]] ** [[Akuwakultura ng hito|Hito]] ** [[Akuwakultura ng tilapia|Tilapia]] ** [[Abulon]] ** [[Tahong]] ** [[Pagpapalaki ng talaba|Talaba]] ** [[Kinulturang perlas|Perlas]] ** [[Pagtatanim ng halamang-dagat|Halamang-dagat]] * Pareho <!-- Non-standard: Catch-all --> ** [[Paghuhukay sa kabibe|Kabibe]] ** [[Balatan bilang pagkain|Balatan]] ** [[Kapis]] ** [[Salmon]] ** [[Hipon]] }} <!-- End level 3: Biotic --> |group2 = Heolohiko <!-- ISIC: Sec B --> |list2 = * [[Fossil fuel]] <!-- Non-standard: Combination --> ** [[Karbon (bato)|Karbon]] <!-- ISIC: Div 5 --> ** [[Uling]] <!-- Non-std... Placed with other mined compounds in ISIC: Class 0892 --> ** [[Likas na gas]] <!-- ISIC: Div 6 --> ** [[Industriya ng eskitong langis|Eskitong langis]] ** [[Industriya ng petrolyo|Petrolyo]] ** [[Buhanging langis]] * Pagmimina <!-- ISIC: Div 7 --> ** [[Aluminyo]] ** [[Tanso]] ** [[Minang bakal]] ** [[Pagmimina ng ginto|Ginto]] ** [[Pagmimina ng pilak|Pilak]] ** [[Paladyo]] ** [[Platino]] ** [[Lityo]] ** [[Bihirang elementong panlupa]] ** [[Pagmimina ng uranyo|Uranyo]] <!-- Non-standard: splitting out 1st category from ISIC: Div 8 --> * Iba pa ** [[Batong-hiyas]] ** [[Posporo (elemento)|Posporo]] ** [[Potasa]] ** [[Asin]] <!-- Note... Both evaporated & mined salt are inclued here --> ** [[Asupre]] <!-- Non-standard: splitting out 2nd category from ISIC: Div 8 --> * [[Minahan ng bato]] ** [[Minahan ng graba|Graba]] ** [[Pagmimina ng buhangin|Buhangin]] ** [[Pagmimina ng tisa|Tisa]] ** [[Minahan ng luwad|Luwad]] ** [[Yeso]] ** [[Apog]] ** [[Granito]] ** [[Marmol]] <!-- Omit: Support services in ISIC: Div 9 Sufficiently distinct industry? --> }} <!-- End level 2: Primary sector--> |group2 = [[Secondary sector]], or industrial sector ([[goods]] [[manufacturing]]) |abbr2 = 2ary |list2 = {{Navbox|child <!-- Begin level 2: Secondary sector --> |group1 = Manufacturing <!-- ISIC: Sec C --> |list1 = {{Navbox|child <!-- Begin level 3: Manufacturing --> |group1 = [[Light industry|Light<br/> industry]] |list1 = * [[Food industry|Food]] <!-- ISIC: Div 10 --> ** [[Feed manufacturing|Animal feed]] ** [[Baking#Commercial baking|Baking]] ** [[Canning]] ** Dairy products ** Flour ** [[Meat industry|Meat]] ** [[Convenience food|Prepared]] <!-- Omit: Sugar processing here in ISIC: Class 1072 Current sugar article under primary sector also covers processing --> ** [[Food preservation|Preserved]] ** [[Candy making|Sweet]]s ** [[Vegetable oil#Production|Vegetable oil]]s * [[Drink industry|Beverages]] <!-- ISIC: Div 11 --> ** [[Brewing industry|Beer]] ** [[Bottled water]] ** Liquor ** Soft drinks ** [[Winemaking|Wine]] <!-- Omit: Tobacco finished products here in ISIC: Div 12 Tobacco article currently under primary sector also covers finishing --> * [[Textile industry|Textiles]] <!-- ISIC: Div 13 --> ** [[Carding]] ** [[Dyeing]] ** [[Textile printing|Print]]s ** [[Spinning (textiles)|Spinning]] ** [[Weaving]] ** [[Carpet]]s ** [[Lace]] ** [[Linens]] ** [[Rope]] <!-- --> * [[Clothing industry|Clothing]] <!-- ISIC: Div 14 --> ** [[Fashion accessory|Accessories]] ** [[Dressmaker|Dressmaking]] ** [[Fur clothing|Furs]] ** [[Hatmaking]] ** [[Sewing]] ** [[Shoemaking]] <!-- Non-standard... All footwear grouped with leather in ISIC: Group 152 --> ** [[Tailor]]ing <!-- Move: Leather, wood, & pulp/paper here in ISIC: Divs 15-17 Requirements (e.g. air quality) may exclude from light-industry Placed below under Materials Non-standard: splitting out 1st category from ISIC Div 18 --> * [[Printing]] ** [[Bookbinding]] ** [[Paper embossing|Embossing]] ** [[Engraving]] ** [[Security printing|Secure]] <!-- No explicit class... But implied by product list given in ISIC: Class 1811 --> ** [[Typesetting]] <!-- Non-standard: splitting out 2nd category from ISIC Div 18 --> * Media reproduction ** [[Cassette tape]]s ** [[Production of phonograph records|Phonograph]]s ** [[Compact Disc manufacturing|Optical disc]]s <!-- Move: Refining & chemicals here in ISIC: Divs 19-21 Shifted below to bring forward other light manufacturing Move: Polymers, minerals, & metals here in ISIC: Divs 22-24 Placed below under Materials to bring forward other light manufacturing --> * [[Metal fabrication]] <!-- ISIC: Div 25 --> ** [[Boilermaking]] ** [[Builders hardware|Builders']] & [[household hardware]] ** [[Cutlery]] ** [[Gunsmith]]ing <!-- Non-standard... Move: Ammo, artillery, & bombs here under ISIC: Group 252 Grouping with heavy defense industry below --> ** [[Locksmithing]] ** [[Machine shop|Machining]] ** Other [[Metalsmith|smithing]] ** [[Powder metallurgy]] ** [[Prefabrication]] ** [[Surface finishing]] * Other fabrication <!-- Non-standard... ISIC groups other fine goods fabrication with underlying material See talk-page for details; common processes here for more intuitive list --> ** [[3D printing]] ** [[Blow molding]] ** [[Drawing (manufacturing)|Drawing]] ** [[Extrusion]] ** [[Glassblowing]] ** [[Injection moulding]] ** [[Pottery]] ** [[Sintering]] ** [[Stonemasonry]] ** [[Woodworking]] <!-- Move: Electronic & precision devices here in ISIC: Div 26 Borderline of light industry; moved below to group with larger electricals Move: Electrical equipment here in ISIC: Div 27 Shifted below to bring forward last light manufacturing Move: Machinery, autos, & equipment here in ISIC: Divs 28-30 Shifted below to bring forward last light manufacturing --> * Furniture <!-- ISIC: Div 31 --> * Other goods <!-- ISIC: Div 32 --> ** Baggage <!-- Non-standard... Grouped under leather (with tanning) in ISIC: Class 1512 --> ** [[Bicycle industry|Bicycles]] <!-- Non-standard... Grouped with heavier transport in ISIC: Class 3092 --> ** Jewellery ** [[Medical device|Medical supplies]] ** Musical instruments ** Office supplies <!-- Non-standard... Grouped with heavier industry under ISIC: Class 2817 --> ** Outdoors and sports equipment ** [[Personal protective equipment]] ** [[Toy#Economics|Toys]] <!-- Move: Repair & installation here in ISIC: Div 33 Grouping with other services to be more intuitive --> |group2 = Electrical <br /> and<br/> optical <!-- More level 3: Manufacturing --> |list2 = <!-- The next 8 group codes all come from ISIC: Div 26 --> * [[Electronics industry|Electronics]] <!-- ISIC: Group 261 --> ** [[Electronic component|Component]]s ** [[Printed circuit board#Manufacturing|Circuit board]]s ** [[Semiconductor industry|Semiconductor]]s * [[Computer industry|Computer]]s <!-- ISIC: Group 262 --> ** [[List of computer system manufacturers|Computer system]]s ** [[List of computer hardware manufacturers|Parts and peripherals]] <!-- To-do: Could use more/better entries --> ** Blank [[Computer data storage#Storage media|storage media]] <!-- Non-standard... Moved from a less intuitive spot under ISIC: Group 268 --> * [[Telecommunications equipment|Communications equipment]] <!-- ISIC: Group 263 --> ** [[Mobile phone#Sales|Mobile phone]]s ** [[Network equipment provider|Network infrastructure]] <!-- To-do: Could use more entries --> * [[Consumer electronics#Products|Consumer electronics]] <!-- ISIC: Group 264 --> ** [[Television set#Major manufacturers|Television]]s ** [[Video game console#Market|Video game console]]s <!-- To-do: Could use more entries - Home speakers & headsets - Media recording / streaming / playback - Radio & satellite receivers --> * [[Instrumentation]] <!-- ISIC: Group 265 --> ** Clocks and watches ** [[Satellite navigation device#Consumer applications|GPS device]]s ** [[Scientific_instrument#List of scientific instruments manufacturers|Scientific instrument]]s <!-- To-do: Could use more/better entries - Control systems - Data recorders & indicators - Detectors & complex sensors - Flight & navigational instruments - Surveying instruments - Test equipment --> * [[Medical imaging#Industry|Medical imaging system]]s <!-- ISIC: Group 266 --> * [[Optical instrument]]s <!-- ISIC: Group 267 --> ** [[Camera]]s ** [[Telescopic sight|Gun]] and [[spotting scope]]s ** [[Laser construction]] ** [[Optical manufacturing and testing|Lens grinding]] ** [[Microscope]]s <!-- Note... Electron microscopes are with electronics under ISIC: Class 2651 --> ** [[Telescope]]s <!-- Note... Eyeglasses et al. are with medical supplies under ISIC: Class 3250 To-do: Could use more actual industry information --> * [[Electrical device|Electrical equipment]] <!-- ISIC: Div 27 --> ** [[Electric battery|Batteries]] ** [[Electrical cable|Electrical]] and [[Optical fiber|fiber optic]] cables ** [[Electric light]]ing ** [[Electric motor]]s ** [[Home appliance]]s ** [[Transformer]]s |group3 = [[Chemical industry|Chemical]]s <!-- More level 3: Manufacturing --> |list3 = * Coal and [[Oil refinery|oil refining]] <!-- ISIC: Div 19 --> ** [[Bitumen]] ** [[Coke (fuel)|Coke]] ** [[Diesel fuel]] ** [[Fuel oil]] ** [[Gasoline]] ** [[Jet fuel]] ** [[Kerosene]] ** [[Mineral oil]] ** [[Paraffin wax]] ** [[Petrochemical]]s ** [[Petroleum jelly]] ** [[Propane]] ** [[Synthetic oil]] ** [[Tar]] <!-- Note: The next 3 categories are all split from ISIC: Div 20 --> * [[Commodity chemicals]] <!-- ISIC: Group 201 --> ** [[Fertilizer#Production|Fertilizer]]s ** [[Industrial gas]]es ** [[Pigment]]s ** [[Chemical element#Allotropes|Pure element]]s <!-- Move: Raw synthetic plastic & rubber located under ISIC: Class 2013 Grouped with other solid materials below --> * [[Speciality chemicals]] <!-- ISIC: Group 202 --> ** [[Adhesive]]s ** [[Agrochemical]]s ** [[Aroma compound]]s ** [[Cleaning agent|Cleaning products]] ** [[Cosmetics]] ** [[Explosive]]s ** [[Fireworks]] ** [[Paint]]s and [[ink]]s ** [[Perfume]]s ** [[Soap]] ** [[Toiletries]] * [[Fine chemical]]s <!-- ISIC: Class 2029 Move: Synthetic polymer fibers located under ISIC: Group 203 Grouped with other solid materials below --> * [[Pharmaceutical industry|Pharmaceuticals]] <!-- ISIC: Div 21 --> ** [[Production of antibiotics|Antibiotics]] ** [[Blood product]]s ** Chemical and hormonal [[Birth control|contraceptives]] ** [[Generic drug]]s ** [[Illegal drug trade|Illegal drug]]s ** [[Dietary supplement|Supplement]]s ** [[Vaccine]]s |group4 = Materials <!-- More level 3: Manufacturing --> |list4 = <!-- Non-standard: Fabrication & final goods placed above with light-industry --> * [[Leather]] <!-- ISIC: Div 15 --> ** [[Liming (leather processing)|Liming]] and [[deliming]] ** [[Tanning (leather)|Tanning]] ** [[Currier|Currying]] and [[Oiling (leather processing)|oiling]] <!-- Non-standard: ISIC places leather products & footwear here --> * [[Wood industry|Wood]] <!-- ISIC: Div 16 --> ** [[Wood drying|Drying]] ** [[Sawmill]]ing ** [[Engineered wood|Engineered]] ** [[Lumber]] ** [[Wood-plastic composite|Composite]] <!-- Non-standard: ISIC places wooden consumer-goods ex. furniture here --> *[[Pulp and paper industry|Paper]] <!-- ISIC: Div 17 --> ** [[Sizing#Papermaking|Sizing]] ** [[Cardboard]] ** [[Pulp (paper)|Pulp]] ** [[Tissue paper|Tissue]] <!-- Note: The next 2 categories are both split from ISIC: Div 22 --> * [[Synthetic rubber|Rubber]] <!-- Group 221 --> ** [[Tire manufacturing|Tire]]s ** [[Vulcanization|Vulcanized rubber]] * [[Plastics industry|Plastic]]s <!-- Group 222 --> ** [[Commodity plastics|Commodity]] ** [[Engineering plastic|Engineered]] ** [[High-performance plastics|Specialty]] ** [[Pelletizing|Pellet]]s ** [[Synthetic fiber]]s ** [[Thermoplastic]]s and [[Thermosetting polymer|thermosets]] <!-- Note: The next 4 categories are all split from ISIC: Div 23 --> * [[Glass production|Glass]] <!-- ISIC: Group 231 --> ** [[Borosilicate glass|Borosilicate]] ** [[Fused quartz]] ** [[Soda–lime glass|Soda-lime]] ** [[Float glass]] ** [[Glass fiber]] ** [[Glass wool]] and [[fiberglass]] ** [[Safety glass]] * [[Ceramic]]s <!-- ISIC: Classes 2391-2393 --> ** [[Brickworks|Brick]] ** [[Earthenware]] ** [[Porcelain#Other uses|Porcelain]] ** [[Refractory]] ** [[Tile]] * [[Cement#Cement industry in the world|Cement]] <!-- ISIC: Classes 2394 & 2395 --> ** [[Mortar (masonry)|Mortar]] ** [[Plaster]] ** [[Ready-mix concrete]] * Other mineral <!-- ISIC: Class 2399 --> ** [[Abrasive]]s ** [[Carbon fibers]] and [[Allotropes of carbon|advanced material]]s ** [[Mineral wool]] ** [[Synthetic gem]]s <!-- Note: The next 4 categories are all split from ISIC: Div 24 --> * [[Extractive metallurgy|Metal refining]] ** [[Ironworks|Iron]] ** [[Aluminium smelting|Aluminum]] ** [[Copper extraction|Copper]] * [[Alloy]]s ** [[Steel mill|Steel]] * [[Forming (metalworking)|Formed metal]] ** [[Rolling (metalworking)|Rolled]] ** [[Forging|Forged]] * [[Foundry|Cast metal]] <!-- ISIC: Group 243 --> |group5 = [[Heavy industry|Heavy<br/> industry]] <!-- More level 3: Manufacturing --> |list5 = * [[Machine industry|Machinery]] <!-- ISIC: Div 28 --> ** [[Conveyor system|Conveyors]] ** [[Heavy equipment|Heavy]] ** [[Hydraulic machinery|Hydraulic]] ** [[Machine tool builder|Machine tool]]s ** [[Turbo generator|Power]] and [[wind turbine]]s * [[Automotive industry|Automobile]]s <!-- ISIC: Div 29 --> * Other heavy [[vehicle]]s <!-- ISIC: Div 30 --> ** [[Aerospace industry|Aerospace]] and [[space industry|space]] ** [[Rolling stock|Rail vehicle]]s ** [[Shipbuilding|Ship]]s and [[Oil platform|offshore platform]]s * [[Arms industry|Weapon]]s <!-- Note... Military fighting vehicles are around here under ISIC: Group 304 Non-standard: Smaller weapons & ammo normally separate under ISIC: Group 252 --> }} <!-- End level 3: Manufacturing --> |group2 = [[Public utility|Utilities]] <!-- ISIC: 2 sections... --> |list2 = * Power <!-- ISIC: Sec D --> ** [[Electric power industry|Electric]] ** [[Natural gas#Domestic use|Gas distribution]] ** [[Renewable energy commercialization|Renewable]] <!-- Note: Next 3 categories are both included under ISIC: Sec E --> * [[Water industry|Water]] <!-- ISIC: Div 36 --> ** [[Sewage treatment|Sewage]] <!-- ISIC: Div 37 --> * [[Waste management industry|Waste management]] <!-- ISIC: Div 38 --> ** [[Waste collection|Collection]] ** [[Landfill|Dumping]] ** [[Hazardous waste|Hazardous]] ** [[Recycling]] * [[Environmental remediation|Remediation]] <!-- ISIC: Div 39 Non-standard: Network providers normally with services in ISIC: Sec J, Div 61 --> * [[Telecommunications industry|Telecom network]]s ** [[Cable television|Cable TV]] ** [[Internet service provider|Internet]] ** [[Mobile phone operator|Mobile]] ** [[Communications satellite|Satellite]] ** [[Telephone company|Telephone]] |group3 = [[Construction]] <!-- ISIC: Sec F --> |list3 = * [[Building]]s <!-- ISIC: Div 41 --> ** [[Commercial property|Commercial]] ** [[Industrial architecture|Industrial]] ** [[Home construction|Residential]] * [[Civil engineering]] <!-- ISIC: Div 42 --> ** [[Bridge building|Bridge]]s ** [[Railway track|Railway]]s ** [[Roadbuilding|Road]]s ** [[Tunnel#Construction|Tunnel]]s ** [[Canal#Construction|Canal]]s ** [[Dam]]s ** [[Dredging#Major dredging companies|Dredging]] ** [[Harbor]]s * Specialty trades <!-- ISIC: Div 43 --> ** [[Cabinetry]] ** [[Demolition]] ** [[Electrical wiring]] ** [[Elevator mechanic|Elevator]]s ** [[Heating, ventilation, and air conditioning#HVAC industry and standards|HVAC]] ** [[House painter and decorator|Painting and decorating]] ** [[Plumbing]] ** [[Earthworks (engineering)|Site preparation]] }} <!-- End level 2: Secondary sector--> |group3 = [[Tertiary sector]], or service sector ([[Service (economics)|services]]) |abbr3 = 3ary |list3 = {{Navbox|child <!-- Begin level 2: Tertiary sector--> |group1 = [[Sales]] <!-- ISIC: Sec G --> |list1 = <!-- Non-standard: Divisions reordered from ISIC to be more intuitive --> * [[Retail]] <!-- ISIC: Div 47 --> ** [[Car dealership]] <!-- ISIC: Div 45 --> ** [[Fast-moving consumer goods|Consumer goods]] ** [[General store]] ** [[Grocery store]] ** [[Department store]] ** [[Mail order]] ** [[E-commerce]] *** [[Online shopping]] ** [[Specialty store]] <!-- Non-standard: ISIC categorizes wholesale by product, not method --> * [[Wholesaling|Wholesale]] <!-- ISIC: Div 46 --> ** [[Auction]] ** [[Broker]]age ** [[Distribution (marketing)|Distribution]] |group2 = [[Transport]] <br /> and storage <!-- ISIC: Sec H --> |list2 = <!-- Non-standard: Divisions reordered from ISIC to be more intuitive... Land & pipeline transport: ISIC: Div 49 Water transport: ISIC: Div 50 Air transport: ISIC: Div 51 --> * [[Cargo]] ** [[Air cargo]] ** [[Intermodal freight transport|Intermodal]] ** [[Mail]] <!-- ISIC: Div 53 --> ** [[Moving company]] ** [[Rail freight transport|Rail]] ** [[Trucking]] * [[Passenger transport]] ** [[Airline]]s ** [[Car rental]]s ** [[Passenger rail]] ** [[Ridesharing company|Ridesharing]] ** [[Taxi]]s * [[Warehouse|Warehousing]] <!-- ISIC: Div 52 --> ** [[Self storage]] |group3 = [[Hospitality industry|Hospitality]] <!-- ISIC: Sec I --> |list3 = <!-- Non-standard: Divisions reordered from ISIC to be more intuitive --> * [[Food service]] <!-- ISIC: Div 56 --> ** [[Drinking establishment|Drink service]] ** [[Coffeehouse|Cafés]] ** [[Catering]] ** [[Fast food]] ** [[Food delivery]] ** [[Restaurant]]s ** [[Teahouse]]s * [[Hotel]]s <!-- ISIC: Div 55 Move: Information/communication industries split into other sectors from ISIC: Sec J --> |group4 = [[Asset management]] |list4 = <!-- The next two groups fall under ISIC: Sec K --> * [[Financial services]] <!-- ISIC: Div 64 --> ** [[Bank]]ing ** [[Credit]] ** [[Financial adviser|Financial advice]] ** [[Holding company]] ** [[Electronic funds transfer|Money transfer]] ** [[Payment card industry|Payment card]]s ** [[Risk management]] ** [[Security (finance)|Securities]] * [[Insurance]] <!-- ISIC: Div 65 --> ** [[Health insurance|Health]] ** [[Life insurance|Life]] ** [[Pension fund]]ing ** [[Property insurance|Property]] ** [[Reinsurance]] <!-- Non-standard: Auxiliary financial & insurance activities listed under ISIC: Div 66 --> * [[Real estate economics|Real estate]] <!-- ISIC: Sec L:68--> ** [[Real estate agent|Brokerage]] ** [[Property management]] |group5 = [[Professional services|Professional]] <!-- ISIC: Sec M --> |list5 = <!-- Non-standard: Divisions reordered to alphabetize; several moved elsewhere --> * [[Accounting network|Accounting]] <!-- ISIC: Div 69, Group 692 --> ** [[Assurance services|Assurance]] ** [[Audit]] ** [[Bookkeeping]] ** [[Tax advisor|Tax advice]] * [[Architectural firm|Architecture]] and [[engineering]] <!-- ISIC: Div 71 --> ** [[Inspection]] ** [[Surveying]] ** [[Physical test|Physical]], [[product testing|product]], [[system testing]] * [[Design]] <!-- ISIC: Div 74 --> ** [[Fashion design|Fashion]] ** [[Interior design|Interior]] ** [[Industrial design|Product]] <!-- Move: Less physical fields of design with creative activity in quaternary --> * [[Practice of law|Legal services]] <!-- ISIC: Div 69, Group 691 --> * [[Management]] <!-- ISIC: Div 70 --> ** [[Consulting firm|Consulting]] ** [[Public relations]] * [[Marketing]] <!-- ISIC: Div 73 --> ** [[Advertising industry|Advertising]] <!-- Move: Scientific research moved to quaternary sector, listed under ISIC: Div 72 --> * [[Creative industries|Creative]] * [[Language industry|Language]] * [[Research and development]] <!-- ISIC: Sec M, Div 72 --> ** [[Basic research]] |group6 = [[Healthcare industry|Healthcare]] <!-- ISIC: Sec Q --> |list6 = * Medicine <!-- ISIC: Div 86 --> ** [[Dentist office]]s ** [[Hospital]]s ** [[Nursing]] * [[Residential care]] <!-- ISIC: Div 87 --> * [[Veterinary medicine]] <!-- Non-standard... Normally grouped near other professional services under ISIC: Div 75 --> |group7 = [[Entertainment#Industry|Entertainment]]<br /> <!-- ISIC: Sec R -->and [[Leisure industry|leisure]] |list7 = <!-- ISIC: Div 90 ISIC: Div 91 --> * Audio-visual <!-- ISIC: Div 59 --> ** [[Film industry|Film]] ** [[Music industry|Music]] ** [[Video game industry|Video games]] <!-- Non-standard... ISIC groups with other software--> * [[Broadcasting]] <!-- ISIC: Div 60 --> ** [[News agency|News]] <!-- Non-standard... Grouped with other data services under ISIC: Group 639 --> ** [[Radio industry|Radio]] ** [[Television#Content|Television]] * [[Sport industry|Sport]] <!-- ISIC: Group 931 --> * Travel <!-- ISIC: Div 79 --> ** [[Business travel]] ** [[Cruise line]]s ** [[Tourism]] * [[Casino|Gambling]] <!-- ISIC: Div 92 --> ** [[Online gambling|Online]] * Venues <!-- ISIC: Group 932 --> ** [[Amusement arcade|Arcade]]s ** [[Amusement park]]s ** [[Fair|Fairground]]s ** [[Nightclub]]s * [[Tabletop game industry|Tabletop games]] |group8 = [[Publishing]] and <br /> [[mass media]] <!-- ISIC: Sec J --> |list8 = * Written <!-- ISIC: Div 58 --> ** [[Book]]s ** [[Periodical literature|Periodicals]] ** [[Software industry|Software]] * [[Internet]] <!-- ISIC: Div 63 --> ** [[Web hosting service|Hosting]] ** [[Social networking service|Social network]]s ** [[Streaming media|Streaming]] ** [[Website]]s |group9 = [[Education]] <!-- ISIC: Sec P --> |list9 = * [[Primary education|Primary]] * [[Secondary education|Secondary]] * [[Tertiary education|Tertiary]] ** [[Vocational school]] ** [[University]] * [[Standardized test|Testing]] * [[Tutoring]] |group10 = Other |list10 = <!-- Non-standard: Combination of... Admin & support services ISIC: Sec N Other services ISIC: Sec S --> * Administrative ** [[Customer service]] <!-- ISIC: Group 822 --> ** [[Lease|Leasing]] <!-- ISIC: Div 77 --> ** [[Renting]] ** [[Employment agency|Staffing]] <!-- ISIC: Div 78 --> ** [[Private investigator|Private investigation]] and [[Security company|security]] <!-- ISIC: Div 80 --> * Maintenance <!-- ISIC: Div 81 --> ** [[Janitor]]s ** [[Landscape maintenance|Landscaping]] * [[Maintenance (technical)|Repairs]] <!-- ISIC: Div 95 --> * Personal services <!-- ISIC: Div 96 --> ** [[Beauty salon|Beauty]] ** [[Dry cleaning]] ** [[Funeral industry|Funeral]] ** [[Maid service]] ** [[Pet industry|Pet care]] ** [[Sex industry|Sex]] * [[Poverty industry|Poverty]] }} |group4 = Related |abbr4 = other |list4= {{Navbox|child <!-- Related: Begin level 2 --> |group1 = [[Industry classification|Classification <br /> standards]] |list1 = * Production-based ** [[Australian and New Zealand Standard Industrial Classification|ANZSIC]] ** [[International Standard Industrial Classification|ISIC]] ** [[Statistical Classification of Economic Activities in the European Community|NACE]] ** [[North American Industry Classification System|NAICS]] ** [[Standard Industrial Classification|SIC]] ** [[United Kingdom Standard Industrial Classification of Economic Activities|UKSIC]] * Market-based ** [[Global Industry Classification Standard|GICS]] ** [[Industry Classification Benchmark|ICB]] ** [[The Refinitiv Business Classification|TRBC]] * Other ** [[Automotive aftermarket|Aftermarket]] ** [[Generic brand|Generic]] ** [[Original equipment manufacturer|OEM]] |group2 = [[Factors of production|Inputs]] and <br /> [[Output (economics)|outputs]] |list2 = * [[Externality|Externalities]] ** [[Community]] ** [[Crime]] ** [[Culture]] ** [[Pollution]] ** [[Well-being]] * [[Funding]] * [[Goods]] ** [[Commodity|Commodities]] ** [[Final good|Final]] ** [[Intermediate good|Intermediate]] ** [[Raw material]] * [[Innovation]] * Primary inputs ** [[Work (human activity)|Labor]] ** [[Natural resource]]s ** [[Physical capital]] * [[Service (economics)|Service]]s * [[Technology]] |group3 = [[Organization]] |list3 = * [[Centralization]] ** [[Cartel]] ** [[Conglomerate (company)|Conglomerate]] ** [[Horizontal integration]] ** [[Mergers and acquisitions]] ** [[Monopoly]] ** [[Monopsony]] ** [[Vertical integration]] * [[Decentralization]] ** [[Competition law|Enforced breakup]] ** [[Freelancer|Freelancing]] ** [[Homesteading]] ** [[Outsourcing]] ** [[Putting-out system]] ** [[Corporate spin-off|Spinning-off]] ** [[Temporary work]] * [[Ownership]] ** [[Cooperative]] ** [[Joint-stock company]] ** [[Nationalization]] ** [[Nonprofit organization]] ** [[Partnership]] ** [[Privatization]] ** [[Sole proprietorship]] ** [[State-owned enterprise]] }} <!-- Related: End level 2 --> |below = {{flatlist| * {{icon|category}} [[:Category:Industry (economics)|Category]] * {{Icon|Outline}} [[Outline of industry|Outline]] }} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis in Wikidata, not here! --> </noinclude> hpjpwtz7xorolu0khzmzopguz76ayjd 2232040 2232039 2026-10-06T09:08:05Z GinawaSaHapon 102500 2232040 wikitext text/x-wiki {{Navbox with collapsible groups |name = Industries |title = Mga pangunahing [[Industriya (ekonomika)|industriya]] batay sa [[sektor ng ekonomiya]] <!-- This navbox mostly follows the ISIC v4; exceptions are noted in HTML comments --> |selected = {{{1|}}} |state = {{{state<includeonly>|expanded</includeonly>}}} |bodyclass = hlist |group1 = [[Unang sektor]], o likas na sektor ([[hilaw na materyales]]) |abbr1 = 1ary |list1 = {{Navbox|child <!-- Begin level 2: Primary sector--> |group1 = Biotiko <!-- ISIC: Sec A --> |list1 = {{Navbox|child <!-- Begin level 3: Biotic --> |group1 = [[Agrikultura]] <!-- ISIC: Div 1 --> |list1 = * [[Pagsasaka]] <!-- ISIC: Group 011 --> ** [[Angkak]] ** [[Legumbre]] ** [[Pagsasaka ng gulay|Gulay]] ** [[Hibla (tanim)|Hibla]] ** [[Langis ng gulay]] ** [[Industriya ng asukal|Asukal]] ** [[Industriya ng tabako|Tabako]] * [[Permanenteng tanim]] <!-- ISIC: Group 012 --> ** [[Pomo]] ** [[Beri]] ** [[Produksiyon ng sitrus|Sitrus]] ** [[Drupa]] ** [[Pagtatanim ng ubas|Ubas]] ** [[Kakaw]] ** [[Industriya ng kape|Kape]] ** [[Tsaa]] ** [[Nuwes]] ** [[Olibo]] ** [[Halamang-gamot]] ** [[Pampalasa]] * [[Industriya ng hortikultura|Hortikultura]] <!-- Non-standard... Technically only "plant propagation" at ISIC: Group 013 ISIC places these subitems with annual or perennial, not part --> ** [[Industriya ng bulaklak|Bulaklak]] * [[Paghahayupan]] <!-- ISIC: Group 014 --> ** [[Paghahayupan para sa karne|Para sa karne]] ** [[Paghahayupan para sa gatas|Para sa gatas]] ** [[Paghahayupan para sa balahibo|Para sa balahibo]] ** [[Industriya ng kabayo|Kabayo]] ** [[Alagang-bukid]] ** [[Pagbababuyan|Baboy]] ** [[Lana]] ** [[Pagmamanukan|Manok]] ** [[Pagpukyutan|Pulot]] ** [[Sutla]] <!-- Omit: Mixed-farming & support services in ISIC: Groups 015 & 016 Sufficiently distinct industries? --> * [[Pangangaso]] <!-- ISIC: Group 017 --> ** [[Pagpapatibong]] |group2 = [[Agham pangkagubatan|Panggugubat]] <!-- ISIC: Div 2 --> |list2 = * [[Silbikultura]] <!-- ISIC: Group 021 --> ** [[Pagtatanim ng kawayan|Kawayan]] * [[Pagtotroso]] <!-- ISIC: Group 022 --> ** [[Panggatong]] <!-- Gathering of all non-wood forest products ISIC: Group 023 --> * [[Yantok]] * [[Dagta]] <!-- Non-standard... If extracted from managed groves, ISIC places under agriculture --> ** [[Kamanyang]] ** [[Goma arabika]] ** [[Gutapertsa]] ** [[Arnibal ng meypol]] ** [[Mastike]] ** [[Goma]] * [[Pangangalap ng kabute]] ** [[Pungikultura]] <!-- Non-standard... ISIC keeps managed fungus cultivation under agriculture --> ** [[Trupo]] <!-- Omit: Support services in ISIC: Group 024 Sufficiently distinct industry? --> |group3 = Pantubig <!-- ISIC: Div 3 --> |list3 = <!-- Non-standard... ISIC subdivides fishing & aquaculture first by salt- vs fresh-water Species emphasized instead to make list more accessible --> * [[Industriya ng pangingisda|Pangingisda]] <!-- ISIC: Group 031 --> ** [[Dilis]] ** [[Tamban]] ** [[Sardinas]] ** [[Bakalaw]] ** [[Eglepino]] ** [[Alumahan]] ** [[Pating]] ** [[Isdang espada]] ** [[Tulingan]] ** [[Panghuhuli ng alimango|Alimango]] ** [[Panghuhuli ng ulang|Ulang]] ** [[Salungo]] ** [[Pusit]] ** [[Pagbabalyena]] * [[Akuwakultura]] <!-- ISIC: Group 032 --> ** [[Karpa]] ** [[Akuwakultura ng hito|Hito]] ** [[Akuwakultura ng tilapia|Tilapia]] ** [[Abulon]] ** [[Tahong]] ** [[Pagpapalaki ng talaba|Talaba]] ** [[Kinulturang perlas|Perlas]] ** [[Pagtatanim ng halamang-dagat|Halamang-dagat]] * Pareho <!-- Non-standard: Catch-all --> ** [[Paghuhukay sa kabibe|Kabibe]] ** [[Balatan bilang pagkain|Balatan]] ** [[Kapis]] ** [[Salmon]] ** [[Hipon]] }} <!-- End level 3: Biotic --> |group2 = Heolohiko <!-- ISIC: Sec B --> |list2 = * [[Gasolinang posil]] <!-- Non-standard: Combination --> ** [[Karbon (bato)|Karbon]] <!-- ISIC: Div 5 --> ** [[Uling]] <!-- Non-std... Placed with other mined compounds in ISIC: Class 0892 --> ** [[Likas na gas]] <!-- ISIC: Div 6 --> ** [[Industriya ng eskitong langis|Eskitong langis]] ** [[Industriya ng petrolyo|Petrolyo]] ** [[Buhanging langis]] * Pagmimina <!-- ISIC: Div 7 --> ** [[Aluminyo]] ** [[Tanso]] ** [[Minang bakal]] ** [[Pagmimina ng ginto|Ginto]] ** [[Pagmimina ng pilak|Pilak]] ** [[Paladyo]] ** [[Platino]] ** [[Lityo]] ** [[Bihirang elementong panlupa]] ** [[Pagmimina ng uranyo|Uranyo]] <!-- Non-standard: splitting out 1st category from ISIC: Div 8 --> * Iba pa ** [[Batong-hiyas]] ** [[Posporo (elemento)|Posporo]] ** [[Potasa]] ** [[Asin]] <!-- Note... Both evaporated & mined salt are inclued here --> ** [[Asupre]] <!-- Non-standard: splitting out 2nd category from ISIC: Div 8 --> * [[Minahan ng bato]] ** [[Minahan ng graba|Graba]] ** [[Pagmimina ng buhangin|Buhangin]] ** [[Pagmimina ng tisa|Tisa]] ** [[Minahan ng luwad|Luwad]] ** [[Yeso]] ** [[Apog]] ** [[Granito]] ** [[Marmol]] <!-- Omit: Support services in ISIC: Div 9 Sufficiently distinct industry? --> }} <!-- End level 2: Primary sector--> |group2 = [[Secondary sector]], or industrial sector ([[goods]] [[manufacturing]]) |abbr2 = 2ary |list2 = {{Navbox|child <!-- Begin level 2: Secondary sector --> |group1 = Manufacturing <!-- ISIC: Sec C --> |list1 = {{Navbox|child <!-- Begin level 3: Manufacturing --> |group1 = [[Light industry|Light<br/> industry]] |list1 = * [[Food industry|Food]] <!-- ISIC: Div 10 --> ** [[Feed manufacturing|Animal feed]] ** [[Baking#Commercial baking|Baking]] ** [[Canning]] ** Dairy products ** Flour ** [[Meat industry|Meat]] ** [[Convenience food|Prepared]] <!-- Omit: Sugar processing here in ISIC: Class 1072 Current sugar article under primary sector also covers processing --> ** [[Food preservation|Preserved]] ** [[Candy making|Sweet]]s ** [[Vegetable oil#Production|Vegetable oil]]s * [[Drink industry|Beverages]] <!-- ISIC: Div 11 --> ** [[Brewing industry|Beer]] ** [[Bottled water]] ** Liquor ** Soft drinks ** [[Winemaking|Wine]] <!-- Omit: Tobacco finished products here in ISIC: Div 12 Tobacco article currently under primary sector also covers finishing --> * [[Textile industry|Textiles]] <!-- ISIC: Div 13 --> ** [[Carding]] ** [[Dyeing]] ** [[Textile printing|Print]]s ** [[Spinning (textiles)|Spinning]] ** [[Weaving]] ** [[Carpet]]s ** [[Lace]] ** [[Linens]] ** [[Rope]] <!-- --> * [[Clothing industry|Clothing]] <!-- ISIC: Div 14 --> ** [[Fashion accessory|Accessories]] ** [[Dressmaker|Dressmaking]] ** [[Fur clothing|Furs]] ** [[Hatmaking]] ** [[Sewing]] ** [[Shoemaking]] <!-- Non-standard... All footwear grouped with leather in ISIC: Group 152 --> ** [[Tailor]]ing <!-- Move: Leather, wood, & pulp/paper here in ISIC: Divs 15-17 Requirements (e.g. air quality) may exclude from light-industry Placed below under Materials Non-standard: splitting out 1st category from ISIC Div 18 --> * [[Printing]] ** [[Bookbinding]] ** [[Paper embossing|Embossing]] ** [[Engraving]] ** [[Security printing|Secure]] <!-- No explicit class... But implied by product list given in ISIC: Class 1811 --> ** [[Typesetting]] <!-- Non-standard: splitting out 2nd category from ISIC Div 18 --> * Media reproduction ** [[Cassette tape]]s ** [[Production of phonograph records|Phonograph]]s ** [[Compact Disc manufacturing|Optical disc]]s <!-- Move: Refining & chemicals here in ISIC: Divs 19-21 Shifted below to bring forward other light manufacturing Move: Polymers, minerals, & metals here in ISIC: Divs 22-24 Placed below under Materials to bring forward other light manufacturing --> * [[Metal fabrication]] <!-- ISIC: Div 25 --> ** [[Boilermaking]] ** [[Builders hardware|Builders']] & [[household hardware]] ** [[Cutlery]] ** [[Gunsmith]]ing <!-- Non-standard... Move: Ammo, artillery, & bombs here under ISIC: Group 252 Grouping with heavy defense industry below --> ** [[Locksmithing]] ** [[Machine shop|Machining]] ** Other [[Metalsmith|smithing]] ** [[Powder metallurgy]] ** [[Prefabrication]] ** [[Surface finishing]] * Other fabrication <!-- Non-standard... ISIC groups other fine goods fabrication with underlying material See talk-page for details; common processes here for more intuitive list --> ** [[3D printing]] ** [[Blow molding]] ** [[Drawing (manufacturing)|Drawing]] ** [[Extrusion]] ** [[Glassblowing]] ** [[Injection moulding]] ** [[Pottery]] ** [[Sintering]] ** [[Stonemasonry]] ** [[Woodworking]] <!-- Move: Electronic & precision devices here in ISIC: Div 26 Borderline of light industry; moved below to group with larger electricals Move: Electrical equipment here in ISIC: Div 27 Shifted below to bring forward last light manufacturing Move: Machinery, autos, & equipment here in ISIC: Divs 28-30 Shifted below to bring forward last light manufacturing --> * Furniture <!-- ISIC: Div 31 --> * Other goods <!-- ISIC: Div 32 --> ** Baggage <!-- Non-standard... Grouped under leather (with tanning) in ISIC: Class 1512 --> ** [[Bicycle industry|Bicycles]] <!-- Non-standard... Grouped with heavier transport in ISIC: Class 3092 --> ** Jewellery ** [[Medical device|Medical supplies]] ** Musical instruments ** Office supplies <!-- Non-standard... Grouped with heavier industry under ISIC: Class 2817 --> ** Outdoors and sports equipment ** [[Personal protective equipment]] ** [[Toy#Economics|Toys]] <!-- Move: Repair & installation here in ISIC: Div 33 Grouping with other services to be more intuitive --> |group2 = Electrical <br /> and<br/> optical <!-- More level 3: Manufacturing --> |list2 = <!-- The next 8 group codes all come from ISIC: Div 26 --> * [[Electronics industry|Electronics]] <!-- ISIC: Group 261 --> ** [[Electronic component|Component]]s ** [[Printed circuit board#Manufacturing|Circuit board]]s ** [[Semiconductor industry|Semiconductor]]s * [[Computer industry|Computer]]s <!-- ISIC: Group 262 --> ** [[List of computer system manufacturers|Computer system]]s ** [[List of computer hardware manufacturers|Parts and peripherals]] <!-- To-do: Could use more/better entries --> ** Blank [[Computer data storage#Storage media|storage media]] <!-- Non-standard... Moved from a less intuitive spot under ISIC: Group 268 --> * [[Telecommunications equipment|Communications equipment]] <!-- ISIC: Group 263 --> ** [[Mobile phone#Sales|Mobile phone]]s ** [[Network equipment provider|Network infrastructure]] <!-- To-do: Could use more entries --> * [[Consumer electronics#Products|Consumer electronics]] <!-- ISIC: Group 264 --> ** [[Television set#Major manufacturers|Television]]s ** [[Video game console#Market|Video game console]]s <!-- To-do: Could use more entries - Home speakers & headsets - Media recording / streaming / playback - Radio & satellite receivers --> * [[Instrumentation]] <!-- ISIC: Group 265 --> ** Clocks and watches ** [[Satellite navigation device#Consumer applications|GPS device]]s ** [[Scientific_instrument#List of scientific instruments manufacturers|Scientific instrument]]s <!-- To-do: Could use more/better entries - Control systems - Data recorders & indicators - Detectors & complex sensors - Flight & navigational instruments - Surveying instruments - Test equipment --> * [[Medical imaging#Industry|Medical imaging system]]s <!-- ISIC: Group 266 --> * [[Optical instrument]]s <!-- ISIC: Group 267 --> ** [[Camera]]s ** [[Telescopic sight|Gun]] and [[spotting scope]]s ** [[Laser construction]] ** [[Optical manufacturing and testing|Lens grinding]] ** [[Microscope]]s <!-- Note... Electron microscopes are with electronics under ISIC: Class 2651 --> ** [[Telescope]]s <!-- Note... Eyeglasses et al. are with medical supplies under ISIC: Class 3250 To-do: Could use more actual industry information --> * [[Electrical device|Electrical equipment]] <!-- ISIC: Div 27 --> ** [[Electric battery|Batteries]] ** [[Electrical cable|Electrical]] and [[Optical fiber|fiber optic]] cables ** [[Electric light]]ing ** [[Electric motor]]s ** [[Home appliance]]s ** [[Transformer]]s |group3 = [[Chemical industry|Chemical]]s <!-- More level 3: Manufacturing --> |list3 = * Coal and [[Oil refinery|oil refining]] <!-- ISIC: Div 19 --> ** [[Bitumen]] ** [[Coke (fuel)|Coke]] ** [[Diesel fuel]] ** [[Fuel oil]] ** [[Gasoline]] ** [[Jet fuel]] ** [[Kerosene]] ** [[Mineral oil]] ** [[Paraffin wax]] ** [[Petrochemical]]s ** [[Petroleum jelly]] ** [[Propane]] ** [[Synthetic oil]] ** [[Tar]] <!-- Note: The next 3 categories are all split from ISIC: Div 20 --> * [[Commodity chemicals]] <!-- ISIC: Group 201 --> ** [[Fertilizer#Production|Fertilizer]]s ** [[Industrial gas]]es ** [[Pigment]]s ** [[Chemical element#Allotropes|Pure element]]s <!-- Move: Raw synthetic plastic & rubber located under ISIC: Class 2013 Grouped with other solid materials below --> * [[Speciality chemicals]] <!-- ISIC: Group 202 --> ** [[Adhesive]]s ** [[Agrochemical]]s ** [[Aroma compound]]s ** [[Cleaning agent|Cleaning products]] ** [[Cosmetics]] ** [[Explosive]]s ** [[Fireworks]] ** [[Paint]]s and [[ink]]s ** [[Perfume]]s ** [[Soap]] ** [[Toiletries]] * [[Fine chemical]]s <!-- ISIC: Class 2029 Move: Synthetic polymer fibers located under ISIC: Group 203 Grouped with other solid materials below --> * [[Pharmaceutical industry|Pharmaceuticals]] <!-- ISIC: Div 21 --> ** [[Production of antibiotics|Antibiotics]] ** [[Blood product]]s ** Chemical and hormonal [[Birth control|contraceptives]] ** [[Generic drug]]s ** [[Illegal drug trade|Illegal drug]]s ** [[Dietary supplement|Supplement]]s ** [[Vaccine]]s |group4 = Materials <!-- More level 3: Manufacturing --> |list4 = <!-- Non-standard: Fabrication & final goods placed above with light-industry --> * [[Leather]] <!-- ISIC: Div 15 --> ** [[Liming (leather processing)|Liming]] and [[deliming]] ** [[Tanning (leather)|Tanning]] ** [[Currier|Currying]] and [[Oiling (leather processing)|oiling]] <!-- Non-standard: ISIC places leather products & footwear here --> * [[Wood industry|Wood]] <!-- ISIC: Div 16 --> ** [[Wood drying|Drying]] ** [[Sawmill]]ing ** [[Engineered wood|Engineered]] ** [[Lumber]] ** [[Wood-plastic composite|Composite]] <!-- Non-standard: ISIC places wooden consumer-goods ex. furniture here --> *[[Pulp and paper industry|Paper]] <!-- ISIC: Div 17 --> ** [[Sizing#Papermaking|Sizing]] ** [[Cardboard]] ** [[Pulp (paper)|Pulp]] ** [[Tissue paper|Tissue]] <!-- Note: The next 2 categories are both split from ISIC: Div 22 --> * [[Synthetic rubber|Rubber]] <!-- Group 221 --> ** [[Tire manufacturing|Tire]]s ** [[Vulcanization|Vulcanized rubber]] * [[Plastics industry|Plastic]]s <!-- Group 222 --> ** [[Commodity plastics|Commodity]] ** [[Engineering plastic|Engineered]] ** [[High-performance plastics|Specialty]] ** [[Pelletizing|Pellet]]s ** [[Synthetic fiber]]s ** [[Thermoplastic]]s and [[Thermosetting polymer|thermosets]] <!-- Note: The next 4 categories are all split from ISIC: Div 23 --> * [[Glass production|Glass]] <!-- ISIC: Group 231 --> ** [[Borosilicate glass|Borosilicate]] ** [[Fused quartz]] ** [[Soda–lime glass|Soda-lime]] ** [[Float glass]] ** [[Glass fiber]] ** [[Glass wool]] and [[fiberglass]] ** [[Safety glass]] * [[Ceramic]]s <!-- ISIC: Classes 2391-2393 --> ** [[Brickworks|Brick]] ** [[Earthenware]] ** [[Porcelain#Other uses|Porcelain]] ** [[Refractory]] ** [[Tile]] * [[Cement#Cement industry in the world|Cement]] <!-- ISIC: Classes 2394 & 2395 --> ** [[Mortar (masonry)|Mortar]] ** [[Plaster]] ** [[Ready-mix concrete]] * Other mineral <!-- ISIC: Class 2399 --> ** [[Abrasive]]s ** [[Carbon fibers]] and [[Allotropes of carbon|advanced material]]s ** [[Mineral wool]] ** [[Synthetic gem]]s <!-- Note: The next 4 categories are all split from ISIC: Div 24 --> * [[Extractive metallurgy|Metal refining]] ** [[Ironworks|Iron]] ** [[Aluminium smelting|Aluminum]] ** [[Copper extraction|Copper]] * [[Alloy]]s ** [[Steel mill|Steel]] * [[Forming (metalworking)|Formed metal]] ** [[Rolling (metalworking)|Rolled]] ** [[Forging|Forged]] * [[Foundry|Cast metal]] <!-- ISIC: Group 243 --> |group5 = [[Heavy industry|Heavy<br/> industry]] <!-- More level 3: Manufacturing --> |list5 = * [[Machine industry|Machinery]] <!-- ISIC: Div 28 --> ** [[Conveyor system|Conveyors]] ** [[Heavy equipment|Heavy]] ** [[Hydraulic machinery|Hydraulic]] ** [[Machine tool builder|Machine tool]]s ** [[Turbo generator|Power]] and [[wind turbine]]s * [[Automotive industry|Automobile]]s <!-- ISIC: Div 29 --> * Other heavy [[vehicle]]s <!-- ISIC: Div 30 --> ** [[Aerospace industry|Aerospace]] and [[space industry|space]] ** [[Rolling stock|Rail vehicle]]s ** [[Shipbuilding|Ship]]s and [[Oil platform|offshore platform]]s * [[Arms industry|Weapon]]s <!-- Note... Military fighting vehicles are around here under ISIC: Group 304 Non-standard: Smaller weapons & ammo normally separate under ISIC: Group 252 --> }} <!-- End level 3: Manufacturing --> |group2 = [[Public utility|Utilities]] <!-- ISIC: 2 sections... --> |list2 = * Power <!-- ISIC: Sec D --> ** [[Electric power industry|Electric]] ** [[Natural gas#Domestic use|Gas distribution]] ** [[Renewable energy commercialization|Renewable]] <!-- Note: Next 3 categories are both included under ISIC: Sec E --> * [[Water industry|Water]] <!-- ISIC: Div 36 --> ** [[Sewage treatment|Sewage]] <!-- ISIC: Div 37 --> * [[Waste management industry|Waste management]] <!-- ISIC: Div 38 --> ** [[Waste collection|Collection]] ** [[Landfill|Dumping]] ** [[Hazardous waste|Hazardous]] ** [[Recycling]] * [[Environmental remediation|Remediation]] <!-- ISIC: Div 39 Non-standard: Network providers normally with services in ISIC: Sec J, Div 61 --> * [[Telecommunications industry|Telecom network]]s ** [[Cable television|Cable TV]] ** [[Internet service provider|Internet]] ** [[Mobile phone operator|Mobile]] ** [[Communications satellite|Satellite]] ** [[Telephone company|Telephone]] |group3 = [[Construction]] <!-- ISIC: Sec F --> |list3 = * [[Building]]s <!-- ISIC: Div 41 --> ** [[Commercial property|Commercial]] ** [[Industrial architecture|Industrial]] ** [[Home construction|Residential]] * [[Civil engineering]] <!-- ISIC: Div 42 --> ** [[Bridge building|Bridge]]s ** [[Railway track|Railway]]s ** [[Roadbuilding|Road]]s ** [[Tunnel#Construction|Tunnel]]s ** [[Canal#Construction|Canal]]s ** [[Dam]]s ** [[Dredging#Major dredging companies|Dredging]] ** [[Harbor]]s * Specialty trades <!-- ISIC: Div 43 --> ** [[Cabinetry]] ** [[Demolition]] ** [[Electrical wiring]] ** [[Elevator mechanic|Elevator]]s ** [[Heating, ventilation, and air conditioning#HVAC industry and standards|HVAC]] ** [[House painter and decorator|Painting and decorating]] ** [[Plumbing]] ** [[Earthworks (engineering)|Site preparation]] }} <!-- End level 2: Secondary sector--> |group3 = [[Tertiary sector]], or service sector ([[Service (economics)|services]]) |abbr3 = 3ary |list3 = {{Navbox|child <!-- Begin level 2: Tertiary sector--> |group1 = [[Sales]] <!-- ISIC: Sec G --> |list1 = <!-- Non-standard: Divisions reordered from ISIC to be more intuitive --> * [[Retail]] <!-- ISIC: Div 47 --> ** [[Car dealership]] <!-- ISIC: Div 45 --> ** [[Fast-moving consumer goods|Consumer goods]] ** [[General store]] ** [[Grocery store]] ** [[Department store]] ** [[Mail order]] ** [[E-commerce]] *** [[Online shopping]] ** [[Specialty store]] <!-- Non-standard: ISIC categorizes wholesale by product, not method --> * [[Wholesaling|Wholesale]] <!-- ISIC: Div 46 --> ** [[Auction]] ** [[Broker]]age ** [[Distribution (marketing)|Distribution]] |group2 = [[Transport]] <br /> and storage <!-- ISIC: Sec H --> |list2 = <!-- Non-standard: Divisions reordered from ISIC to be more intuitive... Land & pipeline transport: ISIC: Div 49 Water transport: ISIC: Div 50 Air transport: ISIC: Div 51 --> * [[Cargo]] ** [[Air cargo]] ** [[Intermodal freight transport|Intermodal]] ** [[Mail]] <!-- ISIC: Div 53 --> ** [[Moving company]] ** [[Rail freight transport|Rail]] ** [[Trucking]] * [[Passenger transport]] ** [[Airline]]s ** [[Car rental]]s ** [[Passenger rail]] ** [[Ridesharing company|Ridesharing]] ** [[Taxi]]s * [[Warehouse|Warehousing]] <!-- ISIC: Div 52 --> ** [[Self storage]] |group3 = [[Hospitality industry|Hospitality]] <!-- ISIC: Sec I --> |list3 = <!-- Non-standard: Divisions reordered from ISIC to be more intuitive --> * [[Food service]] <!-- ISIC: Div 56 --> ** [[Drinking establishment|Drink service]] ** [[Coffeehouse|Cafés]] ** [[Catering]] ** [[Fast food]] ** [[Food delivery]] ** [[Restaurant]]s ** [[Teahouse]]s * [[Hotel]]s <!-- ISIC: Div 55 Move: Information/communication industries split into other sectors from ISIC: Sec J --> |group4 = [[Asset management]] |list4 = <!-- The next two groups fall under ISIC: Sec K --> * [[Financial services]] <!-- ISIC: Div 64 --> ** [[Bank]]ing ** [[Credit]] ** [[Financial adviser|Financial advice]] ** [[Holding company]] ** [[Electronic funds transfer|Money transfer]] ** [[Payment card industry|Payment card]]s ** [[Risk management]] ** [[Security (finance)|Securities]] * [[Insurance]] <!-- ISIC: Div 65 --> ** [[Health insurance|Health]] ** [[Life insurance|Life]] ** [[Pension fund]]ing ** [[Property insurance|Property]] ** [[Reinsurance]] <!-- Non-standard: Auxiliary financial & insurance activities listed under ISIC: Div 66 --> * [[Real estate economics|Real estate]] <!-- ISIC: Sec L:68--> ** [[Real estate agent|Brokerage]] ** [[Property management]] |group5 = [[Professional services|Professional]] <!-- ISIC: Sec M --> |list5 = <!-- Non-standard: Divisions reordered to alphabetize; several moved elsewhere --> * [[Accounting network|Accounting]] <!-- ISIC: Div 69, Group 692 --> ** [[Assurance services|Assurance]] ** [[Audit]] ** [[Bookkeeping]] ** [[Tax advisor|Tax advice]] * [[Architectural firm|Architecture]] and [[engineering]] <!-- ISIC: Div 71 --> ** [[Inspection]] ** [[Surveying]] ** [[Physical test|Physical]], [[product testing|product]], [[system testing]] * [[Design]] <!-- ISIC: Div 74 --> ** [[Fashion design|Fashion]] ** [[Interior design|Interior]] ** [[Industrial design|Product]] <!-- Move: Less physical fields of design with creative activity in quaternary --> * [[Practice of law|Legal services]] <!-- ISIC: Div 69, Group 691 --> * [[Management]] <!-- ISIC: Div 70 --> ** [[Consulting firm|Consulting]] ** [[Public relations]] * [[Marketing]] <!-- ISIC: Div 73 --> ** [[Advertising industry|Advertising]] <!-- Move: Scientific research moved to quaternary sector, listed under ISIC: Div 72 --> * [[Creative industries|Creative]] * [[Language industry|Language]] * [[Research and development]] <!-- ISIC: Sec M, Div 72 --> ** [[Basic research]] |group6 = [[Healthcare industry|Healthcare]] <!-- ISIC: Sec Q --> |list6 = * Medicine <!-- ISIC: Div 86 --> ** [[Dentist office]]s ** [[Hospital]]s ** [[Nursing]] * [[Residential care]] <!-- ISIC: Div 87 --> * [[Veterinary medicine]] <!-- Non-standard... Normally grouped near other professional services under ISIC: Div 75 --> |group7 = [[Entertainment#Industry|Entertainment]]<br /> <!-- ISIC: Sec R -->and [[Leisure industry|leisure]] |list7 = <!-- ISIC: Div 90 ISIC: Div 91 --> * Audio-visual <!-- ISIC: Div 59 --> ** [[Film industry|Film]] ** [[Music industry|Music]] ** [[Video game industry|Video games]] <!-- Non-standard... ISIC groups with other software--> * [[Broadcasting]] <!-- ISIC: Div 60 --> ** [[News agency|News]] <!-- Non-standard... Grouped with other data services under ISIC: Group 639 --> ** [[Radio industry|Radio]] ** [[Television#Content|Television]] * [[Sport industry|Sport]] <!-- ISIC: Group 931 --> * Travel <!-- ISIC: Div 79 --> ** [[Business travel]] ** [[Cruise line]]s ** [[Tourism]] * [[Casino|Gambling]] <!-- ISIC: Div 92 --> ** [[Online gambling|Online]] * Venues <!-- ISIC: Group 932 --> ** [[Amusement arcade|Arcade]]s ** [[Amusement park]]s ** [[Fair|Fairground]]s ** [[Nightclub]]s * [[Tabletop game industry|Tabletop games]] |group8 = [[Publishing]] and <br /> [[mass media]] <!-- ISIC: Sec J --> |list8 = * Written <!-- ISIC: Div 58 --> ** [[Book]]s ** [[Periodical literature|Periodicals]] ** [[Software industry|Software]] * [[Internet]] <!-- ISIC: Div 63 --> ** [[Web hosting service|Hosting]] ** [[Social networking service|Social network]]s ** [[Streaming media|Streaming]] ** [[Website]]s |group9 = [[Education]] <!-- ISIC: Sec P --> |list9 = * [[Primary education|Primary]] * [[Secondary education|Secondary]] * [[Tertiary education|Tertiary]] ** [[Vocational school]] ** [[University]] * [[Standardized test|Testing]] * [[Tutoring]] |group10 = Other |list10 = <!-- Non-standard: Combination of... Admin & support services ISIC: Sec N Other services ISIC: Sec S --> * Administrative ** [[Customer service]] <!-- ISIC: Group 822 --> ** [[Lease|Leasing]] <!-- ISIC: Div 77 --> ** [[Renting]] ** [[Employment agency|Staffing]] <!-- ISIC: Div 78 --> ** [[Private investigator|Private investigation]] and [[Security company|security]] <!-- ISIC: Div 80 --> * Maintenance <!-- ISIC: Div 81 --> ** [[Janitor]]s ** [[Landscape maintenance|Landscaping]] * [[Maintenance (technical)|Repairs]] <!-- ISIC: Div 95 --> * Personal services <!-- ISIC: Div 96 --> ** [[Beauty salon|Beauty]] ** [[Dry cleaning]] ** [[Funeral industry|Funeral]] ** [[Maid service]] ** [[Pet industry|Pet care]] ** [[Sex industry|Sex]] * [[Poverty industry|Poverty]] }} |group4 = Related |abbr4 = other |list4= {{Navbox|child <!-- Related: Begin level 2 --> |group1 = [[Industry classification|Classification <br /> standards]] |list1 = * Production-based ** [[Australian and New Zealand Standard Industrial Classification|ANZSIC]] ** [[International Standard Industrial Classification|ISIC]] ** [[Statistical Classification of Economic Activities in the European Community|NACE]] ** [[North American Industry Classification System|NAICS]] ** [[Standard Industrial Classification|SIC]] ** [[United Kingdom Standard Industrial Classification of Economic Activities|UKSIC]] * Market-based ** [[Global Industry Classification Standard|GICS]] ** [[Industry Classification Benchmark|ICB]] ** [[The Refinitiv Business Classification|TRBC]] * Other ** [[Automotive aftermarket|Aftermarket]] ** [[Generic brand|Generic]] ** [[Original equipment manufacturer|OEM]] |group2 = [[Factors of production|Inputs]] and <br /> [[Output (economics)|outputs]] |list2 = * [[Externality|Externalities]] ** [[Community]] ** [[Crime]] ** [[Culture]] ** [[Pollution]] ** [[Well-being]] * [[Funding]] * [[Goods]] ** [[Commodity|Commodities]] ** [[Final good|Final]] ** [[Intermediate good|Intermediate]] ** [[Raw material]] * [[Innovation]] * Primary inputs ** [[Work (human activity)|Labor]] ** [[Natural resource]]s ** [[Physical capital]] * [[Service (economics)|Service]]s * [[Technology]] |group3 = [[Organization]] |list3 = * [[Centralization]] ** [[Cartel]] ** [[Conglomerate (company)|Conglomerate]] ** [[Horizontal integration]] ** [[Mergers and acquisitions]] ** [[Monopoly]] ** [[Monopsony]] ** [[Vertical integration]] * [[Decentralization]] ** [[Competition law|Enforced breakup]] ** [[Freelancer|Freelancing]] ** [[Homesteading]] ** [[Outsourcing]] ** [[Putting-out system]] ** [[Corporate spin-off|Spinning-off]] ** [[Temporary work]] * [[Ownership]] ** [[Cooperative]] ** [[Joint-stock company]] ** [[Nationalization]] ** [[Nonprofit organization]] ** [[Partnership]] ** [[Privatization]] ** [[Sole proprietorship]] ** [[State-owned enterprise]] }} <!-- Related: End level 2 --> |below = {{flatlist| * {{icon|category}} [[:Category:Industry (economics)|Category]] * {{Icon|Outline}} [[Outline of industry|Outline]] }} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis in Wikidata, not here! --> </noinclude> s7fj9rgmwvmywi1qlcacgse1qs4c5up 0 340461 2232041 2026-10-06T09:17:16Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375113691|Clauzetto]]" 2232041 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Clauzetto|official_name=Comune di Clauzetto|native_name={{native name|fur|Clausiet}}|image=Panorama di Clauzetto.jpg|image_size=|alt=|caption=|image_shield=Clauzetto-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|14|N|12|55|E|type:city(422)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Flavio Del Missier|area_footnotes=|area_total_km2=27.9|population_footnotes=|population_total=377|population_as_of=Hunyo 30, 2017<ref>Data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Clauzettani|elevation_footnotes=|elevation_m=454|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.clauzetto.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Panorama di Clauzetto.jpg}}Ang '''Clauzetto''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Clausêt}} ; [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulian]]: {{Lang|fur|Clausiet}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. May hangganan ang Clauzetto sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castelnovo del Friuli]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Tramonti di Sotto]], at [[Vito d'Asio]].<gallery class="center" widths="200"> File:Cimitera_di_guerra_tedesco_di_Forno_01.jpg|alt=German war graves in Vito d'Asio| Mga libingan ng digmaan ng mga Aleman sa Vito d'Asio File:Cimitera_di_guerra_di_Pradis_01.jpg|alt=War graves of the Battle of Pradis| Mga libingan ng digmaan sa Labanan ng Pradis </gallery> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}<templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fq41xsax3x8v43n7to8ct0oeq6wxlb5 2232055 2232041 2026-10-06T09:44:44Z Ryomaandres 8044 2232055 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Clauzetto|official_name=Comune di Clauzetto|native_name={{native name|fur|Clausiet}}|image=Panorama di Clauzetto.jpg|image_size=|alt=|caption=|image_shield=Clauzetto-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|14|N|12|55|E|type:city(422)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Flavio Del Missier|area_footnotes=|area_total_km2=27.9|population_footnotes=|population_total=377|population_as_of=Hunyo 30, 2017<ref>Data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Clauzettani|elevation_footnotes=|elevation_m=454|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=33090|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.clauzetto.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Panorama di Clauzetto.jpg}}Ang '''Clauzetto''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Clausêt}} ; [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulian]]: {{Lang|fur|Clausiet}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. May hangganan ang Clauzetto sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castelnovo del Friuli]], [[Pinzano al Tagliamento]], [[Tramonti di Sotto]], at [[Vito d'Asio]]. == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang relihiyoso === * [[Simbahan ng San Giacomo Apostolo (Clauzetto)|Simbahan ni San Santiago Apostol]], mapupuntahan sa pamamagitan ng hagdanang may 88 baitang: naglalaman ito ng isang relikya noong ika-18 siglo mula sa Payapang Republika ng Venecia, na iniuugnay sa "Pinakamahalagang [[Dugo ni Kristo|Dugo]] ng Ating Panginoong Hesukristo." Hanggang kalagitnaan ng ika-20 siglo, ang simbahan at ang relikya ay isang palaging destinasyon para sa mga peregrino mula sa buong Italya at maging sa Hilagang Europa. Unti-unting humina ang debosyon. Sa loob ng sagradong lugar ay isang baptisteryo na gawa sa kahoy ni Giovanni da Gemona. === Mga pook pangkalikasan === * Bukal ng Nujaruc, sa nayon ng Clauzetto * [[Mga Luntiang Kuweba ng Pradis]], sa nayon ng Gerchia, mga kuwebang inukit ng isang batis * [[Sabak]] at talon ng Rio Molat * Mga bangin ng pagguho ng mga ilog Cosa at Paveon * Penomeno ng karst sa talampas ng Gerchia <gallery class="center" widths="200"> File:Cimitera_di_guerra_tedesco_di_Forno_01.jpg|alt=German war graves in Vito d'Asio| Mga libingan ng digmaan ng mga Aleman sa Vito d'Asio File:Cimitera_di_guerra_di_Pradis_01.jpg|alt=War graves of the Battle of Pradis| Mga libingan ng digmaan sa Labanan ng Pradis </gallery> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}<templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6pze0rwih4em1zbvqdi7c3o50qvaut7 0 340462 2232042 2026-10-06T09:18:05Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375115551|Cordovado]]" 2232042 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cordovado|official_name=Comune di Cordovado|native_name={{native name|fur|Cordovât}}|image_size=|image_shield=Cordovado-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|51|N|12|53|E|type:city(2,629)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Suzzolins|mayor_party=|mayor=Lucia Brunettin|area_footnotes=|area_total_km2=12.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=15|saint=|day=|postal_code=33073|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.cordovado.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Duomo di Sant'Andrea.jpg|image_caption=Katedral ng Sant'Andrea}}Ang '''Cordovado''' ({{Langx|fur|Cordovât}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Cordovado ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Gruaro]], [[Morsano al Tagliamento]], [[Sesto al Reghena]], at [[Teglio Veneto]]. Isa ito sa {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cordovado.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c9yw4z208y8npqifpr5jxprspcofi3i 2232057 2232042 2026-10-06T09:47:05Z Ryomaandres 8044 2232057 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cordovado|official_name=Comune di Cordovado|native_name={{native name|fur|Cordovât}}|image_size=|image_shield=Cordovado-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|51|N|12|53|E|type:city(2,629)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Suzzolins|mayor_party=|mayor=Lucia Brunettin|area_footnotes=|area_total_km2=12.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=15|saint=|day=|postal_code=33073|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.cordovado.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Duomo di Sant'Andrea.jpg|image_caption=Katedral ng Sant'Andrea}}Ang '''Cordovado''' ({{Langx|fur|Cordovât}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Cordovado ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Gruaro]], [[Morsano al Tagliamento]], [[Sesto al Reghena]], at [[Teglio Veneto]]. Isa ito sa {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Mga monumento at tanawin == === Palasyo ng Kapitan (kilala rin bilang "Palazzo Bozza-Marrubini") at Palazzo Agricola === Isang grupo ng mga gusali sa tapat ng kastilyo ang nagsilbing tirahan para sa mga kawani ng administrasyon. Dalawa sa mga gusaling ito ang kalaunan ay umunlad, simula noong huling bahagi ng Gitnang Kapanahunan, bilang mga maringal na tahanan: Palazzo Bozza-Marrubini malapit sa Tore ng Orasan (ang toreng pasukan sa hilaga), at Palazzo Agricola sa timog pa. Mayroon silang estilo ng arkitekturang Renasimyento, na may malalaking arko sa unang palapag at maluluwag na bintanang tatlong lanseta, at isang hardin sa likuran. Pinapanatili ng Palazzo Bozza-Marrubini ang mga siklo ng fresco noong ika-18 siglo ni Giovanni Francesco Zamolo, na may malaking kahalagahan sa lokal na kasaysayan dahil inilalarawan nito ang mga tanawin ng lungsod noong panahong iyon, kabilang ang kastilyo at ang mga palasyo ng sinaunang bayan. === Palazzo Freschi-Piccolomini === Muling binuo noong ikalawang kalahati ng ika-17 siglo mula sa mga dati nang estruktura sa tabi ng sinaunang kastilyo, ang palasyo ay itinayo ng mga maharlikang [[Attems|Attimis]]. Tatlong palapag ang taas, mayroon itong eleganteng harapan na may malaking pintuan sa pasukan at bintana na may tatlong ilaw sa itaas nito, na nagbibigay-liwanag sa malaking bulwagan ng pagtanggap. Ang hagdanan patungo sa pintuan sa pasukan ay itinayo kung saan dating nakatayo ang drawbridge ng kastilyo. Ang palasyo ay may malaking parke na umaabot patungo sa kanayunan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cordovado.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j06o3pmnudrtgkb2ku8vbjz5xkpo7ct 0 340463 2232043 2026-10-06T09:23:01Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375119842|Fanna]]" 2232043 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fanna|official_name=Comune di Fanna|native_name={{native name|fur|Fana}}|image_size=|image_shield=Fanna-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|11|N|12|45|E|type:city(1,553)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Demis Bottechia|area_footnotes=|area_total_km2=10.1|population_footnotes=|population_demonym=Fannesi|elevation_footnotes=|elevation_m=274|saint=|day=|postal_code=33092|area_code=0427|website=|footnotes=}}Ang '''Fanna''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Fane}}; [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Fana}}; {{Langx|de|Fuan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Fanna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arba, Friul-Venecia Julia|Arba]], [[Cavasso Nuovo]], [[Frisanco]], at [[Maniago]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 58gqa5i05k581dbn6ia08mbm1ncjv6v 2232061 2232043 2026-10-06T09:50:06Z Ryomaandres 8044 2232061 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fanna|official_name=Comune di Fanna|native_name={{native name|fur|Fana}}|image_size=|image_shield=Fanna-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|11|N|12|45|E|type:city(1,553)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Demis Bottechia|area_footnotes=|area_total_km2=10.1|population_footnotes=|population_demonym=Fannesi|elevation_footnotes=|elevation_m=274|saint=|day=|postal_code=33092|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Chiesa di San Martino Vescovo (Fanna) 01.jpg|image_caption=Simbahan ng San Martino Vescovo}}Ang '''Fanna''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Fane}}; [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Fana}}; {{Langx|de|Fuan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Fanna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arba, Friul-Venecia Julia|Arba]], [[Cavasso Nuovo]], [[Frisanco]], at [[Maniago]]. == Kasaysayan == Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang bayan ay naging punong-himpilan ng isang pangkat ng mga Aleman, at pinoprotektahan ng ilang howitzer, [[8,8 cm FlaK]], at ilang daang sundalo, na lumaban sa mga partisano na nagtago sa mga burol sa hilaga. Dahil sa bateryang ito na kontrasasakyang panghimpapawid, ang bayan ay dumanas ng ilang pagsalakay sa pambobomba. Noong 1976 ang munisipalidad ay nasalanta ng [[Lindol sa Friuli noong 1976|lindol]] ang Friuli, na nagdulot ng napakalaking pagbagsak at pinsala sa karamihan ng lugar, at 989 katao ang namatay. Sa munisipalidad ng Fanna mayroong isang biktima. Tulad ng nangyari sa maraming iba pang mga bayan sa Friuli, dito rin itinatag ang isang civil protection unit upang magkoordina ng tulong. Kamakailan lamang, pinayaman ng bayan ang mga pampublikong palatandaan nito na may maraming indikasyon sa wikang Friulano, upang ipahiwatig ang pakiramdam ng pagiging kabilang sa makasaysayang rehiyon. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qro26768jswnt3brounknsjdju92qqd 0 340464 2232044 2026-10-06T09:23:03Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375120713|Fiume Veneto]]" 2232044 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fiume Veneto|official_name=Comune di Fiume Veneto|native_name=|image_size=|image_shield=Fiume Veneto-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|56|N|12|44|E|type:city(10,652)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cimpello, Pescincanna, Bannia, Praturlone|mayor_party=|mayor=Jessica Canton|area_footnotes=|area_total_km2=35.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Fiumani|elevation_footnotes=|elevation_m=20|saint=San Nicolas ng Bari|day=|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.fiumeveneto.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Fiume Veneto''' ({{Langx|vec|Fiume}}; [[Wikang Friulano|karaniwang Friuliano]] : {{Lang|fur|Vile di Flum}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Flum}} o {{Lang|fur|Vildiflùm}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|0|abbr=off}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Fiume Veneto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Casarsa della Delizia]], [[Chions]], [[Pordenone]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Zoppola]]. == Kakambal na bayan == Ang Fiume Veneto ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Albeck, Carinthia|Sirnitz]], Austria, simula noong Setyembre 5, 1993 * {{Flagicon|GER}} [[Hude, Lower Saxony|Hude]], Alemanya, simula noong Hulyo 6, 2002 * {{Flagicon|FRA}} [[Castelsarrasin]], Pransiya, mula noong Setyembre 22, 2007 == Mga mamamayan == * [[Federico Barbaro]] (1913–1996), Italyanong misyonero sa [[Hapon]], guro, tagasalin, at manunulat ng sanaysay == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.fiumeveneto.pn.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3g170xto3xdwwfthftvlirhbzrzgk05 2232063 2232044 2026-10-06T09:51:38Z Ryomaandres 8044 2232063 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fiume Veneto|official_name=Comune di Fiume Veneto|native_name=|image_size=|image_shield=Fiume Veneto-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|56|N|12|44|E|type:city(10,652)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cimpello, Pescincanna, Bannia, Praturlone|mayor_party=|mayor=Jessica Canton|area_footnotes=|area_total_km2=35.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Fiumani|elevation_footnotes=|elevation_m=20|saint=San Nicolas ng Bari|day=|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.fiumeveneto.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Fiume Veneto''' ({{Langx|vec|Fiume}}; [[Wikang Friulano|karaniwang Friuliano]] : {{Lang|fur|Vile di Flum}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Flum}} o {{Lang|fur|Vildiflùm}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|0|abbr=off}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Fiume Veneto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Casarsa della Delizia]], [[Chions]], [[Pordenone]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Zoppola]]. == Ekonomiya == Ang agrikultura, na matagumpay na isinasagawa dahil sa mga kanais-nais na katangian ng lupa, ay nahahati sa maraming produksiyon; laganap ang pag-aalaga ng manok, na sinusundan ng pag-aalaga ng baka at baboy. Ang sektor na nag-aalok ng pinakamalaking oportunidad sa trabaho ay ang sektor ng industriya: ang pinakamaunlad ay ang industriya ng pagpapanday ng metal, na pinapaligiran ng maraming kompanyang nagpapatakbo sa sektor ng pagkain (kabilang ang mga produkto ng gatas), konstruksiyon, elektronika, tela, kahoy, materyales sa pagtatayo, at pag-iimprenta. Ang ikatlong sektor ay binubuo ng isang malaking network ng pamamahagi at iba't ibang serbisyo, na, bukod sa pagbabangko, ay kinabibilangan din ng mga aktibidad sa lohistika. Ang isang 4,500 m2 na bodega ng pag-uuri na pinapatakbo ng Amazon Logistics ay nagpapatakbo mula noong 2019.<ref>[https://www.italiapedia.it/bacheca.php?vd=geoloc&istat=093021&comune=Fiume%20Veneto&sigla=PN&NomeReg=Friuli-Venezia%20Giulia&NReg=6#g_argt_3 Economia] italiapedia.it</ref><ref>[https://www.ilgazzettino.it/nordest/pordenone/amazon_deposito_fiume_veneto-4475572.html?refresh_ce Amazon apre un deposito a Fiume Veneto] ilgazzettino.it</ref> == Kakambal na bayan == Ang Fiume Veneto ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Albeck, Carinthia|Sirnitz]], Austria, simula noong Setyembre 5, 1993 * {{Flagicon|GER}} [[Hude, Lower Saxony|Hude]], Alemanya, simula noong Hulyo 6, 2002 * {{Flagicon|FRA}} [[Castelsarrasin]], Pransiya, mula noong Setyembre 22, 2007 == Mga mamamayan == * [[Federico Barbaro]] (1913–1996), Italyanong misyonero sa [[Hapon]], guro, tagasalin, at manunulat ng sanaysay == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.fiumeveneto.pn.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] srvqhp86o4fm7ru0kw9suopbju9ukha 2232067 2232063 2026-10-06T09:54:14Z Ryomaandres 8044 2232067 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fiume Veneto|official_name=Comune di Fiume Veneto|native_name=|image_size=|image_shield=Fiume Veneto-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|56|N|12|44|E|type:city(10,652)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cimpello, Pescincanna, Bannia, Praturlone|mayor_party=|mayor=Jessica Canton|area_footnotes=|area_total_km2=35.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Fiumani|elevation_footnotes=|elevation_m=20|saint=San Nicolas ng Bari|day=|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.fiumeveneto.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=FiumeVeneto-chiesa.jpg|image_caption=Simbahan ng San Nicolò}}Ang '''Fiume Veneto''' ({{Langx|vec|Fiume}}; [[Wikang Friulano|karaniwang Friuliano]] : {{Lang|fur|Vile di Flum}} [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Flum}} o {{Lang|fur|Vildiflùm}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|0|abbr=off}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Fiume Veneto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Casarsa della Delizia]], [[Chions]], [[Pordenone]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Zoppola]]. == Ekonomiya == Ang agrikultura, na matagumpay na isinasagawa dahil sa mga kanais-nais na katangian ng lupa, ay nahahati sa maraming produksiyon; laganap ang pag-aalaga ng manok, na sinusundan ng pag-aalaga ng baka at baboy. Ang sektor na nag-aalok ng pinakamalaking oportunidad sa trabaho ay ang sektor ng industriya: ang pinakamaunlad ay ang industriya ng pagpapanday ng metal, na pinapaligiran ng maraming kompanyang nagpapatakbo sa sektor ng pagkain (kabilang ang mga produkto ng gatas), konstruksiyon, elektronika, tela, kahoy, materyales sa pagtatayo, at pag-iimprenta. Ang ikatlong sektor ay binubuo ng isang malaking network ng pamamahagi at iba't ibang serbisyo, na, bukod sa pagbabangko, ay kinabibilangan din ng mga aktibidad sa lohistika. Ang isang 4,500 m2 na bodega ng pag-uuri na pinapatakbo ng Amazon Logistics ay nagpapatakbo mula noong 2019.<ref>[https://www.italiapedia.it/bacheca.php?vd=geoloc&istat=093021&comune=Fiume%20Veneto&sigla=PN&NomeReg=Friuli-Venezia%20Giulia&NReg=6#g_argt_3 Economia] italiapedia.it</ref><ref>[https://www.ilgazzettino.it/nordest/pordenone/amazon_deposito_fiume_veneto-4475572.html?refresh_ce Amazon apre un deposito a Fiume Veneto] ilgazzettino.it</ref> == Kakambal na bayan == Ang Fiume Veneto ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|AUT}}[[Albeck, Carinthia|Sirnitz]], Austria, simula noong Setyembre 5, 1993 * {{Flagicon|GER}} [[Hude, Lower Saxony|Hude]], Alemanya, simula noong Hulyo 6, 2002 * {{Flagicon|FRA}} [[Castelsarrasin]], Pransiya, mula noong Setyembre 22, 2007 == Mga mamamayan == * [[Federico Barbaro]] (1913–1996), Italyanong misyonero sa [[Hapon]], guro, tagasalin, at manunulat ng sanaysay == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.fiumeveneto.pn.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] kecjse5x939fmusggdpu8zvo2yc332t 0 340465 2232045 2026-10-06T09:30:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375145397|Maniago]]" 2232045 wikitext text/x-wiki Ang '''Maniago''' ({{Langx|fur|Manià}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Kilala ito pangunahin ngayon sa paggawa ng mga talim na bakal na ginagamit ng mga tagagawa ng mga kutsilyo, gunting, at gunting, na iniluluwas sa buong mundo. == Mga mamamayan == * [[Antonio Centa]] * [[Gian Antonio Selva]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.maniago.pn.it Homepage ng lungsod] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20071012134818/http://maniago.info/ Online forum na nakatuon sa Maniago at mga nakapalibot na lugar] {{province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] t84tyyt9tx9o3exh4st7vwrpmbslr18 2232088 2232045 2026-10-06T10:09:35Z Ryomaandres 8044 2232088 wikitext text/x-wiki Ang '''Maniago''' ({{Langx|fur|Manià}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Kilala ito pangunahin ngayon sa paggawa ng mga talim na bakal na ginagamit ng mga tagagawa ng mga kutsilyo, gunting, at gunting, na iniluluwas sa buong mundo. == Heograpiyang pisikal == Ito ay nasa isang kapatagan sa paanan ng [[Prealpes]], na tumataas sa likod ng bayan. Kabilang sa mga pangunahing taluktok sa Maniago ay ang [[Bundok Jôuf]], Bundok Fara, at Bundok San Lorenzo. Ang teritoryo nito ay nagtatampok ng magkakaibang kapaligiran, na nagreresulta sa iba't ibang uri ng flora at fauna. == Kasaysayan == Ang estratehikong lokasyon ng Maniago sa paanan ng Kanlurang [[Friul]] ay palaging nagpapahintulot sa bayan na gumanap ng mahalagang papel sa sistema ng kalsada na patungo sa mga kapatagan patungo sa mga daanan ng bundok, sa mga lambak ng [[Cellina]], [[Còlvera]], at [[Meduna]]. May mga bakas ng presensiya ng tao na nagmula pa noong panahon ng [[Neolitiko]] sa mga kuweba ng Bundok San Lorenzo, partikular na ang mga piraso ng mga bagay na seramiko at iba pang mga artepaktong bato, na nagpapatunay sa pagkakaroon ng mga posibleng sinaunang pamayanan. Kakaunti ang ebidensiya ng presensiya ng mga [[Mga Selta|Selta]] sa lugar, na nanirahan sa Friul simula noong ika-3 siglo BK, bagaman ang ilang mga kaugalian, tulad ng pagsisindi ng mga siga sa Epifanio, ay maaaring may kaugnayan sa populasyon na ito. May malinaw na ebidensiya na nagdodokumento sa presensiya ng mga [[Kabihasnang Romano|Romano]] sa lugar, simula sa mismong pangalang Maniago, isang pangalang nagmula sa Latin na may hulaping Selta na -aco, marahil ang lupain ng Manilius. == Mga mamamayan == * [[Antonio Centa]] * [[Gian Antonio Selva]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.maniago.pn.it Homepage ng lungsod] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20071012134818/http://maniago.info/ Online forum na nakatuon sa Maniago at mga nakapalibot na lugar] {{province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] i1culpw83zw7xxeh8gnxz5gmw00trtq 2232089 2232088 2026-10-06T10:11:48Z Ryomaandres 8044 2232089 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune | name = Maniago | official_name = Città di Maniago | native_name = {{native name|fur|Manià}} | image = Maniago 03.jpg | image_size = | alt = | caption = | image_shield = | shield_alt = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|46|10|N|12|43|E|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | region = [[Friul-Venecia Julia]] | province = [[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN) <!--- contrary to "Preview warning: Using Template:Infobox Italian comune: both |province= and |metropolitan_city= are missing. One is required.", this infobox has been updated to allow for that fact that Friuli Venezia Giulia does not have any provinces nor metropolitain cities - see [[Template talk:Infobox Italian comune#Template fails for Friuli Venezia Giulia]] ---> | frazioni = Campagna, Dandolo, Maniagolibero, Fratta | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = 69 | population_footnotes = | population_total = 11830 | population_as_of = Enero 1, 2013 | pop_density_footnotes = | population_demonym = Maniaghesi | elevation_footnotes = | elevation_m = 283 | twin1 = | twin1_country = | saint = [[San Mauro di Parenzo]] | day = Nobyembre 9 | postal_code = 33085 | area_code = 0427 | website = {{official website|http://www.comune.maniago.pn.it}} | footnotes = }} Ang '''Maniago''' ({{Langx|fur|Manià}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Kilala ito pangunahin ngayon sa paggawa ng mga talim na bakal na ginagamit ng mga tagagawa ng mga kutsilyo, gunting, at gunting, na iniluluwas sa buong mundo. == Heograpiyang pisikal == Ito ay nasa isang kapatagan sa paanan ng [[Prealpes]], na tumataas sa likod ng bayan. Kabilang sa mga pangunahing taluktok sa Maniago ay ang [[Bundok Jôuf]], Bundok Fara, at Bundok San Lorenzo. Ang teritoryo nito ay nagtatampok ng magkakaibang kapaligiran, na nagreresulta sa iba't ibang uri ng flora at fauna. == Kasaysayan == Ang estratehikong lokasyon ng Maniago sa paanan ng Kanlurang [[Friul]] ay palaging nagpapahintulot sa bayan na gumanap ng mahalagang papel sa sistema ng kalsada na patungo sa mga kapatagan patungo sa mga daanan ng bundok, sa mga lambak ng [[Cellina]], [[Còlvera]], at [[Meduna]]. May mga bakas ng presensiya ng tao na nagmula pa noong panahon ng [[Neolitiko]] sa mga kuweba ng Bundok San Lorenzo, partikular na ang mga piraso ng mga bagay na seramiko at iba pang mga artepaktong bato, na nagpapatunay sa pagkakaroon ng mga posibleng sinaunang pamayanan. Kakaunti ang ebidensiya ng presensiya ng mga [[Mga Selta|Selta]] sa lugar, na nanirahan sa Friul simula noong ika-3 siglo BK, bagaman ang ilang mga kaugalian, tulad ng pagsisindi ng mga siga sa Epifanio, ay maaaring may kaugnayan sa populasyon na ito. May malinaw na ebidensiya na nagdodokumento sa presensiya ng mga [[Kabihasnang Romano|Romano]] sa lugar, simula sa mismong pangalang Maniago, isang pangalang nagmula sa Latin na may hulaping Selta na -aco, marahil ang lupain ng Manilius. == Mga mamamayan == * [[Antonio Centa]] * [[Gian Antonio Selva]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.maniago.pn.it Homepage ng lungsod] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20071012134818/http://maniago.info/ Online forum na nakatuon sa Maniago at mga nakapalibot na lugar] {{province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9ipqcinmjntgkfbh9gnupz6fmz7umu0 2232090 2232089 2026-10-06T10:12:36Z Ryomaandres 8044 2232090 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune | name = Maniago | official_name = Città di Maniago | native_name = {{native name|fur|Manià}} | image = Maniago 03.jpg | image_size = | alt = | caption = | image_shield = | shield_alt = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|46|10|N|12|43|E|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | region = [[Friul-Venecia Julia]] | province = [[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN) <!--- contrary to "Preview warning: Using Template:Infobox Italian comune: both |province= and |metropolitan_city= are missing. One is required.", this infobox has been updated to allow for that fact that Friuli Venezia Giulia does not have any provinces nor metropolitain cities - see [[Template talk:Infobox Italian comune#Template fails for Friuli Venezia Giulia]] ---> | frazioni = Campagna, Dandolo, Maniagolibero, Fratta | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = 69 | population_footnotes = | population_total = 11830 | population_as_of = Enero 1, 2013 | pop_density_footnotes = | population_demonym = Maniaghesi | elevation_footnotes = | elevation_m = 283 | twin1 = | twin1_country = | saint = [[San Mauro di Parenzo]] | day = Nobyembre 9 | postal_code = 33085 | area_code = 0427 | website = {{official website|http://www.comune.maniago.pn.it}} | footnotes = |image_skyline=Maniago 04.jpg}} Ang '''Maniago''' ({{Langx|fur|Manià}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Kilala ito pangunahin ngayon sa paggawa ng mga talim na bakal na ginagamit ng mga tagagawa ng mga kutsilyo, gunting, at gunting, na iniluluwas sa buong mundo. == Heograpiyang pisikal == Ito ay nasa isang kapatagan sa paanan ng [[Prealpes]], na tumataas sa likod ng bayan. Kabilang sa mga pangunahing taluktok sa Maniago ay ang [[Bundok Jôuf]], Bundok Fara, at Bundok San Lorenzo. Ang teritoryo nito ay nagtatampok ng magkakaibang kapaligiran, na nagreresulta sa iba't ibang uri ng flora at fauna. == Kasaysayan == Ang estratehikong lokasyon ng Maniago sa paanan ng Kanlurang [[Friul]] ay palaging nagpapahintulot sa bayan na gumanap ng mahalagang papel sa sistema ng kalsada na patungo sa mga kapatagan patungo sa mga daanan ng bundok, sa mga lambak ng [[Cellina]], [[Còlvera]], at [[Meduna]]. May mga bakas ng presensiya ng tao na nagmula pa noong panahon ng [[Neolitiko]] sa mga kuweba ng Bundok San Lorenzo, partikular na ang mga piraso ng mga bagay na seramiko at iba pang mga artepaktong bato, na nagpapatunay sa pagkakaroon ng mga posibleng sinaunang pamayanan. Kakaunti ang ebidensiya ng presensiya ng mga [[Mga Selta|Selta]] sa lugar, na nanirahan sa Friul simula noong ika-3 siglo BK, bagaman ang ilang mga kaugalian, tulad ng pagsisindi ng mga siga sa Epifanio, ay maaaring may kaugnayan sa populasyon na ito. May malinaw na ebidensiya na nagdodokumento sa presensiya ng mga [[Kabihasnang Romano|Romano]] sa lugar, simula sa mismong pangalang Maniago, isang pangalang nagmula sa Latin na may hulaping Selta na -aco, marahil ang lupain ng Manilius. == Mga mamamayan == * [[Antonio Centa]] * [[Gian Antonio Selva]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.maniago.pn.it Homepage ng lungsod] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20071012134818/http://maniago.info/ Online forum na nakatuon sa Maniago at mga nakapalibot na lugar] {{province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] atof6vivj13tx7gan44fzilh9aqmdnb 0 340466 2232047 2026-10-06T09:36:37Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375121157|Fontanafredda]]" 2232047 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fontanafredda|official_name=Comune di Fontanafredda|native_name=|image_size=|image_shield=Fontanafredda-Stemma.svg|shield_alt=|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|34|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Camolli-Casut, Ceolini, Forcate, Nave, Pieve, Ranzano, Romano, Ronche, Talmasson, Vigonovo, Villadolt|mayor_party=|mayor=Michele Pegolo<ref>{{Cite web|url=http://www.comune.fontanafredda.pn.it/index.php?id=42620|title = Comune di Fontanafredda}}</ref>|area_footnotes=|area_total_km2=46|population_footnotes=|population_demonym=Fontanafreddesi|elevation_footnotes=|elevation_m=52|saint=San Jorge|day=Abril 23|postal_code=33074|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.fontanafredda.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Fontanafredda - chiesa parrocchiale.jpg}}Ang '''Fontanafredda''' ([[Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Fontanefrede}}; [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Fontanafredha}}; {{Langx|vec|Fontanafreda}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang munisipyo ay matatagpuan sa {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Vigonovo. Ito ay may 12,000 naninirahan == Palakasan == Ang [[ASD Comunale Fontanafredda]] ay ang [[Futbol sa Italya|Italyanong football]] ng lungsod. Itinatag ito noong 1925 bilang ''OND Fontanafredda'' at noong 1940 ay pinalitan ng pangalan na ''Gil Fontanafredda'', noong 1945 ay ''Club della Fonte'' at noong 1963 ''ay SS Fontanafredda''. Sa kasalukuyan, naglalaro ito sa [[Serie D]] ng Italya matapos ang promosyon mula sa Eccellenza Friuli-Venezia Giulia noong 2013–14 season. Ang tahanan nito ay ang ''Stadio Omero Tognon'' na may 3,290 na upuan. Pula at itim ang mga kulay ng koponan. == Ugnayang pandaigdig == === Kakambal na bayan — mga kinakapatid na lungsod === Ang Fontanafredda ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|FRA}}[[Saint-Jean, Haute-Garonne|Saint-Jean]], Pransiya == Mga mamamayan == * [[Tino Petrelli]] (1922–2001), isang Italyanong potograpo, kilala sa kaniyang [[dokumentaryong potograpiya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.fontanafredda.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sbuubhrn91938uxyj3jxraq07c2x63p 2232094 2232047 2026-10-06T10:19:36Z Ryomaandres 8044 2232094 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fontanafredda|official_name=Comune di Fontanafredda|native_name=|image_size=|image_shield=Fontanafredda-Stemma.svg|shield_alt=|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|34|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Camolli-Casut, Ceolini, Forcate, Nave, Pieve, Ranzano, Romano, Ronche, Talmasson, Vigonovo, Villadolt|mayor_party=|mayor=Michele Pegolo<ref>{{Cite web|url=http://www.comune.fontanafredda.pn.it/index.php?id=42620|title = Comune di Fontanafredda}}</ref>|area_footnotes=|area_total_km2=46|population_footnotes=|population_demonym=Fontanafreddesi|elevation_footnotes=|elevation_m=52|saint=San Jorge|day=Abril 23|postal_code=33074|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.fontanafredda.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=Fontanafredda - chiesa parrocchiale.jpg}}Ang '''Fontanafredda''' ([[Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Fontanefrede}}; [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Fontanafredha}}; {{Langx|vec|Fontanafreda}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang munisipyo ay matatagpuan sa {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Vigonovo. Ito ay may 12,000 naninirahan. == Simbolo == Ang eskudo de armas ay ipinagkaloob kasama ng watawat na may Maharlikang Dekreto noong Setyembre 5, 1935,<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1624|titolo=Fontanafredda|accesso=7 aprile 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> na kasunod na binago ng isang dekretong tenyente noong Disyembre 10, 1944 na nagtanggal sa [[Hepe (eraldika)|hepe ng litoryo]].<ref>{{Cita web|url=https://www.notiziarioaraldico.info/201506258784/fontanafredda-verso-un-nuovo-stemma-comunale/|titolo=Fontanafredda verso un nuovo stemma comunale|accesso=7 aprile 2025|sito=Notiziario Araldico}}</ref> == Sports == Ang [[ASD Comunale Fontanafredda]] ay ang [[Futbol sa Italya|Italyanong football]] ng lungsod. Itinatag ito noong 1925 bilang ''OND Fontanafredda'' at noong 1940 ay pinalitan ng pangalan na ''Gil Fontanafredda'', noong 1945 ay ''Club della Fonte'' at noong 1963 ''ay SS Fontanafredda''. Sa kasalukuyan, naglalaro ito sa [[Serie D]] ng Italya matapos ang promosyon mula sa Eccellenza Friuli-Venezia Giulia noong 2013–14 season. Ang tahanan nito ay ang ''Stadio Omero Tognon'' na may 3,290 na upuan. Pula at itim ang mga kulay ng koponan. == Ugnayang pandaigdig == === Kakambal na bayan — mga kinakapatid na lungsod === Ang Fontanafredda ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|FRA}}[[Saint-Jean, Haute-Garonne|Saint-Jean]], Pransiya == Mga mamamayan == * [[Tino Petrelli]] (1922–2001), isang Italyanong potograpo, kilala sa kaniyang [[dokumentaryong potograpiya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.fontanafredda.pn.it Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 550q6gojimhruv388j8zbw7v7ym9c7n 0 340467 2232049 2026-10-06T09:36:43Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375115534|Cordenons]]" 2232049 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Cordenons|official_name=Città di Cordenons|native_name={{native name|fur|Cordenòns}}|image=Piazza della Vittoria (Cordenons) - Duomo e Municipio.jpg|caption=[[Duomo]] and Town hall in Piazza della Vittoria (Victory Square)|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|12|42|E|type:city(17,738)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Nogaredo, Pasch, Romans, Sclavons, Villa d'Arco, Tramit|mayor_party=[[Lega Nord]]|mayor=Mario Ongaro|area_footnotes=|area_total_km2=56.8|population_footnotes=|population_total=18433|population_as_of=Setyembre 2011|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cordenonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=44|twin1=|twin1_country=|saint=Santa Maria|day=Oktubre|postal_code=33084|area_code=0434|website=http://www.comune.cordenons.pn.it www.comune.cordenons.pn.it|footnotes=|image_skyline=Piazza della Vittoria (Cordenons) - Duomo e Municipio.jpg|image_caption=[[Duomo]] at munisiyo sa Piazza della Vittoria (Plaza ng Tagumpay)}}Ang '''Cordenons''' ({{Langx|fur|Cordenòns}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|4|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 17,738 at may lawak na {{Convert|56.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Cordenons ay binubuo ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Nogaredo, Pasch, Romans, Sclavons, at Villa d'Arco, at Tramit. Ang Cordenons ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Pordenone]], [[San Giorgio della Richinvelda]], [[San Quirino]], [[Vivaro Romano|Vivaro]], at [[Zoppola]]. == Kasaysayan == Noong 1000 BC, ang populasyon ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] (mula sa kasalukuyang [[Republikang Tseko]]) ay lumipat sa teritoryong ito; sinundan sila ng mga Selta (800–700 BK). Ang pagkakaisa ng mga komunidad na ito (mga Selta at Veneto) ang nagtatag ng unang nukleo ng mga naninirahan sa lugar. Sa pagdating ng Roma, ang lugar ay naging isang [[lalawigang Romano]]. Nang malikha ang kalsadang Postumia, upang ipagtanggol ang kalakalan, maraming hadlang ang nilikha: Ang mga Cordenon ay nabuo mula sa isa sa mga ito. Sa mga sumunod na siglo, ang lugar ay sinakop ng mga Bisigodo (401-408 AD), mga Huno (452 AD), at mga Lombardo (568 AD). Ang pangalan ay opisyal na lumitaw sa unang pagkakataon sa isang diploma na may petsang Mayo 5, 897, na pagmamay-ari ni Berengario, hari ng Italya. Ang pangalan ay nagmula sa Cortes Naonis (Korte ng ilog Naonis). Gayunpaman, ang pangalan ay hindi tumutukoy sa isang tiyak na lugar sa halip ay isang mas malaking teritoryo sa ilalim ng pamahalaan ng Imperyong Romano. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|4765|1881|4912|1901|7148|1911|9263|1921|9366|1931|9973|1936|8506|1951|9110|1961|9744|1971|12962|1981|14613|1991|15485|2001|16991|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga mamamayan == * [[Elio De Anna]] * [[Nelson Debenedet]], propesyonal na manlalaro ng [[ice hockey]] == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.cordenons.pn.it www.comune.cordenons.pn.it] * neos1.fortunecity.com * {{In lang|it}} [http://rete.comuni-italiani.it/blog/11142 rete.comuni-italiani.it] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4q4qadh0x10xibyfmpyva99wjahiqti 2232091 2232049 2026-10-06T10:15:43Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2232091 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Cordenons|official_name=Città di Cordenons|native_name={{native name|fur|Cordenòns}}|image=Piazza della Vittoria (Cordenons) - Duomo e Municipio.jpg|caption=[[Duomo]] and Town hall in Piazza della Vittoria (Victory Square)|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|12|42|E|type:city(17,738)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Nogaredo, Pasch, Romans, Sclavons, Villa d'Arco, Tramit|mayor_party=[[Lega Nord]]|mayor=Mario Ongaro|area_footnotes=|area_total_km2=56.8|population_footnotes=|population_total=18433|population_as_of=Setyembre 2011|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cordenonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=44|twin1=|twin1_country=|saint=Santa Maria|day=Oktubre|postal_code=33084|area_code=0434|website=http://www.comune.cordenons.pn.it www.comune.cordenons.pn.it|footnotes=|image_skyline=Piazza della Vittoria (Cordenons) - Duomo e Municipio.jpg|image_caption=[[Duomo]] at munisiyo sa Piazza della Vittoria (Plaza ng Tagumpay)}}Ang '''Cordenons''' ({{Langx|fur|Cordenòns}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|4|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 17,738 at may lawak na {{Convert|56.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Cordenons ay binubuo ng mga ''[[frazione]]'' (mga sitio) ng Nogaredo, Pasch, Romans, Sclavons, at Villa d'Arco, at Tramit. Ang Cordenons ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Pordenone]], [[San Giorgio della Richinvelda]], [[San Quirino]], [[Vivaro Romano|Vivaro]], at [[Zoppola]]. == Kasaysayan == Noong 1000 BK, ang populasyon ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] (mula sa kasalukuyang [[Republikang Tseko]]) ay lumipat sa teritoryong ito; sinundan sila ng mga Selta (800–700 BK). Ang pagkakaisa ng mga komunidad na ito (mga Selta at Veneto) ang nagtatag ng unang nukleo ng mga naninirahan sa lugar. Sa pagdating ng Roma, ang lugar ay naging isang [[lalawigang Romano]]. Nang malikha ang kalsadang Postumia, upang ipagtanggol ang kalakalan, maraming hadlang ang nilikha: Ang mga Cordenon ay nabuo mula sa isa sa mga ito. Sa mga sumunod na siglo, ang lugar ay sinakop ng mga Bisigodo (401-408 AD), mga Huno (452 AD), at mga Lombardo (568 AD). Ang pangalan ay opisyal na lumitaw sa unang pagkakataon sa isang diploma na may petsang Mayo 5, 897, na pagmamay-ari ni Berengario, hari ng Italya. Ang pangalan ay nagmula sa Cortes Naonis (Korte ng ilog Naonis). Gayunpaman, ang pangalan ay hindi tumutukoy sa isang tiyak na lugar sa halip ay isang mas malaking teritoryo sa ilalim ng pamahalaan ng Imperyong Romano. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|4765|1881|4912|1901|7148|1911|9263|1921|9366|1931|9973|1936|8506|1951|9110|1961|9744|1971|12962|1981|14613|1991|15485|2001|16991|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga mamamayan == * [[Elio De Anna]] * [[Nelson Debenedet]], propesyonal na manlalaro ng [[ice hockey]] == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.cordenons.pn.it www.comune.cordenons.pn.it] * neos1.fortunecity.com * {{In lang|it}} [http://rete.comuni-italiani.it/blog/11142 rete.comuni-italiani.it] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 712zgpiuj86lymbe57deze5dcaa2ye2 0 340468 2232051 2026-10-06T09:39:10Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375123118|Frisanco]]" 2232051 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Frisanco|official_name=Comune di Frisanco|native_name={{native name|fur|Frisanc}}|image_size=|image_shield=Frisanco-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|13|N|12|44|E|region:IT_type:city(643)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Poffabro, [[Casasola, Italya|Casasola]], Colvere|mayor_party=|mayor=Sandro Rovedo|area_footnotes=|area_total_km2=61|population_footnotes=|population_demonym=Frisanchini|elevation_footnotes=|elevation_m=500|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Frisanco.jpg}}Ang '''Frisanco''' ({{Langx|fur|Frisanc}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang ''[[frazione]]'' nito (sitio) ng Poffabro ay isa sa mga {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Noon pa mang 1492 ay may simbahan nang nakatayo sa gitna ng nayon. Isang sunog ang tumama sa nayon sa bundok noong 1606, na sumira sa halos buong bayan kabilang ang lahat ng pampubliko at relihiyosong talaan ng bayan. Sa mga sinupan ng Curia ng [[Udine]] ay matatagpuan ang mga dokumento mula 1648 hanggang 1650 tungkol sa isang paglilitis sa inkisisyon laban sa mga mangkukulam na sinasabing nagpupulong para sa [[Gulong ng Taon|mga sabbat]] sa parang ng Malgustât, sa likod ng Bundok Raut. Sa isang dokumento, nakasulat na ang, "partikular na nayon ng Frisanco ay sinasabing pugad ng mga mangkukulam".  Noong Setyembre 28,1810, sa pamamagitan ng atas [[Napoleon I ng Pransiya|ni Napoleon]], ang Frisanco ay naging sentro ng administrasyon ng Val Colvera, kasama na ang pagsakop sa Poffabro . == Mga pangunahing tanawin == * Palazzo Pognici, itinayo noong 1600. Mayroon itong sariling plaza at puwente. * Ang Patyo ng Di Lorenzo ay may Kristiyanong [[fresco]] na itinayo noong Hunyo 6, 1782. * Ang kampana ng kasalukuyang simbahan, na natapos noong 1901, ay tumataas nang mataas sa ibabaw ng maliliit na kumpol ng mga gusali na bumubuo sa bayan na binubuo ng dalawa at tatlong palapag na mga gusali. [[File:Colvera1.jpg|thumb|304x304px| Ang Colvera, kung saan ang lumang kalsada ay nasa kaliwa, ay nilagpasan na ngayon ng lagusan.]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * Giuseppe Ferroli, ''I Magnifici Borghi, Frisanco, Poffabro, Casasola'', Cementizillo, 2004 == Mga panlabas na link == * [https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=it&u=http://www.provincia.pordenone.it/comuni/frisanco.htm&prev=/search%3Fq%3DFrisanco%26hl%3Den%26lr%3D%26sa%3DG Frisanco sa Lalawigan ng Pordenone] * [https://friuliveneziagiulia.indettaglio.it/eng/comuni/pn/frisanco/frisanco.html Impormasyon sa Frisanco] * [http://brocantiere.net/ Festival Brocante] {{province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1ze85mgaq6frsx73ja8nsgiu7wl5bfy 2232092 2232051 2026-10-06T10:16:30Z Ryomaandres 8044 2232092 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Frisanco|official_name=Comune di Frisanco|native_name={{native name|fur|Frisanc}}|image_size=|image_shield=Frisanco-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|13|N|12|44|E|region:IT_type:city(643)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Poffabro, [[Casasola, Italya|Casasola]], Colvere|mayor_party=|mayor=Sandro Rovedo|area_footnotes=|area_total_km2=61|population_footnotes=|population_demonym=Frisanchini|elevation_footnotes=|elevation_m=500|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Frisanco.jpg}}Ang '''Frisanco''' ({{Langx|fur|Frisanc}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang ''[[frazione]]'' nito (sitio) ng Poffabro ay isa sa mga {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Noon pa mang 1492 ay may simbahan nang nakatayo sa gitna ng nayon. Isang sunog ang tumama sa nayon sa bundok noong 1606, na sumira sa halos buong bayan kabilang ang lahat ng pampubliko at relihiyosong talaan ng bayan. Sa mga sinupan ng Curia ng [[Udine]] ay matatagpuan ang mga dokumento mula 1648 hanggang 1650 tungkol sa isang paglilitis sa inkisisyon laban sa mga mangkukulam na sinasabing nagpupulong para sa mga [[Gulong ng Taon|sabbat]] sa parang ng Malgustât, sa likod ng Bundok Raut. Sa isang dokumento, nakasulat na ang, "partikular na nayon ng Frisanco ay sinasabing pugad ng mga mangkukulam".  Noong Setyembre 28,1810, sa pamamagitan ng atas [[Napoleon I ng Pransiya|ni Napoleon]], ang Frisanco ay naging sentro ng administrasyon ng Val Colvera, kasama na ang pagsakop sa Poffabro . == Mga pangunahing tanawin == * Palazzo Pognici, itinayo noong 1600. Mayroon itong sariling plaza at puwente. * Ang Patyo ng Di Lorenzo ay may Kristiyanong [[fresco]] na itinayo noong Hunyo 6, 1782. * Ang kampana ng kasalukuyang simbahan, na natapos noong 1901, ay tumataas nang mataas sa ibabaw ng maliliit na kumpol ng mga gusali na bumubuo sa bayan na binubuo ng dalawa at tatlong palapag na mga gusali. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * Giuseppe Ferroli, ''I Magnifici Borghi, Frisanco, Poffabro, Casasola'', Cementizillo, 2004 == Mga panlabas na link == * [https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=it&u=http://www.provincia.pordenone.it/comuni/frisanco.htm&prev=/search%3Fq%3DFrisanco%26hl%3Den%26lr%3D%26sa%3DG Frisanco sa Lalawigan ng Pordenone] * [https://friuliveneziagiulia.indettaglio.it/eng/comuni/pn/frisanco/frisanco.html Impormasyon sa Frisanco] * [http://brocantiere.net/ Festival Brocante] {{province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cfm16to62p2ktzxk932l53ifz1eow42 0 340469 2232068 2026-10-06T09:54:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375147369|Meduno]]" 2232068 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Meduno|official_name=Comune di Meduno|native_name={{native name|fur|Midun}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|13|N|12|48|E|type:city(1,737)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Navarons|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=31.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=313|saint=|day=|postal_code=33093|area_code=0427|website=|footnotes=}}Ang '''Meduno''' ({{Langx|fur|Midun}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,737 at may lawak na {{Convert|31.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Meduno ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Navarons. Ang Meduno ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavasso Nuovo]], [[Frisanco]], [[Sequals]], [[Tramonti di Sopra]], [[Tramonti di Sotto]], at [[Travesio]]. Ginugol ng Italyano-Amerikanong eskultor na si [[Luigi Del Bianco]], ang punong manlililok ng [[Bundok Rushmore]], ang kaniyang kabataan sa Meduno. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2748|1881|2465|1901|3145|1911|3458|1921|3357|1931|2987|1936|2671|1951|2799|1961|2150|1971|1787|1981|1909|1991|1770|2001|1730|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Pordenone}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ghl5zc3jlnd0vgh9m3n4hvttx24gq38 2232072 2232068 2026-10-06T09:56:21Z Ryomaandres 8044 2232072 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Meduno|official_name=Comune di Meduno|native_name={{native name|fur|Midun}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|13|N|12|48|E|type:city(1,737)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Navarons|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=31.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=313|saint=|day=|postal_code=33093|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Chiesa di Santa Maria Maggiore (Meduno).jpg}}Ang '''Meduno''' ({{Langx|fur|Midun}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,737 at may lawak na {{Convert|31.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Meduno ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Navarons. Ang Meduno ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavasso Nuovo]], [[Frisanco]], [[Sequals]], [[Tramonti di Sopra]], [[Tramonti di Sotto]], at [[Travesio]]. Ginugol ng Italyano-Amerikanong eskultor na si [[Luigi Del Bianco]], ang punong manlililok ng [[Bundok Rushmore]], ang kaniyang kabataan sa Meduno. == Kultura == === Wika === Sa San Vito di Fagagna, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang wikang [[Wikang Friulano|Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Num. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|teritoryal na proteksiyon ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulano na sinasalita sa San Vito di Fagagna ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Kanlurang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/lingua-e-cultura/lingua/|titolo=Lingua e cultura}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2748|1881|2465|1901|3145|1911|3458|1921|3357|1931|2987|1936|2671|1951|2799|1961|2150|1971|1787|1981|1909|1991|1770|2001|1730|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Pordenone}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jaoyviffv8xorm75dxlgok1vmse0f87 2232095 2232072 2026-10-06T10:29:53Z Ryomaandres 8044 2232095 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Meduno|official_name=Comune di Meduno|native_name={{native name|fur|Midun}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|13|N|12|48|E|type:city(1,737)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Navarons|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=31.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=313|saint=|day=|postal_code=33093|area_code=0427|website=|footnotes=|image_skyline=Chiesa di Santa Maria Maggiore (Meduno).jpg}}Ang '''Meduno''' ({{Langx|fur|Midun}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,737 at may lawak na {{Convert|31.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Meduno ay naglalaman ng {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Navarons. Ang Meduno ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cavasso Nuovo]], [[Frisanco]], [[Sequals]], [[Tramonti di Sopra]], [[Tramonti di Sotto]], at [[Travesio]]. Ginugol ng Italyano-Amerikanong eskultor na si [[Luigi Del Bianco]], ang punong manlililok ng [[Bundok Rushmore]], ang kaniyang kabataan sa Meduno. == Kultura == === Wika === Sa Meduno, kasama ng [[Wikang Italyano|Italyano]], ginagamit ng populasyon ang wikang [[Wikang Friulano|Friulano]]. Alinsunod sa Resolusyon Num. 2680 noong Agosto 3, 2001, na inilabas ng Konsehong Rehiyonal ng Rehiyong Awtonomo ng Friul-Venecia Julia, ang munisipalidad ay kasama sa [[Mga munisipalidad na nagsasalita ng wikang Friulano|teritoryal na proteksiyon ng wikang Friulano]] para sa mga layunin ng pagpapatupad ng Batas 482/99, Batas Rehiyonal 15/96, at Batas Rehiyonal 29/2007.<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/risorse/toponomastica-ufficiale/|titolo=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana.}}</ref> Ang wikang Friulano na sinasalita sa San Vito di Fagagna ay isa sa mga variant na kabilang sa [[Kanlurang Friulano]].<ref>{{Cita web|url=https://arlef.it/it/lingua-e-cultura/lingua/|titolo=Lingua e cultura}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|2748|1881|2465|1901|3145|1911|3458|1921|3357|1931|2987|1936|2671|1951|2799|1961|2150|1971|1787|1981|1909|1991|1770|2001|1730|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Pordenone}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ihccw019ahg26r4081s8scfznd3yk6y 0 340470 2232076 2026-10-06T09:58:16Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375157723|Montereale Valcellina]]" 2232076 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montereale Valcellina|official_name=Comune di Montereale Valcellina|native_name={{native name|fur|Montreâl}}|image_size=|image_shield=Montereale_Valcellina-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|12|40|E|type:city(4,606)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Grizzo, Malnisio, San Leonardo Valcellina|mayor_party=|mayor=Igor Alzetta|area_footnotes=|area_total_km2=67.88|population_footnotes=|population_demonym=Monterealini|elevation_footnotes=|elevation_m=317|saint=|day=|postal_code=33086|area_code=0427|website={{official website| http://www.comune.monterealevalcellina.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Montereale Valcellina 02.jpg}}Ang '''Montereale Valcellina''' ({{Langx|fur|Montreâl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang komuna ay matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. Ang Montereale Valcellina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andreis, Friul-Venecia Julia|Andreis]], [[Aviano]], [[Barcis]], [[Maniago]], at [[San Quirino]]. == Kasaysayan ==  {{stack|[[File:Stazione di Montereale Valcellina.jpg|thumb|Estasyon ng tren ng Montereale Valcellina]]}} Ang Montereale ang lugar ng kapanganakan (1532) ng tagagiling at pilosopo na si [[Menocchio]], na tinalakay ng historyador na si [[Carlo Ginzburg]] sa kaniyang klasikong akda ng mikrohistoryo na pinamagatang, ''[[The Cheese and the Worms]]: The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller'', unang inilathala sa Italyano noong 1976 at sa Ingles noong 1980.<ref>{{Cite book |last=Ginzburg |first=Carlo |title=The Cheese and the Worms: The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller |publisher=Johns Hopkins University Press |year=1980 |location=Baltimore}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Tommaso Toffoli]], propesor sa [[Unibersidad ng Boston]] * [[Menocchio]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pdhnhys96m3gl4zls81kqk4yx5xi6ql 2232093 2232076 2026-10-06T10:17:21Z Ryomaandres 8044 2232093 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montereale Valcellina|official_name=Comune di Montereale Valcellina|native_name={{native name|fur|Montreâl}}|image_size=|image_shield=Montereale_Valcellina-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|12|40|E|type:city(4,606)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Grizzo, Malnisio, San Leonardo Valcellina|mayor_party=|mayor=Igor Alzetta|area_footnotes=|area_total_km2=67.88|population_footnotes=|population_demonym=Monterealini|elevation_footnotes=|elevation_m=317|saint=|day=|postal_code=33086|area_code=0427|website={{official website| http://www.comune.monterealevalcellina.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Montereale Valcellina 02.jpg}}Ang '''Montereale Valcellina''' ({{Langx|fur|Montreâl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang komuna ay matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. Ang Montereale Valcellina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andreis, Friul-Venecia Julia|Andreis]], [[Aviano]], [[Barcis]], [[Maniago]], at [[San Quirino]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ay matatagpuan sa dulo ng Lambak Po sa pagitan ng Ilog Cellina, Bundok Fara, at Bundok Spia. Ang teritoryo ng munisipalidad ay nasa pagitan ng 170 at 1,641 metro mula sa antas ng dagat: ang pinakamataas na saklaw ng elebasyon ay 1,471 metro. == Kasaysayan == {{stack|[[File:Stazione di Montereale Valcellina.jpg|thumb|Estasyon ng tren ng Montereale Valcellina]]}} Ang Montereale ang lugar ng kapanganakan (1532) ng tagagiling at pilosopo na si [[Menocchio]], na tinalakay ng historyador na si [[Carlo Ginzburg]] sa kaniyang klasikong akda ng mikrohistoryo na pinamagatang, ''[[The Cheese and the Worms]]: The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller'', unang inilathala sa Italyano noong 1976 at sa Ingles noong 1980.<ref>{{Cite book |last=Ginzburg |first=Carlo |title=The Cheese and the Worms: The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller |publisher=Johns Hopkins University Press |year=1980 |location=Baltimore}}</ref> == Mga kilalang mamamayan == * [[Tommaso Toffoli]], propesor sa [[Unibersidad ng Boston]] * [[Menocchio]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jyj7rt0h723kqoomejae77x14uufmrm 0 340471 2232079 2026-10-06T10:00:42Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375119426|Erto e Casso]]" 2232079 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Erto e Casso|official_name=Comune di Erto e Casso|native_name={{native name|fur|Nert e Cas}}|image_size=|image_shield=Erto e Casso-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=Map of comune of Erto e Casso (province of Pordenone, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Erto e Casso within the Province of Pordenone|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|16|37.31|N|12|22|19.13|E|type:city(419)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=[[Casso, Pordenone|Casso]], Erto (luklukang munisipal)|mayor_party=|mayor=Antonio Carrara|area_footnotes=|area_total_km2=52.3|population_footnotes=|population_demonym=Ertani|elevation_footnotes=|elevation_m=775|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.ertoecasso.pn.it}}|footnotes=|image_skyline=V15 Casso sopra la diga del Vajont.jpg|image_caption=Tanaw sa sentrong kalsada sa Erto}}Ang '''Erto e Casso''' ({{Langx|fur|Nert e Cjas}}, {{Langx|fur|Nert e Cas}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Pordenone]]. == Heograpiya == [[File:Chiesa_di_San_Bartolomeo_Apostolo_(Erto,_Erto_e_Casso)_03.jpg|left|thumb| Ang kampanaryo ng Simbahan ng Erto]] Ang komuna ay binubuo ng Erto (ang luklukang munisipal, populasyon: 341<ref>{{In lang|it}} [http://italia.indettaglio.it/ita/friuliveneziagiulia/pordenone_ertoecasso_erto.html Infos about Erto on italia.indettaglio.it]</ref>), Casso (populasyon: 35<ref>{{In lang|it}} [http://italia.indettaglio.it/ita/friuliveneziagiulia/pordenone_ertoecasso_casso.html Infos about Casso on italia.indettaglio.it]</ref>), at ilang mas maliliit na lugar: Cavalle, Col della Ruava, Forcai, Liron, Pineda, San Martino, at Val del Pont. Ang Erto e Casso ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Castellavazzo]], [[Cimolais]], [[Claut]], [[Longarone]], [[Ospitale di Cadore]], [[Perarolo di Cadore]], [[Alpago]] at [[Soverzene]]. Ang lahat ng mga karatig-munisipalidad, maliban sa Cimolais at Claut, ay bahagi ng kalapit na [[Lalawigan ng Belluno]], sa [[Veneto]]. Ang ''komyun'' ay binubuo ng mga pangunahing pamayanan ng '''Erto''', ang administratibong sentro, at [[Casso, Pordenone|Casso]]. Ang iba pang mga nayon, (mga ''[[frazione]]''), na binubuo ng ilang nakakalat na mga bahay-bukid, ay ang mga lokalidad ng Forcai, Pineda, San Martino, at Val da Pont. == Kasaysayan == === Maagang kasaysayan === Ang nayon ng Erto ay unang nabanggit noong ika-8 siglo. Hindi tulad ng Casso, kung saan sinasalita ang ''bellunese'' (isang diyalektong [[Wikang Veneto|Veneto]]), ang lokal na wika ay isang diyalekto ng [[wikang Ladin]], na karaniwang tinatawag na ''ertano''. == Mga kilalang mamamayan == * [[Mauro Corona]] (ipinanganak noong 1950), manunulat<ref>{{in lang|it}} [http://www.comune.ertoecasso.pn.it/N_hp_unica.asp?DISTR=1&Col=&progr=1&box=9&ID=276&utente=tutto126er Infos about Mauro Corona on municipal website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722045020/http://www.comune.ertoecasso.pn.it/N_hp_unica.asp?DISTR=1&Col=&progr=1&box=9&ID=276&utente=tutto126er|date=2011-07-22}}</ref> == Tingnan din == * [[Monte Toc]] * [[Prinsa ng Vajont]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * {{In lang|it}} [http://www.erto.it/ Website ng nayon ng Erto] * {{In lang|it}} [http://www.comune.ertoecasso.pn.it Opisyal na website ng Erto e Casso] * {{In lang|it}} [http://www.cmfriulioccidentale.it/ Komunidad ng Bundok ng Kanlurang Friuli] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] f491m5jbrpwg4cch7c0u943qf6jz635 0 340472 2232096 2026-10-06T10:36:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375158652|Morsano al Tagliamento]]" 2232096 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Morsano al Tagliamento|official_name=Comune di Morsano al Tagliamento|native_name={{native name|fur|Morsan}}|image_size=|image_shield=Morsano_al_Tagliamento-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|55|N|12|57|E|type:city(2,830)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Bando, Mussons, Saletto, San Paolo al Tagliamento|mayor_party=|mayor=Piero Barei|area_footnotes=|area_total_km2=32.2|population_footnotes=|population_demonym=Morsanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=14|saint=|day=|postal_code=33075|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.morsanoaltagliamento.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Morsano al Tagliamento''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Morsàn da lis Ocjis}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Morsan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Pordenone]]. == Heograpiya == Ang Morsano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Camino al Tagliamento]], [[Cordovado]], [[Fossalta di Portogruaro]], [[San Michele al Tagliamento]], [[San Vito al Tagliamento]], [[Sesto al Reghena]], [[Teglio Veneto]], [[Varmo]] . == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.morsanoaltagliamento.pn.it/}} * {{Commonscatinline|Morsano al Tagliamento}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mflwvblq6sp6vo0eneu4v84akj15b7w 2232099 2232096 2026-10-06T10:38:09Z Ryomaandres 8044 2232099 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Morsano al Tagliamento|official_name=Comune di Morsano al Tagliamento|native_name={{native name|fur|Morsan}}|image_size=|image_shield=Morsano_al_Tagliamento-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|55|N|12|57|E|type:city(2,830)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Bando, Mussons, Saletto, San Paolo al Tagliamento|mayor_party=|mayor=Piero Barei|area_footnotes=|area_total_km2=32.2|population_footnotes=|population_demonym=Morsanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=14|saint=|day=|postal_code=33075|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.morsanoaltagliamento.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Morsano al Tagliamento''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Morsàn da lis Ocjis}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Morsan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} silangan ng [[Pordenone]]. == Heograpiya == Ang Morsano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Camino al Tagliamento]], [[Cordovado]], [[Fossalta di Portogruaro]], [[San Michele al Tagliamento]], [[San Vito al Tagliamento]], [[Sesto al Reghena]], [[Teglio Veneto]], at [[Varmo]]. == Kasaysayan == Noong gabi ng Enero 16, 1944, binomba ng Hukbong Himpapawid Ingles ang Morsano sa Via Latisana. == Ekonomiya == Matapos maging isang lupain ng pangingibang-bansa sa mahabang panahon, nakita nito ang kapansin-pansing pag-unlad sa mga nakalipas na dekada, tulad ng iba pang bahagi ng [[Hilagang-Silangang Italya|Hilagang-Silangan]]. Ang ekonomiya ng teritoryo nito, habang nananatiling nakaugnay sa pangunahing sektor, ay hinihimok din ngayon ng isang tela ng maliliit at katamtamang laki ng mga industriya. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.morsanoaltagliamento.pn.it/}} * {{Commonscatinline|Morsano al Tagliamento}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 111v5d4eroj7xa7yyrb758kymepioeu 0 340473 2232097 2026-10-06T10:36:20Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375483387|Zoppola]]" 2232097 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Zoppola|official_name=Comune di Zoppola|native_name={{native name|fur|Sopula}}|image_size=|image_shield=Zoppola-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|46|E|type:city(8,231)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Castions, Cusano, Murlis, Orcenico Inferiore, Orcenico Superiore, Ovoledo, Poincicco|mayor_party=|mayor=Francesca Papais|area_footnotes=|area_total_km2=45.4|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|population_demonym=Zoppolani|elevation_footnotes=|elevation_m=36|istat=|saint=[[Martin ng Tours|San Martin]]|day=Nobyembre 11|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.zoppola.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Zoppola ViaRomano.jpg|image_caption=Munisipyo}}Ang '''Zoppola''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Çopule}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Sopula}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|0|abbr=off}} sa hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|9|km|0|abbr=off}} sa silangan ng [[Pordenone]]. Ang makatang Italyano na si [[Pier Paolo Pasolini]] ay nagsulat ng isang tula na tinatawag na {{Lang|it|Le gioie di Orcenico}} ("Ang kagalakan ng Orcenico"); nanirahan siya sa [[Casarsa della Delizia]], hindi kalayuan sa {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Zoppola ng Orcenico, mula 1943 hanggang 1949. == Mga pangunahing tanawin == * [[Castello di Zoppola]], na pagmamay-ari ng [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|patriyarka ng Aquilea]] at ni Kardinal [[Antonio Panciera]]. Ang panloob na patyo ay may mga fresco ni [[Pomponio Amalteo]] * Simbahan ng ''San Martino'' * ''San Michele'', simbahan sa ''frazione'' ng Ovoledo, na may mga fresco at pinta noong ika-16 na siglo * Simbahan ng ''Sant'Andrea'' sa Castions, na may dalawang canvas na gawa ni Amalteo at isa ni [[Antonio Carneo]] == Mga kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Zoppola ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|FRA}}[[Tonneins]], [[Pransiya]], mula noong 1981 * {{Flagicon|AUT}} [[Sankt Georgen am Längsee]], [[Austria]], mula noong 1996 == Mga mamamayan == * [[Celso Benigno Luigi Costantini]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.zoppola.pn.it/ Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tcjg627jz1igbo7h11107rfvdkw3cdv 2232100 2232097 2026-10-06T10:50:56Z Ryomaandres 8044 2232100 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Zoppola|official_name=Comune di Zoppola|native_name={{native name|fur|Sopula}}|image_size=|image_shield=Zoppola-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|58|N|12|46|E|type:city(8,231)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Castions, Cusano, Murlis, Orcenico Inferiore, Orcenico Superiore, Ovoledo, Poincicco|mayor_party=|mayor=Francesca Papais|area_footnotes=|area_total_km2=45.4|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|population_demonym=Zoppolani|elevation_footnotes=|elevation_m=36|istat=|saint=[[Martin ng Tours|San Martin]]|day=Nobyembre 11|postal_code=33080|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.zoppola.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Zoppola ViaRomano.jpg|image_caption=Munisipyo}}Ang '''Zoppola''' ([[Wikang Friulano|Pamantayang Friulano]]: {{Lang|fur|Çopule}}, [[Wikang Friulano|Kanlurang Friulano]]: {{Lang|fur|Sopula}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|0|abbr=off}} sa hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|9|km|0|abbr=off}} sa silangan ng [[Pordenone]]. Ang makatang Italyano na si [[Pier Paolo Pasolini]] ay nagsulat ng isang tula na tinatawag na {{Lang|it|Le gioie di Orcenico}} ("Ang kagalakan ng Orcenico"); nanirahan siya sa [[Casarsa della Delizia]], hindi kalayuan sa {{Lang|it|[[frazione]]}} (sitio) ng Zoppola ng Orcenico, mula 1943 hanggang 1949. == Mga pangunahing tanawin == * [[Castello di Zoppola]], na pagmamay-ari ng [[Talaan ng mga obispo at patriyarka ng Aquilea|patriyarka ng Aquilea]] at ni Kardinal [[Antonio Panciera]]. Ang panloob na patyo ay may mga fresco ni [[Pomponio Amalteo]] * Simbahan ng ''San Martino'' * ''San Michele'', simbahan sa ''frazione'' ng Ovoledo, na may mga fresco at pinta noong ika-16 na siglo * Simbahan ng ''Sant'Andrea'' sa Castions, na may dalawang canvas na gawa ni Amalteo at isa ni [[Antonio Carneo]] == Kultura == === Edukasyon === Sa munisipalidad ay mayroong Suriang Komprehensibo kung saan pinagsama-sama ang mga paaralang nursery, elementarya, at mababang sekundarya.<ref>[https://www.tuttitalia.it/friuli-venezia-giulia/43-zoppola/42-scuole/ Scuole] su tuttitalia.it</ref> Kabilang sa iba pang mga paaralan sa malapit, kapansin-pansin ang siyentipikong mataas na paaralang [[Michelangelo Grigoletti|Grigoletti]] sa Pordenone, kung saan nakita ang estudyanteng Zoppolano na si Matteo Accoto na kumakatawan sa Surian sa semi-final stage ng "Kampeonato ng Wikang Pambansa", na inorganisa ng Unibersidad ng Urbino, na ginanap noong Pebrero 11, 2025.<ref>{{Cita web|url=https://www.liceogrigoletti.edu.it/pagine/campionato-delle-lingue-il-grigoletti-in-semifinale-|titolo=Campionato delle lingue: il Grigoletti in semifinale|accesso=1º marzo 2026|sito=liceogrigoletti.edu.it}}</ref> == Mga kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Zoppola ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|FRA}}[[Tonneins]], [[Pransiya]], mula noong 1981 * {{Flagicon|AUT}} [[Sankt Georgen am Längsee]], [[Austria]], mula noong 1996 == Mga mamamayan == * [[Celso Benigno Luigi Costantini]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.zoppola.pn.it/ Opisyal na website] {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pznbq5ywzdmixcmvry55bvz7uzvhqs8 0 340474 2232098 2026-10-06T10:36:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375162318|Pasiano di Pordenone]]" 2232098 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pasiano di Pordenone|official_name=Comune di Pasiano di Pordenone|native_name=''Pasiàn''|image_size=|image_shield=Pasiano_di_Pordenone-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|51|N|12|38|E|type:city(7,547)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friuli-Venezia Giulia]]|province=[[Province of Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cecchini, Rivarotta, Sant'Andrea, Azzanello, Visinale|mayor_party=|mayor=Marta Amadio|area_footnotes=|area_total_km2=45.5|population_footnotes=|population_demonym=Pasianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=13|saint=|day=|postal_code=33087|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.pasianodipordenone.pn.it/}}|footnotes=}}Ang '''Pasiano di Pordenone''' ({{Langx|vec|Pasiàn}}; {{Langx|fur|Pasian di Pordenon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} timog ng [[Pordenone]]. == Heograpiya == Ang Pasiano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Gorgo al Monticano]], [[Mansuè]], [[Meduna di Livenza]], [[Porcia, Friuli-Venezia Giulia|Porcia]], [[Pordenone]], [[Prata di Pordenone]], at [[Pravisdomini]]. == Ugnayang pandaigdig == === Kakambal na bayan — kinakapatid na lungsod === Ang Pasiano di Pordenone ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|FRA}}[[Canton de Fronsac|Kanton ng Fronsac]], Pransiya == Mga mamamayan == * [[Damiano Damiani]] (1922–2013), Italyanong tagasulat ng senaryo, direktor ng pelikula, aktor, at manunulat == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Pasiano di Pordenone}} * {{Official website}} {{In lang|it}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] gvik8d3laa3lu85gdgdpf2nyg2kyavt 2232101 2232098 2026-10-06T10:53:53Z Ryomaandres 8044 2232101 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pasiano di Pordenone|official_name=Comune di Pasiano di Pordenone|native_name=''Pasiàn''|image_size=|image_shield=Pasiano_di_Pordenone-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|51|N|12|38|E|type:city(7,547)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Cecchini, Rivarotta, Sant'Andrea, Azzanello, Visinale|mayor_party=|mayor=Marta Amadio|area_footnotes=|area_total_km2=45.5|population_footnotes=|population_demonym=Pasianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=13|saint=|day=|postal_code=33087|area_code=0434|website={{official website|http://www.comune.pasianodipordenone.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Villa Saccomani - Pasiano di Pordenone.jpg}} Ang '''Pasiano di Pordenone''' ({{Langx|vec|Pasiàn}}; {{Langx|fur|Pasian di Pordenon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} timog ng [[Pordenone]]. Ang teritoryo, na may sinaunang tradisyon ng agrikultura, ay naging bahagi ng tinatawag na "trianggulo ng muwebles" mula noong dekada '70, kasama ang mga munisipalidad ng [[Prata di Pordenone]] at [[Brugnera]]. Ang pangalan ay nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] at literal na nangangahulugang "mga teritoryo ni Pacilius". Sa [[Frazione|''frazione'']] ng Visinale mayroong isang villa na kabilang sa pamilya ng sikat na Venecianong dramaturgo at manunulat na si [[Gasparo Gozzi]], kung saan pinangalanan ang munisipal na teatro. == Heograpiya == Ang Pasiano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Azzano Decimo]], [[Gorgo al Monticano]], [[Mansuè]], [[Meduna di Livenza]], [[Porcia, Friuli-Venezia Giulia|Porcia]], [[Pordenone]], [[Prata di Pordenone]], at [[Pravisdomini]]. == Ugnayang pandaigdig == === Kakambal na bayan — kinakapatid na lungsod === Ang Pasiano di Pordenone ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|FRA}}[[Canton de Fronsac|Kanton ng Fronsac]], Pransiya == Mga mamamayan == * [[Damiano Damiani]] (1922–2013), Italyanong tagasulat ng senaryo, direktor ng pelikula, aktor, at manunulat == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Pasiano di Pordenone}} * {{Official website}} {{In lang|it}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 39wi29hozfyyip9414um8hmwndhdy9k 0 340475 2232103 2026-10-06T10:57:35Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Porcia, Friuli-Venezia Giulia]] sa [[Porcia, Friul-Venecia Julia]] 2232103 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Porcia, Friul-Venecia Julia]] 4r6osdsx1grqf97w8gybf8ffxb5tjyj 0 340476 2232104 2026-10-06T11:47:14Z Niqkscribewondersandwise 142118 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1377022040|About the Little Red Riding Hood]]" 2232104 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=|alt=|caption=|native_name={{Infobox name module|ru|Про Красную Шапочку}}|director=Leonid Nechayev|producer=|writer=|screenplay=|story=|based_on={{based on|Little Red Riding Hood}}|starring=Yana Poplavskaya|music=Alexey Rybnikov|cinematography=|editor=|company=Belarusfilm|network=|released={{Start date|1977}}|runtime=132 minutos|country=Unyong Sobyet|language=Ruso|budget=}} Ang '''Pro Krasnuyu Shapochku''' ({{Langx|ru|Про Красную Шапочку|en|About the Little Red Riding Hood}}) ay isang dalawang-bahaging pambatang pelikulang musikal ng Unyong Sobyet na inilabas noong 1977. Ito ay isinulat at idinirehe ni Leonid Nechayev, at nagsisilbing malayang karugtong ng tradisyonal na kuwentong-bayan na Little Red Riding Hood. Tampok sa pelikula si Yana Poplavskaya bilang Little Red Riding Hood, kasama sina Dmitry Iosifov, Rolan Bykov, at iba pang mga aktor. == Plot == Isang taon matapos ang mga pangyayari sa kuwentong Little Red Riding Hood, nagbalak maghiganti ang pamilya ng lobong napatay ng mangangahoy kay Little Red Riding Hood. Nilinlang siya ng Payat na Lobo upang maniwalang muling nagkasakit ang kanyang lola, kaya naglakbay siya sa kagubatan upang dalawin ito. Sa kanyang paglalakbay, paulit-ulit siyang tinangkang hulihin ng Payat at Matabang Lobo sa pamamagitan ng iba't ibang pagbabalatkayo, ngunit nabigo sila sa bawat pagkakataon. Samantala, ang anak ng namatay na lobo, na kilala bilang Wolf Cub, ay tumutol sa paghihiganti ng kanyang pamilya at lihim na tumulong kay Little Red. Nang sa wakas ay malaman ni Little Red ang tunay na pagkatao ng mga lobo, nilinlang niya ang mga ito gamit ang isang pampatulog. Nang matagpuan silang natutulog ng isang mangangaso, pinigilan siya ni Little Red na saktan ang mga lobo at hiniling na dalhin sila sa nayon upang sila ay mapanagot at magsisi. Sa huli, sa halip na parusahan sila, pinili ni Little Red na palayain ang mga lobo. == Mga tauhan == * Yana Poplavskaya bilang si Little Red Riding Hood * Evgeni Evstigneev bilang Star Counter * Dmitry Iosifov bilang Kuting Lobo * Rina Zelyonaya bilang Lola ni Little Red Riding Hood * Vladimir Basov bilang Loan Wolf * Nikolay Trofimov bilang Maliit na Matabang Lobo * Galina Volchek bilang Inang Lobo * Rolan Bykov bilang Hunter * Stefaniya Stanyuta bilang unang masamang matandang babae * Mariya Barabanova bilang ikalawang masamang matandang babae * Maria Vinogradova bilang ikatlong masamang matandang babae * Yuri Belov bilang Lolo * Aleksandra Dorokhina bilang Ginang * Georgi Georgiu bilang Maginoo * Inna Stepanova bilang Bata == Mga Sanggunian == egxccm11qa4eqnp3ivecjpo234o3muy 0 340477 2232105 2026-10-06T11:56:07Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375293180|Pinzano al Tagliamento]]" 2232105 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pinzano al Tagliamento|official_name=Comune di Pinzano al Tagliamento|native_name={{native name|fur|Pinçan}}|image_size=|image_shield=Pinzano al Tagliamento-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|11|N|12|56|E|type:city(1,672)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Manazzons, Valeriano|mayor_party=|mayor=Emiliano De Biasio|area_footnotes=|area_total_km2=21.8|population_footnotes=|population_demonym=Pinzanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=201|istat=|saint=|day=|postal_code=33094|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.pinzanoaltagliamento.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Pinzano dal monte di Ragogna.jpg}}Ang '''Pinzano al Tagliamento''' ({{Langx|fur|Pinçan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Pordenone]]. Ang Pinzano al Tagliamento ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castelnovo del Friuli]], [[Clauzetto]], [[Forgaria nel Friuli]], [[Ragogna]], [[San Daniele del Friuli]], [[Sequals]], [[Spilimbergo]], [[Travesio]], at [[Vito d'Asio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4bp41vedq15whqcnc12d3bnxe94lc4h