Vikipedija tlywiki https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Medja Xususi No-pegət Okoədə Okoədə no-pegət Vikipedija Vikipedija no-pegət Fajl Fajli no-pegət MediaWiki MediaWiki no-pegət Šablon Šabloni no-pegət Dastək Dastəki no-pegət Kategorijə Kategorijə no-pegət TimedText TimedText talk Modul Moduli no-pegət Event Event talk Šablon:Dekabr 10 914 124879 96759 2026-05-25T11:00:21Z Гусейнага 51 124879 wikitext text/x-wiki {| align=right id=toc style="margin-left: 15px; border:1px solid #aaaaaa" |- style="background:#ccccff" |colspan="7" align="center" bgcolor="#ccccff"|[[Nojabr]] &ndash; '''[[Dekabr]]''' &ndash; [[Janvar]] |- style="background:#ccccff; text-align:center;" |- style="text-align:center;" | [[1 Dekabr|1]] | [[2 Dekabr|2]] | [[3 Dekabr|3]] | [[4 Dekabr|4]] | [[5 Dekabr|5]] | [[6 Dekabr|6]] | [[7 Dekabr|7]] |- style="text-align:center;" | [[8 Dekabr|8]] | [[9 Dekabr|9]] | [[10 Dekabr|10]] | [[11 Dekabr|11]] | [[12 Dekabr|12]] | [[13 Dekabr|13]] | [[14 Dekabr|14]] |- style="text-align:center;" | [[15 Dekabr|15]] | [[16 Dekabr|16]] | [[17 Dekabr|17]] | [[18 Dekabr|18]] | [[19 Dekabr|19]] | [[20 Dekabr|20]] | [[21 Dekabr|21]] |- style="text-align:center;" | [[22 Dekabr|22]] | [[23 Dekabr|23]] | [[24 Dekabr|24]] | [[25 Dekabr|25]] | [[26 Dekabr|26]] | [[27 Dekabr|27]] | [[28 Dekabr|28]] |- style="text-align:center;" | [[29 Dekabr|29]] | [[30 Dekabr|30]] | [[31 Dekabr|31]] ||colspan="5"| &nbsp; |}<noinclude> [[Tispir:Təǧvim]] [[Tispir:Mangon]] </noinclude> gelqasqrq32ki5xy3ydxdd2vuwcgwzj Šablon:Ijun 10 939 124881 98879 2026-05-25T11:01:00Z Гусейнага 51 124881 wikitext text/x-wiki {| align=right id=toc style="margin-left: 15px; border:1px solid #aaaaaa" |- style="background:#ccccff" |colspan="7" align="center" bgcolor="#ccccff"|[[Maj]] &ndash; '''[[Ijun]]''' &ndash; [[Ijul]] |- style="background:#ccccff; text-align:center;" |- style="text-align:center;" | [[1 Ijun|1]] | [[2 Ijun|2]] | [[3 Ijun|3]] | [[4 Ijun|4]] | [[5 Ijun|5]] | [[6 Ijun|6]] | [[7 Ijun|7]] |- style="text-align:center;" | [[8 Ijun|8]] | [[9 Ijun|9]] | [[10 Ijun|10]] | [[11 Ijun|11]] | [[12 Ijun|12]] | [[13 Ijun|13]] | [[14 Ijun|14]] |- style="text-align:center;" | [[15 Ijun|15]] | [[16 Ijun|16]] | [[17 Ijun|17]] | [[18 Ijun|18]] | [[19 Ijun|19]] | [[20 Ijun|20]] | [[21 Ijun|21]] |- style="text-align:center;" | [[22 Ijun|22]] | [[23 Ijun|23]] | [[24 Ijun|24]] | [[25 Ijun|25]] | [[26 Ijun|26]] | [[27 Ijun|27]] | [[28 Ijun|28]] |- style="text-align:center;" | [[29 Ijun|29]] | [[30 Ijun|30]] ||colspan="5"| &nbsp; |}<noinclude> [[Tispir:Təǧvim]] [[Tispir:Mangon]] [[Tispir:Ijun]] </noinclude> tqs6yw6lw9kgyvksknmcpr6yh3mg5he Šablon:Ijul 10 947 124880 98886 2026-05-25T11:00:46Z Гусейнага 51 124880 wikitext text/x-wiki {| align=right id=toc style="margin-left: 15px; border:1px solid #aaaaaa" |- style="background:#ccccff" |colspan="7" align="center" bgcolor="#ccccff"|[[Ijun]] &ndash; '''[[Ijul]]''' &ndash; [[Avgust]] |- style="background:#ccccff; text-align:center;" |- style="text-align:center;" | [[1 Ijul|1]] | [[2 Ijul|2]] | [[3 Ijul|3]] | [[4 Ijul|4]] | [[5 Ijul|5]] | [[6 Ijul|6]] | [[7 Ijul|7]] |- style="text-align:center;" | [[8 Ijul|8]] | [[9 Ijul|9]] | [[10 Ijul|10]] | [[11 Ijul|11]] | [[12 Ijul|12]] | [[13 Ijul|13]] | [[14 Ijul|14]] |- style="text-align:center;" | [[15 Ijul|15]] | [[16 Ijul|16]] | [[17 Ijul|17]] | [[18 Ijul|18]] | [[19 Ijul|19]] | [[20 Ijul|20]] | [[21 Ijul|21]] |- style="text-align:center;" | [[22 Ijul|22]] | [[23 Ijul|23]] | [[24 Ijul|24]] | [[25 Ijul|25]] | [[26 Ijul|26]] | [[27 Ijul|27]] | [[28 Ijul|28]] |- style="text-align:center;" | [[29 Ijul|29]] | [[30 Ijul|30]] | [[31 Ijul|31]] ||colspan="5"| &nbsp; |}<noinclude> [[Tispir:Təǧvim]] [[Tispir:Ijul]] [[Tispir:Mangon]] </noinclude> l2346slgrt007fj6f0tzrh6tpzrh0xc Šablon:Kategorijon 10 951 124873 124263 2026-05-25T10:48:03Z Гусейнага 51 124873 wikitext text/x-wiki {| width="100%" cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background-color:#F0F8FF;" |- {|width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border:0px solid #DDDDF7;background:none;border:1px solid #DDDDF7" |- |style="padding:3px"| {|width="100%" cellspacing="0" cellpadding="5" style="border:0px; background:none;" |- valign="top" |width="50%" align="left" style="font-size:95%; border-bottom:1px dashed #AAAAAA; background:transparent;"|[[Image:Exquisite-xine.png|52px|left]] '''[[:Category:Mədənijət|Mədənijət]]'''<br/> [[:Category:Tolyš|Tolyš]] &middot; [[:Category:Teətr|Teətr]] &middot; [[:Category:Zyvonon|Zyvonon]] &middot; [[:Category:Ədəbijot|Ədəbijot]] &middot; [[:Category:Təhsil|Təhsil]] &middot; [[:Category:Fəlsəfə|Fəlsəfə]] &middot; [[:Category:Ənənon|Ənənon]] &middot; [[:Category:Ašbozəti|Ašbozəti]] &middot; [[:Category:Media|Media]] &middot; [[:Category:Mifologijə|Mifologijə]] &middot; [[:Category:Muzejon|Muzejon]] &middot; [[:Category:Musiǧi|Musiǧi]] &middot; [[:Category:Hənəkon|Hənəkon]] &middot; [[:Category:Nəčiməsənət|Nəčiməsənət]] &middot; [[:Category:Rəssaməti|Rəssaməti]] &middot; [[:Category:Kino|Kino]] &middot; [[:Category:Vərzyš|Vərzyš]] &middot; [[:Category:Turizm|Turizm]] |style="padding:6px;font-size:1px"|&nbsp; |width="50%" align="left" style="font-size:95%; border-bottom:1px dashed #AAAAAA;"|[[Image:Exquisite-kspread.png|52px|left]]'''[[:Category:Coğrafiya|'''Čoğrafijə''']] u [[:Category:Taryx|'''taryx''']] [[:Category:Xəriton|Xəriton]] &middot; [[:Category:Iǧlim|Iǧlim]] &middot; [[:Category:Giton|Giton]] &middot; [[:Category:Diyon|Diyon]] &middot; [[:Category:Taryxi gardyšon|Taryxi gardyšon]] &middot; [[:Category:Taryxi kišvəron|Taryxi kišvəron]] &middot; [[:Category:Parkon|Parkon]] &middot; [[:Category:Şəhron|Šəhəron]] &middot; [[:Category:Təğvim|Təǧvim]] &middot; [[:Category:Kišvəron|Kišvəron]] &middot; [[:Category:Dyjon|Dyjon]] &middot; [[:Category:Okeanon|Okeanon]] &middot; [[:Category:Arxeologijə|Arxeologijə]] &middot; [[:Category:Imperijon|Imperijon]] &middot; [[:Category:Inǧylobon|Inǧylobon]] &middot; [[:Category:Čangon|Čangon]] &middot; [[:Category:Sulhə myǧovilon|Sulhə myǧovilon]] &middot; [[:Category:Taryxəvonon|Taryxəvonon]] &middot; |- valign="top" |width="50%" align="left" style="font-size:95%; border-bottom:1px dashed #AAAAAA;"|[[Image:Crystal Clear app Login Manager.png|52px|left]]'''[[:Category:Texnologijə|'''Texnologijə''']]'''<br/> [[:Category:Kompjuter|Kompjuter]] &middot; [[:Category:Biotexnologijə|Biotexnologijə]] &middot; [[:Category:Elektronikə|Elektronikə]] &middot; [[:Category:Istehsol|Istehsol]] &middot; [[:Category:Avžor|Avžor]] &middot; [[:Category:Internet|Internet]] &middot; [[:Category:Memarəti|Memarəti]] &middot; [[:Category:Myhəndisəti|Myhəndisəti]] &middot; [[:Category:Nanotexnologijə|Nanotexnologijə]] &middot; [[:Category:Nuvə avžor|Nuvə avžor]] &middot; [[:Category:Avtomatin karde|Avtomatin karde]] &middot; [[:Category:Telekommunikasijə|Telekommunikasijə]] &middot; [[:Category:Tibb|Tibb]] &middot; [[:Category:Nəǧlijot|Nəǧlijot]] &middot; |style="padding:6px;font-size:1px"|&nbsp; |width="50%" align="left" style="font-size:95%; border-bottom:1px dashed #AAAAAA;"|[[Image:Exquisite-battery_plugged.png|52px|left]]'''[[:Category:Čəmjət|'''Čəmjət''']] u [[:Category:Žimon|'''žimon''']]'''<br/> [[:Category:Xyjzon|Xyjzon]] &middot; [[:Category:Təhsil|Təhsil]] &middot; [[:Category:Xošvaxt|Xošvaxt]] &middot; [[:Category:Iǧtisodijot|Iǧtisodijot]] &middot; [[:Category:Zyvonon|Zyvonon]] &middot; [[:Category:Xəlǧon|Xəlǧon]] &middot; [[:Category:Kə|Kə]] &middot; [[:Category:Fəlsəfə|Fəlsəfə]] &middot; [[:Category:Malijə|Malijə]] &middot; [[:Category:Huǧuǧ|Huǧuǧ]] &middot; [[:Category:Ko|Ko]] &middot; [[:Category:Šəxsijəton|Šəxsijəton]] &middot; [[:Category:Əholi|Əholi]] &middot; [[:Category:Sijosət|Sijosət]] &middot; [[:Category:Xəši|Xəši]] &middot; |- valign="top" |width="50%" align="left" style="font-size:95%"|[[Image:Exquisite-kwrite.png|52px|left]]'''[[:Category:Din|'''Din''']] u [[:Category:Fəlsəfə|'''fəlsəfə''']]'''<br/> [[:Category:Čərəjonon|Čərəjonon]] &middot; [[:Category:Məntyǧ|Məntyǧ]] &middot; [[:Category:Dini xodimon|Dini xodimon]] &middot; [[:Category:Filosofon|Filosofon]] &middot; [[:Category:Mifologijə|Mifologijə]] &middot; [[:Category:Mistikə|Mistikə]] &middot; [[:Category:Sekton|Sekton]] &middot; [[:Category:Metafizikə|Metafizikə]] &middot; [[:Category:Ontologijə|Ontologijə]] &middot; [[:Category:Estetikə|Estetikə]] &middot; [[:Category:Etikə|Etikə]] &middot; [[:Category:Epistemologijə|Epistemologijə]] &middot; [[:Category:Sijosəti fəlsəfə|Sijosijə fəlsəfə]] &middot; [[:Category:Dini fəlsəfə|Dini fəlsəfə]] &middot; [[:Category:Fəlsəfə nəzərijon|Fəlsəfə nəzərijon]] &middot; |style="padding:6px;font-size:1px;|&nbsp; |width="50%" align="left" style="font-size:95%"|[[Image:Exquisite-opera.png|52px|left]]'''[[:Category:Elm|'''Elm''']], [[:Category:Rijozijot|'''rijozijot''']] u [[:Category:Təbiət|'''təbiət''']]'''<br/> [[:Category:Təbobət|Təbobət]] &middot; [[:Category:Hisob|Hisob]] &middot; [[:Category:Arxeologijə|Arxeologijə]] &middot; [[:Category:Astronomijə|Astronomijə]] &middot; [[:Category:Elmi odəmon|Elmi odəmon]] &middot; [[:Category:Informasijə|Informasijə]] &middot; [[:Category:Kompjuteri elm|Kompjuteri elm]] &middot; [[:Category:Biologijə|Biologijə]] &middot; [[:Category:Fizikə|Fizikə]] &middot; [[:Category:Geologijə|Geologijə]] &middot; [[:Category:Kimjə|Kimjə]] &middot; [[:Category:Psixologijə|Psixologijə]] &middot; [[:Category:Sosial elmon|Sosial elmon]] &middot; [[:Category:Tətbyği elmon|Tətbyği elmon]] &middot; [[:Category:Kosmos|Kosmos]] &middot; |} |} <div style="text-align:right;"><small>[[:Category:Vikipedija|Vikipedija]] | [[:Category:Wp/tly|Həmmə kategorijon]]</small></div> <noinclude> </noinclude><noinclude>[[Category:Vikipedija]]</noinclude> fkk58sftu5w0347b3rx47vvh78dd9gv Šablon:Oktjabr 10 987 124882 99005 2026-05-25T11:01:13Z Гусейнага 51 124882 wikitext text/x-wiki {| align=right id=toc style="margin-left: 15px; border:1px solid #aaaaaa" |- style="background:#ccccff" |colspan="7" align="center" bgcolor="#ccccff"|[[Sentjabr]] &ndash; '''[[Oktjabr]]''' &ndash; [[Nojabr]] |- style="background:#ccccff; text-align:center;" |- style="text-align:center;" | [[1 Oktjabr|1]] | [[2 Oktjabr|2]] | [[3 Oktjabr|3]] | [[4 Oktjabr|4]] | [[5 Oktjabr|5]] | [[6 Oktjabr|6]] | [[7 Oktjabr|7]] |- style="text-align:center;" | [[8 Oktjabr|8]] | [[9 Oktjabr|9]] | [[10 Oktjabr|10]] | [[11 Oktjabr|11]] | [[12 Oktjabr|12]] | [[13 Oktjabr|13]] | [[14 Oktjabr|14]] |- style="text-align:center;" | [[15 Oktjabr|15]] | [[16 Oktjabr|16]] | [[17 Oktjabr|17]] | [[18 Oktjabr|18]] | [[19 Oktjabr|19]] | [[20 Oktjabr|20]] | [[21 Oktjabr|21]] |- style="text-align:center;" | [[22 Oktjabr|22]] | [[23 Oktjabr|23]] | [[24 Oktjabr|24]] | [[25 Oktjabr|25]] | [[26 Oktjabr|26]] | [[27 Oktjabr|27]] | [[28 Oktjabr|28]] |- style="text-align:center;" | [[29 Oktjabr|29]] | [[30 Oktjabr|30]] | [[31 Oktjabr|31]] ||colspan="5"| &nbsp; |}<noinclude> [[Tispir:Təǧvim]] [[Tispir:Mangon]] [[Tispir:Oktjabr]] </noinclude> l4uea1o1l1g4t8mia8hl5lxjtypybwz Kategorijə:Biologijə 14 1507 124875 91716 2026-05-25T10:55:58Z Гусейнага 51 124875 wikitext text/x-wiki {| id="mp-topbanner" style="width:100%; background:#f9f9f9; margin:1.2em 0 6px 0; border:1px solid #ddd;" | De yn [[Numunə:Kateqoriyа|kateqorijə]] əlaǧə hestyše ce [[vikipediyə|Vikipedijə]] əsosə məǧolə: '''[[Biologijə]]''' De yn [[Numunə:Kateqoriyа|kateqorijə]] əlaǧə hestyše ce [[vikipediyə|Vikipedijə]] portal: '''[[Portal:Biologijə|Portal Biologijə]]''' |} [[Tispir:Elm]] kw1z9czr23wl68a6q951e3oi1vsoylg 124888 124875 2026-05-25T11:08:22Z Гусейнага 51 124888 wikitext text/x-wiki {| id="mp-topbanner" style="width:100%; background:#f9f9f9; margin:1.2em 0 6px 0; border:1px solid #ddd;" | Ym [[Šablon:Kategorijə|kategorijə]] əloǧə hestyše de Vikipedija əsosə məǧolə: '''[[Biologijə]]''' Ym kategorijə əloǧə hestyše de Vikipedija portali: '''[[Portal:Biologijə|Portal Biologijə]]''' |} [[Tispir:Elm]] hz3tkl1rryr1kgk4l17bwgwtu9oxdbn Kategorijə:Mangon 14 1576 124893 91373 2026-05-25T11:14:50Z Гусейнага 51 124893 wikitext text/x-wiki [[Kategorijə:Təǧvim]] rpaamzn65jxruzca4zgnxfh4x55cllj Kategorijə:Sori ružon 14 1639 124894 7459 2026-05-25T11:15:04Z Гусейнага 51 124894 wikitext text/x-wiki [[Kategorijə:Təǧvim]] rpaamzn65jxruzca4zgnxfh4x55cllj Kategorijə:Soron 14 1640 124887 91725 2026-05-25T11:04:10Z Гусейнага 51 124887 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Taryx]] [[Kategorijə:Təǧvim]] qzf8o3ebpqxjbxd9zj114qma9s819bu Kategorijə:Tolyš 14 1662 124886 110541 2026-05-25T11:03:03Z Гусейнага 51 124886 wikitext text/x-wiki * De yn kategorijə əloǧə hestyše cy [[Vikipedija]] əsosə məǧolə: '''[[Tolyšon]]'''<br /> <small>[[:Tispir:Tolyšə zyvon|Tolyšə zyvon]] • [[:Tispir:Tolyšə region|Tolyšə region]] • [[:Tispir:Tolyšə ədəbijot|Tolyšə ədəbijot]] • [[:Kategorijə:Tolyšə fərhəng|Tolyšə fərhəng]] • [[:Kategorijə:Tolyšon|Tolyšə šəxsijəton]] • [[:Tispir:Tolyšə tarix|Tolyšə tarix]] • [[:Tispir:Tolyšə folklor|Tolyšə folklor]]</small> [[Tispir:Həšinyštə Asijə]] 50gevw5h9k8o05kbsnwohnghxp5z0t4 Kategorijə:Təǧvim 14 1675 124890 60025 2026-05-25T11:12:11Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Kategorijə:Təğvim]] бә [[Kategorijə:Təǧvim]] 60025 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Tarix]] oiwm28l2ev40m7vl8syom2ugos4j3uf Kategorijə:Vikipedija:Uspurnomə 14 1681 124876 91730 2026-05-25T10:57:25Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Kategorijə:Vikipediya:Uspurnomə]] бә [[Kategorijə:Vikipedija:Uspurnomə]] 91730 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Vikipedija]] 1kwestto6i2aecd4e30gbjxy8xcbkjb Kategorijə:Šəxsijəton 14 1729 124878 93876 2026-05-25T10:58:00Z Гусейнага 51 124878 wikitext text/x-wiki * Ym [[Numunə:Kategorijə|kategorijə]] əloǧə hestyše de [[Vikipedija]] əsosə məǧolə: '''[[Šəxsijəton]]''' [[Tispir:Čəmjət]] ruknra6d5q9olxwvovwm8no08cyhfdx Latyni zyvon 0 6694 124899 111913 2026-05-25T11:40:22Z Гусейнага 51 124899 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Latyni zyvon''' (''lingua Latina'') — [[Hind-Avropə zyvonon]] xyjzoni [[Romani zyvonon]] grupi aid byə [[zyvon]]. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Zyvon]] [[Tispir:Zyvonon]] [[Tispir:Romani zyvonon]] 5l9ko8mxhzoy5635h8lze3y2j8sqjta Romə Imperijə 0 8255 124897 123133 2026-05-25T11:38:27Z Гусейнага 51 124897 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fajl:RomanEmpire 117.svg|thumb|Romə Imperijə]] '''Romə Imperijə''' (lat. Imperium Romanium) e.n. 27 ə. 476 - nə soron torixiədə Romə Respublikə əvəzəkə və Ǧədimə Dynjo, ijən Ǧədimə Romə tarixədə səmərənin vyrə gətə davlət. Romə ərozi Respublikə vaxtədə jol be bino bə. İmperator Trajani hukmranəti devrədə ən jolə nogtə - 5 900 000 km² rəsə. Imperijə tarix ǧədimə Romə kišvərədə imperator Avgustini hukmranəti və cəj bə pešt beə devr əhatə kardə. Imperijə devri bə nav 500 sor vaxtədə mevčud beə Romə Respublikə can gyla čang vindəšbe. Bə devrədə Ǧədimə Romədə beə kali hadison - Juli Sezari ta cəj žimoni oxo diktator təjin karde (e.b.n. 44), Oktaviani Aktium čangədə ǧalib ome (2 sentjabr e.b.n. 31) və Romə Senati əj šərəfin Avgust nomi doj (16 janvar e.b.n 27). E.b.n 31- nə soriku Romə torixi tožə səhifə beə imperijə devr bino bə. Romə ən zumad imperija pegardə. Ym Ymperijə yštə tərkibi Aralygə dyjo, Xəremə Amerikə, Avropə xəjli vyrə daxil karde. [[Pajtaxt]]- (e.b.n. 27 - e.330) [[Roma]] (e.b.n. 330 - e.395) [[Istanbul|Konstantinopol]]. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Taryx]] [[Tispir:Imperijon]] k0uhg5v09j9tbnmsft2i3d28ybbyuhc 124898 124897 2026-05-25T11:38:47Z Гусейнага 51 124898 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Romə Imperijə''' (lat. Imperium Romanium) e.n. 27 ə. 476 - nə soron torixiədə Romə Respublikə əvəzəkə və Ǧədimə Dynjo, ijən Ǧədimə Romə tarixədə səmərənin vyrə gətə davlət. [[Fajl:RomanEmpire 117.svg|thumb|Romə Imperijə|çəpo]] Romə ərozi Respublikə vaxtədə jol be bino bə. İmperator Trajani hukmranəti devrədə ən jolə nogtə - 5 900 000 km² rəsə. Imperijə tarix ǧədimə Romə kišvərədə imperator Avgustini hukmranəti və cəj bə pešt beə devr əhatə kardə. Imperijə devri bə nav 500 sor vaxtədə mevčud beə Romə Respublikə can gyla čang vindəšbe. Bə devrədə Ǧədimə Romədə beə kali hadison - Juli Sezari ta cəj žimoni oxo diktator təjin karde (e.b.n. 44), Oktaviani Aktium čangədə ǧalib ome (2 sentjabr e.b.n. 31) və Romə Senati əj šərəfin Avgust nomi doj (16 janvar e.b.n 27). E.b.n 31- nə soriku Romə torixi tožə səhifə beə imperijə devr bino bə. Romə ən zumad imperija pegardə. Ym Ymperijə yštə tərkibi Aralygə dyjo, Xəremə Amerikə, Avropə xəjli vyrə daxil karde. [[Pajtaxt]]- (e.b.n. 27 - e.330) [[Roma]] (e.b.n. 330 - e.395) [[Istanbul|Konstantinopol]]. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Taryx]] [[Tispir:Imperijon]] pvffw5hzpvwv2tfon2uvb0p8kmw4kq4 Sasoronә 18 0 8419 124885 92392 2026-05-25T11:01:42Z Гусейнага 51 124885 wikitext text/x-wiki {{Sasoronə 18}} == Taryx == == Hodison == == Movardəjon == == Mardən == == Idon, mərasimon ijən xysusijə ružon == == Səvonon == [[Tispir:Soron]] [[Tispir:Təǧvim]] eiu27f964zq7o4gr995c9ize7gc6z1c Tukəvilə 0 8901 124864 96161 2026-05-25T09:23:04Z Гусейнага 51 124864 wikitext text/x-wiki '''Tukəvilə''' — [[Lankoni rəjon]]ədə di. {{Lankoni rəjoni žimon kardə vyron}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Lankoni rəjon]] ni4jvo39qfxxuvtmrmjx6fszke1sj62 Ǧyron 0 9659 124874 90493 2026-05-25T10:51:44Z Гусейнага 51 124874 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Opened Qur'an.jpg|240px|thumb|right|Ǧyron]] '''Ǧyron''' (Gurani- Kərim, Gurani- Šərif) (bə ərəbi: القُرآن əl-guran) — Ce [[Islam]] dini myǧəddəsə ijan ən əsosinə kitobe. Ǧyron cy Xydo (Allahi) hamijə syxanonin, de Čəbraili (ə) vositə bə Hz.Məhəmmədi (s) vəhj kardə byə. Ǧyroni hestyše bəštəxos nomyš byə 114 surə ijan 6236 ajə. Ǧyroni ən dyrozə surə Bəgərə (Go) surə (286 ajə), ən kyrtə surə Kovsər (Honi) surəj (3 ajə). Ǧyroni ən dyrozə ajə ce Bəgərə surə 282-nə ajəj. Ǧyroni de čo səmavijə kitobon (Suhuf, Zəbur, Tovrat, İnčil) fərgbydə əsosinə čəhət cəj syftə ikərədə bə Hz.Məhəmmədi ǧəlbi, pešo 23 sorə dyrozə vaxtədə ce Xydo (Allahi) tərəfo de mələk – Čəbrajyli (ə) vositə hissə-hissə nozil beje. Kalikəson votejdən ki, Bəgərə surə oxonə 2 ajə ce Xydo (Allahi) yštəniku bə Məhəmməd pejǧəmbəri (s) vəhj kardə byə. “Ǧyron”-“handej”, “ǧyraət kardej” mənədəj.. Ǧyron deštə ləfzi ijan mənoon bə vəhji istinod bykə, 2 kərə de Čəbrajyli (ə) vositə bə oxonə nəbi Hz.Məhəmmədi (s) nozil byə, de ǧiraəti ibodət kardə byə, bəštəxosə xosjəton byə de Fatihə (Ožemon) surə bino byə, de Nas ( Xonəxo) surə səbyə səmavijə kitobe. == Ǧyroni nomon == Ǧyroni hestyše cəj yštən dylədə omə vejə nomon. Sof vej oko doə byə, məšhurbyə nomyš Ǧyrone. Candon nomonədə i ǧysmi žijədə nišo dojdəmon: * Əl-Kitab – Ǧyronədə 230 kərə oko doə byə. Yn nom bo kali səmavijə kitobonən oko doə bejdə. * Ummul-Kitab – İnə kitob mənoədə omə in nom bo Lovhu-Məhfuzi ijan Fatihə surəo həm oko doə byə. * Əl-Furgan – “Həxi de batili čo bykə” mənədəj. Furgani nom 6 ajədə oko doə bejdə. * Əl-Huda – “Hidajətbykə” ( “Bə rostə ro bijə”) mənədəj. * Əz-Zikr – “Zikr” həm “zikr kardej” ( Xido nomon, dyvo-səno syxanon ehande) həmən “šərəf, šərəfin bej” mənoon dojdə. Ǧyroni hestyše hənijan čo nomon: Tənzil, Hagg, Ruh, Burhan, Əziz, Šifa, Hikmət, Muhejmin, Hablullah, Fasl, Bəjan. == Ajə == Ajə luǧətədə “əlomət, ibrət, dəlil, nišon ijan bylyndə bino” mənoon dojdə. ǦYRONi hər čumlə gyləj həgigəti nišonə, ibrətbydə pənd (nəsihət) bejro səše “ajə”.nom. Ajəon candi həxədə fərginə rəgəmon doə bejdən. Nafijəro 6217, Šejbəro 6214, Kufəvyžonro 6236, Misiryžonro 6219, Mufəssir Zəməxšəriro 6666 ajə heste.[[Fajl:Uthman Koran-RZ.jpg|thumb|left|Dynjoədə ən ǧədimə ǦYRONə nusxə Daškəndədəj (Uzbəkistan)]] === Ajəon tərtibot === Ajəon tərtibot, jəni ǦYRONədə ajəon vyrə ijan restə ce Xydo (Allahi) tərəfo dəvoštə byə. Bə Məhəmməd pejǧəmbəri (s) nozil byə hər ajə kon surədə kon vyrədə noəbej xəbə doə bejdəbe. Vəhjə katibonən ymoni bymiro ənyvyštinbən. Ajəon tərtibotədə hec vaxt dəgyšəti kardə byəni. === Syftə ijən oxojədə nozil byə ajəon === Syftə nozil byə ajəon Ələg (xunə laxtə) surə 1–5-nə ajəon hesab kardə bejdə. Lakin rəvojəton heste ki, Muddəssir ijan Fatihə surəon ən syftədə nozil byəon arədə vyrə gətejdə. Mədinədə syftə nozil byə surə Bəgərə surəj. Ən oxojədə nozil byə ajəon kon ajə bej barədə can gylə nəzəron heste. Žijo zikr kardə byə ajəon har gyləj ən oxojədə nozil byə ajə bej fərz kardejdən: Bəgərə surə 278 ja 281-nə ajə, Nisa (Ženon) surə 176-nə ajə; Tovbə surə 128-129-nə ajə; Nur surə 1-3-nə ajəon, Maidə (sufrə) surə 3- ajə. Cymon dylədə ən vej ehtimol kardə byə gylə Maidə surə 3-nə ajəj: "My ymruž komil kardyme bošməno šymə din, təmom kardyme bəšməno byə yštə nemət, bəgəm kardyme islam bošməno bənə dini”. == Surə == [[Fajl:FirstSurahKoran.jpg|thumb|right|200px|əl Fatihə — Ǧyroni iminə surəj]] “Surə”- dərəčə, jolə rutbə, šərəf, recinə bino mənəon dojdə. Surə - bənə termini ce Ǧyroni ən kami 3 ajəku bə məjdon omə bə baxšon har gyləjni doə byə nome. Ǧyronədə heste 114 surə. Hičrətiku bə nav Məkkədə 86 ijən Hičrətiku bəpešt Mədinədə 28 surə nozil byə. "Ha insonon" votəjnə bino byə suron Məkkədə, "Ha imon vardəkəson" votəjnə bino byə suron ijan ajəon Mədinədə nozil byəjonin. ǦYRONİ 114 surəo jali Tovbə surə de "Bismillahir-rəhmanir-rəhim!"-i bino bejdəni. Cəj əvəzi Nəml surə 30-nə ajədə Sulejmon pejğəmbəri nyvyštə namə de "Bismillahir-rəhmanir-rəhim"-i bino bejdə. Əve hežo yn kəlimə (“Bismillahir-rəhmanir-rəhim") ǦYRONədə 114 kərə oko doə byə. == Ǧyroni nyvyštej == Har ajə jaxud surə nozil be-be, Məhəmməd pejǧəmbər (s) vəhj katibon vang əkəj, bəvon əvoti ki, kon ajəon kon ajəon tono, bə kon surəon nyvyšte lozime. Šiə rəvajətonədə ǧejd kardə byə ki, pejǧəmbər(s) fot kardə bəpešt Hz.Əli (ə) 6 mangi dylədə ǦYRONİ surəon ajəbəajə de šəni-nuzuli ijan de səbəbi-nuzuli bəičo nyvyštəše. Həminə kitob təmom byə vaxt, ǦYRONİ hafizon vej bej səbəb nišo doə bejdə, votejdən, bəj ehtijoč ni. Həminə kitob imomonku bəijandy ovoštinə byə. Lakin mahrubə vaxtonədə ǦYRONİ hafizon vərrəmə šəhid bej ǦYRONə kitobi bə vəomə nəslon rosniej zərurijəti bə məjdon vardejdə. By səbəbo de Xəlifə Uməri (r.a) təklifi ce Zejd bin Sabiti rəhbərəti žijo Əli (r.a), Osman (r.a), Ubejj bin Kaab (r.a), İbn Məsud (r.a), Əbu Dərda (r.a) i. č. səhabonədə ibarət gyləj komissijə soxtə bejdə. Otyməon nətičədə ǦYRON bənə kitobi bə dərhəl vardə bejdə. De Ybn Məsudi (r.a) təklifi bə ǦYRONİ Mushaf nom doə byə.Yn mushaf Xəlifə Əbu Bəkiri (r.a) tono myhofizə kardə byə. == Ǧyroni elmon == ǦYRONİ rostə šiklədə təfsir kardej zynejo lozim byə bə elmon ǦYRONİ elmon votejdən.(məsələn,təčvid, təfsir, təčrid, šəriət, bəlaǧət, dəlalət, ajətul-ehkam, usulul-figh...). == Nozil bey iškilon (Əsbabul-Nuzul) == Bə 1-2 ajə jaən bə gyləj surə omej iškil byə bə gylə syvoli jaən hadisə “ əsbaby nuzul “ votejdən. Ajə mənoə hykmi bə rosti dərəsejədə vej jole nuzulon iškili əhəmijət. Žygo ki, Səhabon ajəon nuzul bej iškili zynejro cəj mənoon vej cok dərəsejdəbin. Lakin har ajə nuzul bejə iškili iddo kardej əbyni. ajə nuzul bej iškili nəzyneədə əj həməjəvo dərəsej əbyni. Məsələn, Bəgərə surə 158-nə ajə: "(Ha mominon!) Həgigətən, Səfa ijən Mərvə ce Allahi əlomətonədəj (ibodəti nišononədəj). Xydo kəj (Kəbə) həčč jaən de umrə roj (de ǧajdə) zijarətbykə xonəxo ymoni təvaf kardeədə (bəcəj ətrofi gardeədə) hic gyno niše. Harkəs (vočibiku əlavə) deštə pijəj gyləj cokə ko byvindo, Xydo (Allah) (cəj kardə cokə kojku) rozi bymande (cəj əvəzi bydəj), (əj) byzyne". Əgər ce ajə nuzuli iškili nyzynəmon, bəvədə oško bəbe ki, Həčči zijarətədə Səfo ijən Mərvə arədə Səj təvafi kardej vočib ni. Əmma bəduristi yn əməl həčč zijarəti rukne (vočibə təvafe) əv bə vyrə nyrosnə nybo, zijarət botil bəbe. Ce ajə nozil bej iškil žygoj: Mysylmonon syftə kərə Islami ǧajdadə həčč zijarəti bəvyrə rosneədə Səfo ijən Mərvə har gyləjədə gylə but noə bəbe, mysylmonon Səj təvafi kardeədə ce buton vəjku dəvardəninbin. Əvon cimi rost bej-nybej zynedənybin, žygo šynedəbin ki, cəvon zijarət botil bəbe. Həmin ajə nozil bej bəj dəlolət kardyše ki, həmonə vaxti yn ko vinde hic gylə gyno ni bo mysylmonon. == Nəsix-mənsux == Nəsix - luğətədə “izolə kardej (edoj), ni kardej, dəgyš kardej, nəgl kardej (pegordynej)”.. mənoon dojdə.. Bənə termini bə žinə mənoon omejdə: de gyləj ajə jaən hədisi hykmi čo gylə ajə jaən hədisi hykmi arao bekardej. Čo gylə tərifən doj bəbe: gyləj diniə hykmi de čo diniə dəlili arəo bekardej. Bə nəsx bykə dəlili nəsix, hikmyš arao bekardə byə ajə jaən hədisi mənsux votejdən<ref>“Təfsir usulu” s.122</ref>. Gyləj ajədə de nəsixi əlagəjnə žygo hamijə bejdə: "Əmə (zəmon, məkon ijan šəraiti tələbiro) har gylə ajə (ajə hykmi) ləğv kardeədə jaən əj jodo bekardeədə, cəjsə hənijan coki jaən bəj ošə gylə bə mijon vardejdəmon. Xydo (Allah) bə har cij gadir bej zyndənišon?<ref>Bəgərə surə, 106 </ref>. Məsələn, "Šərgən (Həšipemə), Gərbən (Həšinyštə) cy Xydoj: bə kon ton bygardon (dim bygəton) Xydo (Allah) əjoj. Šubhə ni ki, Xydo (Allah) (deštə mərhəməti) gešej, (Əv, harcij) byzyne!"<ref>Bəgərə surə 115</ref> ajə "(Ha cymy Rəsul!) Əmə vindəmon ki, ty yštə dim bə osmon gətə, əve tyni bəšty rozi byə ğyblijə tərəf bəgordynimon.Esət yštə dimi bygordon bə Məsčidul-hərami tərəf! (Ha mysylmonlon!) Končo bybon (nomoži vaxti) yštə dimi bə vyrə bygətən! Kitob doə bəjon cok zynejdən ki, ym cy Rəbbi tərəfo gyləj həx-həgigəte. Xydo ( Allah) cəvon əməlonku bexəbə ni"<ref>Bəgərə surə, 144</ref> ajə nəsx kardej vindedəmon... Jaxud, "Ha imon vardəkəson! De Pejğəmbəri (har gylə ko barədə) nunəkyle gəp žeədə gəp nyžənə syftə (hurmət kardejro bə bicizon) sədəgə bydən.Yn (əməl) bošməno (cy Xydo (Allahi) tono) hənijan xəje, hənijan poke. Əgər (bo sədəgə doj) gyləj cijon nybo (dylon enyxyso)<ref>Mučadələ surə, 12</ref>" ajə hykmi "Məgər šymə (de Pejğəmbəri) nunəkyle gəp žəjku bə nav sədəgə dojku tarsəšon? Madam ki, šymə (ymon) nykardone (sədəgə nydone) ižən Xydo ( Allah )šymə tobə ğəbul hamijəše, bəvədə nomož byvotən, zykot bydən. Bə Xydo ( Allahi) ijan Bəcəj Pejğəmbəri itaət bykən. Xydo (Allah) cic kardejdəšon-cəjku xəbədoj!"<ref>Mučadələ surə, 13</ref> ajə vositə nəsx kardə byə. == Mehkəm ijən mytəšəbihə ajəon == Ǧyrono ajəon i ǧysm məno nəzəro ož (oško), čo ǧysmon isə vej mənənin bejdən, jəni cəvon sərəsej bə čo iškilon bastə bejdən. De “həlol, hərom, nomož, rúžə” əhkomon əlaǧənin byə ajəon, məno nəzəro ožə (oško) ajəonin. Bymon "Mehkəmə ajəon" votejdən. Nunəkylejəti byə ajəon isə mytəšəbihə ajəon hisob bejdən. "(Ha cymy Rəsul!) Bəty yn Kitobi (Ǧyroni) nozilbykə Əve. Cəj (Kitobi) i poə (ǦYRONİ bynə, əsosi təškilbykə) mehkəmə (mənoš rušin, hykmyš oško), čo poəš isə mytəšəbihə (cətin sərəsəjnə, sərostə mənəš zynej nybə, məǧzyš oško nybə) ajəonin. Dylonədə šatəti (šəkk-šubhə) byəkəson fitnə-fəsod eǧande ijan deštə pijə məno doj məgsədi bə mytəšəbihə ajəon dylyšon bəše (tabe bəbejn). Halonki cə ajəon izohi (cəvon həgigijə məno) syvo Allahi (jaxud syvo Allahiku ijan elmo zumand byəkəsonku) čo kəson zynej əzynin. Elmo zumand byəkəson isə: " Əmə bəvon imon vardymone, əvon həmməj cəmə Rəbbi dərgoədəj”- votejdən. Ymoni ənčəx aǧylmandə odəmon dərk bəkarden"<ref>Ali-İmran surə, 7</ref> "Yn ajəon mehkəm dutə byə gyləj kitobin"<ref>Hud surə, 111</ref>. == Həǧiǧət ijən məcaz == Kəlimon yštənə mənədə oko doə bejdənbu bəj HƏGİGƏT, čo mənonədə oko doə bejdənbu bəj MƏČAZ votejdən. Gurani-Kərimi kəlimon həm yštənə mənədə, həmən məčazijə mənoədə oko doə byən. İslami alimon vejni ǦYRONo məčazi hesty-ni ǧəbul, kalion bə həšə žəjdən. Həšəžəkəson žygo gyləj əsas vardejdən ki, məčaz – yštə fiki ifadə kardejo bə cətinəti egyneədə sə žə byə gyləj roj (vositəj) ǦYRON isə cimiku dijəroj. ǦYRONədə byə məčaz bə 2 ǧysym čo bejdə: 1. Əglijə məčaz jaən “məčaz fi-tərkib”; 2. Luǧəvijə məčaz jaən “məčaz-fil-mufrəd”. Bə əglijə məčazi " Cəvon tičarəti sə nygəte"<ref>Bəgərə surə, 16</ref> čumlə misal nišo doj bəbe. İjo "sə nygəte" ijan "tičarət" kəlimon məčazijə mənoədə oko doə byə . Mənəš yme: Cəvon hidajət (bə sərostə ro omej) vadoə byə, zəloləti səcyn kardej ( sərostə roədə bešej) bəcəvon yštəni hic gylə fojdə ədəni. Həmcenin, "kubəkəsi de cəšvindəkəsi, imon vardəkəsi- de cokə əməlon dastko bəkəsi de bevəčo koon gətəkəsi ejni (bərobər) gətej əbyni.Ce kam šynedon! ( kamə aǧylijon?)"<ref>Mumin surə, 58</ref>, jaxud "Hic kubəkəs de cəšbyvindi jaxod zylmot de nuri (rušnə) ejni (i) bej bəzyne?!"<ref>Rəd surə, 16.</ref><ref>Alimon by ǧənoətən ki, ijo ku de byvindi = kofir de momini, zylmoti de rušnə = kufr de imoni məcazijə mənoədəj</ref><ref>Hud surə 24-nə ayədəən bımi işarə kardə bıə: "Yn dyglə tojfə (kofiron de mominon) vəzijət bənə ku de byvindi, vindəkəsi de məsəkəsi vəzijətije. Əvoni ejni (bərobər ) gəte bəbe? Məǧər ibrət səjdənišon?"</ref> Bə luǧəvijə məčazi ižən "Əvon yštə angyšton bəštə gušon egətejdən”<ref>Bəgərə surə, 19</ref> čumlə misal nišo doj bəbe. Əslədə angyšton bə guš egətej mymkun ni. İjo angyštə tykon nəzərədə gətə byə. Bə mybaliǧə (hiperbola) ro doə byə, məčazijə ifadəj. == Mysylmonon Ǧyroni həxədə nəzəron == Məkarim Širazi votejdə: -Esət həmə dynjo mysylmonon dastədə byə ǦYRON ejzən bə Pejǧəmbəri-Əkrəmi nozilbyə ǦYRONe Hətto cəj i kəlimən zijod ja bə kam kardə byəni. Təfsir, üsu¬li-figh i.č. elmon sahonədə nyvyštə byə canə kitobonədə heste by barədə, de əgli ijan de nəgli dəlilon, vositon sybut kardə byə. Həmə mysylmonə alimon – šiə bybu, jaən synni – bə ijətiro, bovə kardədən ki, bə ǦYRONi hiccij əlovə kardə byəni. Həmcenin har dyglə tərəfi (synni-šiə) myhəggigon(təhgigbykon, tədgigbykon, otyrnon) təgribən by jekdylə fik omən ki, ǦYRONədə hiccij bə kam kardə byəni. Har 2 grup¬o byə vej kamə odəmon bovə kardejdən ki, ǦYRONo cij bə kam kardə byə, žələvonon syxanonən nominə islamə alimon tərəfo rədd kardə byən<ref>Nasir Məkarimi Şirazi-“ 10 myhum məsələ barədə islami alimon nəzər” - “ǦYRON təhrİf bıani!” semonə.</ref>. Ǧyroni təhrif bej iddo bə nav šodə 2 kitob ijan 2 xonəxo byə: İbni Xətib Misri nyvyštə "Əl-furgan fi təhrifil-Guran" kito¬be ki, 1948-nə sorədə nəšr byə. Əl-Əzhər Universiteti vaxtədə yn məsələ səpe egynijə cə kitobi həmə nusxon gyrdə kardəše-məhv kardəše, lakin cəj 1-2 gylə nusxə bə myəjjən xonəxon dast egynijan. Həmcinin, šiə myhəddisonədə gyləjni Hačy Nuri nyvyštə «Fəslül-xitab fi təhrifi kitabi Rəbbil-ərbab» kitob 1870-nə sori cap kardə byə, hežo həminə vaxtədə dərhal Nəčəfi-Əšrəfi elmijjə hovzə šəxsijəton tərəfo bə həšə žə byə, cəj həmə nusxon gyrdə kardə byə məhv kardej barədə fitvo doə byə, can gylə kitobon bəj čəvob šiklədə nyvyštə byə. By kitobi čəvob nyvyštə, cəj nəzəron rədd bykə jolə alimon candi nomi ǧejd karde bəbe<ref>Nasir Məkarimi Şirazi-“ 10 myhumə məsələ barədə islami alimon nəzər” - Tərcuməbykə: Məsum Əlizadə-Naşir: “Fəcre Quran”- Capə tarix: 2007- 2 grupo bıa 2 kİtobi semonə</ref>: * Myərrib Tehrani (Šejx Məhmud ibni Əbil-Gasim) (vəfot: 1313-nə h.g) «Kəšfül-irtijab fi ədəmi təhrifil-Kitab» nyvyštəše. * Əllamə Məhəmməd Hüsejn Šəhristani (vəfot: 1315-nə h.g) «Hifzül-kitabiš-šərif ən šübhətil-gov¬li bit-təhrif» nomədə kitob nyvyštəše, Hačy Nu¬ri¬ "Fəslül-xitab" kitob rədd kardəše. * Nəčəfi-Əšrəfi elmijjə hövzə myhəggig Əllamə Bəlaǧi (vəfot: 1352-nə h.g) «Təfsiru alair-Rəhman» kitobədə jolə fəsl bə «Fəslül-xitab» kitobi rəddi həsr byə<ref>«Alaur-Rəhman», 1-nə cild, səh.25.</ref>. * Məkarim Širazi «Ənvarul-üsul» kitobədə ǦYRONi (Gurani-məčidi) təh¬rif nybej həxədə jolə bəhs okardəše, «Fəs¬lül-xitab» kitobədə ǧejd byə bə šubhon čəvob doəše. * Hačy Nu¬ri (Əllamə Bəlaǧi nyvyštejdə) bə zəjfə rəvajəton is¬ti¬¬nod kardəše. Əv yštən (kitob capo bešə bəpešt) pešmon byə, Nəčəfi-Əšrəf elmijjə hovzə jolə šəxsijəton yn ko bəjo oškoə səhv hisob kardəšone<ref>«Alaur-Rəhman», 2-nə cild, səh.311</ref>. “Fəslül-xitab” kitobi nəšr kardə bəpešt bə myəllifi ənə hučumon kardə be ki, oxojədə məčbur be, yštəni mydafijəro gylə risolə (əsər) nyvyštyše. İjo cy Xydo (Allahi) kitobi təhrif nybej isbat kardyše, votyše ki, “cymy syxanonədə ǧələtə səkyšton bəsə omən”<ref>«Əz-zəriə», 16-nə cild, səh.231</ref> Əllamə Sejjid Hibətuddin Šəhristani votejdə: Samirrao byə vaxtonədə Mirza Širazi ə vyrə bə šiə¬on elmu- mərifət (maarif) mərəngo ogordynijəšbe. ,bə kon məčlis dəši, bə Hačy Nuri ijan bəcəj kitobi əlejh fərjod əkəj. Cəj syxanon kali gylon hələ cymy jodədəj.»<ref>«Burhani rovšən», səh.143</ref> Hačy Nuri «Fəslül-xitab» kitobədə ǧejd kardə rə¬vajət¬on 3 raviku gyrdə kardəbyə ki, əvon ja əǧydədə nodurust, jaxud dujəvyž, jaən vəzijətyš məlum nybə xonəxonin: Əhməd ibni Mə¬həm¬məd Səjjari əǧydədə xarab, beroə odəmbe. Əli ibni Əh¬məd Kufi dujəvyž, Əbül-Čarudən vəzijətyš məlum nybə, jaxud rədd kardəbyə xonəxoj<ref>De 3 nəfəri vəzijəti ošnə bejo «Ricali Nəca¬şi», «Fehresti Şeyx» ijən bə čo risalə kitobon ovardej bəzynešon.</ref>. Həmcenin Əhli-Sunnə sihahonədə səhih hesob kardə byə hədisonədə oško bejdə ki, YY xəlifə Omər bin Xəttabi ǦYRONədə "rəčm ajə"<ref>Nišon doə bıa ajə mətn žyho ǧejd bejdə: “Pijəmerd ijən pijəžen əgər zino bykon, cəvon dyjnənən səngisər bykən hykmən”. Sunən Əbi-Davud</ref> bej iddo kardəše. Lakin həminə iddo bə vaxti čo gylə əshabə tərəfo təsdyǧ kardə byəni, bə ǦYRONi daxyl kardə byəni. Kalikəson tərəfo iddo kardə bejdə ki, guja žygo gyləj ajə byə, əmma cəj hande (tilavət) nəsx byə: Abdullah ibn-Abbas votejdə: Umər minbərisə nyšte. Myəzzinon sədo byrijə bəpešt bə səpo əšte, bə Allahi šukr-səno karde bədigə votyše: Bəmy nəsibbyə məgalə votejdəm bəšmə. Zynejdəm, gasbuən magym nezbyə. Ki əj sərəso, bəsə dəšo ijan ki əj sənirəseədə tarsedəbu, həlol kardənim bə hic gyləjni dujəvyžətiədə myni gynokor bəgəte. Həgigətən, Xydo (Allah) Muhəmmədyš (s) həx zynə-vyǧandəše, Bəj kitob nozil kardəše. Allah-təala nozil kardəjonədə gyləjni rəčm ajə be. Əmə handəmone əv, sərəsəmon,bəsə dəšəmon. Allahi Rəsuli (s) rəčm kardəše, əmənən peš Əj rəčm kardəmone.Tarsedəm ki, vaxt bome, insonon byvoton:”Vallahi,əmə Allahi kitobədə, žygoədə Allahi nozil kardə fərzə əməli sərəseədə cy rostə rojku bešun. Rəčm isə Allahi kitobədə həx zynə byə ki, kəxyvandə merd jaən žen zino kardeədə (əgər bymijo dəlil, sybut hestejbu jaən hamilə- dyčonejbu) jaxud cymonədə gyləjni tərəfo etirof bybo) ičro kardə bejdə"<ref>Səhih-Buxari. 8-nə cild , səh 539. «Kitabul-muharibinə min əhli-kufr»; «Rəcm hubla minəz-zina» bab (semonə).</ref>. == Ǧyroni təhrif nybe həxədə dəlilon == ǦYRON yštən by həxədə votejdə: إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَİnna nəhnu nəzzəlnəl-zikrə və inna ləhu ləhafizun Həgigətən, ǦYRON Əmə nozil kardə. Cəj ogətə-hifz kardə bejən Cəmə ehdədəj<ref>Hičr surə, 9-nə ajə.</ref>. Čo ajədə votə bejdə: وَإِنَّهُ لَکِتَابٌ عَزِیزٌ لَا یَأْتِیهِ الْبَاطِلُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِیلٌ مِّنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍVə innəhu ləkitabun əzizun la jə`tihil-batilu min bejni jədəjhi və la min xəlfihi tənzilun mən həkimin həmidin Ym, bešubhə, izzətin ijan məǧlub kardənybə gyləj kitobe, botil hic čurə ro pejdo kardej əzyni bəj- nə peštono, nə vəjo. Cumciko Əv hikmətine ijan bə tarifi lojiǧ byə Allahi tərəfo nozil kardə byə<ref>Fussilət surə, 41 ijən 42-nə ajəon.</ref>. Ǧyron mysylmonon huzurədə nyvyštə byə, Cəj ən ǧədimə nusxonən de esətnəjon ije. 14 nəfərisə tosə 400 nəfəri ǧejd kardə byə ǦYRONi katibon (kuttabi vəhj) har gylə ajə nozil beədə dərhal ǧejd əkəjn, əzbər əkəjn əj. Bə devrədə ǦYRONi giraət ən jolə ibadət hesob kardə bejdəbe<ref>Hawza sajt 15-nə səhifə-syftənə 3 paragraf-Gənčinə numrə 32-فضیلت خواندن قرآن و توسل به آن semonə-Farsca</ref>. Mysylmonon šəvbərúž giraət ijan tilavət kardəbin əj. ǦYRON cy İslomi Əsosinə Ǧanun ijan mysylmonon žimoni ajinbe, bə cəvon žimoni həmə devron nəzarət kardejdəbe<ref>Hawzah sayt- ǦYRONi əhəmijjət məǧolə-Xədicə Rustəmi Bəhramizadə-s 12</ref>. Mysylmonon hisob kardejdən ki, Əgl gəti šiklədə bova kardejdə- votejdə ki, žygo gylə kitobi təhrif karde, bəj ciji əlavə karde- bə kam karde mymkun bej əzyni. İslomi rəvojətonədə ijan imomonku- nəǧyl byə hədisonədə ǦYRONi əsalət, təmoməti ijan təh¬rif kardə nybej həxədə təkidon kardə byən. Əli (ə) votejdə: اَنْزَلَ عَلَیْکُمُ الْکِتَابَ تِبْیانً لِکُلِّ شَیْءٍ وَ عَمَّرَ فَیکُمْ نَبِیَّهُ اَزْمانًا حَتَّی اَکْمَلَ لَهُ وَ لَکُمْ فِیمَا اَنْزَلَ مِنْ کِتَابٍ دِینَهُ الَّذِی رَضِیَ لِنَفْسِهِ Allah-Taala har cij bəjon bykə ǦYRON nozil kardyše ijan bə Pejǧəmbəri bənə šymə umməti arədə anə umur doše ki, de ǦYRONi vositə Yštə dini bošməno komil kardə bybu<ref>Nəhcül-bəlağə, 86-xutbə</ref>. “Nəhčül-bəlaǧə” xutbon vejniədə ǦYRONiku sybət okardə byə , əmma hic vyrədə Cəj təhrif kardej barədə kamišijan bybu išarə ni. Bərəks, ǦYRONi komil ijan bitov bej oško bəjon kardə byə<ref>hawzah Sayt-Nəhcül bəlağədə ǦYRONi əbədijəti ijən bitovəti parson - məǧolə səvon: “Nidaji-sadig” žurnali 19-nə numrə - ənyvyšt: Fatimə Nəgibi</ref>. 9-nə imom həzrəti Məhəmməd Təgi gyləj hədisədə bəštə duston gyləjni, čəmati cy həxə rojku bešej barədə ovardejdə-votejdə: وَ کَانَ مِنْ نَبْذِهِمُ الْکِتَابَ اَنْ اَقَامُوا حُرُوفَهُ وَ حَرَّفُوا حُدُودَهُ Čəmati i grup bə ǦYRONi (Gurani-məčidi) bigonə byə, cəj kəlimon sərost handejdən, əmma cəj məfhumonv( mənoon) təhrif kardejdən<ref>«Kafi», 8-nə cild, səh.53.</ref>. Bənə bymi čo hədison dijə kardeədə žygo sərəsej bejdə ki, bə ǦYRONi syxanon gynijə byəni, jalinə bə məno təhrifon ro doə byən. Cijo gyləj myhumə məsələ oško bejdə: əgər kali rə¬vo¬jətonədə təhrifiku syxan okardə byəbuən, məgsəd cəj məno čəhəto təhrif kardə beje, xonəxo yštən raj əsasədə təfsir kardə byə, əmma ibarə ijan kəlimonədə byə təhrif ni<ref>«Kafi», 8-nə cild, səh.53.- de istinadi əsosi.</ref>. Čo nəzəro dijə kardeədə Šiə imomonku rəvajəton hestin ki, cy ǦYRONi təhrif kardə nybej ijan bəcəj daima dastnygynijə bej dəlolət kardejdə: اَعْرِضُوهُمَا عَلَی کِتَابِ اللهِ فَمَا وَافَقَ کِتَابَ اللهِ فَخُذُوهُ وَ مَا خَالَفَ کِتَابَ اللهِ فَرُدُّوهُ “Cəmə syxanon, rəvajəton rost bej-nybej zynejro, xususən cəvon arədə ziddijət (təzod) vindeədə, əvoni de ǦYRONi tobəto bygətən (mygojisə bykən) De ǦYRONi səpejəndy (bərobər) egynejdəbu səroste, bəj əməl bykən. De ǦYRONi myxolif byəjon va bydən ( dast bykəšən)”<ref>«Vəsailuš-šiə», 18-nə cild, səh.80</ref>. Sunni ijan šiə səvonon vej vyronədə nəǧl byə "Səgəlejn" hədisədə, Məhəmməd pejǧəmbəri(s) votəše: اِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتِی اَهْلَ بَیْتِی مَا اِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا “Az šymə arədə (bošməno) 2 gylə gonə, ǧyjmətinə əmonət nojdəm- šejdəm: Xydo (Allahi) Kitob ijən cymy itrət(ǧohum-əǧrəbo). Əgər bəvon dəviton, cymy bəpešt hic vaxt ro dənibəgyžnijon”<ref>«Biharul-ənvar», 36-nə cild, səh.331</ref>. Yn hədisi əsos pegətə Šiəon žygo šynejdən ki: Yn purməzmunə hədis recinə šiklədə bəmə rosnedə ki, ǦYRON ijan Əhli-bejt insonon ta tosə Gijoməti rúži hidajət bejo vej motəbərə pənohgorə vyrəj. Əgər ǦYRONədə bə təhrifi ro doə bəbəj, bəvədə bo čəmati coknə pənohgorə (nyǧojnə) vyrə bej əzyni? Čəmat zəlolətiku coknə xilos bej (rəxej) əzyni<ref>Əlovə məlumot səjo bə «Ənvarul-usul» kitobi (2-nə čild) ovardej bəzynešon.</ref>! == Səvonon == <references /> == Linkon == *[http://makarem.ir/ Məkarimi Şirazi sayt] *[https://web.archive.org/web/20110614024051/http://www.islammektebi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2380:nazilolma-ardcll&catid=11:quranuenaslq&Itemid=58 Ğıroni surəon nozil bey sirə (restə)] == Bımijən dijəkə == [[Kategorijə:Islam]] [[Tispir:Din]] [[Tispir:Fəlsəfə]] 6q4mygcnmuludfyhoajmnrrjl67ig0g Kategorijə:Haftə ružon 14 11558 124892 94430 2026-05-25T11:14:36Z Гусейнага 51 124892 wikitext text/x-wiki [[Kategorijə:Təǧvim]] rpaamzn65jxruzca4zgnxfh4x55cllj Sasoronә 17 0 13983 124884 92411 2026-05-25T11:01:33Z Гусейнага 51 124884 wikitext text/x-wiki {{Sasoronə 17}} == Taryx == == Hodison == == Movardəjon == == Mardən == == Idon, mərasimon ijən xysusijə ružon == == Səvonon == [[Tispir:Soron]] [[Tispir:Təǧvim]] 27k546uvogp63pwkq16ahq1ftfxep6e Sasoronә 16 0 13994 124883 92474 2026-05-25T11:01:24Z Гусейнага 51 124883 wikitext text/x-wiki {{Sasoronə 16}} == Taryx == == Hodison == == Movardəjon == == Mardən == == Idon, mərasimon ijən xysusijə ružon == == Səvonon == [[Tispir:Soron]] [[Tispir:Təǧvim]] cwic8s7bj6q36vid529n2s9mu97mfjn Šablon:Taryxədə ymružnə ruž/Maj 25 10 14530 124895 99563 2026-05-25T11:17:16Z Гусейнага 51 124895 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Mikhail_Gorbachev_1987.jpg|100px|right]] *[[1571]] — cy [[Ispanijə]] kral Benedikt ijən Papa bə [[Osmanijon Imperijə]] vəjnə ičonə ofəjejdən. *[[1954]] — Turkijə Millijə koməndə iminə vyrə gətəše [[Tokio]]ədə dəvonijə byə sərbəstə dəckero dynjo cempionatədə. *[[1963]] — 30 gylə [[Afrikə]] kišvəron omejdən bə ičo, Afrikə Ibyə Təškiloti (AIT) ofəjedən. *[[1988]] — [[Irag]] Bəsrə bə dumo səjdə [[Iron]]iku. *[[1989]] — [[Mixail Gorbacov]] cy [[Sovet Sosialist Respublikon Ibemon|SSRI]] prezident bejdə. *[[2003]] — Nuri Bilgə Cejloni “Dijəro" film de "Elephant" filmi bə ičo 56-nə Kann kinofestivali “Ən cokə filmi mykofot” nomi səjdə. <noinclude>[[Tispir:Numunə:Ruži hodison]]</noinclude> 873lfihbmv6o8d18ehtktful8epefvy Cin (diləg) 0 18902 124866 124759 2026-05-25T09:31:31Z Гусейнага 51 124866 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Cin'''<ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 248 s. 1976</ref><ref>Миллер Б.В. Талышские тексты М.: Ранион, 1930. 213 с.— 261 стр.</ref><ref name=":2" />, '''do'''<ref name=":0">Талышско-русско-азербайджанский словарь [Текст] : [10.000 слов]. Мамедов, Новрузали Ханмамед оглы. Баку: Нурлан, 2006, —158 С. — 439 С.</ref><ref name=":1">[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 86 s. 1976</ref>, '''orəǧ'''<ref name=":2">Əboszodə F.F. «Urusə-tolyšə luǧət (60 000 syxan u ifodə)» / Абосзода Ф.Ф. «Русско-талышский словарь (60 000 слов и выражений)» А-Я. — Москва: ООО МФВТК-пресс, 478 c. 2011.</ref><ref>Məmmədov N.X. "Tolyšə-urusə-tyrkə luǧət" / Мамедов Н.Х. «Талышско-русско-азербайджанский словарь». (10 000 слов), Баку, "Нурлан", 2006. - 440 с. - s. 284</ref><ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 308 s. 1976</ref> ja '''ǧəzgir'''<ref name=":2" /> — kədə oko doə byə diləgonədə gyləje. Orəǧ syxən bə tolyši cy tyrkə<ref>"Orak" ve orak ile ilgili, diğer "ekin biçme" bilgileri: Türkçemizdeki orak sözü de, or- veya orul- fill köklerinden yapılmış bir alet adıdır. Bu konu ile ilgili ilk fiil kökü, orul-mak, yani "biçilmek" şeklinde Kaş­garlı Mahmud' da geçer. S 23. [https://www.google.ru/books/edition/T%C3%BCrk_k%C3%BClt%C3%BCr_tarihine_giri%C5%9F/fhFOAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=0&bsq=Ora%C4%9F%C4%B1n%20t%C3%BCrk%20s%C3%B6zu Ögel Bahaeddin. Türk kültür tarihine giriş. Cilt 2]. '''Türklerde ziraat kültürü'''. — Ankara: Kültür Bakanlığı, 2000. — xxv, 526 s., 9 c.: res. (Kültür Bakanlığı yayınları: 638. Yayımlar Dairesi Başkanlığı kültür eserleri dizisi: 46) — ISBN: 9751708729.</ref><ref>Altay-Türk dillerindeki “orak” sözcüğünün “or: biçmek” kökünün “orman-oraman”a da kök olduğu kabul edilmektedir. [https://pdfs.semanticscholar.org/b624/b92f0caa4b0e7eb0284fbb06dc3fb8b90056.pdf "Orman-Oraman Sözcüklerinin Etimolojisi Üzerine" (PDF). ''İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi''. JOURNAL OF THE FACULTY OF FORESTRY ISTANBUL UNIVERSITY. 5 Haziran 2014.]</ref><ref>Вопросы тюркологии: К шестидесятилетию акад. М. Ш. Ширалиева. Баку: Элм, 1971, — 118 С. — 326 с.</ref><ref>Гусейнов Г. (ред.) Азербайджанско-русский словарь. Баку: Издательство Азербайджанского филиала Академии Наук СССР, 1939. — 210 С. — 320 с.</ref> zyvononku ovaštə. Ironi tolyšon by diləgi "do" ja das (daz) votejdən<ref>علی عبدلی.. فرهنگ تاتی و تالشی. بندر انزلی، انتشارات کتابفروشی دهخدا، ۱۳۶۳. — 178 ص.</ref>. Pirejko luǧətədə ǧejd kardə byə ki "do" votejdən [[Šijəkon]] dijədə<ref name=":1" />. «Do» tolyšə zyvonədə xəjli ve mənon dojdə. Kali tolyšon by diləgi dəges<ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 74 s. 1976</ref> votejdən. === Čo ironə zyvononədə === [[Kurdon]]ən (kurmanči) by diləgi cin votejdən<ref>Курдоев К.К. Курдско-русский словарь: около 34000 слов. М.: Государственное Издательство Иностранных и Национальных Словарей, 1960. — 163 C. — 890 с.</ref>. Farsi və kurmanči<ref>Курдоев К.К. Курдско-русский словарь: около 34000 слов. М.: Государственное Издательство Иностранных и Национальных Словарей, 1960. — 183 C. — 890 с.</ref> zyvonədə bə cini «das» votejdən. [[Zaza zyvon]]ədə bə du «vašturi, vaštiri, vaštru» votejdən. [[Točikistan|Točikon]] bymi dos<ref>Арзуманов С.Дж., Каримов Х.К. Русско-таджикский словарь. Москва: Государственное издательство иностранных и национальных словарей, 1957. — 516 С. — 631 с.</ref> votejdən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Boǧi diləgon]] bnt0oryhemxl386lj7b3n6qw31512q2 124867 124866 2026-05-25T09:31:48Z Гусейнага 51 124867 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Cin'''<ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 248 s. 1976</ref><ref>Миллер Б.В. Талышские тексты М.: Ранион, 1930. 213 с.— 261 стр.</ref><ref name=":2" />, '''do'''<ref name=":0">Талышско-русско-азербайджанский словарь [Текст] : [10.000 слов]. Мамедов, Новрузали Ханмамед оглы. Баку: Нурлан, 2006, —158 С. — 439 С.</ref><ref name=":1">[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 86 s. 1976</ref>, '''orəǧ'''<ref name=":2">Əboszodə F.F. «Urusə-tolyšə luǧət (60 000 syxan u ifodə)» / Абосзода Ф.Ф. «Русско-талышский словарь (60 000 слов и выражений)» А-Я. — Москва: ООО МФВТК-пресс, 478 c. 2011.</ref><ref>Məmmədov N.X. "Tolyšə-urusə-tyrkə luǧət" / Мамедов Н.Х. «Талышско-русско-азербайджанский словарь». (10 000 слов), Баку, "Нурлан", 2006. - 440 с. - s. 284</ref><ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 308 s. 1976</ref> ja '''ǧəzgir'''<ref name=":2" /> — kədə oko doə byə diləgonədə gyləje. Orəǧ syxən bə tolyši cy tyrkə<ref>"Orak" ve orak ile ilgili, diğer "ekin biçme" bilgileri: Türkçemizdeki orak sözü de, or- veya orul- fill köklerinden yapılmış bir alet adıdır. Bu konu ile ilgili ilk fiil kökü, orul-mak, yani "biçilmek" şeklinde Kaş­garlı Mahmud' da geçer. S 23. [https://www.google.ru/books/edition/T%C3%BCrk_k%C3%BClt%C3%BCr_tarihine_giri%C5%9F/fhFOAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=0&bsq=Ora%C4%9F%C4%B1n%20t%C3%BCrk%20s%C3%B6zu Ögel Bahaeddin. Türk kültür tarihine giriş. Cilt 2]. '''Türklerde ziraat kültürü'''. — Ankara: Kültür Bakanlığı, 2000. — xxv, 526 s., 9 c.: res. (Kültür Bakanlığı yayınları: 638. Yayımlar Dairesi Başkanlığı kültür eserleri dizisi: 46) — ISBN: 9751708729.</ref><ref>Altay-Türk dillerindeki “orak” sözcüğünün “or: biçmek” kökünün “orman-oraman”a da kök olduğu kabul edilmektedir. [https://pdfs.semanticscholar.org/b624/b92f0caa4b0e7eb0284fbb06dc3fb8b90056.pdf "Orman-Oraman Sözcüklerinin Etimolojisi Üzerine" (PDF). ''İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi''. JOURNAL OF THE FACULTY OF FORESTRY ISTANBUL UNIVERSITY. 5 Haziran 2014.]</ref><ref>Вопросы тюркологии: К шестидесятилетию акад. М. Ш. Ширалиева. Баку: Элм, 1971, — 118 С. — 326 с.</ref><ref>Гусейнов Г. (ред.) Азербайджанско-русский словарь. Баку: Издательство Азербайджанского филиала Академии Наук СССР, 1939. — 210 С. — 320 с.</ref> zyvononku ovaštə. Ironi tolyšon by diləgi "do" ja das (daz) votejdən<ref>علی عبدلی.. فرهنگ تاتی و تالشی. بندر انزلی، انتشارات کتابفروشی دهخدا، ۱۳۶۳. — 178 ص.</ref>. Pirejko luǧətədə ǧejd kardə byə ki "do" votejdən [[Šijəkon]] dijədə<ref name=":1" />. «Do» tolyšə zyvonədə xəjli ve mənon dojdə. Kali tolyšon by diləgi dəges<ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә-үрүсә лүғәт». 74 s. 1976</ref> votejdən. == Čo ironə zyvononədə == [[Kurdon]]ən (kurmanči) by diləgi cin votejdən<ref>Курдоев К.К. Курдско-русский словарь: около 34000 слов. М.: Государственное Издательство Иностранных и Национальных Словарей, 1960. — 163 C. — 890 с.</ref>. Farsi və kurmanči<ref>Курдоев К.К. Курдско-русский словарь: около 34000 слов. М.: Государственное Издательство Иностранных и Национальных Словарей, 1960. — 183 C. — 890 с.</ref> zyvonədə bə cini «das» votejdən. [[Zaza zyvon]]ədə bə du «vašturi, vaštiri, vaštru» votejdən. [[Točikistan|Točikon]] bymi dos<ref>Арзуманов С.Дж., Каримов Х.К. Русско-таджикский словарь. Москва: Государственное издательство иностранных и национальных словарей, 1957. — 516 С. — 631 с.</ref> votejdən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Boǧi diləgon]] awq2zy5cz4vorbu9hzj3tvqvc2zhxmf Bumərišə 0 20210 124868 123977 2026-05-25T09:37:04Z Гусейнага 51 124868 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bumərišə''' (lat. ''Daucus carota subsp. sativus'') — dysorinə rəsə, havzə perosnijə rəsə, vəzə bumərišə žintoni čure. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Havzəvot]] lacioluw3k5jhf57nzy4vew0ti4nswa Bičor 0 20359 124854 2026-05-24T20:25:31Z ~2026-31230-68 44728 Created page with "'''Bičor'''<ref>Talışsko-russko-azerbaйdjanskiй slovarь [Tekst] : [10.000 slov]. Mamedov, Novruzali Xanmamed oqlı. Baku: Nurlan, 2006, — 64 S. — 439 S.</ref> — bə byrzi kaštejo jolə dašt jəne saha. Bičor əsosən tolyšon Ostoro və Gilani dijonədə kardedən. == Səvonon ==" 124854 wikitext text/x-wiki '''Bičor'''<ref>Talışsko-russko-azerbaйdjanskiй slovarь [Tekst] : [10.000 slov]. Mamedov, Novruzali Xanmamed oqlı. Baku: Nurlan, 2006, — 64 S. — 439 S.</ref> — bə byrzi kaštejo jolə dašt jəne saha. Bičor əsosən tolyšon Ostoro və Gilani dijonədə kardedən. == Səvonon == jtbuyppzt5x3v2j56yhpqjcx3jr3iep 124855 124854 2026-05-25T08:05:41Z Гусейнага 51 124855 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bičor'''<ref>Talışsko-russko-azerbaйdjanskiй slovarь [Tekst] : [10.000 slov]. Mamedov, Novruzali Xanmamed oqlı. Baku: Nurlan, 2006, — 64 S. — 439 S.</ref> — bə byrzi kaštejo jolə dašt jəne saha. Bičor əsosən tolyšon Ostoro və Gilani dijonədə kardedən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šartukəvonəti]] cq9ag02zlz1dyti3rxzn2nn6mhe158m 124865 124855 2026-05-25T09:31:05Z Гусейнага 51 124865 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bičor''',<ref>Talışsko-russko-azerbaйdjanskiй slovarь [Tekst] : [10.000 slov]. Mamedov, Novruzali Xanmamed oqlı. Baku: Nurlan, 2006, — 64 S. — 439 S.</ref> '''tuk'''<ref>Talışsko-russko-azerbaйdjanskiй slovarь [Tekst] : [10.000 slov]. Mamedov, Novruzali Xanmamed oqlı. Baku: Nurlan, 2006, — 367 S. — 439 S.</ref> — bə byrzi kaštejo jolə dašt jəne saha. Bičor əsosən tolyšon Ostoro və [[Gilan]]<nowiki/>i dijonədə kardedən. Pirejko luǧətədə nyvyštejdə ki Ostoroədə '''bižor''', '''vižor'''<ref>[[Lija Pirejko|Pireйko L. A.]] «Talışsko-russkiй slovarь. Tolışə-urusə luğət». s. 36, 248 s. 1976 sor</ref>. [[Lankoni rəjon]]<nowiki/>i [[Tukəvilə]] dijədə tuk syxan heste, ijo navko tuk kaštejdəbin, byrz perosnijedəbin. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šartukəvonəti]] b3xfujxfddqr5aiuh79ujvzbn1r9iq2 Kategorijə:Šartukəvonəti 14 20360 124856 2026-05-25T08:06:35Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Kaštevonəti]]" 124856 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Kaštevonəti]] ik3jwqcgd3x4acyy7sjdhl6uzmtjeqf 124857 124856 2026-05-25T08:08:14Z Гусейнага 51 124857 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Kaštevonəti]] [[Kategorijə:Rəsəvonəti]] 4716ev3hz80nj6s03kud6uo34i2mtsi 124858 124857 2026-05-25T08:09:53Z Гусейнага 51 124858 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Kaštevonəti]] [[Kategorijə:Rəsəvonəti]] [[Kategorijə:Byrz]] dzt4dfhbepsrt6ssynjw165hr1qt59b Kategorijə:Kaštevonəti 14 20361 124859 2026-05-25T08:10:36Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Agronomijə]]" 124859 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Agronomijə]] 1b5wl8fce56renij7l32rtandeydce4 Kategorijə:Agronomijə 14 20362 124860 2026-05-25T08:11:23Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Rəsəvonəti]]" 124860 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Rəsəvonəti]] d5xxy67vf7c9k9dv1j4ffief2zeizve Kategorijə:Rəsəvonəti 14 20363 124861 2026-05-25T08:15:41Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Botanikə]]" 124861 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Botanikə]] df230764awyy41xppyqjlvnt1mzimp1 124862 124861 2026-05-25T08:16:03Z Гусейнага 51 124862 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Botanikə]] [[Kategorijə:Dij maš]] g5yeolqf8hozujsk4kj4y9ivr2x6wtn Kategorijə:Botanikə 14 20364 124863 2026-05-25T08:16:42Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Biologijə ǧysmon]]" 124863 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Biologijə ǧysmon]] 7cvszt4j94wpvane7i9uteyf61in4vk Kategorijə:Byrz 14 20365 124869 2026-05-25T10:36:54Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Taxylə doninə rəsəjon]]" 124869 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Taxylə doninə rəsəjon]] nz84xa1ji63zsw2br6t1fjkkfun2ug9 Kategorijə:Taxylə doninə rəsəjon 14 20366 124870 2026-05-25T10:38:02Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Doninə rəsəjon]]" 124870 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Doninə rəsəjon]] ofpa2u54eldou187fei4sjy1fs8sosc Kategorijə:Doninə rəsəjon 14 20367 124871 2026-05-25T10:40:10Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Dij mašə rəsəjon]]" 124871 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Dij mašə rəsəjon]] c8ipdp6qrbt4e2gdrl3sqgrahxugb42 Kategorijə:Biologijə ǧysmon 14 20368 124872 2026-05-25T10:42:37Z Гусейнага 51 Created page with "[[Tispir:Biologijə]]" 124872 wikitext text/x-wiki [[Tispir:Biologijə]] csuze72m8sxwrdijdz4bncsximegw3m Kategorijə:Təğvim 14 20371 124891 2026-05-25T11:12:11Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Kategorijə:Təğvim]] бә [[Kategorijə:Təǧvim]] 124891 wikitext text/x-wiki #TOJƏDƏN_İSTİĞOMƏT_DOY [[:Kategorijə:Təǧvim]] dj8sjco577cvps1jq7ekm9hk4p2pcz2 Ovid 0 20372 124896 2026-05-25T11:37:21Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Publius Ovidius Naso''' (lat. ''Publius Ovidius Nasō'', [[20 Mart|20 mart]] 43 sor c.e.b., Sulmona, [[Italijə]], Ǧədimə [[Roma]] — 17 ja 18 sor c.e.b, Tomis) — ǧədimə roməvyžə šair. Vej məšhure bənə poemon «Metamorfozon» u «Ešǧi elm» myəllif, u həmən elegijə — «Pijemonə elegijon» u «Ǧəmǧinə elegijon». [[Fajl:Monument to Ovid (Sulmona) by-RaBoe 01.jpg|çəpo|miniatyur|276x276px|Ovidi byrhoz Sulmonədə]] De gyləj v..." 124896 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Publius Ovidius Naso''' (lat. ''Publius Ovidius Nasō'', [[20 Mart|20 mart]] 43 sor c.e.b., Sulmona, [[Italijə]], Ǧədimə [[Roma]] — 17 ja 18 sor c.e.b, Tomis) — ǧədimə roməvyžə šair. Vej məšhure bənə poemon «Metamorfozon» u «Ešǧi elm» myəllif, u həmən elegijə — «Pijemonə elegijon» u «Ǧəmǧinə elegijon». [[Fajl:Monument to Ovid (Sulmona) by-RaBoe 01.jpg|çəpo|miniatyur|276x276px|Ovidi byrhoz Sulmonədə]] De gyləj versijə əv de təbliǧət kardə byə ešǧi idealon ujǧun nyome gornə de imperator Avgusti rəsmi sijosəti cy xyjzoni u kəbini barədə əvyšon surgun karde Roməku bə həšinyštə Sijo dyjo nezi, končo əv yštə oxonə soron dəvoniše. Xəjli bə Avropə ədəbijoti təsiryš karde, hežo bə [[Aleksandr Puškin|Puškin]]<nowiki/>ijən, kom 1821 sorədə šeirədə bəj hovužə ovardnomə həsr kardyše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Ǧədimə Roma šairon]] qz3wukph0wzs4mvcp52vhjlfmbbge4m