Vikipedija tlywiki https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Medja Xususi No-pegət Okoədə Okoədə no-pegət Vikipedija Vikipedija no-pegət Fajl Fajli no-pegət MediaWiki MediaWiki no-pegət Šablon Šabloni no-pegət Dastək Dastəki no-pegət Kategorijə Kategorijə no-pegət TimedText TimedText talk Modul Moduli no-pegət Event Event talk 0 5161 125035 125022 2026-06-10T18:58:05Z ~2026-34200-77 47095 125035 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Čoǧrafijə''' (kanə Junani γεωγραφία - zəmini izoh karde, γῆ — zəmin, γράφω — nyvyštəm, təsfir kardəm) — junan syxani bə «geo» - zəmin, «grafo» - nyvyštəm, təsvir kardəm. Čoǧrafijə elmi bani [[Eratosfen]] hisob bejdə. [[Zəmin|Cəmə planet]]ədə byə proseson umutedə. Ym elm cəmə erasə 2 həzo sor bə nav bino byə. Mijonə sasoron bəpeštə ym elm ve inkiušaf kardyše. Əv čoǧrafija elmi bə dy vyrəš čoš kardə. Gyləjni nomyš “ivodə(umumi) čoǧrafija”, dyminə poə nomyš “ölkəšunasəti” noəše. Nuə čoǧrəfijan elmi ejni ǧajdədə ijan bə dy vyrə čo bedə. Əmma, nomnoš dəgiš buə.İminə poə nom fiziki čoǧrəfijə, dyminə poə nom igtisadi čoǧrəfijə. Dy čoǧrəfijə elmi əvlod buə elmonən heste ymon geomorfologijə, paleočoǧrəfijə, iglimšunasəti, zamini čoǧrəfijə, hidrologijə ijan sijasi čoǧrəfijə. Civonku čo bə texniki elmon aid kardəbuə kartegrafijan by elmi aide. Bə čorəfijə elmi kamiši nez buə elmondə [[Tibb]] čoǧrəfijə inən hərbi(čangə) čoǧrəfijan heste. # Komleks elm, hansiki cy Yeri coǧrafi təbəǧon umutejdə və əsas dygǧətyš bə zaman-məkan ǧanunaujǧunluǧi aškar kardeje. Cy coǧrafijə elmon əsas umutə objekt geosferaje (biosfer, atmosfer, litosfer, hidrosfer və torpaǧi təbəǧon) və geosistemonin (landšafton, iglimə zonən,biogeoцenozy ..) # Gyrdə kardə byə zyneje cy gyli ərazi, objekti, prosesi zaman-məkan həxədə (Cy materikon užən okeanon coǧrafijə, Tolyši čoǧrafijə, cy čəhra čoǧrafijə, cy infeksijə coǧrafijə...) {{Elmon}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Čoǧrafijə| ]] [[Tispir:Elm]] naido9zumf7gucdn8n60lg6phqdcqnu 125045 125035 2026-06-11T09:45:31Z Гусейнага 51 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-34200-77|~2026-34200-77]] ([[User talk:~2026-34200-77|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]] 125022 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Čoǧrafijə''' (kanə Junani γεωγραφία - zəmini izoh karde, γῆ — zəmin, γράφω — nyvyštəm, təsfir kardəm) — junan syxani bə «geo» - zəmin, «grafo» - nyvyštəm, təsvir kardəm. Čoǧrafijə elmi bani [[Eratosfen]] hisob bejdə. [[Zəmin|Cəmə planet]]ədə byə proseson umutedə. Ym elm cəmə erasə 2 həzo sor bə nav bino byə. Mijonə sasoron bəpeštə ym elm ve inkiušaf kardyše. Əv čoǧrafija elmi bə dy vyrəš čoš kardə. Gyləjni nomyš “ivodə(umumi) čoǧrafija”, dyminə poə nomyš “ölkəšunasəti” noəše. Nuə čoǧrəfijan elmi ejni ǧajdədə ijan bə dy vyrə čo bedə. Əmma, nomnoš dəgiš buə.İminə poə nom fiziki čoǧrəfijə, dyminə poə nom igtisadi čoǧrəfijə. Dy čoǧrəfijə elmi əvlod buə elmonən heste ymon geomorfologijə, paleočoǧrəfijə, iglimšunasəti, zamini čoǧrəfijə, hidrologijə ijan sijasi čoǧrəfijə. Civonku čo bə texniki elmon aid kardəbuə kartegrafijan by elmi aide.Bə čorəfijə elmi kamiši nez buə elmondə [[Tibb]] čoǧrəfijə inən hərbi(čangə) čoǧrəfijan heste. # Komleks elm, hansiki cy Yeri coǧrafi təbəǧon umutejdə və əsas dygǧətyš bə zaman-məkan ǧanunaujǧunluǧi aškar kardeje. Cy coǧrafijə elmon əsas umutə objekt geosferaje (biosfer, atmosfer, litosfer, hidrosfer və torpaǧi təbəǧon) və geosistemonin (landšafton, iglimə zonən,biogeoцenozy ..) # Gyrdə kardə byə zyneje cy gyli ərazi, objekti, prosesi zaman-məkan həxədə (Cy materikon užən okeanon coǧrafijə, Tolyši čoǧrafijə, cy čəhra čoǧrafijə, cy infeksijə coǧrafijə...) {{Elmon}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Čoǧrafijə| ]] [[Tispir:Elm]] fb2hpp0wkrfikiyvzz1zq3g4z5r5i67 0 5204 125030 124932 2026-06-10T13:52:38Z Kaduser 426 /* */ 125030 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fajl:Crowd in nagpur.jpg|miniatyur|340x340px|Čəmjət soədə]] '''Čəmjət,sosium'''— cy ərəbon syxani cy čəm syxaniku ofajə byə. Čəmjət har vyrə hisob karde bəbe. Čəmjət cy insonon i vyrədə gyrdə byə vyrəje. Cy čəmjəti kəšon, məktəbi, xyjzon hisob karde bəbe. Čəmjətədə yštəni barde ǧanunon [[etiket]] votedən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Čəmjət]] 85voordojph7h5zek8hyh3dcemh5v8n 125031 125030 2026-06-10T13:53:59Z Kaduser 426 /* */ 125031 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fajl:Crowd in nagpur.jpg|miniatyur|340x340px|Čəmjət soədə]] '''Čəmjət,sosium,oba'''— cy ərəbon syxani cy čəm syxaniku ofajə byə. Čəmjət har vyrə hisob karde bəbe. Čəmjət cy insonon i vyrədə gyrdə byə vyrəje. Cy čəmjəti kəšon, məktəbi, xyjzon hisob karde bəbe. Čəmjətədə yštəni barde ǧanunon [[etiket]] votedən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Čəmjət]] 31ekvnpghb8hsd3br01an7nfcnz9qcp 125040 125031 2026-06-11T09:41:05Z Гусейнага 51 125040 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fajl:Crowd in nagpur.jpg|miniatyur|340x340px|Čəmjət soədə]] '''Čəmjət'''— cy ərəbon syxani cy čəm syxaniku ofajə byə. Čəmjət har vyrə hisob karde bəbe. Čəmjət cy insonon i vyrədə gyrdə byə vyrəje. Cy čəmjəti kəšon, məktəbi, xyjzon hisob karde bəbe. Čəmjətədə yštəni barde ǧanunon [[etiket]] votedən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Čəmjət]] e967vlpy4yn9wiffae5v8butzlq9nkv 0 5323 125032 124930 2026-06-10T13:54:45Z Kaduser 426 /* */ 125032 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Din''' ja '''Bova''' — [[inson]] bə dynjo omə vaxtiku dinon ofajə byən. Ysət dynjoədə 3 gylə səmavi din heste. Əvon, [[Xacpərəstəti]], iudazim, [[Islam]]e. [[Buddizm]] ən ve odəmi bovə kardə byə dinonədə gyləje. Oxonə vaxtonədə ve sekton pəjdo bən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Mədənijət]] r1awxt3nfmeoeupe3tgc2xa3o9o9ppt 125041 125032 2026-06-11T09:42:03Z Гусейнага 51 125041 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Din''' — [[inson]] bə dynjo omə vaxtiku dinon ofajə byən. Ysət dynjoədə 3 gylə səmavi din heste. Əvon, [[Xacpərəstəti]], iudazim, [[Islam]]e. [[Buddizm]] ən ve odəmi bovə kardə byə dinonədə gyləje. Oxonə vaxtonədə ve sekton pəjdo bən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Mədənijət]] gm6ijzkue57p4mgaw8see2n4kyx0zns 0 6334 125029 95835 2026-06-10T13:48:55Z ~2026-34200-77 47095 125029 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Chemistry Laboratory (6990209646).jpg|miniatyur]] '''Kimijə''' (junani zyvonədə kimjə syxan — «təsvir kardəm») — ym elm cəmə erasə 2 həzo sor bə nav bino byə. Mijonə sasoron bəpeštə ym elm ve inkišaf kardyše. Əv kimjə elmi bə dy vyrəš čo kardəše. Bə kimjə elmi kamiši nez byə elmondə [[tibb]] kimjə inən hərbi (čangə) fizikə heste. {{Template:Elmon}} [[Tispir:Kimjə| ]] [[Tispir:Elm]] 3x0w514l9ggcj0t1muapo0l5j5pbwr6 125039 125029 2026-06-11T09:40:04Z Гусейнага 51 125039 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kimijə''' (junani zyvonədə kimjə syxan — «təsvir kardəm») — ym elm cəmə erasə 2 həzo sor bə nav bino byə. [[Fajl:Chemistry Laboratory (6990209646).jpg|miniatyur|çəpo|247x247px]] Mijonə sasoron bəpeštə ym elm ve inkišaf kardyše. Əv kimjə elmi bə dy vyrəš čo kardəše. Bə kimjə elmi kamiši nez byə elmondə [[tibb]] kimjə inən hərbi (čangə) fizikə heste. {{Template:Elmon}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Kimjə| ]] [[Tispir:Elm]] 0navfeumqwa1z2bgn1bxlvslaav2aq5 0 8554 125028 124919 2026-06-10T13:27:25Z ~2026-34200-77 47095 125028 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sosial elmon''' (ičtimoi elmon) — ce soial elmon tarix bə ğədimə junanistoni šedə. Ce [[Čəmjət|čəmjəti]] dylədə munasibəton umutə elme. Ysət sosial elmon ve inkišaf kardəšone. Ysət de sosial elmon insonon cic famemon karde, bə cici bəvə karde umutedən. Sosial-demokraton ce sosial elmon iǧtisadi kəši umutedə. Sosialiston bə har kəsi bərobər žimon karde tərəfi gətedən. {{Elmon}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Mədənijət]] [[Tispir:Sosial elmon]] ovvh951k1x72a303odh9b03jmnkeftp 0 9259 125036 125027 2026-06-11T09:36:35Z Гусейнага 51 125036 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Vjaceslav Ivankov''' (<nowiki>Вячесла́в Кири́ллович Иванько́в</nowiki>; 2 janvar 1940 — 9 oktjabr 2009) — [[Ursijət|uruson]] mafija rəhbər byə. Ən məšhurə ğanunədə byə dyzd byə. Əğylətiku de vərzyži ən vejən ozodə dəcyke məšğul byə. Cy [[Sovet Sosialist Respublikon Ibemon|Sovet Ibemoni]] dovrədə əj ve kərə gətəšone. 1992-inə sori martədə əv bə [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] šə. 8 ijun 1995-ədə əj gətəšone. 28 ijul 2009-inə sorədə [[Məskova]]də bəj gullə žəšone. Əv 9 oktjabr 2009-ədə mardə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šəxsijəton]] 2htwj6d0eon2q7swu35b77n8k32z57u 125037 125036 2026-06-11T09:37:29Z Гусейнага 51 125037 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Vjaceslav Ivankov''' (''Вячесла́в Кири́ллович Иванько́в''; [[2 Janvar|2 janvar]] [[1940]] sor — [[9 Oktjabr|9 oktjabr]] 2009 sor) — uruson mafija rəhbər byə. Ən məšhurə ğanunədə byə dyzd byə. Əğylətiku de vərzyži ən vejən ozodə dəcyke məšğul byə. Cy [[Sovet Sosialist Respublikon Ibemon|Sovet Ibemoni]] dovrədə əj ve kərə gətəšone. 1992-inə sori martədə əv bə [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] šə. 8 ijun 1995-ədə əj gətəšone. 28 ijul 2009-inə sorədə [[Məskova]]də bəj gullə žəšone. Əv 9 oktjabr 2009-ədə mardə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šəxsijəton]] jon46objbbsfmzrd79877sx5mpx7j7d 125038 125037 2026-06-11T09:37:54Z Гусейнага 51 125038 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Vjaceslav Ivankov''' (''Вячесла́в Кири́ллович Иванько́в''; [[2 Janvar|2 janvar]] [[1940]] sor — [[9 Oktjabr|9 oktjabr]] [[2009]] sor) — uruson mafija rəhbər byə. Ən məšhurə ğanunədə byə dyzd byə. Əğylətiku de vərzyži ən vejən ozodə dəcyke məšğul byə. Cy [[Sovet Sosialist Respublikon Ibemon|Sovet Ibemoni]] dovrədə əj ve kərə gətəšone. 1992-inə sori martədə əv bə [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] šə. 8 ijun 1995-ədə əj gətəšone. 28 ijul 2009-inə sorədə [[Məskova]]də bəj gullə žəšone. Əv 9 oktjabr 2009-ədə mardə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šəxsijəton]] mga0u8b7cl108nwru1k1kounevo4sc0 0 9328 125033 121884 2026-06-10T13:55:55Z Kaduser 426 /* */ 125033 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Jesus-Christ-from-Hagia-Sophia.jpg|thumb|Isa Məshi]] '''Xacpərəstəti''','''Masiati''' (junani - Χριστός məsh bjə) — cy Isa Məshi əhdi-čədid dinə kitobədə yštə əksiž pəjdoš kardə žimoni təsvirinə və yštə dijənondə əsosyš byə dynjo dine<ref>https://web.archive.org/web/20080615140203/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html</ref>. Čo nomon: Məsi, Məsijəti, nəsranijjət, tərsa. Se əsas dynjo dinon də (jəhudi və bə Islami bərobər) gyləj Ibrahimi dinondə hisob bedə. Xristianon bovə kardə ki, Nazaretli bə İsa "məsh" bə ilahi varlygdyr MƏSİHİ. Hestəti Xydo kəlome, bəšəri kəlome, Xydoje və ce bəšərijjəti xiloskare Məsihi. Biblijə və insoni əğidon ətrofədə bə mijon gyrdəbən dynjoədə yštə tərəfdaron (həmfikon) syxani gorə (2007-nə sorədə təğribi 2,1 miljard kəs) [[Avropə|Avropədə]], Dyjonən Amerikədə, Nyso [[Afrikə|Afrikədə]] ijən ce okeanondə gyləj bovəje. Xristianon se gylə əsos čərəjanondə, katolik, pravoslav, protestantije. Vote bəbe ki, Xristianəti məzhəb kilisə də təškil bedə. Xacpərəstəti seminə ijərije jəni təkə Xydo se ilahi šəxsijjətədə bə bovə kardən. Xacpərəstəti čəmə era iminə əsrədə [[Romə Imperijə|Romə Imperij]]ə dylədə [[Fələstin|Fələstini]] ərozijonədə ce jəhudijon mijonədə pešə əv čo-čo əjalətonədə xəlğon dylədə zijodə byən. == Səvonon == [[Tispir:Din]] <references /> [[Tispir:Xacpərəstəti]] hbrp6ytkd2fh3kih812zfpjt97bol33 125042 125033 2026-06-11T09:43:16Z Гусейнага 51 125042 wikitext text/x-wiki {{Databox}}{{}} [[Fajl:Jesus-Christ-from-Hagia-Sophia.jpg|thumb|Isa Məshi]] '''Xacpərəstəti''' (junani - Χριστός məsh byə) — cy Isa Məshi əhdi-čədid dinə kitobədə yštə əksiž pəjdoš kardə žimoni təsvirinə və yštə dijənondə əsosyš byə dynjo dine<ref>https://web.archive.org/web/20080615140203/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html</ref>. Čo nomon: Məsi, Məsijəti, nəsranijjət, tərsa. Se əsas dynjo dinon də (jəhudi və bə Islami bərobər) gyləj Ibrahimi dinondə hisob bedə. Xristianon bovə kardə ki, Nazaretli bə İsa "məsh" bə ilahi varlygdyr MƏSİHİ. Hestəti Xydo kəlome, bəšəri kəlome, Xydoje və ce bəšərijjəti xiloskare Məsihi. Biblijə və insoni əğidon ətrofədə bə mijon gyrdəbən dynjoədə yštə tərəfdaron (həmfikon) syxani gorə (2007-nə sorədə təğribi 2,1 miljard kəs) [[Avropə|Avropədə]], Dyjonən Amerikədə, Nyso [[Afrikə|Afrikədə]] ijən ce okeanondə gyləj bovəje. Xristianon se gylə əsos čərəjanondə, katolik, pravoslav, protestantije. Vote bəbe ki, Xristianəti məzhəb kilisə də təškil bedə. Xacpərəstəti seminə ijərije jəni təkə Xydo se ilahi šəxsijjətədə bə bovə kardən. Xacpərəstəti čəmə era iminə əsrədə [[Romə Imperijə|Romə Imperij]]ə dylədə [[Fələstin|Fələstini]] ərozijonədə ce jəhudijon mijonədə pešə əv čo-čo əjalətonədə xəlğon dylədə zijodə byən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Din]] [[Tispir:Xacpərəstəti]] qlko3vs75ztqyw0qiux2v711ufx5y0v 125043 125042 2026-06-11T09:43:39Z Гусейнага 51 125043 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Xacpərəstəti''' (junani - Χριστός məsh byə) — cy Isa Məshi əhdi-čədid dinə kitobədə yštə əksiž pəjdoš kardə žimoni təsvirinə və yštə dijənondə əsosyš byə dynjo dine<ref>https://web.archive.org/web/20080615140203/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html</ref>. Čo nomon: Məsi, Məsijəti, nəsranijjət, tərsa. Se əsas dynjo dinon də (jəhudi və bə Islami bərobər) gyləj Ibrahimi dinondə hisob bedə. Xristianon bovə kardə ki, Nazaretli bə İsa "məsh" bə ilahi varlygdyr MƏSİHİ. Hestəti Xydo kəlome, bəšəri kəlome, Xydoje və ce bəšərijjəti xiloskare Məsihi. Biblijə və insoni əğidon ətrofədə bə mijon gyrdəbən dynjoədə yštə tərəfdaron (həmfikon) syxani gorə (2007-nə sorədə təğribi 2,1 miljard kəs) [[Avropə|Avropədə]], Dyjonən Amerikədə, Nyso [[Afrikə|Afrikədə]] ijən ce okeanondə gyləj bovəje. Xristianon se gylə əsos čərəjanondə, katolik, pravoslav, protestantije. Vote bəbe ki, Xristianəti məzhəb kilisə də təškil bedə. Xacpərəstəti seminə ijərije jəni təkə Xydo se ilahi šəxsijjətədə bə bovə kardən. Xacpərəstəti čəmə era iminə əsrədə [[Romə Imperijə|Romə Imperij]]ə dylədə [[Fələstin|Fələstini]] ərozijonədə ce jəhudijon mijonədə pešə əv čo-čo əjalətonədə xəlğon dylədə zijodə byən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Din]] [[Tispir:Xacpərəstəti]] jy0h70lty0xd67zmkgx35kloqbvhlc5 0 9730 125034 124385 2026-06-10T13:58:06Z Kaduser 426 /* */ 125034 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kas'''<ref name=":0">F.F. Əbbaszodə. Urusə-tolyšə luǧət. - Məskova. S. 586. - 2011. - 605 s.</ref>,'''odəm'''<ref name=":0" /><ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә үрүсә лүғәт». 1976, c. 161</ref>,'''inson'''<ref>[[Lija Pirejko|Пирейко Л. А.]] «Талышско-русский словарь. Толышә үрүсә лүғәт». 1976, c. 111</ref>— bioložijə u čəmjətə vyžude, kom čo zynə byə bioložijə čuron dylədə vej ozavzijə intellekt u šuur hestyše. Ičtimoijə-taryxinə hərəkəton u fərhəngi subjekte. Bioložijə sahədə dijə kardejədə həmmə odəmon bə [[Aǧylmandə odəm]]<nowiki/>i (lat. ''Homo sapiens'' Məjmunon žinə dastə hominidi xyjzon — lat. ''Haplorhini'', Primat dastədə) dəxylyš heste, kom bə məjdon omə vej dyrozə təkomuli prossesədə — antropogenesi. Cy ysətnə odəmi spesifikə xyxusijətonədə, komon əj cy čo həjvonon dylədə gyləvyžyn kardejdə: daimi səpo pyjeje, vej ozavzijə səj mazg u zənn, u hežo sərostə ǧajdədə nytǧ. == Səvonon == <references /> [[Tispir:Mədənijət]] [[Tispir:Odəm]] t9duknn0jo1v48m2qf3p766cbp6x1ds 125044 125034 2026-06-11T09:44:24Z Гусейнага 51 Reverted edit by [[Special:Contributions/Kaduser|Kaduser]] ([[User talk:Kaduser|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]] 124385 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Inson'''<ref>[[Lija Pirejko|<nowiki>Пирейко Л. А.</nowiki>]] <nowiki>«Талышско-русский словарь. Толышә үрүсә лүғәт». 1976, c. 111</nowiki></ref>, '''odəm'''<ref name=":0">F.F. Əbbaszodə. Urusə-tolyšə luǧət. - Məskova. S. 586. - 2011. - 605 s.</ref><ref>[[Lija Pirejko|<nowiki>Пирейко Л. А.</nowiki>]] <nowiki>«Талышско-русский словарь. Толышә үрүсә лүғәт». 1976, c. 161</nowiki></ref>, '''kəs'''<ref name=":0" /> — bioložijə u čəmjətə vyžude, kom čo zynə byə bioložijə čuron dylədə vej ozavzijə intellekt u šuur hestyše. Ičtimoijə-taryxinə hərəkəton u fərhəngi subjekte. Bioložijə sahədə dijə kardejədə həmmə odəmon bə [[Aǧylmandə odəm]]<nowiki/>i (lat. ''Homo sapiens'' Məjmunon žinə dastə hominidi xyjzon — lat. ''Haplorhini'', Primat dastədə) dəxylyš heste, kom bə məjdon omə vej dyrozə təkomuli prossesədə — antropogenesi. Cy ysətnə odəmi spesifikə xyxusijətonədə, komon əj cy čo həjvonon dylədə gyləvyžyn kardejdə: daimi səpo pyjeje, vej ozavzijə səj mazg u zənn, u hežo sərostə ǧajdədə nytǧ. == Səvonon == <references /> [[Tispir:Mədənijət]] [[Tispir:Odəm]] 4j9h28ijzviuvsvz3fmpkehunqfuijv