Vikipedija tlywiki https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Medja Xususi No-pegət Okoədə Okoədə no-pegət Vikipedija Vikipedija no-pegət Fajl Fajli no-pegət MediaWiki MediaWiki no-pegət Šablon Šabloni no-pegət Dastək Dastəki no-pegət Kategorijə Kategorijə no-pegət TimedText TimedText talk Modul Moduli no-pegət Event Event talk 0 4369 126412 126381 2026-09-19T08:40:55Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Alfa Romeo 145 iyən 146]] бә [[Alfa Romeo 145 u 146]] 126381 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Alfa Romeo 145 u 146''' — cy [[Italijə]] avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1994-2000-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Fiat]] širkət vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Alfa Romeo avtomobilon]] gomwmgzw1grzntzbmzvnupj9rlkcncy 0 4502 126414 101719 2026-09-19T08:47:55Z Гусейнага 51 126414 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Aristotel''' (Ἀριστοτέλης cəmə erasə bə nav 384-cəmə erasə bə nav 322) ― cy [[Junanyston|ǧədiməjunanon]] [[Fəlsəfə|filosofe]]. Cy [[Platon]]i tələbə byə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Filosofon]] axek208slexgtwt8qul0gijpk62qn7r 0 4800 126402 126352 2026-09-19T08:23:39Z Гусейнага 51 126402 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Usa edcp location map.svg|thumb|Cy [[AIŠ|AIŠi]] xəritə]] '''Bervin''' (''Berwyn'') — cy [[AIŠ]]i šəhəronədə gyləje. Cy [[Illinojs]] šəhəronədə gyləje. Ym [[Šəhər|šəhəri]] 1908-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 10,1&nbsp;km²-e. Əholiš 56657 nəfəre. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Illinojs]] q6a38w81oqofsqy1krsyxvihx6c70hx 0 5075 126404 126356 2026-09-19T08:25:33Z Гусейнага 51 126404 wikitext text/x-wiki [[Fajl:1st Cadillac Escalade.jpg|thumb|Cadillac Escalade]] '''Cadillac Escalade''' — cy [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] avtomobile. Ym avtomobili Amerikə Ibyə Štatonədə vadoəšone. Ym avtomobili 1999-2000-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[General Motors]] širkət vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Cadillac avtomobilon]] leq2lstdxy7mja1huaqh8qh7ycs3l4o 0 5083 126403 126354 2026-09-19T08:24:26Z Гусейнага 51 126403 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fajl:Cadillac CTS coupe - Tokyo Auto Salon 2011.jpg|thumb|Cadillac CTS]] '''Cadillac CTS''' — cy [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] avtomobile. Ym avtomobili Amerikə Ibyə Štatonədə vadojdən. Ym avtomobili 2002-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[General Motors]] širkət vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Cadillac avtomobilon]] 5rwttnvsddy6d5tnyokoai36u6gr8le 0 5374 126396 126350 2026-09-19T08:21:53Z Гусейнага 51 126396 wikitext text/x-wiki [[Fajl:2010 Winter Olympics Felix Gottwald in nordic combined LH10km.jpg|thumb|Dy curə xyzək rome]] '''Dy curə xyzək rome''' — ym vərzyš olimpija vərzyšonədə gyləje. Ym vərzyš betonədə hənək kardə bedə. Ym vərzyš olimpija vərzyše. Cimi əsas əlomət əve ki, har nınqədə co formadə xyzək bedə. İminə kərə 1924-inə sorədə ym vərzyš bə olimpija vərzyšon dylə daxil byə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] ei322r8qucrbq2glg92ca0lfuxh402n 126397 126396 2026-09-19T08:22:05Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Dı curə xızək rome]] бә [[Dy curə xyzək rome]] 126396 wikitext text/x-wiki [[Fajl:2010 Winter Olympics Felix Gottwald in nordic combined LH10km.jpg|thumb|Dy curə xyzək rome]] '''Dy curə xyzək rome''' — ym vərzyš olimpija vərzyšonədə gyləje. Ym vərzyš betonədə hənək kardə bedə. Ym vərzyš olimpija vərzyše. Cimi əsas əlomət əve ki, har nınqədə co formadə xyzək bedə. İminə kərə 1924-inə sorədə ym vərzyš bə olimpija vərzyšon dylə daxil byə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] ei322r8qucrbq2glg92ca0lfuxh402n 0 5442 126399 126351 2026-09-19T08:22:37Z Гусейнага 51 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-50062-38|~2026-50062-38]] ([[User talk:~2026-50062-38|talk]]) to last revision by [[User:Гусейнага|Гусейнага]] 123517 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Whitewater kayaking Isere.jpg|thumb|Etapon (manion) dəvardəjə avarkəše]] '''Etapon (manion) dəvardəjə avarkəše''' — Olimpija vərzyšonədə gyləje. Ym vərzyši ovi dylədə hənək kardejdən. Vərzyšgor kulosədə maneon dəvarde-dəvarde bə nav šedə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] lb7ytpvaq2czo1vwpncxjf08hvjw1tp 126400 126399 2026-09-19T08:23:02Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Etapon (manion) dəvardəyə avarkəşe]] бә [[Etapon (manion) dəvardəjə avarkəše]] 123517 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Whitewater kayaking Isere.jpg|thumb|Etapon (manion) dəvardəjə avarkəše]] '''Etapon (manion) dəvardəjə avarkəše''' — Olimpija vərzyšonədə gyləje. Ym vərzyši ovi dylədə hənək kardejdən. Vərzyšgor kulosədə maneon dəvarde-dəvarde bə nav šedə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] lb7ytpvaq2czo1vwpncxjf08hvjw1tp 0 5497 126417 116873 2026-09-19T09:18:12Z ~2026-38456-63 50765 126417 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Cargo''' — cy [[AIŠ|Amerikə]] avtomobile. Ym avtomobili 1981-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon]] t72fz34v868k3huwcbyktam712ng4aq 0 5499 126391 126345 2026-09-19T08:15:33Z Гусейнага 51 126391 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Consul''' — cy [[AIŠ|Amerikə]] avtomobile. Ym avtomobili Amerikədə vadoəšone. Ym avtomobili 1951-1962-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon]] aegh6ts5n8whtb1v2yqt76vvolkqwxg 0 6672 126407 126379 2026-09-19T08:37:23Z Гусейнага 51 126407 wikitext text/x-wiki [[Fajl:ATAC Lancia Esatau (419).jpg|thumb|Lancia Esatau ]] '''Lancia Esatau''' — cy [[Italijə]] avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1947-1980-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Fiat]] širkət vadoəše. == Modifikasijon == === Lančia Esatau V 10 === Cy Italijə avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1948-1953-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Fiat širkat vadoəše. === Lančia Esatau V 11 === Cy Italijə avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1951-1952-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Fiat širkat vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Lancia avtomobilon]] 8pnp0l64dz4lednctnskybayod615ie 126408 126407 2026-09-19T08:37:57Z Гусейнага 51 126408 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lancia Esatau''' — cy [[Italijə]] avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1947-1980-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Fiat]] širkət vadoəše. == Modifikasijon == [[Fajl:ATAC Lancia Esatau (419).jpg|thumb|Lancia Esatau |çəpo]] === Lančia Esatau V 10 === Cy Italijə avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1948-1953-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Fiat širkat vadoəše. === Lančia Esatau V 11 === Cy Italijə avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1951-1952-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Fiat širkat vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Lancia avtomobilon]] 9l0qt5ue7pwd7ywr80nb27ls16ny8ct 0 8353 126392 126349 2026-09-19T08:19:39Z Гусейнага 51 126392 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Sakarja''' — cy [[Tyrkijə]] [[Šəhər|šəhəronədə]] gyləje. Əroziš 4 895 km²-e. Əholiš 756 həzoje. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tırkiyə]] [[Tispir:Coğrafiya]] 0j3w8uahaydb5395emyrhkukl683l08 126393 126392 2026-09-19T08:19:52Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Sakarya]] бә [[Sakarja]] 126392 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Sakarja''' — cy [[Tyrkijə]] [[Šəhər|šəhəronədə]] gyləje. Əroziš 4 895 km²-e. Əholiš 756 həzoje. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tırkiyə]] [[Tispir:Coğrafiya]] 0j3w8uahaydb5395emyrhkukl683l08 126395 126393 2026-09-19T08:20:51Z Гусейнага 51 126395 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sakarja''' — cy [[Tyrkijə]] [[Šəhər|šəhəronədə]] gyləje. Əroziš 4 895 km²-e. Əholiš 756 həzoje. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tırkiyə]] [[Tispir:Coğrafiya]] ccjsk1la6o51mumdupjn35ld3b05kki 0 9194 126409 126380 2026-09-19T08:39:42Z Гусейнага 51 126409 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Vitisgirdiana1.JPG|thumbnail|Vitis girdiana]] '''Vitis girdiana''' (lat. ''Vitis girdiana'') — angyoxšəon fəsilədə [[angy]] činsədə bežənə tispir. ''Vitis girdiana'' bənə həju angy, de angy zynejdən. Əsos oteə byə vyrə kobəsonə həšinyštə Amerikə və Baja Kalifornijə Meksikədə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ləlqılon]] [[Tispir:Biologijə]] 1xpfyfmbe65xlwreqcdlsex15sxkeih 126410 126409 2026-09-19T08:39:58Z Гусейнага 51 126410 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Vitisgirdiana1.JPG|thumbnail|Vitis girdiana]] '''Vitis girdiana''' ([[Latyni zyvon|lat]]. ''Vitis girdiana'') — angyoxšəon fəsilədə [[angy]] činsədə bežənə tispir. ''Vitis girdiana'' bənə həju angy, de angy zynejdən. Əsos oteə byə vyrə kobəsonə həšinyštə Amerikə və Baja Kalifornijə Meksikədə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ləlqılon]] [[Tispir:Biologijə]] 7u8rflil0mbngmrl7f7xg3lm569f871 126411 126410 2026-09-19T08:40:14Z Гусейнага 51 126411 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Vitis girdiana''' ([[Latyni zyvon|lat]]. ''Vitis girdiana'') — angyoxšəon fəsilədə [[angy]] činsədə bežənə tispir. ''Vitis girdiana'' bənə həju angy, de angy zynejdən. Əsos oteə byə vyrə kobəsonə həšinyštə Amerikə və Baja Kalifornijə Meksikədə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ləlqılon]] [[Tispir:Biologijə]] 6vgx1sh4c1pi8ls8sz430olsme75rt3 0 9262 126390 116800 2026-09-18T12:03:57Z ~2026-43291-49 54192 126390 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Willys Aero''' — cy [[AIŠ|Amerikə]] avtomobile. Ym avtomobili 1952-1955-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Kaiser Motors]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Willys avtomobilon]] hsmuqvf304lkzlneex5faepspkey02o 0 9826 126421 112227 2026-09-19T10:11:35Z Гусейнага 51 126421 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Šotlandijə''' (Scotland) — cy [[Dyždə Britanijə]] kišvəronədə gyləje. [[Pajtaxt|Pajtaxtyš]] [[Edinburg|Edinburge]]. Əroziš 78 772 кm²-e. Əholiš 5,295 miljone. [[Fajl:Flag of Scotland.svg|thumb|Ce Šotlandija parcəm|çəpo]] == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Dyždə Britanijə]] [[Tispir:Coğrafiya]] [[Tispir:Kišvəron]] fscsdjasbxtau9pem79et91uanwxoys 0 10519 126422 123336 2026-09-19T10:35:19Z Гусейнага 51 126422 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Div. Talysh mifology.png|miniatyur|Icəšə div]] '''Tolyšə mifologijə''' — umumijə tolyšon mifologijə nəzəron. Tolyšə mifologijə nəzər yštənədə hestyše təbiəti kult, Avestədə zərduštəti dini təsir ijən de Islami omə elementon. == Umute == Ən iminə ki tolyšə folklori bə ǧələm səše miəllim Bajrəməlibekov Tejmurbek be, əv «Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа» («Ǧafkazi xəlǧon ijən vyron nom-nyšon karde ičo kardə byə materialon») kitobədə 1894—1899 soronədə nyvyštəšbe. Bajrəməlibekov se gylə məǧolədə tolyšə nəǧylon, əfsonon ijən bovə kardə cijonku nyvyštyše. 1894 sorədə tolyšə general-major Mir Əsəd-bek Tbilisiədə žijə vaxtədə dastək kardyše bə zyvonšynosi, etnografi Lopatinskij L.G., ijən osə kardyše əcəj gyrdə kardə tolyšə zyvonədə «Talyšinskije teksty» («Талышинских текстов») tolyšə mətnon. [[Fajl:Kuəzingi nəǧyl (Рисунок по талышской сказке).jpg|çəpo|miniatyur|301x301px|Kujəzingi nəǧyl]] [[Fajl:Алажен.tif|miniatyur|Alažen]] Dy gylə mətn tolyšə zyvonədə tolyšə nəǧylon bin — «Sehrinə sef» ijən «Tarso», — əvon bə urusi zyvon pegordynijə byəbin ijən cap kardə byəbin «Ǧafkazi xəlǧon ijən vyron nom-nyšon karde ičo kardə byə materialon» kitobədə. == Tolyšə mifologijə personažon == * [[Əždəho]] — əždlhoje, more, əlejh šə igide, pešo zybudi simoje; * [[Alažen]] — čynə činsədə žen, vəšjənə žen, bə zandə ženon zəror žəj kulšijedə; * [[Alamerd]] — merdə činsədə višə vyčud, vəšjəne u bo odəmi xotojine; * [[Viəvənǧoli]], Ǧol — bə Alamerdi oxšəš dojdə; * [[Čyn]] — iblison, kom bə odəmi zəror žəjdən; * [[Div]] — tarsəjnə, čynə vyčud, i tono əv axməxe, čo tono gonbylyve; * [[Duduk]] — bənə Xydo, voši idorə kardə, bərəkət vardejdə; * [[Ledu]] u Məhmud — əfsonədə dy gylə boəje komon yštə hovə xylos kardejdən; Tolyšə mifologijədə dešmenonku xylos kardə simo hestyšone; * [[Sijah Galeš]] (Sijo Golyš) — cy mol-mələ əsosə xyvand u hyvoskə; * [[Sijo Cyxo]] — sijo olətədə cy gələvoni (pəsəvoni, covoni, šuvnə) simo, ovandəti varde u orzujon bə vyrə rosne zynejdə * [[Pəri]] — firištə simo, kom məčusi cəmon zynejdə; * [[Xoxən]] (Xoxo) — myrdovədə vyčud; * Xydyr Nəbi, Xyzyr ja Kyrdi zoə — ovi u aləfi rəmzinə odəm, bə pəson, kəlon noǧo dojdə; * [[Cošambə Xatun|Cošəmbə Xatun]] — dyjoədə žijə vyčud; * [[Šəšə]] — gədə čyn, cy kyty boloədə, bə əǧyli zijan žəj dast-pocə kardejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə mifologijə]] temwdplhwrbfdelshvrjrm491bvujlt 126423 126422 2026-09-19T10:38:38Z Гусейнага 51 126423 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Div. Talysh mifology.png|miniatyur|Icəšə div]] '''Tolyšə mifologijə''' — umumijə tolyšon mifologijə nəzəron. Tolyšə mifologijə nəzər yštənədə hestyše təbiəti kult, Avestədə zərduštəti dini təsir ijən de Islami omə elementon. == Umute == Ən iminə ki tolyšə folklori bə ǧələm səše miəllim Bajrəməlibekov Tejmurbek be, əv «''Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа''» («''Ǧafkazi xəlǧon ijən vyron nom-nyšon karde ičo kardə byə materialon''») kitobədə 1894—1899 soronədə nyvyštəšbe. Bajrəməlibekov se gylə məǧolədə tolyšə nəǧylon, əfsonon ijən bovə kardə cijonku nyvyštyše. 1894 sorədə tolyšə general-major Mir Əsəd-bek [[Tbilisi]]ədə žijə vaxtədə dastək kardyše bə zyvonšynosi, etnografi Lopatinskij L.G., ijən osə kardyše əcəj gyrdə kardə tolyšə zyvonədə «''Talyšinskije teksty''» («''Талышинских текстов''») tolyšə mətnon. [[Fajl:Kuəzingi nəǧyl (Рисунок по талышской сказке).jpg|çəpo|miniatyur|301x301px|Kujəzingi nəǧyl]] [[Fajl:Алажен.tif|miniatyur|Alažen]] Dy gylə mətn tolyšə zyvonədə tolyšə nəǧylon bin — «''Sehrinə sef''» ijən «''Tarso''», — əvon bə urusi zyvon pegordynijə byəbin ijən cap kardə byəbin «''Ǧafkazi xəlǧon ijən vyron nom-nyšon karde ičo kardə byə materialon''» kitobədə. == Tolyšə mifologijə personažon == * [[Əždəho]] — əždlhoje, more, əlejh šə igide, pešo zybudi simoje; * [[Alažen]] — čynə činsədə žen, vəšjənə žen, bə zandə ženon zəror žəj kulšijedə; * [[Alamerd]] — merdə činsədə višə vyčud, vəšjəne u bo odəmi xotojine; * [[Viəvənǧoli]], Ǧol — bə Alamerdi oxšəš dojdə; * [[Čyn]] — iblison, kom bə odəmi zəror žəjdən; * [[Div]] — tarsəjnə, čynə vyčud, i tono əv axməxe, čo tono gonbylyve; * [[Duduk]] — bənə Xydo, voši idorə kardə, bərəkət vardejdə; * [[Ledu]] u Məhmud — əfsonədə dy gylə boəje komon yštə hovə xylos kardejdən; Tolyšə mifologijədə dešmenonku xylos kardə simo hestyšone; * [[Sijah Galeš]] (Sijo Golyš) — cy mol-mələ əsosə xyvand u hyvoskə; * [[Sijo Cyxo]] — sijo olətədə cy gələvoni (pəsəvoni, covoni, šuvnə) simo, ovandəti varde u orzujon bə vyrə rosne zynejdə * [[Pəri]] — firištə simo, kom məčusi cəmon zynejdə; * [[Xoxən]] (Xoxo) — myrdovədə vyčud; * Kyrdi zoə, Xydyr Nəbi ja Xyzyr — ovi u aləfi rəmzinə odəm, bə pəson, kəlon noǧo dojdə; * [[Cošambə Xatun|Cošəmbə Xatun]] — dyjoədə žijə vyčud; * [[Šəšə]] — gədə čyn, cy kyty boloədə, bə əǧyli zijan žəj dast-pocə kardejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə mifologijə]] 2ar6nfy56w655fwlam48mxv56z5sef3 126424 126423 2026-09-19T10:42:00Z Гусейнага 51 126424 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Div. Talysh mifology.png|miniatyur|Icəšə div]] '''Tolyšə mifologijə''' — umumijə [[tolyšon]] mifologijə nəzəron. Tolyšə mifologijə nəzər yštənədə hestyše təbiəti kult, Avestədə [[Zərduštiəti|zərduštəti]] dini təsir ijən de [[Islam]]<nowiki/>i omə elementon. == Umute == Ən iminə ki tolyšə folklori bə ǧələm səše miəllim Bajrəməlibekov Tejmurbek be, əv «''Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа''» («''Ǧafkazi xəlǧon ijən vyron nom-nyšon karde ičo kardə byə materialon''») kitobədə 1894—1899 soronədə nyvyštəšbe. Bajrəməlibekov se gylə məǧolədə tolyšə nəǧylon, əfsonon ijən bovə kardə cijonku nyvyštyše. 1894 sorədə tolyšə general-major Mir Əsəd-bek [[Tbilisi]]ədə žijə vaxtədə dastək kardyše bə zyvonšynosi, etnografi Lopatinskij L.G., ijən osə kardyše əcəj gyrdə kardə tolyšə zyvonədə «''Talyšinskije teksty''» («''Талышинских текстов''») tolyšə mətnon. [[Fajl:Kuəzingi nəǧyl (Рисунок по талышской сказке).jpg|çəpo|miniatyur|301x301px|Kujəzingi nəǧyl]] [[Fajl:Алажен.tif|miniatyur|Alažen]] Dy gylə mətn tolyšə zyvonədə tolyšə nəǧylon bin — «''Sehrinə sef''» ijən «''Tarso''», — əvon bə urusi zyvon pegordynijə byəbin ijən cap kardə byəbin «''Ǧafkazi xəlǧon ijən vyron nom-nyšon karde ičo kardə byə materialon''» kitobədə. == Tolyšə mifologijə personažon == * [[Əždəho]] — əždlhoje, more, əlejh šə igide, pešo zybudi simoje; * [[Alažen]] — čynə činsədə žen, vəšjənə žen, bə zandə ženon zəror žəj kulšijedə; * [[Alamerd]] — merdə činsədə višə vyčud, vəšjəne u bo odəmi xotojine; * [[Viəvənǧoli]], Ǧol — bə Alamerdi oxšəš dojdə; * [[Čyn]] — iblison, kom bə odəmi zəror žəjdən; * [[Div]] — tarsəjnə, čynə vyčud, i tono əv axməxe, čo tono gonbylyve; * [[Duduk]] — bənə Xydo, voši idorə kardə, bərəkət vardejdə; * [[Ledu]] u Məhmud — əfsonədə dy gylə boəje komon yštə hovə xylos kardejdən; Tolyšə mifologijədə dešmenonku xylos kardə simo hestyšone; * [[Sijah Galeš]] (Sijo Golyš) — cy mol-mələ əsosə xyvand u hyvoskə; * [[Sijo Cyxo]] — sijo olətədə cy gələvoni (pəsəvoni, covoni, šuvnə) simo, ovandəti varde u orzujon bə vyrə rosne zynejdə * [[Pəri]] — firištə simo, kom məčusi cəmon zynejdə; * [[Xoxən]] (Xoxo) — myrdovədə vyčud; * Kyrdi zoə, Xydyr Nəbi ja Xyzyr — ovi u aləfi rəmzinə odəm, bə pəson, kəlon noǧo dojdə; * [[Cošambə Xatun|Cošəmbə Xatun]] — dyjoədə žijə vyčud; * [[Šəšə]] — gədə čyn, cy kyty boloədə, bə əǧyli zijan žəj dast-pocə kardejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə mifologijə]] 3xex75gvs7z9ofn8at8qrxi7a6zpt12 0 11573 126406 126377 2026-09-19T08:36:17Z Гусейнага 51 126406 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Volgə ru''' ([[Urusi zyvon|urus]]. ''Волга'') — [[Avropə|Avropədə]]da ən dyrozə ru. Ru ehurijedə Mijonə Avropədə. Volga ru dyrozi cy Valdaj peštəko səvon — təxminən 3 531<ref>Məǧalə cy [https://nn.aif.ru/society/details/samaya-samaya_rodnaya_volga_reka-rekordsmen?ysclid=lraaoylm4h751824666 Aif.ru] bə 19.07.2017</ref> km. Volga ru emejdə bə [[Kaspi dyjo]]. [[Urusijət|Urusijətədə]] cy Volgə ru idə ruž heste — 20 maj mang<ref>Məǧalə cy [https://www.mnr.gov.ru/press/news/20_maya_v_rossii_otmechaetsya_den_volgi/ Mnr.gov.ru] bə 20.05.2020</ref>. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Urusijət]] 33773rh82pqfuv6jt2za4542lbovj56 0 11604 126405 126376 2026-09-19T08:33:44Z Гусейнага 51 126405 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Dunaj ru''' ([[Almani zyvon|alm]]. Donau) — ru ehurijedə Həšinyštə Avropədə. [[Avropə|Avropədə]] dyminə ən dyroza ruje. Dunaj ru dyrozi cy Švarsvaldi bandonko səvon — təxminən 2783,4 km<ref>Məǧalə ce [https://www.danubecommission.org/dc/ru/%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE/%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B8%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%BE-%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5-%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D0%B9/ Danubecommission.org].</ref>. Dunaj bə [[Sijo dyjo]] emejdə. Dunaj igləli dyrozə ruje kom Avropədə cy həšinyštəku bə həšipemə ehurijedə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Rujon]] 2q9wuejlu17i25rvttugr3ttis6hn3z 0 19113 126425 121872 2026-09-19T10:46:53Z ~2026-43291-49 54192 126425 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Soğyn''' — kədə ja koədə oko doə byə diləgonədə gyləj. Ym diləgi əsosən taxtə ja osyn tumo kardejo ve oko dojdən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Cilingəri diləgon| ]] q1s3qmhmh2sg8n47q2hlg4hv3l4ku5r 0 20528 126415 2026-09-19T09:14:05Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Alan Metison Tjuring''' ([[Inglisi zyvon|ing]]. ''Alan Mathison Turing''; [[23 Ijun|23 ijun]] [[1912]] sor, Vestminster — [[7 Ijun|7 ijun]] [[1954]] sor, Cešir) — [[Dyždə Britanijə|britanijə]]<nowiki/>vyžə rijozijotəvon, məntyǧəvon u kriptograf, bə informatika ozavzije jolə nyfuz kardəše. Cy Britanijə imperijə zabiti ordenyš heste (OBE, 1945), [[London]]<nowiki/>i kralə čəmjəti uzv (1951). 1936 sorədə əcəj təklif kardə abst..." 126415 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Alan Metison Tjuring''' ([[Inglisi zyvon|ing]]. ''Alan Mathison Turing''; [[23 Ijun|23 ijun]] [[1912]] sor, Vestminster — [[7 Ijun|7 ijun]] [[1954]] sor, Cešir) — [[Dyždə Britanijə|britanijə]]<nowiki/>vyžə rijozijotəvon, məntyǧəvon u kriptograf, bə informatika ozavzije jolə nyfuz kardəše. Cy Britanijə imperijə zabiti ordenyš heste (OBE, 1945), [[London]]<nowiki/>i kralə čəmjəti uzv (1951). 1936 sorədə əcəj təklif kardə abstraktə hisobəkə «Tjuringi mašin», kom bəbe vote ki cy kompjuteri modele, ym mymkun kardyše algoritmi formal karde u tosə ysət xəjli nəzərijə u təčrubəjnə tədǧyǧotonədə oko doə bejdə. A. Tjuringi elminə əsəron — bə informatika bynovrə umumǧəbul kardə byə tohfəje (məxsusən — bə suni šuri nəzərijə. [[Dyminə Dynjo čang]]<nowiki/>i vaxtədə Alan Tjuring cy Hukuməti kodon u šifron məktəbədə ko kardə be, kom Bletcli-parkədə be, končo ko kardəbin čo kišvəron kodon u šifron okardejro. Əv Hut 8 dastə sərdor be, komon cy [[Almanijə]] hərbijə-dyjo floti pəjǧomon kriptoanalizi məšǧul bin. Tjuring kali aryšte cəmon soxtəš be, həmən bo Bombe — mašini nəlzərijə baza, kom oko doə bejdə bo almanijə «Enigma» šifratori aryštejro. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Dyždə Britanijə rijzojotəvon]] fgr186ywsrbouspl0w26b8f4gpdz7ds 126416 126415 2026-09-19T09:15:57Z Гусейнага 51 126416 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Alan Metison Tjuring''' ([[Inglisi zyvon|ing]]. ''Alan Mathison Turing''; [[23 Ijun|23 ijun]] [[1912]] sor, Vestminster — [[7 Ijun|7 ijun]] [[1954]] sor, Cešir) — [[Dyždə Britanijə|britanijə]]<nowiki/>vyžə rijozijotəvon, məntyǧəvon u kriptograf, bə informatika ozavzije jolə nyfuz kardəše. Cy Britanijə imperijə zabiti ordenyš heste (OBE, 1945), [[London]]<nowiki/>i kralə čəmjəti uzv (1951). 1936 sorədə əcəj təklif kardə abstraktə hisobəkə «Tjuringi mašin», kom bəbe vote ki cy kompjuteri modele, ym mymkun kardyše algoritmi formal karde u tosə ysət xəjli nəzərijə u təčrubəjnə tədǧyǧotonədə oko doə bejdə. A. Tjuringi elminə əsəron — bə informatika bynovrə umumǧəbul kardə byə tohfəje (məxsusən — bə suni šuri nəzərijə. [[Dyminə Dynjo čang]]<nowiki/>i vaxtədə Alan Tjuring cy Hukuməti kodon u šifron məktəbədə ko kardə be, kom Bletcli-parkədə be, končo ko kardəbin čo kišvəron kodon u šifron okardejro. Əv Hut 8 dastə sərdor be, komon cy [[Almanijə]] hərbijə-dyjo floti pəjǧomon kriptoanalizi məšǧul bin. Tjuring kali aryšte cəmon soxtəš be, həmən bo Bombe — mašini nəlzərijə baza, kom oko doə bejdə bo almanijə «Enigma» šifratori aryštejro. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Dyždə Britanijə rijozijotəvon]] 2brrvqb6io0z6o99rk6q52bixsph56f 126418 126416 2026-09-19T09:22:24Z Гусейнага 51 126418 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Alan Metison Tjuring''' ([[Inglisi zyvon|ing]]. ''Alan Mathison Turing''; [[23 Ijun|23 ijun]] [[1912]] sor, Vestminster — [[7 Ijun|7 ijun]] [[1954]] sor, Cešir) — [[Dyždə Britanijə|britanijə]]<nowiki/>vyžə rijozijotəvon, məntyǧəvon u kriptograf, bə informatika ozavzije jolə nyfuz kardəše. Cy Britanijə imperijə zabiti ordenyš heste (OBE, 1945), [[London]]<nowiki/>i kralə čəmjəti uzv (1951). 1936 sorədə əcəj təklif kardə abstraktə hisobəkə «Tjuringi mašin», kom bəbe vote ki cy kompjuteri modele, ym mymkun kardyše algoritmi formal karde u tosə ysət xəjli nəzərijə u təčrubəjnə tədǧyǧotonədə oko doə bejdə. A. Tjuringi elminə əsəron — bə informatika bynovrə umumǧəbul kardə byə tohfəje (məxsusən — bə suni šuri nəzərijə). [[Dyminə Dynjo čang]]<nowiki/>i vaxtədə Alan Tjuring cy Hukuməti kodon u šifron məktəbədə ko kardə be, kom Bletcli-parkədə be, končo ko kardəbin čo kišvəron kodon u šifron okardejro. Əv Hut 8 dastə sərdor be, komon cy [[Almanijə]] hərbijə-dyjo floti pəjǧomon kriptoanalizi məšǧul bin. Tjuring kali aryšte cəmon soxtəš be, həmən bo Bombe — mašini nəlzərijə baza, kom oko doə bejdə bo almanijə «Enigma» šifratori aryštejro. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Dyždə Britanijə rijozijotəvon]] fd4si2mci9q3ylm4aeiygxw1oeg2er6 0 20529 126419 2026-09-19T10:05:31Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Čejms Vatt''' (ing. ''James Watt''; 19 (30) janvar 1736 sor — 19 avgust [[1819]] sor) — šotlandijə myhəndis, ixtirovon-mexanik. Ǧyvvəti iminə vohidi dəǧandyše — aspi zor. Əcəj nom bə ǧyvvəti vohidi doə byə — Vatt. Cy Njukomeni rahanə mašini təkmil kardyše. Dyǧatə cəmi umniversalə rahanə mašini soxtyše. Vatti ičodon Ingiltərədə sənoje inǧylobi prossesi dəǧandyše u pešo hežo həmmə dynjoədə. Ižən žygo, na..." 126419 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Čejms Vatt''' (ing. ''James Watt''; 19 (30) janvar 1736 sor — 19 avgust [[1819]] sor) — šotlandijə myhəndis, ixtirovon-mexanik. Ǧyvvəti iminə vohidi dəǧandyše — aspi zor. Əcəj nom bə ǧyvvəti vohidi doə byə — Vatt. Cy Njukomeni rahanə mašini təkmil kardyše. Dyǧatə cəmi umniversalə rahanə mašini soxtyše. Vatti ičodon Ingiltərədə sənoje inǧylobi prossesi dəǧandyše u pešo hežo həmmə dynjoədə. Ižən žygo, navko žəgo fik kardə bin, ysətnə vaxtədə bə žygo ifodon čo čurə dijə kardən, tədǧyǧəkon ovaxtynejdən. Vatt həmən XVIII əsrədə cy patent sistemi ən jolə aktiv byə təbliǧət kardəjonədə be. Ysətən bəj bənə betəmənno alimi dijə kardejdənin, əj zynejdən bənə mahirə istehsoləvon u ixtirovonon iǧtisodijə həxon effektivə mydofijəvon. Edinburgi kralə čəmjəti uzv (1784), Londoni kralə čəmjəti uzv (1785), cy Parisi elmon akademijə xaričijə uzv (1814; cy 1808 soriku myxbir). == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Šotlandijə myhəndis]] 5irr0vg4h7fxb4oe1em1tk9c8dcuayn 126420 126419 2026-09-19T10:09:12Z Гусейнага 51 126420 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Čejms Vatt''' ([[Inglisi zyvon|ing]]. ''James Watt''; [[19 Janvar|19 (30) janvar]] [[1736]] sor — [[19 Avgust|19 avgust]] [[1819]] sor) — [[šotlandijə]] myhəndis, ixtirovon-mexanik. Ǧyvvəti iminə vohidi dəǧandyše — aspi zor. Əcəj nom bə ǧyvvəti vohidi doə byə — Vatt. Cy [[Njukomen]]<nowiki/>i rahanə mašini təkmil kardyše. Dyǧatə cəmi universalə rahanə mašini soxtyše. Vatti ičodon Ingiltərədə sənoje inǧylobi prossesi dəǧandyše u pešo hežo həmmə dynjoədə. Ižən žygo, navko žəgo fik kardə bin, ysətnə vaxtədə bə žygo ifodon čo čurə dijə kardən, tədǧyǧəkon ovaxtynejdən. Vatt həmən [[XVIII əsr]]ədə cy patent sistemi ən jolə aktiv byə təbliǧət kardəjonədə be. Ysətən bəj bənə betəmənno alimi dijə kardejdənin, əj zynejdən bənə mahirə istehsoləvon u ixtirovonon iǧtisodijə həxon effektivə mydofijəvon. [[Edinburg]]<nowiki/>i kralə čəmjəti uzv (1784), [[London]]<nowiki/>i kralə čəmjəti uzv (1785), cy [[Paris]]<nowiki/>i elmon akademijə xaričijə uzv (1814; cy 1808 soriku myxbir). == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Šotlandijə myhəndis]] kih5zkbddfe5w178doe5zgjpccapk46