Vikipedija tlywiki https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Medja Xususi No-pegət Okoədə Okoədə no-pegət Vikipedija Vikipedija no-pegət Fajl Fajli no-pegət MediaWiki MediaWiki no-pegət Šablon Šabloni no-pegət Dastək Dastəki no-pegət Kategorijə Kategorijə no-pegət TimedText TimedText talk Modul Moduli no-pegət Event Event talk 0 5081 126558 126536 2026-10-01T10:29:43Z Гусейнага 51 126558 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Cadillac XTS''' — cy [[AIŠ|Amerikə Ibyə Štaton]] avtomobile. Ym avtomobili Amerikə Ibyə Štatonədə vadojdən. Ym avtomobili 2012-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[General Motors]] širkət vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Cadillac avtomobilon]] 44ynhk3r755vts6dgkq4n7mq8asuprc 0 8346 126557 126527 2026-10-01T08:45:30Z Гусейнага 51 126557 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Saab 9000''' — cy [[Isvec]] avtomobile. Ym avtomobili Isvecədə vadoəšone. Ym avtomobili 1984-1997-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Saab]] širkət vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Saab avtomobilon]] ct24efqssoru4lyl3tfzt94syhn2i1h 0 10072 126560 126555 2026-10-01T10:41:54Z Гусейнага 51 126560 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bugatti''' (''Bugatti Automobiles S.A.S.'') — [[Fyrəngyston]]<nowiki/>i luks vərzyšə avtomobillon istehsoləkə. Širkət 1998-nə sorədə Volkswagen Grupi zavodədə okardə byə u Fyrəngystoni Elzasədə vyrəbəvyrə bejdə. Širkət čurbəčurə dykəsə ja de tovi romə mašinon vadojdə. == Modelon == {{Special:Prefixindex/Bugatti }} {{Special:Prefixindex/BUGATTİ}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Bugatti avtomobilon| ]] pl2bywr6euy4oaf1v7wpobvoac380wx 0 10074 126559 126550 2026-10-01T10:33:55Z Гусейнага 51 126559 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Cadillac''' — cy [[AIŠ|Amerikə]] avtomobil istehsoləkə [[General Motors]] (GM) širkəti luks avtomobilonədəj. Əcəj əsosə bazajon AIŠ, Kanada u Cine. == Modelon == {{Special:Prefixindex/Cadillac}} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Cadillac avtomobilon| ]] piywm24emkthd290mifvkuslz3wecfu 0 10343 126556 124455 2026-10-01T01:08:23Z InternetArchiveBot 125 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 126556 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Artist’s impression of the Milky Way.jpg|miniatyur|252x252px|Šytə ro təxminən žygo cijedə]] '''Šytə ro''' — spiralə galaktika de sejəpu, končo cəmə [[Zəmin]] ijən [[Həši sistem]] vyrəbəvyrə bejdən. Ce Šytə Ro astovinə diski rədius ijən ce Galaktika rədius 16 kiloparseke. Ce Galaktika təmomə goni de sijo materijə ičo hisob kardə bejdə bənə 1—2⋅1012 M⊙. Šytə Roədə ce 100-ku tosə 400 gylə miljard astovə heste, ijən əcəj rušinəti 2⋅1010 L⊙. De čo spiralə galaktikon myǧojisə kardejədə Šytə Ro ve goni ijən ve rušinəti hestyše. Həšijə sistem ce Galaktika mijoniku bə 7,5—8,5 kiloparsek dijəro mandə ijən əcəj gyrdo pəredə de 220 km/s tovi. == Umumi məlumot == Šytə ro — spiralə galaktikaje, končo cəmə Zəmin ijən həmmə Həšijə sistem vyrəbəvyrə bejdən. Bə Šytə ro hežo Galaktikan votejdən — de jolə hərfi<ref>[https://web.archive.org/web/20230101164523/https://bigenc.ru/physics/text/2340981 Галактика]</ref><ref name=":0">[https://www.britannica.com/place/Milky-Way-Galaxy Milky Way Galaxy]</ref><ref name=":1">''Ефремов Ю. Н.'' Млечный Путь. — Фрязино: Век 2, 2006. — 64 с. — (Наука сегодня). — <nowiki>ISBN 5-85099-156-5</nowiki>.</ref>. Ce astronomijə ǧysm kom de Šytə Ro umute myšǧol bejdə — galaktikə astronomijəj<ref>[http://www.astronet.ru/db/msg/1228262/img6.html Галактическая астрономия]</ref>. Ce Šytə Ro astovinə diski rədius ijən ce Galaktika rədius 16 kiloparseke<ref name=":0" />. Astovinə halo vinde bejdə tosə 80 kiloparsek ce mijono ijən kurəvijə astovinə gyrdə be sistem - hənijən dijəro, tosə 100 kiloparsek<ref>''Combes F., Lequeux J.'' The Milky Way: Structure, Dynamics, Formation and Evolution. — Les Ulis: EDP Sciences, 2016. — 195 p. — <nowiki>ISBN 978-2-7598-1915-7</nowiki>.</ref>. Ce Šytə Ro mijono tosə 21 kiloparsek goni heste tosə 2⋅1011 M⊙. Ce Galaktika təmomə goni de sijo materijə ičo hisob kardə bejdə bənə 1—2⋅1012 M⊙<ref>''Watkins L. L., van der Marel R. P., Sohn S. T., Evans N. W.'' Evidence for an Intermediate-mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions <small>(англ.)</small> // The Astrophysical Journal. — Bristol: IOP Publishing, 2019. — 1 March (vol. 873). — P. 118. — ISSN 0004-637X</ref>. == Bentoni vindemon == === Zəminiku vindemon === Həmmə astovon osmonədə komon vinde bejdə de veavžorə caši bə cəmə Galaktika aidin. Cymiku bə kəno kejnə ce šəvi osmoniku gəp žəjdən, Šytə ro pebyrijedən javli de rušinə hyrinə rijə hežo de žəgo nomiən kom həmmə osmoni gətejdə. Ce Šytə Ro rušnə dojdən ce Galaktika diski astovon, vejni cəvonədə čojli vinde bejdənin<ref name=":2">''Waller W. H.'' The Milky Way: An Insider's Guide. — Princeton: Princeton University Press, 2013. — 316 p. — <nowiki>ISBN 978-0-691-12224-3</nowiki>.</ref><ref>[http://www.astronet.ru/db/msg/1171060 Млечный Путь]</ref>. Šytə Ro vinde bejdə vej tojkinə šəvi osmonədə — ce šəhəronku dijəro ijən be Ovšum ufuǧədə<ref>''Crumey A.'' Human contrast threshold and astronomical visibility <small>(англ.)</small> // Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. — <abbr>Oxf.</abbr>: Wiley-Blackwell, 2014. — 1 August (vol. 442). — P. 2600–2619. — ISSN 0035-8711</ref><ref>[https://earthsky.org/tonight/every-visible-star-is-within-milky-way/ ''Byrd D.'' Every visible star is within Milky Way/]</ref>. Šytə Ro osmonədə sərost nybə forməš heste, əcəj hovuži 15 dərəčəš heste<ref>[https://www.scientificamerican.com/article/how-did-scientists-determ/ ''Marschall L. A.'' How did scientists determine our location within the Milky Way]</ref>. Šytə Ro vədə čurbəčurə astovinə hyron hestin, nymunə - Laguna astovinə hyr ijən Rosetta astovinə hyr. Kali vyronədə bənəj Dyždə Ryžol vej tojkin cijedən cumcyko cəjo omə rušnon vədə mijonastovəjnə gardi avon mandən. Ve rušin Šytə Ro bejdə bə Galaktika mijon šə səmtədə<ref name=":2" />. Mijonastovəjnə ebardə be diskədə bardejdə bə cij ki ce galaktik ekvatori gyrdokəno žəgo səkujə vyrə bejdə — sahə,  kon gətejdə osmoni 20%, končo optikə diapazonədə galaktika bə kəno byə objekton vinde bejdəni. Əmma səkujə vyrədə galaktikon pəjdo karde bejdə, bənə nymunə, kejnə infrasyə ijən radiodiapazonədə dijə kardejdəš<ref>[https://www.britannica.com/science/zone-of-avoidance Zone of avoidance]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20220122152909/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/z/zone+of+avoidance Zone Of Avoidance]</ref>.<gallery mode="nolines" widths="500" heights="200" caption="Zəminiku Šytə Ro vindemon"> Fajl:Milky Way over The Whistlers.jpg|Šytə Ro ǧysm Zəmini osmonədə, šikil kəšə byə Časper Milli parkədə Fajl:Deathvalleysky nps big.jpg|Ce Šytə Ro panorəmə šikil, «Magi Də»-də kəšə byə </gallery> === Bentoni vindemon === Cumcyko Zəmin ce Šytə Ro dylədəje, cəmə Galaktika dyrystə bentoni vindemon zyne bejdəni, intasi, ce Galaktika soxtemoni barədə məlumoti bynədə, kom bejdə zyne de čurbəčurə cəmon, əcəj bentoni vindemoni bejdə model karde, ijən təxminən zyne ki galaktikon de oxšəš doə parametron bəpe bə Šytə Ro bymandon<ref name=":2" /><ref name=":3">''Сурдин В. Г.'' Галактики. — 2-е, исправленное и дополненное. — <abbr>М.</abbr>: Физматлит, 2017. — 432 с. — <nowiki>ISBN 978-5-9221-1726-5</nowiki>.</ref><ref name=":1" />.<gallery widths="250" heights="250" caption="Galaklikon bə komon gasbu Šytə Ro oxšedə<ref name=&quot;:2&quot; /&gt;"> Fajl:The VLT goes lion hunting.jpg|M 95 Fajl:N891s.jpg|NGC 891, kəməpalcəku edjəse bejdə Fajl:Wide Field Imager view of a Milky Way look-alike NGC 6744.jpg|NGC 6744 </gallery> == Səvonon == <references /> [[Tispir:Šytə Ro| ]] [[Tispir:Spiralə galaktika de sejəpu]] [[Tispir:Astronomijə]] [[Tispir:Kosmos]] b1vu6t6w9hy3g8f8zcw7u2wqs53i7w2 0 20534 126561 2026-10-01T11:42:02Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Zigmund Frejd''' (orižinalə tələffuz — '''Frojd'''; cumcyko alm. ''Sigmund Freud''; təmomə nom '''Zigismund Šlomo Frojd''', alm. ''Sigismund Schlomo Freud''; 6 maj [[1856]] sor, Pršibor, Novi-Jicin — 23 sentjabr [[1939]] sor, [[London]]) — avstrijə psixolog, psixoanalitik, psixiatr u nevrolog, nəslədə jəhudije. Frejd vej məšhure bənə psixoanalizi soxtəkəs, kom vej jolə təsiryš byə bə XX əsri psixologijə, təbobət, sosiologi..." 126561 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zigmund Frejd''' (orižinalə tələffuz — '''Frojd'''; cumcyko alm. ''Sigmund Freud''; təmomə nom '''Zigismund Šlomo Frojd''', alm. ''Sigismund Schlomo Freud''; 6 maj [[1856]] sor, Pršibor, Novi-Jicin — 23 sentjabr [[1939]] sor, [[London]]) — avstrijə psixolog, psixoanalitik, psixiatr u nevrolog, nəslədə jəhudije. Frejd vej məšhure bənə psixoanalizi soxtəkəs, kom vej jolə təsiryš byə bə XX əsri psixologijə, təbobət, sosiologijə, antopologijə, ədəbijoti u nəčiməsənəti. Cy Frejdi bə odəmi təbiəti nəzəron vej tožə bin yštə vaxtədə, u əcəj žimoni myddətədə əcəj əsəron čəvobin bin u tənǧid əkəjn elminə čəmjətədə. Bə alimi nəzərijon maraǧ ysətən heste. Cy Frejdi noilijətonədə ən əhmijətin hisob bejdənː cy psixika sehissəjnə modeli hozy karde (kom de «Əv», «Az» u «Pentonon-Az» hissəje), šəxsi ozavzijejədə psixoseksualə xysusijə fazon bekarde, edipi kompleksi nəzərijə soxte, psixikədə mydofijə kardə mexanizmon okarde, psixologizasijə «bešuur» faməj, u həmən žygo terapevtikə cəmon soxte, bənə ozodə assosiasijon cəm u hanon izoh karde. Bəbe vote ki har cy Frejdi fundamentalə nəzərijə tənǧid kardə byə cy nominə alimon u ənyvyšton tərəfiku, bənə Karl Jaspers, Erix Fromm, Albert Ellis, Karl Kraus u čo kəson. Bə Frejdi nəzərijə təčrubəjnə baza «adekvat nybyə» votejdəbin Frederik Krjus u Adolf Grubaum, bə psioanalizi «dəǧələti» votyše Pite Medavr, elmin nybyə cy Frejdi nəzərijə Karl Popper hisob kardejdəbe. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Avsrijə psixologon]] eu8g069t103zxr61wwsssg5zltgr56d 126562 126561 2026-10-01T11:44:29Z Гусейнага 51 126562 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zigmund Frejd''' (orižinalə tələffuz — '''Frojd'''; cumcyko [[Almani zyvon|alm]]. ''Sigmund Freud''; təmomə nom '''Zigismund Šlomo Frojd''', alm. ''Sigismund Schlomo Freud''; [[6 Maj|6 maj]] [[1856]] sor, Pršibor, Novi-Jicin — [[23 Sentjabr|23 sentjabr]] [[1939]] sor, [[London]]) — [[avstrijə]] psixolog, psixoanalitik, psixiatr u nevrolog, nəslədə [[Jəhudijon|jəhudij]]<nowiki/>e. Frejd vej məšhure bənə psixoanalizi soxtəkəs, kom vej jolə təsiryš byə bə XX əsri psixologijə, təbobət, sosiologijə, antopologijə, ədəbijoti u nəčiməsənəti. Cy Frejdi bə odəmi təbiəti nəzəron vej tožə bin yštə vaxtədə, u əcəj žimoni myddətədə əcəj əsəron čəvobin bin u tənǧid əkəjn elminə čəmjətədə. Bə alimi nəzərijon maraǧ ysətən heste. Cy Frejdi noilijətonədə ən əhmijətin hisob bejdənː cy psixika sehissəjnə modeli hozy karde (kom de «Əv», «Az» u «Pentonon-Az» hissəje), šəxsi ozavzijejədə psixoseksualə xysusijə fazon bekarde, edipi kompleksi nəzərijə soxte, psixikədə mydofijə kardə mexanizmon okarde, psixologizasijə «bešuur» faməj, u həmən žygo terapevtikə cəmon soxte, bənə ozodə assosiasijon cəm u hanon izoh karde. Bəbe vote ki har cy Frejdi fundamentalə nəzərijə tənǧid kardə byə cy nominə alimon u ənyvyšton tərəfiku, bənə Karl Jaspers, Erix Fromm, Albert Ellis, Karl Kraus u čo kəson. Bə Frejdi nəzərijə təčrubəjnə baza «adekvat nybyə» votejdəbin Frederik Krjus u Adolf Grubaum, bə psioanalizi «dəǧələti» votyše Pite Medavr, elmin nybyə cy Frejdi nəzərijə Karl Popper hisob kardejdəbe. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Avsrijə psixologon]] g85bg574qioxxf5q4b50s4mws3y9wuw 126563 126562 2026-10-01T11:44:46Z Гусейнага 51 126563 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zigmund Frejd''' (orižinalə tələffuz — '''Frojd'''; cumcyko [[Almani zyvon|alm]]. ''Sigmund Freud''; təmomə nom '''Zigismund Šlomo Frojd''', alm. ''Sigismund Schlomo Freud''; [[6 Maj|6 maj]] [[1856]] sor, Pršibor, Novi-Jicin — [[23 Sentjabr|23 sentjabr]] [[1939]] sor, [[London]]) — [[avstrijə]] psixolog, psixoanalitik, psixiatr u nevrolog, nəslədə [[Jəhudijon|jəhudij]]<nowiki/>e. Frejd vej məšhure bənə psixoanalizi soxtəkəs, kom vej jolə təsiryš byə bə XX əsri psixologijə, təbobət, sosiologijə, antopologijə, ədəbijoti u nəčiməsənəti. Cy Frejdi bə odəmi təbiəti nəzəron vej tožə bin yštə vaxtədə, u əcəj žimoni myddətədə əcəj əsəron čəvobin bin u tənǧid əkəjn elminə čəmjətədə. Bə alimi nəzərijon maraǧ ysətən heste. Cy Frejdi noilijətonədə ən əhmijətin hisob bejdənː cy psixika sehissəjnə modeli hozy karde (kom de «Əv», «Az» u «Pentonon-Az» hissəje), šəxsi ozavzijejədə psixoseksualə xysusijə fazon bekarde, edipi kompleksi nəzərijə soxte, psixikədə mydofijə kardə mexanizmon okarde, psixologizasijə «bešuur» faməj, u həmən žygo terapevtikə cəmon soxte, bənə ozodə assosiasijon cəm u hanon izoh karde. Bəbe vote ki har cy Frejdi fundamentalə nəzərijə tənǧid kardə byə cy nominə alimon u ənyvyšton tərəfiku, bənə Karl Jaspers, Erix Fromm, Albert Ellis, Karl Kraus u čo kəson. Bə Frejdi nəzərijə təčrubəjnə baza «adekvat nybyə» votejdəbin Frederik Krjus u Adolf Grubaum, bə psioanalizi «dəǧələti» votyše Pite Medavr, elmin nybyə cy Frejdi nəzərijə Karl Popper hisob kardejdəbe. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Kategorijə:Avstrijə psixologon]] 97sbe2rtbtnrwtzzbgb6m6e0xwo2shu