Wikipedia
tnwiki
https://tn.wikipedia.org/wiki/Tsebe_ya_konokono
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Pego
Faphegileng
Puisano
Modirisi
Puisano ya modirisi
Wikipedia
Puisano ya Wikipedia
Setshwantsho
Puisano ya setshwantsho
MediaWiki
Puisano ya MediaWiki
Tempolete
Puisano ya tempolete
Thuso
Puisano ya thuso
Karolo
Puisano ya karolo
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Madombi
0
4462
54766
54576
2026-09-10T19:57:16Z
Reagoleboga
10854
54766
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Cuisine of Mongolia.jpg|thumb|Madombi]]
'''Madombi'''
Madombi [Madombolo] ke sejo se dirwang ka bopi jwa korong jo bo dubilweng go tswang foo bo dirwe dikgolokwenyana; a ka apewa bo le bosi kana bo tsentswe sengwe fa gare. A dirwa ka boupe jwa korong, ditapole , nama, tlhapi, kana diguruntu. A ka apewa ka metsi a kabesiwa, a fufutswa , ka mafura kana ka boubelo. A ka patisiwa ka sengwe fa gare kana a tsenngwe dinatetshi tse dingwe fa go dubiwa. Matlebekwane a kanna sukiri kgotsa letswai. A ka jewa a le osi, ka sopo kana nama. Madombi ke sejo se se rategang thata mo malapeng a le mantsi a kwa Borwa jwa Aforika e bile ke karolo e e botlhokwa ya dijo tsa letsatsi le letsatsi tsa mo Aforika. Kwa dinageng tse di jaaka Aforika Borwa, Botswana, Lesotho le Zimbabwe, madombi gantsi di jewa le di-stew, nama, merogo le dijo tsa setso jaaka mogodu. Le fa gone madombi a na le mefuta e e farologaneng go ralala lefatshe, mofuta wa tsone wa kwa Aforika Borwa o na le tsela e o itsegeng ka yone mme o amanngwa thata le dijo tse di apewang kwa gae, dijo tsa lelapa le go amogela baeng.<ref name=":0">https://www.foodformzansi.co.za/lesdachef-mzansi-mourns-king-of-mogodu-and-ledombolo/</ref>
==== Go apewa ga madombi ====
Madombi a Seaforika gantsi a dirwa ka dilo tse di motlhofo tse di jaaka bupi, metsi, yeast kgotsa baking powder, letswai mme ka dinako tse dingwe mashi kgotsa botoro. Bupi jono bo a tlhakatlhakanngwa bo bo bo dirwa dikarolwana pele ga bo apewa ka mouwane kgotsa bo apewa mmogo le sejo se se apeilweng. Seno se felela ka dijo tse di boleta, tse di borethe tse di monyang tatso ya sopo kgotsa ya motswako o di dirisiwang ka one. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya le mekgwa ya one ya go apaya, mo go rayang gore tsela e madombi a leng monate ka yone le tsela e a bopegileng ka yone e ka farologana go ya ka malapa. di botlhokwa thata ka gonne di tlaleletsa dijo tse dingwe tsa setso. Ka sekai, sopo e e monate e ka jewa ka dikuku tse di borethe tse di monyang motswako wa yone. Mo dijong tsa Aforika Borwa, madombi e ka jewa le nama ya kgomo, kgogo, mogatla wa kgomo, dinawa, merogo kgotsa mogodu. Go tlhakana gono go dira gore go nne le dijo tse di monate mme go bontsha kafa dijo tse di farologaneng di dirang mmogo ka teng go dira sejo se se feletseng sa lelapa.<ref name=":1">https://www.foodformzansi.co.za/mzansi-flavour-lesdachef-big-man-in-the-kitchen/</ref>
Botlhokwa jwa setso sa madombi, bo bonala le mo tseleng e di apewang ka yone le e di abiwang ka yone. Mo malapeng a le mantsi mo Aforika, go apaya ke tiro e e dirwang ke botlhe. Maloko a lelapa a ka nna le seabe mo go baakanyeng dijo, fa bana bone ba ithuta ditsela tsa go apaya le mekgwa ya go apaya mo batsading, mo go borremogolo le bommemogolo le mo go ba bangwe ba losika. Ka jalo, madombi di nna karolo ya go fetisetsa kitso mo dikokomaneng tse dingwe. Mokgwa o o rileng wa go apaya madombi e ka nna ngwao ya lelapa e e sa lebalesegeng e bile e boaboelediwa ka dingwaga di le dintsi.<ref name=":1" />
==== Mefuta ya madombi ====
Madombi le one a amanngwa le go amogela baeng. Mo ditsong di le dintsi tsa Aforika, go abelana dijo le baeng ke tsela e e botlhokwa ya go bontsha tlotlo le bopelonomi. Pitsa e kgolo ya setofo e e nang le dikuku e ka nna dijo tsa lelapa kgotsa tsa setlhopha sa baeng. Ka jalo, dijo ga se fela go kgotsofatsa tlala mme gape ke go dira gore batho ba ikutlwe ba le karolo ya setlhopha se se rileng le go nna seoposengwe.
Go ratiwa ga madombi le gone go bontsha kafa dijo tsa Seaforika di kgonang go fetofetoga le maemo ka teng. Le fa gone mefuta e e tshwanang ya dijo tse di dirilweng ka bupi e le teng mo dikarolong tse dintsi tsa lefatshe, baapei ba Baaforika ba tsentse madombi mo dijong tsa lefelo leo mme ba di dira gore di tshwanele dilo tse di dirisiwang mo lefelong leo, tsela e di apewang ka yone le tsela e di apewang ka yone. Se se bontsha gore dijo tsa Seaforika ga di a tlhomama; di a gola fa ditšhaba di ntse di dirisana le ditso tse di farologaneng le ditswaki fa di ntse di tsweletse ka dingwao tsa tsone. Fa re konela, re ka re, madombi ke karolo e e botlhokwa ya setso sa dijo sa Aforika Borwa. Go motlhofo go di apaya, di a tshola e bile di dira mo dilong tse dintsi, mme botlhokwa jwa tsone ga bo akaretse fela dilo tse di dirisiwang go di dira. Di amana le lelapa, go amogela baeng, kitso ya setso le setšhaba. Fa di jewa mmogo le dijo tse di jaaka mogodu le nama kgomo tsa setso, madombi di bopa karolo ya ngwao e kgolo ya go apaya ya Seaforika e mo go yone dijo di kopanyang batho le go thusa go boloka setso sa bone.<ref name=":0" />
==Metswedi==
[[Category: Madombi]]
[[Category: Madombolo]]
agwydt2chifblsu42ifd8b1nzgzfzzb
Setampa
0
8810
54735
54713
2026-09-10T19:09:25Z
Reagoleboga
10854
added information
54735
wikitext
text/x-wiki
Setampa ke dijo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa. E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, sampole ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone. Kafa Samp e Baakanyediwang ka Gone
qpd3a70xu3kocd1qh8qmt5kxjouyagf
54736
54735
2026-09-10T19:11:45Z
Reagoleboga
10854
added information
54736
wikitext
text/x-wiki
=== Setampa ===
Setampa ke sejo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa. E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, setampa ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone.
==== Ka moo setamapa se Baakanyediwang ka gone ====
Setampa go le gantsi se apewa ka bonya mo metsing go fitlha mmidi o nna bonolo e bile o le bonolo. E ka dirwa ka dilo tse di jaaka dinawa, dieie, ditamati, botoro kgotsa ditswaiso go oketsa tatso ya yone. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya setampa, e leng se se dirang gore mofuta mongwe le mongwe o farologane le e mengwe fa o ntse o boloka motheo wa setso wa sejana seno. Setampa ke sejo se se gomotsang.
mb5f6pfmyy73me31io1tb5bpaxjzi3q
54737
54736
2026-09-10T19:12:31Z
Reagoleboga
10854
added information
54737
wikitext
text/x-wiki
=== Setampa ===
Setampa ke sejo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa. E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, setampa ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone.
==== Ka moo setamapa se Baakanyediwang ka gone ====
Setampa go le gantsi se apewa ka bonya mo metsing go fitlha mmidi o nna bonolo e bile o le bonolo. E ka dirwa ka dilo tse di jaaka dinawa, dieie, ditamati, botoro kgotsa ditswaiso go oketsa tatso ya yone. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya setampa, e leng se se dirang gore mofuta mongwe le mongwe o farologane le e mengwe fa o ntse o boloka motheo wa setso wa sejana seno. Setampa ke sejo se se gomotsang.
Setampa ke sejo se se monate se se sa tureng se gantsi se jewang le dijo tse dingwe tsa setso. E ka jewa le nama, merogo, dinawa, kana sopo e e nang le dikotla. E re ka e na le dijo tse dintsi, e ratiwa thata fa go jewa ka lelapa, kwa batho ba kgonang go ja mmogo le go itumelela go nna mmogo.
0e87jziu35y9ipwk4ldvdofl6jbhfih
54738
54737
2026-09-10T19:13:16Z
Reagoleboga
10854
added information
54738
wikitext
text/x-wiki
=== Setampa ===
Setampa ke sejo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa. E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, setampa ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone.
==== Ka moo setamapa se Baakanyediwang ka gone ====
Setampa go le gantsi se apewa ka bonya mo metsing go fitlha mmidi o nna bonolo e bile o le bonolo. E ka dirwa ka dilo tse di jaaka dinawa, dieie, ditamati, botoro kgotsa ditswaiso go oketsa tatso ya yone. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya setampa, e leng se se dirang gore mofuta mongwe le mongwe o farologane le e mengwe fa o ntse o boloka motheo wa setso wa sejana seno. Setampa ke sejo se se gomotsang.
Setampa ke sejo se se monate se se sa tureng se gantsi se jewang le dijo tse dingwe tsa setso. E ka jewa le nama, merogo, dinawa, kana sopo e e nang le dikotla. E re ka e na le dijo tse dintsi, e ratiwa thata fa go jewa ka lelapa, kwa batho ba kgonang go ja mmogo le go itumelela go nna mmogo. Setampa se santse e le karolo e e botlhokwa ya ngwao-boswa ya go apaya ya Aforika Borwa, bogolosegolo mo merafeng e mentsi ya Bantsho. Hisetaori ya yone, tsela e e dirisiwang ka ditsela tse di farologaneng ka yone le tsela e e amanang ka yone le dingwao tsa lelapa di dira gore e se ka ya nna dijo fela tse di tlwaelegileng. Ka go tswelela go apaya le go ja sampo, batho ba thusa go boloka ngwao ya dijo ya setso sa Aforika Borwa e tshela mo dikokomaneng tse di tlang.
43l6a4n1fz4w04rm7hl629qks8clewd
54739
54738
2026-09-10T19:16:41Z
Reagoleboga
10854
added information
54739
wikitext
text/x-wiki
=== Setampa ===
Setampa ke sejo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa.<ref>https://www.news24.com/truelove/partnercontent/recipe-samp-and-mushroom-risotto-20210415</ref> E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.<ref>https://iol.co.za/lifestyle/food-drink/2026-09-10-four-traditional-south-african-dishes-to-try-this-heritage-month/</ref>
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, setampa ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone.<ref>https://www.foodandhome.co.za/recipes/winter-comforts-try-this-samp-and-mutton-curry-recipe</ref>
==== Ka moo setamapa se Baakanyediwang ka gone ====
Setampa go le gantsi se apewa ka bonya mo metsing go fitlha mmidi o nna bonolo e bile o le bonolo.<ref>https://www.citizen.co.za/lifestyle/food-and-drink/heritage-day-dishes-close-to-the-heart/</ref> E ka dirwa ka dilo tse di jaaka dinawa, dieie, ditamati, botoro kgotsa ditswaiso go oketsa tatso ya yone. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya setampa, e leng se se dirang gore mofuta mongwe le mongwe o farologane le e mengwe fa o ntse o boloka motheo wa setso wa sejana seno. Setampa ke sejo se se gomotsang.<ref>https://www.unilever.co.za/our-company/health/articles/heritage-day-celebrate-tradition-with-a-healthy-twist/</ref>
Setampa ke sejo se se monate se se sa tureng se gantsi se jewang le dijo tse dingwe tsa setso. E ka jewa le nama, merogo, dinawa, kana sopo e e nang le dikotla. E re ka e na le dijo tse dintsi, e ratiwa thata fa go jewa ka lelapa, kwa batho ba kgonang go ja mmogo le go itumelela go nna mmogo. Setampa se santse e le karolo e e botlhokwa ya ngwao-boswa ya go apaya ya Aforika Borwa, bogolosegolo mo merafeng e mentsi ya Bantsho.<ref>https://capeargus.co.za/heritage-day/2025-09-24-celebrating-heritage-day-traditional-south-african-cuisine-with-a-modern-twist/</ref> Hisetaori ya yone, tsela e e dirisiwang ka ditsela tse di farologaneng ka yone le tsela e e amanang ka yone le dingwao tsa lelapa di dira gore e se ka ya nna dijo fela tse di tlwaelegileng. Ka go tswelela go apaya le go ja sampo, batho ba thusa go boloka ngwao ya dijo ya setso sa Aforika Borwa e tshela mo dikokomaneng tse di tlang.<ref>https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-09-06-lets-plan-to-make-nomalizos-umngqusho-for-heritage-day/</ref>
db4gylusxqstm5v72d5v5pg6scyjlw9
54740
54739
2026-09-10T19:17:38Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54740
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Samp.jpg|thumb|Bomme ba apaya setampa]]
=== Setampa ===
Setampa ke sejo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa.<ref>https://www.news24.com/truelove/partnercontent/recipe-samp-and-mushroom-risotto-20210415</ref> E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.<ref>https://iol.co.za/lifestyle/food-drink/2026-09-10-four-traditional-south-african-dishes-to-try-this-heritage-month/</ref>
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, setampa ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone.<ref>https://www.foodandhome.co.za/recipes/winter-comforts-try-this-samp-and-mutton-curry-recipe</ref>
==== Ka moo setamapa se Baakanyediwang ka gone ====
Setampa go le gantsi se apewa ka bonya mo metsing go fitlha mmidi o nna bonolo e bile o le bonolo.<ref>https://www.citizen.co.za/lifestyle/food-and-drink/heritage-day-dishes-close-to-the-heart/</ref> E ka dirwa ka dilo tse di jaaka dinawa, dieie, ditamati, botoro kgotsa ditswaiso go oketsa tatso ya yone. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya setampa, e leng se se dirang gore mofuta mongwe le mongwe o farologane le e mengwe fa o ntse o boloka motheo wa setso wa sejana seno. Setampa ke sejo se se gomotsang.<ref>https://www.unilever.co.za/our-company/health/articles/heritage-day-celebrate-tradition-with-a-healthy-twist/</ref>
Setampa ke sejo se se monate se se sa tureng se gantsi se jewang le dijo tse dingwe tsa setso. E ka jewa le nama, merogo, dinawa, kana sopo e e nang le dikotla. E re ka e na le dijo tse dintsi, e ratiwa thata fa go jewa ka lelapa, kwa batho ba kgonang go ja mmogo le go itumelela go nna mmogo. Setampa se santse e le karolo e e botlhokwa ya ngwao-boswa ya go apaya ya Aforika Borwa, bogolosegolo mo merafeng e mentsi ya Bantsho.<ref>https://capeargus.co.za/heritage-day/2025-09-24-celebrating-heritage-day-traditional-south-african-cuisine-with-a-modern-twist/</ref> Hisetaori ya yone, tsela e e dirisiwang ka ditsela tse di farologaneng ka yone le tsela e e amanang ka yone le dingwao tsa lelapa di dira gore e se ka ya nna dijo fela tse di tlwaelegileng. Ka go tswelela go apaya le go ja sampo, batho ba thusa go boloka ngwao ya dijo ya setso sa Aforika Borwa e tshela mo dikokomaneng tse di tlang.<ref>https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-09-06-lets-plan-to-make-nomalizos-umngqusho-for-heritage-day/</ref>
ecjo3wfrsa4r3u40w3dtk8ipssp8wwj
54771
54740
2026-09-10T20:06:31Z
Reagoleboga
10854
54771
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Samp.jpg|thumb|Bomme ba apaya setampa]]
=== Setampa ===
Setampa ke sejo tse di dirwang ka dithoro tsa mmidi tse di omisitsweng tse di segilweng go fitlha di robega, mme e seng jaaka boupi jwa paleche kgotsa rice. Dithoro tsa mmidi tsa setampa di nale sefatlhego se se dikologileng thoro se a phuthologa mme se a ntshiwa ka nako ya go betsa le go gatisa.<ref>https://www.news24.com/truelove/partnercontent/recipe-samp-and-mushroom-risotto-20210415</ref> E jewa go ralala Aforika Borwa ke batho ba Lozi le Tonga ba Zambia . Gape e ka jewa le dinatisa dijo le dilo tse di farologaneng tse di tsentsweng. E apewa ka dinawa ka mofuta wa Xhosa wa umngqusho mme ka dinako tse dingwe e jewa le chakalaka. Gape e ka jewa le nama ya kgomo, ya nku, ya koko le ka dijo tse di apeilweng.<ref>https://iol.co.za/lifestyle/food-drink/2026-09-10-four-traditional-south-african-dishes-to-try-this-heritage-month/</ref>
Mo malapeng a le mantsi a bantsho ba Aforika Borwa, setampa ga se dijo fela; e amana le lelapa, ngwao le setšhaba. Gantsi e apeelwa kwa dikokoanong tsa lelapa, kwa meletlong le kwa dijong tsa letsatsi le letsatsi. Sejo seno se ile sa fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, se thusa go boloka mekgwa ya setso ya go apaya le go boloka setso sa bone.<ref>https://www.foodandhome.co.za/recipes/winter-comforts-try-this-samp-and-mutton-curry-recipe</ref>
==== Ka moo setamapa se Baakanyediwang ka gone ====
Setampa go le gantsi se apewa ka bonya mo metsing go fitlha mmidi o nna bonolo e bile o le bonolo.<ref>https://www.citizen.co.za/lifestyle/food-and-drink/heritage-day-dishes-close-to-the-heart/</ref> E ka dirwa ka dilo tse di jaaka dinawa, dieie, ditamati, botoro kgotsa ditswaiso go oketsa tatso ya yone. Malapa a a farologaneng a na le ditsela tsa one tsa go apaya setampa, e leng se se dirang gore mofuta mongwe le mongwe o farologane le e mengwe fa o ntse o boloka motheo wa setso wa sejana seno. Setampa ke sejo se se gomotsang.<ref>https://www.unilever.co.za/our-company/health/articles/heritage-day-celebrate-tradition-with-a-healthy-twist/</ref>
Setampa ke sejo se se monate se se sa tureng se gantsi se jewang le dijo tse dingwe tsa setso. E ka jewa le nama, merogo, dinawa, kana sopo e e nang le dikotla. E re ka e na le dijo tse dintsi, e ratiwa thata fa go jewa ka lelapa, kwa batho ba kgonang go ja mmogo le go itumelela go nna mmogo. Setampa se santse e le karolo e e botlhokwa ya ngwao-boswa ya go apaya ya Aforika Borwa, bogolosegolo mo merafeng e mentsi ya Bantsho.<ref>https://capeargus.co.za/heritage-day/2025-09-24-celebrating-heritage-day-traditional-south-african-cuisine-with-a-modern-twist/</ref> Hisetaori ya yone, tsela e e dirisiwang ka ditsela tse di farologaneng ka yone le tsela e e amanang ka yone le dingwao tsa lelapa di dira gore e se ka ya nna dijo fela tse di tlwaelegileng. Ka go tswelela go apaya le go ja sampo, batho ba thusa go boloka ngwao ya dijo ya setso sa Aforika Borwa e tshela mo dikokomaneng tse di tlang.<ref>https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-09-06-lets-plan-to-make-nomalizos-umngqusho-for-heritage-day/</ref>
[[Category: Setampa]]
7r9lwgdub6tnp40w0cvw0i4p740mizi
Chakalaka
0
8822
54765
54536
2026-09-10T19:56:43Z
Reagoleboga
10854
54765
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Chakalaka.jpg|thumb|Chakalaka]]
'''Chakalaka''' ke [https://books.google.com/books?id=J7YxVqlexHEC&pg=PA84 seshabo]<ref>https://books.google.com/books?id=J7YxVqlexHEC&pg=PA84</ref> sa ma South Africa, gantsi se a bo se baba , se jewa ka borotho, [[:en:Ugali#South_Africa|phaleche]],[[setampa]], nama, kana di curry. Chakalaka go bolelwa [ ''[[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Words_to_watch#Unsupported_attributions|ka mang?]]''] fa e tholegile mo makeeshane a [[Johannesburg]] kana mo meepong e e dikaganyeditseng Johannesburg.
Chakalaka ke sejo se se ratwang thata sa merogo sa Aforika Borwa se se itsegeng ka tatso ya sona e e maatla, ponalo ya mmala le tatso e e bogale. Gantsi e dirwa ka ditamati, dieie, digwete, dipepere, dinawa le ditswaiso. Chakalaka e ka nna bonolo kgotsa ya nna monate thata, go ikaegile ka tsela e e dirwang ka yone le gore motho yo o e dirang o rata eng. Tshimologo e e nepagetseng ya chakalaka e a ganetsanwa, fela sejo seno se amana thata le ngwao ya ditoropo tsa Aforika Borwa mme se setse se tumile mo nageng yotlhe.<ref>https://iol.co.za/capeargus/news/2026-03-26-say-hello-to-bosberaad-chakalaka-and-izinyoka-oxford-dictionary-embraces-new-sa-words/</ref>
Fela jaaka dijo tse dintsi tsa setso, tsela e e apewang ka yone e ka farologana go ya ka malapa. Baapei bangwe ba tsenya dinawa tse di besitsweng, fa ba bangwe bone ba dirisa dipepere tse ditala, khabetšhe kgotsa ditswaiso tse dingwe. Chakalaka gantsi e apewa ka go gadika dieie le dipepere pele ga go tsenngwa ditamati, digwete le ditswaiso. Go tswa foo go ka tsenngwa dinawa go dira gore sejo seo se nne monate. Merogo eno e apewa mmogo go fitlha e nna boleta mme e sa ntse e na le monko wa yone. Seno se dira gore go nne le dijo tse di monate tse di nang le mebalabala tse di nang le tatso e e monate, e e letswai le e e tlhabang.<ref>https://www.dailymaverick.co.za/article/2022-09-22-throwback-thursday-pap-and-chakalaka/</ref>
== E dirwa jang ==
[[Setshwantsho:Chakalaka meal.jpg|thumb|Chakalaka mo dijong]]
[[Setshwantsho:Chakalaka vegetable.jpg|thumb|ditswa mmung tsa Chakalaka]]
Lengwe la mabaka a go bo chakalaka e ratiwa thata jaana ke ka go bo e kgona go dirisiwa ka ditsela tse dintsi. E ka jewa le dijo tse dintsi tse di farologaneng. Gantsi e jewa le nama, segolobogolo ka nako ya dijo tsa motshegare. Gape e ka tsenngwa le sampole, borotho, reise kgotsa dijo tse dingwe. Batho ba bangwe ba e ja e le dijo tse di monate, fa ba bangwe ba e ja le batho ba bangwe. Chakalaka e amana thata le dikokoano tsa batho. MaAforika Borwa gantsi a e apaya ka nako ya meletlo, ditiragalo tsa lelapa, mafelo a beke le di-braais.
E ka apewa ka bontsi, e leng se se dirang gore e tshwanele go fepa ditlhopha tsa batho. Sejo seno gape se bontsha gore go apaya dijo tsa mo gae mo Afrika Borwa go na le matswela. Dijo tse di motlhofo di ka kopanngwa go dira dijo tse di nang le tatso e e kgethegileng. E re ka baapei ba kgona go fetofetola diresepe, ba ka dirisa merogo le ditswaiso dipe fela tse ba nang le tsone. Gompieno, chakalaka e jewa mo matlong, kwa diresetšhurenteng, kwa dihoteleng le kwa ditiragalong tsa setso. E setse e le sejo se batho ba le bantsi ba se tsayang e le sejo sa mo Afrika Borwa.
== Bona tse dingwe ==
Ka jalo, Chakalaka ga se fela sejo se se monate sa merogo. E bontsha bokgoni jwa Aforika Borwa jwa go fetola metswako ya letsatsi le letsatsi go nna dijo tse di mebalabala, tse di nang le tatso le tse di nang le bokao mo setšhabeng. Go itsege ga yone mo ditšhabeng tse di farologaneng go bontsha kafa dijo di ka kgabaganyang melelwane ya setso ka teng le go nna karolo ya tsela e naga e itsegeng ka yone.
== Metswedi ==
[[Category: Chakalaka]]
a3mawdxclwmguu6g861fclvry77cg9y
Morogo
0
8928
54798
32021
2026-09-11T10:18:02Z
Aliwal2012
2604
54798
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Amaranthus thunbergii 1DS-II 1-5841.jpg|thumb|150px|Morogo plant]]
Morogo kana moroho, o gape o etsegeng jaaka (African spinach) o raa mehuta e kanna meraro ya goruntu ee matlhare matala ee fitlhelwang mo borwa jwa Africa mme e kgetlwa go jewa. O tsewa jaaka sejo sa ngwao mo Aforika Borwa mme ena le mosula o montsi mo gojeng gako magaeng.
== Tsa botsogo le dikotla ==
Matlhare a morogo ana le kotla ya selekanyo sa diperesente dika nna masome a mararo le borataro (36%). Selekanyo kana bokete jwa monontshane bo laolwa ke gore semela se godile gole kae le mohuta oo dirisitsweng wa kapei. Semela se sena le monontshane wa Vitamin A le C gape se oketse selekanyo sese ko tlase sa monontshane wa calcium, magnesium le iron mo mmiding.
trucubsap40pp4crbxur4u6ls7u589v
Keira Walsh
0
9549
54788
37313
2026-09-11T01:03:35Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54788
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography|name=Keira Walsh|image=Brann - Barça Femení CG3A7183 (cropped).jpg|caption=Walsh with [[FC Barcelona Femení|Barcelona]] in 2024|full_name=Keira Fae Walsh|birth_date={{birth date and age|1997|4|8|df=yes}}|birth_place=[[Rochdale]], England<ref>{{cite web|title=Women's World Cup 2019: Mapping England's Lionesses squad|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-48801235|website=BBC Sport |access-date=6 September 2019|date=2 July 2019 |archive-date=2 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702013126/https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-48801235 |url-status=live}}</ref>|height={{convert|1.67|m|order=flip}}<ref name="fifa">{{cite web|title=FIFA Women's World Cup France 2019™ List of Players – England|url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF|publisher=[[FIFA]] |access-date=27 May 2019|page=8|date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527124414/https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF|archive-date=27 May 2019}}</ref>|position=[[Midfielder]]|currentclub=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnumber=21|youthclubs1=[[Blackburn Rovers L.F.C.|Blackburn Rovers]]|clubs1=[[Blackburn Rovers L.F.C.|Blackburn Rovers]]|youthyears1=2008–2014|years1=2014|caps1=9|goals1=3|years2=2014–2022|caps2=118|clubs2=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|goals2=6|clubs3=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|years3=2022–|caps3=48|goals3=2|nationalteam1=England U15|nationalyears1=2009–2011|nationalcaps1=4|nationalgoals1=0|nationalteam2=[[England women's national under-17 football team|England U17]]|nationalyears2=2012–2013|nationalgoals2=2|nationalteam3=[[England women's national under-19 football team|England U19]]|nationalyears3=2014–2016|nationalcaps3=9|nationalgoals3=0|nationalteam4=[[England women's national under-20 football team|England U20]]|nationalcaps4=0|nationalgoals4=0|nationalteam5=[[England women's national under-23 football team|England U23]]|nationalyears5=2017|nationalcaps5=4|nationalgoals5=0|medaltemplates={{Medal|Sport|Women's [[Association football|football]]}}
{{Medal|Country|{{fbw|ENG}}}}
{{Medal|Competition|[[UEFA Women's Championship]]}}
{{Medal|Winner|[[UEFA Women's Euro 2022|2022 England]]|}}
{{Medal|Competition|[[Women's Finalissima|UEFA–CONMEBOL Finalissima]]}}
{{Medal|Winner|[[2023 Women's Finalissima|2023 England]]|}}
{{MedalCompetition|[[FIFA Women's World Cup]]}}
{{Medal|RU|[[2023 FIFA Women's World Cup|2023 Australia and New Zealand]]|}}|nationalteam6=[[England women's national football team|England]]|nationalyears6=2017–|nationalcaps6=74|nationalgoals6=0|nationalteam7=[[Great Britain women's national football team|Great Britain]]|nationalyears7=2021|nationalcaps7=3|nationalgoals7=0|nationalteam-update=23:05, 31 May 2024 (UTC)|club-update=05:10, 19 May 2024 (UTC)|nationalcaps2=9|nationalyears4=2016}}
'''Keira Fae Walsh''' (yo o tshotsweng ka Moranang wa 1997 a ferabongwe) ke motshameki wa kgwele ya dinao e e porofeshionale wa moesemane yo o tshamekang fagare ko setlhopheng sa Liga F sa [[FC Barcelona Femení|Barcelona]] le setlhopha sa setshaba sa Enyelane sa bomme. O tsewa jaaka motshamekisi le motshamekagare wa tshireletso. O tshwameketse Blackburn Rovers le Manchester City, le Great Britain kwa diOlimpiking. Kwa Manchester City o nnile kwa godimo ga Women's Super League ka 2016; a fenya FA cup ga raro; mme a fenya League Cup gane, a fenya kopi tse pedi tsa mo gae. Kwa barcelona o fentse liki, Supercopa, le Champions League gabedi, le Copa de la Reina gangwe; go akaretsa le go fenya kopi tse nne mo kontinenteng. E ne ele leloko la setlhopha sa Enyelane se se neng sa fenya Euro 2022 mme a bidiwa motshameki wa motshameko kwa makgaolakgannyeng.
Walsh e ne ya nna motshameki wa gale wa setlhopha sa ntlha sa City e le mosha ka letsholo la 2014 a tshameka seabe sa botlhokwa mo go thuseng setlhopha go iponna League Cup ya bone ya ntlha.<ref>Hudson, Molly. "[https://www.thetimes.co.uk/article/why-england-depend-on-the-manchester-city-academy-wpj5c7kwp Why England depend on the Manchester City academy]". ''[[:en:The_Times|The Times]]''. [[:en:ISSN_(identifier)|ISSN]] [[issn:0140-0460|0140-0460]]. [https://web.archive.org/web/20220525122329/https://www.thetimes.co.uk/article/why-england-depend-on-the-manchester-city-academy-wpj5c7kwp Archived] from the original on 25 May 2022. Retrieved 6 September 2022.</ref> O ntse le setlhopha seo ditlha tse di ferangbongwe (mo dingwageng tse ferangbobedi), a kapotena ka nakwana gantsinyana, ka Mopitlo wa 2022 a nna motshameki wa bobedi go goroga kwa iponagatsong tse makgolo a mabedi wa bone; fa a tsamaya a ya Barcelona moragonyana mo ngwageng oo, o ne a pataganetse rekote ya City ya iponagatso a bo a baya rekote ya motshameki wa tlhwatlhwa ya lefatshe ya motshameki wa kgwele ya dinao ya bomme. O emetse Enyelane mo ditlhopheng tsa dingwaga go tswa a le dingwaga tse lesome le bobedi, a thusa setlhopha sa under-17 go tsaa maemo a bobedi kwa U17 Euro ya 2014 ebile a bitswa kwa setlhopheng sa kgaisano. O ne a dira tshameko ya gagwe ya ntlha ya setlhopha se segolo kwa metshamekong ya go ipatlela phatlha kwa sejaneng sa lefatshe sa bomme sa FIFA sa 2019 mme a simolola e le mokapotene mo motshamekong ngwaga moragonyana. Le Enyelane o tshamekile dikgaisano tse dikgolo di le tharo: sejana sa lefatshe sa 2019 ko ba feletseng mo maemong a bone, Euro ya 2022 e ba e fentseng, le sejana sa lefatshe sa 2023 e ba feditse mo maemong a bobedi. Le Great Britain o gaisane kwa Olympics tsa selemo sa 2020. O ne a bitswa kwa setlhopheng sa kgaisano kwa Euro ya 2022 ebile o tsewa e le mongwe wa batshamekagare ba ba gaisang mo lefatsheng.
== Dingwaga tsa pele ==
[[Setshwantsho:Keira Walsh (cropped).jpg|thumb|Keira Walsh le manchester city]]
Keira Fae Walsh
o tshotswe ka Moranang a le boferabobedi ka ngwaga wa 1997<ref>"[https://web.archive.org/web/20190527124414/https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF FIFA Women's World Cup France 2019™ List of Players – England]" (PDF). [[:en:FIFA|FIFA]]. 27 May 2019. p. 8. Archived from [https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF the original] (PDF) on 27 May 2019. Retrieved 27 May 2019.</ref> kwa Rochdale e le ngwana wa ga Peter le Tracy Walsh mme a godisediwa go bapa le Pennines kwa Syke, toropo e e kwa tlhoko ya selegae.<ref name=":0">[https://www.youtube.com/watch?v=QLnCG47N9xw Nike & i-D Meet Keira Walsh to Reflect on Her Journey to UEFA Women's Euro 2022 | i-D Hometown (Video)]. [[:en:I-D|i-D]]. [https://web.archive.org/web/20220903054326/https://www.youtube.com/watch?v=QLnCG47N9xw&gl=US&hl=en Archived] from the original on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022 – via YouTube.
"[https://web.archive.org/web/20220903131801/https://i-d.vice.com/en/article/7k89da/midfielder-keira-walsh-euro-2022-nike Midfielder Keira Walsh reflects on her road to the UEFA Women's Euro 2022]". i-D. 12 July 2022. Archived from [https://i-d.vice.com/en/article/7k89da/midfielder-keira-walsh-euro-2022-nike the original] on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022.</ref><ref name=":1">"[https://web.archive.org/web/20221007084656/https://www.englandfootball.com/articles/2022/Sep/06/keira-walsh-grassroots-story-20220906 Keira Walsh's grassroots story]". ''England Football''. 6 September 2022. Retrieved 13 September 2022.</ref> Koo o ne a ikatisetsa kgwele ya dinao le rraagwe mo lefelong go kgabaganya ntlo ya bone go tswa a le dingwaga tse tlhano.<ref name=":0" /><ref name=":2">Oatway, Caroline (2021). "[https://www.mancity.com/features/keira-walsh Keira Walsh: A dream in my heart]". ''Man City''. Retrieved 3 September 2022.</ref> O tshamekile mo ditlhopheng tsa basimane tsa mo gae tsa Pearson Juniors under-7, go tswa foo a ya Samba Stars<ref name=":3">"[http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/keira-chosen-for-england-squad-935269 Keira chosen for England squad]". Manchester Evening News. 21 November 2009. [https://web.archive.org/web/20170902230132/http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/keira-chosen-for-england-squad-935269 Archived] from the original on 2 September 2017. Retrieved 2 September 2017.</ref> –tsotlhe di ne di katisiwa ke rraagwe tsala ya gagwe ya kwa sekolong se se botlana, yo o neng a nna a mo tsaya<ref name=":1" /> – go fitlhelela a nna dingwaga tse lesome le motso.<ref>Callow, James (28 January 2014). "[http://www.thefa.com/news/2014/jan/28/walsh-hails-fa-tesco-skills-programme Keira Walsh: FA Tesco Skills realised my football dreams]". The FA. [https://web.archive.org/web/20190623055116/http://www.thefa.com/news/2014/jan/28/walsh-hails-fa-tesco-skills-programme Archived] from the original on 23 June 2019. Retrieved 2 September 2017.</ref>
Walsh o tsene kwa Haslingden High School le Bacup and Rawtenstall Grammar School Sixth Form, tsotlhe di le kwa Rossendale;<ref>Macdonald, Robbie (22 August 2022). "[https://www.lancashiretelegraph.co.uk/news/20682003.keira-walsh-lionesses-man-city-star-praised-role-model/ Keira Walsh: Lionesses and Man City star praised as role model]". ''Lancashire Telegraph''. Retrieved 16 December 2022</ref> Haslingden High School e ne e na le setlhopha sa basetsana sa kgwele ya dinao mo dingwageng tsa ntlha tse Walsh a di tshameketseng.<ref name=":1" /> O ne a ya Manchester City, se tlhopha se ene le ba lelwapa la gagwe ba se rotloetsang, ka Phukwi wa 2014,<ref>Molloy, Thomas (31 July 2022). "[https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/uk-sport-news/who-keira-walsh-ella-toone-24624914 The Lionesses from Greater Manchester just 90 minutes from Euro 2022 glory]". [https://web.archive.org/web/20220731174023/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/uk-sport-news/who-keira-walsh-ella-toone-24624914 Archived] from the original on 31 July 2022. Retrieved 31 July 2022.</ref> fa a le dingwaga tse lesome le bosupa; City e ne ya mo romela kwa St Bede's college kwa Manchester go feleletsa A-levels tsa gagwe a ntse a ikatisa le go ba tshamekela.<ref name=":2" /> Motshameki ka ene wa bokamoso Georgia Stanway le ene o ne a taa tsena kwa St Bede's.<ref>Slater, Chris (19 August 2023). "[https://www.manchestereveningnews.co.uk/news/greater-manchester-news/teachers-who-inspired-greater-manchester-27548189 The teachers who inspired the Lioness stars to World Cup glory]". ''Manchester Evening News''. Retrieved 19 August 2023.</ref>
Morotloetsi wa Manchester City wa popotla, Walsh o ne a tlhotlheletswa ke kgwele ya dinao ya Spain fa a sale monnye,<ref name=":4">Taylor, Louise (23 July 2022). "'[https://www.theguardian.com/football/2022/jul/23/some-girls-spend-time-on-hair-and-makeup-but-im-here-to-play-football The best football brain': England's Keira Walsh is here to play]". ''The Guardian''. [https://web.archive.org/web/20220903131811/https://www.theguardian.com/football/2022/jul/23/some-girls-spend-time-on-hair-and-makeup-but-im-here-to-play-football Archived] from the original on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022.</ref> ka ntlha e nngwe go dira ke go nna le masika kwa Spain le go tshameka kwa lefatsheng leo ga a ba etetse,<ref name=":5">Cox, Michael. "[https://theathletic.com/3553311/2022/09/02/england-keira-walsh-euro-final-analysis/ My Euro 2022 final in my words. By England's midfield star Keira Walsh]". ''The Athletic''. [https://web.archive.org/web/20220903131801/https://theathletic.com/3553311/2022/09/02/england-keira-walsh-euro-final-analysis/ Archived] from the original on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022.</ref> le gape ka gore rraagwe o ne a mo rotloetsa go lebelela Barcelona e tshameka.<ref>Harpur, Charlotte; Garrick, Omar (18 July 2022). "[https://theathletic.com/news/keira-walsh-england-spain/Groewk9ksYmr/ Walsh says Wiegman gives confidence to play forward-thinking football]". ''The Athletic''. Retrieved 25 December 2022.</ref><ref name=":5" /><ref>Irigoyen, Juan I. (19 October 2022). "[https://elpais.com/deportes/2022-10-19/keira-walsh-mi-padre-me-ponia-videos-de-guardiola.html Keira Walsh: "Mi padre me ponía vídeos de Guardiola]"". ''El País'' (in Spanish). Retrieved 19 October 2022.</ref> Gape o rotloeditse Arsenal ka sebakanyana ka go bane e ne e le morotloetsi wa ga Cesc Fàbregas go fitlhelela a bona David Silva, motshameki yo a mo ratang thata kwa City.<ref name=":4" /><ref>Oatway, Caroline. "[https://www.mancity.com/news/womens/keira-walsh-david-silva-63720655 Walsh: I model my game on David Silva]". ''Man City''. [https://web.archive.org/web/20220903131801/https://www.mancity.com/news/womens/keira-walsh-david-silva-63720655 Archived] from the original on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022.</ref>
[[Setshwantsho:Brann - Barça Femení CG3A5900.jpg|left|thumb|Walsh a ipaakanya pele ga Champions League ka Mopitlo 2024]]
[[Setshwantsho:Keira Walsh & Tobin Heath (32348431907).jpg|thumb|Walsh (molema) le Tobin Heath kwa England v United States ka 2019]]
[[Setshwantsho:England Women's World Cup 2019 (cropped).jpg|thumb|Walsh le England kwa 2019 World Cup]]
Ka 2008, a le dingwaga tse lesome le motso, Walsh a bidiwa motshameki yo monnye wa ngwaga wa Greater Manchester.<ref name=":6">"[http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/other-sport/celebrating-sport-uniting-the-community-910068 Celebrating sport uniting the community]". ''Manchester Evening News''. 20 April 2010. Retrieved 9 October 2022.</ref> Tlotla e e ne e remeletse mo dikatlegong tsa gagwe kwa badminton: o ne a le mo maemong a ntlha mo lefatsheng mo badminton ya ba under-13 fa gare ga 2007 le 2009,<ref name=":3" /><ref>"[https://www.rochdaleonline.co.uk/news-features/4/sport-news/394/2008-sport-for-all-awards-evening 2008 Sport For All Awards Evening]". ''Rochdale Online''. [https://web.archive.org/web/20220903221740/https://www.rochdaleonline.co.uk/news-features/4/sport-news/394/2008-sport-for-all-awards-evening Archived] from the original on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022.</ref> a ne a simolotse motshameko o o a le dingwaga di ferabongwe<ref>"[http://rochdaleonline.co.uk/news-features/4/sport-news/33565/badminton-champions Badminton champions]". ''Rochdale Online''. [https://web.archive.org/web/20220903152907/http://rochdaleonline.co.uk/news-features/4/sport-news/33565/badminton-champions Archived] from the original on 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022.</ref> abo a emela Rochdale mo go sone.<ref name=":6" /> O ne a e tlhalosa e le motshameko wa gagwe wa bobedi mme e sale ka 2022 o ne a tshameka badminton fa setlha sa kgwele ya dinao se ikhuditse e le tsela ya go nna a itekanetse<ref>''[https://books.google.com/books?id=jbZhEAAAQBAJ&pg=PA63 Match Annual 2023]''. [[:en:Pan_Macmillan|Pan Macmillan]]. 29 September 2022. p. 63. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-1-5290-1550-8|978-1-5290-1550-8]]</bdi>.</ref> O tsere karolo mo metshamekong ya banana ka bontsinyana: ka 2008 o ne a tshameka cricket le Lancashire, a emela Rochdale mo go thumeng le bolotloa, mme gape a tshameka kgwele ya dinao le Blackburn Rovers Girls' Centre of Excellence.<ref name=":6" /> Batshameki ba Blackburn Rovers ba le lesome le motso ba ne ba akarediwa mo setlhopheng sa kgwele ya dinao sa basetsana sa Lancashire Schoolgirls ka 2013, Walsh a le mo teng.<ref>"[https://www.rovers.co.uk/news/2013/january/rovers-xi-receive-county-call-ups/ Rovers XI receive county call-ups]". ''Blackburn Rovers FC''. 12 January 2013. Retrieved 22 September 2022.</ref><ref>"[https://schoolsfootball.org/2022/08/01/record-numbers-of-schoolgirls-are-registered-and-ready-to-be-inspired-by-the-lionesses/ Record numbers of schoolgirls are registered and ready to be inspired by the Lionesses]". ''English Schools' Football Association''. 1 August 2022. Retrieved 20 October 2022.</ref> O ba tshameketse ka 2012 le 2013 mo Northern Counties Championship le English Schools' Football Association (ESFA) County Club. Mo dingwageng ka bobedi ba ne ba fenya Northern Championship mme ba tsaya maemo a bobedi mo ESFA Cup.<ref>Timberlake, Mike (27 June 2012). "[https://www.lancashireschoolsfa.org.uk/index.php?page=lsfa-report-2011-12-2 Lancashire Schools Football Association - LSFA Report 2011-12]". ''Lancashire Schools' FA''.</ref><ref>Timberlake, Mike (20 June 2013). "[https://www.lancashireschoolsfa.org.uk/index.php?page=lsfa-report-2012-13-archived Lancashire Schools Football Association - LSFA Report 2012-13]". ''Lancashire Schools' FA''. Retrieved 28 March 2023.</ref><ref>"[https://web.archive.org/web/20150418124206/http://esfa.co.uk/competitions/?2012/girls/u16g_ict/3 English Schools' Football Association (ESFA) Girls Under-16 Inter-County Trophy 2012-2013 Round 3 (Final)]". ''English Schools' Football Association''. 28 October 2013. [http://esfa.co.uk/competitions/?2012/girls/u16g_ict/3 Archived] from the original on 18 April 2015.</ref>
== Metswedi ==
mqfuu3nxdsptjt6ygbx62xyv6kq0gy7
Morula
0
10844
54767
54655
2026-09-10T19:58:15Z
Reagoleboga
10854
54767
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Sclerocarya birrea subsp. afra 50D 5867.jpg|thumb|Morula-leungo le matlhare a setlhare]]
'''Morula,'''<ref>https://pza.sanbi.org/sclerocarya-birrea</ref> o itsegeng gape jaaka '''[https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/sclerocarya-birrea Marula]''' ke mofuta wa setlhare se se fitlhelwang mo dikarolong dingwe tsa Porofense ya [[Bokone Bophirima]] le dikarolo tse dingwe tsa [[Aforika Borwa]]. Setlhare sena se golela kwa godimo le go nna bophara. Se na le [[leungo]] la sone le le lone le bidiwang Morula. Se fitlhelwa mo mafelong a tshwana le [[Zeerust]] le [[Rustenburg]]. Lefelo le tshwana le Rustenburg le na motse o teeletsweng ka setlhare sena oo bidiwang gotwe [[Moruleng]]. Motse ona o bidiwa Moruleng ka lebaka la gore go tletse ditlhare tsa morula mo go one.
Setlhare sa Maungo se se Nang le Botlhokwa jo Bogolo mo Ditirong Tsa Setso le Tsa Ngwao Hisetori le botlhokwa jwa setso sa setlhare sa marula kwa Borwa jwa Aforia. Setlhare sa marula ke sengwe sa ditlhare tse di itsegeng thata tse di fitlhelwang kwa borwa jwa Aforika. E gola kwa dinageng tse di jaaka Aforika Borwa, Botswana, Namibia, Zimbabwe le Mozambique.<ref>https://news.mongabay.com/2026/08/growing-indigenous-food-trees-in-east-africa-fights-malnutrition-and-biodiversity-loss/</ref>
== Ditlhagiswa ==
Leungo la Morula le itsege gape ka go dira mofuta wa bojwala wa ''Liquer'' o bidiwang [[Amarula]]. Amarula jaaka nnotagi e tumile mo Aforika Borwa le mafelo a tshwana le [[Brazil]]. Setlhare seno ga se tseelwe kwa godimo fela ka gonne se ungwa maungo a a nang le dikotla, mme gape se tseelwa kwa godimo ka gonne se ile sa nna karolo ya setso sa Baafrika ka dikokomana di le dintsi. Setlhare sa marula se amana thata le botshelo jwa setšhaba. Fa maungo a butswa, batho ba a kgobokanya. Leungo leno le ka jewa le le foreshe kgotsa le ka dirisediwa go dira dijo le dino tse di farologaneng. Nako eno ya thobo e ka nna nako e e botlhokwa ya go kopana mmogo ga malapa le batho ba ba nnang mo lefelong le le rileng.<ref>https://news.uj.ac.za/news/the-limpopo-villagers-keeping-their-mopane-and-marula-trees-standing/</ref>
Morula gape o kgona go ntsha oli<ref>https://www.healthline.com/health/marula-oil-benefits</ref> e tumileng mo ditlhagisweng tse dingwe jaaka ditlhagiswa tsa go nolofatsa letlalo. Kafa maungo a marula a phuthiwang ka teng, a apewang le go jewa ka teng Gantsi maungo a Marula a kotulwa fa a wa mo setlhareng fa a sena go butswa. Leungo leno le na le letlalo le le serolwana le nama e e monate e e nkgang monate. Batho ba kgona go ja maungo a a foreshe, fa dithoro tse di mo teng ga maje le tsone di ka dirisiwa jaaka dijo. Marula gape ka metlha e ne e dirisiwa go dira dino. Mo mafelong mangwe, maungo ano a bedisiwa go dira bojalwa jwa setso. Ka jalo, go roba le go apaya marula go akaretsa kitso e e ileng ya fetisediwa go tswa mo kokomaneng e kgolwane go ya go e potlana.<ref>https://www.nutraingredients.com/Article/2026/02/18/its-moment-has-arrived-marula-fruit-ripe-for-global-functional-food-success/</ref>
== Metswedi/Ditshupetso ==
<references />
[[Category:South African villages]]
[[Category: Morula]]
[[Category: Setlhare sa Morula]]
[[Karolo:South African trees]]
3q15ykuxl5cykc3v2zzgnkg1bzj8m6p
Setso
0
11098
54751
45638
2026-09-10T19:36:06Z
Reagoleboga
10854
added information
54751
wikitext
text/x-wiki
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
44nrtsw8o6twly75gylsrqkar1g5fg5
54752
54751
2026-09-10T19:37:40Z
Reagoleboga
10854
added information
54752
wikitext
text/x-wiki
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
cewxb8tp9ltx3qkwqs17wjz0ppeeti3
54753
54752
2026-09-10T19:39:51Z
Reagoleboga
10854
added information
54753
wikitext
text/x-wiki
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
mjxdrkih0d1grih9x92k6csnwwiadk3
54754
54753
2026-09-10T19:41:00Z
Reagoleboga
10854
added information
54754
wikitext
text/x-wiki
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
dhf3gdiknmm3h0m8vb1wrdgj8cpbduv
54755
54754
2026-09-10T19:45:05Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54755
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
8vt2wcurifwy8iew9swllwb8r8yfr9v
54756
54755
2026-09-10T19:45:41Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54756
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
[[Setshwantsho:African food.jpg|thumb]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
7qaypq3in477t4sre3oq69djwsc95bt
54757
54756
2026-09-10T19:46:11Z
Reagoleboga
10854
added information
54757
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
[[Setshwantsho:African food.jpg|thumb]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, ba dira gore batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara diaparo tsa bogologolo. Gantsi dijo di jewa le ba lelapa le ditsala ka nako ya meletlo, mme seno se dira gore batho ba atamalane le go nonotsha dikamano tsa bone.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
tia2a8mt0ap09tvjowi5j1993krslkv
54758
54757
2026-09-10T19:47:15Z
Reagoleboga
10854
added information
54758
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, ba dira gore batho ba le bantsi ba Aforika Borwa ba nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara diaparo tsa bogologolo. Gantsi dijo di jewa le ba lelapa le ditsala ka nako ya meletlo, mme seno se dira gore batho ba atamalane le go nonotsha dikamano tsa bone.
==== Diaparo le Moaparo wa Setso ====
Diaparo tsa setso di farologana go ya ka ditlhopha tse dintsi tsa setso sa Afrika Borwa. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, e leng se se dirang gore go nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara ya bogologolo le e ntšha.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
djtordoucr8liqfatrmp87necgukg1g
54759
54758
2026-09-10T19:48:47Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54759
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
[[Setshwantsho:South African meal.jpg|thumb|Dijo tse di ratiwang ke MaAforika Borwa]]
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, ba dira gore batho ba le bantsi ba Aforika Borwa ba nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara diaparo tsa bogologolo. Gantsi dijo di jewa le ba lelapa le ditsala ka nako ya meletlo, mme seno se dira gore batho ba atamalane le go nonotsha dikamano tsa bone.
==== Diaparo le Moaparo wa Setso ====
Diaparo tsa setso di farologana go ya ka ditlhopha tse dintsi tsa setso sa Afrika Borwa. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, e leng se se dirang gore go nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara ya bogologolo le e ntšha.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
dgvnqnog8okbd27fj6lkk3ld0zpfjy8
54760
54759
2026-09-10T19:50:18Z
Reagoleboga
10854
added information
54760
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
[[Setshwantsho:South African meal.jpg|thumb|Dijo tse di ratiwang ke MaAforika Borwa]]
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, ba dira gore batho ba le bantsi ba Aforika Borwa ba nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara diaparo tsa bogologolo. Gantsi dijo di jewa le ba lelapa le ditsala ka nako ya meletlo, mme seno se dira gore batho ba atamalane le go nonotsha dikamano tsa bone.
==== Diaparo le Moaparo wa Setso ====
Diaparo tsa setso di farologana go ya ka ditlhopha tse dintsi tsa setso sa Afrika Borwa. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, e leng se se dirang gore go nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara ya bogologolo le e ntšha.
==== Lelapa, Mekete le Dingwao ====
Lelapa le setšhaba di botlhokwa thata mo dingwaong di le dintsi tsa Aforika Borwa. Ditiragalo tsa botlhokwa tse di jaaka manyalo, malatsi a botsalo, meletlo ya go tlhomiwa, le meletlo ya bodumedi gantsi di dira gore ditlhopha tse dikgolo tsa balosika le ditsala di kopane mmogo. Go tlotla bagolo le gone go tsewa go le botlhokwa thata mo mafelong a le mantsi. Ditlwaelo tsa setso di a gola, mme batho ba le bantsi ba leka go sireletsa dingwao tsa bone le boswa jwa bone. Dikolo, mekgatlho ya setso, dimusiamo, meletlo, malapa le baagi botlhe ba na le seabe mo go bolokeng dipuo, mmino, dijo, dipolelo le ditlwaelo tsa setso. Bontsi jwa ditso tsa Aforika Borwa di a farologana mme dikgang di fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, di thusa basha go tlhaloganya le go anaanela ngwao-boswa ya bone ya setso.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
95sx6nvvmmri0ynprmih3tdrja35epz
54761
54760
2026-09-10T19:51:06Z
Reagoleboga
10854
added information
54761
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
[[Setshwantsho:South African meal.jpg|thumb|Dijo tse di ratiwang ke MaAforika Borwa]]
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, ba dira gore batho ba le bantsi ba Aforika Borwa ba nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara diaparo tsa bogologolo. Gantsi dijo di jewa le ba lelapa le ditsala ka nako ya meletlo, mme seno se dira gore batho ba atamalane le go nonotsha dikamano tsa bone.
==== Diaparo le Moaparo wa Setso ====
Diaparo tsa setso di farologana go ya ka ditlhopha tse dintsi tsa setso sa Afrika Borwa. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, e leng se se dirang gore go nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara ya bogologolo le e ntšha.
==== Lelapa, Mekete le Dingwao ====
Lelapa le setšhaba di botlhokwa thata mo dingwaong di le dintsi tsa Aforika Borwa. Ditiragalo tsa botlhokwa tse di jaaka manyalo, malatsi a botsalo, meletlo ya go tlhomiwa, le meletlo ya bodumedi gantsi di dira gore ditlhopha tse dikgolo tsa balosika le ditsala di kopane mmogo. Go tlotla bagolo le gone go tsewa go le botlhokwa thata mo mafelong a le mantsi. Ditlwaelo tsa setso di a gola, mme batho ba le bantsi ba leka go sireletsa dingwao tsa bone le boswa jwa bone. Dikolo, mekgatlho ya setso, dimusiamo, meletlo, malapa le baagi botlhe ba na le seabe mo go bolokeng dipuo, mmino, dijo, dipolelo le ditlwaelo tsa setso. Bontsi jwa ditso tsa Aforika Borwa di a farologana mme dikgang di fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, di thusa basha go tlhaloganya le go anaanela ngwao-boswa ya bone ya setso.
==== Go Boloka Setso sa Aforika Borwa ====
Setso sa Aforika Borwa se tswelela go fetoga fa setšhaba se ntse se tlhabologa, mme batho ba le bantsi ba dira ka natla go sireletsa dingwao tsa bone le boswa jwa bone. Dikolo, mekgatlho ya setso, dimusiamo, meletlo, malapa le baagi botlhe ba na le seabe mo go bolokeng dipuo, mmino, dijo, dipolelo le ditlwaelo tsa setso. Go farologana ga ditso tsa Aforika Borwa ke nngwe ya dilo tse di maatla thata mo go yone ka gonne e letla batho go ithuta mo go ba bangwe fa ba ntse ba keteka mekgwa ya bone e e farologaneng.
== Ditshupiso ==
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
8wt0dxlsxtvm1tgxdinkvm2i9v8u8hp
54762
54761
2026-09-10T19:53:42Z
Reagoleboga
10854
54762
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:South africa - zulu reed dance ceremony (6478982761).jpg|thumb|BaZulu ba Aforika Borwa]]
'''Setso''' ke kgopolo e e akaretsang [[maitsholo]] a loago, ditheo, le ditlwaelo tse di fitlhelwang mo [[meraheng]] ya [[Batho bantsho|batho]], mmogo le kitso, [[ditumelo]], [[botsweretsh]][[i]], [[Melao ya Bantsho|melao]], [[meetlo]], [[mekgwa]] , bokgoni jwa motho ka bongwe, le . Setso gantsi se simolola kgotsa se amagana le kgaolo kgotsa lehelo le le rileng.<ref>https://www.setswana.co.za/dictionary/translate.php?meaning=9500</ref>
Batho ba bona setso ka dithulaganyo tsa go ithuta tsa go ikitsisi setso le go tlhokomedisisa setso, se se bontshiwang ke pharologano ya ditso go ralala [[Merafe|merahe]] . ikitsiso ya setso e rulaganya boitshwaro jo bo amogelesegang mo setšhabeng; e dira jaaka kaelo ya boitshwaro, [[moaparo]], [[puo]] le [[boitshwaro]] mo seemong, se se dirang jaaka sekai sa ditsholofelo mo setlhopheng sa [[loago]]. Go amogela fela monoketlo mo setlhopheng sa loago go ka tlisa dikotsi, fela jaaka mohuta o le mongwe o ka swaba fa o lebane le phetogo ya tikologo, ka ntlha ya go tlhoka dikarabo tse di dirang mo phetogong. Ka jalo mo setsong sa sesole, bopelokgale bo balelwa jaaka boitshwaro jo bo tlwaelesegileng jwa motho ka bongwe, mme [[tiro]], [[tlotlo]], le [[botshepegi]] mo setlhopheng sa loago di balelwa jaaka mekgwa e e siameng kgotsa dikarabo tse di dirang mo tsweledisong ya kgotlhang . Mo [[bodumeding]], dinonofo tse di tshwanang di ka supiwa mo setlhopheng sa loago.<ref>https://kaikki.org/ruwiktionary/All%20languages%20combined/meaning/m/me/merafe.html</ref>
[[Setshwantsho:South Africa - Zulu reed dance ceremony (6482557081).jpg|thumb|Zulu attire]]
==== Setšhaba se se Nang le Ditso Tse di Farologaneng ====
Aforika Borwa ke naga e e itsegeng ka setso sa yone se se humileng le se se farologaneng. Ke legae la batho ba ditso tse dintsi tse di farologaneng, ba dipuo tse di farologaneng, ba dingwao tse di farologaneng le ba madumedi a a farologaneng. Go farologana gono go ile ga nna teng ka makgolokgolo a dingwaga ka ntlha ya hisetori le go dirisana mmogo ga ditšhaba tsa Aforika, baagi ba Yuropa, ditšhaba tsa Asia le ditlhopha tse dingwe. Ka ntlha ya seno, Aforika Borwa ka dinako tse dingwe e tlhalosiwa jaaka "setšhaba sa motshe wa godimo", se se bontshang ditso tse dintsi tse di tshelang mmogo.
==== Dipuo le Puisano Puo ke karolo e e botlhokwa ya setso sa Aforika Borwa ====
Naga eno e na le dipuo di le 11 tsa semmuso, go akaretsa Sezulu, SeXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Seaforikanse, Seesemane le tse dingwe. Baaforika Borwa ba le bantsi ba bua dipuo tse di fetang e le nngwe, ba letla ditlhopha tsa batho go nna le mekgwa ya bone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Aforika Borwa gape e itsege ka mekgwa ya segompieno ya mmino jaaka amapiano, kw go tswa mo merafeng e e farologaneng go buisana le ba bangwe. Gape puo e thusa go boloka dipolelo tsa setso, hisitori, ditumelo le setso.
==== Mmino le Metantsho ya Setso ====
Mmino le go bina di na le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Aforika Borwa. Gantsi go binwa ditantshe tsa setso kwa manyalong, kwa meletlong, kwa meletlong le kwa ditiragalong tsa setso. Ditlhopha tse di farologaneng di na le mekgwa ya tsone ya go opela, go bina le go tshameka diletswa tsa mmino. Gape Aforika Borwa e itsege ka mefuta ya mmino wa segompieno e e jaaka amapiano, kwaito, mmino wa ntlo le wa gospel, o o ileng wa tuma thata mo nageng eno le mo dinageng tse dingwe.
[[Setshwantsho:South African meal.jpg|thumb|Dijo tse di ratiwang ke MaAforika Borwa]]
==== Dijo le Dijo Tsa Setso ====
Dijo tsa mo Aforika Borwa di bontsha gore naga eno e na le batho ba ditso tse di farologaneng. Dijo tse di tlwaelegileng tsa setso di akaretsa pap, chakalaka, umngqusho, bobotie le potjiekos. Braai, e e akaretsang go apaya nama mo molelong o o butsweng, le yone ke karolo e e botlhokwa ya botshelo jwa loago jwa ditso tse dintsi tsa Aforika. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, ba dira gore batho ba le bantsi ba Aforika Borwa ba nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara diaparo tsa bogologolo. Gantsi dijo di jewa le ba lelapa le ditsala ka nako ya meletlo, mme seno se dira gore batho ba atamalane le go nonotsha dikamano tsa bone.
==== Diaparo le Moaparo wa Setso ====
Diaparo tsa setso di farologana go ya ka ditlhopha tse dintsi tsa setso sa Afrika Borwa. Gantsi batho ba apara matsela a a mebalabala, dibaga, dikobo, dibenyane le diaparo tse di kgabisitsweng ka mekgabisa e mentle ka nako ya meletlo ya setso le ka dinako tse di kgethegileng. Moaparo wa setso o ka bontsha gore motho o tswa kae, ke wa setšhaba sefe kgotsa gore o na le maemo afe. Gompieno, batho ba le bantsi ba Afrika Borwa ba apara diaparo tsa setso le tsa segompieno, e leng se se dirang gore go nne le tsela e e sa tshwaneng le epe ya go apara ya bogologolo le e ntšha.
==== Lelapa, Mekete le Dingwao ====
Lelapa le setšhaba di botlhokwa thata mo dingwaong di le dintsi tsa Aforika Borwa. Ditiragalo tsa botlhokwa tse di jaaka manyalo, malatsi a botsalo, meletlo ya go tlhomiwa, le meletlo ya bodumedi gantsi di dira gore ditlhopha tse dikgolo tsa balosika le ditsala di kopane mmogo. Go tlotla bagolo le gone go tsewa go le botlhokwa thata mo mafelong a le mantsi. Ditlwaelo tsa setso di a gola, mme batho ba le bantsi ba leka go sireletsa dingwao tsa bone le boswa jwa bone. Dikolo, mekgatlho ya setso, dimusiamo, meletlo, malapa le baagi botlhe ba na le seabe mo go bolokeng dipuo, mmino, dijo, dipolelo le ditlwaelo tsa setso. Bontsi jwa ditso tsa Aforika Borwa di a farologana mme dikgang di fetisediwa go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe, di thusa basha go tlhaloganya le go anaanela ngwao-boswa ya bone ya setso.
==== Go Boloka Setso sa Aforika Borwa ====
Setso sa Aforika Borwa se tswelela go fetoga fa setšhaba se ntse se tlhabologa, mme batho ba le bantsi ba dira ka natla go sireletsa dingwao tsa bone le boswa jwa bone. Dikolo, mekgatlho ya setso, dimusiamo, meletlo, malapa le baagi botlhe ba na le seabe mo go bolokeng dipuo, mmino, dijo, dipolelo le ditlwaelo tsa setso. Go farologana ga ditso tsa Aforika Borwa ke nngwe ya dilo tse di maatla thata mo go yone ka gonne e letla batho go ithuta mo go ba bangwe fa ba ntse ba keteka mekgwa ya bone e e farologaneng.
== Ditshupiso ==
[[Category: Setso]]
[[Category: Setso sa Aforika Borwa]]
[[Category: MaAforika Borwa]]
kad6mzq1okp15jfn8otzp4gz2tld480
Kaneez Surka
0
11717
54786
51017
2026-09-11T01:01:11Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54786
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Kaneez Surka|image=File:XdtlSbNj.jpg large.jpg|image caption=Kaneez in 2018|birth_place=[[Mthatha]], [[South Africa]]|nationality=[[South Africans|South African]]|alma mater=[[Rhodes University]]|years active=2006–present|notable works=''[[The Week That Wasn't]]''<br />''The General Fun Game Show''<br />''[[All India Bakchod]]''<br />''[[Comicstaan]]''|website={{twitter|kaneezsurka}}}}
'''Kaneez Surka''' ke motaki wa improv wa Aforika Borwa, modiragatsi, mmametlae le modiri wa [[YouTube]], yo o nnang kwa India. O simolotse tiro ya gagwe ka pontsho ya ''[[The Week That Wasn't]]''.<ref>[https://www.hindustantimes.com/art-and-culture/people-find-it-easily-digestible-when-guys-are-a-little-crude-comedian-kaneez-surka/story-BwrFZth9a6Dsc8RwXwRilK.html "People find it easily digestible when guys are a little crude: Comedian Kaneez Surka"]. ''Hindustan Times''. 15 December 2016. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref><ref>[https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/kaneez-surka-aib-amazon-prime-video-5172736/ "Kaneez Surka on stand-up, multiculturalism and political humour"]. ''The Indian Express''. 13 May 2018. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref><ref>[https://www.mid-day.com/articles/kaneez-surka-im-scared-to-do-stand-up-comedy/19633162 "Kaneez Surka: I m scared to do stand-up comedy"]. ''mid-day''. 24 July 2018. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190331025156/http://t2online.com/lifestyle/from-metoo-to-bolly-humour-kaneez-surka-really-random-rapid-fire/cid/18784 "From #MeToo to Bolly humour: Kaneez Surka takes our really random rapid fire"]. ''t2online.com''. Archived from [http://t2online.com/lifestyle/from-metoo-to-bolly-humour-kaneez-surka-really-random-rapid-fire/cid/18784 the original] on 31 March 2019. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref><ref>[https://www.firstpost.com/entertainment/watch-mallika-dua-kaneez-surka-reprise-roles-in-aibs-if-apps-were-people-2-4124807.html "Watch: Mallika Dua, Kaneez Surka reprise roles in AIB's If Apps Were People 2"]. ''Firstpost''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> O diragaditse mo dipolatefomong tse di farologaneng tsa go ema.<ref>[https://web.archive.org/web/20180815232842/https://www.mid-day.com/articles/comedienne-kaneez-surka-hosts-three-popular-guests-in-her-game-show/19446155 "Comedienne Kaneez Surka hosts Sapan Verma, Sahil Shah and RJ Malishka in her game show"]. ''mid-day''. 22 May 2018. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> E ne e le moatlhodi mo dipakeng tse pedi tsa ntlha tsa pontsho ya metlae ya [[Amazon Prime Video]] ya [[Comicstaan]].<ref>[https://businessofcinema.com/bollywood_news/comicstaans-latest-episode-focuses-on-kaneez-surkas-improv-round/424196 "Comicstaan's Latest Episode Focuses On Kaneez Surka's Improv Round!"]. ''Businessofcinema.com''. 24 July 2018. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref><ref>[https://www.thequint.com/entertainment/hot-on-web/amazon-prime-video-comicstaan-review-the-future-is-pretty-funny "'Comicstaan' Review: The Future Looks Pretty Funny"]. ''The Quint''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> Gape o tshwara pontsho ya metshameko ya metlae ya mo maranyaneng,''The General Fun Game Show'' mo [[YouTube]].<ref>[https://www.mid-day.com/articles/youtube-series-comedians-books-reading-the-botcast-books-on-toast/18071158 "Comedians talk about books they read in new YouTube series"]. ''mid-day''. 14 March 2017. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180815060628/https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/things-to-do/things-to-do-in-mumbai-today/articleshow/65409027.cms "Things to do in Mumbai today"]. ''Mumbai Mirror''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref>
== Botshelo jwa gagwe ==
Kaneez Surka o tshotswe le go godisediwa kwa [[Mthatha]], kwa [[Aforika Borwa]]. O ithutile kwa [[DSG]], kwa Sekolong sa Graham mme a tsena kwa [[Yunibesithing ya Rhodes]], kwa a neng a bona Bachelor of Arts mo molaong le mo thutong ya tlhaloganyo gone.<ref name=":1">Kale, Arun (26 August 2014). [http://astray.in/interviews/kaneez-surka "Kaneez Surka"]. ''Astray''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref>
Ka morafe wa [[Gujarati]], Kaneez Surka o tsholetswe mo lelapeng la MaMuslim le le tswang kwa [[Kapadvanj]], se se neng sa mo letla go nna le tlhaloganyo e e tseneletseng ya ditso le ditumelo tse di farologaneng.<ref>Vadgama, Arpita (19 November 2016). [https://web.archive.org/web/20250220044304/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/gujarati/theatre/kaneez-surka-interview/articleshow/55512738.cms "I want to explore story-telling: Kaneez Surka".]''The Times of India''. from the original on 12 July 2021.</ref>
== Tiro ==
Surka e ne e le karolo ya lefelo la improv la Mumbai fa e sale ka 2009.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> Tiro ya gagwe ya ntlha kwa Mumbai e ne e le le setlhopha sa Imps sa ga Divya Palat.<ref name=":1" /> Surka e ne e le mokaedi-mmogo wa setlhopha sa go anela dikgang e e kwa Mumbai ya "Tall Tales"<ref>Gianani, Kareena (19 May 2013). [https://www.mid-day.com/articles/tell-stories-at-tall-tales-mumbais-newest-storytelling-club/214135 "Tell stories at Tall Tales, Mumbai's newest storytelling club"]. ''Mid Day''.</ref> ka 2013.
O ne a fitlhelela go tuma mo pontshong ya dikgang tsa tshotlo ya ''The Week That Wasn't''<ref>[https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/small-talk-the-improv-lady/articleshow/58556388.cms "Small talk: The improv lady"]. ''Mumbai Mirror''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> mo [[CNN-News18]] (e e kileng ya bo e le CNN-IBN). O ne gape a dira le Weirdass Comedy, e leng kgwebo ya [[Vir Das]] mme morago a simolola go dirisana le<ref>Singh, Jasmine (26 July 2015). [https://web.archive.org/web/20180909222008/https://www.tribuneindia.com/news/life-style/nothing-half-baked-about-it/111262.html "Nothing half-baked about it"]. ''The Tribune''. Archived from [https://www.tribuneindia.com/news/life-style/nothing-half-baked-about-it/111262.html the original] on 9 September 2018. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> le go tlhagelela mo ditshwantshong tsa motshikhinyego di le mmalwa tsa [[All India Bakchod]] go akaretsa le dikarolo tse di jaaka Clitika go tswa mo 'A woman's besties', 'Honest wedding', 'Honest Bars' le moanelwa wa Instagram go tswa mo 'If Apps were people'. Gape e ne e le moatlhodi wa dipontsho tse di jaaka [[Comicstaan]]<ref>[https://www.firstpost.com/entertainment/comicstaan-tanmay-bhat-kanan-gill-kaneez-surka-on-amazons-upcoming-show-and-all-things-comedy-4646661.html "Comictaan"]. ''firstpost''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> le 'Improv All Stars' ya [[Amazon Prime]] le [[Queens of Comedy]]<ref>[https://web.archive.org/web/20180818152116/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/richa-chadha-rohan-joshi-and-kaneez-surka-roped-in-to-judge-queens-of-comedy/articleshow/59673869.cms "Queens Of Comedy"]. ''Mumbai Mirror''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> ya TLC. Surka ke karolo ya setlhopha sa go itlhamela se se bidiwang "The Improvers"<ref>Singh, Anvita (13 May 2018). [https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/kaneez-surka-aib-amazon-prime-video-5172736/ "Kaneez Surka on stand-up, multiculturalism and political humour"]. ''The Indian Express''. Retrieved 29 Phalane 2025.</ref> mmogo le [[Abish Mathew]], [[Kanan Gill]], le [[Kenny Sebastian]], mme o na le setlhogo se se kgethegileng sa Improv se se bidiwang <nowiki>'Something From Nothing''</nowiki> mo [[Videong ya Amazon Prime]]. Gape o ruta bodiragatsi jwa metlae ya improv, a supa bokgoni jwa gagwe jwa metlae ka go nna moatlhodi mo pontshong ya metlae ya [[Amazon Prime]] ya [[Comicstaan]].<ref name=":1" />
== Bodiragatsi ==
=== Maranyane ===
{| class="wikitable"
|005
|Film
|[[Dosti: Friends Forever]]
|Debut Film (Kareena Kapoor's Date.Time stamp from 01:49:30 to 01:51:25)
|2014
|TV series
|The Living Room
|
|-
|2015-2016
|YouTube
|AIB Honest Series
|AIB: Honest Bars & Restaurants Part 1, 2, 3
AIB: Honest Indian Weddings Part 1, 2
|-
|2016
|TV series
|Better Life Foundation
|Plays Vashma Chandi (1 episode
|2021
|[[Netflix]]
|[[Comedy Premium League]]
|Stand-up comedy
|-
|2017
|YouTube Series
|Son of Abish
|Season 3 with [[Swara Bhaskar]] (Episode 7)<ref name=":0">Abish Mathew (24 November 2017), ''[https://www.youtube.com/watch?v=quAWroEKQUI Son Of Abish feat. Kaneez Surka & Swara Bhaskar]'', retrieved 29 Phalane 2025.</ref>
|-
| rowspan="3" |2018
| rowspan="3" |[[Amazon Prime]]
|The Improvisers: Something from Nothing
|Herself
|-
|The Living Room
|
|-
|[[Comicstaan]] Season 1
|Herself - Judge
|-
|2015-2016
|YouTube
|AIB Honest Series
|AIB: Honest Bars & Restaurants Part 1, 2, 3
AIB: Honest Indian Weddings Part 1, 2
|-
|2016
|TV series
|Better Life Foundation
|Plays Vashma Chandi (1 episode)
|-
|2017
|YouTube Series
|Son of Abish
|Season 3 with [[Swara Bhaskar]] (Episode 7)<ref name=":0" />
|-
| rowspan="3" |2018
| rowspan="3" |[[Amazon Prime]]
|The Improvisers: Something from Nothing
|Herself
|-
|[[Comicstaan]] Season 2
|Herself - Judge
|2005
|Film
|[[Dosti: Friends Forever]]
|Debut Film (Kareena Kapoor's Date.Time stamp from 01:49:30 to 01:51:25)
|-
|[[Comicstaan]] Season 1
|Herself - Judge
|-
|2019
|[[Amazon Prime]]
|[[Comicstaan]] Season 2
|Herself - Judge
|2020
|[[Netflix]]
|[[Ladies up]]
|Stand-up comedy
|}
== References ==
[[Karolo:Batho ba ba tshelang]]
9ygrmcrwz1b2l0d56hhse9dr3rt1ar2
Chidimma Adetshina
0
11952
54785
44993
2026-09-11T00:09:43Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54785
wikitext
text/x-wiki
'''Chidimma Vanessa Onwe Adetshina''' (o tshotswe ka kgwedi ya Ferekgong ale boferabobedi (8) ka ngwaga wa 2001) ke mmampodi wa kgaisano ya bontle wa Nigeria-South Africa yo o neng a fenya [[Miss Universe Nigeria 202]]4.<ref>Akhimien, Nosakhale (17 November 2024). "Miss Universe 2024: Chidimma Adetshina is first runner-up". ''Premium Times Nigeria''. Retrieved 17 November [https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/754933-just-in-miss-universe-2024-chidimma-adetshina-is-first-runner-up.html 2024]</ref><ref name=":0">"Chidimma Adetshina emerges first runner-up at Miss Universe 2024 | Western Post". 17 November 2024. Retrieved 17 November [https://www.westernpost.ng/chidimma-adetshina-emerges-first-runner-up-at-miss-universe-2024/ 2024]</ref>O ne a emela [[Nigeria]] kwa kgaisanong ya Miss Universe 2024 kwa Mexico mme a fetsa e le mmampodi wa ntlha. <ref>"Miss Universe nombra cuatro reinas continentales". ''El Vocero de Puerto Rico''. 2 November 2024. Retrieved 17 November [https://www.elvocero.com/escenario/missuniverse/miss-universe-nombra-cuatro-reinas-continentales/article_563e2cf6-a4a8-11ef-89d3-ab5fd1f48f88.html 2024]</ref> O ne gape a rolelwa serwalo sa Miss Universe Africa le Oceania jaaka moanelwamogolo wa maemo a a kwa godimo wa mo Aforika wa ngwaga wa 2024. O ne a beilwe mo maemong a a kwa godimo go gaisa mo kgaisanong ya [[Miss Universe]].<ref name=":1">Mosadioluwa, Adam (17 November 2024). "Miss Universe 2024: Chidimma Adetshina makes history as first runner-up". ''Tribune Online''. Retrieved 17 November [https://tribuneonlineng.com/miss-universe-2024-chidimma-adetshina-makes-history-as-first-runner-up/ 2024]</ref>
== Botshelo jwa gagwe jwa pele ==
Chidimma Vanessa Onwe Adetshina o belegetswe kwa Soweto, [[Afrika Borwa]] ke rre wa Mo-Igbo wa kwa Nigeria, le mmagwe wa kwa [[Mozambique]].<ref name=":2">Hunter, Qaanitah. "How a beauty queen became the face of South Africa-Nigeria tensions". ''Al Jazeera''. Retrieved 4 October [https://www.aljazeera.com/features/2024/9/17/how-a-beauty-queen-became-the-face-of-south-africa-nigeria-tensions 2024]</ref> Rraagwe o tswa mo lotsong lwa Ba-Igbo fa mmaagwe e le Mo-Mozambique yo o latofadiwang ka go dira boferefere jwa boitshupo mo Aforika Borwa. Adetshina o goletse kwa [[Cape Town]], mo [[Afrika Borwa]]. Ka ngwaga wa 2024, ke moithuti wa molao.<ref name=":3">"Miss South Africa finalist faces xenophobic online abuse over Nigerian heritage". ''The Independent''. 2 August 2024. Retrieved 4 August 2024.[https://www.independent.co.uk/life-style/miss-south-africa-xenophobic-abuse-nigerian-father-b2590062.html]</ref><ref name=":4">Savage, Rachel (1 August 2024). "Miss South Africa contestant faces backlash over Nigerian father". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Retrieved 4 August 2024.[https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/01/miss-south-africa-contestant-faces-backlash-over-nigerian-father]</ref><ref>Akhimien, Nosakhale (23 July 2024). "Miss South Africa 2024: Finalist Chidimma Adetshina faces xenophobic backlash". ''Premium Times Nigeria''. Retrieved 1 September [https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/716462-miss-south-africa-2024-finalist-chidimma-adetshina-faces-xenophobic-backlash.html 2024]</ref><ref name=":5">"Miss South Africa 2024: Chidimma Adetshina's participation sparks nationality row". ''www.bbc.com''. Retrieved 4 August 2024.[https://www.bbc.com/news/articles/cn38ppr4zj0o]</ref>
== Tsa Mabontle ==
'''Mohumagadi wa Aforika Borwa 2024'''
Adetshina o tsene mo kgaisanong ya Miss South Africa 2024,<ref name=":4" /><ref name=":5" /> fela morago ga gore Lefapha la Merero ya Selegae le dire dipatlisiso ka ga boagi jwa ga mmaagwe, o ne a ikgogela morago mo kgaisanong eo, a tlhalosa gore o tshwenyegile ka pabalesego le boitekanelo jwa gagwe. <ref>Ncwane, Nokwanda (1 August 2024). "'Xenophobic minister': Gayton McKenzie slammed for comments on Miss SA finalist". ''The South African''. Retrieved 4 August 2024.[https://www.thesouthafrican.com/news/gayton-mckenzie-comments-on-miss-sa-finalist-chidimma-adetshina-onwe-vanessa/]</ref><ref>"Miss South Africa 2024: Chidimma Adetshina dey qualified to contest - Organisers respond to calls for her disqualification". ''BBC News Pidgin''. 30 July 2024. Retrieved 4 August [https://www.bbc.com/pidgin/articles/cz47z840n2eo 2024]</ref>Patlisiso e ne ya senola bosupi jwa go tsietsa le go utswa boitshupo jo bo amanang le go bona boagi jwa Aforika Borwa ga mmaagwe ka ngwaga wa 2001. Go ne ga bolelwa gore o ne a sa kgone go tsaya karolo mo kgaisanong ka ntlha ya kgetsi e e neng e santse e le teng.<ref>"Chidimma Adetshina 2024: Net Worth, Profile, Husband, Nationality, Parent, Age, Wikipedia - POP GOLDEN MAGAZINE". 3 August 2024. Archived from the original on 8 August 2024. Retrieved 8 August 2024.[https://web.archive.org/web/20240808095531/https://popgolden.org/is-chidinma-a-nigerian-a-look-at-the-life-of-the-pageant/]</ref><ref>"Miss South Africa contest in turmoil as finalist's mother accused of fraud". ''The Guardian''. Agence France-Presse. 7 August 2024. ISSN 0261-3077. Retrieved 8 August [https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/07/miss-south-africa-contest-in-turmoil-as-finalists-mother-accused-of 2024]</ref>
'''Dikganetsano'''
Go nna le seabe ga Adetshina mo kgaisanong ya Miss South Africa go ne ga sekasekwa ka kelotlhoko ka ntlha ya dipotso tse di malebana le boagi jwa gagwe le go tshwanelega.<ref>Heever, Megan van den (4 August 2024). "'I'll apologise': Gayton on IF Chidimma can 'prove' SA citizenship". ''The South African''. Retrieved 4 August 2024.[https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/celeb-news/local-celebs/gayton-mckenzie-xenophobic-miss-sa-chidimma-adetshina-nigerian-nationality-watch/]</ref><ref name=":3" /><ref>Maako, Compiled by Keitumetse. "'Not my father': Miss SA finalist Chidimma Adetshina dispels rumours following viral video". ''Life''. Retrieved 4 August 2024.[https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/not-my-father-miss-sa-finalist-chidimma-adetshina-dispels-rumours-following-viral-video-20240802]</ref> Go ne ga nna le matshwenyego mabapi le boagi jwa gagwe jwa bobedi jwa Afrika Borwa le Nigeria, go dira gore Lefapha la Merero ya Selegae la Afrika Borwa le batlisise ka ga gagwe. Dipatlisiso di ne tsa supa gore go na le bosupi jwa gore go ka nna ga nna le mathata ka go nna moagi wa Aforika Borwa ga mmaagwe. Go ne ga twe Lefapha la Merero ya Selegae le ne le rulagantse go tsaya dikgato tse dingwe, tse di ka nnang tsa akaretsa ditatofatso tsa bosenyi tse di ka nnang teng go ikaegilwe ka diphitlhelelo tsa patlisiso. Adetshina o ne a bona tshegetso go tswa mo bathong ba ba neng ba mmona jaaka moemedi wa baagi ba ba farologaneng ba Afrika Borwa. Lekoko la sepolotiki la letsogo la molema la [[Aforika Borwa]], Economic Freedom Fighters,<ref>"Home Affairs Found Prima Facie Indications of Fraud Committed by Chidimma Adetshina's Mother". ''Briefly.co.za''. 7 August 2024. Retrieved 7 August 2024.[https://briefly.co.za/sa-news/2024/08/07-home-affairs-found-fraud-chidimma-adetshina-mothers-identity/]</ref><ref>"Home Affairs Department probe finds mom of Miss SA contestant may have committed identity theft". ''News24''. 7 August 2024. Retrieved 7 August [https://www.news24.com/southafrica/news/home-affairs-department-probe-finds-mom-of-miss-sa-contestant-may-have-committed-identity-theft-20240807 2024]</ref><ref>"Home Affairs makes shocking findings on Chidimma Adetshina's citizenship". ''Swisher Post''. 7 August 2024. Retrieved 7 August [https://web.archive.org/web/20240807204832/https://www.swisherpost.co.za/2024/08/07/home-affairs-makes-shocking-findings-on-chidimma-adetshina-citizenship/ 2024]</ref>le ne la mo sireletsa phatlalatsa, la kopa gore go fedisiwe go tlhoiwa ga batswakwa mo Aforika Borwa le go buelela go akaretsa batho botlhe. Fa makoko a mangwe, e leng [[African National Congress]] le [[Patriotic Alliance]] <ref>Heever, Megan van den (4 August 2024). "'I'll apologise': Gayton on IF Chidimma can 'prove' SA citizenship". ''The South African''. Retrieved 4 August 2024.[https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/celeb-news/local-celebs/gayton-mckenzie-xenophobic-miss-sa-chidimma-adetshina-nigerian-nationality-watch/]</ref>ba ne ba buelela gore go batlisisiwe ka bosetshaba jwa gagwe. Tona ya Merero ya Selegae, Leon Schreiber, o ne a tlhomamisa gore lefapha le ka tlhotlhomisa bosetšhaba jwa ga Adetshina fela fa lelapa la gagwe le sena go kopa jalo.<ref>Molapo, Maki. "Prima facie evidence that Chidimma Adetshina's mother may have committed fraud, identity theft - Home Affairs". ''EWN''. Retrieved 8 August 2024.[https://www.ewn.co.za/2024/08/08/prima-facie-evidence-that-chidimma-adetshinas-mother-may-have-committed-fraud-identity-theft-home-affairs]</ref><ref>"Chidimma Adetshina citizenship: Home Affairs for South Africa release preliminary findings on Miss SA contestant". ''BBC News Pidgin''. 7 August 2024. Retrieved 8 August 2024.[https://www.bbc.com/pidgin/articles/c33nvrjry25o]</ref><ref>Thamm, Marianne (7 August 2024). "Miss SA saga is a blot on our country's constitutional DNA". ''Daily Maverick''. Retrieved 8 August [https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2024-08-07-miss-sa-saga-is-a-blot-on-our-countrys-constitutional-dna/ 2024]</ref><ref>Heever, Megan van den (2 August 2024). "Opinion: Tatjana's dad is also a foreigner, so why 'hate' Chidimma?". ''The South African''. Retrieved 4 August 2024.[https://www.thesouthafrican.com/opinion/opinion-tatjana-smith-schoenmaker-parents-nationality-miss-sa-chidimma-adetshina-nigerian-pa-latest/]</ref>
Kgaisano ya Miss South Africa e ne ya bolela fa Adetshina a diragaditse ditlhokego tsotlhe tsa go tsaya karolo mo kgaisanong.<ref>"Discussion | Miss SA 2024 | Pageant says Adetshina meets all requirements - eNCA". ''www.enca.com''. 4 August 2024. Retrieved 4 August [https://www.enca.com/videos/discussion-miss-sa-2024-pageant-says-adetshina-meets-all-requirements 2024]</ref>
Ka kgwedi ya Phalane ka ngwaga wa 2024, Lefapha la Merero ya Selegae la Aforika Borwa le ne la phimola dipampiri tsa gagwe tsa boitshupo tsa Aforika Borwa morago ga go batlisisa gore mmaagwe o tswa kae.<ref>Kupemba, Danai Nesta (31 October 2024). "South Africa to strip beauty queen of ID documents". ''BBC''. Retrieved 31 October [https://www.bbc.com/news/articles/cy0lpdl2lweo 2024]</ref>
'''Ditlamorago'''
Ka ntlha ya go tlhaselwa ga Adetshina ke MaAforika Borwa, barulaganyi ba Puebla Festival de las Ideas ba ne ba gogela morago ditaletso tsa bone go batshameki le baeng ba Aforika Borwa ka 2024.<ref>Zuma, Mbalenhle (9 August 2024). "'Victimisation' of Adetshina costs SA a spot at Puebla Festival". ''Sunday World''. Retrieved 14 September [https://sundayworld.co.za/news/victimisation-of-adetshina-costs-sa-a-spot-at-puebla-festival/ 2024]</ref>Batsamaisi ba ne ba tlhalosa mo lekwalong la bone la [[X]] gore go tlosiwa ga bone go ne go bakilwe ke go bo [[Aforika Borwa]] e nyatsa molao-motheo wa tshiamiso le tekatekano, mmogo le seriti sa botho se moletlo o neng o batla go se boloka. Naga e ne e sa tlhole e le mo lenaaneng jaaka naga e e tlhagelelang mo moletlong o o neng o tshwaretswe kwa Mexico. <ref>Zuma, Mbalenhle (9 August 2024). "'Victimisation' of Adetshina costs SA a spot at Puebla Festival". ''Sunday World''. Retrieved 14 September [https://sundayworld.co.za/news/victimisation-of-adetshina-costs-sa-a-spot-at-puebla-festival/ 2024]</ref><ref>"Puebla Literature Festival Withdraws South African Guests Over Chidimma Adetshina Controversy". ''The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News''. 9 August 2024. Retrieved 14 September [https://guardian.ng/life/puebla-literature-festival-withdraws-south-african-guests-over-chidimma-adetshina-controversy/#:~:text=Puebla%20Literature%20Festival%20Withdraws%20South%20African%20Guests%20Over%20Chidimma%20Adetshina%20Controversy&text=The%20Africa%20Center%20Mexico,%20the,to%20guests%20from%20South%20Africa. 2024]</ref>Morago ga tiragalo ya Miss Universe 2024, Chidimma o boletse fa a fudugetse kwa Nigeria.<ref>Savage, Rachel (20 November 2024). "Miss Universe runner-up to move to Nigeria after South Africa nationality row". ''The Guardian''. ISSN 0261-3077. Retrieved 20 November [https://www.theguardian.com/world/2024/nov/20/miss-universe-runner-nigeria-south-africa-nationality-row-chidimma-adetshina 2024]</ref> Mo potsolotsong ya BBC Pidgin morago ga kgaisano, Adetshina o netefaditse gore o tla tlogela karolo ya go nna kgosigadi ya bontle ya botshelo jwa gagwe ka go tsepamisa mogopolo mo thutong.<ref>Mosadioluwa, Adam (20 November 2024). "Why I'm quitting pageantry — Chidimma Adetshina". ''Tribune Online''. Retrieved 24 November [https://tribuneonlineng.com/why-im-quitting-pageantry-chidimma-adetshina/ 2024]</ref>
'''Miss Universe Nigeria 2024'''
Ka kgwedi ya Phatwe ele masome a mararo le bongwe (31) ka ngwaga wa 2024, Adetshina, o ne a emela Taraba State mme a fenya Miss Universe Nigeria 2024, kwa Eko Hotels and Suites, Victoria Island, Lagos. Kgaisano eno e ne e bapisiwa le dikgaisano tse dingwe di le masome a mabedi le bone (24), mme e ne ya gasiwa mo [[GOtv]] le mo [[YouTube]]. Adetshina o ne a tswelela go emela Nigeria kwa Miss Universe kwa Mexico, ka Ngwanatsele 2024.<ref>Princewill, Nimi (16 August 2024). "Miss South Africa finalist at center of nationality row to compete in Nigerian pageant instead". ''CNN''. Retrieved 17 August 2024.[https://edition.cnn.com/2024/08/16/style/chidimma-adetshina-pageant-intl-scli/index.html]</ref><ref>"Chidinma Adetshina to compete in Miss Universe Nigeria after Miss South Africa row". ''www.bbc.com''. Retrieved 17 August [https://www.bbc.com/news/articles/cx29e0p75gvo 2024]</ref>
'''Mohumagadi wa Lobopo wa 2024'''
'''Setlhogo se segolo: Miss Universe 2024'''
Adetshina o ne a emela Nigeria kwa Miss Universe 2024, ka kgwedi ya Ngwanatsele ale lesome le borataro (16) ka ngwaga wa 2024, kwa Arena CDMX kwa Mexico City. Adetshina o ne a nna mofenyi wa bobedi, fa a ne a gaisana le batshameki ba ba tswang kwa dinageng di le 126. Victoria Kjær Theilvig wa kwa Denmark o ne a fenya kgaisano eno. <ref name=":0" /> Adetshina's placement is Nigeria's highest at Miss Universe.<ref name=":2" />
'''Mohumagadi wa Lobopo wa Aforika le Oceania'''
Adetshina o ne gape a rwesiwa serwalo sa go nna Miss Universe Africa le Oceania jaaka moanelwamogolo wa maemo a a kwa godimo wa Aforika wa ka ngwaga wa 2024.<ref name=":1" />
== Metswedi ==
ed5y86z91yj1mz700okbv8g5n7tflev
Cassie Kabwita
0
12135
54784
48597
2026-09-11T00:08:40Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54784
wikitext
text/x-wiki
'''Cassie Kabwita''' (o belegwe ka 13 Diphalane 1988) ke motshameki wa mo [[Zambia]] le motlhami wa difilimi le rotarian. O itsege ka ditiro tsa gagwe mo madirelong a difilimi a Zambia le Tanzania. Cassie ke Moemedi wa The African Film Festival (TAFF) kwa Dallas[http://www.theafricanfilmfestival.org/ <nowiki>[3]</nowiki>]
== Botshelo le thuto ==
Cassie ke wa leloko la Lunda go tswa kwa Chief Kakoma mo Kgaolong ya Mwinilunga e e leng kwa Porofenseng ya Bokone Bophirima mme o belegetswe kwa bookelong jwa Ndola Central, kwa Ndola, kwa Porofenseng ya Copperbelt kwa Zambia. <sup>[https://www.georgeayee.com/emerging-heroes/cassie-kabwitas-story <nowiki>[4]</nowiki>]</sup>
Kabwita o ne a tsena sekolo sa Buteko Basic mme e ne e le mosetsana yo mogolo kwa Sekolong se Segolo sa Basetsana sa Luanshya. O ne a ithuta kgwebo ya go amogela baeng kwa Speciss College kwa Herbert Chitepo campus kwa Harare, Zimbabwe, mme a aloga ka 2009. <sup>[http://swahiliworldplanet.blogspot.com/2014/11/cassie-kabitwa-zambian-actress-who.html <nowiki>[5]</nowiki>]</sup>
== Tiro ==
Cassie o simolotse tiro ya gagwe ya go tshameka ka ngwaga wa 2006 mo theater arts, mme o dirile filimi ya gagwe ya ntlha ka ngwaga wa 2009, kwa a tshamekileng karolo e nnye mo filiming ya letshogo ya Tanzania, Roho Sita mme e ne e le motshameki yo mogolo le motlhami wa Sweet Revenge. Ka 2010 o ne a tshameka mo filiming ya Familia Yangu, koo a tshamekang dikarolo tse pedi, e nngwe jaaka mmè wa bana ba le babedi mme ya bobedi jaaka mosadimogolo yo o batlang tiro jaaka modiri wa ntlo. Kgatelopele ya gagwe e tlile ka 2012 jaaka motshameki wa thelebišene ya Zambia ya Love Games. <sup>[http://chalochatu.org/Love_Games_(TV_series) <nowiki>[6]</nowiki>][https://www.lusakavoice.com/2013/07/29/love-games-season-ii-back-on-air/ <nowiki>[7]</nowiki>]</sup>
Ka ngwaga wa 2013 o ne a simolola go tshameka ka fa morago ga khamera, fa a ne a tlhagisa le go tshameka karolo ya konokono mo filiming ya Guilt.[https://bongo5.com/filamu-ya-guilt-aliyocheza-hemedy-na-cassie-kabwita-wa-zambia-kutoka-july-18-05-2014/ <nowiki>[ 8]</nowiki>] Mwape Peer awards kwa New York, kwa United States of America o ne a mo tlotlomatsa ka moputso wa best uprising star ka 2015 ka ntlha ya seabe sa gagwe mo cinema ya Zambia e mo dira motshameki wa ntlha go amogela moputso.<sup>[http://www.mwape.com/winners-2/ [ 9]][https://www.lusakatimes.com/2015/09/30/actress-cassie-kabwita-gets-rising-star-award/ <nowiki>[10]</nowiki>]</sup>
Ka 2017, o ne a dira filimi ya gagwe ya bobedi e leng Sound of Silence, le Jessie Chisi go godisa kitso ka ga tirisodikgoka ya thobalano le ya bong mme e ne e na le batshameki ba Tanzania le ba Zambia. O ne a tlhophiwa gape go nna motsamaisi wa Miss Zambia ka 2017<sup>[https://zambia24.com/cassie-to-manage-miss-zambia/ <nowiki>[13]</nowiki>]</sup>
Ka 1 Moranang 2018 Kabwita o ne a nna le tlotla ya go nna moletlo wa ntlha wa Sinema Zetu International Film Festival ka Moporesitente wa bone wa Tanzania Jakaye Mrisho Kikwete, Wema Sepetu le Diamond Platnumz go neelana ka sekgele sa motshameki wa sesadi yo o gaisang. <sup>[https://zambia24.com/cassie-graces-sinema-zetu/ <nowiki>[14]</nowiki>]</sup>
== Metswedi ==
[1] John (2021-10-29). "[https://africanvibes.com/afronista-spotlight-is-king-cassie-kabwita-really-the-pioneer-of-zambia-movie-industry/ Afronista Spotlight: Is King Cassie Kabwita Really The Pioneer Of Zambia Movie Industry?"]. African Vibes. Retrieved 2023-12-26.
[https://web.archive.org/web/20251109180814/https://www.dailynationzambia.com/2024/01/rotary-call-excites-zed-actress-king-cassie/ <nowiki>[2] "ZAMBIAN FILMMAKER and actress Cassie Kabwita famously known as KING CASSIE says she is pleased with her new call as a 'Rotarian'"</nowiki>]. Daily Nation. 2024-01-04. Retrieved 2024-01-04.
[3] Director, Kelechi Eke, Founder/. [http://www.theafricanfilmfestival.org/ "THE AFRICAN FILM FESTIVAL (TAFF) - Bridging Cultures Through Film"]. The African Film Festival. Retrieved 2024-01-03.
[https://web.archive.org/web/20240102214538/https://www.georgeayee.com/emerging-heroes/cassie-kabwitas-story <nowiki>[4] "Cassie Kabwita's Story"</nowiki>]. Dr. George Ayee. 2021-01-30. Retrieved 2024-01-02.
[http://swahiliworldplanet.blogspot.com/2014/11/cassie-kabitwa-zambian-actress-who.html <nowiki>[5] "Cassie Kabitwa Zambian Actress who wants to put her mark in film industry</nowiki>]". swahiliworldplanet.blogspot.com. Retrieved 3 October 2019.
[http://chalochatu.org/Love_Games_(TV_series) <nowiki>[6] "Love Games (TV series) - Chalo Chatu, Zambia online encyclopedia</nowiki>]". chalochatu.org. Retrieved 2024-01-03.
[7] Editor, Online (2013-07-29). [https://web.archive.org/web/20251111164649/https://lusakavoice.com/2013/07/29/love-games-season-ii-back-on-air/ "'Love Games' Season II back on air | Lusaka Voice"]. Retrieved 2024-01-03. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
[https://bongo5.com/filamu-ya-guilt-aliyocheza-hemedy-na-cassie-kabwita-wa-zambia-kutoka-july-18-05-2014/ <nowiki>[8] "Filamu ya 'Guilt' aliyocheza Hemedy na Cassie Kabwita wa Zambia kutoka July 18 – Bongo5.com"</nowiki>]. bongo5.com. Retrieved 2024-01-03.
[http://www.mwape.com/winners-2/ <nowiki>[9] "Winners – Mwape Peer Awards"</nowiki>]. Retrieved 2024-01-02.
[https://www.lusakatimes.com/2015/09/30/actress-cassie-kabwita-gets-rising-star-award/ <nowiki>[10] "Zambia</nowiki> : Actress Cassie Kabwita gets Rising Star Award"]. 2015-09-30. Retrieved 2024-01-02.
[11] Kelvin, Kachingwe (September 2, 2016). [https://web.archive.org/web/20201014145215/https://www.daily-mail.co.zm/cassie-shoots-sexual-abuse-movie-kwacha/ "Cassie shoots sexual abuse movie Kwacha".] daily-mail.co.zm. Archived from the original on October 14, 2020. Retrieved September 19, 2019.
[https://www.lusakatimes.com/2016/04/27/zambian-movie-gbv-coming-soon/ <nowiki>[12] "Zambia</nowiki> : Zambian Movie on GBV coming soon"]. 2016-04-27. Retrieved 2024-01-03.
[https://web.archive.org/web/20240103105526/https://zambia24.com/cassie-to-manage-miss-zambia/ <nowiki>[13] "Cassie to manage Miss Zambia"</nowiki>]. Zambia 24 - Zambia's leading Online News website. 2017-06-22. Retrieved 2024-01-03.
[https://web.archive.org/web/20240102214539/https://zambia24.com/cassie-graces-sinema-zetu/ <nowiki>[14] "Cassie graces Sinema Zetu</nowiki>]". Zambia 24 - Zambia's leading Online News website. 2018-04-08. Retrieved 2024-01-02.
9buisn50vs5hpcelu9l4qxwhevavaqq
Mogwapa
0
14953
54763
54498
2026-09-10T19:54:50Z
Reagoleboga
10854
54763
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Beef Biltong (Segwapa sa kgomo).jpg|thumb|Mogwapa[Biltong]]]
[[Setshwantsho:Biltong Beef sticks.JPG|thumb|Setshwantsho sa Mogwapa]]
=== '''Mogwapa''' ===
Mogwapa, o itsiwe jaaka biltong ka Seesimane, ke sengwe sa dijo tsa setso se se itsegeng thata kwa Aforika Borwa. E dirwa ka go omisa nama, gantsi e le ya kgomo, ka letswai, asene le ditswaiso. Nama eno e segwa ka dikarolwana mme e tlogelwe gore e ome go fitlha e nna thata e bo e nna le tatso. Mogwapa o ratiwa ke batho ba dingwaga tse di farologaneng e bile gantsi e jewa e le dijo tse di motlhofo.<ref>https://www.sajr.co.za/why-is-kosher-biltong-so-expensive/</ref>
==== Dijo Tse di Nang le Hisetori ====
Mogwapa o na le hisetori e telele mo Aforika Borwa mme e ne ya simololwa go dirisiwa jaaka tsela ya go boloka nama pele ga go nna le difiriji tsa segompieno. Go omisa le go omisa nama eno go ne go dira gore malapa le batsamai ba kgone go e boloka nako e telele e sa senyege. Fa nako e ntse e tsamaya, mogwapa o ne ya se ka ya nna fela mokgwa wa go boloka dijo mme e ne ya nna karolo e e botlhokwa ya setso sa dijo sa Aforika Borwa.<ref>https://www.jacarandafm.com/shows/breakfast/human-biltong-kiosk-has-sa-residents-shock/</ref>
==== Tsela e e Baakanyediwang ka Yone ====
Gore go dirwe mogwapa pele nama e segwa ka dikarolwana tse dinnye mme e bo e tsenngwa ditswaiso tse di jaaka letswai, asene, coriander le ditswaiso tse dingwe. Go tswa foo se bewa mo lefelong le le omileng le le nang le moya o o lekaneng gore se se ka sa nna bongola. Go ikaegile ka gore batho ba rata biltong ya bone e le boleta e bile e le bongola kgotsa e le thata e bile e omile gore e nne nako e kana kang.<ref>https://www.goodthingsguy.com/joe-fleming-discovers-deep-fried-biltong/</ref>
==== Biltong mo Botshelong Jwa mo Aforka Borwa ====
Mogwapa gantsi o jewa kwa gae, fa motho a le mo loetong, kwa metshamekong le kwa dikokoanong. E ratiwa thata jaaka sejo se se motlhofo go jewa ka gonne go motlhofo go se tshola e bile ga go tlhokege gore se apewe pele se jewa. Gape Maaforika Borwa a le mantsi a na le ditsela tsa one tsa go e apaya le tsa go e apaya tse ba di ratang. Botlhokwa Jwa Setso.
Ga se dijo fela, biltong e emela dingwao le hisetori ya Aforika Borwa. Gape e ratiwa ke baeti ba ba batlang go ja dijo tse di monate tse di kgethegileng tsa Aforika Borwa. Gompieno, biltong e fitlhelwa mo mabenkeleng a go bolaelwang nama mo go one, mo marekisetsong a magolo, mo marekisetsong le mo mabenkeleng a a rekisang dijo tse di kgethegileng go ralala naga. Biltong e sa ntse e le karolo e e botlhokwa ya setso sa dijo sa Aforika Borwa ka ntlha ya tatso ya yone e e sa tshwaneng le epe, hisitori ya yone e telele, le tsela e e amanang ka yone le mekgwa ya setso ya go boloka nama. E santse e tswelela pele e itumelelwa mo Aforika Borwa ya segompieno fa e ntse e boloka dingwao tse di dirileng gore e tume kwa tshimologong.<ref>https://www.ecr.co.za/shows/carolofori/kzn-nutritionist-explains-why-biltong-not-healthy/</ref>
[[Category: Mogwapa]]
[[Category: Biltong]]
gl0f6u358k43nosg9xltriorkfzc9r7
Tlhakwana
0
14955
54764
54505
2026-09-10T19:55:59Z
Reagoleboga
10854
54764
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Cow heels.jpg|thumb|Tlhakwana]]
=== Tlhakwana ===
Tlhakwan ke sejo sa setso se se di dirilweng ka karolo e e kwa tlase ya leoto la kgomo, go akaretsa letlalo, dithishu tse di golaganyang le lerapo. Gantsi e apewa ka iketlo mo seboaneng kgotsa mo sopong go fitlha e nna boleta, e leng se se dirang gore sejo seno se nne le tatso e e monate e bile se le thata.<ref>https://festival.si.edu/blog/how-to-cure-a-hangover-in-armenia-cow-foot-soup-khash</ref>
==== Tsela e e Tlwaelegileng ya go e Baakanya ====
Ka tlwaelo go tsaya nako e telele go apaya serethe sa kgomo ka gonne nama le dithishu tse di e tshwaraganyang di thata ka tlholego. Gantsi e a phepafadiwa e bo e bedisiwa kgotsa e bedisiwa mo boapeelong diura di le mmalwa go fitlha e nna boleta. Go ka tsenngwa merogo, dieie, ditamati, ditswaiso le dilo tse dingwe go dira dijo tse di monate.
==== Dijo Tse di Kgotsofatsang ====
Tlhakwana gantsi e jewa le dijo tse di tlwaelegileng tse di jaaka bogobe, ledombolo, setampa, kgotsa merogo. Sose kgotsa moro o o nang le tatso o o dirwang fa go apewa o dira gore dijo di nne monate thata fa go jewa mmogo lo le lelapa. E re ka e le monate e bile e kgotsofatsa, e ka nna sejo se se botlhokwa fa batho ba batla dijo tse di monate tsa setso. Lelapa le Setšhaba Dijo tsa setso tse di jaaka tlhakwana gantsi di amanngwa le botshelo jwa lelapa le jwa setšhaba. Go apaya dijo tse di ntseng jalo go ka dira gore maloko a lelapa a atamalane, segolobogolo fa mekgwa ya go apaya ya setso e fetisediwa go tswa mo kokomaneng e kgolo go ya go e potlana. Malapa a a farologaneng a ka apaya serethe sa kgomo ka ditsela tse di sa tshwaneng go ikaegile ka dingwao tsa bone le dilo tse ba di ratang.<ref>https://wired868.com/2025/05/18/vaneisa-the-loss-of-cow-heel-is-our-cultural-heritage-becoming-unaffordable/</ref>
==== Botlhokwa Jwa Setso ====
Tlhakwana o bontsha kafa batho ba Aforika Borwa ba tlwaetseng go dirisa dikarolo tse di farologaneng tsa diphologolo go na le go senya dijo. Ke sekai sa kafa go apaya ka tsela ya setso go ka fetolang dilo tse di motlhofo go dirwa dijo tse di nang le dikotla le tse di monate ka teng. Mo bathong ba le bantsi, go ja tlhakwana gape go ka dira gore ba gopole legae la bone, lelapa le dikokoano tsa setso. Tlhakwana ga se fela serethe sa kgomo; ke karolo ya dijo tse dintsi tse di tswang mo Afrika Borwa. Go dirwa ga yone ka bonya, tatso ya yone e e monate le go amana ga yone le dingwao tsa lelapa go dirile gore e nne e ntse e ratiwa. E tswelela go bontsha botlhokwa jwa dijo tsa setso mo setsong sa Aforika Borwa.
[[Category: Tlhakwana]]
90tzxd8tccxddmc2m412887wgsj1uj1
Kankere ya Madi
0
14976
54787
54596
2026-09-11T01:01:26Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54787
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Leukemia- SAG.jpg|thumb|Setshwantsho sa Kankere ya Madi: Leukemia]]
<big>Kankere ya Madi</big>
Kankere ya madi ke eng?
'''Kankere ya madi''' e ama tsela e mmele wa gago o dirang disele tsa madi ka yone le gore disele tseo di dira sentle go le kana kang. Dikankere tse dintsi tsa madi di simolola mo motsong wa marapo. Seno ke selo se se boleta, se se tshwanang le sepontšhe, se se fitlhelwang mo gare ga marapo a gago. Motswako wa marapo o dira disele tsa thuto tse di golang mme di fetogela go nna sengwe sa tse di latelang:<ref>{{Cite web |title=What Is Blood Cancer? |url=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22883-blood-cancer |archive-url=https://web.archive.org/web/20260903122609/https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22883-blood-cancer |archive-date=2026-09-03 |access-date=2026-09-07 |website=Cleveland Clinic |language=en |url-status=live }}</ref>
• [https://my.clevelandclinic.org/health/body/21691-function-of-red-blood-cells Disele tse dikhibidu tsa madi,] tse di tsamaisang okosejene mo mmeleng otlhe.
• [https://my.clevelandclinic.org/health/body/21871-white-blood-cells Disele tse ditshweu tsa madi], tse di lwantshang malwetse le ditshwaetso.
• [https://my.clevelandclinic.org/health/body/21871-white-blood-cells Dipolatelete], tse di laolang go dutla ga madi.
Kankere ya madi e diragala fa sengwe se kgoreletsa tsela e mmele wa gago o dirang disele tsa madi ka yone. Disele tsa kankere a di kgone go dira ditiro tse disele tse di tlwaelegileng tsa madi di di dirang. Go na le moo, disele tsa madi tse di sa tlwaelegang di ikatisa di sa laolwe mme di fekeetsa disele tse di tlwaelegileng.<ref>{{Cite web |title=What Is Blood Cancer? |url=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22883-blood-cancer |archive-url=https://web.archive.org/web/20260903122609/https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22883-blood-cancer |archive-date=2026-09-03 |access-date=2026-09-07 |website=Cleveland Clinic |language=en |url-status=live }}</ref>
Matshwao a Kankere ya Madi<ref>{{Cite web |title=Blood Cancer UK {{!}} About blood cancer |url=https://bloodcancer.org.uk/understanding-blood-cancer/ |access-date=2026-09-08 |website=Blood Cancer UK |language=en-GB}}</ref>
Batho ba ba nang le kankere ya madi ba ka nna le matshwao a a farologaneng, go akaretsa:
• go fokotsega mmele ka tsela e e sa tlhaloganyesegeng.
• go nna le matetetso kgotsa go dutla madi ka tsela e e sa tlhaloganyesegeng
• go ruruga ga dikarolo tsa mmele
• go hema ka thata kgotsa go tlhaela moya
• go fufulelwa thata bosigo
• botlhoko mo marapong, mo malokololong kgotsa mo mpeng
== DITSHUPO: ==
[[Karolo:Boitekanelo]]
byge2izli4ok0wauibu5288gw93hyck
Mogope wa tlholego ya motho (Cradle of Humankind)
0
14979
54789
54617
2026-09-11T01:50:45Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54789
wikitext
text/x-wiki
'''Mogope wa tlholego ya motho'''<ref name=":0">Fleminger, David (2008). ''The Cradle of Humankind''. 30° South Publishers. pp. 7–10. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-0-9584891-3-3|978-0-9584891-3-3]]</bdi>.</ref><ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20200203002245/https://davidfleminger.co.za/books/cradle-of-humankind/ "Cradle of Humankind – David Fleminger"]. Archived from [http://www.davidfleminger.co.za/books/cradle-of-humankind/ the original] on 3 February 2020. Retrieved Lwetse a ferabobedi, 2026.</ref><ref name=":2">Wayman, Erin. [https://www.smithsonianmag.com/science-nature/the-human-evolution-world-tour-10925648/ "The Human Evolution World Tour"]. ''Smithsonian Magazine''. Retrieved 30 December 2019.</ref> ke lefelo la [[thuto ya batho ba bogologolo]] le le leng dikilometara di ka nna masome matlhano (31 mi) kwa bokonebophirima jwa [[Johannesburg]], [[Aforika Borwa]], mo kgaolong ya [[Gauteng]]. E itsisitswe jaaka [[Lefelo la Boswa jwa Lefatshe]] ke [[UNESCO]] ka 1999,<ref>[https://kids.britannica.com/kids/article/Cradle-of-Humankind/601978 "Why is the Cradle of Humankind important?"].</ref> lefelo leno ke legae la masalela a mantsi go gaisa a a itsiweng a bagologolwane ba batho gongwe le gongwe mo lefatsheng.<ref>[https://www.nbcnews.com/science/science-news/fossils-cradle-humankind-site-reignite-debate-origins-humans-rcna35867 "Fossils in the Cradle of Humankind site reignite debate over origins of humans"]. [[:en:NBC_News|NBC News]]. 30 June 2022. Retrieved Lwetse a ferabobedi, 2026.</ref> Lefelo le ga jaana le tsaya diheketara di le dikete tse masome a mane le bosupa (diekere di le dikete tse lekgolo le masome mabedi)<ref>[https://web.archive.org/web/20130423235449/http://maropeng.co.za/index.php/about/ "Maropeng a'Afrika and the Cradle of Humankind"]. maropeng.co.za. Archived from [http://www.maropeng.co.za/index.php/about/ the original] on 23 April 2013. Retrieved Lwetse a ferabobedi, 2026.</ref> mme le na le thulaganyo e e raraaneng ya magaga a [[kalaka]]. Leina le le kwadisitsweng la lefelo mo lenaaneng la Mafelo a Ngwaoboswa ya Lefatshe ke '''Mafelo a Fossil Hominid a Aforika Borwa'''.
Go ya ka ''[[South African Journal of Science]]'', [[Bolt's Farm]] ke lefelo le diphologolo tsa ntlha di ribolotsweng mo go lone.<ref>[[doi:10.1590/sajs.2013/a0017|"Research Briefs"]]. ''South African Journal of Science''. '''109''' (5/6): 1–2. 2013. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.1590/sajs.2013/a0017|10.1590/sajs.2013/a0017]]. [[:en:ISSN_(identifier)|ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0038-2353 0038-2353].</ref> Polase ya ga Bolt e ne e epiwa thata go bona [[speleothem]] (calcium carbonate go tswa mo di-[[stalagmite]], di-[[stalactite]], le [[matlapa a a elelang]]) mo lekgolong la dingwaga la bolesome le borobabongwe le tshimologo ya lekgolo la dingwaga la masome a mabedi.<ref>Edwards, Tara R.; Armstrong, Brian J.; Birkett-Rees, Jessie; Blackwood, Alexander F.; Herries, Andy I.R.; Penzo-Kajewski, Paul; Pickering, Robyn; Adams, Justin W. (14 January 2019). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6336010 "Combining legacy data with new drone and DGPS mapping to identify the provenance of Plio-Pleistocene fossils from Bolt's Farm, Cradle of Humankind (South Africa)"]. ''PeerJ''. '''7''' e6202. doi:10.7717/peerj.6202. ISSN 2167-8359. PMC 6336010. PMID 30656072.</ref>
[[Dikgaga tsa Sterkfontein]] e ne e le lefelo la thibololo ya [[masalela]] a dingwaga di le didikadike di le 2.3 tsa ''[[Australopithecus africanus]]'' (e e bidiwang "[[Mrs Ples]]"), e e bonweng ka 1947 ke [[Robert Broom]] le [[John T. Robinson]]. Phitlhelelo e thusitse go netefatsa thibololo ya 1924 ke [[Raymond Dart]] ya legata la ''Australopithecus africanus'' le lennye le le itsegeng jaaka "[[Taung skull|Ngwana wa Taung]]" kwa [[Taung]] kwa [[Bokone Bophirima|Kgaolong ya Bokone Bophirima]] jwa Aforika Borwa, kwa go epololwa go santseng go tsweleletse.
Gaufi, fela e seng mo lefelong, thulaganyo ya [[Rising Star Cave]] e na le [[Phaposi ya Dinaledi]] (Dinaledi Chamber), e mo go yone go neng ga ribololwa marapo a le lesome le botlhano a [[masalela a mofuta o o nyeletseng]] wa [[hominin]], o o bidiwang ''[[Homo naledi]]'' ka nakwana.
[[Sterkfontein]] e le nosi e tlhagisitse go feta bongwe mo borarong jwa masalela a ntlha a hominid a a bonweng pele ga 2010.<ref>Smith, David (15 January 2010). [https://www.theguardian.com/world/2010/jan/15/sterkfontein-caves-south-africa "Visit to the Cradle of Humankind"]. ''[[:en:The_Guardian|The Guardian]]''. London. Retrieved Lwetse a ferabobedi, 2026.</ref> Phaposi ya Dinaledi e na le ditlhopha tsa marapo a ''H. naledi'' a feta sekete le sephatlo go tswa mo ditsheding tse di ka nnang lesome le botlhano, e leng thibololo e e tseneletseng go gaisa ya mofuta o le mongwe wa hominid o o kileng wa fitlhelwa mo Aforika.<ref>Wong, Kate (10 September 2015). [https://www.scientificamerican.com/article/mysterious-new-human-species-emerges-from-heap-of-fossils/ "Mysterious New Human Species Emerges from Heap of Fossils"]. ''[[:en:Scientific_American|Scientific American]]''. Retrieved Lwetse a ferabobedi 2026.</ref>
== Thuto ya mafoko ==
Leina ''Cradle of Humankind'' le bontsha ntlha ya gore lefelo leno le tlhagisitse palo e ntsi thata ya masalela a di-[[hominin]], dingwe tsa tsone tsa bogologolo go gaisa tsotlhe tse di iseng di bonwe, tse di simolotseng dingwaga di le didikadike di le tharo le sephatlo tse di fetileng.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Ditso tsa diphitlhelelo ==
Ka 1935, Robert Broom o ne a bona masalela a ntlha a motho kwa Sterkfontein mme a simolola tiro mo lefelong le. Ka 1938, mosimane mongwe yo mmotlana wa sekolo, Gert Terrblanche, o ne a tlisa dikarolwana tsa legata la ga Raymond Dart go tswa kwa [[Kromdraai]] e e gaufi tse moragonyana di neng tsa lemogiwa jaaka ''[[Paranthropus robustus]]''. Gape ka 1938, leino le le lengwe la motho le ne la fitlhelwa kwa lefelong la [[Cooper’s Cave]] fa gare ga Kromdraai le Sterkfontein.
Ka 1948, Leeto la Camp-Peabody go tswa kwa United States le ne la dira kwa Bolts Farm le [[Gladysvale]] le batla masalela a di-hominid, mme la palelwa ke go bona epe. Moragonyana ka 1948, Robert Broom o ne a supa masalela a ntlha a hominid go tswa mo logageng lwa [[Swartkrans]].
Ka 1954, [[C. K. Brain]] o ne a simolola go bereka kwa mafelong a a neng a le kwa Cradle, go akaretsa le Logaga lwa Cooper. Morago ga moo o ne a simolola tiro ya gagwe ya dingwaga di le masome a mararo kwa logageng lwa Swartkrans, e e neng ya felela ka gore go bonwe setlhopha sa bobedi se segolo sa masalela a hominid go tswa kwa Cradle. Tiriso ya bogologolo e e laolwang ya molelo ke Homo erectus le yone e ne ya ribololwa kwa Swartkrans mme ya kwalwa dingwaga di feta sedikadike tse di fetileng.<ref>Brain, CK; Sillen, A (1988). "Evidence from the Swartkrans Cave for the earliest use of fire". ''Nature''. '''336''' (6198): 464:466. [[:en:Bibcode_(identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1988Natur.336..464B 1988Natur.336..464B]. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.1038/336464a0|10.1038/336464a0]]. [[:en:S2CID_(identifier)|S2CID]] [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:4318364 4318364].</ref><ref>Hilton Barber, Brett; Berger, Lee R (December 2004). ''[https://web.archive.org/web/20220123085012/https://www.penguinrandomhouse.co.za/book/field-guide-cradle-humankind/9781770070653 Field Guide to the Cradle of Human Kind: Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai and Environs World Heritage Site]'' (First ed.). Cape Town: Penguin Random House. p. 75. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-1-77007-065-3|978-1-77007-065-3]]</bdi>. Retrieved Lwetse a ferabobedi, 2026.</ref>
Ka 1966, [[Phillip Tobias]] o simolotse dipatlisiso tsa gagwe tsa Sterkfontein tse di santseng di tsweletse mme ke dipatlisiso tsa masalela a dilo tse di epolotsweng tse di tswelelang ka nako e telele go gaisa mo lefatsheng.
Ka 1991, [[Lee Berger]] wa [[Yunibesithi ya Witwatersrand]] o ribolotse dikao tsa ntlha tsa hominid gotswa mo lefelong la Gladysvale, go dira gore e nne lefelo la ntlha le le ntsha la hominid la ntlha go ribololwa mo Aforika Borwa mo dingwageng di le masome a mane le boferabobedi. Ka 1994, [[Andre Keyser]] o ne a ribolola masalela a di-hominid kwa lefelong la Drimolen. Ka 1997, Kevin Kuykendall le Colin Menter ba Yunibesithi ya Witwatersrand ba fitlhetse meno a mabedi a masalela a batho kwa lefelong la Gondolin. Gape ka 1997, lerapo la ''Australopithecus'' le le batlileng le felela la "[[Little Foot]]", ka nako eo le ne le beilwe dingwaga di ka nna didikadike di le 3.3 tse di fetileng (go bewa ga bosheng go supa gore le gaufi le dingwaga di le didikadike di le pedi le sephatlo tse di fetileng), le ne la ribololwa ke [[Ron Clarke]].
Ka 2001, Steve Churchill wa [[Yunibesithi ya Duke]] le Lee Berger ba ne ba fitlhela masalela a batho a bogologolo a segompieno kwa Letsheng la Plovers. Gape ka 2001, masalela a ntlha a hominid le didiriswa tsa matlapa di ne tsa bonwa mo lefelong kwa Logageng lwa Cooper. Ka 2008, Lee Berger o ribolotse masalela a bontlhabongwe a di-hominid tse pedi (''[[Australopithecus sediba]]'') tse di neng di tshela magareng ga dingwaga di le didikadike di le 1.78 le 1.95 tse di fetileng kwa [[Lefelo la Masalela a Malapa|Lefelong la Masalela a Malapa]].
Ka Phalane 2013, Berger o ne a laela moithuta-lefatshe Pedro Boshoff go batlisisa dithulaganyo tsa magaga mo Cradle of Humankind ka boikaelelo jo bo tlhamaletseng jwa go ribolola mafelo a mangwe a masalela a di-hominin. Batho ba ba batlang mo magageng e bong Rick Hunter le Steven Tucker ba ne ba ribolola masalela a batho mo lefelong le le neng le ise le tlhotlhomisiwe pele la Thulaganyo ya Logaga lwa Rising Star-Westminster le le abetsweng leina la lefelo la UW-101. Ka Ngwanatsele 2013, Berger o ne a etelela pele leeto le le kopanetsweng la Yunibesithi ya Witwatersrand le Mokgatlho wa Bosetšhaba wa Thutafatshe go ya kwa Thulaganyong ya Logaga lwa Dinaledi tse di Tlhatlogang gaufi le Swartkrans. Mo dibekeng tse tharo fela tsa go epa, setlhopha sa boditšhabatšhaba sa basadi ba le barataro sa bmaranyane ba ba gatetseng pele ba thuto ya matlapa (K. Lindsay Eaves, Marina Elliott, [[Elen Feuerriegel]], Alia Gurtov, Hannah Morris, le Becca Peixotto), ba tlhophilwe ka ntlha ya bokgoni jwa bone jwa paleoanthropology le jwa go epa mo magageng, mmogo le bonnye jwa bone, ba ne ba bona ditlhopha tsa masalela a a fetang sekete le makgolo a mabedi tsa mofuta wa hominin o o sa itsiweng. Go tloga ka 2015, lefelo leno le ne le sa ntse le le mo thulaganyong ya go bewa letlha. Ka Lwetse 2015, Berger, ka tirisanommogo le National Geographic, o ne a itsise ka go ribololwa ga mofuta o mosha wa losika lwa motho, o o bidiwang ''[[Homo naledi]]'', go tswa kwa UW-101.<ref>[https://web.archive.org/web/20160524163630/http://www.iflscience.com/editors-blog/newly-discovered-human-ancestor-likely-ritualistically-disposed-its-dead "New Species of Human Discovered in South Africa"]. ''IFLScience''. Archived from [https://www.iflscience.com/editors-blog/newly-discovered-human-ancestor-likely-ritualistically-disposed-its-dead the original] on 24 May 2016. Retrieved Lwetse a ferabobedi, 2026.</ref><ref>Photograph Mark Thiessen, National Geographic (10 September 2015). [https://web.archive.org/web/20150910155237/http://news.nationalgeographic.com/2015/09/150910-human-evolution-change/ "This Face Changes the Human Story. But How?"]. ''National Geographic''. Archived from [http://news.nationalgeographic.com/2015/09/150910-human-evolution-change/ the original] on 10 September 2015.</ref><ref>Berger, Lee R.; Hawks, John; De Ruiter, Darryl J.; Churchill, Steven E.; Schmid, Peter; Delezene, Lucas K.; Kivell, Tracy L.; Garvin, Heather M.; Williams, Scott A.; Desilva, Jeremy M.; Skinner, Matthew M.; Musiba, Charles M.; Cameron, Noel; Holliday, Trenton W.; Harcourt-Smith, William; Ackermann, Rebecca R.; Bastir, Markus; Bogin, Barry; Bolter, Debra; Brophy, Juliet; Cofran, Zachary D.; Congdon, Kimberly A.; Deane, Andrew S.; Dembo, Mana; Drapeau, Michelle; Elliott, Marina C.; Feuerriegel, Elen M.; Garcia-Martinez, Daniel; Green, David J.; et al. (2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4559886 "Homo naledi, a new species of the genus Homo from the Dinaledi Chamber, South Africa"]. ''eLife''. '''4'''. doi:10.7554/eLife.09560. PMC 4559886. [[:en:PMID_(identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26354291 26354291].</ref> Babatlisisi bangwe ba akantsha gore ''H. naledi'' e ne ya baya ditopo tsa baswi ba yone ka bomo mo phaposing e e kgakala ya logaga, boitshwaro jo pele go neng go akanngwa gore bo lekanyeditswe go mefuta ya moragonyana ya Homo, le fa seno e le kgang e e tsweletseng ya kganetsano ya barutegi.<ref>Johannesburg, The University of the Witwatersrand. [https://www.wits.ac.za/homonaledi/ "Homo naledi - Wits University"]. ''www.wits.ac.za''.</ref><ref>Dirks, Paul HGM; Berger, Lee R.; Roberts, Eric M.; Kramers, Jan D.; Hawks, John; Randolph-Quinney, Patrick S.; Elliott, Marina; Musiba, Charles M.; Churchill, Steven E.; De Ruiter, Darryl J.; Schmid, Peter; Backwell, Lucinda R.; Belyanin, Georgy A.; Boshoff, Pedro; Hunter, K. Lindsay; Feuerriegel, Elen M.; Gurtov, Alia; Harrison, James du G.; Hunter, Rick; Kruger, Ashley; Morris, Hannah; Makhubela, Tebogo V.; Peixotto, Becca; Tucker, Steven (2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4559842 "Geological and taphonomic context for the new hominin species Homo naledi from the Dinaledi Chamber, South Africa"]. ''eLife''. '''4'''. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.7554/eLife.09561|10.7554/eLife.09561]]. PMC 4559842. PMID 26354289.</ref> Mo malatsing a bofelo a Leeto la Dinaledi tse di Tlhatlogang, batlhatlheledi ba dikgaga Rick Hunter le Steven Tucker ba ne ba ribolola dilo tse dingwe tsa masalela a hominid mo karolong e nngwe ya thulaganyo ya dikgaga. Dipatlisiso tsa ntlha mo lefelong leno, le le bidiwang UW-102, di ne di simolotse ka 2013 mme tsa ntsha dilo tse di feletseng tsa masalela a hominid tsa yone. Kamano ya lefelo la 101 le 102 ga e itsiwe.<ref>[https://web.archive.org/web/20131107202308/http://newswatch.nationalgeographic.com/tag/rising-star-expedition/ "Rising Star Expedition"]. Archived from [http://newswatch.nationalgeographic.com/tag/rising-star-expedition/ the original] on 7 November 2013.</ref><ref>[https://mg.co.za/article/2013-11-26-scientists-bag-more-than-1000-fossils-at-cradle-treasure-trove "Scientists bag more than 1000 fossils at Cradle 'treasure trove'"].</ref><ref>[http://johnhawks.net/weblog/hawks/travel/johannesburg-update-feb-2014.html "Johannesburg Update"].</ref>
[[Setshwantsho:Australopithecus africanus - Cast of taung child Face.jpg|left|thumb|232x232px|''[[Australopithecus africanus]]'' (e agilwe sesha)]]
[[Setshwantsho:Australopithecus sediba.JPG|thumb|Legata leno ke karolo ya holotype ya ''[[Australopithecus sediba]]'']]
== Bokao jwa thutafatshe ==
Masalela a hominin a a neng a nna masalela a nako kwa Cradle of Humankind a fitlhelwa mo magageng a [[dolomitic]], mme gantsi a phuthetswe mo motswakong wa kalaka le matlakala a mangwe a a bidiwang [[breccia]]. Di-hominid tsa ntlha di ka tswa di ne di tshela mo Aforika yotlhe, fela masalela a tsone a fitlhelwa fela mo mafelong a maemo a neng a letla go bopega le go boloka masalela a dilo tse di epolotsweng.<ref>Esterhuysen, Amanda (6 December 2019). "If we are all African, then I am nothing: Hominin evolution and the politics of identity in South Africa". In Porr, Martin; Matthews, Jacqueline M. (eds.). ''Interrogating Human Origins: Decolonisation and the Deep Human Past''. Abingdon, Oxon: Routledge. pp. 279–292. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.4324/9780203731659|10.4324/9780203731659]]. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-0-203-73165-9|978-0-203-73165-9]]</bdi>. [[:en:OCLC_(identifier)|OCLC]] [https://search.worldcat.org/oclc/1128062043 1128062043]. [[:en:S2CID_(identifier)|S2CID]] [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:242503326 242503326].</ref>
== Mafelo a baeng ==
Ka Sedimonthole a supa 2005, Tautona wa Aforika Borwa [[Thabo Mbeki]] o ne a bula Lefelo le lesha la Baeng la Maropeng mo lefelong leo.<ref>[https://web.archive.org/web/20070930201934/http://www.news24.com/News24/Technology/News/0,,2-13-1443_1847397,00.html "Mbeki opens Maropeng centre"]. ''[[:en:News24_(website)|News24]]''. 8 December 2005. Archived from [http://www.news24.com/News24/Technology/News/0,,2-13-1443_1847397,00.html the original] on 30 September 2007. <q>Maropeng, which means 'the place where we come from,' is expected to receive over 500 000 visitors annually, according to the [[:en:Gauteng|Gauteng]] provincial government.</q></ref> Go ya ka maranyane a maropeng.co.za, baeng ba ka bona masalela a dilo tse di epolotsweng, ba leba didirisiwa tsa matlapa, le go ithuta ka botsalo jwa batho mo lefelong la baeng. Setsi sa baeng gape se neela baeng leeto la Magaga a [[Sterkfontein]] le dipontsho tse Sterkfontein. Sebopego se se motlhofo, se se tsamayang, sa tshipi se se itsegeng jaaka Beetle se beilwe mo godimo ga lefelo la [[Malapa]], go letla setšhaba se se duelang go leba dikepo, fa di sena go simolola gape kwa lefelong. (Go epa go ntse go emisitswe fa e sale ka 2009, fa masalela a batho ba le bane ba ''[[A. sediba]]'' a ne a tlosiwa.)<ref>Cherry, Michael (2015). [[doi:10.1038/523033a|"Human evolution: The cradle of humankind revisited"]]. ''Nature''. '''523''' (7558): 33. Bibcode:2015Natur.523...33C. doi:10.1038/523033a. ISSN 1476-4687. S2CID 4446278.</ref>
== Metswedi ==
<references />
[[Karolo:Mafelo a boswa a lefatshe mo Aforika Borwa]]
[[Karolo:Mafelo a bojanala kwa Johannesburg]]
[[Karolo:Mogope wa tlholego ya motho]]
[[Karolo:Mafelo a baeng kwa Aforika Borwa]]
ad7spudcwuc09xh27htumvexb0zugdm
Go ithuta mo inthaneteng mo thutong e e kwa godimo
0
14989
54794
54669
2026-09-11T07:43:53Z
Stumatha
12502
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1336166700|Online learning in higher education]]"
54794
wikitext
text/x-wiki
Ka 2020, leroborobo la lefatshe lotlhe la coronavirus le dirile gore diyunivesithi di le dintsi di fetogele ka bonako kwa go ithuteng mo inthaneteng go na le go tshwara ditlelase ka namana.<ref>{{Cite web |date=12 March 2020 |title=Will the coronavirus make online education go viral? |url=https://www.timeshighereducation.com/features/will-coronavirus-make-online-education-go-viral}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/03/18/opinion/college-education-coronavirus.html|title=Opinion | What is a College Education in the Time of Coronavirus?|date=18 March 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/2020/03/19/817885991/panic-gogy-teaching-online-classes-during-the-coronavirus-pandemic|title='Panic-gogy': Teaching Online Classes During the Coronavirus Pandemic|date=19 March 2020}}</ref><ref name="Aristovnik et al. 2020">{{Cite journal |vauthors=Aristovnik A, Keržič D, Ravšelj D, Tomaževič N, Umek L |date=October 2020 |title=Impacts of the COVID-19 Pandemic on Life of Higher Education Students: A Global Perspective |journal=Sustainability |volume=12 |issue=20 |pages=8438 |bibcode=2020Sust...12.8438A |doi=10.3390/su12208438 |doi-access=free}}</ref> Ka phetogo ya thuto ya kwa kgakala e ne e le ka tshoganyetso mo ditheong di le dintsii, diyunivesithii di ne tsa tlhama mefuta e e farologaneng ya maemo a a farologaneng a go tlamela ka inthanete. Ba le bantsi ba ne ba dirisa mofuta mongwe wa go ithuta ka tsela e nnye go dira diteng tsa bidio..<ref>{{Cite journal |last=McKee |first=Connor |last2=Ntokos |first2=Konstantinos |year=2022 |title=Online microlearning and student engagement in computer games higher education |url=https://journal.alt.ac.uk/index.php/rlt/article/view/2680/2917 |journal=Research in Learning Technology |volume=30 |page=2680 |doi=10.25304/rlt.v30.2680 |access-date=March 9, 2022 |doi-access=free}}</ref>
tehb152gwuyiu36ik83bxnh7d2qlvz0
SeShweshwe
0
14994
54768
54708
2026-09-10T19:59:00Z
Reagoleboga
10854
54768
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Makoti Fashion materials.jpg|thumb|Matsela a sehweshwe]]
=== '''seShweshwe''' ===
==== Tshimologo le hisetori ====
Tshimologo le hisetori ya letsela le le itsegeng thata la shweshwe. Shweshwe ke letsela la khothone le le mebalabala le le gatisitsweng le le amanang thata le feshene le setso sa Aforika Borwa. E itsege ka dipopego tsa yone tse di tlhomologileng, tsela e e dirilweng ka yone le mebala ya yone e e farologaneng. Gantsi letsela leno le dirisediwa go dira diaparo tsa setso le tsa segompieno.<ref>https://www.news24.com/life/thee-african-designers-using-shweshwe-20180218</ref> Le fa hisetori ya matsela a a gatisitsweng a indigo mo Borwa jwa Aforika e golagane le kgwebo ya boditšhabatšhaba ya matsela, shweshwe e ne ya nna le boitshupo jo bo nonofileng mo Aforika Borwa. Fa nako e ntse e tsamaya, ditšhaba tse di farologaneng di ne tsa amogela le go tsenya letsela leno mo dingwaong tsa bone tsa go apara.<ref>https://www.diocesisdesalamanca.com/?g=29408362001530</ref>
==== Kafa dipopego le mebala ya Shweshwe e ileng ya nna karolo ya feshene ya Seaforika ka teng ====
Sengwe sa dilo tse di tlhomologileng ka shweshwe ke tsela e e dirilweng ka yone. Mekgwa e e tlwaelegileng ya go taka gantsi e na le dipopego tse dinnye tse di boaboeletswang, dithunya, dipopego tsa geometry le dipopego tse dingwe tsa go kgabisa.<ref>https://nylikessk.click/product_tag/5624638_.html</ref> Matsela ano a ka bonwa ka mebala e mentsi, e e akaretsang mmala o o pududu, o o borokwa, o mohibidu, o o botala le o o serolwana. Mekgwa eno e dira gore diaparo tsa shweshwe di lebege di le dintle e bile di tlhomologile. Gape batlhami ba bone ditsela tsa go kopanya mekgabiso ya bogologolo le ya segompieno, ba dira gore letsela leno le aparwe ke batho ba dingwaga tse di farologaneng le ka dinako tse di farologaneng. Diaparo tsa setso tse di dirilweng ka letsela la shweshwe tse di dirisediwang ditiragalo tse di farologaneng Shweshwe e ka dirisiwa go dira mefuta e le mentsi ya diaparo.<ref>https://nylikessk.click/product_tag/29401252_.html</ref>
Diaparo tsa setso le marokgwe a a dirilweng ka letsela leno gantsi di aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, ditiragalo tsa setso le dikokoano tse dingwe tse di botlhokwa. Banna le bone ba ka apara diaparo tse di dirilweng ka shweshwe. Mokgwa wa go apara o ka nna wa farologana go ikaegile ka setšhaba, tiragalo le se motho a se ratang. Batlhami ba segompieno ba atolositse tiriso ya shweshwe ka go dira dibaki, disutu, dilwana tsa go ikgabisa le diaparo tsa segompieno.<ref>https://www.diocesisdesalamanca.com/?g=29408782081530</ref>
==== Botlhokwa jwa shweshwe mo meletlong ====
Botlhokwa jwa shweshwe mo meletlong,mo go supeng gore ke mang le mo go bontsheng setso sa bone Diaparo di ka bontsha gore motho ke wa setso sefe, mme shweshwe e setse e le karolo ya botlhokwa ya tsela eno ya go bua. Go apara diaparo tsa setso kgotsa tse di tlhotlheleditsweng ke setso go ka dira gore motho a ikutlwe a le motlotlo e bile a amana le boswa jwa gagwe. Shweshwe gape e ratiwa thata mo meletlong e e kgethegileng ka gonne mebala ya yone e e phatsimang le dipopego tsa yone di dira gore go nne le ditshwantsho tse di kgatlhang tsa moletlo. Malapa a ka tlhopha diaparo tse di tshwanang kgotsa tse di tsamaisanang fa go na le manyalo, dikokoano tsa setso le ditiragalo tse dingwe.<ref>https://nylikessk.click/product_tag/29413252_.html</ref>
==== Kafa batlhami ba segompieno ba tswelelang go naya Shweshwe bokao ====
Gompieno, shweshwe e sa ntse e dirisiwa ka tsela ya bogologolo le ya segompieno. Batlhami ba dirisa letsela leno ka tsela e e tlhamang mme ba sa le tlogele le na le dipopego tse di sa tshwaneng le tsa setso. Seno se letla shweshwe go nna e ntse e le botlhokwa fa e ntse e golaganya feshene ya segompieno le ngwao-boswa ya Seaforika. Shweshwe ga se fela letsela le le mebalabala.<ref>https://www.businessday.co.za/bd/life/arts-and-entertainment/2018-09-05-fabric-still-weaves-tales-of-sas-turbulent-history/</ref> E setse e le karolo e e botlhokwa ya feshene ya Aforika Borwa le go tlhalosa setso. Mekgwa ya yone, mebala ya yone le ditlwaelo tsa yone tsa go e dirisa di bontsha gore batho ba Aforika ba na le bokgoni jwa go tlhama dilo, mme tsela e e tumileng ka yone e bontsha kafa dingwao tsa setso di ka fetogang ka teng gore di tsamaisane le botshelo jwa segompieno.<ref>https://www.businessday.co.za/bd/life/2025-06-04-bombay-masala-shweshwe-and-art-deco-on-the-grey-street-casbah/</ref>
[[Category: Shweshwe]]
[[Category: Moaparo wa seShweshwe]]
4z437k0h74ns110tdo70w08a5eid9c2
Moremi Ajasoro
0
15001
54790
54693
2026-09-11T01:54:20Z
InternetArchiveBot
8156
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
54790
wikitext
text/x-wiki
'''Moremi Ajasoro''' e ne e le mohumagadi o a neng a tumile thata wa lotso lwa Yoruba kwa kgaolong ya yorubaland kwa e leng borwa-bophirima jwa lefatshe la [[Nigeria]] gompieno, o a neng a na le seabe se segolo mo kgololesegong ya bogosi jwa Yoruba jwa Ife go tswa mo bogosing jo bo mabapi jwa Ugbo.<ref>[https://web.archive.org/web/20190514064551/https://www.pulse.ng/lifestyle/food-travel/myths-and-legends-did-you-know-about-the-courageous-queen-moremi-whose-statue-is-the/hr4llg4 "Did you know about the courageous Queen Moremi whose statue is the tallest in Nigeria?".] ''Pulse Nigeria''. 2018-08-07. Retrieved 9 September 2026</ref>
Moremi o ne a nyetswe ke Oranmiyan, morwa Oduduwa, kgosi wa ntlha wa Ile-Ife.<ref>Suzanne Preston Blier. [https://scholar.harvard.edu/files/blier/files/blier.pdf "Art in Ancient Ife, Birthplace of the Yoruba"] (PDF). Harvard University. p. 83. Retrieved 9 September 2026</ref><ref name=":0">Dele Layiwola (1991). [https://escholarship.org/content/qt4x1824zj/qt4x1824zj.pdf "The Radical Alternative and the Dilemma of the Intellectual Dramatist in Nigeria"] (PDF). ''Ufahamu: A Journal of African Studies'': 67–68. Retrieved 9 September 2026</ref><ref>Segun Thomas Ajayi (2007). [https://books.google.co.bw/books?id=IuDyAAAAMAAJ&q=Moremi+Yoruba+princess&redir_esc=y ''Moremi, the Courageous Queen''.] Indiana University (Publications Limited). [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]][[:en:Special:BookSources/978-9-788-1250-75| <bdi>978-9-788-1250-75</bdi>.]]</ref>
== Ditso tsa ga mohumagadi Moremi Ajasoro le Ile-Ife ==
Mohumagadi Moremi o ne a tshela ka sedikadike sa dingwaga di le makgolo a le lesome le bobedi,<ref>[https://www.mtholyoke.edu/directory/departments-offices-centers/music/queen-moremi-folk-opera "Queen Moremi Folk Opera".] Mount Holyoke College. Retrieved 9 September 2026</ref><ref name=":0" /> a tswa kwa kgaolong ya Offa, toropo ya kwa e leng Kwara gompieno<ref>Oliver Alozie Onwubiko (1988). ''[https://books.google.co.bw/books?id=lnYyAAAAIAAJ&redir_esc=y Wisdom Lectures on African Thought and Culture]''. Totan Publishers Limited (University of California). p. 64. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>9[[:en:Special:BookSources/978-9-782-4495-35|78-9-782-4495-35]]</bdi>[[:en:Special:BookSources/978-9-782-4495-35|.]]</ref>, a nyetswe ke Oranyan, mojaboswa wa ga kgosi wa Ife gape e le morwa motlhami wa batho ba morafe wa Yoruba, Oduduwa.<ref>Mary Ebun Modupe Kolawole (1997). ''[https://books.google.co.bw/books?id=9T_Yt3WAizkC&pg=PA59&redir_esc=y Womanism and African Consciousness]''. Africa World Press. p. 59. [[:en:ISBN|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9780865435414|<bdi>9780865435414</bdi>.]]</ref><ref>[https://www.pulse.ng/lifestyle/%5b%5bfood%5d%5d-travel/myths-and-legends-did-you-know-about-the-courageous-queen-moremi-whose-statue-is-the/hr4llg4 "Did you know about the courageous Queen Moremi whose statue is the tallest in Nigeria?".] ''[[:en:Pulse_Africa|Pulse Nigeria]]''. 2018-08-07. Retrieved 9 September 2026</ref> Ile-Ife e ne e le bogosi bo go bolelwang bo ne bo lwantshana le setlhopha se se mabapi se se neng se itsege e le batho ba sekgwa, kgotsa Ugbo ka puo ya Yoruba.
Palo e ntsi ya batho ba Ife ba ne ba ntshitswe makgoba ke batho ba, mme ka ntlha ya se ba ne ba lebiwa ka letlhoo ke morafe wa pele wa Ife. Le ntswa batho ba Ile-Ife ba ne ba shakgetse ka ditlhaselomtse, ba ne ba sena tse ba ka iphemelang ka tsone. Se ke ka ntlha ya gore batlhasedi ba ne ba bonwa e le mewa ke batho ba Ife, ba itshupa ba iphitlhile ka matlhare.
== Metswedi ==
lu6zfpar655qora783plnsvpowntcn2
Moropa
0
15002
54769
54707
2026-09-10T19:59:41Z
Reagoleboga
10854
54769
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Moropa 2026.jpg|thumb|Moropa]]
[[Setshwantsho:A base drum(just a drum) called Moropa in setswana.jpg|thumb|Moropa]]
=== Moropa ===
Moropa wa Setso o o Kopanyang Ditšhaba, Hisetori le botlhokwa jwa setso sa moropa mo ditšhabeng tsa Aforika. Moropa ke moropa wa setso o o amanang le mmino le ditlwaelo tsa setso mo Borwa jwa Aforika.<ref>https://www.koin.com/news/portland/portland-taiko-brings-out-the-big-drums-for-annual-fall-concert/</ref> Meropa e nnile le seabe se se botlhokwa mo merafeng ya Seaforika mo dikokomaneng tse di fetileng, segolobogolo mo mminong, mo go bineng, mo meletlong le mo puisanong. Modumo wa moropa o ka kopanya batho. Fa go na le dikokoano tsa setso, go ka nna ga opelwa le go binwa go ntse go lediwa meropa, mme seno se dira gore batho ba ikutlwe ba le mmogo e bile ba itumetse.<ref>https://www.capetownmagazine.com/drumstruck</ref>
==== Tsela e moropa o dirwang ka yone le kafa o dirisiwang ka teng mo dingwaong tsa setso ====
Gantsi meropa ya setso e dirwa ka dilo tsa tlholego, e na le mmele wa logong o o sephaphathi le letlalo la phologolo kgotsa sengwe se se siametseng go tshameka mo go sone.<ref>https://www.capetownetc.com/things-to-do-cape-town/restaurants/drumstruck-at-silvermist-the-ultimate-interactive-south-african-music-dining-experience/</ref> Go dira moropa go tlhoka kitso le botswerere. Moropa o ka tshamekiwa ka diatla kana ka mekgwa e mengwe ya setso. Dipina tse di farologaneng di ka dira gore motho a ikutlwe ka tsela e e farologaneng e bile di ka tsamaisana le dipina dingwe kgotsa ditantshe dingwe. Seabe sa moropa mo go bineng, mo go opeleng, mo meletlong le mo meletlong.<ref>https://iol.co.za/saturday-star/news/2025-12-08-top-cultural-experience-in-cape-town-why-drumstruck-at-silvermist-is-a-must-do/</ref>
==== Mmino ke karolo e e botlhokwa ya meletlo e mentsi ya setso sa Seaforika. ====
Moropa o ka dira gore go nne le moribo o o tsamaisanang le go bina le go opela, o thusa batshameki go tsamaya mmogo. Ka nako ya meletlo, go letsa moropa go ka dira gore go nne le moya wa boitumelo le kutlwano. Gape e ka dirisiwa ka nako ya meletlo e mo go yone mmino o nang le seabe mo go bontsheng ditumelo tsa setso le go supa gore setšhaba ke sefe. Kafa meropa ya setso e thusang ka teng go boloka hisetori ya Aforika, dipolelo tsa yone le tsela e e itsegeng ka yone Mmino o kgona go fetisetsa kitso go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Dipina tsa setso le morethetho di ka bua ka dikgang tse di ka ga ditšhaba, ditiragalo tsa hisetori, batho ba ba botlhokwa le mekgwa ya setso.
[[Category: Moropa]]
[[Category: Sedirisiwa sa mmino]]
Fa basha ba ithuta go letsa moropa wa setso, ga ba ithute fela go letsa seletswa sa mmino. Gape ba ithuta ka setso le dingwao tse di amanang le mmino. Lebaka la go bo moropa e sa ntse e le letshwao le le botlhokwa la ngwao-boswa ya Seaforika gompieno Moropa o sa ntse o le botlhokwa ka gonne mmino wa setso o sa ntse o le karolo e e botlhokwa ya meletlo ya setso. Gape e ka tsenngwa mo dipontshong tsa segompieno mme e ntse e na le botho jwa yone jwa setso.<ref>https://leftlion.co.uk/features/2026/03/an-interview-with-andre-harris-memory-making-fundraiser-and-the-power-of-the-drums-charity-cancer-treatment-community/</ref>
Didirisiwa tsa setso tse di jaaka moropa di gakolola batho ka botlhokwa jwa mmino mo ditšhabeng tsa Aforika. Di bontsha kafa moribo, go bina le go anela di ka kopanyang batho ka teng. Moropa ga se seletswa fela sa mmino. E emela setšhaba, moletlo, hisetori le setso. Ka tsela e moropa o tshamekang ka yone le tsela e o amanang ka yone le meletlo ya setso, o thusa go boloka kitso ya setso e bile o dira gore dikokomana tse di fetileng le tsa gone jaanong di nne seoposengwe.<ref>https://lookoutnewspaper.com/indigenous-drum-making-workshop-unites-cfb-esquimalt-community/</ref>
ry85gnqkgvkh1jo3aa2ulea0p9z2ril
Maskandi
0
15005
54770
54716
2026-09-10T20:05:52Z
Reagoleboga
10854
added information
54770
wikitext
text/x-wiki
Maskandi (also Maskanda) ke mofuta wa mmino wa setso wa MaZulu, o simolotse o amana le badiri ba bafaladi, o o ntseng o fetoga le setšhaba sa Aforika Borwa. Go akanngwa gore e simolotswe ke Phuzushukela (John Bhengu). E gantsi e tshwaetswa ke mokgwa wa go tlhopha katara e e ikaegileng ka dilo tse di farologaneng tsa hisetori gape e na le tiro e e botlhokwa ya loago ka batshameki ba ba newang tetla ya go tshwaya batho ba ba maatla diphoso phatlalatsa.<ref>https://musicinafrica.net/magazine/sa-digital-maskandi-compilation-brings-established-and-emerging-artists-together/</ref>
== Ditso ==
Mmino ono o simologile mo "dipina tsa basadi tse di neng di na le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go nna le modumo wa go opela". Metso ya se gompieno se bidiwang maskandi e sale e simololwa go tswa mo mefuteng ya mmino e e seng ya katara ka dingwaga tsa bo1920, mme go fetogela kwa katareng go simolotse kwa Rhodesia ka dingwaga tsa bo1930 ka setlhopha sa baopedi ba ba neng ba tlhotlhelediwa ke mmino mo difiliming tsa Bophirima.[ Go tswa foo e ne ya tlhamiwa ke badiri ba bafaladi mo Afrika Borwa.]<ref name=":1">https://www.soccerladuma.co.za/psl/fan-park/puso-dithejane-declares-love-for-maskandi-says-the-genre-belongs-to-all</ref>
E ile ya tlhalosiwa e le "Mmino o o tshamekiwang ke motho yo o tsamayang, modumo wa segompieno, wa segompieno. Ke mmino wa monna yo o tsamayang dikilometara di le dintsi go ya go kgatlhantsha monyadiwa, kana go ya go kopana le Molaodi wa gagwe; tsela ya go tsamaya. Ke mmino wa monna yo o opelang ka dilo tse di mo diragaletseng mo botshelong jwa gagwe jwa mmatota, ka boitumelo le kutlobotlhoko tsa gagwe tsa letsatsi le letsatsi, ka tsela e a lebang lefatshe ka yone. Ke mmino wa monna yo o nang le blues ya Sezulu".
Ga jaana ga e sa tlhole e le kgang ya banna fela mme basadi, segolo thata moswi Busi Mhlongo, ba fetogile batho ba ba itsegeng mo mofuteng ono.
== Didirisiwa le dingwao ==
Maskandi gantsi e tshamekiwa ka diletswa tse di sa tureng, tse di kgonang go tsewa ka seatla, kana diletswa tsa segompieno tse di rulagantsweng kgotsa tse di dirilweng go etsa medumo ya diletswa tsa bogologolo. Ka tlwaelo, moopedi wa Maskandi o ne a na le pina e le nngwe, pina e telele e e neng e fetoga fa kgang ya botshelo jwa moopedi e ntse e gola. Mo malatsing ano dialebamo di ka nna tsa nna le dipina tse di tlwaelegileng di le 10 go ya go 14, tse dingwe tsa tsone le fa go ntse jalo di ka nna tsa bo di feta metsotso e le meraro. Le fa go na le mefuta e e farologaneng ya Maskandi, setlhopha sa diletswa gantsi se nna se tshwana mo mefuteng yotlhe ya yone. Seno se dirwa ka boomo go boloka modumo o o sa tshwaneng le ope. <ref name=":2">https://sundayworld.co.za/celebrity-news/khuzani-honoured-with-cultural-icon-in-maskandi-award-in-oxford/</ref>Fa o reeditse Maskandi, tseno ke diletswa tse di tlwaelegileng tse o ka di utlwang:
Concertina, "Inkostin'" kgotsa "Inkostina" (Gantsi ke konokono e le 20 ya Anglo concertina, e e neng e le mo G/C e bile e tshamekiwa ka mokgwa wa Maskandi). Kgopolo e e phoso e batho ba le bantsi ba nang le yone ke ya go tsaya gore concertina ke accordion. Mo mminong wa Sesotho, di-accordion di fitlhelwa thata, mme di bogolo jo bo fetang jwa di-concertina. Modumo o o tlhagisiwang ke Concertina le one o phatsima thata e bile o kwa godimo.
Gitara ya Acoustic, "Isginci". Mo setlhopheng "sengwe le sengwe" sa Maskandi go na le katara ya acoustic e e tshamekiwang ka tsela e e sa tshwaneng le epe. Katara gape ke sediriswa se se etelelang pele setlhopha sotlhe, mme dilo tsotlhe di tlhoka go kopana le thulaganyo ya katara, seno se ka akaretsa go fetola go letsa, konokono le dikarolo tse dingwe tsa didirisiwa tse di tsamaisanang le yone. Ka tlwaelo monwana wa kgonowe le monwana wa ntlha di a dirisiwa fa go tshamekiwa mokgwa wa Maskandi, mme go itsege thata gore katara ya Maskandi ke nngwe ya mekgwa e e thata go e ithuta le go e itse jaaka motshameki wa katara.<ref name=":3">https://slikouronlife.co.za/khuzani-honoured-as-a-cultural-icon-in-maskandi-music-at-nelson-mandela-leadership-awards-in-oxford/</ref> Mo mabakeng a le mantsi, motshameki wa katara wa Maskandi gape ke moopedi yo mogolo kgotsa monna yo o eteletseng pele setlhopha. Pharologano e e bonalang thata le mokgwa wa go letsa katara ya Maskandi, ke tsela e katara e letlwang ka yone. Modiragatsi wa katara wa nnete wa Maskandi gantsi o sireletsa thata tsela e a tshamekang ka yone, ka gonne seno se bopa karolo e e botlhokwa ya go tlhaola setlhopha/motshameki wa katara. Gore o kgone go tshameka katara ya Maskandi kgotsa pina ya mongwe yo o tshamekang katara ya Maskandi, sa ntlha o tshwanetse go itse gore katara eo e tshamekiwa jang mme go tswa foo o bo o itse gore go tshamekiwa jang le gore go tshamekiwa jang ka tsela efe e e dirang gore go nne le molodi kgotsa morethetho wa mmino. Ka ntlha ya seno, bagadikgitara ba kwa Maskandi gantsi ba na le bokgoni jo bo kwa godimo mo go tsa boranyane le go nna le kgaisano e e tseneletseng, le fa gone e le ka sewelo fela ba ba katisitsweng semmuso mo mminong le mo katareng. Fa go ntse go raraana ga go letsa le go letsa go ntse go oketsega, go ntse jalo le ka leina le tlotlo ya motshameki wa katara.<ref name=":1" />
Bass Guitar, "uBhesi" kgotsa "amaBhesi" kgotsa "emaBhesini". Gape, go itaya ga pelo ya pina ya Maskandi, modumo o o sa tshwaneng le ope wa Maskandi le one o ikaegile thata ka go nna boammaaruri le go dirisiwa ga thekenoloji ya dipina tsa bass. Bass ya Maskandi ke yone e e dirang gore pina eno e nne monate. Gantsi e tshamekiwa ka tsela e e bogale thata mme e utlwala sentle fa e tshamekiwa ka maikutlo le ka pelo yotlhe.<ref name=":4">https://www.snl24.com/celebs/maskandi-star-in-hot-water-over-king-misuzulu-song-20260728/</ref>
Di-keyboard/Synth
Meropa, Baopedi ba ba opelang kwa morago, "Abavumayo". Baopedi ba ba opelang kwa morago ke karolo e e botlhokwa thata mo mminong wa Maskandi, totatota ga go na pina ya Maskandi e e feletseng ntle le gore go nne le baopedi ba ba opelang kwa morago. E re ka Maskandi e le mofuta wa mmino o o nang le maikutlo a a boteng le o o amang motho ka tsela e e tseneletseng, boikarabelo jwa baopedi ba ba opelang kwa morago ke go tlhama le go tlhoma molodi le maikutlo a pina ya Maskandi. "Ukuvuma ingoma", totatota e raya go opela go dumalana le se se opelwang ke moopedi yo o opelang kwa godimo. Baopedi ba ba opelang kwa morago le bone ba na le diphiri tse di boteng malebana le kafa pina ya Maskandi e rulagantsweng le go latelana ka teng mme ka jalo ba botlhokwa fela jaaka dikarolo tse dingwe tse di tsamaisanang le yone. Di-riff tsa mantswe gantsi di raraane ka boomo e bile di na le mafoko a mantsi a a sa tlwaelegang. Go dirisiwa thata ga legato.<ref name=":4" />
== Mefuta ya mmino ==
Pina ya setso ya Maskandi e farologanngwa ka go nna le modumo wa seletso ("izihlabo"), gantsi e tshamekiwa ka katara ya acoustic kgotsa concertina, e e beang modumo kwa tshimologong ya pina nngwe le nngwe. Izihlabo gape ke mofuta wa tshupetso, mme e na le maikaelelo a go letla moletsi wa katara go supa/bontsha bokgoni jwa gagwe ka go ngoka kgatlhego ya bareetsi.<ref>https://musicinafrica.net/magazine/sa-mphathiwohlelo-mc-shares-new-maskandi-album/</ref> E re ka bagadikgitara ba setso ba kwa Maskandi ba letsa dikitara tsa bone ka tsela e e farologaneng, go reetsa izihlabo gape go naya motho yo o reeditseng tsela ya go itse ka tlhomamo gore ke mang yo o tshamekang dikitara tseo. Izihlabo gantsi ke dinoto tse di tshamekiwang ka bonako, tse di sa tlhokeng go bopa molodi kana morethetho o o rileng. Go tshameka izihlabo gape go ka tshwantshanngwa le motshameki yo o tsenang mo motshamekong. <ref>https://musicinafrica.net/magazine/top-maskandi-songs-2026/</ref>
Mo pineng ya Se-Maskandi, gantsi go tla bo go buiwa ka bonako dikarolo tsa poko ya Sezulu, e e bidiwang "izibongo". Le fa go ntse jalo, ga se gore ka metlha diteng tsa yone di a galaletsa, mme ka ntlha ya dipina tsa pop, tsa ntlo le tse dingwe tse di tlhotlheletsang mmino wa Maskandi, e bua thata ka mekgwa ya go bua le setso sa segompieno sa bafaladi, go na le go bua fela ka mokgwa wa mmino.<ref>https://www.sabcnews.com/sabcnews/maskandi-community-to-gather-in-remembrance-of-scebi-dlamini/</ref> Selo se sengwe se se botlhokwa mo mminong wa Maskandi ke botho jwa moopedi yo o eteletseng pele. Mo mminong wa Maskandi, ga se selo se se sa tlwaelegang gore dipina di "utlwele di tshwana", le fa go ntse jalo, go opela ga go fokotsege. Totatota Maskandi e bua ka go anela dipolelo le go naya motho lesedi ka moya wa moopedi yo o eteletseng pele. <ref name=":2" />Go bua thata ka molaetsa o o tlhagisitsweng mo dipineng le mo mminong, mme ke ka lebaka le go tsewang go tshwana le go reetsa mmino wa soul kgotsa wa blues. [citation needed] Mo masimologong a dingwaga tsa bo 2000 go ne ga tlhagisiwa moopedi yo moša yo o bidiwang Mtshengiseni Gcwensa (morago) yo o simolotseng mmino le tsala ya gagwe Mgqumeni Khumalo (morago). Bobedi jwa bone ba ne ba simolola mekgwa e mentsi mo madirelong ano e e neng ya dira gore bataki ba ba neng ba sa tswa go tla ba ba lebe ka tsela e e tshwanang.<ref>https://thebulrushes.com/2026/09/09/digital-maskandi-compilation-launches-with-mzukulu-and-blxckies-too-much/</ref>
Mmoki Darius Brubeck o ne a tlhalosa maskandi e le "seopedi se se tshamekang mmino wa sedirisiwa sa Sezulu wa setso. Lefoko leno le tswa mo lefokong la Afrikaans e leng musikante (baopedi). KwaZulu Natal, porofense ya Aforika Borwa kwa ke ntseng ke nna le go dira teng mo dingwageng tse di lesome tse di fetileng, ke legae la diketekete tsa 'Maskandis', ba ba tlhamileng mmino o o humileng ba dirisa mokgwa o o kgethegileng wa go tshameka katara".<ref name=":3" />
== Diopedi tse di itsegeng tsa Maskandi ==
* Imithente
* Izingane ZoMa
* Busi Mhlongo
* Shiyani Ngcobo
* Sipho Mchunu
* Johnny Clegg
* Phuzushukela
* Shwi no Mtekhala
* Mfaz'omnyama
* Bhekumuzi Luthuli
* Shiyani Ngcobo
* Khuzani
* uGatsheni
* Mthandeni SK
* Thokozani Langa
* 14 Shabalala
== Metswedi ==
[[Karolo:Maskandi]]
tsl4mcs01pjf71fziywot4aymokrchg
Charlene Carruthers
0
15012
54728
2026-09-10T12:51:01Z
JudithShe
9421
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372257024|Charlene Carruthers]]"
54728
wikitext
text/x-wiki
'''Charlene A. Carruthers''' ke motho montsho o leng molweladitshwanelo tsa basadi, gape ke mokwadi <ref>{{Cite book |last=Evans-Winters |first=Venus |year=2018 |title=Activists under 30: Global Youth, Social Justice, and Good Work |url=https://brill.com/edcollbook/title/38760 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |isbn=978-90-04-37718-9 |series=Youth, Media, and Culture Series |volume=7 |pages=21–26 |language=en |chapter=Charlene Carruthers, US: African American Youth Activist |doi=10.1163/9789004377189_003 |oclc=1033565664 |access-date=2 June 2026 |chapter-url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004377189/BP000012.xml |url-access=subscription}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Petersen |first=Lilli |last2=West |first2=Chandler |date=15 February 2016 |title=How This Activist Is Building Change From A Black, Queer, Feminist Lens |url=https://www.refinery29.com/en-us/2016/02/103198/activists-to-know-black-lives-matter-charlene-carruthers |access-date=24 April 2020 |website=[[Refinery29]] |language=en}}</ref> o tiro ya gagwe e itebagantseng le tlhabololo ya boeteledipele . Carruthers o berekile le mekgatlho ya balweladitshwanelo ya maemo a a kwa godimo e akaretsa Color of Change le Women's Media Center, e ne e le lengwe la maloko a botlhokwa a a simolotseng Black Youth Project 100. O berekile e le mookamedi wa setshaba o o simolotseng BYP100 go tswa ka ngwaga wa dikete pedi lesome le boraro go tsena dikete pedi lesome le borobabobedi.
== Tiro ya go lwela ditshwanelo ==
Carruthers o supa fa go tsena sekolo ga gagwe kwa [[Aforika Borwa]] a le dingwaga di le lesome le borobabobedi e le gone mo go simolotseng kgatlhego ya gagwe mo go tsa sepolotiki. Fa e sale jalo, bontsi jwa tiro ya gagwe e itebagantse le go tlhabolola go nna le seabe mo polotiking le boeteledipele ga batho ba ba kgaphetsweng kwa thoko. O berekile kgotsa a nna leloko la baokamedi ba mekgatlho ya Arcus Foundation, <ref>{{Cite web |last=Marra |first=Andy |date=15 May 2015 |title=Arcus Announces 13 Executive Directors to Participate in Arcus Leadership Fellowship |url=http://www.arcusfoundation.org/arcus-announces-13-executive-directors-participate-arcus-leadership-fellowship/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425140647/http://www.arcusfoundation.org/arcus-announces-13-executive-directors-participate-arcus-leadership-fellowship/ |archive-date=25 April 2025 |access-date=2 June 2026 |website=[[Arcus Foundation]]}}</ref> SisterSong Women of Color Reproductive Justice Collective, <ref>{{Cite web |title=Sistersong Board Members |url=http://sistersong.net/board-members-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329192110/http://sistersong.net/board-members-2/ |archive-date=29 March 2016 |website=[[SisterSong]]}}</ref> Wellstone Action, <ref>{{Cite news|last1=Ennis|first1=Dawn|date=14 May 2015|title=Meet 13 Emerging Leaders in Social Justice Selected as Arcus Fellows|url=https://www.advocate.com/lgbt/2015/05/14/meet-13-emerging-leaders-social-justice-selected-arcus-fellows|access-date=2 June 2026}}</ref> le NAACP . <ref>{{Cite web |title=Charlene A. Carruthers |url=http://byp100.org/charlene-a-carruthers/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307003422/http://byp100.org/charlene-a-carruthers/ |archive-date=7 March 2016 |access-date=2 March 2016 |website=[[BYP100|Black Youth Project 100]]}}</ref> O itebagantse gape le go netefatsa gore go na le tirisanommogo gareng ga ditlhopha tse di farologaneng tse di kgaphetsweng kwa thoko, go akaretsa go tsaya loeto ga balweladitshwanelo ba bantsho ba kwa America go ya lefatsheng la Palestina go tlhama tumalano le tirirsanommogo magareng ga barulaganyi mo mafatsheng o o mabedi. <ref>{{Cite news|last1=Bailey|first1=Kristian Davis|title=Dream Defenders, Black Lives Matter & Ferguson Reps Take Historic Trip to Palestine|url=https://www.ebony.com/dream-defenders-black-lives-matter-ferguson-reps-take-historic-trip-to-palestine/|date=9 January 2015|access-date=2 June 2026}}</ref> Mo dipolotiking tsa ditlhopho tsa US, Carruthers o supile fa maikaelelo a gagwe e le go tlhopha Joe Biden mo ditlhophong tsa ngwaga wa dikete pedi masome a mabedi .
=== Porojeke ya banana ba Bantsho ya Black Youth Project 100 ===
Ka Phukwi ngwaga wa dikete pedi lesome le boraro, Carruthers e ne e le mongwe wa baeteledipele ba balwela ditshwanelo ba le lekgolo ba bantsho go kgabaganya lefatshe ba phuthilwe ke porojeke ya Black Youth Project kwa Chicago go tsenelela bokopano jo maikaelelo a jone e neng e le go aga botsalano le tirisanommogo ga go lwela dtshwanelo ga banana ba bantsho mo lefatsheng ka bophara. Ka letsatsi la bobedi la bokopano, dikgang go tswa kwa Florida di ne tsa itsise ka go itshwarelwa ga ga George Zimmerman mo melatong yotlhe e a neng a lebisitswe ka nako ya polao ya ga Trayvon Martin ka Tlhakole a le masome mabedi le borataro ngwaga wa dikete pedi lesome le bobedi. Katlholo e e ne ya gwetlha Carruthers le balwela ditshwanelo ba bangwe go tlhama Black Youth Project 100 go rulaganya go lwela ditshwanelo ga banana ba bantsho go gana kgatelelo ya ditsamaiso.
Le ntswa pele a ne a le sebete se molangwana go ka tsaya maemo a bookamedi, Carruthers o ne a lemoga tshono e e sa tlwaelesegang e e bakilweng ke tlhakatlhakano e.<ref>{{Cite news|author1=Wilson|title=Why Can't I Be You: Charlene Carruthers|date=30 January 2015|journal=[[Rookie (magazine)|Rookie]]|issue=41}}</ref> BYP100 e ikaegile thata ka go katisa baeteledipele le go ruta ba ba fetolang, e le tsela ya go matlafatsa dikokomane mo go lweleng ditshwanelo tsa batho bantsho. Mo setshabeng le mo dikgannyeng, Carruthers o gateletse gore metheo e e gatelelang e tshwana le lotso, bong, le maemo a tsa itsholelo e mafaratlhatlha ka jalo e itsa go ka ganana le motheo o le mongwe ka nako. Mo boemong ba lwela go kopanela go diragatsa ga ba ba kgaphetsweng kwa hoko go fetola motheo otlhe mmogo.<ref name="thecairoreview1">{{Cite news|title=Black Power: Chicago activist Charlene Carruthers on the first African American president, the campaign against police brutality, and the struggle for black liberation.|author1=MacLeod|date=Winter 2016|journal=The Cairo Review of Global Affairs}}</ref>Mananeo a BYP100 a ikaegile ka mogopolo wa go kopana ga dikganetso ka go itebaganya le dikgang tse di dirang dikganetsano tse di ntse tsa metheo. Sekai, kgatiso ya "maikaelelo a go re babalela" e inola tshiamo ya itsholelo le tlhabololo ya go itshetlela ga itsholelo e le diilo tsa botlhokwa go fitlhelela tshiamo ya bong le lotso.<ref>{{Cite news|title=Agenda to Keep Us Safe|date=2014|journal=Agenda to Keep Us Safe}}</ref> Lentswe la ga Carruthers le ntse le utlwala thata mo go kgaleng go nna le seabe se setona ga go tswa mo kgolegelong go ya madirelong le go tswa mo sekolong go ya kgolegelong mo go agang maitemogelo a go gatelelwa ga batho le batho ba mmala, ba ba fetotseng bong le ba ba sa isthupeng e le ba bong bope, le ba ba sa itsholelang.<ref name="thecairoreview1" />
=== Tiriso dikgoka ya sepodisi ===
Carruthers ke motho o o kgalang tiriso dikgoga ya ba sepodisi a sa kgwe mathe, go tlhoka go tsiboga mo go lekaneng ga puso mo tiriso dikgokeng e, le ditsamaiso le tse di rotloetsang tsamaiso ya tlolo molao kwa America .<ref name="thecairoreview1" /> Ka Phatwe ngwaga wa dikete pedi lesome le bone, o ne a ya kwa Ferguson Missouri go katisa le go rulaganya go tsiboga ga banana ba bantsho fa toropo e ne e duma ka go thuntshiwa ke Darren Wilson ga ga Mike Brown wa dingwaga di le lesome le borobabobedi.<ref>{{Cite news|title=How the New Black Activists Are Fighting Back in Ferguson|url=https://www.thenation.com/article/archive/how-new-black-activists-are-fighting-back-ferguson/|date=26 August 2014|access-date=2 June 2026|work=[[The Nation]]}}</ref>
==== Lephata la sepodisi la kwa Chicago ====
Ka e le motho o o tlholegang kwa Chicago borwa, Carruthers o tswa kgakala a kgala lephata la koo la sepodisi, a rulaganya megwanto mabapi le go thuntshiwa ga ga Rekia Boyd wa dingwaga di le masome mabedi le bobedi.<ref>{{Cite news|last=Smith|first=Angelique|title=Charlene Carruthers talks Black Youth Project 100|url=https://windycitytimes.com/2015/12/16/charlene-carruthers-talks-black-youth-project-100/|publisher=|date=16 December 2015|access-date=2 June 2026|work=[[Windy City Times]]}}</ref> Carruthers o ne a gape a tsibogela polao ya ga Laquan McDonald wa dingwaga di le lesome le bosupa ke lepodisi le le neng le theogetse, a kgala ka fa toropo e tsibogetseng ka teng tiragalo e, bogolo jang go nna le seabe ga ofisi ya ga ratoropo mo go bipeng sesupo sa tiragalo sebaka sa ngwaga. O ne a gwetlha go ithola marapo ga ga ratoropo Rahm Emanuel le mmueledi wa kgaolo ya Cook Anita Alvarez.<ref>{{Cite news|last=Muwakkil|first=Salim|title=Not Your Grandfather's Black Freedom Movement: An Interview with BYP100's Charlene Carruthers|url=https://inthesetimes.com/article/charlene-carruthers-on-byp200-Laquan-McDonald-and-police-violence|date=8 February 2016|access-date=2 June 2026|work=[[In These Times (magazine)|In These Times]]}}</ref>
=== Difilimi ===
Ka ngwaga wa dikete pedi masome a mabedi le bobedi, Carruthers o ne a kwala, a kaela a bo a nna mongwe wa batlhami ba The Funnel, filimi e khutshwane ya lorato, nonofo ya badimo le maitemogelo a batho bantsho a go fudusiwa le go ingangatlela.<ref>{{Cite news|title=Charlene Carruthers' debut film, 'The Funnel' is selected for Black Harvest Film Festival|url=https://thetriibe.com/2022/09/south-side-native-charlene-carruthers-explores-love-and-ancestral-power-in-her-debut-film-the-funnel/|date=29 September 2022|access-date=2 June 2026}}</ref><ref name=":1" /> Carruthers gape o kaetse a bo a kwala a na le Deivid Rojas, La Salida, ngwaga one oo.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026 |title=38th Annual Sojourner Truth Lecture: Charlene A. Carruthers, author and filmmaker |url=https://www.hmc.edu/calendar/events/sojourner-truth-lecture-charlene-a-carruthers-author-and-filmmaker/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217120713/https://www.hmc.edu/calendar/events/sojourner-truth-lecture-charlene-a-carruthers-author-and-filmmaker/ |archive-date=17 February 2026 |access-date=2 June 2026 |website=[[Harvey Mudd College]] |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Charlene Carruthers |url=https://www.otvatlas.com/charlene-carruthers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260603032327/https://www.otvatlas.com/charlene-carruthers |archive-date=3 June 2026 |access-date=2 June 2026 |website=OTV Atlas |language=en-US}}</ref> Ka ngwaga wa dikete pedi masome a mabedi le botlhano, o ne a kaela, a kwala a bo a nna moanelwamogolo mo Plenum, filimi khutswe ya ""batsalwa mmogo ba le babedi ba ba neng ba itemogela segajaja sa AIDS kwa bokopanong jwa mo ditsong jwa batho bantsho ba ba ratanang ka bong bo bo tshwanang."<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2025 |title=Together: In the Life |url=https://web.saic.edu/blackharvestfest/together-in-the-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251028133624/https://web.saic.edu/blackharvestfest/together-in-the-life/ |archive-date=28 October 2025 |access-date=2 June 2026 |website=Black Harvest Film Festival |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=17 February 2026|title=Charlene Carruthers builds Black liberation beyond theory: The activist, filmmaker, and PhD candidate discusses BYP100, her film Plenum, and building movements through a Black queer feminist lens|url=https://rollingout.com/2026/02/17/charlene-carruthers-black-liberation/|access-date=2 June 2026}}</ref>
== Tse di gatisitsweng ==
* {{Citation|last=Carruthers|first=Charlene|title=Hearing Assata Shakur's Call: A Black Feminist Reflection on "To My People"|journal=WSQ: Women's Studies Quarterly|volume=46|issue=3–4|year=2018|pages=222–225|doi=10.1353/wsq.2018.0042|oclc=7900054322}}
* {{Citation|last=Carruthers|first=Charlene|title=Unapologetic: a Black, queer, and feminist mandate for radical movements|year=2018|oclc=1014037040}}
== Metswedi ==
{{Reflist}}
[[Karolo:Articles with hCards]]
2upn2qzyajf2pqpnh24on39dhbhd8iv
54730
54728
2026-09-10T13:29:36Z
JudithShe
9421
54730
wikitext
text/x-wiki
'''Charlene A. Carruthers''' ke motho montsho o e leng molweladitshwanelo tsa basadi, gape ke mokwadi <ref>{{Cite book |last=Evans-Winters |first=Venus |year=2018 |title=Activists under 30: Global Youth, Social Justice, and Good Work |url=https://brill.com/edcollbook/title/38760 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |isbn=978-90-04-37718-9 |series=Youth, Media, and Culture Series |volume=7 |pages=21–26 |language=en |chapter=Charlene Carruthers, US: African American Youth Activist |doi=10.1163/9789004377189_003 |oclc=1033565664 |access-date=2 June 2026 |chapter-url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004377189/BP000012.xml |url-access=subscription}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Petersen |first=Lilli |last2=West |first2=Chandler |date=15 February 2016 |title=How This Activist Is Building Change From A Black, Queer, Feminist Lens |url=https://www.refinery29.com/en-us/2016/02/103198/activists-to-know-black-lives-matter-charlene-carruthers |access-date=24 April 2020 |website=[[Refinery29]] |language=en}}</ref> o tiro ya gagwe e itebagantseng le tlhabololo ya boeteledipele . Carruthers o berekile le mekgatlho ya balweladitshwanelo ya maemo a a kwa godimo e akaretsa Color of Change le Women's Media Center, e ne e le lengwe la maloko a botlhokwa a a simolotseng Black Youth Project 100. O berekile e le mookamedi wa setshaba o o simolotseng BYP100 go tswa ka ngwaga wa dikete pedi lesome le boraro go tsena dikete pedi lesome le borobabobedi.
== Tiro ya go lwela ditshwanelo ==
Carruthers o supa fa go tsena sekolo ga gagwe kwa [[Aforika Borwa]] a le dingwaga di le lesome le borobabobedi e le gone mo go simolotseng kgatlhego ya gagwe mo go tsa sepolotiki. Fa e sale jalo, bontsi jwa tiro ya gagwe e itebagantse le go tlhabolola go nna le seabe mo polotiking le boeteledipele ga batho ba ba kgaphetsweng kwa thoko. O berekile kgotsa a nna leloko la baokamedi ba mekgatlho ya Arcus Foundation, <ref>{{Cite web |last=Marra |first=Andy |date=15 May 2015 |title=Arcus Announces 13 Executive Directors to Participate in Arcus Leadership Fellowship |url=http://www.arcusfoundation.org/arcus-announces-13-executive-directors-participate-arcus-leadership-fellowship/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425140647/http://www.arcusfoundation.org/arcus-announces-13-executive-directors-participate-arcus-leadership-fellowship/ |archive-date=25 April 2025 |access-date=2 June 2026 |website=[[Arcus Foundation]]}}</ref> SisterSong Women of Color Reproductive Justice Collective, <ref>{{Cite web |title=Sistersong Board Members |url=http://sistersong.net/board-members-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329192110/http://sistersong.net/board-members-2/ |archive-date=29 March 2016 |website=[[SisterSong]]}}</ref> Wellstone Action, <ref>{{Cite news|last1=Ennis|first1=Dawn|date=14 May 2015|title=Meet 13 Emerging Leaders in Social Justice Selected as Arcus Fellows|url=https://www.advocate.com/lgbt/2015/05/14/meet-13-emerging-leaders-social-justice-selected-arcus-fellows|access-date=2 June 2026}}</ref> le NAACP . <ref>{{Cite web |title=Charlene A. Carruthers |url=http://byp100.org/charlene-a-carruthers/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307003422/http://byp100.org/charlene-a-carruthers/ |archive-date=7 March 2016 |access-date=2 March 2016 |website=[[BYP100|Black Youth Project 100]]}}</ref> O itebagantse gape le go netefatsa gore go na le tirisanommogo gareng ga ditlhopha tse di farologaneng tse di kgaphetsweng kwa thoko, go akaretsa go tsaya loeto ga balweladitshwanelo ba bantsho ba kwa America go ya lefatsheng la Palestina go tlhama tumalano le tirirsanommogo magareng ga barulaganyi mo mafatsheng o o mabedi. <ref>{{Cite news|last1=Bailey|first1=Kristian Davis|title=Dream Defenders, Black Lives Matter & Ferguson Reps Take Historic Trip to Palestine|url=https://www.ebony.com/dream-defenders-black-lives-matter-ferguson-reps-take-historic-trip-to-palestine/|date=9 January 2015|access-date=2 June 2026}}</ref> Mo dipolotiking tsa ditlhopho tsa US, Carruthers o supile fa maikaelelo a gagwe e le go tlhopha Joe Biden mo ditlhophong tsa ngwaga wa dikete pedi masome a mabedi .
=== Porojeke ya banana ba Bantsho ya Black Youth Project 100 ===
Ka Phukwi ngwaga wa dikete pedi lesome le boraro, Carruthers e ne e le mongwe wa baeteledipele ba balwela ditshwanelo ba le lekgolo ba bantsho go kgabaganya lefatshe ba phuthilwe ke porojeke ya Black Youth Project kwa Chicago go tsenelela bokopano jo maikaelelo a jone e neng e le go aga botsalano le tirisanommogo ga go lwela dtshwanelo ga banana ba bantsho mo lefatsheng ka bophara. Ka letsatsi la bobedi la bokopano, dikgang go tswa kwa Florida di ne tsa itsise ka go itshwarelwa ga ga George Zimmerman mo melatong yotlhe e a neng a lebisitswe ka nako ya polao ya ga Trayvon Martin ka Tlhakole a le masome mabedi le borataro ngwaga wa dikete pedi lesome le bobedi. Katlholo e e ne ya gwetlha Carruthers le balwela ditshwanelo ba bangwe go tlhama Black Youth Project 100 go rulaganya go lwela ditshwanelo ga banana ba bantsho go gana kgatelelo ya ditsamaiso.
Le ntswa pele a ne a le sebete se molangwana go ka tsaya maemo a bookamedi, Carruthers o ne a lemoga tshono e e sa tlwaelesegang e e bakilweng ke tlhakatlhakano e.<ref>{{Cite news|author1=Wilson|title=Why Can't I Be You: Charlene Carruthers|date=30 January 2015|journal=[[Rookie (magazine)|Rookie]]|issue=41}}</ref> BYP100 e ikaegile thata ka go katisa baeteledipele le go ruta ba ba fetolang, e le tsela ya go matlafatsa dikokomane mo go lweleng ditshwanelo tsa batho bantsho. Mo setshabeng le mo dikgannyeng, Carruthers o gateletse gore metheo e e gatelelang e tshwana le lotso, bong, le maemo a tsa itsholelo e mafaratlhatlha ka jalo e itsa go ka ganana le motheo o le mongwe ka nako. Mo boemong ba lwela go kopanela go diragatsa ga ba ba kgaphetsweng kwa hoko go fetola motheo otlhe mmogo.<ref name="thecairoreview1">{{Cite news|title=Black Power: Chicago activist Charlene Carruthers on the first African American president, the campaign against police brutality, and the struggle for black liberation.|author1=MacLeod|date=Winter 2016|journal=The Cairo Review of Global Affairs}}</ref>Mananeo a BYP100 a ikaegile ka mogopolo wa go kopana ga dikganetso ka go itebaganya le dikgang tse di dirang dikganetsano tse di ntse tsa metheo. Sekai, kgatiso ya "maikaelelo a go re babalela" e inola tshiamo ya itsholelo le tlhabololo ya go itshetlela ga itsholelo e le diilo tsa botlhokwa go fitlhelela tshiamo ya bong le lotso.<ref>{{Cite news|title=Agenda to Keep Us Safe|date=2014|journal=Agenda to Keep Us Safe}}</ref> Lentswe la ga Carruthers le ntse le utlwala thata mo go kgaleng go nna le seabe se setona ga go tswa mo kgolegelong go ya madirelong le go tswa mo sekolong go ya kgolegelong mo go agang maitemogelo a go gatelelwa ga batho le batho ba mmala, ba ba fetotseng bong le ba ba sa isthupeng e le ba bong bope, le ba ba sa itsholelang.<ref name="thecairoreview1" />
=== Tiriso dikgoka ya sepodisi ===
Carruthers ke motho o o kgalang tiriso dikgoga ya ba sepodisi a sa kgwe mathe, go tlhoka go tsiboga mo go lekaneng ga puso mo tiriso dikgokeng e, le ditsamaiso le tse di rotloetsang tsamaiso ya tlolo molao kwa America .<ref name="thecairoreview1" /> Ka Phatwe ngwaga wa dikete pedi lesome le bone, o ne a ya kwa Ferguson Missouri go katisa le go rulaganya go tsiboga ga banana ba bantsho fa toropo e ne e duma ka go thuntshiwa ke Darren Wilson ga ga Mike Brown wa dingwaga di le lesome le borobabobedi.<ref>{{Cite news|title=How the New Black Activists Are Fighting Back in Ferguson|url=https://www.thenation.com/article/archive/how-new-black-activists-are-fighting-back-ferguson/|date=26 August 2014|access-date=2 June 2026|work=[[The Nation]]}}</ref>
==== Lephata la sepodisi la kwa Chicago ====
Ka e le motho o o tlholegang kwa Chicago borwa, Carruthers o tswa kgakala a kgala lephata la koo la sepodisi, a rulaganya megwanto mabapi le go thuntshiwa ga ga Rekia Boyd wa dingwaga di le masome mabedi le bobedi.<ref>{{Cite news|last=Smith|first=Angelique|title=Charlene Carruthers talks Black Youth Project 100|url=https://windycitytimes.com/2015/12/16/charlene-carruthers-talks-black-youth-project-100/|publisher=|date=16 December 2015|access-date=2 June 2026|work=[[Windy City Times]]}}</ref> Carruthers o ne a gape a tsibogela polao ya ga Laquan McDonald wa dingwaga di le lesome le bosupa ke lepodisi le le neng le theogetse, a kgala ka fa toropo e tsibogetseng ka teng tiragalo e, bogolo jang go nna le seabe ga ofisi ya ga ratoropo mo go bipeng sesupo sa tiragalo sebaka sa ngwaga. O ne a gwetlha go ithola marapo ga ga ratoropo Rahm Emanuel le mmueledi wa kgaolo ya Cook Anita Alvarez.<ref>{{Cite news|last=Muwakkil|first=Salim|title=Not Your Grandfather's Black Freedom Movement: An Interview with BYP100's Charlene Carruthers|url=https://inthesetimes.com/article/charlene-carruthers-on-byp200-Laquan-McDonald-and-police-violence|date=8 February 2016|access-date=2 June 2026|work=[[In These Times (magazine)|In These Times]]}}</ref>
=== Difilimi ===
Ka ngwaga wa dikete pedi masome a mabedi le bobedi, Carruthers o ne a kwala, a kaela a bo a nna mongwe wa batlhami ba The Funnel, filimi e khutshwane ya lorato, nonofo ya badimo le maitemogelo a batho bantsho a go fudusiwa le go ingangatlela.<ref>{{Cite news|title=Charlene Carruthers' debut film, 'The Funnel' is selected for Black Harvest Film Festival|url=https://thetriibe.com/2022/09/south-side-native-charlene-carruthers-explores-love-and-ancestral-power-in-her-debut-film-the-funnel/|date=29 September 2022|access-date=2 June 2026}}</ref><ref name=":1" /> Carruthers gape o kaetse a bo a kwala a na le Deivid Rojas, La Salida, ngwaga one oo.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026 |title=38th Annual Sojourner Truth Lecture: Charlene A. Carruthers, author and filmmaker |url=https://www.hmc.edu/calendar/events/sojourner-truth-lecture-charlene-a-carruthers-author-and-filmmaker/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217120713/https://www.hmc.edu/calendar/events/sojourner-truth-lecture-charlene-a-carruthers-author-and-filmmaker/ |archive-date=17 February 2026 |access-date=2 June 2026 |website=[[Harvey Mudd College]] |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Charlene Carruthers |url=https://www.otvatlas.com/charlene-carruthers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260603032327/https://www.otvatlas.com/charlene-carruthers |archive-date=3 June 2026 |access-date=2 June 2026 |website=OTV Atlas |language=en-US}}</ref> Ka ngwaga wa dikete pedi masome a mabedi le botlhano, o ne a kaela, a kwala a bo a nna moanelwamogolo mo Plenum, filimi khutswe ya ""batsalwa mmogo ba le babedi ba ba neng ba itemogela segajaja sa AIDS kwa bokopanong jwa mo ditsong jwa batho bantsho ba ba ratanang ka bong bo bo tshwanang."<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2025 |title=Together: In the Life |url=https://web.saic.edu/blackharvestfest/together-in-the-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251028133624/https://web.saic.edu/blackharvestfest/together-in-the-life/ |archive-date=28 October 2025 |access-date=2 June 2026 |website=Black Harvest Film Festival |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=17 February 2026|title=Charlene Carruthers builds Black liberation beyond theory: The activist, filmmaker, and PhD candidate discusses BYP100, her film Plenum, and building movements through a Black queer feminist lens|url=https://rollingout.com/2026/02/17/charlene-carruthers-black-liberation/|access-date=2 June 2026}}</ref>
== Tse di gatisitsweng ==
* {{Citation|last=Carruthers|first=Charlene|title=Hearing Assata Shakur's Call: A Black Feminist Reflection on "To My People"|journal=WSQ: Women's Studies Quarterly|volume=46|issue=3–4|year=2018|pages=222–225|doi=10.1353/wsq.2018.0042|oclc=7900054322}}
* {{Citation|last=Carruthers|first=Charlene|title=Unapologetic: a Black, queer, and feminist mandate for radical movements|year=2018|oclc=1014037040}}
== Metswedi ==
{{Reflist}}
[[Karolo:Articles with hCards]]
rbvwlplfvkn486b0pmx7d4yvswfy5um
Hazel Carby
0
15013
54729
2026-09-10T12:57:32Z
Susan Mojombe
10677
Ke ranotse tsebe e
54729
wikitext
text/x-wiki
'''Hazel Vivian Carby('''o tshotswe ka kgwedi ya Firikgong a le lesome le botlhano mo Okehampton,Devon)<ref>Tsakanias, Caroline (4 August 2018). [https://www.blackpast.org/african-american-history/carby-hazel-v-1948/ "Hazel V. Carby (1948– )"]. [[:en:BlackPast.org|BlackPast.org.]] Retrieved 9 June 2023.</ref> mopoporofesara Emerita wa [[:en:Black_studies|African American Studies]] le [[:en:American_studies|American Studies]].O direla jaaka Charles Charles C. le Dorathea S. Dilley e le mopoporofesa wa African American Studies le American Studies kwa [[:en:Yale_University|Yale University]].
== BOTSHELO JWA PELE LE DITHUTO ==
Hazel Carby O o tshotswe ke batsadi ba ma Jamaican le Welsh mo Okehampton,Devon,UK,ka kgwedi ya Firikgong e tlhola malatsi a le lesome le botlhano,1948.<ref>[https://www.encyclopedia.com/education/news-wires-white-papers-and-books/carby-hazel-1948 "Carby, Hazel 1948–",] Encyclopedia.com.</ref>
== METSWEDI ==
c4uvezvx433dy3v9xob2xjpbgw9yfj7
Juanita Abernathy
0
15014
54731
2026-09-10T15:26:50Z
JudithShe
9421
Ke ranotse tsebe ya ga Juanita Abernathy
54731
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Juanita Abernathy|image=Juanita Abernathy, 1970.jpg|birth_name=Juanita Odessa Jones|birth_date=Morule a rogwa 1931|birth_place=Uniontown Alabama [[USA]]|death_date=Lwetse a le lesomele bobedi ngwaga wa 2019|death_place=Atlanta, Georgia|education=Tennessee State University|occupation=Molwela ditshwanelo tsa setho, motlhatlhelela dithuto, mogwebi|spouse=Ralph Abernathy (ba nyalane ka ngwaga wa 1952)|children=Ba le batlhano, ba akaretsa Donzaleigh le Ralph III}}
'''Juanita Odessa Jones Abernathy''' (o o tshotsweng ka Morule a rogwa ngwaga wa sekete, makgolo a robabongwe masome a mararo le motso a tlhokafala ka Lwetse a le lesome le bobedi ngwaga wa dikete pedi lesome le borobabongwe) e ne e le molwela ditshwanelo tsa setho wa mo Amerika. E ne e le mosadi wa ga Ralph Abernathy o le ene e neng e le molwela ditshwanelo tsa setho.<ref>[https://web.archive.org/web/20190913205514/https://time.com/5677314/civil-rights-activist-juanita-abernathy-dies/ "U.S. Civil Rights Advocate Juanita Abernathy Dies at 88"]. ''Time''. Archived from the original on September 13, 2019.</ref>
== Botshelo jwa gagwe ==
Abernathy o tshotwe ka Morule a tlhola gangwe, ngwaga wa sekete makgolo a robabongwe masome a mararo le motso kwa Uniontown, kwa Alabama. O tsene sekolo se segolwane sa ithutelo ditiro kwa Selma University<ref>[https://www.mssconnect.com/juanita-abernathy-bio.html "Juanita Abernathy Bio".] ''Multicultural Symposium Series''.</ref> le Tennessee State University, a aloga mo go tsone ka bobedi. O berekile e le motlhatlhelela dithuto gape e le morekisi wa ditlolo tsa Mary Kay.<ref name=":0">Booker, Brakkton (September 13, 2019). [https://www.npr.org/2019/09/13/760527109/juanita-abernathy-cornerstone-of-montgomery-bus-boycott-dies-at-87 "Juanita Abernathy, 'Cornerstone' Of Montgomery Bus Boycott, Dies At 87".] ''NPR''. [[:en:NPR|NPR]].</ref><ref name=":1">[https://www.nps.gov/features/malu/feat0002/wof/Juanita_Abernathy.htm "International Civil Rights: Walk of Fame - Juanita Abernathy".] ''www.nps.gov''.</ref> O berekile gape e le mongwe wa baokamedi ba sekolo sa Morehouse School of Religion, gape e le mongwe wa baokamedi ba lekgotla la batlhophi ba bomme kwa Atlanta la League of Women Voters , le la Metropolitan Rapid Transit Authority.<ref name=":1" />
Aberthany e ne e le mongwe wa setlhopha se se neng se rulagantse go nna kgatlhanong le go kgaoganngwa ga bapagami ba base ya Montgomery ka lotso le mmala ka Morule ngwaga wa sekete, makgolo a robabongwe masome a matlhano le botlhano go tsena Morule ngwaga wa sekete, makgolo a robabongwe masome a matlhano le borataro.<ref>[https://www.crmvet.org/tim/timhis55.htm#1955mbb Montgomery Bus Boycott] ~ Civil Rights Movement Archive</ref><ref name=":2">Seelye, Katharine Q. (September 13, 2019). [https://www.nytimes.com/2019/09/13/us/juanita-abernathy-dead.html "Juanita Abernathy, a Force in the Civil Rights Movement, Dies at 88".] ''The New York Times''.</ref> O ne a nna kwa Montgomery go fitlhelela ka Firikgong ngwaga wa sekete makgolo a robabongwe masome a matlhano le bosupa, fa lolwapa lwa gagwe, lo e neng e le lone lefelo la bokopano jwa go rulaganya go nna kgatlhanong, le ne le thuntshiwa ke batho basweu; morago o ne a fudugela kwa Atlanta.<ref name=":3">Karimi, Faith. [https://edition.cnn.com/2019/09/13/us/juanita-abernathy-dies/index.html "Civil rights leader Juanita Abernathy dies at 87".] CNN.</ref><ref>Bentley, Rosalind; Suggs, Ernie. [https://www.ajc.com/news/breaking-news/juanita-abernathy-civil-rights-icon-dies/vHlSdiyVjNqhJI0GV15bvJ/ "Juanita Abernathy, civil rights icon, dies".] ''The Atlanta Journal-Constitution''.</ref> Ka ngwaga wa sekete, makgolo a robabongwe, masome a marataro le botlhano, o ne a tsaya karolo mo megwantong ya Selma go ya Montgomery.<ref name=":1" /> Ene le monna wa gagwe, Ralph Abernathy, e ne e le maloko a popota mo go tlhameng bokopano jwa boeteledipele jwa Bakeresete kwa borwa (Southern Christian Leadership Conference.<ref name=":2" />
Ka ngwaga wa dikete pedi lesome le boraro, Abernathy o ne a fiwa tlotla ke khansele ya toropo ya Atlanta ka go itsisiwe.<ref>Suggs, Ernie. [https://www.ajc.com/news/local/juanita-abernathy-honored-atlanta-city-council-for-civil-rights-work/k9PmgqAiXls8imHVllXGZI/ "Juanita Abernathy honored by Atlanta City Council for civil rights work".] ''The Atlanta Journal-Constitution''.</ref>
O nyetswe ke Ralph Abernathy ka Phatwe a le malatsi a le masome mararo le motso ngwaga wa sekete makgolo a robabongwe masome a matlhano le bobedi.<ref>[https://www.biography.com/activists/ralph-d-abernathy#early-years "Ralph D. Abernathy - Pastor".] Biography. Retrieved 10 September 2026</ref><ref name=":4">[https://www.nps.gov/featuresabernathy.htm "International Civil Rights: Walk of Fame — Juanita Abernathy".] ''nps.gov''. National Park Service. Retrieved 10 September 2026</ref><ref name=":0" /> Mmogo, ba ne ba na le bana ba le batlhano: Ralph David Abernathy Jr, Juandalynn Ralpheda, Donzaleigh Avis, Ralph David Abernathy III, le Kwame Luthuli Abernathy.<ref name=":4" /><ref name=":5">Klotter, James (2005). ''The Human Tradition in the New South''. Rowman & Littlefield Publishers. p. 177. [[:en:ISBN|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/1461600960|<bdi>1461600960</bdi>.]]</ref>Abernathy Jr. o tlhokafetse a le malatsi a mabedi, fa bana ba bangwe ba tshedile go fitlhela ba nna bagolo.<ref name=":5" /> O tsentse bana ba gagwe sekolo sa batho basweu go lwantsha tlhaolele ya lotso le mmala kwa dikolong.<ref name=":3" /> O tlhokafetse ka Lwetse a le lesome le bobedi ngwaga wa dikete pedi lesome le borobabongwe, a le dingwaga di le masome a robabobedi le bosupa kwa Atlanta.<ref name=":2" />
== Metswedi ==
477t38ks9k8yikdgkgrocnf23f0ajhf
Pitse
0
15015
54732
2026-09-10T16:27:38Z
Cruiselady
12522
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1371949206|Horse]]"
54732
wikitext
text/x-wiki
Dipere di dirisana le batho mo dikgaisanong tse di fapaneng tsa metshameko le mo ditirong tsa go itlosa bodutu tse di sa phadisaneng mmogo le mo ditirong tse di tshwanang le tiro ya sephodisi, temothuo, boitlosobodutu, le kalafi . Go ne go diriisiwa dipere mo ntweng mo hisitoring, tse mo go tsone go neng ga diriwa mefuta e e fapaneng ya go namela le go kgweetsa, mefuta ele mentsi e e farologaneng ya didirisiwa le mekgwa ya go di laola. Dikumo di le dintsi di tswa mo dipereng, go akaretsa nama, maswi, letlalo, moriri, marapo, le melemo e e ntshiwang mo motlhapong wa dipere tse di ithweleng .
Go ikaegile ka mofuta, tsamaiso le tikologo, pere ya selegae ya segompieno e na le tsholofelo ya bophelo ya dijara di le 25 go ya go 30 . Ka go sa tlwaelega, diphologolo di ka nna sekae di tshela go fitlha mo dingwageng tsa tsona tsa bo 40 mme, ka dinako dingwe, go feta. <ref>{{Cite web |last=Wright, B. |date=March 29, 1999 |title=The Age of a Horse |url=http://www.omafra.gov.on.ca/english/livestock/horses/facts/info_age.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100120031232/http://www.omafra.gov.on.ca/english/livestock/horses/facts/info_age.htm |archive-date=January 20, 2010 |access-date=2009-10-21 |website=Ministry of Agriculture, Food and Rural Affairs |publisher=Government of Ontario}}</ref> Rekoto ya bogologolo go phala tse tsotlhe e e neng e ka netefadiwa e ne e le " Old Billy ", pere ya lekgolo la bo19 la dijara e e neng ya tshela go fitlha e nna dijara di le 62. <ref name="Ensminger46" /> Mo nakong ya jaanong, Sugar Puff, yo o neng a kwadilwe mo ''Direkotong tsa Lefatshe tsa Guinness'' jaaka pere ya segologolo go phala tsotlhe e e tshelang mo lefatsheng, o ne a raga kgamelo ka ngwaga wa 2007 a le dijara di ka nna 56. <ref>{{Cite web |last=Ryder, Erin |title=World's Oldest Living Pony Dies at 56 |url=http://www.thehorse.com/viewarticle.aspx?ID=9708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124211019/http://www.thehorse.com/articles/18956/worlds-oldest-living-pony-dies-at-56 |archive-date=2014-01-24 |access-date=2007-05-31 |website=The Horse}}</ref>
Go sa kgathalesege gore tota pere kgotsa phoni e tsetswe ka letlha le lefe, mo maikaelelong a mantsi a phadisano go tlhatlhosiwa ka jara mo dijareng tsa yone ka Ferikgong nngwe le nngwe . 1 ya jara mongwe le mongwe mo Hemisefereng e e kwa Bokone <ref>{{Cite book |last=British Horse Society |year=1966 |title=The Manual of Horsemanship of the British Horse Society and the Pony Club |url=https://archive.org/details/manualofhorseman00pony |publisher=British Horse Society |isbn=0-9548863-1-3 |edition=6th edition, reprinted 1970 |location=Kenilworth, UK |page=[https://archive.org/details/manualofhorseman00pony/page/255 255] |url-access=registration}}</ref> le Phatwe mongwe le mongwe 1 kwa Hemisefereng e e kwa Borwa. <ref>{{Cite web |year=2007 |title=Rules of the Australian Stud Book |url=http://www.studbook.org.au/DisplayPDF.aspx?ty=RULES |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424221902/http://www.studbook.org.au/DisplayPDF.aspx?ty=RULES |archive-date=2013-04-24 |access-date=2008-07-09 |publisher=Australian Jockey Club |page=7 |format=PDF}}</ref> Phapogo ke mo go nametseng boitshoko, mo dijareng tse di kwa tlase tsa go phadisana di ikaegileng ka dijara tsa khalentara ya phologolo . <ref name="Endurance">{{Cite web |title=Equine Age Requirements for AERC Rides |url=http://www.aerc.org/HorseAge.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811110201/http://aerc.org/HorseAge.aspx |archive-date=2011-08-11 |access-date=2011-07-25 |publisher=American Endurance Riding Conference}}</ref>
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
26mbmf7e0xf2ultmiqzvalny95qqt96
Sethunya
0
15016
54733
2026-09-10T16:57:24Z
Cruiselady
12522
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374175987|Flower]]"
54733
wikitext
text/x-wiki
Kgolo ya dithunya ke kgaolo e e raraganeng e bile e le botlhokwa mo dipopegong tsa bophelo ba dimela tse di thunyang. Mo dimeleng tse dintsi, malomo a kgona go bontsha disele tsa bong tsa bong tsotlhe tse pedi. Mmudula, o o ka tlhagisang disele tsa bong jwa banna, o tsamaisiwa bogareng ga dikarolo tsa banna le tsa sesadi tsa malomo ka mmudula . Tulafatso e ka diragala bogareng ga dimela tse di sa tshwaneng, jaaka mo tulafatsong ya kgabaganyo kgotsa fa gare ga dithunya mo sejalong se le sengwe kgotsa le mo sethunyeng se le sengwe, jaaka mo go ituleleleng ..Go tsamaya ga mmudula go ka bakwa ke diphologolo di ka tshwana dinonyane le ditshenekegi, kgotsa dilo tse di sa tsheleng jaaka phefo le metsi..Thulaganyong ya go dulafatsa e thusiwa ke mmala le popego ya malomo
Fa tulafatso e fetsa go direga, disele tsa bong di kopantshiwa mmogo mo thulaganyong ya go nontshiwa, e leng kgato e e masisi mo tsadisong ya thobalano . Ka go kgaogana ga disele le ga nutlia, sele e e tlhagelelang e gola go nna peo e e nang le dipopego tse di tla thusang go tshela le kgolo ya sejalo sa mo pakeng e e tlang, e leng embryo le (gantsi) tshomarelo ya dijo, mo teng ga kobo e e sireletsang ka nako e e tshwanang, karolo ya sesadi ya lelomo e dira leungo, mme dipopego tse dingwe tsa sethunya di a swa. Tiro ya leungo ke go sireletsa peo le go thusa mo go phatlalaleng ga yona kwa kgakala le sejalo sa mme. Dipeo di ka phatlaladiwa ke ditshedi, jaaka dinonyane tse di jang leungo le go anamisa dipeo fa di ntsha mantle . Dilo tse di sa tsheleng jaaka phefo le metsi le tsone di ka thusa mo phatlhalatsong ya dipeo.
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
t6zz2atjzk5db7je04kfv6k5g4gggkh
Tlou
0
15017
54734
2026-09-10T18:13:54Z
Cruiselady
12522
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369561892|Elephant]]"
54734
wikitext
text/x-wiki
Tsa senna (dipoo) di tlogela ditlhopa tsa malapa a tsona fa di fitlhela bofofonyane mme di ka tshela di le esi kgotsa tsa senna tse ding. Dipoo tse di godileng di dirisana thata le ditlhopha tsa malapa fa di batla molekane. Di tsena mo seemong sa go ya kwa godimo sa testosterone le go nna bogale se se itsegeng ka musth, se se di thusang go nna le taolo mo banneng ba bangwe mmogo le katlego ya go belega. Dinamane ke tsone tse di tlhokomelwang thata mo ditlhopheng tsa malapa a tsone mme di ikaegile ka bomme ba tsone ka lebaka le le ka nnang dijara di le tharo. Ditlou di kgona go tshela dingwaga di le 70 kwa nageng. Puisano ya tsona e ama go kgoma, go bona, go nkgella le go utlwa modumo; ditlou di dirisa tlhaeletsano ya infrasound le ya thoromo ya lefatshe mo sekgaleng se seleele. Botlhale jwa ditlou bo bapisiwa le jwa diphologolo tse di tshelang le tsa di-cetacean . Di lebega di nale go itemoga, mme gongwe di bontsha go tshwenyega ka batho ba ba swang le ba ba suleng ba mofuta wa tsona .
[[Karolo:Pages using multiple image with auto scaled images]]
hz01wgf7ig2urehrz2lxdjvkaf0ha0t
Leteisi
0
15018
54741
2026-09-10T19:20:13Z
Reagoleboga
10854
added new article
54741
wikitext
text/x-wiki
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
i7h1sxtkvxgox02ml8diwvxu4vuwwv6
54742
54741
2026-09-10T19:21:15Z
Reagoleboga
10854
added information
54742
wikitext
text/x-wiki
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
obb4kpi9pll5h9d6xcl7iiuyrlkcr6e
54743
54742
2026-09-10T19:21:57Z
Reagoleboga
10854
added information
54743
wikitext
text/x-wiki
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.
fpwtq2htt19pu7v35liof0z6yzjtq4y
54744
54743
2026-09-10T19:22:47Z
Reagoleboga
10854
added information
54744
wikitext
text/x-wiki
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.
j90xnpi3wabdy7oqb3ioocnjchsubt2
54745
54744
2026-09-10T19:23:19Z
Reagoleboga
10854
added information
54745
wikitext
text/x-wiki
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.
Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo. Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.
nbwnvsz9bpmgu176v159smmq51e1oo8
54746
54745
2026-09-10T19:23:56Z
Reagoleboga
10854
added information
54746
wikitext
text/x-wiki
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.
==== Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng ====
Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo. Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.
Leteisi e emela bontle le botlhokwa jwa diaparo tsa setso tsa Afrika Borwa. Mebala ya yone, dipopego tsa yone le go amana ga yone le meletlo go dira gore e nne karolo e e botlhokwa ya go tlhalosa setso. Fa batho ba tswelela ba apara le go anaanela matsela a setso, ba ka kgona go boloka boswa jwa bone bo tshela gore bo tle bo dirisiwe ke dikokomana tse di tlang.
9rsp0hz8dtjfymb6u07l0mvb309b5w7
54747
54746
2026-09-10T19:24:45Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54747
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Leteisi ,tjale le tukwi.jpg|thumb|Mosadi o apare leteisi]]
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.
==== Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng ====
Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo. Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.
Leteisi e emela bontle le botlhokwa jwa diaparo tsa setso tsa Afrika Borwa. Mebala ya yone, dipopego tsa yone le go amana ga yone le meletlo go dira gore e nne karolo e e botlhokwa ya go tlhalosa setso. Fa batho ba tswelela ba apara le go anaanela matsela a setso, ba ka kgona go boloka boswa jwa bone bo tshela gore bo tle bo dirisiwe ke dikokomana tse di tlang.
ggacwtkvdv8t98ofxkh949yxb13y3l9
54748
54747
2026-09-10T19:25:11Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54748
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Leteisi ,tjale le tukwi.jpg|thumb|Mosadi o apare leteisi]]
[[Setshwantsho:Leteisi.jpg|thumb|Leteisi]]
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso. Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo. Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.
==== Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng ====
Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo. Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.
Leteisi e emela bontle le botlhokwa jwa diaparo tsa setso tsa Afrika Borwa. Mebala ya yone, dipopego tsa yone le go amana ga yone le meletlo go dira gore e nne karolo e e botlhokwa ya go tlhalosa setso. Fa batho ba tswelela ba apara le go anaanela matsela a setso, ba ka kgona go boloka boswa jwa bone bo tshela gore bo tle bo dirisiwe ke dikokomana tse di tlang.
pqbsjebkfbjzolz2ujfayev96pdvu0w
54749
54748
2026-09-10T19:27:16Z
Reagoleboga
10854
added information
54749
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Leteisi ,tjale le tukwi.jpg|thumb|Mosadi o apare leteisi]]
[[Setshwantsho:Leteisi.jpg|thumb|Leteisi]]
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso.<ref>https://www.diocesisdesalamanca.com/?g=29407672011530</ref> Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/mmegi/20231020/281943137556268</ref>
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/leteisi-on-fleek-goes-to-bojanala-waterfront/news</ref> Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/fashion-galore-at-leteisi-on-fleek/news</ref>
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang. Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone. Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-monitor-4753/20211115/281779927373667</ref>
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe. Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.
==== Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng ====
Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo. Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.
Leteisi e emela bontle le botlhokwa jwa diaparo tsa setso tsa Afrika Borwa. Mebala ya yone, dipopego tsa yone le go amana ga yone le meletlo go dira gore e nne karolo e e botlhokwa ya go tlhalosa setso. Fa batho ba tswelela ba apara le go anaanela matsela a setso, ba ka kgona go boloka boswa jwa bone bo tshela gore bo tle bo dirisiwe ke dikokomana tse di tlang.
qeaf55f7rhz05q8dqyv15acarv73aae
54750
54749
2026-09-10T19:30:31Z
Reagoleboga
10854
added information
54750
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Leteisi ,tjale le tukwi.jpg|thumb|Mosadi o apare leteisi]]
[[Setshwantsho:Leteisi.jpg|thumb|Leteisi]]
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso.<ref>https://www.diocesisdesalamanca.com/?g=29407672011530</ref> Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/mmegi/20231020/281943137556268</ref>
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/leteisi-on-fleek-goes-to-bojanala-waterfront/news</ref> Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/fashion-galore-at-leteisi-on-fleek/news</ref>
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang.<ref>https://thevoicebw.com/leteisi-on-fleek-pulls-up-numbers/</ref> Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/fashion-galore-at-leteisi-on-fleek/news-75892</ref> Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-monitor-4753/20211115/281779927373667</ref>
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-voice-botswana/20220923/282020446160615</ref> Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/mmegi/20201211/281930250565002</ref>
==== Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng ====
Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/heavyweights-for-leteisi-on-fleek/news</ref> Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/leteisi-on-heels-fuses-traditional-leteisi-with-modern-glamour/news</ref>
Leteisi e emela bontle le botlhokwa jwa diaparo tsa setso tsa Aforika Borwa.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-voice-botswana/20211001/282102049831858</ref> Mebala ya yone, dipopego tsa yone le go amana ga yone le meletlo go dira gore e nne karolo e e botlhokwa ya go tlhalosa setso. Fa batho ba tswelela ba apara le go anaanela matsela a setso, ba ka kgona go boloka boswa jwa bone bo tshela gore bo tle bo dirisiwe ke dikokomana tse di tlang.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-voice-botswana/20211119/281835761955493</ref>
3unj2cwc1ygttwcixinqvq1bh4y61hk
54772
54750
2026-09-10T20:07:21Z
Reagoleboga
10854
54772
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:Leteisi ,tjale le tukwi.jpg|thumb|Mosadi o apare leteisi]]
[[Setshwantsho:Leteisi.jpg|thumb|Leteisi]]
=== Leteisi ===
Leteisi, le le itsegeng gape mo mabakeng mangwe jaaka letsela la setso le le gatisitsweng le le amanang le Basotho le merafe e mengwe ya Borwa jwa Aforika, e tseelwa kwa godimo ka ntlha ya dipopego tsa yone tse di mebalabala le botlhokwa jwa setso.<ref>https://www.diocesisdesalamanca.com/?g=29407672011530</ref> Diaparo tse di dirilweng ka leteisi di ka aparwa ka dinako tsa botlhokwa le ka nako ya meletlo. Diaparo tsa setso di na le seabe se segolo mo go bontsheng batho gore ke bomang. Ka mebala, dipopego le mekgwa e batho ba e aparang, baagi ba ka tlhalosa boswa jwa bone le go amana ga bone le bagologolwane ba bone le dingwao tsa bone.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/mmegi/20231020/281943137556268</ref>
==== Tsela e leteisi e aparwang ka yone ka dinako tsa botlhokwa tsa setso le tsa lelapa ====
Diaparo tsa Leteisi di ka aparwa ka nako ya meletlo, manyalo, meletlo le dikokoano tse dingwe. Batho ba ka nna ba tlhopha dipopego le mekgwa e e rileng go ikaegile ka tiragalo eo.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/leteisi-on-fleek-goes-to-bojanala-waterfront/news</ref> Diaparo tseno di ka nna tsa dirwa diaparo tse di jaaka marokgwe, marokgwe, dihempe, dibaki le tse dingwe. Go apara diaparo tsa setso ka dinako tsa botlhokwa go ka thusa go dira gore go nne le kutlwano mo lelapeng le mo setšhabeng. Gape e ka dira gore meletlo ya setso e nne le bokao le go bonala sentle.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/fashion-galore-at-leteisi-on-fleek/news</ref>
==== Mebala, dipaterone le dipopego tse di dirang gore diaparo tsa Ba-Leteisi e nne tse di kgethegileng ====
Sengwe sa dilo tse di kgatlhang thata ka leteisi ke go dirisa mebala e e bonalang sentle le mekgabisa e e kgabisang.<ref>https://thevoicebw.com/leteisi-on-fleek-pulls-up-numbers/</ref> Ditshwantsho tseno di ka dira gore seaparo sengwe le sengwe se lebege se sa tshwane le tse dingwe e bile di ka dira gore batho ba kgone go bontsha tsela e ba lebegang ka yone fa ba ntse ba apere sengwe se se amanang le setso sa bone.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/fashion-galore-at-leteisi-on-fleek/news-75892</ref> Matsela a setso le one a ka nna le bokao ka tsela e a dirisiwang ka yone. Moaparo o o tlhophilweng o ka nna wa bontsha mofuta wa moletlo, dingwaga tsa motho yo o o apereng kgotsa dingwao tsa setšhaba se se rileng.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-monitor-4753/20211115/281779927373667</ref>
Seabe sa leteisi mo go bolokeng dingwao tsa Seaforika ka diaparo Moaparo wa setso ke tsela nngwe e kitso ya setso e ka fetisiwang ka yone go tswa kokomaneng e nngwe go ya go e nngwe.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-voice-botswana/20220923/282020446160615</ref> Batsadi le borremogolo le bommèmogolo ba ka ruta bana ba babotlana gore ba apare jang, gore ba apare leng le gore ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa. Ka jalo, Leteisi o thusa go boloka setso. Tota le fa diaparo tsa segompieno di setse di ratiwa thata, matsela a setso a sa ntse a ka golaganya dilo tsa nako e e fetileng le tsa gone jaanong.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/mmegi/20201211/281930250565002</ref>
==== Kafa dikokomana tse disha di tsenyang leteisi mo fesheneng ya segompieno ka teng ====
Batlhami ba basha le batho ba ba ratang feshene ba bone ditsela tse disha tsa go dirisa matsela a bogologolo.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/heavyweights-for-leteisi-on-fleek/news</ref> Go na le gore ba dirise fela mekgwa ya bogologolo ya go roka, ba kgona go kopanya mekgwa ya bogologolo le ya segompieno. Seno se thusa go dira gore diaparo tsa setso di nne di ntse di le botlhokwa. E bontsha gore go tlotla ngwao ga go reye gore motho o gana dikgopolo tsa segompieno. Setso se ka tswelela se gola fa se ntse se gakologelwa kwa se tswang teng.<ref>https://www.mmegi.bw/lifestyle/leteisi-on-heels-fuses-traditional-leteisi-with-modern-glamour/news</ref>
Leteisi e emela bontle le botlhokwa jwa diaparo tsa setso tsa Aforika Borwa.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-voice-botswana/20211001/282102049831858</ref> Mebala ya yone, dipopego tsa yone le go amana ga yone le meletlo go dira gore e nne karolo e e botlhokwa ya go tlhalosa setso. Fa batho ba tswelela ba apara le go anaanela matsela a setso, ba ka kgona go boloka boswa jwa bone bo tshela gore bo tle bo dirisiwe ke dikokomana tse di tlang.<ref>https://www.pressreader.com/botswana/the-voice-botswana/20211119/281835761955493</ref>
[[Category: Leteisi]]
[[Category: Diaparo tsa Batswana]]
arv0l2ntqalxv0b7grxvkhrvxsh44it
Tshukudu e tshweu
0
15019
54773
2026-09-10T20:10:17Z
Reagoleboga
10854
added new article
54773
wikitext
text/x-wiki
Tshukudu e Tshweu
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.
e14pmbrj3h0qwqdz4t8sitnp61f6o24
54774
54773
2026-09-10T20:11:03Z
Reagoleboga
10854
added information
54774
wikitext
text/x-wiki
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong. Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.
5pvmg9q92tq2s9n0wgfbc4hwen3seqc
54775
54774
2026-09-10T20:12:04Z
Reagoleboga
10854
added information
54775
wikitext
text/x-wiki
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong. Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe. Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.
0di3h1icijgi6j4h28hr8saop1nm4f7
54776
54775
2026-09-10T20:13:28Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54776
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:White Rhino in Ziwa Reserve.jpg|thumb|Tshukudu e tshweu kwa Ziwa Reserve]]
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong. Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe. Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.
e33cehccjyjajaefkfyvdri7a0387qb
54777
54776
2026-09-10T20:15:22Z
Reagoleboga
10854
added information
54777
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:White Rhino in Ziwa Reserve.jpg|thumb|Tshukudu e tshweu kwa Ziwa Reserve]]
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. <ref>https://www.the-star.co.ke/news/2026-09-10-scientists-race-to-save-the-white-rhino</ref>Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.<ref>https://spacedaily.com/s-only-two-northern-white-rhinos-are-left-a-mother-and-daughter-who-cannot-carry-a-calf-and-after-39-laboratory-embryos-and-six-transfers-into-surrogate-mothers-not-one-of-the-attempts-has-held/</ref>
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong.<ref>https://www.oneearth.org/species-of-the-week-southern-white-rhinoceros/</ref> Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.<ref>https://www.weforum.org/videos/2-000-white-rhinos-are-being-released-in-the-wild/</ref>
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe. Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.<ref>https://news.mongabay.com/short-article/2026/06/mozambique-completes-first-white-rhino-breeding-population-in-decades/</ref>
p07nl8cuh80q52psd6qtgqfnjaglmjp
54778
54777
2026-09-10T20:15:51Z
Reagoleboga
10854
added information
54778
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:White Rhino in Ziwa Reserve.jpg|thumb|Tshukudu e tshweu kwa Ziwa Reserve]]
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. <ref>https://www.the-star.co.ke/news/2026-09-10-scientists-race-to-save-the-white-rhino</ref>Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.<ref>https://spacedaily.com/s-only-two-northern-white-rhinos-are-left-a-mother-and-daughter-who-cannot-carry-a-calf-and-after-39-laboratory-embryos-and-six-transfers-into-surrogate-mothers-not-one-of-the-attempts-has-held/</ref>
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong.<ref>https://www.oneearth.org/species-of-the-week-southern-white-rhinoceros/</ref> Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.<ref>https://www.weforum.org/videos/2-000-white-rhinos-are-being-released-in-the-wild/</ref>
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe. Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.<ref>https://news.mongabay.com/short-article/2026/06/mozambique-completes-first-white-rhino-breeding-population-in-decades/</ref>
==== Maiteko a go Di Boloka ====
Mekgatlho e le mentsi, dipuso, batlhokomedi ba diphologolo le batho ba mo lefelong leo ba dira ka natla go sireletsa ditshukudu tse ditshweu. Ditlhopha tse di lwantshang go tsoma ka dikgoka, mafelo a diphologolo tsa naga di sireleditsweng mo go one, dithulaganyo tsa go lekola le dithulaganyo tsa go godisa diphologolo tsa naga ke dilo tsa botlhokwa tse di dirwang go sireletsa diphologolo. Gape ditshukudu dingwe di fudusediwa kwa mafelong a a babalesegileng go di thusa go sireletsa palo ya tsone le go oketsa palo ya tsone. Maiteko ano a thusitse ditshukudu tse ditshweu go falola le fa di lebane le matshosetsi.
4gztajbq8pbnua27r6uj8nlxk307rgy
54779
54778
2026-09-10T20:17:30Z
Reagoleboga
10854
added information
54779
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:White Rhino in Ziwa Reserve.jpg|thumb|Tshukudu e tshweu kwa Ziwa Reserve]]
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. <ref>https://www.the-star.co.ke/news/2026-09-10-scientists-race-to-save-the-white-rhino</ref>Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.<ref>https://spacedaily.com/s-only-two-northern-white-rhinos-are-left-a-mother-and-daughter-who-cannot-carry-a-calf-and-after-39-laboratory-embryos-and-six-transfers-into-surrogate-mothers-not-one-of-the-attempts-has-held/</ref>
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong.<ref>https://www.oneearth.org/species-of-the-week-southern-white-rhinoceros/</ref> Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.<ref>https://www.weforum.org/videos/2-000-white-rhinos-are-being-released-in-the-wild/</ref>
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe.<ref>https://www.cleveland.com/travel/2026/09/where-rhinos-roam-discovering-the-wilds-of-southeast-ohio.html</ref> Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.<ref>https://news.mongabay.com/short-article/2026/06/mozambique-completes-first-white-rhino-breeding-population-in-decades/</ref>
==== Maiteko a go Di Boloka ====
Mekgatlho e le mentsi, dipuso, batlhokomedi ba diphologolo le batho ba mo lefelong leo ba dira ka natla go sireletsa ditshukudu tse ditshweu.<ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/government-publishes-revised-plan-rhino-conservation</ref> Ditlhopha tse di lwantshang go tsoma ka dikgoka, mafelo a diphologolo tsa naga di sireleditsweng mo go one, dithulaganyo tsa go lekola le dithulaganyo tsa go godisa diphologolo tsa naga ke dilo tsa botlhokwa tse di dirwang go sireletsa diphologolo. Gape ditshukudu dingwe di fudusediwa kwa mafelong a a babalesegileng go di thusa go sireletsa palo ya tsone le go oketsa palo ya tsone. Maiteko ano a thusitse ditshukudu tse ditshweu go falola le fa di lebane le matshosetsi.<ref>https://www.nhm.ac.uk/discover/saving-the-last-white-rhinos.html</ref>
th4xz0o8cliiu1uzkmztw4um6h7rjuk
54780
54779
2026-09-10T20:18:21Z
Reagoleboga
10854
added a photo
54780
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:White Rhino in Ziwa Reserve.jpg|thumb|Tshukudu e tshweu kwa Ziwa Reserve]]
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. <ref>https://www.the-star.co.ke/news/2026-09-10-scientists-race-to-save-the-white-rhino</ref>Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.<ref>https://spacedaily.com/s-only-two-northern-white-rhinos-are-left-a-mother-and-daughter-who-cannot-carry-a-calf-and-after-39-laboratory-embryos-and-six-transfers-into-surrogate-mothers-not-one-of-the-attempts-has-held/</ref>
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong.<ref>https://www.oneearth.org/species-of-the-week-southern-white-rhinoceros/</ref> Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.<ref>https://www.weforum.org/videos/2-000-white-rhinos-are-being-released-in-the-wild/</ref>
[[Setshwantsho:White rhinoceros or square-lipped rhinoceros, Ceratotherium simum. (17349074222).jpg|thumb|Tshukudu]]
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe.<ref>https://www.cleveland.com/travel/2026/09/where-rhinos-roam-discovering-the-wilds-of-southeast-ohio.html</ref> Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.<ref>https://news.mongabay.com/short-article/2026/06/mozambique-completes-first-white-rhino-breeding-population-in-decades/</ref>
==== Maiteko a go Di Boloka ====
Mekgatlho e le mentsi, dipuso, batlhokomedi ba diphologolo le batho ba mo lefelong leo ba dira ka natla go sireletsa ditshukudu tse ditshweu.<ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/government-publishes-revised-plan-rhino-conservation</ref> Ditlhopha tse di lwantshang go tsoma ka dikgoka, mafelo a diphologolo tsa naga di sireleditsweng mo go one, dithulaganyo tsa go lekola le dithulaganyo tsa go godisa diphologolo tsa naga ke dilo tsa botlhokwa tse di dirwang go sireletsa diphologolo. Gape ditshukudu dingwe di fudusediwa kwa mafelong a a babalesegileng go di thusa go sireletsa palo ya tsone le go oketsa palo ya tsone. Maiteko ano a thusitse ditshukudu tse ditshweu go falola le fa di lebane le matshosetsi.<ref>https://www.nhm.ac.uk/discover/saving-the-last-white-rhinos.html</ref>
a8l9esabebso3i398ec9qzum8jcgp17
54781
54780
2026-09-10T20:18:58Z
Reagoleboga
10854
54781
wikitext
text/x-wiki
[[Setshwantsho:White Rhino in Ziwa Reserve.jpg|thumb|Tshukudu e tshweu kwa Ziwa Reserve]]
=== Tshukudu e Tshweu ===
Go Nyelela ga Tshukdu e tshweu, tshukudu e tshweu ke nngwe ya diphologolo tse di itsegeng thata le tse di botlhokwa thata tsa naga ya Aforika. <ref>https://www.the-star.co.ke/news/2026-09-10-scientists-race-to-save-the-white-rhino</ref>Le fa gone gone jaanong ditshukudu tse ditshweu di ise di nyelele, di lebane le matshosetsi a magolo a a ka amang isagwe ya tsone, go setse fela tse pedi tsa basadi morago ga foo di tla be di fedile lefatshe lotlhe ka bophara. Di fitlhelwa thata kwa borwa le kwa botlhaba jwa Aforika, kwa di nnang gone mo dipoeng le mo di-savannah. Go sireletsa diphologolo tseno go botlhokwa ka gonne ke karolo ya boswa jwa tlholego jwa Afrika e bile di na le seabe se se botlhokwa mo tikologong ya teng.<ref>https://spacedaily.com/s-only-two-northern-white-rhinos-are-left-a-mother-and-daughter-who-cannot-carry-a-calf-and-after-39-laboratory-embryos-and-six-transfers-into-surrogate-mothers-not-one-of-the-attempts-has-held/</ref>
==== Go utswa ka dikgoka ====
Nngwe ya dilo tse di tshosetsang ditshukudu tse ditshweu thata ke go di tsoma. Dinare di tshwarwa ka tsela e e seng kafa molaong ka gonne dinaka tsa tsone di rekisiwa ka bokete mo marekisetsong a a seng kafa molaong.<ref>https://www.oneearth.org/species-of-the-week-southern-white-rhinoceros/</ref> Le fa melao ya boditšhabatšhaba e sireletsa ditshukudu, go tsoma go go seng kafa molaong go dirile gore palo ya tsone e fokotsege thata mo mafelong mangwe. Gape go tsoma go ka ama malapa otlhe le ditlhopha tse di tsadisang, e leng se se dirang gore go nne thata gore ditshukudu di boe di oketsege gape.<ref>https://www.weforum.org/videos/2-000-white-rhinos-are-being-released-in-the-wild/</ref>
[[Setshwantsho:White rhinoceros or square-lipped rhinoceros, Ceratotherium simum. (17349074222).jpg|thumb|Tshukudu]]
==== Go Latlhegelwa ke Lefelo la Ditshukudu la Bonno ====
Go nyelela ga lefelo le ditshukudu tse ditshweu di nnang mo go lone ke selo se sengwe se se di tsenyang mo kotsing. Fa palo ya batho e ntse e oketsega, go dirisiwa lefatshe le le oketsegileng go dira temothuo, ditsela, ditoropo le dilo tse dingwe.<ref>https://www.cleveland.com/travel/2026/09/where-rhinos-roam-discovering-the-wilds-of-southeast-ohio.html</ref> Seno se dira gore go se ka ga nna le lefelo le le sireletsegileng le dinare le diphologolo tse dingwe tsa naga di ka nnang mo go lone. Fa mafelo a diphologolo di nnang mo go one a fokotsega kgotsa a katologana, di ka nna tsa se ka tsa kgona go bona dijo tse di lekaneng, metsi le mafelo a a siametseng gore di ka tsala mo go one.<ref>https://news.mongabay.com/short-article/2026/06/mozambique-completes-first-white-rhino-breeding-population-in-decades/</ref>
==== Maiteko a go Di Boloka ====
Mekgatlho e le mentsi, dipuso, batlhokomedi ba diphologolo le batho ba mo lefelong leo ba dira ka natla go sireletsa ditshukudu tse ditshweu.<ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/government-publishes-revised-plan-rhino-conservation</ref> Ditlhopha tse di lwantshang go tsoma ka dikgoka, mafelo a diphologolo tsa naga di sireleditsweng mo go one, dithulaganyo tsa go lekola le dithulaganyo tsa go godisa diphologolo tsa naga ke dilo tsa botlhokwa tse di dirwang go sireletsa diphologolo. Gape ditshukudu dingwe di fudusediwa kwa mafelong a a babalesegileng go di thusa go sireletsa palo ya tsone le go oketsa palo ya tsone. Maiteko ano a thusitse ditshukudu tse ditshweu go falola le fa di lebane le matshosetsi.<ref>https://www.nhm.ac.uk/discover/saving-the-last-white-rhinos.html</ref>
[[Category: Tshukudu e tshweu]]
[[Category: Tshukudu]]
fd3qrtqv0jouvqznxm2xuowtab373be
Mephato ya Setso ya Aforika Borwa
0
15020
54782
2026-09-10T20:39:37Z
Reagoleboga
10854
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1336024553|Traditional South African Regiments]]"
54782
wikitext
text/x-wiki
Aforika Borwa e na le mephato e le mmalwa ya setso. Bontsi jwa tsona ke masole a South African Army Reserve Force (a pele e neng e le Citizen Force) a a neng a tlhomiwa ka fa tlase ga dipuso tse di fetileng tse di neng tsa tswelela go nna teng ka go amogela taolo ya puso ya ga jaana.
Ka kakaretso, makgotla a setso ke a a neng a tlhamiwa pele ga go tlhamiwa ga Aforika Borwa jaaka naga e e kopaneng, le fa go na le a le mmalwa a a leng a bosheng thata. Mekgatlho ya setso e na le dilo di le mmalwa tse di farologanang go tswa mo dikarolong tse dingwe, jaaka mekgwa e e rileng ya go apara. Sengwe se se lemotshegang thata ke go rwala lebanta la Sam Browne le tšhaka ke batlhankedi.
== Kapa Bophirima ==
The Traditional Cape Regiments ke makalana a le matlhano a setso a South African Army Reserve Force (e e kileng ya bo e le Citizen Force) a Cape Town, Aforika Borwa a a leng, ka tatelano ya maemo:
* [[:en:Cape_Field_Artillery|Cape Field Artillery]] (1857- )
* [[:en:Cape_Garrison_Artillery|Cape Garrison Artillery]] (1942- )
* [[:en:Cape_Town_Rifles|Cape Town Rifles]] (Dukes) (1855- )
* [[:en:Cape_Town_Highlanders_Regiment|Cape Town Highlanders]] (1885- )
* [[:en:Regiment_Westelike_Provinsie|Regiment Westelike Provinsie]] (1934- )
Ditlhaloso tse dikhutshwane, ka tatelano ya ditiragalo, bona gape le ditlhogo tse di rileng ka diregemente.
=== Cape Town Rifles (Dukes) ===
E ne ya tlhomiwa jaaka setlhopha sa baithaopi ka 1855. O ne a direla mo Ntweng ya 9 ya Malelwane (1877-78), Transkei (1879), le Basutoland Gun War (1880-81). O ne a direla mo Letsholong la kwa Bechuanaland (1897). O ne a direla mo Ntweng ya Maburu le Maesimane (1899-1902). O ne a abelwa Sefoka sa Kgosi ka 1904. O ne a tsenngwa mo mophatong wa baagi wa Union Defence Forces ka 1913. Mo Ntweng ya Lefatshe I, o ne a direla mo Letsholong la Afrika Borwa Bophirima la Jeremane (1915). Earl wa Athlone e ne e le mokolonele-mogolo 1930-57. Mo Ntweng ya Lefatshe II, o ne a direla mo Letsholong la Aforika Botlhaba (1940-41), Letsholo la Aforika Bokone (1941-42), le Letsholo la Italy (1945). O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town ka 1967. O ne a direla mo Ntweng ya Molelwane (1977-89), le Puso e e Kgethegileng (1985-90).
=== Cape Field Artillery ===
E ne ya tlhomiwa jaaka setlhopha sa baithaopi ka 1857. O ne a direla mo Ntweng ya 9 ya Mafelo (1877-78), Letsholo la Mafelo a Bokone (1878-79), le Letsholo la Transkei (1880-81). O ne a direla mo Letsholong la kwa Bechuanaland (1897). O ne a direla mo Ntweng ya Maburu le Maesimane (1899-1902). O ne a abelwa King's Colour (tlotlo e e sa tlwaelegang ya go gapa dibetsa) ka 1905. O ne a tsenngwa mo mophatong wa baagi wa Union Defence Forces ka 1913. Mo Ntweng ya Lefatshe I, o ne a direla mo Botsuoling jwa 1914 le mo Letsholong la Jeremane la Aforika Borwa Bophirima (1915). Mo Ntweng ya Lefatshe II, o ne a direla mo Letsholong la Aforika Botlhaba (1940 - 41), Letsholo la Afrika Bokone (1941-42), le Letsholo la Italy (1944-45). O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town ka 1967. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985 - 90).
=== Cape Town Highlanders ===
E ne ya tlhomiwa jaaka setlhopha sa baithaopi ka 1885. O ne a direla mo Letsholong la kwa Bechuanaland (1897). O ne a direla mo Ntweng ya Maburu le Maesimane (1899-1902). O ne a abelwa Sefoka sa Kgosi ka 1904. Kgosana ya Connaught e ne e le mokolonele-mogolo ka 1908-42. O ne a tsenngwa mo mophatong wa baagi wa Union Defence Forces ka 1913. Mo Ntweng ya Lefatshe I, o ne a direla mo Letsholong la Aforika Borwa Bophirima la Jeremane (1915). Mo Ntweng ya Lefatshe II, o ne a direla kwa North Africa Campaign (1941-43) le kwa Italy Campaign (1944-45). Kgosigadi Elizabeth e ne e le mokolonele-mogolo go tloga ka 1948 go fitlha ka 1961. O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town ka 1967. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985-90).
=== Regiment Westelike Provinsie ===
E ne ya tlhamiwa jaaka yuniti ya Citizen Force kwa Stellenbosch ka 1934, mme e ipona e le motlhatlhami wa diyuniti tse di farologaneng tsa baithaopi tse di neng di le teng mo kgaolong eo ka ngwagakgolo wa bo19. Mo Ntweng ya Bobedi ya Lefatshe, baithaopi go tswa mo RWP ba ne ba direla le South African Tank Corps mo Letsholong la Bokone jwa Afrika (1941-42). E ne ya fudusediwa kwa Paarl ka 1948, mme ya fetolwa go nna dibetsa ka 1949. O ne a boela gape mo sesoleng sa masole ka 1960. E ne ya kgaoganngwa ka batalione tse pedi ka 1970, batalione ya 1 e ne ya fudusediwa kwa Cape Town ka 1974. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985-90). O abetswe Tokologo ya Toropokgolo ya Cape Town.
=== Cape Garrison Artillery ===
Kwa tshimologong e ne e le dibeteri tse tharo tsa di-Citizen Force tsa di-anti-aircraft, tse di bopilweng mo Lebothong la Difofane la Aforika Borwa fa tshireletso ya legae e ne e rulaganngwa gape ka 1942. O ne a fetisetswa go South African Artillery ka 1949, le go South African Corps of Marines ka 1951. E ne ya busetswa go SA Artillery ka 1955 mme ya kopanngwa go nna yuniti e le nngwe, 4 Heavy Anti-Aircraft Regiment. E ne ya kopanngwa le Yunibesiti ya Cape Town ka 1960, mme ya rewa leina go nna 'UCT Regiment'. E amogetse leina (mme, go bonala, boswa) jwa mophato wa sesole sa lewatle wa pele, Cape Garrison Artillery, ka 1974. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985-90). O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town.
== Kwa-Zulu Natal ==
Go na le diyuniti di le mmalwa tsa setso kwa Kwa-Zulu Natal. Tseno di akaretsa:
* The Natal Carbineers
* Durban Light Infantry
* Natal Mounted Rifles
* Umvoti Mounted Rifles
* Durban Regiment
* Natal Field Artillery
* Traditional structure
== Gauteng ==
* [[:en:Witwatersrand_Rifles|Witwatersrand Rifles]]
* [[:en:Transvaal_Scottish_Regiment|Transvaal Scottish Regiment]]
* [[:en:South_African_Irish_Regiment|South African Irish Regiment]]
* [[:en:Light_Horse_Regiment|Light Horse Regiment]]
== Metswedi ==
[[Karolo:Regiments of South Africa]]
[[Karolo:Mephato ya Setso ya Aforika Borwa]]
60yvxwrraqk6c93wz1lf3057capbqit
54783
54782
2026-09-10T20:46:47Z
Reagoleboga
10854
added information
54783
wikitext
text/x-wiki
Aforika Borwa e na le mephato e le mmalwa ya setso. Bontsi jwa tsona ke masole a South African Army Reserve Force (a pele e neng e le Citizen Force) a a neng a tlhomiwa ka fa tlase ga dipuso tse di fetileng tse di neng tsa tswelela go nna teng ka go amogela taolo ya puso ya ga jaana.<ref>https://defenceweb.co.za/military-history/new-exhibit-at-military-history-museum/</ref>
Ka kakaretso, makgotla a setso ke a a neng a tlhamiwa pele ga go tlhamiwa ga Aforika Borwa jaaka naga e e kopaneng, le fa go na le a le mmalwa a a leng a bosheng thata. Mekgatlho ya setso e na le dilo di le mmalwa tse di farologanang go tswa mo dikarolong tse dingwe, jaaka mekgwa e e rileng ya go apara. Sengwe se se lemotshegang thata ke go rwala lebanta la Sam Browne le tšhaka ke batlhankedi.<ref>https://hot1027.co.za/news/why-a-springbok-was-buried-with-full-military-honours/</ref>
== Kapa Bophirima ==
The Traditional Cape Regiments ke makalana a le matlhano a setso a South African Army Reserve Force (e e kileng ya bo e le Citizen Force) a Cape Town, Aforika Borwa a a leng, ka tatelano ya maemo:
* [[:en:Cape_Field_Artillery|Cape Field Artillery]] (1857- )
* [[:en:Cape_Garrison_Artillery|Cape Garrison Artillery]] (1942- )
* [[:en:Cape_Town_Rifles|Cape Town Rifles]] (Dukes) (1855- )
* [[:en:Cape_Town_Highlanders_Regiment|Cape Town Highlanders]] (1885- )
* [[:en:Regiment_Westelike_Provinsie|Regiment Westelike Provinsie]] (1934- )
Ditlhaloso tse dikhutshwane, ka tatelano ya ditiragalo, bona gape le ditlhogo tse di rileng ka diregemente.
=== Cape Town Rifles (Dukes) ===
E ne ya tlhomiwa jaaka setlhopha sa baithaopi ka 1855. O ne a direla mo Ntweng ya 9 ya Malelwane (1877-78), Transkei (1879), le Basutoland Gun War (1880-81). O ne a direla mo Letsholong la kwa Bechuanaland (1897). O ne a direla mo Ntweng ya Maburu le Maesimane (1899-1902).<ref>https://www.mikebolhuis.co.za/post/project-restore-the-glory-parabat-history-exhibition-stand-unveiling</ref> O ne a abelwa Sefoka sa Kgosi ka 1904. O ne a tsenngwa mo mophatong wa baagi wa Union Defence Forces ka 1913. Mo Ntweng ya Lefatshe I, o ne a direla mo Letsholong la Afrika Borwa Bophirima la Jeremane (1915). Earl wa Athlone e ne e le mokolonele-mogolo 1930-57. Mo Ntweng ya Lefatshe II, o ne a direla mo Letsholong la Aforika Botlhaba (1940-41), Letsholo la Aforika Bokone (1941-42), le Letsholo la Italy (1945). O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town ka 1967. O ne a direla mo Ntweng ya Molelwane (1977-89), le Puso e e Kgethegileng (1985-90).<ref>https://iol.co.za/sunday-tribune/news/2025-02-20-a-tank-regiment-rolls-out-its-history/</ref>
=== Cape Field Artillery ===
E ne ya tlhomiwa jaaka setlhopha sa baithaopi ka 1857. O ne a direla mo Ntweng ya 9 ya Mafelo (1877-78), Letsholo la Mafelo a Bokone (1878-79), le Letsholo la Transkei (1880-81). O ne a direla mo Letsholong la kwa Bechuanaland (1897). O ne a direla mo Ntweng ya Maburu le Maesimane (1899-1902). O ne a abelwa King's Colour (tlotlo e e sa tlwaelegang ya go gapa dibetsa) ka 1905.<ref>https://www.nationalgeographic.com/history/article/juneteenth-black-soldiers</ref> O ne a tsenngwa mo mophatong wa baagi wa Union Defence Forces ka 1913. Mo Ntweng ya Lefatshe I, o ne a direla mo Botsuoling jwa 1914 le mo Letsholong la Jeremane la Aforika Borwa Bophirima (1915). Mo Ntweng ya Lefatshe II, o ne a direla mo Letsholong la Aforika Botlhaba (1940 - 41), Letsholo la Afrika Bokone (1941-42), le Letsholo la Italy (1944-45). O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town ka 1967. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985 - 90).<ref>https://www.dailymaverick.co.za/article/2019-11-21-asset-forfeiture-unit-deals-devastating-blow-to-regiments-capital-trio/</ref>
=== Cape Town Highlanders ===
E ne ya tlhomiwa jaaka setlhopha sa baithaopi ka 1885. O ne a direla mo Letsholong la kwa Bechuanaland (1897). O ne a direla mo Ntweng ya Maburu le Maesimane (1899-1902). O ne a abelwa Sefoka sa Kgosi ka 1904. Kgosana ya Connaught e ne e le mokolonele-mogolo ka 1908-42. <ref>https://www.mikebolhuis.co.za/post/success-project-the-restoration-of-the-aapkas-44-parachute-regiment</ref>O ne a tsenngwa mo mophatong wa baagi wa Union Defence Forces ka 1913. Mo Ntweng ya Lefatshe I, o ne a direla mo Letsholong la Aforika Borwa Bophirima la Jeremane (1915). Mo Ntweng ya Lefatshe II, o ne a direla kwa North Africa Campaign (1941-43) le kwa Italy Campaign (1944-45). Kgosigadi Elizabeth e ne e le mokolonele-mogolo go tloga ka 1948 go fitlha ka 1961. O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town ka 1967. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985-90).<ref>https://sahistory.org.za/dated-event/william-brown-becomes-first-south-african-officer-killed-during-world-war-i</ref>
=== Regiment Westelike Provinsie ===
E ne ya tlhamiwa jaaka yuniti ya Citizen Force kwa Stellenbosch ka 1934, mme e ipona e le motlhatlhami wa diyuniti tse di farologaneng tsa baithaopi tse di neng di le teng mo kgaolong eo ka ngwagakgolo wa bo19. Mo Ntweng ya Bobedi ya Lefatshe, baithaopi go tswa mo RWP ba ne ba direla le South African Tank Corps mo Letsholong la Bokone jwa Afrika (1941-42). E ne ya fudusediwa kwa Paarl ka 1948, mme ya fetolwa go nna dibetsa ka 1949. O ne a boela gape mo sesoleng sa masole ka 1960. E ne ya kgaoganngwa ka batalione tse pedi ka 1970, batalione ya 1 e ne ya fudusediwa kwa Cape Town ka 1974. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985-90). O abetswe Tokologo ya Toropokgolo ya Cape Town.<ref>https://www.theideasletter.org/essay/post-post-apartheid/</ref>
=== Cape Garrison Artillery ===
Kwa tshimologong e ne e le dibeteri tse tharo tsa di-Citizen Force tsa di-anti-aircraft, tse di bopilweng mo Lebothong la Difofane la Aforika Borwa fa tshireletso ya legae e ne e rulaganngwa gape ka 1942. O ne a fetisetswa go South African Artillery ka 1949, le go South African Corps of Marines ka 1951.<ref>https://monthlyreview.org/articles/the-military-defeat-of-the-south-africans-in-angola/</ref> E ne ya busetswa go SA Artillery ka 1955 mme ya kopanngwa go nna yuniti e le nngwe, 4 Heavy Anti-Aircraft Regiment. E ne ya kopanngwa le Yunibesiti ya Cape Town ka 1960, mme ya rewa leina go nna 'UCT Regiment'. E amogetse leina (mme, go bonala, boswa) jwa mophato wa sesole sa lewatle wa pele, Cape Garrison Artillery, ka 1974. O ne a direla mo Letsholong la Angola (1976), Ntwa ya molelwane (1977-89), le Maemo a tshoganyetso (1985-90). O ne a fiwa Kgololosego ya Toropokgolo ya Cape Town.<ref>https://www.standardmedia.co.ke/sports/amp/barrack-muluka/2001552608/has-south-africa-become-what-millions-of-africans-fought-for</ref>
== Kwa-Zulu Natal ==
Go na le diyuniti di le mmalwa tsa setso kwa Kwa-Zulu Natal. Tseno di akaretsa:
* The Natal Carbineers
* Durban Light Infantry
* Natal Mounted Rifles
* Umvoti Mounted Rifles
* Durban Regiment
* Natal Field Artillery
* Traditional structure
== Gauteng ==
* [[:en:Witwatersrand_Rifles|Witwatersrand Rifles]]
* [[:en:Transvaal_Scottish_Regiment|Transvaal Scottish Regiment]]
* [[:en:South_African_Irish_Regiment|South African Irish Regiment]]
* [[:en:Light_Horse_Regiment|Light Horse Regiment]]
== Metswedi ==
[[Karolo:Regiments of South Africa]]
[[Karolo:Mephato ya Setso ya Aforika Borwa]]
9i4zmxj1nb9yyeu1cqab1tem6zp39ss
Tempolete:Laisa setshwantsho
10
15021
54791
2026-09-11T06:55:26Z
Derek J Moore
11448
added the code
54791
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align: center;">[[File:{{#switch: {{{1|{{{type|}}}}}}
| 1 = Gthumb.svg
| 2 = Replace this image JA.svg
| 3 = Requestpicture.JPG
| #default = Gthumb.svg
}}|{{#if: {{{2|{{{size|}}}}}}
| {{{2|{{{size}}}}}}
| {{#switch: {{{1|{{{type|}}}}}}
| 2 = 150px
| 3 = 230px
| #default = {{{size}}}<!-- size? -->
}}
}}|link=commons:Special:UploadWizard]]<br /><!--
--><span style="font-size: smaller;"><!-- -->{{Clickable button|c:Special:UploadWizard|Upload Image|class=mw-ui-progressive}}<!--
--></span></div><includeonly>{{#switch: {{NAMESPACE}}
| {{ns:0}} | {{ns:1}} = {{#if:{{{cat|}}}
| [[Category:{{{cat}}} Image Request]]
}}
| #default=
}}{{#if: {{{cat1|}}}
| [[Category:{{{cat1}}} Image Request]]
}}{{#if: {{{cat2|}}}
| [[Category:{{{cat2}}} Image Request]]
}}{{#if: {{{cat3|}}}
| [[Image Request for Category:{{{cat3}}}]]
}}{{#if: {{{cat4|}}}
| [[Image Request for Category:{{{cat4}}}]]
}}{{#if: {{{cat5|}}}
| [[Image Request for Category:{{{cat5}}}]]
}}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}</noinclude>
8azvn0eevg3z67vpo45uxw6sw9bfdmu
Module:Clickable button
828
15022
54792
2026-09-11T07:07:14Z
Derek J Moore
11448
added button
54792
Scribunto
text/plain
-- This module implements {{clickable button 2}}.
local yesno = require('Module:Yesno')
local delink = require('Module:Delink')._delink
local p = {}
function p.main(frame)
local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs
local args = getArgs(frame)
return p._main(args)
end
function p._main(args)
-- If first arg or a url is not provided,
-- but we have a second arg, make a button.
-- Otherwise, return nothing.
args.originalInput = args[1]
args[1] = delink({args[1]})
if args[1] == "" then
args[1] = nil
end
if not args[1] and not args.url then
if args[2] then
p.nolink = true
else
return ''
end
end
local data = p.makeLinkData(args)
local link = p.renderLink(args.originalInput, data)
local trackingCategories = p.renderTrackingCategories(args)
return link .. trackingCategories
end
function p.makeLinkData(args)
local data = {}
-- Get the link and display values,
-- and find whether we are outputting
-- a wikilink or a URL.
if args.url then
data.isUrl = true
data.link = args.url
if args[1] then
data.display = args[1]
elseif args[2] then
data.display = args[2]
else
data.display = args.url
p.urlisdisplay = true
end
else
data.isUrl = false
p.urlisdisplay = false
data.link = args[1]
if args[2] then
data.display = args[2]
else
data.display = args[1]
end
if args[1] and args[1]:find('http') then
data.isUrl = true
end
end
if yesno(args.link) == false then
p.nolink = true
end
-- Colours
-- For the merge with {{clickable button}}
local colour = args.color and args.color:lower()
-- Classes
local class = args.class and args.class:lower()
data.classes = {}
if class == 'ui-button-green'
or class == 'ui-button-blue'
or class == 'ui-button-red'
then
table.insert(
data.classes,
'submit ui-button ui-widget ui-state-default ui-corner-all'
.. ' ui-button-text-only ui-button-text'
)
else
table.insert(data.classes, 'mw-ui-button')
end
--If class is unset,
--then let color determine class
if not class then
if colour == 'blue' then
class = 'mw-ui-progressive'
elseif colour == 'red' then
class = 'mw-ui-destructive'
elseif colour == 'green' then
class = 'mw-ui-constructive'
end
end
if class then
table.insert(data.classes, class)
end
-- Styles
do
--[[
-- Check whether we are on the same page as we have specified in
-- args[1], but not if we are using a URL link, as then args[1] is only
-- a display value. If we are currently on the page specified in
-- args[1] make the button colour darker so that it stands out from
-- other buttons on the page.
--]]
local success, linkTitle, currentTitle
if not data.isUrl then
currentTitle = mw.title.getCurrentTitle()
success, linkTitle = pcall(mw.title.new, args[1])
elseif p.urlisdisplay then
currentTitle = mw.title.getCurrentTitle()
end
if success
and linkTitle
and mw.title.equals(currentTitle, linkTitle)
and not p.urlisdisplay
then
if class == 'ui-button-blue'
or class == 'mw-ui-progressive'
or class == 'mw-ui-constructive'
then
data.backgroundColor = '#2962CB'
data.color = '#fff'
elseif class == 'ui-button-green' then
data.backgroundColor = '#008B6D'
elseif class == 'ui-button-red' or class == 'mw-ui-destructive' then
data.backgroundColor = '#A6170F'
else
data.backgroundColor = '#CCC'
data.color = '#666'
end
elseif p.urlisdisplay then
data.dummyLink = tostring(currentTitle)
end
-- Add user-specified styles.
data.style = args.style
end
return data
end
function p.renderLink(originalInput, data)
-- Render the display span tag.
local display
do
local displaySpan = mw.html.create('span')
for i, class in ipairs(data.classes or {}) do
displaySpan:addClass(class)
end
displaySpan
:css{
['background-color'] = data.backgroundColor,
color = data.color
}
if data.style then
displaySpan:cssText(data.style)
end
displaySpan:wikitext(data.display)
display = tostring(displaySpan)
end
-- Render the link
local link
if originalInput and originalInput:find('|') then
link = string.format('[[%s|%s]]', delink({originalInput, wikilinks = 'target'}), display)
elseif p.nolink then
if p.urlisdisplay then
link = string.format('[[%s|%s]]', data.dummyLink, display)
else
link = string.format('%s', display)
end
else
if data.isUrl then
link = string.format('[%s %s]', data.link, display)
else
link = string.format('[[%s |%s]]', data.link, display)
end
end
return string.format('<span class="plainlinks clickbutton">%s</span>', link)
end
function p.renderTrackingCategories(args)
if yesno(args.category) == false then
return ''
end
local class = args.class and args.class:lower()
if class == 'ui-button-green'
or class == 'ui-button-blue'
or class == 'ui-button-red'
then
return '[[Category:Pages using old style ui-button-color]]'
else
return ''
end
end
return p
2y4zqg2drz0jqpm59tyakc7koi33ehg
Tempolete:Clickable button
10
15023
54793
2026-09-11T07:11:22Z
Derek J Moore
11448
addded
54793
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Clickable button|main}}<noinclude>
{{documentation}}
<!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. -->
</noinclude>
p9tti49lmjq7ifp2faksbrk6uifwc4d
Thuto ya go Emelana le Tiriso e e sa Siamang ya Diokobatsi
0
15024
54795
2026-09-11T08:40:04Z
Stumatha
12502
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374244688|Drug Abuse Resistance Education]]"
54795
wikitext
text/x-wiki
Thulaganyo eno e ne e bonala thata ka dingwaga tsa bo 1980 le bo 1990. Ka nako ya fa e ne e tuma thata, D.A.R.E e ne ya fitlhelwa mo dikgaolong tsa dikolo tsa Amerika di le 75% mme e ne ya tlamelwa ka madi ke puso ya Amerika. Thulaganyo eno en ale mapodisa a a etelang diphaposi tsa sekolo se se potlana, a tlhagisa bana gore diritibatsi di kotsi mme di tshwanetswe go ganwa. D.A.R.E e ene e batla go ruta bana gore ba ka emelana jang le kgatelelo ya balekane ya gore ba dirise diritibatsi. Gape e ne ya kgala bojalwa, motsoko, go kwala mo dipopegong tsa dikago le go dira di-tattoo ka ntlha ya go gatelelwa ke balekane.
37u6i7dwbvquuc1omfi24s3xm3dxbvq
Tsholofelo
0
15025
54796
2026-09-11T08:59:36Z
Stumatha
12502
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373186575|Hope]]"
54796
wikitext
text/x-wiki
'''Tsholofelo''' ke boemo jwa mogopolo jo bo nang le tsholofelo jo bo theilweng mo go [[wiktionary:expectation|lebeleleng]] diphelelo tse di eletsegang malebana le ditiragalo le maemo a botshelo jwa motho, kgotsa lefatshe ka kakaretso.<ref name=":1">
{{Cite web |date=1992-11-27 |title=Hope | Define Hope at Dictionary.com |url=http://dictionary.reference.com/browse/hope |access-date=2012-10-02 |publisher=Dictionary.reference.com}}</ref> Jaaka lediri, Merriam-Webster o tlhalosa ''tsholofelo'' jaaka "go lebelela ka tshepo" kgotsa "go tlhokomela keletso ka tebelelo".<ref>{{Cite web |title=Hope – Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/hope |access-date=2012-10-02 |publisher=Merriam-webster.com}}</ref>
Gareng ga dilo tse di farologaneng le yona ke go kgobega marapo, go tlhoka tsholofelo<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Hopelessness_scale</ref>, le go itlhoboga.<ref>B. Kirkpatrick ed., ''Roget's Thesaurus'' (1995) pp. 852–3</ref>
Tsholofelo e bonala ka dikarolo tse dintsi tsa botshelo jwa motho, go akaretsa le go ntsha mabaka ka tsela e e mosola, bontle jwa bodumedi jwa tsholofelo, thuto ya semolao le dibuka, mmogo le dikarolo tsa setso le tsa dikinane.
qdia8c5vdmv8s455sqybumx0tv7u7w2
Go palelwa
0
15026
54797
2026-09-11T09:23:30Z
Stumatha
12502
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1362645985|Failure]]"
54797
wikitext
text/x-wiki
'''Go palelwa''' ke kgopolo ya loago ya go sa fitlhelele maikaelelo <ref>Goal</ref>a a eletsegang kgotsa a a ikaeletsweng, mme gantsi a tsewa jaaka se se fapaaneng le katlego<ref>Success</ref>.<ref>{{Cite web |title=Failure - Definition of failure by Merriam-Webster |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/failure |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716191304/http://www.merriam-webster.com/dictionary/failure |archive-date=16 July 2015 |website=merriam-webster.com}}</ref> Ditlhokego tsa go palelwa di ikaegile ka bokao, mme di ka nna tsa amana le molebeledi yo o rileng kgotsa thulaganyo ya tumelo. Motho yo mongwe a ka nna a tsaya go palelwa e le se motho yo mongwe a se tsayang e le katlego, segolobogolo mo dikgetseng tsa kgaisano e e tlhamaletseng kgotsa motshameko wa palogotle ya lefela. Fela jalo, selekanyo sa katlego kgotsa go palelwa mo seemong se ka lebelelwa ke balebeledi le batsayakarolo ba ba farologaneng, mo e leng gore seemo se mongwe a se tsayang e le go palelwa, yo mongwe a ka se tsaya e le katlego, katlego e e tshwanelegang kgotsa seemo se se sa tseyeng letlhakore.
om39x2emtcdt39nlkm9s3xn2ptp8y7p