lipu Wikipesija tokwiki https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open MediaWiki 1.47.0-wmf.2 case-sensitive Media ilo toki jan jan la toki pali pali la toki sitelen sitelen la toki MediaWiki MediaWiki la toki kipisi kipisi la toki nasin ilo nasin ilo la toki kulupu kulupu la toki nimi nimi la toki TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk ma Mewika 0 311 65341 64084 2026-05-16T01:25:06Z Benscat 3375 mi pona lili e toki open 65341 wikitext text/x-wiki {{wile pali}}{{kon ante|ma lawa|[[ma suli]]|ma Amelika}}{{poki sona ma | nimi ma = ma Mewika | nimi mama = United States of America | ma = | len ma = [[sitelen:Flag_of_the_United_States.svg|150px]] | sitelen lawa = [[sitelen:Greater_coat_of_arms_of_the_United_States.svg|100px]] | kalama musi ma = ''The Star-Spangled Banner''<br>(len sitelen pi mun suno)<br>[[sitelen:"The Star-Spangled Banner" - Choral with band accompaniment - United States Army Field Band.oga]] | ma tomo lawa = [[ma tomo Wasinton]] | mute jan la ma tomo suli = [[ma tomo Nujo]] | toki lawa = [[toki Inli]] | toki ante = [[toki Epanja]]<br>[[toki Sonko]] | nasin lawa = | ISO 3166 = US | ma suli = [[ma Amelika lete]] | sitelen ma = [[sitelen:USA_orthographic.svg|200px]] | jan lawa = [[jan Tana Tan]] | mani = [[mani Mewika]] ($) (USD) |mute jan = jan {{o nnp|332,854,719}} ({{ts|2022-7-6}})<ref>{{tan sona |jan=United States Census Bureau |linja=https://www.census.gov/popclock/ |tan=Population Clock |tenpo=2020-10-11 }} {{lipu lon tenpo pini |tenpo=20151117025617 |linja=https://www.census.gov/popclock/ |namako=lon }}</ref> }}{{nimi ijo|'''ma Mewika'''|United States of America|toki Inli}} anu {{nimi ijo|'''ma Juwese'''|USA|toki Inli|ipa=/ˌju ˌɛs ˈeɪ/}} li [[ma lawa]] suli lon [[ma Amelika]]. ona li lon poka pi [[ma Kanata]], lon poka pi [[ma Mesiko]]. telo suli la, ona li lon poka pi [[telo Alansi]], lon poka pi [[telo Pasipi]]. ona li jo e [[ma Mewika#ma kipisi|ma kipisi mute mute luka luka]], e ma tomo lawa wan, e ma lili mute lon telo suli, e ma kipisi mute pi [[kulupu nanpa wan pi ma Amelika|kulupu nanpa wan pi ma Mewika]]. ma tomo lawa ona li [[ma Sisi]]. mute jan la [[ma tomo Nujo]] li nanpa wan. ma en kulupu en mani en wawa la, ona li suli mute. tenpo ni la, ona li [[ma wawa]] suli nanpa wan lon ma ali. ma Mewika li wawa mute li lawa e ijo mute. jan pi ma Mewika li ken wile e jan lawa pi ma Mewika. jan mute li kama tawa ma Mewika tan ma ante,<ref>[https://www.britannica.com/place/United-States/Native-Americans#ref78004 People of the United States - Immigration] - ''[[lipu sona Pitanika|Encyclopedia Britannica]]''</ref> la kulupu mute en [[nasin kulupu]] ante mute li lon ma Mewika. taso, jan mute li ante tawa jan pi kulupu ante. ike mute li kama tan ni. jan lili li jo e mani mute la, jan mute li jo e mani lili.<ref>[https://www.upi.com/Top_News/US/2018/06/22/UN-report-With-40M-in-poverty-US-most-unequal-developed-nation/8671529664548/?spt=su U.N. report: With 40M in poverty, U.S. most unequal developed nation] - ''UPI.com''</ref> ==nimi== toki Inli la, nimi suli pi ma Mewika li {{nimi ijo|"''United States of America''"|wan pi ma mute pi ma Mewika}}. taso, toki Inli la, nimi lili pi ma Mewika li sama {{nimi ijo|[[ma Amelika]]|America}}. ni li tan ni: nimi pi ma lawa Mewika li kama tan [[ma suli]] ona. tenpo mute la, jan li kepeken nimi lili lili tan sitelen open pi nimi suli pi ma Mewika: ''US'' anu ''USA''. [[toki pona]] la, nimi "Juwese" li kama tan nimi lili ni. ==tenpo pini== [[sitelen:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|250px|mama pi ma Mewika li sitelen e [[toki pi lawa sin]].]] tenpo pi pini mute la, [[kulupu nanpa wan pi ma Amelika]] li kama lon ma Amelika tan [[ma Sipi]]. tenpo pi pini lili la [[ma Elopa|kulupu Elopa]] li kama. ma mute pi ma Elopa li wile lanpan ma lon ma Amelika. [[ma Juke]] li pali e ma sin lon ma Amelika lon poka pi [[telo Alansi]]. ni li ma Mewika sin. taso jan pi kama tawa ma Mewika la ma Juke li lawa ike e ma sin. kulupu Mewika li wile weka tan ma Juke li [[utala pi ante suli pi ma Mewika|utala e ona]]. tenpo sike nanpa 1776 la, jan pi ma Mewika li toki e ni: ona li lawa e ma ona. [[mama pi ma Mewika]] li pali e [[lipu lawa suli pi ma Mewika|lipu lawa suli]] e [[lawa pi ken jan lon ma Mewika|lawa pi ken jan]]. kulupu Mewika li kama suli li tawa e [[telo Pasipi]] li weka e kulupu Mewika Insijan tan tomo ona. tenpo sike nanpa 1861 la, ma Mewika li kama tu. ni li tan ni: jan li ken [[jo jan|poki e jan ante]]. jan mute li pilin ike tawa ni. taso jan mute li pilin pona tawa ni. kulupu tu li utala. ma pi poki ala li anpa e ma poki. jan li ken ala poki e jan. taso lawa li awen ken e poki jan li awen ken e lawa pi pali ona. ma Mewika li utala lon [[utala suli nanpa wan]]. tenpo open pi [[utala suli nanpa tu]] la ma Mewika li utala ala. taso [[ma Nijon]] li pakala e ma tomo utala ona Pearl Harbor. tan ni la, ma Mewika li utala e ma Nijon e [[ma Tosi]] e [[ma Italija]]. ma Mewika en ma ante li anpa e ma Nijon e ma Tosi e ma Italija. kulupu Mewika li pilin ike mute tawa [[ma Sesesele]]. [[utala lete]] la ona li utala e ona. taso ona li kepeken ala ilo utala. ona li lawa e ma ante. ma ni li utala ilo. ma Mewika li utala lon [[ma Anku]] li lon [[ma Wije]] tan ni. jan pi ma Mewika li tawa [[kon mun]] tawa [[mun poka]]. kulupu utala pi ma Mewika li kama suli mute li kama wawa mute li utala e ma ante. utala lete li pini lon tenpo sike nanpa 1991 tan ni: ma Sesesele li pakala. ==nasin lawa== ma Mewika li jo e [[kulupu pi nasin lawa|kulupu suli tu pi nasin lawa]]. ona li {{nimi ijo|[[kulupu Temokasi]]|Democratic Party}} li {{nimi ijo|[[kulupu Wepalikan]]|Republican Party}}. jan lawa pi ma Mewika li [[jan Tana Tun|jan Tana Tan]] li tan kulupu Wepalikan. tenpo pini la [[jan So Paten]] li tan kulupu Temoka. ==esun en mani== {{lipu suli|mani Tala pi ma Mewika}}[[sitelen:United States one dollar bill, obverse.jpg|thumb|lipu mani wan pi mani Mewika]] [[mani Tala pi ma Mewika|mani Tala]] (nimi pi [[toki Inli]]: ''dollar''; sitelen: $; nimi pi [[kulupu ISO|ISO-4217]]: USD) li mani suli taso lon ma Mewika. ona li kama lon tan lipu lawa pi sike mani pi tenpo sike 1972. jan li kipisi e mani Tala tawa {{nimi ijo|mani lili Sen|cent|toki Inli}}. mani lili Sen 100 li mani Tala 1. lipu lawa ni li toki kin e nasin ni: seme la, jan li pali e sike mani pi mani pi ma Mewika? lipu pi mani pi ma Mewika li tan kulupu mani suli pi ma Mewika. tenpo {{nimi|meso}} la, jan li kepeken {{nimi ijo|nimi "monsi laso"|greenback|toki Inli}} tawa lipu pi mani Tala tan ni: ona li laso a. ==jan== ma Mewika li jo e jan mute. kulupu nanpa wan pi ma Mewika li lon ma Mewika tan tenpo pini suli. ona mute li kama tan [[ma Asija]]. tenpo poka la ona mute li suli ala. jan pi selo walo li kama sona e ma Amelika la jan pi selo walo en jan pi selo pimeja li kama. jan mute li kama tan [[ma Elopa]]. nanpa jan la kulupu nanpa tu pi ma Mewika li [[jan Mewika Apika]]. tenpo poka la jan pi ma Asija en jan pi [[ma Sulamelika]] en jan pi [[ma Apika]] li kama lon ni. toki Inli li toki nanpa wan pi ma Mewika. jan mute toki e [[toki Epanja]] kin. jan mute mute lon ma Mewika li alasa e [[nasin sewi Kolisu]]. ===jan lawa=== {{lipu suli|jan lawa pi ma Mewika}} {| class="sortable wikitable" |+ jan lawa pi ma Mewika |- style="font-size:100%; text-align: center;" ! style="width:10px;" | # ! style="width:150px;" | jan lawa ! style="width:150px;" | nimi mama ! style="width:75px;" | tenpo sike ! style="width:150px;" | kulupu ! style="width:200px;" | jan lawa nanpa tu |- ! 1 | [[jan So Wasinton]] | ''George Washington'' | 1789 - 1797 | kulupu ala | [[jan Son Atan]] ''John Adams'' |- ! 2 | [[jan Son Atan]] | ''John Adams'' | 1797 - 1801 | kulupu Petewali | [[jan Toma Sepison]] ''Thomas Jefferson'' |- ! 3 | [[jan Toma Sepison]] | ''Thomas Jefferson'' | 1801 - 1809 | kulupu Temoka-Wepalikan | [[jan Ewan Pa]] ''Aaron Burr'' en [[jan So Linton]] ''George Clinton'' |- ! 4 | [[jan Sen Masison]] | ''James Madison'' | 1809 - 1817 | kulupu Temoka-Wepalikan | [[jan So Linton]] ''George Clinton'' en [[jan Epi Kewi]] ''Elbridge Gerry'' |- ! 5 | [[jan Sen Mono]] | ''James Monroe'' | 1817 - 1825 | kulupu Temoka-Wepalikan | [[jan Tanije Tonkin]] ''Daniel D. Tompkins'' |- ! 6 | [[jan Son Kinsi Atan]] | ''John Quincy Adams'' | 1825 - 1829 | kulupu Temoka-Wepalikan en kulupu Nasona-Wepalikan | [[jan Son Kalun]] ''John C. Calhoun'' |- ! 7 | [[jan Antu Sason]] | ''Andrew Jackson'' | 1829 - 1837 | kulupu Temoka | [[jan Son Kalun]] ''John C. Calhoun'' en [[jan Masin Wan Puwen]] ''Martin Van Buren'' |- ! 8 | [[jan Masin Wan Puwen]] | ''Martin Van Buren'' | 1837 - 1841 | kulupu Temoka | [[jan Wisa Mento Sonson]] ''Richard Mentor Johnson'' |- ! 9 | [[jan Wilijan Enwi Ewison]] | ''William Henry Harrison'' | 1841 | kulupu Wi | [[jan Son Tala]] ''John Tyler'' |- ! 10 | [[jan Son Tala]] | ''John Tyler'' | 1841 - 1845 | kulupu Wi | jan ala |- ! 11 | [[jan Sen Po]] | ''James K. Polk'' | 1845 - 1849 | kulupu Temoka | [[jan So Tala]] ''George M. Dallas'' |- ! 12 | [[jan Sakawi Telo]] | ''Zachary Taylor'' | 1849 - 1850 | kulupu Wi | [[jan Mila Pimo]] ''Millard Fillmore'' |- ! 13 | [[jan Mila Pimo]] | ''Millard Fillmore'' | 1850 - 1853 | kulupu Wi | jan ala |- ! 14 | [[jan Wanlin Pisa]] | ''Franklin Pierce'' | 1853 - 1857 | kulupu Temoka | [[jan Wilijan Kin]] ''William R. King'' |- ! 15 | [[jan Sen Pukanan]] | ''James Buchanan'' | 1857 - 1861 | kulupu Temoka | [[jan Son Wekenwi]] ''John C. Breckinridge'' |- ! 16 | [[jan Epajan Linkon]] | ''Abraham Lincoln'' | 1861 - 1865 | kulupu Wepalikan en kulupu Nasona-Junjon | [[jan Anipa Anlin]] ''Hannibal Hamlin'' en jan Antu Sonson ''Andrew Johnson'' |- ! 17 | [[jan Antu Sonson]] | ''Andrew Johnson'' | 1865 - 1869 | kulupu Nasona-Junjon en kulupu Temoka | jan ala |- ! 18 | [[jan Julisi Wen]] | ''Ulysses S. Grant'' | 1869 - 1877 | kulupu Wepalikan | [[jan Kala Kopa]] ''Schuyler Colfax'' en [[jan Enwi Wison]] ''Henry Wilson'' |- ! 19 | [[jan Usapo E]] | ''Rutherford B. Hayes'' | 1877 - 1881 | kulupu Wepalikan | [[jan Wilijan Wila]] ''William A. Wheeler'' |- ! 20 | [[jan Sen Kapi]] | ''James A. Garfield'' | 1881 | kulupu Wepalikan | jan Sesa Asa ''Chester A. Arthur'' |- ! 21 | [[jan Sesa Asa]] | ''Chester A. Arthur'' | 1881 - 1885 | kulupu Wepalikan | jan ala |- ! 22 | [[jan Owa Lilan]] | ''Grover Cleveland'' | 1885 - 1889 | kulupu Temoka | [[jan Toma Enwi]] ''Thomas A. Hendricks'' |- ! 23 | [[jan Pensamin Ewison]] | ''Benjamin Harrison'' | 1889 - 1893 | kulupu Wepalikan | [[jan Liwa Moton]] ''Levi P. Morton'' |- ! 24 | [[jan Owa Lilan]] | ''Grover Cleveland'' | 1893 - 1897 | kulupu Temoka | [[jan Ale Siwenson nanpa wan]] ''Adlai Stevenson I'' |- ! 25 | [[jan Wilijan Makinli]] | ''William McKinley'' | 1897 - 1901 | kulupu Wepalikan | [[jan Kewe Opa]] ''Garret Hobart'' en [[jan Sijoto Osewe]] ''Theodore Roosevelt'' |- ! 26 | [[jan Sijoto Osewe]] | ''Theodore Roosevelt'' | 1901 - 1909 | kulupu Wepalikan | [[jan Sa Pepen]] ''Charles W. Fairbanks'' |- ! 27 | [[jan Wilijan Awa Ta]] | ''William Howard Taft'' | 1909 - 1913 | kulupu Wepalikan | [[jan Sen Seman]] ''James S. Sherman'' |- ! 28 | [[jan Oto Wison]] | ''Woodrow Wilson'' | 1913 - 1921 | kulupu Temoka | [[jan Toma Masa]] ''Thomas R. Marshall'' |- ! 29 | [[jan Owen Asin]] | ''Warren G. Harding'' | 1921 - 1923 | kulupu Wepalikan | [[jan Kawin Kuwi]] ''Calvin Coolidge'' |- ! 30 | [[jan Kawin Kuwi]] | ''Calvin Coolidge'' | 1923 - 1929 | kulupu Wepalikan | [[jan Sa To]] ''Charles G. Dawes'' |- ! 31 | [[jan Apa Uwa]] | ''Herbert Hoover'' | 1929 - 1933 | kulupu Wepalikan | [[jan Sa Kasi]] ''Charles Curtis'' |- ! 32 | [[jan Wanlin Osewe]] | ''Franklin D. Roosevelt'' | 1933 - 1945 | kulupu Temoka | [[jan Son Nan Kana]] ''John Nance Garner'' en [[jan Enwi Wale]] ''Henry A. Wallace'' en [[jan Ewi Tuman]] ''Harry S. Truman'' |- ! 33 | [[jan Ewi Tuman]] | ''Harry S. Truman'' | 1945 - 1953 | kulupu Temoka | [[jan Apen Pali]] ''Alben W. Barkley'' |- ! 34 | [[jan Tuwa Asenawa]] | ''Dwight D. Eisenhower'' | 1953 - 1961 | kulupu Wepalikan | [[jan Wisa Nison]] ''Richard Nixon'' |- ! 35 | [[jan Son Kenisi]] | ''John F. Kennedy'' | 1961 - 1963 | kulupu Temoka | [[jan Linton Sonson]] ''Lyndon B. Johnson'' |- ! 36 | [[jan Linton Sonson]] | ''Lyndon B. Johnson'' | 1963 - 1969 | kulupu Temoka | [[jan Upa Anpi]] ''Hubert Humphrey'' |- ! 37 | [[jan Wisa Nison]] | ''Richard Nixon'' | 1969 - 1974 | kulupu Wepalikan | [[jan Sipo Anku]] ''Spiro Agnew'' en [[jan Sewa Po]] ''Gerald Ford'' |- ! 38 | [[jan Sele Po]] | ''Gerald Ford'' | 1974 - 1977 | kulupu Wepalikan | [[jan Neson Okepela]] ''Nelson Rockefeller'' |- ! 39 | [[jan Simi Kata]] | ''Jimmy Carter'' | 1977 - 1981 | kulupu Temoka | [[jan Wata Monte]] ''Walter Mondale'' |- ! 40 | [[jan Ona Wekan]] | ''Ronald Reagan'' | 1981 - 1989 | kulupu Wepalikan | [[jan So Apa Waka Pu]] ''George Herbert Walker Bush'' |- ! 41 | [[jan So Apa Waka Pu]] | ''George H. W. Bush'' | 1989 - 1993 | kulupu Wepalikan | [[jan Ten Kuwejo]] ''Dan Quayle'' |- ! 42 | [[jan Pi Linton]] | ''Bill Clinton'' | 1993 - 2001 | kulupu Temoka | [[jan A Ko]] ''Al Gore'' |- ! 43 | [[jan So Waka Pu]] | ''George W. Bush'' | 2001 - 2009 | kulupu Wepalikan | [[jan Si Seni]] ''Dick Cheney'' |- ! 44 | [[jan Pawa Opama]] | ''Barack Obama'' | 2009 - 2017 | kulupu Temoka | [[jan So Paten]] ''Joe Biden'' |- ! 45 | [[jan Tana Tan]] | ''Donald Trump'' | 2017 - 2021 | kulupu Wepalikan | [[jan Maki Pen]] ''Mike Pence'' |- ! 46 | [[jan So Paten]] | ''Joe Biden'' | 2021 - 2025 | kulupu Temoka | [[jan Kamala Ewi]] ''Kamala Harris'' |- ! 47 | [[jan Tana Tan]] | ''Donald Trump'' | 2025 - tenpo ni | kulupu Wepalikan | [[jan Sesi Wan]] ''J.D. Vance'' |} ==ma kipisi== ma Mewika la ma kipisi mute li lon. ma kipisi li ken lawa la, ma kipisi ni li lon. ni li nasin kipisi pi suli nanpa wan. ===nasin kipisi pi suli nanpa wan=== [[sitelen:Map of USA with state names.svg|lang=tok|350px|thumb|sitelen pi ma Mewika]] <div style="column-count: 3;"> * [[sitelen:Flag of Iowa.svg|20px|frameless]] [[ma Ajowa]] (IA) * [[sitelen:Flag of Arkansas.svg|20px|frameless]] [[ma Akanso]] (AR) * [[sitelen:Flag of Alaska.svg|20px|frameless]] [[ma Alaka]] (AK) * [[sitelen:Flag of Alabama.svg|20px|frameless]] [[ma Alapama]] (AL) * [[sitelen:Flag of Idaho.svg|20px|frameless]] [[ma Atajo]] (ID) * [[sitelen:Flag of Hawaii.svg|20px|frameless]] [[ma Awawi]] (HI) * [[sitelen:Flag of Arizona.svg|20px|frameless]] [[ma Ewisona]] (AZ) * [[sitelen:Flag of Illinois.svg|20px|frameless]] [[ma Ilino]] (IL) * [[sitelen:Flag of Indiana.svg|20px|frameless]] [[ma Insijena]] (IN) * [[sitelen:Flag of Utah.svg|20px|frameless]] [[ma Juta]] (UT) * [[sitelen:Flag of California.svg|20px|frameless]] [[ma Kaliponja]] (CA) * [[sitelen:Flag of Connecticut.svg|20px|frameless]] [[ma Kanesika]] (CT) * [[sitelen:Flag of Kansas.svg|20px|frameless]] [[ma Kense]] (KS) * [[sitelen:Flag of Kentucky.svg|20px|frameless]] [[ma Kentaki]] (KY) * [[sitelen:Flag of Colorado.svg|20px|frameless]] [[ma Kalowato]] (CO) * [[sitelen:Flag of Florida.svg|20px|frameless]] [[ma Lowita]] (FL) * [[sitelen:Flag of Louisiana.svg|20px|frameless]] [[ma Luwisijana]] (LA) * [[sitelen:Flag of Massachusetts.svg|20px|frameless]] [[ma Masasusi]] (MA) * [[sitelen:Flag of Maine.svg|20px|frameless]] [[ma Men]] (ME) * [[sitelen:Flag of Maryland.svg|20px|frameless]] [[ma Mewilan]] (MD) * [[sitelen:Flag of Minnesota.svg|20px|frameless]] [[ma Minesota]] (MN) * [[sitelen:Flag of Michigan.svg|20px|frameless]] [[ma Misikan]] (MI) * [[sitelen:Flag of Mississippi.svg|20px|frameless]] [[ma Misisipi]] (MS) * [[sitelen:Flag of Missouri.svg|20px|frameless]] [[ma Misowi]] (MO) * [[sitelen:Flag of Montana.svg|20px|frameless]] [[ma Montana]] (MT) * [[sitelen:Flag of Nebraska.svg|20px|frameless]] [[ma Nepaka]] (NE) * [[sitelen:Flag of Nevada.svg|20px|frameless]] [[ma Niwata]] (NV) * [[sitelen:Flag of North Carolina.svg|20px|frameless]] [[ma Nokewalana]] (NC) * [[sitelen:Flag of North Dakota.svg|20px|frameless]] [[ma Notakota]] (ND) * [[sitelen:Flag of New York.svg|20px|frameless]] [[ma kipisi Nujo|ma Nujo]] (NY) * [[sitelen:Flag of New Mexico.svg|20px|frameless]] [[ma Numesiko]] (NM) * [[sitelen:Flag of New Jersey.svg|20px|frameless]] [[ma Nusesi]] (NJ) * [[sitelen:Flag of New Hampshire.svg|20px|frameless]] [[ma Nuwanse]] (NH) * [[sitelen:Flag of Oklahoma.svg|20px|frameless]] [[ma Okajoma]] (OK) * [[sitelen:Flag of Rhode Island.svg|20px|frameless]] [[ma Otalan]] (RI) * [[sitelen:Flag of Ohio.svg|20px|frameless]] [[ma Owajo]] (OH) * [[sitelen:Flag of Oregon.svg|20px|frameless]] [[ma Owekan]] (OR) * [[sitelen:Flag of Pennsylvania.svg|20px|frameless]] [[ma Pensiwenja]] (PA) * [[sitelen:Flag of South Carolina.svg|20px|frameless]] [[ma Sakewalana]] (SC) * [[sitelen:Flag of South Dakota.svg|20px|frameless]] [[ma Satakota]] (SD) * [[sitelen:Flag of the_State_of_Georgia.svg|20px|frameless]] [[ma Sosa]] (GA) * [[sitelen:Flag of Delaware.svg|20px|frameless]] [[ma Telawe]] (DE) * [[sitelen:Flag of Tennessee.svg|20px|frameless]] [[ma Tenesi]] (TN) * [[sitelen:Flag of Texas.svg|20px|frameless]] [[ma Tesa]] (TX) * [[sitelen:Flag of Wyoming.svg|20px|frameless]] [[ma Wajomin]] (WY) * [[sitelen:Flag of Washington.svg|20px|frameless]] [[ma Wasintan]] (WA) * [[sitelen:Flag of Vermont.svg|20px|frameless]] [[ma Wemon]] (VT) * [[sitelen:Flag of Virginia.svg|20px|frameless]] [[ma Wesinja]] (VA) * [[sitelen:Flag of West Virginia.svg|20px|frameless]] [[ma Wewesinja]] (WV) * [[sitelen:Flag of Wisconsin.svg|20px|frameless]] [[ma Wikonsin]] (WI) </div> ===ma ante=== * [[sitelen:Flag of the Northern Mariana Islands.svg|20px|frameless]] [[kulupu ma Malijana]] (MP) * [[sitelen:Flag of the United States Virgin Islands.svg|20px|frameless]] [[kulupu ma Pisin pi ma Mewika]] (VI) * [[sitelen:Flag of American Samoa.svg|20px|frameless]] [[ma Amelikasamowa]] (AS) * [[sitelen:Flag of Guam.svg|20px|frameless]] [[ma Kawan]] (GU) * [[sitelen:Flag of Puerto Rico.svg|20px|frameless]] [[ma Petoliko]] (PR) * [[sitelen:Flag of Washington, D.C.svg|20px|frameless]] [[ma Sisi]] (DC) ===ma tomo suli === [[sitelen:Luchtfoto van Lower Manhattan.jpg|thumb|ma tomo Nujo li ma tomo suli nanpa wan lon ma Mewika.]] {| class="sortable wikitable" |+ ma tomo suli pi ma Mewika<ref>https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/popest/2020s-total-cities-and-towns.html</ref> |- style="font-size:100%; text-align: center;" ! style="width:10px;" | # ! style="width:150px;" | ma tomo ! style="width:75px;" | nimi mama ! style="width:75px;" | ma lili ! style="width:75px;" | nanpa jan |- ! 1 | [[ma tomo Nujo]] | ''New York'' | ''[[ma Nujo]]'' | 8 258 035 |- ! 2 | [[ma tomo Losansele]] anu ma tomo Ele | ''Los Angeles "LA"'' | ''[[ma Kaliponija]]'' | 3 820 914 |- ! 3 | [[ma tomo Sikako]] | ''Chicago'' | ''[[ma Ilino]]'' | 2 664 452 |- ! 4 | [[ma tomo Juson]] | ''Houston'' | ''[[ma Tesa]]'' | 2 314 157 |- ! 5 | [[ma tomo Pinisi]] | ''Phoenix'' | ''[[ma Ewisona]]'' | 1 650 070 |- ! 6 | [[ma tomo Pilatepija]] anu ma tomo Pili | ''Philadelphia "Philly"'' | ''[[ma Pensiwenija]]'' | 1 550 542 |- ! 7 | [[ma tomo San Antonijo]] | ''San Antonio'' | ''[[ma Tesa]]'' | 1 495 295 |- ! 8 | [[ma tomo San Sijeko]] | ''San Diego'' | ''[[ma Kaliponija]]'' | 1 388 320 |- ! 9 | [[ma tomo Tala]] | ''Dallas'' | ''[[ma Tesa]]'' | 1 302 868 |- ! 10 | [[ma tomo Sesonwi]] | ''Jacksonville'' | ''[[ma Lowita]]'' | 985 843 |- ! 11 | [[ma tomo Osin]] | ''Austin'' | ''[[ma Tesa]]'' | 979 882 |- ! 12 | [[ma tomo Poto]] | ''Fort Worth'' | ''[[ma Tesa]]'' | 978 468 |- ! 13 | [[ma tomo San Ose]] | ''San Jose'' | ''[[ma Kaliponija]]'' | 969 655 |- ! 14 | [[ma tomo Kolanpa]] | ''Columbus'' | ''[[ma Owajo]]'' | 913 175 |- ! 15 | [[ma tomo Sale]] | ''Charlotte'' | ''[[ma Nokewalana]]'' | 911 311 |- ! 16 | [[ma tomo Insijenapoli |ma tomo Insijanepoli]] anu ma tomo Insi | ''Indianapolis'' | ''[[ma Insijena]]'' | 879 293 |- ! 17 | [[ma tomo San Pansiko]] | ''San Francisco'' | ''[[ma Kaliponija]]'' | 808 988 |- ! 18 | [[ma tomo Sijato]] | ''Seattle'' | ''[[ma Wasinton|ma Wasintan]]'' | 755 078 |- ! 19 | [[ma tomo Tenwa]] | ''Denver'' | ''[[ma Kolowato|ma Kalowato]]'' | 716 577 |- ! 20 | [[ma tomo Okajoma]] | ''Oklahoma City'' | ''[[ma Okajoma]]'' | 702 767 |} == ma poka == {{ma lon pi sona ma|poka lete=[[ma Kanata]]|poka seli=[[ma Mesiko]]|insa=[[ma Mewika]]}} ==tan sona== <references/> {{ma Mewika}} {{ma Amelika}} [[kulupu:ma Mewika|*]] [[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]] [[kulupu:ma lawa]] {{DEFAULTSORT:Mewika, ma}} [[kulupu:ma pi ma Amelika]] n4rypy4qs3aeiogtjxz5bzda3yqkdr3 toki Sisin 0 771 65343 54624 2026-05-16T02:22:24Z Zhou20120904 5624 mi pana e tan sona wan 65343 wikitext text/x-wiki {{poki sona toki|nimi toki=toki Sisin|kule kulupu=toki sin|nimi mama=Xdi8 Aho|sitelen=[https://github.com/ItMarki/itmarki.github.io/blob/master/shidinn/Images/logoofshidinn.svg sitelen li lon ni]|kulupu toki=toki sin|kalama=[ɕitjẽɪ̃ axo]|ma=|mama=jan Wan Sepe|nasin sitelen=sitelen Lasina, sitelen Kansi|ISO 639-3=}} {{nimi ijo|'''toki Sisin'''|希顶语|toki Sonko|sewi wile|toki Sisin|}} {{nimi ijo||Xdi8 Aho 灯⿰纟火|toki Sisin||ipa=ɕitjẽɪ̃ axo|6=}} li toki sin tan {{nimi ijo|[[jan Wan Sepe]]|黄雀飞|toki Sonko|ipa=|}}. ona li tan [[toki Sonko]], taso jan Wan Sepe li ante mute e ni. ona li pali e toki ni tan ni: toki Sonko la nimi mute li kalama sama. ona li wile e ni: toki Sisin li anpa e toki Sonko li weka e ona.<ref>{{tan sona|toki tan=zh|linja=https://zhuanlan.zhihu.com/p/112110638|tan=我为什么要创造希顶字母?|kulupu toki=知乎专栏|tenpo lukin=2026-05-16|linja sama=http://web.archive.org/web/20220607140318/https://zhuanlan.zhihu.com/p/112110638|tenpo sama=2022-06-07}}</ref> tenpo sike 1990s la jan Wan Sepe li pali e toki ni. taso, jan pi mute ala li sona e ni. tenpo sike 2020 la jan Raymond li pana e lipu [https://zhuanlan.zhihu.com/p/106197567 o sona e toki Sisin] kepeken [[ilo Siku]]. ni la jan mute li kama sona e ni. ==nasin toki== lon toki Sisin la, [[sitelen Kansi]] wan li jo e nasin toki wan taso. nasin toki wan li lon sitelen Kansi wan taso. nasin toki pi sitelen Kansi mute li tan sitelen pi sitelen Kansi ni. nasin toki 顶 (rdi8) li tan 丁 (di8). {{nimi ijo|lawa pi sitelen Kansi|radical|toki Inli||ipa=}} ona li 页. sitelen Sisin pi lawa 页 li sitelen r. ==nasin sitelen== toki Sisin li kepeken e {{nimi ijo|sitelen Sisin|希顶字母|toki Sonko}}. sitelen ni li tan sitelen Lasina, taso jan Wan Sepe li ante e sitelen li pali e ona. sitelen Sisin li jo e sitelen mute mute luka (45). ken la, toki Sisin li kepeken e {{nimi ijo|sitelen Kansi Sisin|希顶汉字|toki Sonko}}. sitelen ni li tan sitelen Kansi. lon sitelen Kansi Sisin la, nimi pi toki Sisin li jo e sitelen ⿰纟火. [[toki ilo Juniko]] li jo ala e ona lon tenpo ni. ==lipu pi toki Sisin== *[https://www.zhihu.com/zvideo/1297320185607766016 YY8XHOKㄜ3卜] (pipi suno) - ante toki pi lipu "''萤火虫''" tan jan Wan Sepe. *[https://wiki.xdi8.top/wiki/%E5%B8%8C%E9%A1%B6%E7%BB%B4%E5%9F%BA:%E9%A6%96%E9%A1%B5 lipu Wikipedia pi toki Sisin]( [[toki Sonko]]) *[https://www.reddit.com/r/shidinn/ lipu Wesi pi toki Sisin] *[https://youtube.com/@xdi8aho_official6?si=mIOmJNQNh-tmSBlK sijelo lawa pi toki Sisin lon lipu Jutu] {{toki sin}} [[kulupu:toki|Sisin]] [[kulupu:toki sin]] jtgtal7aihmhlvymvfi6ltzagmlxb0t sitelen ma 0 872 65335 9629 2026-05-15T23:11:38Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 6036 Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:haw:Special:Redirect/revision/94731|Palapala ʻĀina Honua]]" 65335 wikitext text/x-wiki '''sitelen ma''' li pana e sona ni: ijo li lon seme? sitelen ma li ken jo e [[ma tomo]] e [[ma lili]] e [[ma ante]]. [[ma ale]] la sitelen ma li ken sike anu lipu. tenpo mute la [[poka]] pi sitelen ma li ni: [[open suno|poka pi open suno]] li lon [[poka pini|poka pi pini sitelen]]. [[pini suno|poka pi pini suno]] li lon [[poka open|poka pi open sitelen]]. ma seli li lon insa. ma lete li lon sewi li lon anpa. <gallery> John Newton and William Palmer SLNSW globe 1782.jpg|sitelen ma sike World Map 1689.JPG|sitelen ma lipu Map of Istanbul, Hunername-I.png|sitelen pi [[ma tomo]] </gallery> [[kulupu:sona ma]] [[kulupu:sitelen]] == __LEAD_SECTION__ == [[Waihona:BlankMap-World.png|thumb|300x300px|sitelen ma]] ni li '''sitelen pi ma ale'''. k878x0ek5ldtn4bo9t92cewhpggqy8o 65336 65335 2026-05-15T23:14:55Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 6036 65336 wikitext text/x-wiki '''sitelen ma''' li pana e sona ni: ijo li lon seme? sitelen ma li ken jo e [[ma tomo]] e [[ma lili]] e [[ma ante]]. [[ma ale]] la sitelen ma li ken sike anu lipu. tenpo mute la [[poka]] pi sitelen ma li ni: [[open suno|poka pi open suno]] li lon [[poka pini|poka pi pini sitelen]]. [[pini suno|poka pi pini suno]] li lon [[poka open|poka pi open sitelen]]. ma seli li lon insa. ma lete li lon sewi li lon anpa. <gallery> John Newton and William Palmer SLNSW globe 1782.jpg|sitelen ma sike World Map 1689.JPG|sitelen ma lipu Map of Istanbul, Hunername-I.png|sitelen pi [[ma tomo]] </gallery> [[kulupu:sona ma]] [[kulupu:sitelen]] 4ifp7le9p3obq0mmgm6qyxf04xzpkdx 65337 65336 2026-05-15T23:15:21Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 6036 /* */ 65337 wikitext text/x-wiki sitelen ma li ken jo e [[ma tomo]] e [[ma lili]] e [[ma ante]]. [[ma ale]] la sitelen ma li ken sike anu lipu. tenpo mute la [[poka]] pi sitelen ma li ni: [[open suno|poka pi open suno]] li lon [[poka pini|poka pi pini sitelen]]. [[pini suno|poka pi pini suno]] li lon [[poka open|poka pi open sitelen]]. ma seli li lon insa. ma lete li lon sewi li lon anpa. <gallery> John Newton and William Palmer SLNSW globe 1782.jpg|sitelen ma sike World Map 1689.JPG|sitelen ma lipu Map of Istanbul, Hunername-I.png|sitelen pi [[ma tomo]] </gallery> [[kulupu:sona ma]] [[kulupu:sitelen]] mpvh3k2dwm1chaiz0s6web4rcyqb1l0 65338 65337 2026-05-15T23:15:35Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 6036 65338 wikitext text/x-wiki '''sitelen ma''' li ken jo e [[ma tomo]] e [[ma lili]] e [[ma ante]]. [[ma ale]] la sitelen ma li ken sike anu lipu. tenpo mute la [[poka]] pi sitelen ma li ni: [[open suno|poka pi open suno]] li lon [[poka pini|poka pi pini sitelen]]. [[pini suno|poka pi pini suno]] li lon [[poka open|poka pi open sitelen]]. ma seli li lon insa. ma lete li lon sewi li lon anpa. <gallery> John Newton and William Palmer SLNSW globe 1782.jpg|sitelen ma sike World Map 1689.JPG|sitelen ma lipu Map of Istanbul, Hunername-I.png|sitelen pi [[ma tomo]] </gallery> [[kulupu:sona ma]] [[kulupu:sitelen]] 5ztibfw4az94sl0t9a0xo0u6kqak623 65339 65338 2026-05-15T23:16:20Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 6036 /* */ 65339 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 ma Mesiko 0 1213 65332 65309 2026-05-15T18:13:01Z Benscat 3375 mi pona e toki lon nasin lawa 65332 wikitext text/x-wiki {{poki sona ma| | nimi ma = ma Mesiko | nimi mama = México | ma = ma | sitelen = | toki pi anpa sitelen = | len ma = [[sitelen:Flag of Mexico.svg|130px]] | sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Mexico.svg|100px]] | kalama musi ma = ''Himno Nacional Mexicano''<br>(kalama musi ma pi ma Mesiko) [[File:Himno Nacional Mexicano instrumental.ogg]] | ma tomo lawa = [[ma tomo Mesiko]] | ma suli = | toki lawa = ala (lon lipu lawa)<br>[[toki Epanja]] (lon pali) | toki ante = [[toki Nawa]]<br>[[toki Maja]]<br>toki ante mute pi [[kulupu jan nanpa wan pi ma Amelika]] | nasin sewi = | nasin lawa = | jan lawa = [[jan Kasija Senpan Pato]] | mani = [[mani Peso pi ma Mesiko]] | tenpo = UTC-5 tawa UTC-8 | ISO 3166 = MX | sitelen ma = [[sitelen:MEX orthographic.svg|200px]] | toki anpa pi sitelen ma = ma Mesiko (laso) | lipu ilo = https://www.gob.mx/ | ma lili = | ma tomo pi mute jan nanpa wan = ma tomo Mesiko | mute jan = 126 014 024 (lon tenpo sike nanpa 2020)<ref name="lipu pi ma kipisi">{{tan sona|toki tan=toki Epanja|linja=https://www.inegi.org.mx/app/tabulados/interactivos/?pxq=Poblacion_Poblacion_01_e60cd8cf-927f-4b94-823e-972457a12d4b|tan=Población total por entidad federativa y grupo quinquenal de edad según sexo, serie de años censales de 1990 a 2020|ijo pana=INEGI|tenpo=2020-03-15|tenpo lukin=2026-04-22}} </ref>}} {{nimi ijo|'''ma Mesiko'''|Mexihco|toki Nawa|ipa=/meˈʃi.ko/}} anu {{nimi ijo|'''ma Mekiko'''|México|toki Epanja|ipa=[ˈmexiko]}} li ma lawa lon [[ma Amelika lete]]. ona li lon poka pi [[ma Mewika]], lon poka pi [[ma Katemala|ma Watemala]], lon poka pi [[ma Peli]]. telo suli la, ma Mesiko li lon poka pi [[telo suli Pasipi]], lon poka pi [[telo suli Kalipi]], lon poka pi [[telo suli Mesiko]]. ma tomo lawa ona li [[ma tomo Mesiko]].<ref>{{tan sona|linja=https://www.scjn.gob.mx/sites/default/files/cpeum/documento/2020-06/CPEUM-044.pdf|tan=Artículo 44 de la Consitución Política de los Estados Unidos Mexicanos|tenpo lukin=2026-05-10|toki tan=toki Epanja|ijo pana=Suprema Corte de la Justicia de la Nación}}</ref> mute jan la, ma tomo ni li nanpa wan lon ma Mesiko. mute jan la, ma Mesiko li nanpa luka luka lon ma ale. suli ma la, ona li nanpa luka luka tu lon ma ale. nasin kulupu pi ma Mesiko li tan tenpo ona. nasin pi [[ma Mesomelika]] en nasin pi [[ma Epanja]] li wan la, nasin kulupu pi ma Mesiko li kama lon. kin, [[ma Apika|kulupu Apika]] en [[ma Asija|kulupu Asija]] li kipisi tan nasin ma. tenpo pini la, ma Mesiko li lon utala mute. ni li pali kin e ona. ma Mesiko li mama e soweli, e waso, e akesi, e pipi, e kala, e kasi, e soko. ijo mute ni li lon ma Mesiko taso. kin, ma Mesiko li jo e kule ma mute, li jo e ma pi telo lili, e ma pi kasi suli, e ma pi kasi telo, e kulupu nena, e linja telo, e sike telo, e ma nena, e sijelo ma ante mute. ==nimi== {{nimi ijo|[[ma Epanja sin]]|Nueva España|toki Epanja}} li pini la, kulupu Mesiko li wile e nimi sin tawa ma ona. ona li wile e nimi ''México''. nimi ni li kama tan [[ma tomo Mesiko-Tenosilan]]. ma ni li ma tomo lawa Mesika, li kama [[ma tomo Mesiko]]. taso, kon pi nimi ''México'' li len tawa jan pi tenpo lon. toki tan {{nimi ijo|jan Penatino Sakakun|Bernardino de Sahagún|toki Epanja}} la, kon pi nimi ''Mexihko'' li "ma pi jan ''Mexih''", li tan nimi tu wan. nimi nanpa wan li nimi ''metl'', li kon e {{lipu li ala|kasi Akawe|Q155874}}. nimi nanpa tu li nimi ''cihtli'', li kon e {{lipu li ala|soweli Lepusu|Q46076}}. nimi nanpa tu wan li nimi ''co'' , li kon e nimi "ma".<ref>{{tan sona|jan=jan Penantino Sajakun|nimi jan kepeken toki tan=Bernardino de Sahagún|toki tan=toki Epanja|toki tan pi nimi jan=toki Epanja|kipisi=592|tan=Historia General de las Cosas de la Nueva España|tenpo=1585-01-01}}</ref> ni la, pilin pi {{nimi ijo|jan Pansiko Kapikelo|Francisco J. Clavijero|toki Epanja}} la, nimi ''Mexihko'' li kon e "ma pi [[jan sewi Wisilopoli|sewi Wisilopoli]]", tan ni: nimi ''Mexih'' anu nimi ''Mexitl'' li nimi ante pi jan sewi ni. kin, ona li suli nanpa wan lon [[kulupu Mesika#nasin sewi|nasin sewi Mesika]].<ref>{{tan sona|jan=jan Pansiko Kapikelo|nimi jan kepeken toki tan=Francisco J. Clavijero|toki tan=toki Epanja|linja=http://cdigital.dgb.uanl.mx/la/1080023605/1080023605.html|tan=Historia antigua de México y de su conquista: sacada de las mejores historiadores españoles|ijo pana=Universidad Autónoma de Nuevo León|tenpo lukin=2026-05-11}}</ref> {{nimi ijo|jan Aponso Kaso|Alfonso Caso|toki Epanja}} en jan sona ante la, nimi ''México'' li kama tan nimi tu wan. nimi nanpa wan li ''metzli'' li "mun" lon toki pona. nimi nanpa tu li ''xictli'' li "insa" lon toki pona. nimi nanpa tu wan li "-co" li "ma" lon toki pona. nimi ni li wan la, ona li toki e ni: "ma lon insa mun".<ref>{{tan sona|linja=https://mediosyhumanidades.wordpress.com/wp-content/uploads/2020/10/351948155-historia-del-nombre-y-de-la-fundacion-de-mexico-pdf.pdf|tan=Historia del nombre y de la fundación de México|tenpo lukin=2026-05-11|jan=jan Kutijele Sipon|toki tan=toki Epanja|nimi tan kepeken toki tan=Gutierre Tibón}}</ref> toki Epanja la, nimi lawa suli li {{nimi ijo|''Estados Unidos Mexicanos''|ma mute Mesiko li wan|toki pona}}. [[toki Nawa]] la, ona li ''Mexika Sentik Wexteyowalko''.<ref>{{tan sona|linja=https://constitucion1917.gob.mx/work/models/Constitucion1917/Resource/1067/1/images/GLOSARIO_nahuatl_huasteca_potosina.pdf|tan=Glosario de términos jurídicos empleados en la traducción de la Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos al náhuatl de la Huasteca Potosina|tenpo lukin=2026-05-10|toki tan=toki Epanja|kipisi=41|ijo pana=Constitución 1917}}</ref> [[toki Maja]] la, ona li ''U Múuchꞌ Péetluꞌumiloꞌob México''.<ref>{{tan sona|linja=https://constitucionenlenguas.inali.gob.mx/completa/lang1:es-MX/lang2:maya|tan=Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos|tenpo lukin=2026-05-10|toki tan=toki Epanja|ijo pana=La Consitución en tu Lengua}}</ref> toki ante pi kulupu nanpa wan li jo e nimi ona kin. ==tenpo pini== [[Image:Mesoamérica.png|left|thumb|248px|ma kipisi pi ma Mesomelika.]] === tenpo pi ma Mesomelika === tenpo pini mute la [[jan nanpa wan pi ma Amelika|kulupu jan]] li kama lon ma Mesiko. ona li alasa e kasi e soweli. ona li kama sona e pali kasi la, ona li open pali e tomo e ma lawa. ni la, ona li pali e ijo musi, e nasin sewi, e nasin kulupu. tenpo la, [[kulupu Olimeka]] li kama suli nanpa wan lon ma Mesomelika. kulupu ante li kama suli lon, la [[kulupu Maja pi tenpo pini|kulupu Maja]] li kama suli li pali e ma tomo mute, li pali e sitelen toki li sona e nasin mun. tenpo sike nanpa 1300 la, [[kulupu Mesika]] li kama lon li pali e ma suli lawa. ona li utala li anpa e kulupu ante la, ona li lawa e ma mute. === ma Elopa li kama lon ma Amelika === [[jan Kitopa Kulunpu]] li kama lon [[ma Amelika]] lon tenpo sike nanpa 1492 la, ma Epanja li wile suli e ma lawa ona. ona li tawa ma Amelika li utala e jan la, [[jan Enan Kote]] li utala li anpa e kulupu Mesika lon [[ma tomo Mesiko-Tenosilan]] lon tenpo sike nanpa 1521. ma Epanja li kama lawa e ma ni la, ma ni li kama [[ma Epanja sin]]. ni la, ma tomo Tenosilan li kama ma tomo Mesiko li kama ma tomo lawa. lawa pi kulupu Epanja li ante e toki tawa toki Epanja, li ante e nasin sewi tawa [[kulupu Katolika|nasin sewi Katolika]], li ante e nasin kulupu tawa nasin ona. kulupu pi ma Amelika en kulupu pi ma Elopa li wan lon tenpo ni. taso, jan pi ma Amelika li anpa tawa jan pi ma Elopa. [[Image:Miguel_Hidalgo.jpg|left|thumb|124px|jan Mike Itako li utala e lawa pi ma Epanja.]] === ma Mesiko li kama ma wan === tenpo sike nanpa 1810 la, kulupu jan pi ma Epanja sin li open utala e lawa Epanja. [[jan Mike Itako]] en jan ante pi pilin sama li open e utala ni. tenpo mute utala la, ma Epanja sin li weka e ma Epanja, li kama ma Mesiko lon tenpo sike nanpa 1821. ma Mesiko li kama [[ma lawa suli]] li kama {{nimi ijo|[[ma lawa suli Mesiko nanpa wan]]|Primer Imperio Mexicano|toki Epanja}} la, jan lawa nanpa wan li [[jan Akusin Te Itupite]]. taso, tenpo sike nanpa 1823 la, jan li weka e jan Akusin tan ma Mesiko. ni la, ma Mesiko li kama e {{lipu li ala|ma lawa pi ma kulupu|Q43702}}. {{nimi ijo|[[jan Watalupe Pitolija]]|Guadalupe Victoria|toki Epanja}} li kama jan lawa lon tenpo ni. === weka ma === tenpo sike nanpa 1833 la, [[jan Antonjo Lope Santajana]] li kama jan lawa pi ma Mesiko la, ona li lawa wawa ike e ma Mesiko. jan lawa nanpa tu li alasa pona e ma li alasa ante e lawa. kulupu mute li pilin ike tawa ni la, ona li utala. kulupu mute li wile weka li alasa weka tan ma Mesiko. ni la, jan pi [[ma Tesa]] li wile [[jo jan|jo e jan]] li wile weka tan ma Mesiko la ona li weka. tenpo sama la, [[ma Kanse]] li utala ma Mesiko tan utala esun. tenpo sike nanpa 1845 la, ma Mewika li kama jo e ma Tesa. taso, ma Mewika li wile suli mute. ona li utala e ma Mesiko tan ni. ma Mewika li jo e ma tomo Mesiko la, jan lawa pi ma Mesiko li weka e [[ma Kaliponija]], e [[ma Niwata]], e [[ma Juta]], e [[ma Ewisona]], e [[ma Numesiko]], e kipisi pi [[ma Okajoma]], e kipisi pi [[ma Kansa]], e kipisi pi [[ma Kolowato]], e kipisi pi [[ma Wajomin]], tawa ma Mewika. [[sitelen:Photograph of Benito Juarez.jpg|thumb|171x171px|jan Penito Wale li jan lawa pi ma Mesiko.]] === utala pi lipu lawa ante === utala ni li pini la, utala insa li awen. tenpo sike nanpa 1854 la, kulupu jan pi [[ma Kelelo]] li utala li anpa jan Santa Ana. ni la, jan lawa sin li pali e {{nimi ijo|lipu lawa sin|Leyes de Reforma|toki Epanja}}. lipu lawa ni li ike tawa kulupu pi nasin sewi tan ni: ma Mesiko li pini jo e nasin sewi lawa. {{nimi ijo|kulupu pi lipu lawa sin|Liberales|toki Epanja}} en {{nimi ijo|kulupu pi lipu lawa sin ala|Conservadores|toki Epanja}} li utala tan ni. utala pini la, [[jan Penito Wale]] li kama jan lawa. ma Elopa li pana e mani tawa ma Mesiko la, ma Mesiko li wile pana e mani sin tawa ma Elopa. taso, ma Mesiko li ken ala pana e mani tan utala ale. ni li ike tawa ma Epanja, tawa [[ma Juke]], tawa ma Kanse. ma Mesiko li toki tawa ale la, ma Epanja en ma Juke li pilin pona. taso ma Kanse li wile utala. kulupu Mesiko li utala li anpa e kulupu Kanse lon [[ma tomo Puwepa]] lon {{ts|1862-05-05}}, taso ma Kanse li kama jo e ma tomo lon tenpo sike nanpa 1863. ni la, ma Mesiko li kama {{nimi ijo|[[ma lawa suli Mesiko nanpa tu]]|Segundo Imperio Mexicano|toki Epanja}}, la {{nimi ijo|[[jan Masimilijen nanpa wan]]|Maximiliano I|toki Epanja}} li kama jan lawa suli ona. kulupu mute li pilin ike tawa lawa ni la, jan Penito Wale en kulupu mute li utala li anpa e jan lawa. === utala pi tawa wawa === jan Penito Wale li moli lon tenpo sike nanpa 1872, la [[jan Popilijo Sija]] li kama lawa. ona li lawa suli lon ma Mesiko li lawa lon tenpo suli. tenpo lawa ona la, ma Mesiko li suli mani. taso, kulupu lawa taso li jo e mani; kulupu wawa ala li jo e mani ala. kulupu jan li alasa utala e jan lawa la, jan lawa li anpa e ona. tenpo sike 1910 la, jan Popilijo Tija li anpa e {{nimi ijo|[[jan Pansiko Matelo]]|Francisco I. Madero|toki Epanja}} lon wile lawa, li alasa jo e ona. ona li weka tan tomo jo la, ona en kulupu utala ona li utala li anpa e lawa pi jan Popilijo Tija. ni la, kulupu jan li wile lawa li lawa e jan Pansiko Matelo. taso, kulupu mute li awen utala e ona. tenpo sike nanpa 1913 la, {{nimi ijo|[[jan Pitolijano Weta]]|Victoriano Huerta|toki Epanja}} li utala li moli e jan Pansiko Matelo, li kama jan lawa. {{nimi ijo|[[jan Emilijano Sapata]]|Emiliano Zapata|toki Epanja}} en {{nimi ijo|[[jan Pansiko Pija]]|Francisco Villa|toki Epanja}} en {{nimi ijo|[[jan Penusijano Calansa]]|Venustiano Carranza|toki Epanja}} en {{nimi ijo|[[jan Apalo Opekon]]|Álvaro Obregón|toki Epanja}} li lawa e kulupu utala ante li awen utala e kulupu lawa. ni la, jan Pitolijano Weta li weka. ike la, utala li awen tan ni: kulupu utala ante li pilin ante tawa nasin pi ma Mesiko. tan ni, jan Penusijano Calansa li kama lawa. ona li pali e lipu lawa suli sin lon tenpo sike nanpa 1917. lipu lawa ni li lipu lawa suli pi ma Mesiko lon tenpo lon. == nasin lawa == {{nimi ijo|[[lipu lawa suli pi ma Mesiko]]|Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos|toki Epanja}} la, ma Mesiko li lon [[nasin lawa pi jan ale]]; li wan tan ma kipisi mute luka luka wan, tan [[ma tomo Mesiko]]; li jo ala e nasin sewi lawa.<ref name="lawa nanpa 40">{{tan sona|linja=https://www.scjn.gob.mx/sites/default/files/cpeum/documento/2020-06/CPEUM-040_0.pdf|tan=Artículo 40 de la Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos|tenpo lukin=2026-05-14|ijo pana=Suprema Corte de Justicia de la Nación}}</ref> nasin lawa pi jan ale la, jan ale li sitelen e nimi pi jan wile ona lon lipu, la jan li nanpa e lipu wile ni. nimi pi lipu mute nanpa wan la jan ona li kama jan lawa pi ma Mesiko. ni la, jan wile e ni: jan lawa li pali e lawa pi wile ona. jan li wile sike e jan lawa sin lon tenpo sike luka wan. jan lawa pi tenpo pini li ken ala kama jan lawa sin. tenpo lon la, [[jan Kasija Senpan]] li lawa e ma Mesiko, li lawa tan tenpo sike nanpa 2024 tawa tenpo sike nanpa 2030. === wawa tu wan === lipu lawa la, kulupu lawa pi ma Mesiko li kipisi lon wawa tu wan. wawa nanpa wan li wawa pi jan lawa. wawa nanpa tu li pali e lipu lawa. wawa nanpa tu wan li lon e lipu lawa tawa jan ale.<ref name="lipu nanpa 49">{{tan sona|linja=https://www.scjn.gob.mx/sites/default/files/cpeum/documento/2020-06/CPEUM-049.pdf|tan=Artículo 49 de la Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos|tenpo lukin=2026-05-15|ijo pana=Suprema Corte de Justicia de la Nación}}</ref> === ma kipisi === lipu lawa la, ma Mesiko li jo e ma kipisi mute luka luka tu. ma ni li jo e lipu lawa tawa insa ona, taso, ma Mesiko li lawa kin e ona.<ref name="lawa nanpa 40"/> ma kipisi lili li lon insa pi ma kipisi suli ni, la ma kipisi lili li jo e ma tomo mute. <center> [[sitelen:Lipu ma pi ma kipisi pi ma Mesiko.png|600px]] {| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%;" ! style="width:120px;" |[[ma kipisi]] ! style="width:120px;" |nimi toki Epanja ! style="width:160px;" |[[ma tomo lawa]] ! style="width:85px;" |mute jan<ref name="lipu pi ma kipisi" /> |- |[[ma Awakalijente]] |''Aguascalientes'' |[[ma tomo Awakalijente]] |1,425,607 |- |[[ma Kaliponja anpa]] |''Baja California'' |[[ma tomo Mesikali]] |3,769,020 |- |[[ma Kaliponja anpa seli]] |''Baja California Sur'' |[[ma tomo Lapa (ma Mesiko)|ma tomo Lapa]] |798,447 |- |[[ma Kanpese]] |''Campeche'' |[[ma tomo Kanpese]] |928,363 |- |[[ma Sijapa]] |''Chiapas'' |[[ma tomo Tusa Kusijele]] |5 543 828 |- |[[ma Siwawa]] |''Chihuahua'' |[[ma tomo Siwawa]] |3,741,869 |- |[[ma Kowawila]] |''Coahuila'' |[[ma tomo Sasijo]] |3,146,771 |- |[[ma Kolima]] |''Colima'' |[[ma tomo Kolima]] |731,391 |- |[[ma Tulanko]] |''Durango'' |[[ma tomo Tulanko]] |1,832,650 |- |[[ma Wanakuwato]] |''Guanajuato'' |[[ma tomo Wanakuwato]] |6,166,934 |- |[[ma Kelelo]] |''Guerrero'' |[[ma tomo Sipansinko]] |3,540,685 |- |[[ma Itako]] |''Hidalgo'' |[[ma tomo Pasuka]] |3,082,841 |- |[[ma Kalisiko]] |''Jalisco'' |[[ma tomo Watalakala (ma Mesiko)|ma tomo Watalakala]] |8,348,151 |- |[[ma kipisi Mesiko]] |''México'' |[[ma tomo Toluka]] |16,992,418 |- |[[ma tomo Mesiko]] |''Ciudad de México'' |[[ma tomo Mesiko]] |9,209,944 |- |[[ma Misowakan]] |''Michoacán'' |[[ma tomo Molelija]] |4,748,846 |- |[[ma Molelo]] |''Morelos'' |[[ma tomo Kuwenawaka|ma tomo Kuwenapaka]] |1,971,520 |- |[[ma Najali]] |''Nayarit'' |[[ma tomo Tepi]] |1,235,456 |- |[[ma Lejon sin]] |''Nuevo León'' |[[ma tomo Montele]] |5,784,442 |- |[[ma Wakaka]] |''Oaxaca'' |[[ma tomo Wakaka]] |4,132,148 |- |[[ma Puwepa]] |''Puebla'' |[[ma tomo Puwepa]] |6,583,278 |- |[[ma Keletalo]] |''Querétaro'' |[[ma tomo Keletalo]] |2,368,467 |- |[[ma Kintana Lo]] |''Quintana Roo'' |[[ma tomo Setuma]] |1,857,985 |- |[[ma San Luwi Potosi]] |''San Luis Potosí'' |[[ma tomo San Luwi Potosi]] |2,822,255 |- |[[ma Sinalowa]] |''Sinaloa'' |[[ma tomo Kulijakan Losale]] |3,026,943 |- |[[ma Sonola]] |''Sonora'' |[[ma tomo Emosijo]] |2,944,840 |- |[[ma Tapako]] |''Tabasco'' |[[ma tomo Pijalemosa]] |2,402,598 |- |[[ma Tamalipa]] |''Tamaulipas'' |[[ma tomo Witolija (ma Mesiko)|ma tomo Pitolija]] |3,527,735 |- |[[ma Tasakala]] |''Tlaxcala'' |[[ma tomo Tasakala Sikotenka|ma tomo Tasakala]] |1,342,977 |- |[[ma Pelaku]] |''Veracruz'' |[[ma tomo Kalapa]] |8,062,579 |- |[[ma Jukatan]] |''Yucatán'' |[[ma tomo Melita lon ma Mesiko|ma tomo Melita]] |2,320,898 |- |[[ma Sakateka]] |''Zacatecas'' |[[ma tomo Sakateka]] |1,622,138 |}</center> == ijo pilin lon == ma Mesiko li ma mama tawa ijo pilin mute. {{lipu li ala|soweli Pantela Onka|Q35694}}, en {{lipu li ala|waso Akila Kisato|Q41181}}, en {{lipu li ala|soweli Atele Jeposi Wejelosu|Q1176401}} en {{lipu li ala|soweli Kani Lupu Paleji|Q531300}} en ijo mute ante li lon ma Mesiko. <gallery mode="packed"> sitelen:Chapultepec Zoo - Jaguar (02).jpg|soweli Pantela Onka sitelen:Chrysaetos La Cañada 20120114 1.jpg|waso Akila Kisato sitelen:Ateles geoffroyi vellerosus -Miami Zoo-8.jpg|soweli Atele Jeposi Wejelosu sitelen:Mexican wolf lounging.jpg|soweli Kani Lupu Pajeli </gallery> ma ale la, ma Mesiko li jo e ijo pilin mute pi ma ona taso, li jo e kasi mute pi ma ni taso. ijo ni li {{lipu li ala|akesi Asolote|Q22718}}, li {{lipu li ala|kala Pakita|Q725493}}, li {{lipu li ala|soweli Tepolinko|Q668030}}, li {{lipu li ala|kala Totowapa|Q1756572}} li ijo mute ante. <ref>{{tan sona|ijo pana=Secretaría de Medio Ambiente y Recursos Naturales|toki tan=toki Epanja|linja=http://www.gob.mx/semarnat/articulos/conoce-10-especies-endemicas-mexicanas-orgullo-nacional?idiom=es|tan=Conoce 8 especies endémicas mexicanas, orgullo nacional|tenpo lukin=2026-04-20}}</ref> <gallery mode=packed> Axolotl Ambystoma mexicanum Aquarium Liège 30012016 3.jpg|akesi Asolote pimeja Vaquita2 Olson NOAA.jpg|kala Pakita Romerolagus diazi - Zoologico de Chapultepec, Ciudad de México - Cropped2x.jpg|soweli Tepolinko Totoaba.jpg|kala Totowapa </gallery> == ma poka == {{ma lon pi sona ma|poka lete=[[ma Mewika]]|poka seli=[[telo suli Pasipi]]|poka kama suno=[[telo suli Mesiko]] [[ma Kupa]]|poka weka suno=[[telo suli Pasipi]]|poka kama suno en poka seli=[[telo suli Kalipi]] [[ma Katemala]] en [[ma Peli]]|poka weka suno en poka seli=[[telo suli Pasipi]]|poka weka suno en poka lete=[[telo suli Pasipi]]|poka kama suno en poka lete=[[ma Mewika]]|insa=ma Mesiko}} == tan sona == <references /> {{ma Amelika}} [[kulupu:ma Amelika lete]] [[kulupu:ma Mesiko| ]] [[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]] {{DEFAULTSORT:Mesiko, ma}} [[kulupu:ma lawa]] fr9nzsl6ubm6vcgp7r1qo6k4oct5g8f ma Pinesowi 0 1790 65347 64407 2026-05-16T06:06:54Z ЯпНик 3069 pona 65347 wikitext text/x-wiki {{poki sona ma |nimi ma=ma Pinesowi |nimi mama=Приднестровье |ma= |len ma=[[sitelen:Flag of Transnistria (state).svg|border|130px]] |sitelen lawa=[[sitelen:Coat of arms of Transnistria.svg|101x85px]] |toki lawa=[[toki Losi]]<br>[[toki Ukawina]]<br>[[toki Motowa]] |toki ante= |nasin lawa= |ISO 3166= |mani=mani Lupe pi ma Pinesowija (MDL) |ma tomo lawa=[[ma tomo Telapo]] |kalama musi ma= Мы славим тебя, Приднестровье (mi li toki mute e pona pi ma Pinesowi) <br> [[ijo:National anthem of Transnistria (orchestral instrumental version) (one verse).ogg]] |sitelen ma=[[sitelen:Transnistria_in_Europe_(zoomed).svg|220px]] |toki anpa pi sitelen ma=ma Pinesowi li lon leko}} '''ma Pinesowi''' anu '''ma Nisulena''' li ma lon [[ma Elopa]]. ona li lon poka e [[ma Motowa]] e [[ma Ukawina]]. ma ante li toki e ni: ma Motowa li jo e ma ni. taso, kulupu lawa pi ma Pinesowija li toki e ni: ona li ante. [[nasin telo Nisite]] li kipisi e ma ni tan ma Motowa. tenpo mute la, jan li kepeken e nimi Tanisite tawa ni: toki pi ma ni. {{ma Elopa}} [[kulupu:ma Elopa]] [[kulupu:ma pi toki ken lili]] {{DEFAULTSORT:Pinesowi, ma}} 0rm9ttvbjp7bdqzlf67ipm78c9wbkxm jan Mo Seton 0 2574 65348 62237 2026-05-16T06:40:19Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65348 wikitext text/x-wiki {{poki sona jan|nimi jan=jan Mo Saton|nimi mama=毛泽东|sitelen=[[sitelen:Mao Zedong 1950 Portrait (3x4 cropped).jpg|250px]]|kalama=/ˈmaʊ (t)səˈtʊŋ/|ma=ma Sonko|pali=jan lawa|ma pi kama lon=[[ma Unan]]|tenpo moli=sike suno napa 1976|tenpo pi kama lon=sike suno napa 1893}} {{lili ike}} '''jan Mo Seton''' li jan lawa pi [[ma Sonko]] li jan lawa pi [[kulupu lawa loje lon ma Sonko|kulupu Sonkokonsantan]]. ona li jan utala li jan sitelen li jan sona esun. ona li kama lon tenpo sike nanpa 1893 li moli lon tenpo sike nanpa 1976. {{DEFAULTSORT:Ma Setun}} [[kulupu:jan lawa]][[kulupu:jan pi nasin loje]] [[kulupu:tenpo sike nanpa 1893 la jan li kama lon]] [[kulupu:tenpo sike nanpa 1976 la jan li moli]] 3meoedtge7jv89oir3y7yv6shurjlqe 65349 65348 2026-05-16T06:40:56Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65349 wikitext text/x-wiki {{poki sona jan|nimi jan=jan Mo Seton|nimi mama=毛泽东|sitelen=[[sitelen:Mao Zedong 1950 Portrait (3x4 cropped).jpg|250px]]|kalama=/ˈmaʊ (t)səˈtʊŋ/|ma=ma Sonko|pali=jan lawa|ma pi kama lon=[[ma Unan]]|tenpo moli=sike suno napa 1976|tenpo pi kama lon=sike suno napa 1893}} {{lili ike}} '''jan Mo Seton''' li jan lawa pi [[ma Sonko]] li jan lawa pi [[kulupu lawa loje lon ma Sonko|kulupu Sonkokonsantan]]. ona li jan utala li jan sitelen li jan sona esun. ona li kama lon tenpo sike nanpa 1893 li moli lon tenpo sike nanpa 1976. {{DEFAULTSORT:Ma Setun}} [[kulupu:jan lawa]][[kulupu:jan pi nasin loje]] [[kulupu:tenpo sike nanpa 1893 la jan li kama lon]] [[kulupu:tenpo sike nanpa 1976 la jan li moli]] nploew5e4m33fxd5hfpomxf2w8g7b6z 65350 65349 2026-05-16T06:41:40Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[jan Mo Saton]] to [[jan Mo Seton]] over redirect 65349 wikitext text/x-wiki {{poki sona jan|nimi jan=jan Mo Seton|nimi mama=毛泽东|sitelen=[[sitelen:Mao Zedong 1950 Portrait (3x4 cropped).jpg|250px]]|kalama=/ˈmaʊ (t)səˈtʊŋ/|ma=ma Sonko|pali=jan lawa|ma pi kama lon=[[ma Unan]]|tenpo moli=sike suno napa 1976|tenpo pi kama lon=sike suno napa 1893}} {{lili ike}} '''jan Mo Seton''' li jan lawa pi [[ma Sonko]] li jan lawa pi [[kulupu lawa loje lon ma Sonko|kulupu Sonkokonsantan]]. ona li jan utala li jan sitelen li jan sona esun. ona li kama lon tenpo sike nanpa 1893 li moli lon tenpo sike nanpa 1976. {{DEFAULTSORT:Ma Setun}} [[kulupu:jan lawa]][[kulupu:jan pi nasin loje]] [[kulupu:tenpo sike nanpa 1893 la jan li kama lon]] [[kulupu:tenpo sike nanpa 1976 la jan li moli]] nploew5e4m33fxd5hfpomxf2w8g7b6z jan Juli Kakalin 0 2918 65342 63569 2026-05-16T01:42:05Z Jan Ekawi 6104 mi pana e nnp. 65342 wikitext text/x-wiki {{lili}}{{poki sona jan|nimi jan=jan Juli Kakalin |kalama= |ma=ma Sesesele |pali=jan tawa kon<br>jan tawa pi sewi pimeja |ma pi kama lon=[[ma Losi]], ma Sesesele |nimi mama=Юрий Гагарин<br>Yuri Gagarin |sitelen=[[sitelen:Yuri Gagarin (1961) - Restoration.jpg|200px]] |tenpo sike pi kama lon=tenpo sike nanpa 1934 |ma moli=ma Losi, ma Sesesele |tenpo sike moli=tenpo sike nanpa 1968 |sitelen nimi=[[sitelen:Gagarin Signature.svg|150px]]}} '''jan Juli Kakalin''' li jan tawa nanpa wan lon [[sewi pimeja]]. tawa lon insa pi tomo tawa mun Vostok 1 la, ona li sike e [[ma]] lon tenpo sike nanpa 1961 <small>(LLLTTAMMMW<sup>[[nasin nanpa pona|[nnp]]]</sup>)</small>. ona li jan tawa pi [[tomo tawa kon]] li kama tan [[ma Sesesele]]. ona li lon [[kulupu utala kon]] ona. kulupu lawa ona li pana e ona tawa pimeja mun. ona li tan ni: kama tawa pimeja mun la, [[ma Sesesele]] li utala tawa e [[ma Mewika]]. ni li [[utala tawa pi sewi pimeja]]. tan tawa ona la, jan mute mute li kama sona e ona. ona li kama jan suli pi ma Sesesele. ona li kama moli lon tenpo sike nanpa 1968 <small>(LLLTTAMMMLTW<sup>[[nasin nanpa pona|[nnp]]]</sup>)</small> tan ni: tomo tawa kon ona li pakala li anpa lon poka pi {{nimi ijo|[[ma tomo Kisate]]|Киржа́ч (Kirzhach)|toki Losi}} [[kulupu:jan pi ma Losi]] [[kulupu:jan pi tawa mun]] [[kulupu:jan]] {{DEFAULTSORT:Juli Kakalin, jan}} 06cqukao77p6szogrr32vz88hadhd6r kipisi:lipu sin pi pona mute 10 3573 65357 65320 2026-05-16T07:16:59Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 mi weka e ante #[[Special:Diff/65320|65320]] tan jan [[Special:Contributions/Babelball|Babelball]] ([[User talk:Babelball|toki]]) 65357 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] {{nimi ijo|'''toki Sankita'''|संस्कृतम्|toki Sankita|weka=lon}} li [[toki]] lon [[kulupu toki Palata Elopa]] li {{nimi|majuna}} mute. [[nasin sewi Sanatana]] la [[jan sewi Pama]] li pali e toki ni. tenpo ni la jan mute lon ma Palata li ken toki kepeken toki Sankita. ona li suli mute tawa [[nasin sewi Sanatana]] en [[nasin sewi Puta]] en nasin sewi ante. tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[sitelen Tewanakali]] en [[sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') shuyd2ve4agjcppud2fm4ysjjj2azx7 65358 65357 2026-05-16T07:18:01Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65358 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] {{nimi ijo|'''toki Sankita'''|संस्कृतम्|toki Sankita|weka=lon}} li [[toki]] lon [[kulupu toki Palata Elopa]] li {{nimi|majuna}} mute. [[nasin sewi Sanatana]] la [[jan sewi Pama]] li pali e toki ni. tenpo ni la jan mute lon ma Palata li ken toki kepeken toki Sankita. ona li suli mute tawa [[nasin sewi Sanatana]] en [[nasin sewi Puta]] en nasin sewi ante. tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni kepeken [[sitelen Tewanakali]] kepeken [[sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') 4ev36guswiu5ocxhyh9n7hy51s7co4y toki Sata 0 7173 65363 40631 2026-05-16T09:20:51Z Benscat 3375 mi pona lili e poki sona, e toki open. taso, mi ken ala lukin e "toki pi ken jan ale" lon toki Sata, la mi sona ala e toki lon poki sona, li ante ala e ona. 65363 wikitext text/x-wiki {{lili ike}}{{poki sona toki|nimi toki=toki Sata|nimi mama=Chahta anumpa|kulupu toki=Mukoki|kalama=/tʃahtá(ʔ)/|ma=[[ma Misisipi]]<br>[[ma Okajoma]]<br>[[ma Luwisijan]]<br>[[ma Tenesi]]|nasin sitelen=[[sitelen Lasina]]|ISO 639-2=cho|ISO 639-3=cho|Glottolog=choc1276|sitelen ma=[[sitelen:Choctaw_USC2000_PHS.svg|250px]]|kulupu toki ante=*[[kulupu toki Mukoki pi suno pini|Mukoki pi suno pini]] **[[toki Sata]]|toki li ni lukin=<span lang="cho">Chahta anumpa ya̠ ish anumpula hinla ho̠?</span>}} {{nimi ijo|'''toki Sata'''|Chahta anumpa|toki Sata|ipa=/tʃahtá(ʔ)/}} li toki tan [[ma Mewika]]. tenpo pi la, [[kulupu jan Sata]] li toki kepeken toki Sata. bw1awk3ejxfvtg4s0m7t2ht9gx1j65s pali:tomo pi toki ante 4 8663 65326 64981 2026-05-15T14:25:29Z Modahabbab 293 mi weka e toki open mi 65326 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{/toki open}} ==Start== I hope I am not being disruptive here, but I wanted to ask about the Toki Pona wikipedia, but I do not know how to speak Toki Pona. My first question is do you have any page that is a list of words. One that could be linked to wikidata with the [[:en:List of Toki Pona words]] page. I think this is a standard page all wikipedia projects have, so I apologize if it already exists elsewhere. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T08:06:26 (UTC) :I really want to help out with wikidata linking as much as I can. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T08:07:08 (UTC) :Hello! I've moved this over to the other-languages talk page we created previously. Pinging [[jan:Immanuelle]] just in case this is necessary to get the reply after moving the discussion. :As far as I can tell we don't have an article with a list of words. We do have a category [[:kulupu:nimi]] though. [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-28T08:37:47 (UTC) ::Thank you! I am working on connecting the individual words to their wikimedia commons categories! [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T08:40:28 (UTC) :::The first conflict I am getting is that [[commons:Category:Kijetesantakalu]] could correspond to either [[nimi:kijetesantakalu]] or [[kijetesantakalu]]. So I am gonna not connect it until we make a decision on it. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T09:15:45 (UTC) ::::The nimi namespace is morally equivalent to wiktionary (and in fact allows words from any language). Does that help? [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-28T09:46:15 (UTC) :::::That is helpful. I made my decision. [[kijetesantakalu]] is the more important one to link. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T09:49:32 (UTC) ::::::So will the namespace eventually eng up moved to toki pona wiktionary? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T11:46:20 (UTC) :::::::I would like to do that eventually [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-28T16:56:13 (UTC) == Shinto == I found the article on Shinto here: [[nasin sewi Sinto]]. Do you have any articles on shrines or kami? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T09:55:38 (UTC) :Made one for Kami! [[kon Kami]]. [[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2025-11-28T11:11:29 (UTC) ::So I am guessing that [[:en:Amaterasu]] would come out as [[jan sewi Amatelasu]]. If we want to use the honorifics then [[jan sewi Amatelasu Ōmikami]] [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T12:36:13 (UTC) == Interwiki bot == I hope that you have an interwiki bot. I have been trying to link things by leaving suggestions as <nowiki>[[en:TITLE]]</nowiki> I hope this will give you a bit of time to see what I am suggesting and not have to deal with disconnecting and reconnecting to wikidata since it will take a few days to go into effect. On some pages like [[tonsi]] I was not sure about what would fit. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T11:01:17 (UTC) :I'd say the best link to an English concept would be "non-binary". Thanks for all the work you put into this! [[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2025-11-28T11:13:25 (UTC) ::You're very welcome! [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T11:28:12 (UTC) :not sure what you mean by "take a few days to go into effect", i've been linking on wikidata and it's been showing up here pretty quickly :in fact i just linked [[selo pi poka tu wan]] through [https://wikidata-todo.toolforge.org/duplicity/ Duplicity] and it showed up in like 15 seconds? [[jan:.hecko|.hecko]] ([[jan la toki:.hecko|toki]]) 2025-11-28T14:51:45 (UTC) ::I meant the method I use, which involves an interwiki bot. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T22:33:52 (UTC) == Suggested pages == Is there a suggested pages thing somewhere? Looking at a lot of the pages, @[[jan:So Sinjo~wikipesija.org|So Sinjo~wikipesija.org]] I think you might be interested in making articles for these three letters. * [[Ꙫ]] [[:simple:Binocular O]] * [[ꙩ]] [[:simple:Monocular O]] * [[ꙭ]] [[:simple:Double monocular O]] [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T12:34:28 (UTC) == Are we gonna implement sitelen pona on this wiki == I would like to see an ability to read the wiki in Sitelen Pona someday similar to how Old English wikipedia lets you read in runes. Is this being planned? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T13:16:39 (UTC) :Yeah people constantly ask for it. It's hard to do automatically though. https://phabricator.wikimedia.org/T398755 [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-28T16:55:23 (UTC) ::I think I have an idea. It seems like loanwords are always capitalized right? So we could have the sound symbols show up based on the capitalization. Would you be interested in me working on parsing for this, or do you already have an established library? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T23:20:53 (UTC) :::It technically doesn't matter what glyphs to use in a cartouche, for names. There's 4-ish fonts that automatically convert any capitalised word into a cartouche - it'll be easier to read a text if the cartouche stays the same throughout the text, which isn't what the fonts typically do (although it can be done by limiting what can go in the cartouche in the first place). :::All that is to say, we don't necessarily have to worry about converting every name manually. Using one cartouche, consistently, can already work. And we could, then, adapt them for cartouches we want more specifically. :::Also, this only works with properly tokiponised names. Names that have foreign characters might not mix well with the rest of the cartouche or not show up at all, depending on the font. [[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2025-11-29T00:08:40 (UTC) ::::What’s the word we use for cartouche? Do we have an article on it? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T02:19:10 (UTC) :::::[[sitelen pona]] - which should probably be expanded, otherwise describing what the cartouche is? Well, poki, selo and nimi are useful words here. There's no single way to refer to it. [[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2025-11-29T11:53:36 (UTC) ::::::Here in my sandbox I have a list of the sitelen pona sitelen sitelen and their words if that is what you meant by the expansion [[jan:Immanuelle/sandbox]] [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T12:06:16 (UTC) :::::::No, I meant the article is short. [[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2025-11-29T12:15:02 (UTC) == How competent in toki pona do we need to be to start writing articles == I really do not want to cause problems with article quality, but I want to start working on [[jan:Immanuelle/jan sewi Amatelasu Omikami]]. Would you be supportive of me doing this or opposed. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T23:35:34 (UTC) :{{jan|Tamzin}} wrote a self assessment for just this purpose. Try it and let me know what you think: [[pali:mi toki pona anu seme?|mi toki pona anu seme?]] [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-28T23:45:22 (UTC) ::I am in open sona. And I presume someone at that level can add images or correct years and such, just not change sentences. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T23:47:45 (UTC) :::Yeah, more or less. [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-28T23:49:38 (UTC) ::::Would it be cool to try to write some userspace drafts though? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T23:57:53 (UTC) :::::Perfectly fine imo. [[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2025-11-29T00:12:09 (UTC) ::::::I’ll do template work too. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T00:50:50 (UTC) == Notability for conlangs == I see a lot of conlang wiki articles. What is our notability policy for them? Can we just make articles on any conlang? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-28T23:36:51 (UTC) : We have no written notability policy, like most Wikipedias. The informal pan-Wikipedia notability policy is something like [[:en:WP:GNG]], but less strict on what "significant" and "reliable" mean, and often with some deference to topics that are particularly relevant to the language community. <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[''[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">pi sijelo Tamzin</span>]]'']</sup> 2025-11-29T08:22:36 (UTC) : Related thread: [[d:user talk:Emu#undeletion request]] — [[jan:Arlo Barnes|Arlo Barnes]] ([[jan la toki:Arlo Barnes|toki]]) 2025-12-02T14:15:52 (UTC) :I recently learned that even the toki pona article has been discussed to be deleted in the past. (see [[:en:Wikipedia:Articles_for_deletion/Toki_Pona|here]]). So it seems that people care about notability of a conlang to some extent. Note that this discussion is several years old and policies about article deletions etc. might have changed since then. [[jan:JLapi|JLapi]] ([[jan la toki:JLapi|toki]]) 2025-12-09T09:43:26 (UTC) ::that's for the english wikipedia, we can have different notability guidelines to some extent ::also that's not "several" years old it's 20 years old, and the main thing that changed since then wasn't the guidelines becoming looser (if anything i feel like they're stricter) but ''toki pona itself'' becoming more notable :p ~[[jan:.hecko|poni Kita]] ([[jan la toki:.hecko|toki]]) 2025-12-09T16:39:34 (UTC) == Deleting improper imports == I tried to manually copy over some templates so I could make an equivalent of this simple english wikipedia template [[:simple:Template:Toki_Pona_Words]] but I did not do it properly. Can you delete [[kipisi:Hlist/styles.css]] [[Module:Navbox/styles.css]] [[Module:Navbox/configuration]] and [[Module:Navbox]]. I hope we get a navbox template so this can work in the future, but it is well beyond my abilities, and I think case sensitivity might make things not work the same on this wiki. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T08:08:33 (UTC) :@[[jan:Tamzin|Tamzin]] I am so so sorry. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T08:13:26 (UTC) ::No worries. It's a couple button-presses in [[Special:Nuke]]. In the future, if you'd like to import something, please ask an admin rather than copy-pasting. Thanks! <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[''[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">pi sijelo Tamzin</span>]]'']</sup> 2025-11-29T08:20:06 (UTC) :::@[[jan:Tansin|Tansin]] thank you so much. I decided to make the same template with just a regular table. Here it is [[jan:Immanuelle/List of Toki Pona words]]. Do you think this is something suitable for being used here? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T08:28:54 (UTC) ::::Anyways I would like to import [[:en:Template:ill]] [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T09:05:07 (UTC) :::::I'm not sure that that would be noncontroversial. Usually, small wikis directing traffic toward big wikis is counterproductive, since it keeps people from creating links locally. We do already have {{kipisi|lipu li ala}}, which is like ILL except that it uses a Wikidata ID. <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[''[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">pi sijelo Tamzin</span>]]'']</sup> 2025-11-29T09:33:46 (UTC) ::::::That is good. Better than an ill even. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T09:42:06 (UTC) :::::::Here's a transclusion of the template I made with all the words :::::::{{jan:Immanuelle/List of Toki Pona words}} [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T10:03:38 (UTC) If it is good I would like to move it to [[kipisi:nimi lon toki pona]].[[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T10:20:39 (UTC) :I updated the template. Does anyone have thoughts on it now? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-03T06:10:35 (UTC) ::Hm I think my thoughts are this is a weird way to organize an encyclopedia. Practically speaking, all of these single-word-title articles are likely to become disambiguation pages in time. This approach would be more suited for the word definition pages. [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-12-03T06:19:19 (UTC) :::@[[jan:Tbodt|Tbodt]] this one has both the definitions and the articles. Article is first and the sitelen pona is the definition. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-03T06:21:16 (UTC) ::::But already [[a]] and [[n] do not link to the expected places. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-03T06:22:24 (UTC) ::::ah, I didn't notice. It's really surprising and unexpected for a word written normally and the sitelen pona to be different links - it's just the same word written twice, they should be one link together. I'm firmly on the side of it's only really useful to have definition links. [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-12-03T06:24:18 (UTC) :::::@[[jan:Tbodt|Tbodt]] I changed it using a template, and just dictionary link. Do you think that it is now good enough to move out of userspace? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-12T23:48:52 (UTC) == I created a template and I wonder if it will be good enough for mainspace == I made this template [[jan:Immanuelle/List of Toki Pona words]] and would want to move it to [[kipisi:nimi lon toki pona]], but I am neither autoconfirmed, nor confident that I got things right. Does anyone want to check the template and move it to mainspace if it is good enough? [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T10:49:31 (UTC) :I would prefer feedback from the community first. There's a few stylistic issues in this (uppercase letters; "nimi lon toki pona", which is not-incorrect but not I think how most people would phrase it), but also broader questions of if this is how we want to present this information, what non-ku-suli words (if any) should be listed, and whether this is something we want linking to the main namespace or the ''nimi'' namespace. Perhaps {{jan|Juwan}} has thoughts. <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[''[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">pi sijelo Tamzin</span>]]'']</sup> 2025-11-29T11:11:28 (UTC) ::giving my two cents, I would prefer to go with the Linku categories, similar to what sona pona does (see [https://sona.pona.la/wiki/Template:Words Template:Words]). styliscally, the navbox is also way too tall, it can easily be compressed down without losing navigability. [[jan:Juwan|Juwan]] ([[jan la toki:Juwan|toki]]) 2025-11-29T11:17:36 (UTC) :::And as for being more of a proper navbox. I did it this way since we do not have [[Template:Navbox]] imported from enwiki, and you can see what I did on simplewiki here [[:simple:Template:Toki_Pona_Words]]. Had an earlier revision using it [https://tok.wikipedia.org/w/index.php?title=jan:Immanuelle/List_of_Toki_Pona_words&action=edit&oldid=52109 here] but I had import troubles. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T11:21:33 (UTC) ::::And as for my opinions on nimi vs mainspace. I think mainspace is better because it helps us understand the concepts being combined. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T11:23:43 (UTC) == ijo Tewa vs sewi Tewa == I found the page [[ijo Tewa]] and while I am 100% limited in my intuition, I would expect it should be [[sewi Tewa]]. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T11:13:04 (UTC) :As currently written it should probably be ''nimi'', actually. But I'm not sure that's the best way to frame the article... [[:en:Deva (Hinduism)|enwiki]] tries to sidestep the use/mention distinction too, though, so idk. <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[''[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">pi sijelo Tamzin</span>]]'']</sup> 2025-11-29T11:16:31 (UTC) ::I personally think renaming the article to something like "sewi pi nasin sewi Intu" might be a good way to go about it. It also bypasses the fact that deva is the male term, while a female one is called a devi. ::<span style="font-family:Cambria">pona o tawa sina! mi [[jan:Babelball|<span style="color:#ACE1AF">kisa Papesike</span>]]. o toki tawa mi lon [[jan la toki:Babelball|<span style="color:#AFB4DB">ni</span>]].</span> 2026-01-20T22:26:27 (UTC) == Import request == Can we import [[:en:Template:infobox religious building]] some parts are already here under their own names. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-29T15:01:00 (UTC) :Do we want to have the same proliferation of niche infobox templates that enwiki has? That does not seem very ''pona''. My initial attitude here is that I'm only comfortable using this page (which by its nature excludes many toki pona speakers, since not all speak English) for uncontroversial things; I would rather a discussion at [[pali:tomo toki]] before actioning something like this. <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[''[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">pi sijelo Tamzin</span>]]'']</sup> 2025-11-29T15:03:20 (UTC) == Sitelinks == Hi [[jan:Immanuelle]], I noticed you did a lot of sitelinking on Wikidata. Unfortunately when I started looking I found a number of obvious mistakes (for example, linking the End Poem article to Julian Gough.) I'd like to ask you to hold off on helping with sitelinking. [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2025-11-30T03:00:37 (UTC) :I will hold off on it. I apologize for that. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-11-30T03:02:11 (UTC) ::I want to confirm that this one [[tomo wawa pi ma tomo Pukusima]] is [[:en:Fukushima nuclear accident]] [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-09T08:55:16 (UTC) :::@[[jan:Immanuelle|Immanuelle]]: No, it's [[:en:Fukushima Daiichi Nuclear Power Plant]]. Like Tbodt said, please just leave this to proficient speakers. <span style="white-space:nowrap;font-family:courier;"> -- [[jan:Tamzin|<span style="color:#E6007A">wan Tansin</span>]]</span><sup>[<nowiki/>[[jan la toki:Tamzin|<span style="color:#E6007A">&#123;&#123;jan&#124;Tamzin&#125;&#125;</span>]]]</sup> 2025-12-09T08:57:17 (UTC) ::you don't seem to have held off on it, judging by [[wikidata:Q137374997|Q137374997]] and its children (toki pona words), whose existence is iffy at best ::our "nimi" namespace is most equivalent to scots wikipedia's "define" namespace, which [[wikidata:WD:NEC|WD:NEC]] says is ineligible because it's pretty much wiktionary and wiktionary has its own crosslinking system ::buuut admittedly it's one guy saying that, and the crosslinking system isn't there for non-wiktionaries currently, and even if there were it'd just link to the main page and not the appendix page, and idk if one can do classic interlanguage links across wikis (though one ''could'' do regular links), ::that being said these items are probably gonna get removed by somepony at some point, i'm sorry to say ~[[jan:.hecko|poni Kita]] ([[jan la toki:.hecko|toki]]) 2025-12-14T00:13:31 (UTC) :::I did not take the nimi namespace as applying for this, since they are relatively unambiguous and not requiring comprehension and the main purpose is to connect the nimi items to the commons categories for their representations in sitelen pona and sitelen sitelen. :::Also yes they are connected to english wiktionary. I am not sure how a nimi to toki pona wiktionary migration would work. But I think this was a useful task. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-14T00:23:32 (UTC) ::::I would argue that the fact there are commons categories for all of them means the items are more important than the scots wikipedia one. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-14T00:47:02 (UTC) ==[[kipisi:hlist/sona]]== Could someone translate this into toki pona? [[jan:Sapphaline|Sapphaline]] ([[jan la toki:Sapphaline|toki]]) 2025-12-02T09:07:34 (UTC) :[[special:diff/53544|Done]], thanks [https://tok.wikipedia.org/wiki/jan:Retsamys Retsamys]! [[jan:Sapphaline|Sapphaline]] ([[jan la toki:Sapphaline|toki]]) 2025-12-02T15:21:34 (UTC) == I made a template to show words in sitelen pona or sitelen sitelen == I made a template [[kipisi:sitelen]] to display text in sitelen pona or sitelen sitelen <br> {{sitelen|jan|sewi|suli|A|MA|TE|LA|SU|pona=true|inline=true}}<br> {{sitelen|jan|sewi|suli|A|MA|TE|LA|SU|pona=false|inline=true}} Cartouche syllables for sound symbols are in all caps. It works for all nimi pu and nimi ku suli except for the sitelen sitelen for ku, since I cannot find it, and the words listed as "nimi weka" in this template [[jan:Immanuelle/nimi_lon_toki_pona]] [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-11T11:48:42 (UTC) :The images are not visible / badly visible in dark-mode, this creates an accessibility issue. [[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] ([[jan la toki:Peter Alfons Loch|toki]]) 2025-12-11T11:52:25 (UTC) ::@[[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] is it possible to make the template rendering change based on dark mode vs light mode? It would probably be easiest to have it switch between a white vs black version of the embedded images. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-11T11:56:13 (UTC) :::I do not know of such a function, but using a white background can help with this, not forgetting to add white also around the symbol. OR a border in white around the symbol itself. :::After typing this I researched and found this: :::"For skeleton black and white images, it's possible to use the css "skin-invert-image" class, the colors will invert only in [[:en:Wikipedia:Dark_mode|dark mode]], as shown bellow:" - https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Pictures#Dark_mode [[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] ([[jan la toki:Peter Alfons Loch|toki]]) 2025-12-11T12:06:35 (UTC) ::::I also found that https://tok.wikipedia.org/wiki/nimi:a for example the image on the right does change with dark/light mode, so it may be a good reference to see how it can be achieved. [[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] ([[jan la toki:Peter Alfons Loch|toki]]) 2025-12-11T12:09:12 (UTC) :::::I now see that the mages in your post here are white and not black, i did not even see them before so it seems to work. maybe this should be forwarded to the tok.wiki team so they can do it for all such images used? [[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] ([[jan la toki:Peter Alfons Loch|toki]]) 2025-12-11T12:11:37 (UTC) ::::::@[[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] what do you want me to forward to them? I used the method that you suggested. [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-11T12:12:41 (UTC) :::::::Well what you applied here on the post could help also with symbols like here on the left the symbol for "pu" https://tok.wikipedia.org/wiki/nimi:a as it has the same issue in dark mode. [[jan:Peter Alfons Loch|Peter Alfons Loch]] ([[jan la toki:Peter Alfons Loch|toki]]) 2025-12-11T12:15:30 (UTC) ::::::::I see you got it! Great [[jan:Immanuelle|Immanuelle]] ([[jan la toki:Immanuelle|toki]]) 2025-12-12T23:52:17 (UTC) == [[jew]] == {{Wikidata|label|raw|linked|Q137763693}} (the [[sitelen pona]] glyph is informally 'assigned' to U+FFB8F by KreativeKorp; ✡ is similar but apparently rotated by a dozenth of a turn) seems to indicate either [[nasin sewi Jajasi]] or [[kulupu Jejusi]]. Especially since it's a rare word and glyph, perhaps usages are various or ambiguous. Is it worth including either as a redirect or a dabpage? — [[jan:Arlo Barnes|Arlo Barnes]] ([[jan la toki:Arlo Barnes|toki]]) 2026-05-11T01:10:29 (UTC) :I don't think it's actually a toki pona word. It appears in no dictionaries. The source is almost certainly lipamanka's linja sike font, which includes large numbers of inside jokes and glyphs which are not toki pona words, and sitelen seli kiwen, which seems to have indiscriminately included everything from linja sike. Even if it was a word, wikidata links for words not concepts should go to the nimi: namespace. [[jan:Tbodt|Tbodt]] ([[jan la toki:Tbodt|toki]]) 2026-05-11T01:19:42 (UTC) dvs7d622x6e3gkkk9seyg3xiqary787 ma telo 0 9034 65327 60531 2026-05-15T14:46:58Z Modahabbab 293 ni li toki Inli ala 65327 wikitext text/x-wiki {{kon ante|ma. ma ni li jo e telo|ma lon insa pi telo suli|ma lili}} <div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:392px;max-width:392px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:181px;max-width:181px"><div class="thumbimage" style="height:123px;overflow:hidden">[[File:USGS_image_cropped.jpg|alt=Upland vs. wetland vs. lacustrine zones|179x179px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:207px;max-width:207px"><div class="thumbimage" style="height:123px;overflow:hidden">[[File:Freshwater_swamp_forest_in_Gowainghat_Sylhet_Bangladesh_photo_taken_in_July_2016.jpg|alt=Freshwater [[Swamp|swamp]] forest in [[Bangladesh]]|205x205px]]</div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:182px;max-width:182px"><div class="thumbimage" style="height:135px;overflow:hidden">[[File:Tourbière_03_-_Parc_de_Frontenac_-_Juillet_2008.jpg|alt=[[Peat bogs]] are freshwater wetlands that develop in areas with [[Standing water|standing water]] and low [[Soil fertility|soil fertility]].|180x180px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:206px;max-width:206px"><div class="thumbimage" style="height:135px;overflow:hidden">[[File:Remediated_wetlands_at_the_Mount_Polley_mine.jpg|alt=Mount Polley wetlands in [[British Columbia]], Canada|204x204px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">sitelen mute pi ma telo</div></div></div></div></noinclude> '''ma telo''' li ma li jo e telo kin. telo ni li ken lon lupa li ken linja li ken jo e sijelo ante. selo ma pi ma ni li jo e telo mute. telo ni li ken awen. kin la, telo ni li ken lon tenpo taso, li wile weka. ko pi ma ni li jo e ijo lili nanpa 8 mute. [[kulupu:ma]] [[kulupu:telo]] gnuurfec1jfmr2vvjhx6p9wwl7gu3bh 65328 65327 2026-05-15T16:12:53Z Babelball 517 mi pona e sitelen pana 65328 wikitext text/x-wiki {{kon ante|ma. ma ni li jo e telo|ma li lon insa pi telo suli|ma lili}} '''ma telo''' li ma li jo e telo kin. telo ni li ken lon lupa li ken linja li ken jo e sijelo ante. selo ma pi ma ni li jo e telo mute. telo ni li ken awen. kin la, telo ni li ken lon tenpo taso, li wile weka. ko pi ma ni li jo e ijo lili nanpa 8 mute. <gallery> USGS_image_cropped.jpg Freshwater_swamp_forest_in_Gowainghat_Sylhet_Bangladesh_photo_taken_in_July_2016.jpg Tourbière_03_-_Parc_de_Frontenac_-_Juillet_2008.jpg Remediated_wetlands_at_the_Mount_Polley_mine.jpg </gallery> [[kulupu:ma]] [[kulupu:telo]] q7rsi4umh0hi04gneabhyk96p14p8fg pali:tomo pi toki ante/toki open 4 9222 65325 59038 2026-05-15T13:50:31Z 物灵 482 65325 wikitext text/x-wiki * '''tok''': tomo ni li tawa ni: jan li kama tan pali ante pi kulupu Wikimesija li tan ala kulupu pi toki pona la, ona li ken toki tawa kulupu mi kepeken toki ante. kama pona! * '''ar''': أهلاً وسهلاً بكم في السفارة! هنا يمكن لغير متحدّثي التوكي بونا من مختلف أنحاء عالم ويكيميديا التحدث مع متحدثيها في لغتهم الأم. * '''cs''': Tato stránka je určena Wikipedistům, kteří nemluví toki ponou, aby zde mohli diskutovat s ostatními uživateli. Vítejte! * '''de''': Diese Seite erlaubt es, Leute aus der Wikimedia-Welt, die kein Toki Pona sprechen, mit Sprechern zu reden. Willkommen! * '''en''': This page is for non-tokiponists from elsewhere in the Wikimediaverse to chat with the tokiponists here. Welcome! * '''eo''': Ĉi tie ne-tokiponistoj de ie ajn en la mondo de Vikimedio povas paroli kun la tokiponistoj. Bonvenon! * '''es''': Aquí, las no tokiponistas de otras partes del mundo en Wikimedia pueden hablar con las tokiponistas. Bienvenidos! * '''fr''': Ici les non-tokiponistes d'ailleurs dans le monde Wikimédia peuvent parler avec les tokiponistes. Bienvenue&thinsp;! * '''id''': Laman ini teruntuk orang yang tidak memahami Toki Pona yang berasal dari semesta Wikimedia manapun untuk berbincang bersama warga Toki Pona di sini. Selamat datang! * '''ldn''': Bóolan medibithim Thaledaná widadithethóo beth. Wil sha! * '''nl''': Op deze pagina kunnen mensen uit de Wikimedia-wereld die geen Toki Pona spreken met mensen die Toki Pona spreken. Welkom! * '''no''': I denne kanalen kan brukere fra andre Wikimedia prosjekter som ikke forstår toki pona snakke med brukere som forstår toki pona. Velkommen! * '''pl''': To jest miejsce dla osób z innych zakątków Wikimedii, nieznających języka toki pona, a chcących porozmawiać z tutejszymi tokiponist(k)ami. Zapraszamy! * '''tr''': Bu sayfa Wikimedia dünyasında toki pona konuşmayanların burada toki pona konuşanlar ile sohbet etmesi içindir. Hoşgeldiniz! * '''vi''': Trang này dành cho những người không biết toki pona đến từ các dự án thuộc Wikimedia để trò chuyện với những người nói toki pona. Chào mừng bạn đến đây! * '''zh''': 此页用于维基媒体社群之非道本语使用者与本项目参预者交流。欢迎! fpauuc9nt6mfm2r7m57dlc4kqi0lqjc kulupu Olimeka 0 10825 65360 63768 2026-05-16T08:15:49Z Benscat 3375 mi toki e ma tomo suli ona 65360 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Olmeca_head_in_Villahermosa.jpg|alt=lawa kiwen suli pi kulupu Olimeka|thumb|kulupu Olimeka li pali e lawa kiwen suli.]] tenpo mute pini la '''kulupu Olimeka''' li kulupu pi [[ma Mesomelika]]. ona li lon poka pi [[telo suli Mesiko]] la, ona li lon [[ma Tapako]] lon [[ma Pelaku]]. ona li kama lon poka pi tenpo sike nanpa 1200 BCE li weka lon poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE. tenpo ni la, ona li [[kulupu tomo]] nanpa wan pi [[ma Amelika lete]]. ma tomo ona pi suli nanpa wan li {{nimi ijo|ma tomo San Lolenso Tenosilan|San Lorenzo Tenochtitlán|toki Epanja}}, li {{nimi ijo|ma tomo La Penta|La Venta|toki Epanja}}, li {{nimi ijo|ma tomo Te Sapote|Tres Zapotes|toki Epanja}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Mary E. Pye, en jan John E. Clark|kipisi=8–17|linja=https://www.jstor.org/stable/42622264|tan=Introducing Olmec Archaeology|nanpa=58|kulupu toki=Studies in the History of Art|tenpo=2000|tenpo lukin=2026-04-07|toki tan=toki Inli}}</ref> kulupu Olimeka li suli la, nasin ona li ante e nasin pi kulupu ante lon ma Mesomelika. ona li pali e sitelen kiwen, li mama e musi pi sike ko, li pana e telo loje ona tawa sewi. ijo ale ni li kipisi suli lon [[nasin kulupu]] pi kulupu jan pi ma Mesomelika. == tenpo lon == tenpo sike nanpa 1600 BCE en tenpo sike nanpa 1500 BCE la, kulupu Olimeka li kama lon.<ref name=":1">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=25|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> ma majuna ona wan li {{nimi ijo|ma Manati|El Manatí|toki Epanja}}. ma ni li jo e ijo musi pi kiwen kasi. ken la, jan Olimeka li pana sewi lon ni. tenpo sike nanpa 1200 BCE la, kulupu Olimeka li pali e ma tomo ona nanpa wan. ma tomo ni li {{nimi ijo|ma tomo San Lolenso Tenosilan|San Lorenzo Tenochtitlán|toki Epanja}}. ma tomo ni li lon poka {{nimi ijo|telo linja Kowasakowako|Coatzacoalcos|toki Nawa}} lon [[ma Pelaku]]. ni la, jan li ken pali pona e kasi, la jan mute li ken moku e pan. ma ni la, ona li pali e sitelen kiwen mute, la ona li pali e lawa kiwen suli, li supa lawa kiwen, li ijo musi lili. jan li weka tan ma tomo San Lolenso lon poka pi tenpo sike nanpa 900 BCE.<ref name=":2">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=58-59|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> [[sitelen:La Venta Pirámide cara norte.jpg|thumb|tomo ko suli lon ma La Penta]] ma tomo San Lolenso li pini la, {{nimi ijo|ma tomo La Penta|La Venta|toki Epanja}} li kama suli.<ref name=":3" /> ma tomo ni li suli nanpa wan pi kulupu Olimeka. kulupu jan ona li pali e tomo suli kepeken ko ma. tomo ni li jo e sinpin tu tu. sijelo sinpin li jo e linja tu wan. tomo sama ni lon ma Mesomelika la, tomo ni li tomo majuna nanpa wan. jan pi tenpo lon li len ala e ijo ante kin lon ma ni. ijo ni li lawa kiwen suli, li supa lawa kiwen, li sitelen kiwen laso. pilin pi jan sona la, ma La Penta li ken jo e jan {{o nnp|18000}} lon tenpo suli ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Robert F. Heizer|kipisi=9-37|linja=http://www.doaks.org/olmec.html|tan=New Observations on La Venta|kulupu toki=Dumbarton Oaks Conference on the Olmec, October 28 and 29th, 1967 tan jan Elizabeth P. Benson|ijo pana=Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Trustees for Harvard University|tenpo=1968|tenpo lukin=|linja sama=https://web.archive.org/web/20060822110516/http://www.doaks.org/olmec.html|tenpo sama=2006-08-22}}</ref> jan li weka tan ma ni lon poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE.<ref name=":3">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=9|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> poka pi tenpo sike nanpa 1000 BCE la, {{nimi ijo|ma tomo Te Sapote|Tres Zapotes|toki Epanja}} li kama lon poka pi {{nimi ijo|telo linja Papalowapan|Papaloapan|toki Nawa|telo linja pi pipi kule}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=182|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> jan ona li pali e tomo pi ma ko, e lawa kiwen kin. jan li kama jo e kiwen tan {{nimi ijo|kulupu nena Tusula|Sierra de los Tuxtlas|toki Epanja}}. poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE la, kulupu Olimeka li weka. taso, kulupu jan li awen lon ma Te Sapote, la ona li ante e nasin ona, li kama [[kulupu Epi-Olimeka]].<ref name=":4" /> jan li weka e ma Te Sapote lon poka pi tenpo sike nanpa 900 CE.<ref name=":4">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Christopher A. Pool|kipisi=250|tan=Olmec Archaeology and Early Mesoamerica|kulupu toki=Cambridge World Archaeology|ijo pana=Cambridge University Press|tenpo=2007|tenpo lukin=|linja sama=|toki tan=toki Inli}}</ref> == ijo musi == jan Olimeka li pali e [[sitelen kiwen]] mute. ona li pali e sinpin sitelen, e supa sewi e lawa kiwen suli. kin, ona li pali e ilo, e jan kiwen lili, e namako kiwen. jan Olimeka li pali e ijo lili mute kepeken kiwen laso. ona li kama jo e kiwen laso tan {{nimi ijo|kulupu nena Sijela Te La Mina|Sierra de las Minas|toki Epanja|kulupu nena pi lupa mute}} lon [[ma Katemala|ma Watemala]], anu tan [[ma Wakaka]]. ijo musi ona la, ona li sitelen e jan soweli. jan soweli ni li jan lili, li sama {{nimi ijo|soweli Pantela Onka|Panthera onca|toki Lasina|ipa=}}.<ref name=":0">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Michael D. Coe|tan=Mexico: from the Olmecs to the Aztecs|nanpa=4th ed., fully rev. and expanded|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames and Hudson|tenpo=1994|toki tan=toki Inli}}</ref> ijo musi la, ijo wawa nanpa wan pi kulupu Olimeka li lawa kiwen suli. sitelen kiwen ni li sitelen e sinpin pi jan lawa. jan Olimeka li pali e sitelen kiwen kepeken kiwen tan [[nena ma#nena seli|nena ma seli]].<ref name=":0" /><gallery mode="packed" heights="300" widths="200"> sitelen:Kunz Axe.jpg sitelen:Seated Figure MET DP295629.jpg sitelen:Mexico.Tab.LaVenta.01.jpg sitelen:Olmec 'Monument 19 from La Venta' (1300-400 BCE) - Gulf - National Museum of Antropology - Mexico 2024.jpg sitelen:Mask MET AO1977.187.33.jpg sitelen:Olmec Statues & Celts, Offering 4, La Venta, Tabasco - closeup 2.jpg </gallery> == tan sona == <references />{{DEFAULTSORT:Olimeka, kulupu}} [[kulupu:kulupu jan pi tenpo pini]] jyrbcr6nm2d2tl7ssyhd70kvds8tkfd 65361 65360 2026-05-16T08:22:54Z Benscat 3375 mi pona lili e toki open 65361 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Olmeca_head_in_Villahermosa.jpg|alt=lawa kiwen suli pi kulupu Olimeka|thumb|kulupu Olimeka li pali e lawa kiwen suli.]] tenpo mute pini la '''kulupu Olimeka''' li kulupu jan pi [[ma Mesomelika]]. ona li lon poka pi [[telo suli Mesiko]] la, ona li lon [[ma Tapako]], lon [[ma Pelaku]]. ona li kama lon poka pi tenpo sike nanpa 1200 BCE li weka lon poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE. tenpo ni la, ona li [[kulupu tomo]] nanpa wan pi [[ma Amelika lete]]. ma tomo ona pi suli nanpa wan li {{nimi ijo|ma tomo San Lolenso Tenosilan|San Lorenzo Tenochtitlán|toki Epanja}}, li {{nimi ijo|ma tomo La Penta|La Venta|toki Epanja}}, li {{nimi ijo|ma tomo Te Sapote|Tres Zapotes|toki Epanja}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Mary E. Pye, en jan John E. Clark|kipisi=8–17|linja=https://www.jstor.org/stable/42622264|tan=Introducing Olmec Archaeology|nanpa=58|kulupu toki=Studies in the History of Art|tenpo=2000|tenpo lukin=2026-04-07|toki tan=toki Inli}}</ref> kulupu Olimeka li suli la, nasin ona li ante e nasin pi kulupu ante lon ma Mesomelika. ona li pali e sitelen kiwen, li mama e musi pi sike ko, li pana e telo loje ona tawa sewi. ijo ale ni li kipisi suli lon [[nasin kulupu]] pi kulupu jan pi ma Mesomelika. == tenpo lon == tenpo sike nanpa 1600 BCE en tenpo sike nanpa 1500 BCE la, kulupu Olimeka li kama lon.<ref name=":1">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=25|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> ma majuna ona wan li {{nimi ijo|ma Manati|El Manatí|toki Epanja}}. ma ni li jo e ijo musi pi kiwen kasi. ken la, jan Olimeka li pana sewi lon ni. tenpo sike nanpa 1200 BCE la, kulupu Olimeka li pali e ma tomo ona nanpa wan. ma tomo ni li {{nimi ijo|ma tomo San Lolenso Tenosilan|San Lorenzo Tenochtitlán|toki Epanja}}. ma tomo ni li lon poka {{nimi ijo|telo linja Kowasakowako|Coatzacoalcos|toki Nawa}} lon [[ma Pelaku]]. ni la, jan li ken pali pona e kasi, la jan mute li ken moku e pan. ma ni la, ona li pali e sitelen kiwen mute, la ona li pali e lawa kiwen suli, li supa lawa kiwen, li ijo musi lili. jan li weka tan ma tomo San Lolenso lon poka pi tenpo sike nanpa 900 BCE.<ref name=":2">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=58-59|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> [[sitelen:La Venta Pirámide cara norte.jpg|thumb|tomo ko suli lon ma La Penta]] ma tomo San Lolenso li pini la, {{nimi ijo|ma tomo La Penta|La Venta|toki Epanja}} li kama suli.<ref name=":3" /> ma tomo ni li suli nanpa wan pi kulupu Olimeka. kulupu jan ona li pali e tomo suli kepeken ko ma. tomo ni li jo e sinpin tu tu. sijelo sinpin li jo e linja tu wan. tomo sama ni lon ma Mesomelika la, tomo ni li tomo majuna nanpa wan. jan pi tenpo lon li len ala e ijo ante kin lon ma ni. ijo ni li lawa kiwen suli, li supa lawa kiwen, li sitelen kiwen laso. pilin pi jan sona la, ma La Penta li ken jo e jan {{o nnp|18000}} lon tenpo suli ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Robert F. Heizer|kipisi=9-37|linja=http://www.doaks.org/olmec.html|tan=New Observations on La Venta|kulupu toki=Dumbarton Oaks Conference on the Olmec, October 28 and 29th, 1967 tan jan Elizabeth P. Benson|ijo pana=Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Trustees for Harvard University|tenpo=1968|tenpo lukin=|linja sama=https://web.archive.org/web/20060822110516/http://www.doaks.org/olmec.html|tenpo sama=2006-08-22}}</ref> jan li weka tan ma ni lon poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE.<ref name=":3">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=9|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> poka pi tenpo sike nanpa 1000 BCE la, {{nimi ijo|ma tomo Te Sapote|Tres Zapotes|toki Epanja}} li kama lon poka pi {{nimi ijo|telo linja Papalowapan|Papaloapan|toki Nawa|telo linja pi pipi kule}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=182|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> jan ona li pali e tomo pi ma ko, e lawa kiwen kin. jan li kama jo e kiwen tan {{nimi ijo|kulupu nena Tusula|Sierra de los Tuxtlas|toki Epanja}}. poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE la, kulupu Olimeka li weka. taso, kulupu jan li awen lon ma Te Sapote, la ona li ante e nasin ona, li kama [[kulupu Epi-Olimeka]].<ref name=":4" /> jan li weka e ma Te Sapote lon poka pi tenpo sike nanpa 900 CE.<ref name=":4">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Christopher A. Pool|kipisi=250|tan=Olmec Archaeology and Early Mesoamerica|kulupu toki=Cambridge World Archaeology|ijo pana=Cambridge University Press|tenpo=2007|tenpo lukin=|linja sama=|toki tan=toki Inli}}</ref> == ijo musi == jan Olimeka li pali e [[sitelen kiwen]] mute. ona li pali e sinpin sitelen, e supa sewi e lawa kiwen suli. kin, ona li pali e ilo, e jan kiwen lili, e namako kiwen. jan Olimeka li pali e ijo lili mute kepeken kiwen laso. ona li kama jo e kiwen laso tan {{nimi ijo|kulupu nena Sijela Te La Mina|Sierra de las Minas|toki Epanja|kulupu nena pi lupa mute}} lon [[ma Katemala|ma Watemala]], anu tan [[ma Wakaka]]. ijo musi ona la, ona li sitelen e jan soweli. jan soweli ni li jan lili, li sama {{nimi ijo|soweli Pantela Onka|Panthera onca|toki Lasina|ipa=}}.<ref name=":0">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Michael D. Coe|tan=Mexico: from the Olmecs to the Aztecs|nanpa=4th ed., fully rev. and expanded|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames and Hudson|tenpo=1994|toki tan=toki Inli}}</ref> ijo musi la, ijo wawa nanpa wan pi kulupu Olimeka li lawa kiwen suli. sitelen kiwen ni li sitelen e sinpin pi jan lawa. jan Olimeka li pali e sitelen kiwen kepeken kiwen tan [[nena ma#nena seli|nena ma seli]].<ref name=":0" /><gallery mode="packed" heights="300" widths="200"> sitelen:Kunz Axe.jpg sitelen:Seated Figure MET DP295629.jpg sitelen:Mexico.Tab.LaVenta.01.jpg sitelen:Olmec 'Monument 19 from La Venta' (1300-400 BCE) - Gulf - National Museum of Antropology - Mexico 2024.jpg sitelen:Mask MET AO1977.187.33.jpg sitelen:Olmec Statues & Celts, Offering 4, La Venta, Tabasco - closeup 2.jpg </gallery> == tan sona == <references />{{DEFAULTSORT:Olimeka, kulupu}} [[kulupu:kulupu jan pi tenpo pini]] 7g9xc2sd6808cprn8rf8v62dplre070 65362 65361 2026-05-16T08:35:49Z Benscat 3375 e -> tan 65362 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Olmeca_head_in_Villahermosa.jpg|alt=lawa kiwen suli pi kulupu Olimeka|thumb|kulupu Olimeka li pali e lawa kiwen suli.]] tenpo mute pini la '''kulupu Olimeka''' li kulupu jan pi [[ma Mesomelika]]. ona li lon poka pi [[telo suli Mesiko]] la, ona li lon [[ma Tapako]], lon [[ma Pelaku]]. ona li kama lon poka pi tenpo sike nanpa 1200 BCE li weka lon poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE. tenpo ni la, ona li [[kulupu tomo]] nanpa wan pi [[ma Amelika lete]]. ma tomo ona pi suli nanpa wan li {{nimi ijo|ma tomo San Lolenso Tenosilan|San Lorenzo Tenochtitlán|toki Epanja}}, li {{nimi ijo|ma tomo La Penta|La Venta|toki Epanja}}, li {{nimi ijo|ma tomo Te Sapote|Tres Zapotes|toki Epanja}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Mary E. Pye, en jan John E. Clark|kipisi=8–17|linja=https://www.jstor.org/stable/42622264|tan=Introducing Olmec Archaeology|nanpa=58|kulupu toki=Studies in the History of Art|tenpo=2000|tenpo lukin=2026-04-07|toki tan=toki Inli}}</ref> kulupu Olimeka li suli la, nasin ona li ante e nasin pi kulupu ante lon ma Mesomelika. ona li pali e sitelen kiwen, li mama e musi pi sike ko, li pana e telo loje ona tawa sewi. ijo ale ni li kipisi suli lon [[nasin kulupu]] pi kulupu jan pi ma Mesomelika. == tenpo lon == tenpo sike nanpa 1600 BCE en tenpo sike nanpa 1500 BCE la, kulupu Olimeka li kama lon.<ref name=":1">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=25|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> ma majuna ona wan li {{nimi ijo|ma Manati|El Manatí|toki Epanja}}. ma ni li jo e ijo musi pi kiwen kasi. ken la, jan Olimeka li pana sewi lon ni. tenpo sike nanpa 1200 BCE la, kulupu Olimeka li pali e ma tomo ona nanpa wan. ma tomo ni li {{nimi ijo|ma tomo San Lolenso Tenosilan|San Lorenzo Tenochtitlán|toki Epanja}}. ma tomo ni li lon poka {{nimi ijo|telo linja Kowasakowako|Coatzacoalcos|toki Nawa}} lon [[ma Pelaku]]. ni la, jan li ken pali pona e kasi, la jan mute li ken moku e pan. ma ni la, ona li pali e sitelen kiwen mute, la ona li pali e lawa kiwen suli, li supa lawa kiwen, li ijo musi lili. jan li weka tan ma tomo San Lolenso lon poka pi tenpo sike nanpa 900 BCE.<ref name=":2">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=58-59|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> [[sitelen:La Venta Pirámide cara norte.jpg|thumb|tomo ko suli lon ma La Penta]] ma tomo San Lolenso li pini la, {{nimi ijo|ma tomo La Penta|La Venta|toki Epanja}} li kama suli.<ref name=":3" /> ma tomo ni li suli nanpa wan pi kulupu Olimeka. kulupu jan ona li pali e tomo suli kepeken ko ma. tomo ni li jo e sinpin tu tu. sijelo sinpin li jo e linja tu wan. tomo sama ni lon ma Mesomelika la, tomo ni li tomo majuna nanpa wan. jan pi tenpo lon li len ala e ijo ante kin lon ma ni. ijo ni li lawa kiwen suli, li supa lawa kiwen, li sitelen kiwen laso. pilin pi jan sona la, ma La Penta li ken jo e jan {{o nnp|18000}} lon tenpo suli ona.<ref>{{tan sona|jan=jan Robert F. Heizer|kipisi=9-37|linja=http://www.doaks.org/olmec.html|tan=New Observations on La Venta|kulupu toki=Dumbarton Oaks Conference on the Olmec, October 28 and 29th, 1967 tan jan Elizabeth P. Benson|ijo pana=Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Trustees for Harvard University|tenpo=1968|tenpo lukin=|linja sama=https://web.archive.org/web/20060822110516/http://www.doaks.org/olmec.html|tenpo sama=2006-08-22}}</ref> jan li weka tan ma ni lon poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE.<ref name=":3">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=9|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> poka pi tenpo sike nanpa 1000 BCE la, {{nimi ijo|ma tomo Te Sapote|Tres Zapotes|toki Epanja}} li kama lon poka pi {{nimi ijo|telo linja Papalowapan|Papaloapan|toki Nawa|telo linja pi pipi kule}}.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Richard A. Diehl|toki tan=toki Inli|kipisi=182|linja=https://archive.org/details/olmecsamericasfi0000dieh|tan=The Olmecs: America's First Civilization|nanpa=|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames & Hudson|tenpo=2004|tenpo lukin=|linja sama=}}</ref> jan ona li pali e tomo pi ma ko, e lawa kiwen kin. jan li kama jo e kiwen tan {{nimi ijo|kulupu nena Tusula|Sierra de los Tuxtlas|toki Epanja}}. poka pi tenpo sike nanpa 400 BCE la, kulupu Olimeka li weka. taso, kulupu jan li awen lon ma Te Sapote, la ona li ante e nasin ona, li kama [[kulupu Epi-Olimeka]].<ref name=":4" /> jan li weka tan ma Te Sapote lon poka pi tenpo sike nanpa 900 CE.<ref name=":4">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Christopher A. Pool|kipisi=250|tan=Olmec Archaeology and Early Mesoamerica|kulupu toki=Cambridge World Archaeology|ijo pana=Cambridge University Press|tenpo=2007|tenpo lukin=|linja sama=|toki tan=toki Inli}}</ref> == ijo musi == jan Olimeka li pali e [[sitelen kiwen]] mute. ona li pali e sinpin sitelen, e supa sewi e lawa kiwen suli. kin, ona li pali e ilo, e jan kiwen lili, e namako kiwen. jan Olimeka li pali e ijo lili mute kepeken kiwen laso. ona li kama jo e kiwen laso tan {{nimi ijo|kulupu nena Sijela Te La Mina|Sierra de las Minas|toki Epanja|kulupu nena pi lupa mute}} lon [[ma Katemala|ma Watemala]], anu tan [[ma Wakaka]]. ijo musi ona la, ona li sitelen e jan soweli. jan soweli ni li jan lili, li sama {{nimi ijo|soweli Pantela Onka|Panthera onca|toki Lasina|ipa=}}.<ref name=":0">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=jan Michael D. Coe|tan=Mexico: from the Olmecs to the Aztecs|nanpa=4th ed., fully rev. and expanded|kulupu toki=Ancient peoples and places|ijo pana=Thames and Hudson|tenpo=1994|toki tan=toki Inli}}</ref> ijo musi la, ijo wawa nanpa wan pi kulupu Olimeka li lawa kiwen suli. sitelen kiwen ni li sitelen e sinpin pi jan lawa. jan Olimeka li pali e sitelen kiwen kepeken kiwen tan [[nena ma#nena seli|nena ma seli]].<ref name=":0" /><gallery mode="packed" heights="300" widths="200"> sitelen:Kunz Axe.jpg sitelen:Seated Figure MET DP295629.jpg sitelen:Mexico.Tab.LaVenta.01.jpg sitelen:Olmec 'Monument 19 from La Venta' (1300-400 BCE) - Gulf - National Museum of Antropology - Mexico 2024.jpg sitelen:Mask MET AO1977.187.33.jpg sitelen:Olmec Statues & Celts, Offering 4, La Venta, Tabasco - closeup 2.jpg </gallery> == tan sona == <references />{{DEFAULTSORT:Olimeka, kulupu}} [[kulupu:kulupu jan pi tenpo pini]] smh4f51obpq2ajpenna3lel2l0g8x6i kipisi:󱤪󱥝󱥍󱥔󱤼 10 11186 65344 65286 2026-05-16T04:36:00Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65344 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]] tenpo ni la jan mute lon ma Palata li ken toki kepeken toki Sankita. ona li suli mute tawa [[nasin sewi Sanatana]] en [[nasin sewi Puta]] en nasin sewi ante. tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') ob1zh3vbriq0bujlzi00kwgj2bn5g3l 65345 65344 2026-05-16T04:39:56Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65345 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]] 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 ona li suli mute tawa [[nasin sewi Sanatana]] en [[nasin sewi Puta]] en nasin sewi ante. tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') epg5q7f6mrauun1vqcmvlh9uwkygv4i 65352 65345 2026-05-16T07:02:44Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65352 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]] 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 󱥆󱤧󱥣󱤼󱥩󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑 en [[nasin sewi Puta]] en nasin sewi ante. tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') kphlbtn4br5tqk4p0v1a930chrlb0rh 65353 65352 2026-05-16T07:08:00Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65353 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]] 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 󱥆󱤧󱥣󱤼󱥩󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑󱥩[[nasin sewi Puta|󱤑󱥚󱦐󱥉󱥰󱥬󱤀󱦑]󱥩󱤿󱥚󱤆 tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') ocdtk342b12aglk14zv27n8t4sstn9q 65354 65353 2026-05-16T07:08:18Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65354 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]] 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 󱥆󱤧󱥣󱤼󱥩󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑󱥩[[nasin sewi Puta|󱤑󱥚󱦐󱥉󱥰󱥬󱤀󱦑]]󱥩󱤿󱥚󱤆 tenpo ni la toki mute mute lon ma Palata li tan toki ni. kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') kgqua8o67m4bp2ondptaen2r9md4qk7 65355 65354 2026-05-16T07:12:52Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65355 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]]󱤧󱥌󱤉󱥬󱥁 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 󱥆󱤧󱥣󱤼󱥩󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑󱥩[[nasin sewi Puta|󱤑󱥚󱦐󱥉󱥰󱥬󱤀󱦑]]󱥩󱤿󱥚󱤆 󱥫󱥁󱤡󱥬󱤼󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱥧󱥬󱥁 kama sona pi toki Sankita lon ma Elopa li pana e pona mute mute tawa kama sona pi [[kulupu toki Palata Elopa]]. tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') phgrwx8wjttjn4bvv9wga7m3yr1jwu7 65356 65355 2026-05-16T07:16:10Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65356 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]]󱤧󱥌󱤉󱥬󱥁 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 󱥆󱤧󱥣󱤼󱥩󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑󱥩[[nasin sewi Puta|󱤑󱥚󱦐󱥉󱥰󱥬󱤀󱦑]]󱥩󱤿󱥚󱤆 󱥫󱥁󱤡󱥬󱤼󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱥧󱥬󱥁 󱤖󱥡󱥍󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤬󱤰󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑󱤧󱥌󱤉󱥔󱤼󱤼󱥩󱤖󱥡󱥍󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑 tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[nasin sitelen Tewanakali]] en [[nasin sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') hapl0zejoggehjy4e7ihxmh3t1fb4ol 65359 65356 2026-05-16T07:24:23Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 65359 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg|right|frameless|152x152px|class=skin-invert]] '''󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑''' (󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤡: संस्कृतम्) 󱤧[[toki|󱥬]]󱤬[[kulupu toki Palata Elopa|󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑]]󱤧󱦢󱤼 [[nasin sewi Sanatana|󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑]]󱤡[[jan sewi Pama|󱤑󱥚󱦐󱥉󱤄󱤰󱤀󱦑]]󱤧󱥌󱤉󱥬󱥁 󱥫󱥁󱤡󱤑󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱤘󱥬󱤙󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑 󱥆󱤧󱥣󱤼󱥩󱤿󱥚󱦐󱥝󱤄󱤽󱤀󱥧󱤅󱥀󱤇󱦑󱥩[[nasin sewi Puta|󱤑󱥚󱦐󱥉󱥰󱥬󱤀󱦑]]󱥩󱤿󱥚󱤆 󱥫󱥁󱤡󱥬󱤼󱤼󱤬󱤰󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱤧󱥧󱥬󱥁 󱤖󱥡󱥍󱥬󱦐󱥖󱤆󱥁󱤖󱤎󱥧󱤄󱦑󱤬󱤰󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑󱤧󱥌󱤉󱥔󱤼󱤼󱥩󱤖󱥡󱥍󱤟󱥬󱦐󱥉󱤆󱤨󱤄󱥧󱤀󱦑󱦐󱤉󱤬󱥅󱥋󱤅󱦑 tenpo ni la jan li sitelen e toki ni lon [[sitelen Tewanakali]] en [[sitelen Lasina]]. ('''[[toki Sankita|o lukin e lipu&hellip;]]''') 7c3dyjb3lykwu3drylwvc180hgdsgoj tawa jule 0 11194 65323 2026-05-15T13:22:00Z 物灵 482 Translated from [[zh:振动]]. I fear there will be a page for oscilation, so I used tawa jule for vibration and leave jule for it 65323 wikitext text/x-wiki ijo li '''tawa jule'''{{nimi|jule|1}} la, ijo li '''kama li tawa''' lon poka pi ma awen. jule li ken sama lon tenpo sin (sike) li ken nasa. ijo la, kiwen li tawa sike lon pini linja la, jule ni li sama tenpo. sike tawa li tawa sewi li tawa anpa lon nasin kiwen ike la, jule ni li nasa. ==jule pona== [[File:Simple_harmonic_motion.svg|thumb|kiwen li jule pona]] jule pona la, weka <math>y(t)</math> li suli la, wawa monsi li suli kin. kiwen li tawa sike lon pini linja la, jule ni li sama mute e jule pona. jule pona li sama :<math> y(t)=y_0\cdot\sin(2\pi f t+\varphi_0) \, </math> ==jule pini== ijo li pini lon tenpo. jule ni li jule pini. ==jule pi ijo wan en jule pi ijo ante== ijo wan li jule lon tenpo sike pi ijo wan. ijo ante li wawa e ijo la ijo li jule lon tenpo sike pi ijo ante. tenpo tu li sama la ijo li jule wawa. d165ag385vn1okpytj46m8z0exjt59i toki:tawa jule 1 11195 65324 2026-05-15T13:30:55Z 物灵 482 /* nimi ‘tawa jule’ */ kipisi sin 65324 wikitext text/x-wiki == nimi ‘tawa jule’ == mi nimi e lipu ni lon ‘tawa jule’ la mi pilin e ni: tawa jule en tawa nasa li ante. tawa jule li kama li tawa. tawa nasa li sewi li anpa li sinpin li monsi li tawa poka ali. sina wile ala e nimi ‘jule’ la o tawa e lipu ni tawa '''ijo li kama li tawa'''. [[jan:物灵|物灵]] ([[jan la toki:物灵|toki]]) 2026-05-15T13:30:55 (UTC) 9r0tu5wio67pcbvhabxcic540xwlgag 65334 65324 2026-05-15T22:57:23Z Jan Sapilisan 2676 /* nimi ‘tawa jule’ */ toki sin 65334 wikitext text/x-wiki == nimi ‘tawa jule’ == mi nimi e lipu ni lon ‘tawa jule’ la mi pilin e ni: tawa jule en tawa nasa li ante. tawa jule li kama li tawa. tawa nasa li sewi li anpa li sinpin li monsi li tawa poka ali. sina wile ala e nimi ‘jule’ la o tawa e lipu ni tawa '''ijo li kama li tawa'''. [[jan:物灵|物灵]] ([[jan la toki:物灵|toki]]) 2026-05-15T13:30:55 (UTC) :mi la, lipu ni o nimi "tawa lili mute". tawa ni li lili, li mute lon tenpo wan. sina en jan ante li pilin seme? [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-05-15T22:57:23 (UTC) n8tgfe332k1u6lvzns3q7d4nwih6yow jan:Zhou20120904/mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi. 2 11196 65329 2026-05-15T16:58:47Z Zhou20120904 5624 Created by translating the page "[[:zh:Special:Redirect/revision/90551979|我能吞下玻璃而不伤身体]]" 65329 wikitext text/x-wiki '''mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.'''({{toki nimi|en|I Can Eat Glass}})ni li pali pi [[sona toki]] pi jan Etan Moli pi tenpo open pi kulupu linja ale pi ilo sona.ona li wile kama jo e linja nimi pi toki ante pi linja nimi ni: "I can eat glass, it does not hurt me". jan Moli li toki e ni: jan li tawa ma ante la, ona li kama jo e "wile pi ken ala weka", li wile toki e ijo kepeken toki pi ma ni. taso, jan ni li toki e ijo ale la jan pi ma ni li pilin e ni: jan ni li jan pi kama tan musi. taso, jan ni li toki e linja nimi pi sama ala, sama "mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.", kepeken toki pona pi ma ni, la ona li ken kama jo e "olin pi jan pi ma ni". pali ni li kama jo e linja nimi pi toki 150. toki mute ona li toki sin, li toki ilo.{{sona pi tan sona}} <nowiki> [[kulupu:ante toki]]</nowiki> peq6pm5kkt4mzyzyfsicszrpcyekreu 65330 65329 2026-05-15T17:05:46Z Zhou20120904 5624 65330 wikitext text/x-wiki '''mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.'''({{toki nimi|en|I Can Eat Glass}})ni li pali pi [[sona toki]] pi jan Etan Moli pi tenpo open pi kulupu linja ale pi ilo sona.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Edward Finegan|kipisi=254|tan=Language: its structure and use|nanpa=4. ed., [Nachdr.]|ijo pana=Thomson Wadsworth|tenpo=2005|tenpo lukin=2026-05-15}}</ref> ona li wile kama jo e linja nimi pi toki ante pi linja nimi ni: "I can eat glass, it does not hurt me". jan Moli li toki e ni: jan li tawa ma ante la, ona li kama jo e "wile pi ken ala weka", li wile toki e ijo kepeken toki pi ma ni. taso, jan ni li toki e ijo ale la jan pi ma ni li pilin e ni: jan ni li jan pi kama tan musi. taso, jan ni li toki e linja nimi pi sama ala, sama "mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.", kepeken toki pona pi ma ni, la ona li ken kama jo e "olin pi jan pi ma ni". pali ni li kama jo e linja nimi pi toki 150. toki mute ona li toki sin, li toki ilo.<ref>{{tan sona|nimi lili=Untangling the Web: Nonce's Guide to Language and Culture on the Internet|jan=John Wiley & Sons|kipisi=48|linja=https://books.google.com/books?id=Jn9pOo0MNGgC|nanpa=9780471392477}}</ref> r31gy9vsb7eq3qumfipzhru0ads7yjj mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi. 0 11197 65331 2026-05-15T17:06:24Z Zhou20120904 5624 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.'''({{toki nimi|en|I Can Eat Glass}})ni li pali pi [[sona toki]] pi jan Etan Moli pi tenpo open pi kulupu linja ale pi ilo sona.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Edward Finegan|kipisi=254|tan=Language: its structure and use|nanpa=4. ed., [Nachdr.]|ijo pana=Thomson Wadsworth|tenpo=2005|tenpo lukin=2026-05-15}}</ref> ona li wile kama jo e linja nimi pi toki ante pi linja nimi ni: "I can eat..." 65331 wikitext text/x-wiki '''mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.'''({{toki nimi|en|I Can Eat Glass}})ni li pali pi [[sona toki]] pi jan Etan Moli pi tenpo open pi kulupu linja ale pi ilo sona.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Edward Finegan|kipisi=254|tan=Language: its structure and use|nanpa=4. ed., [Nachdr.]|ijo pana=Thomson Wadsworth|tenpo=2005|tenpo lukin=2026-05-15}}</ref> ona li wile kama jo e linja nimi pi toki ante pi linja nimi ni: "I can eat glass, it does not hurt me". jan Moli li toki e ni: jan li tawa ma ante la, ona li kama jo e "wile pi ken ala weka", li wile toki e ijo kepeken toki pi ma ni. taso, jan ni li toki e ijo ale la jan pi ma ni li pilin e ni: jan ni li jan pi kama tan musi. taso, jan ni li toki e linja nimi pi sama ala, sama "mi ken moku e kiwen lukin. ni li pakala ala e mi.", kepeken toki pona pi ma ni, la ona li ken kama jo e "olin pi jan pi ma ni". pali ni li kama jo e linja nimi pi toki 150. toki mute ona li toki sin, li toki ilo.<ref>{{tan sona|nimi lili=Untangling the Web: Nonce's Guide to Language and Culture on the Internet|jan=John Wiley & Sons|kipisi=48|linja=https://books.google.com/books?id=Jn9pOo0MNGgC|nanpa=9780471392477}}</ref> r31gy9vsb7eq3qumfipzhru0ads7yjj toki Nawa 0 11198 65333 2026-05-15T22:51:25Z Benscat 3375 mi open e lipu 65333 wikitext text/x-wiki {{poki sona toki|nimi toki=toki Nawa|nimi mama=nawatlahtolli|sitelen=[[sitelen:Logographic_and_phonetic_spellings_of_snake_coatl_Aubin_1885_&_Codex_Santa_María_Asunción.png|168px]]|kalama=/na.wa.t͡ɬahˈto.lːi/ |ma=[[ma Mesiko]]<br> [[ma Mewika]]<br> [[ma Sawato]]<br> [[ma Ontula]] |kulupu toki=Jutanawa |nasin sitelen=[[sitelen Lasina]] [[sitelen Mesika]] (lon tenpo pi lawa Elopa ala) |ISO 639-2=nah|ISO 639-3=mute |Glottolog=azte1234 |mute jan=1 815 836 (lon tenpo sike nanpa 2024) |kulupu toki ante=*[[kulupu toki Jutanawa seli|Jutanawa seli]] **[[kulupu toki Kolasonawa|Kolasonawa]] <small>(ilo Glottolog la: ''cora1261'')</small> ***[[toki Nawa]]}} {{nimi ijo|'''toki Nawa'''|nawatlahtolli|toki Nawa|ipa=/na.wa.t͡ɬahˈto.lːi/}} anu '''toki Mesika''' li toki suli tan {{lipu li ala|kulupu toki Jutanawa|Q34073}}. jan li toki kepeken toki Nawa lon [[ma Mesiko]], lon [[ma Mewika]], lon [[ma Ontula]], lon [[ma Sawato]]. tenpo pi [[ma Mesomelika]] la, ona li toki lawa suli. == nasin kalama == {| class="wikitable" |+kalama pini ! !uta open !nena uta !monsi pi nena uta !sewi kiwen !sewi ko !uta open en sewi ko !lupa |- !nena sinpin |'''m''' /m/ |'''n''' /n/ | | | | | |- !pini toki |'''p''' /p/ |'''t''' /t/ | | |'''k''' /k/ |'''kw''' /kʷ/ | |- !pini lili | |'''s''' /s/ |'''x''' /ʃ/ | | | |'''h''' /h/ |- !pini toki weka | |'''ts''' /t͡s/ |'''ch''' /t͡ʃ/ | | | | |- !pini lili poka | |'''tl''' /t͡ɬ/ | | | | | |- !poka | |'''l''' /l/ | | | | | |- !kama open | | | |'''y''' /j/ | |'''w''' /w/ | |} {| class="wikitable" |+kalama open ! rowspan="2" | ! colspan="3" |lili ! colspan="3" |suli |- !sinpin !insa !monsi !sinpin !insa !monsi |- !pini |'''i''' /i/~/ɪ/ | | |'''ī''' /iː/ | | |- !insa |'''e''' /e/ | |'''o''' /o/ |'''ē''' /eː/ | |'''ō''' /oː/~/ʊ/ |- !monsi | |'''a''' /a/ | | |'''ā''' /aː/ | |} 4dpmyuc77epuwbqm5bc32snzqt48ns9 65340 65333 2026-05-15T23:32:53Z Benscat 3375 mi pana e tan sona, e toki pi ken jan pi ma ale, e toki lili lon kalama 65340 wikitext text/x-wiki {{poki sona toki|nimi toki=toki Nawa|nimi mama=nawatlahtolli|sitelen=[[sitelen:Logographic_and_phonetic_spellings_of_snake_coatl_Aubin_1885_&_Codex_Santa_María_Asunción.png|168px]]|kalama=/na.wa.t͡ɬahˈto.lːi/ |ma=[[ma Mesiko]]<br>[[ma Mewika]]<br>[[ma Sawato]]<br>[[ma Ontula]] |kulupu toki=Jutanawa |nasin sitelen=[[sitelen Lasina]] [[sitelen Mesika]] (lon tenpo pi lawa Elopa ala) |ISO 639-2=nah |ISO 639-3= |Glottolog=azte1234 |Linguasphere=65-AGB-a|mute jan=1 815 836 (lon tenpo sike nanpa 2024)<br> {{toki len|nimi='''ma Mesiko'''|toki=1,675,036<ref>{{tan sona|linja=https://www.economia.gob.mx/datamexico/es/profile/geo/mexico#indigenous-dialect|tan=Principales lenguas indígenas habladas por la población de 3 años y más en México|tenpo lukin=2026-05-15|ijo pana=Data México}}</ref>}} {{toki len|nimi='''ma Mewika'''|toki=140,800<ref>{{tan sona|linja=https://www.ethnologue.com/country/US/|tan=United States | Ethnologue Standard|tenpo lukin=2026-05-15|ijo pana=Ethnologue (Standard)}}</ref>}} |kulupu toki ante=*[[kulupu toki Jutanawa seli|Jutanawa seli]] **[[kulupu toki Kolasonawa|Kolasonawa]] <small>(ilo Glottolog la: ''cora1261'')</small> ***[[toki Nawa]]|toki li ni lukin=Nochi tlakamej uan siuamej kipiaj manoj kuali tlakatisej, nochi san se totlatechpouiltilis uan titlatepanitalojkej, yeka moneki kuali ma timouikakaj, ma timoiknelikaj, ma timotlasojtlakaj uan ma timotlepanitakaj.}} {{nimi ijo|'''toki Nawa'''|nawatlahtolli|toki Nawa|ipa=/na.wa.t͡ɬahˈto.lːi/}} anu '''toki Mesika''' li toki suli tan {{lipu li ala|kulupu toki Jutanawa|Q34073}}. jan li toki kepeken toki Nawa lon [[ma Mesiko]], lon [[ma Mewika]], lon [[ma Ontula]], lon [[ma Sawato]]. tenpo pi [[ma Mesomelika]] la, ona li toki lawa suli. == kalama == tenpo pini la, jan li sitelen e toki Nawa kepeken [[sitelen Mesika]]. tenpo lon la, jan li sitelen e toki Nawa kepeken [[sitelen Lasina]]. {| class="wikitable" |+kalama pini ! !uta open !nena uta !monsi pi nena uta !sewi kiwen !sewi ko !uta open en sewi ko !lupa |- !nena sinpin |'''m''' /m/ |'''n''' /n/ | | | | | |- !pini toki |'''p''' /p/ |'''t''' /t/ | | |'''k''' /k/ |'''kw''' /kʷ/ | |- !pini lili | |'''s''' /s/ |'''x''' /ʃ/ | | | |'''h''' /h/ |- !pini toki weka | |'''ts''' /t͡s/ |'''ch''' /t͡ʃ/ | | | | |- !pini lili poka | |'''tl''' /t͡ɬ/ | | | | | |- !poka | |'''l''' /l/ | | | | | |- !kama open | | | |'''y''' /j/ | |'''w''' /w/ | |} ken la, kule pi toki Nawa la kalama open lili en kalama open suli li sama. {| class="wikitable" |+kalama open ! rowspan="2" | ! colspan="3" |lili ! colspan="3" |suli |- !sinpin !insa !monsi !sinpin !insa !monsi |- !pini |'''i''' /i/~/ɪ/ | | |'''ī''' /iː/ | | |- !insa |'''e''' /e/ | |'''o''' /o/ |'''ē''' /eː/ | |'''ō''' /oː/~/ʊ/ |- !monsi | |'''a''' /a/ | | |'''ā''' /aː/ | |} == tan sona == {{DEFAULTSORT:Nawa, toki}} [[kulupu:toki pi ma Mesiko]] 7c8hdr9c8hu5w3vkelnvgppa9oc4nj5 65346 65340 2026-05-16T05:09:04Z Benscat 3375 mi pona e nimi kule pi kalama open 65346 wikitext text/x-wiki {{poki sona toki|nimi toki=toki Nawa|nimi mama=nawatlahtolli|sitelen=[[sitelen:Logographic_and_phonetic_spellings_of_snake_coatl_Aubin_1885_&_Codex_Santa_María_Asunción.png|168px]]|kalama=/na.wa.t͡ɬahˈto.lːi/ |ma=[[ma Mesiko]]<br>[[ma Mewika]]<br>[[ma Sawato]]<br>[[ma Ontula]] |kulupu toki=Jutanawa |nasin sitelen=[[sitelen Lasina]] [[sitelen Mesika]] (lon tenpo pi lawa Elopa ala) |ISO 639-2=nah |ISO 639-3= |Glottolog=azte1234 |Linguasphere=65-AGB-a|mute jan=1 815 836 (lon tenpo sike nanpa 2024)<br> {{toki len|nimi='''ma Mesiko'''|toki=1,675,036<ref>{{tan sona|linja=https://www.economia.gob.mx/datamexico/es/profile/geo/mexico#indigenous-dialect|tan=Principales lenguas indígenas habladas por la población de 3 años y más en México|tenpo lukin=2026-05-15|ijo pana=Data México}}</ref>}} {{toki len|nimi='''ma Mewika'''|toki=140,800<ref>{{tan sona|linja=https://www.ethnologue.com/country/US/|tan=United States | Ethnologue Standard|tenpo lukin=2026-05-15|ijo pana=Ethnologue (Standard)}}</ref>}} |kulupu toki ante=*[[kulupu toki Jutanawa seli|Jutanawa seli]] **[[kulupu toki Kolasonawa|Kolasonawa]] <small>(ilo Glottolog la: ''cora1261'')</small> ***[[toki Nawa]]|toki li ni lukin=Nochi tlakamej uan siuamej kipiaj manoj kuali tlakatisej, nochi san se totlatechpouiltilis uan titlatepanitalojkej, yeka moneki kuali ma timouikakaj, ma timoiknelikaj, ma timotlasojtlakaj uan ma timotlepanitakaj.}} {{nimi ijo|'''toki Nawa'''|nawatlahtolli|toki Nawa|ipa=/na.wa.t͡ɬahˈto.lːi/}} anu '''toki Mesika''' li toki suli tan {{lipu li ala|kulupu toki Jutanawa|Q34073}}. jan li toki kepeken toki Nawa lon [[ma Mesiko]], lon [[ma Mewika]], lon [[ma Ontula]], lon [[ma Sawato]]. tenpo pi [[ma Mesomelika]] la, ona li toki lawa suli. == kalama == tenpo pini la, jan li sitelen e toki Nawa kepeken [[sitelen Mesika]]. tenpo lon la, jan li sitelen e toki Nawa kepeken [[sitelen Lasina]]. {| class="wikitable" |+kalama pini ! !uta open !nena uta !monsi pi nena uta !sewi kiwen !sewi ko !uta open en sewi ko !lupa |- !nena sinpin |'''m''' /m/ |'''n''' /n/ | | | | | |- !pini toki |'''p''' /p/ |'''t''' /t/ | | |'''k''' /k/ |'''kw''' /kʷ/ | |- !pini lili | |'''s''' /s/ |'''x''' /ʃ/ | | | |'''h''' /h/ |- !pini toki weka | |'''ts''' /t͡s/ |'''ch''' /t͡ʃ/ | | | | |- !pini lili poka | |'''tl''' /t͡ɬ/ | | | | | |- !poka | |'''l''' /l/ | | | | | |- !kama open | | | |'''y''' /j/ | |'''w''' /w/ | |} ken la, kule pi toki Nawa la kalama open lili en kalama open suli li sama. {| class="wikitable" |+kalama open ! rowspan="2" | ! colspan="3" |lili ! colspan="3" |suli |- !sinpin !insa !monsi !sinpin !insa !monsi |- !sewi |'''i''' /i/~/ɪ/ | | |'''ī''' /iː/ | | |- !insa |'''e''' /e/ | |'''o''' /o/ |'''ē''' /eː/ | |'''ō''' /oː/~/ʊ/ |- !anpa | |'''a''' /a/ | | |'''ā''' /aː/ | |} == tan sona == {{DEFAULTSORT:Nawa, toki}} [[kulupu:toki pi ma Mesiko]] ir8weab5tp1u8ecf6s7sk8hqr8s3i3p jan Mo Saton 0 11199 65351 2026-05-16T06:41:40Z Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq 2319 Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[jan Mo Saton]] to [[jan Mo Seton]] over redirect 65351 wikitext text/x-wiki #TAWA [[jan Mo Seton]] du1f0dj1827pltw0sbvm88h2ht5v0gb