lipu Wikipesija
tokwiki
https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
case-sensitive
Media
ilo
toki
jan
jan la toki
pali
pali la toki
sitelen
sitelen la toki
MediaWiki
MediaWiki la toki
kipisi
kipisi la toki
nasin ilo
nasin ilo la toki
kulupu
kulupu la toki
nimi
nimi la toki
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ma Oselija
0
73
70473
69936
2026-08-09T19:15:19Z
Tymewalk
450
mi namako e kipisi:ma Osijanija
70473
wikitext
text/x-wiki
{{nasin toki ike}}{{pini ala}}{{poki sona ma
|nimi ma=ma Oselija
|nimi mama=Commonwealth of Australia
|ma=
|len ma=[[sitelen:Flag of Australia (converted).svg|border|130px]]
|sitelen lawa=[[sitelen:Coat of Arms of Australia.svg|101x85px]]
|sitelen ma = [[sitelen:Australia with AAT (orthographic projection).svg|220px]]
|toki lawa=[[toki Inli]]
|toki ante=
|nasin lawa=
|ISO 3166=AU
|mani=[[mani Tola pi ma Oselija]] ($) (AUD)
|ma tomo lawa=[[ma tomo Kanpela]]
|nanpa jan=23,401,892 (2016)
|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sini]]|ma suli=ma Osejanija
|jan lawa=[[jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke|jan lawa Sa nanpa tu wan]] (jan lawa mama)
jan San Moten (jan lawa pi tomo lawa)
jan Antoni Apanisi (jan nanpa wan pi tomo lawa)}}
{{nimi ijo|'''ma Oselija''' anu '''ma Oseja'''|Australia|toki Inli}} li ma lon [[ma Osejanija|ma suli Osejanija]]. ona la ma suli wan li lon telo. [[ma Tamenija]] en ma lili ante mute kin li lon telo sama.<ref>[http://www.comlaw.gov.au/Details/C2005Q00193/0332ed71-e2d9-4451-b6d1-33ec4b570e9f Constitution of Australia]". ComLaw. 9 July 1900. lukin 5 August 2011.</ref>
== tenpo pini ==
==== jan nanpa wan pi ma Oselija ====
tenpo sike 65,000 pini la, [[jan nanpa wan pi ma Oselija|jan nanpa wan]] li kama tan [[ma Asija]].<ref>Fagan, Brian M.; Durrani, Nadia (2018). People of the Earth: An Introduction to World Prehistory. Taylor & Francis. pp. 250–253. <nowiki>ISBN 978-1-351-75764-5</nowiki>.</ref><ref>Oppenheimer, Stephen (2013). Out of Eden: The Peopling of the World. Little, Brown Book Group. pp. 111–. <nowiki>ISBN 978-1-78033-753-1</nowiki>.</ref> ona li jo e ma mute e toki mute.<ref>Encyclopædia Britannica.</ref> ona li pali e ilo alasa mute li alasa e soweli e kala e waso e kasi. palisa alasa en palisa tawa kama li ni. jan nanpa wan ni li pali ala e tomo suli. kin la ona li tawa kepeken kulupu lili.
tenpo sike 2500 pini (nanpa li ken mute)<ref>"[https://www.tsra.gov.au/the-torres-strait/general-history General History]" J. Burton, Torres Strait Regional Authority. lukin 22 July 2023</ref> la [[kulupu jan pi ma telo Towe|kulupu jan]] li tawa ma telo Towe tan [[ma Intonesija]]. ma telo ni li lon poka pi [[ma Kinlan]] li ma linja wan lon tenpo pini la jan li ken tawa lon ona. ona li toki tawa jan nanpa wan ante la toki wan ona li jo e nimi mute sama. ona li pali e ilo telo tawa li tawa mute lon telo.
==== jan kama pi ma Elopa ====
tenpo sike nanpa 1606 la, jan pi [[ma Netelan]] li lukin tawa ma Oselija. ona li sitelen e ma selo mute, li pana e nimi {{nimi ijo|"ma Niju Olan"|Nieuw-Holland|toki Netelan|ma Olan sin|ipa=}}. taso, ona li lon ala e tomo.<ref>Davison, Hirst and Macintyre, p. 233</ref> {{nimi ijo|jan Sen Ku|James Cook|toki Inli}} pi [[ma Inli]] li sitelen e ma selo mute kin lon tenpo sike nanpa 1770. ona li pana e nimi {{nimi ijo|"ma Nu Sa Weja"|New South Wales|toki Inli|ma Kinla sin pi lon ante|ipa=}} tawa ma selo ni. ona li toki e ni: jan ala li lawa e ma ni la ma Inli li jo e ma selo ni.<ref>Goucher, Candice; Walton, Linda (2013). World History: Journeys from Past to Present. Routledge. pp. 427–428. <nowiki>ISBN 978-1-135-08829-3</nowiki>.</ref> tenpo sike nanpa 1788 la, ma Inli li weka e jan ike e jan pakala tawa ma Nu Sa Weja.<ref>"[http://australia.gov.au/about-australia/australian-story/european-discovery-and-colonisation European discovery and the colonisation of Australia]". Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts, Commonwealth of Australia. 11 January 2008. lukin 7 May 2010.</ref>
jan pi ma Inli li utala li moli li lawa e jan nanpa wan.<ref>Attwood, Bain; Foster, Stephen Glynn (2003) ''Frontier Conflict: The Australian Experience'' National Museum of Australia <nowiki>ISBN 978-1-876944-11-7</nowiki> p. 89</ref> ona li lanpan e jan lili tan mama pi jan nanpa wan.<ref>Attwood, Bain (2005). Telling the truth about Aboriginal history. Crows Nest, New South Wales: Allen & Unwin. <nowiki>ISBN 978-1-74114-577-9</nowiki>.</ref> tenpo ni la, ni li awen, taso ni li pana kin e pilin ike tawa jan nanpa wan pi tenpo ni. ona li pana e nimi "[[kulupu jan lanpan]]" tawa jan nanpa wan tan ijo tenpo ni.<ref>"[https://australian.museum/learn/first-nations/stolen-generation/ The Stolen Generation]" The Australian Museum. 22 June 2020. lukin 3 May 2021.</ref>
tenpo ni la kulupu nanpa wan mute li weka anu lon ala. nasin mute ona en toki ona li lon ala. lon poka telo la ni li lon. ale ni li tan utala jan pi ma Elopa. ona li ante e ma li pali e tomo li tawa weka e jan li toki e ni: sina o toki ala e toki sina lon ma mi. toki mute ni li kama lon li kama wawa lon tenpo ni.<ref>"[https://aiatsis.gov.au/explore/languages-alive Languages Alive]" Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies. lukin 22 july 2023</ref><ref>"[https://www.endangeredlanguages.com/#/4/-26.827/148.089/0/100000/0/low/mid/high/dormant/awakening/unknown Endangered Languages Map]" Endangered Languages Project.</ref>
==== kiwen mani ====
tenpo sike nanpa 1823 la jan pi [[ma Witowija]] li lukin e kiwen mani jelo lon ma anpa. ni li suli ala tawa ona lon tenpo ni.<ref>The Examiner (1934) "Keep It Quiet!" Anniversary of Gold Discovery: An Unsettling Factor https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/51857157</ref> tenpo sike nanpa 1850 tawa tenpo sike nanpa 1860 la kiwen mani mute li kama sona.<ref>"[https://www.visitmelbourne.com/regions/goldfields/see-and-do/art-and-culture/history-and-heritage/gold-rush-history Gold Rush History]" Official Site for Melbourne, Victoria.</ref> tenpo ni la jan li sona e ni: [[ma Kaliponja]] la jan li kama jo e mani mute tan kiwen mani. tan ni la jan li kama lon [[ma Witowija]] li wile e pakala e ma li wile kama jo e mani mute. jan pali pi [[ma Sonko]] li tawa ma Witowija. ona mute li pali tawa ni: jan pi ma Juke li wile e mani tan ona.<ref>"[https://www.nma.gov.au/explore/features/harvest-of-endurance/scroll/chinese-gold-miners Chinese Gold Miners]" National Museum of Australia. lukin 22 July 2023</ref> tenpo ni kin la ma tomo Pentiko li jo e toki mute e nasin mute e jan mute tan ma Sonko.
tenpo sike nanpa 1854 la kulupu lawa li pali e lawa mani sin. ona li ni: jan pali li wile e pana e mani mute tawa kulupu lawa pi [[ma Witowija]] pi [[ma Juke]]. kin la, jan utala lawa li kama jo e mani li lukin ala e pakala lawa. tan ni la jan pali mute li awen pali ala li kama jo e ilo moli. kulupu lawa li tawa e jan utala tawa ma tomo. ona li utala la jan li moli. tan ni la, kulupu nasin lawa sin li pali. kin la, pilin pi nasin lawa pi ma Oselija li ante.
==== kama ma wan ====
tenpo sike nanpa 1788 tawa sike nanpa 1900 la ma ni li ma sin luka wan pi [[ma Juke]]. ona li jo e jan lawa ante e kulupu utala ante e mute ante. tenpo sike nanpa 1890 tawa sike nanpa 1898 la jan lawa li toki e ni lon kulupu toki: ona li wile e kulupu e ma ale pi ma Oselija. ona li pali e lipu ma lawa sin li pana wile tawa jan. tenpo suno wan pi tenpo sike nanpa 1901 la ona li kama e ma wan Oselija. <ref>[https://peo.gov.au/understand-our-parliament/history-of-parliament/federation/the-federation-of-australia/ The Federation of Australia]. Parliamentary Education Office (PEO). lukin 1 November 2022</ref>
==== lawa walo pi ma Oselija ====
lon tenpo kama ma wan la jan li pali e lawa sin. lawa li ni: jan kule walo ala li ken kama lon ala lon ma Oselija. ma Oselija li ma pi jan walo taso. ni li tan pilin ike tawa kulupu ante lon tenpo ona.<ref>https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/white-australia-policy</ref> tan ni la kulupu lawa li ken ni: jan li tan ma Elopa ala la ona li wile e pini e sitelen lukin. sitelen lukin ni pona ala li wile e sona mute la jan mute lili pi ma Elopa ala li kama tawa ma Oselija. lon tenpo pini pi [[utala suli nanpa tu]] la ma Oselija li wile e jan mute. tan ni la kulupu lawa li lawa e lawa ni. jan pi [[ma Elopa seli]] li tawa ma Oselija. tenpo sike nanpa 1966 la kulupu lawa pi jan Talo Tole li open e weka lawa ni. tenpo sike nanpa 1975 la kulupu lawa pi [[jan Ko Witelan|jan Ko Witelama]] li weka e ona ale kepeken lawa sin. lawa sin li ni: jan ale o pona tawa jan pi ma ale. jan ante li open kama la jan tan [[ma Wije]] li tawa tan [[utala pi ma Wije]].<ref>"[https://www.naa.gov.au/explore-collection/immigration-and-citizenship/migrant-stories/vietnam Immigration and Citizenship > Migrant Stories > Vietnam]" National Archives of Australia. lukin 23 July 2023</ref>
====tenpo poka ni====
tenpo sike nanpa 1997 la lipu sin pi kulupu lawa li pali. lipu ni li lukin e [[kulupu jan lanpan]]. ona li pana sona pi jan nanpa wan pi kulupu jan lanpan li sitelen e ijo ike ante tan ni.<ref>"[https://humanrights.gov.au/our-work/bringing-them-home-report-1997 Bringing Them Home Report - Report of the National Inquiry into the Separation of Aboriginal and Torres Strait Islander Children from Their Families]" (1997) R. Wilson; M. Dodson. Australian Human Rights Commission.
</ref> tenpo sike nanpa 2008 la kulupu lawa pi [[jan Kewi Wate]] li toki e ni tawa [[jan nanpa wan pi ma Oselija|jan nanpa wan]]: "mi pakala, lon tenpo ni la mi mute li wile e pona e pakala mi." <ref>"[https://www.indigenous.gov.au/reconciliation/apology-australias-indigenous-peoples Apology to Australia's Indigenous peoples]" (2008) K. Rudd. Commonwealth of Australia.</ref>
ma Oselija li pilin poka tawa [[ma Mewika]] la ona en ma Mewika li utala lon [[ma Akan]] li utala lon [[ma Ilakija]].
lon tenpo poka ni la ona en [[ma Sonko]] li jo e esun mute. ona li wile e kiwen mute tan ma Oselija.
== ma ==
[[telo suli Insija]] en [[telo suli Pasipi]] li poki e ma Oselija. kin la, [[telo Arafura]] en [[telo Timor]] li lon. selo ma pi [[ma Kinlan]] la, [[telo Coral]] li lon kin.
ma Oselija jo e ma kipisi pi luka wan e ma kipisi ante tu wan. kin la, ona jo e ma kipisi ante pi telo ante. ma lon ma Oselija li ni:
==== ma kipisi ====
* [[ma Kinlan]] (QLD)
* [[ma Niju Sato Weli|ma Nu Sa Weja]] (NSW)
* [[ma Sato Oselija|ma Satoselija]] (SA)
* [[ma Tamenija]] (TAS)
* [[ma Wesa Oselija|ma Wesan Oselija]] (WA)
* [[ma Witowija]] (VIC)
==== ma kipisi lili ====
''lon ma Oselija''
* [[ma Ensi]] (NT)
* [[ma Asete|ma Esisi]] (ACT)
* [[ma Jewipe|ma Sewipe]] (JBT)
''ma telo''
* [[ma telo Kisema]]
* [[ma telo Koko (Kilin)|ma telo Koko Kilin]]
* [[ma telo Nopa]]
== jan ==
tenpo sike 2016 la jan lawa li pali e lipu nanpa jan, pini la ona li lukin e ni: jan 23,401,892 li lon ma Oselija.
ma suli la ma Oselija li jo ala e jan mute. jan mute li poka e selo ma e telo suli.
====== ma mama jan ======
lipu nanpa jan la jan lawa li sitelen e ni: ma mama sina li seme? jan li sitelen e ni:
{| class="wikitable sortable"
!len
!ma mama
!kipisi
!sona mute
|-
|[[sitelen:Flag of England.svg|18x18px]]
|[[ma Inli]]
|36.1%
|
|-
|[[sitelen:Flag of Australia (converted).svg|19x19px]]
|[[ma Oselija]]
|33.5%
|ni la jan mute li tan [[ma Juke]].
|-
|[[sitelen:Flag of Ireland.svg|18x18px]]
|[[ma Ele]]
|11.0%
|
|-
|[[sitelen:Flag of Scotland.svg|19x19px]]
|[[ma Sukosi]]
|9.3%
|
|-
|[[sitelen:Flag of the People's Republic of China.svg|19x19px]]
|[[ma Sonko]]
|5.6%
|
|-
|[[sitelen:Flag of Italy.svg|19x19px]]
|[[ma Italija]]
|4.6%
|
|-
|[[sitelen:Flag of Germany.svg|19x19px]]
|[[ma Tosi]]
|4.5%
|
|-
|[[sitelen:Flag of India.svg|19x19px]]
|[[ma Palata]]
|2.8%
|
|-
|[[sitelen:Australian Aboriginal Flag.svg|19x19px]]
|[[jan nanpa wan pi ma Oselija|ma pi jan nanpa wan]]
|2.8%
|ni la ma Oselija li lawa utala e ma la ona li 'ma pi jan nanpa wan' li [[kulupu jan pi ma telo Towe| ma telo Towe]] kin.
|-
|[[sitelen:Flag of Greece.svg|19x19px]]
|[[ma Elina|ma Elena]]
|1.8%
|
|-
|[[sitelen:Flag of the Netherlands.svg|19x19px]]
|[[ma Netelan]]
|1.6%
|
|-
|[[sitelen:Flag of the Philippines (traditional royal blue).svg|19x19px]]
|[[ma Pilipina]]
|1.4%
|
|-
|[[sitelen:Flag of Vietnam.svg|19x19px]]
|[[ma Wije]]
|1.4%
|
|-
|[[sitelen:Flag of Lebanon.png|19x19px]]
|[[ma Lunpan]]
|1%
|
|}
====== toki mama jan ======
...
====== suli pi ma tomo ======
tan pi sona ni: <ref>Australian Bureau of Statistics (2021). Regional Population. https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/latest-release</ref>
{| class="wikitable sortable"
!
!nanpa jan
!nimi pi ma tomo
!nimi lon toki Inli
!ma kipisi
!ma kipisi la ona li ma tomo lawa ala lawa?
|-
|1
|5,259,764
|ma tomo Sini
|Sydney
|[[ma Niju Sato Weli|ma Nu Sa Weja]]
|lawa
|-
|2
|4,976,157
|ma tomo Mepin
|Melbourne
|[[ma Witowija]]
|lawa
|-
|3
|2,568,927
|ma tomo Pipan
|Brisbane
|[[ma Kinlan]]
|lawa
|-
|4
|2,192,229
|ma tomo Pe
|Perth
|[[ma Wesa Oselija|ma Wesan Oselija]]
|lawa
|-
|5
|1,402,393
|ma tomo Atele
|Adelaide
|[[ma Sato Oselija|ma Satoselija]]
|lawa
|-
|6
|706,673
|ma tomo Koko
|Gold Coast
|[[ma Kinlan]]
|ala
|-
|7
|509,894
|ma tomo Nukase
|Newcastle
|[[ma Niju Sato Weli|ma Nu Sa Weja]]
|ala
|-
|8
|482,250
|ma tomo Kanpa
|Canberra
|[[ma Asete|ma Esisi]]
|lawa
|-
|9
|355,631
|ma tomo Sansanko
|Sunshine Coast
|[[ma Kinlan]]
|ala
|-
|10
|305,880
|ma tomo Ulunkon
|Wollongong
|[[ma Niju Sato Weli|ma Nu Sa Weja]]
|ala
|-
|11
|289,400
|ma tomo Silon
|Geelong
|[[ma Witowija]]
|ala
|-
|12
|251,047
|ma tomo Opa
|Hobart
|[[ma Tamenija]]
|lawa
|-
|13
|181,665
|ma tomo Tanwi
|Townsville
|[[ma Kinlan]]
|ala
|-
|14
|155,638
|ma tomo Kense
|Cairns
|[[ma Kinlan]]
|ala
|-
|15
|148,801
|ma tomo Tawin
|Darwin
|[[ma Ensi]]
|lawa
|}
== soweli ==
[[sitelen:Kangaroo and joey03.jpg|thumb|[[soweli noka suli]] kepeken soweli sin ona.]]
soweli mute li lon ma Oselija taso. ona mute li ante mute tan soweli pi ma ante. soweli pi ma Oselija li ni:
* soweli noka suli (nasin sona: ''Macropodidae'') li jo e noka suli li tawa wawa kepeken noka ona. noka ona li tawa sewi e ona la ona li tawa sinpin. mama ona li jo e poki lon sijelo sinpin ona. soweli sin li awen lon poki ni.
* soweli awen kasi (nasin sona: ''Phascolarctos cinereus)'' li walo pimeja li jo e kute suli. ona li tawa lili li lape mute lon kasi kiwen tan ni: ona li moku e lipu kasi taso.
* [[soweli pi uta waso|soweli uta waso]].(nasin sona'': Ornithorhynchus anatinus)'' li jo e uta waso li jo e noka akesi. mama ona li pana e sike mama. mije ona li jo e noka pi telo moli.
* waso suli ma (nasin sona: ''Dromaius novaehollandiae'') li waso tawa sewi ala. ona li tawa lon ma. ona li jo e sijelo suli e palisa lawa suli e lawa lili.
* soweli palisa monsi (nasin sona: ''Tachyglossidae'') li jo e palisa mute lon monsi ona. palisa ni li pilin ike tawa soweli ante. ona li moku e pipi. mama ona li pana e sike mama. lawa ona li lili li jo e uta palisa.
soweli noka suli en waso suli ma li soweli pi sitelen lawa pi ma Oselija. ni li tan ni: soweli ni li ken ala tawa monsi la ma Oselija li tawa sinpin taso.<ref>"[https://www.pmc.gov.au/honours-and-symbols/commonwealth-coat-arms Commonwealth Coat of Arms]" Australian Government, Department of the Prime Minister and the Cabinet. lukin 23 july 2023</ref>
== tan sona ==
<references />
{{ma Osijanija}}
{{DEFAULTSORT:Oselija, ma}}
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:ma Oselija| ]]
[[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]]
[[kulupu:ma lawa]]
dr6cz5r2trzrpuq6on1tlh8311ty47r
ma Osijanija
0
613
70467
70454
2026-08-09T18:33:36Z
Tymewalk
450
pilin mi la nimi DEFAULTSORT en nimi kulupu ona en nimi kipisi ona o sama nimi pi lipu ni. mi pali e ni
70467
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
| nimi ma = ma Osijanija
| nimi mama = Oseania ([[toki Intonesija]])<br>Océanie ([[toki Kanse]])<br>Oceania ([[toki Inli]])
| ma = ma suli
| sitelen = [[sitelen:Oceania (centered orthographic projection).svg|200px]]
| ma lili = {{toki len
| nimi = '''ma lili'''
| toki = [[ma Intonesija]]<br>[[ma Kilipa]]<br>[[ma Makonisa]]<br>[[ma Mase]]<br>[[ma Najowelo]]<br>[[ma Nusilan]]<br>[[ma Oselija]]<br>[[ma Papuwanijukini]]<br>[[ma Pela]]<br>[[ma Pisi]]<br>[[ma Samowa]]<br>[[ma Solomon]]<br>[[ma Tona]]<br>{{lipu li ala|ma Tuwalu|Q672}}<br>[[ma Wanuwatu]]}}
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''ma Osijanija''' anu '''ma Osejanija'''|Oceania|toki Inli}} li [[ma suli]] lon [[telo suli Pasipi]]. telo ni li sike e [[ma lili|ma]] mute.
ma pi suli nanpa wan li [[ma Oselija]] lon ma Osejanija. [[ma Nusilan]] en [[ma Papuwanijukini]] kin li lon ma Osejanija li suli. ma ante pi ma Osejanija li lili.
==ma pi ma Osejanija==
===ma pi lawa ona===
* [[ma Kilipa]]
* [[ma Makonisa]]
* [[ma Mase]]
* [[ma Najowelo]]
* [[ma Nusilan]]
* [[ma Oselija]]
* [[ma Papuwanijukini]]
* [[ma Pela]]
* [[ma Pisi]]
* [[ma Samowa]]
* [[ma Solomon]]
* [[ma Tona]]
* {{lipu li ala|ma Tuwalu|Q672}}
* [[ma Wanuwatu]]
tenpo la jan li pana e [[ma Simolete]] kin.
===ma pi ma lawa ante===
====ma Intonesija====
* [[ma Papuwa]]
====ma Juke====
* [[ma Piken]]
====ma Kanse====
* [[ma Nowekalitonija]]
* [[ma Polinesija pi ma Kanse]]
====ma Mewika====
* [[kulupu ma Malijana]]
* [[ma Amelikasamowa]]
* [[ma Awawi]]
* [[ma Kawan]]
* [[ma telo lili pi ma Mewika]]
====ma Nusilan====
* [[ma Kuke]]
* [[ma Niju]]
* [[ma Tokelo]]
====ma Oselija====
* [[ma Nopu]]
====ma Sile====
* [[ma Lapanuwi]]
{{ma Osijanija}}
{{ma suli}}
[[kulupu:ma Osijanija| ]]
[[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Osijanija, ma}}
q7l1if6or4zzm2nlpprsnagzyb037nl
ma Nusilan
0
614
70472
63025
2026-08-09T19:13:37Z
Tymewalk
450
mi suli e kipisi "jan". sona jan li kama tan kulupu Stats NZ
70472
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma = ma Nusilan
|nimi mama = New Zealand (toki Inli)<br>Aotearoa (toki Majoli)
|len ma = [[sitelen:Flag of New Zealand.svg|Flag of New Zealand|border|130px]]
|sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of New Zealand.svg|Coat of arms of New Zealand|101x85px]]
|kalama musi ma = "God Defend New Zealand"<br>(mama sewi, o awen e ma Nusilan)[[sitelen:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]
|sitelen ma = [[sitelen:NZL orthographic NaturalEarth.svg|NZL orthographic NaturalEarth|220px]]
|toki anpa pi sitelen ma = ma Nusilan (laso)
|ma tomo lawa = [[ma tomo Welinton]]
|toki lawa = [[toki Inli]]<ref group="toki">lawa la, toki Inli li toki lawa ala</ref><br>[[toki Majoli]]<br>[[toki luka Nusilan]]
|nasin lawa = [[nasin lawa pi jan ale]]
|jan lawa = [[jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke|jan lawa Sa nanpa tu wan]]<br>[[jan Kitapa Lakon]]
|mani = [[mani Tola pi ma Nusilan]] ($) (NZD)
|tenpo = UTC+12
|ISO 3166 = NZ
|mute jan la ma tomo suli = [[ma tomo Okolan]]
|mute jan = 4,993,923
}}
{{pini ala}}
{{nimi ijo|'''ma Nusilan''' anu '''ma Silan sin'''|New Zealand|toki Inli|ipa=/njʉː ˈzɪələnd/}} anu {{nimi ijo|'''ma Atejalowa''' anu '''ma Otejalowa'''|Aotearoa|toki Majoli|ipa=/aoˈtearoa/}} anu '''ma Majoli''' li ma lon [[ma Osejanija]]. ma lili pi ma Nusilan la ni suli tu li lon. ma suli tu li {{nimi ijo|ma Nosalan|North Island|toki Inli|ma pi nasin seli}} li {{nimi ijo|ma Sasalan|South Island|toki Inli|ma pi nasin lete}}. ma lili mute kin li lon. ma Nusilan li lon poka [[telo suli Taman]]. [[ma Oselija]] la, ma Nusilan li lon nasin pi open suno. ma Nusilan li kama ma tan ni: supa kiwen suli tu li kama poka li mama e nena ma suli mute. [[kulupu jan nanpa wan]] pi ma Nusilan li [[kulupu jan Majoli]]. toki ona li [[toki Majoli]]. tenpo pini la, jan pi [[ma Elopa]] li tawa ma Nusilan. [[ma Juke]] li kama lawa e ona. tenpo ni la, ma tomo lawa pi ma Nusilan li [[ma tomo Welinton]]. mute jan la, ma tomo nanpa wan li [[ma tomo Okolan]].
==nimi==
jan Elopa li kama la, jan alasa [[ma Netelan|Netelan]] li lukin e ma Nusilan. jan ni li [[jan Ape Taman]]. sona ona li ni: ma Nusilan li sama ma Saten lon ma Sulamelika. taso, suno sike 1643 la, jan alasa Eneli Pawa li pakala e sona ni. ona li toki e ni: ma Saten li ma pi lili mute. ni la, jan pi lipu ma lon ma Netelan li pana e nimi "ma Nusilan" (ma Silan sin). tan pi ma ni li [[ma Silan]] lon ma Netelan. ma Silan li [[ma kipisi]] lon [[ma Netelan]].
kon pi nimi lon toki Majoli ({{nimi ijo|ma Otejalowa|Aotearoa}}) li ni: ma pi kon walo linja.
==tenpo pini==
==ma==
==jan==
tenpo sike 2023 la, jan 4,993,923 li lon ma Nusilan.<ref>{{tan sona|linja=https://www.stats.govt.nz/information-releases/2023-census-population-counts-by-ethnic-group-age-and-maori-descent-and-dwelling-counts/|nimi tan kepeken toki tan=2023 Census population counts (by ethnic group, age, and Māori descent) and dwelling counts|jan=kulupu Stats NZ|toki tan=toki Inli|tenpo=2024-05-29|tenpo lukin=2026-08-09}}</ref>
=== kulupu jan la mute jan ===
tenpo sike 2023 la, ma Nusilan li toki e ni tawa jan ale pi ma Nusilan: "[[kulupu jan pi tan sama]] la kulupu seme li kulupu sina?" jan pi ma Nusilan li toki e ni:<ref>{{tan sona|linja=https://explore.data.stats.govt.nz/vis?fs%5B0%5D=Society%2C1%7C2023%20Census%23CAT_2023_CENSUS%23%7CEthnicity&pg=0&fc=Society&bp=true&snb=19&df%5Bds%5D=ds-nsiws-disseminate&df%5Bid%5D=CEN23_ECI_008&df%5Bag%5D=STATSNZ&df%5Bvs%5D=1.0&dq=2023.9999.111%2B112%2B113%2B114%2B115%2B116%2B9999.99.99&ly%5Bcl%5D=CEN23_ETH_006&to%5BTIME%5D=false|nimi tan kepeken toki tan=Aotearoa Data Explorer: Ethnicity (detailed single / combination), age, and gender for the census usually resident population count, (RC, TALB, SA2, Health), 2013, 2018, and 2023 Censuses|jan=kulupu Stats NZ|toki tan=toki Inli|tenpo lukin=2026-08-09}}</ref>
{| class="sortable wikitable"
|+ tenpo sike 2023 la kulupu jan pi tan sama la mute jan
! kulupu
! mute jan
|-
| {{lipu li ala|kulupu jan pi ma Elopa|Q394067}}
| 2,790,354
|-
| [[kulupu jan Majoli]]
| 366,015
|-
| {{lipu li ala|kulupu jan pi ma telo Pasipi|Q2065556}}
| 277,002
|-
| {{lipu li ala|kulupu jan pi ma Asija|Q4058325}}
| 782,646
|-
| {{lipu li ala|kulupu jan pi ma Sakasa|Q100448011}} en<br/>{{lipu li ala|kulupu jan pi ma Amelika Lasina|Q16799549}} en<br/>{{lipu li ala|kulupu jan pi ma Apika|Q1075929}}
| 72,558
|-
| kulupu jan ante
| 44,763
|-
| kulupu jan mute
| 660,555
|}
==toki==
<references group="toki"/>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{ma Osijanija}}
[[kulupu:kulupu pi ma lili]]
[[kulupu:ma lawa]]
{{DEFAULTSORT:Nusilan, ma}}
an1p86kstdnsydnm6y4cdoyieksl25w
kulupu:ma Osijanija
14
615
70465
61681
2026-08-09T18:32:25Z
Tymewalk
450
jan Tymewalk li ante e nimi pi lipu "[[kulupu:ma Okejanija]]" tawa lipu "[[kulupu:ma Osijanija]]": nimi pi kulupu ni o sama nimi pi lipu lawa ona. (lipu lawa ona li [[ma Osijanija]].) mi pali e ni
8201
wikitext
text/x-wiki
[[kulupu:ma suli]]
nmdaogiwt6b7lin3envses08c56q1d1
ma Papuwanijukini
0
1232
70471
55260
2026-08-09T18:36:58Z
Tymewalk
450
mi namako e kipisi
70471
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma Papuwanijukini
| nimi mama = Papua New Guinea ([[toki Inli]])<br>Papua Niugini ([[toki Topisin]])<br>Papua Niu Gini ([[toki Ilimotu]])
| ma = ma
| sitelen =
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flag of Papua New Guinea.svg|120px]]
| sitelen lawa =
| kalama musi ma =
| ma tomo lawa = [[ma tomo Pomosepi]]
| ma suli =
| toki lawa = [[toki Inli]]<br>[[toki Ilimotu]]<br>[[toki luka Papuwanijukini]]<br>[[toki Topisin]]
| toki ante = nanpa mute 851
| nasin sewi =
| nasin lawa =
| mani =
| tenpo =
| ISO 3166 =
| sitelen ma = [[sitelen:Papua New Guinea (orthographic projection).svg|200px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma Papuwanijukini (laso)
| lipu ilo =
| ma lili =
}}
'''ma Papuwanijukini''' anu '''ma Papuwa''' li ma pi [[ma Osejanija]] li lon poka pi suno open lon [[ma Nijukini]]. ma ni li jo e nasin ante mute la ona li nanpa wan lon mute nasin pi ma ale. toki 851 li lon ma ni. toki lawa lon ma li lon ni: [[toki Topisin]] en [[toki Inli]] en [[toki Ilimotu]] li lon.
{{ma Osijanija}}
{{lili}}
{{DEFAULTSORT:Papuwanijukini, ma}}[[kulupu:ma lawa]]
qw9awk3citzkka6z59r5uvg209gr1hf
supa
0
2051
70480
22168
2026-08-09T22:20:04Z
Kasisin
5103
mi kipisi e lipu, li toki lili e ijo supa e supa jan.
70480
wikitext
text/x-wiki
ijo li ken lon sewi '''supa'''. ona li sama [[lipu]]. taso, ijo li lon ona la ona li pakala ala li tawa ala anpa. supa en [[sinpin]] li ante lon ni: sinpin mute li suli lon sewi lon anpa lon poka; taso supa li suli taso lon sinpin lon monsi lon poka, li suli ala lon sewi lon anpa.
== supa jan ==
jan li pali e [[tomo]] la, insa mute la anpa en sewi li supa. taso, tenpo mute la supa ante li lon tomo kin. ona li [[tomo jan]] la, ona mute li jo e supa monsi e supa moku e supa jo e supa lape e supa ante.
== sitelen ==
<gallery>
sitelen:Parsons Table.jpg|[[supa moku]]
sitelen:Set of fourteen side chairs MET DP110780.jpg|[[supa monsi]]
sitelen:UMass Hotel bed.JPG|[[supa lape]]
sitelen:Wood floor worn - Preview (Dimitrios Savva via Poly Haven).webp|[[supa anpa tomo]]
sitelen:Carl Keksi, Wall Shelf, c. 1937, NGA 17803.jpg|supa ni li lon sinpin
sitelen:Bookshelf 13.jpg|[[supa lipu]]
</gallery>
[[kulupu:supa]]
q6m70qiudjff9vzxa7xcumrff3kj17p
70481
70480
2026-08-09T22:25:46Z
Kasisin
5103
70481
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|supa}}
ijo li ken lon sewi '''supa'''. ona li sama [[lipu]]. taso, ijo li lon ona la ona li pakala ala li tawa ala anpa. supa en [[sinpin]] li ante lon ni: sinpin mute li suli lon sewi lon anpa lon poka; taso supa li suli taso lon sinpin lon monsi lon poka, li suli ala lon sewi lon anpa.
== supa jan ==
jan li pali e [[tomo]] la, insa mute la anpa en sewi li supa. taso, tenpo mute la supa ante li lon tomo kin. ona li [[tomo jan]] la, ona mute li jo e supa monsi e supa moku e supa jo e supa lape e supa ante.
== sitelen ==
<gallery>
sitelen:Parsons Table.jpg|[[supa moku]]
sitelen:Set of fourteen side chairs MET DP110780.jpg|[[supa monsi]]
sitelen:UMass Hotel bed.JPG|[[supa lape]]
sitelen:Wood floor worn - Preview (Dimitrios Savva via Poly Haven).webp|[[supa anpa tomo]]
sitelen:Carl Keksi, Wall Shelf, c. 1937, NGA 17803.jpg|supa ni li lon sinpin
sitelen:Bookshelf 13.jpg|[[supa lipu]]
</gallery>
[[kulupu:supa]]
avb1i855bykwnw4nwp4qmyory9kl4v8
nena
0
2723
70477
25288
2026-08-09T21:46:36Z
Kasisin
5103
tenpo pini la ni li lipu pi kon mute. mi weka e ni.
70477
wikitext
text/x-wiki
{{pini ala}}{{o lukin lon nimi|nena}}
'''nena''' li lili lon poka anpa li suli lon sewi insa. [[lupa]] la ona li ante. nena mute li lon ijo mute.
== nena lon sijelo ==
nena tu suli li lon sijelo. nena wan li lon sinpin lawa. ona li esun e kon li pilin e ona. tan ni la, ona li [[nena kon]]. nena ante li lon sinpin sijelo. ni la ona li [[nena pi sinpin sijelo]].
== nena ma ==
{{lipu suli|nena ma}}
nena ma li nena suli lon ma. tenpo mute la ona li suli, la ona li nena suli. taso, nena ma li ken lili kin.
== nena lon sona nanpa ==
[[nena palisa]] li mute weka lon kama wan pi palisa tu. [[nena supa]] li sijelo.
== nena mute ==
<gallery>
sitelen:Speed Bar, Cannot Really Call It Hump.jpg|nena jelo pimeja lon nasin pimeja
sitelen:Keyboard Keys.jpg|supa pi nena mute
sitelen:Mt Sugarloaf (1238m) by Lake Heron, New Zealand.jpg|nena ma
sitelen:Triangle illustration.svg|selo nena
sitelen:Canine Nose Macro Photo.png|nena kon soweli
</gallery>
[[kulupu:nena]]
54y3fv2qub5wqvv2h0960t6tue15mdv
70482
70477
2026-08-09T22:32:40Z
Kasisin
5103
70482
wikitext
text/x-wiki
{{pini ala}}{{o lukin lon nimi|nena}}
'''nena''' li lili lon poka anpa li suli lon sewi insa. [[lupa]] la ona li ante. nena mute li lon ijo mute.
== nena lon sijelo ==
nena tu suli li lon sijelo. nena wan li lon sinpin lawa. ona li esun e kon li pilin e ona. tan ni la, ona li [[nena kon]]. nena ante li lon sinpin sijelo. ni la ona li [[nena pi sinpin sijelo]].
== nena ma ==
{{lipu suli|nena ma}}
nena ma li nena suli lon ma. tenpo mute la ona li suli, la ona li nena suli. taso, nena ma li ken lili kin.
== nena lon sona nanpa ==
[[nena palisa]] li mute weka lon kama wan pi palisa tu. [[nena supa]] li sijelo pi poka tu wan.
== sitelen ==
<gallery>
sitelen:Speed Bar, Cannot Really Call It Hump.jpg|nena jelo pimeja lon nasin pimeja
sitelen:Keyboard Keys.jpg|supa pi nena mute
sitelen:Mt Sugarloaf (1238m) by Lake Heron, New Zealand.jpg|nena ma
sitelen:Triangle illustration.svg|selo nena
sitelen:Canine Nose Macro Photo.png|nena kon soweli
</gallery>
[[kulupu:nena]]
ie16uzsvg6idu013qhix8rxicqcr59j
suno pi toki pona
0
3221
70476
27307
2026-08-09T20:29:38Z
Modahabbab
293
sptp 2026 la mi sin e lipu
70476
wikitext
text/x-wiki
'''suno pi toki pona''' li [[tenpo musi]] pi [[toki pona]] lon [[tenpo suno]] nanpa luka tu wan (8) pi [[tenpo mun]] nanpa luka tu wan (8) lon tenpo suno poka ante. tenpo suno ni la, [[jan Sonja]] li pana open e toki pona lon tenpo sike nanpa 2001. tenpo sike nanpa 2021 la, jan pi toki pona li open e pali musi lon tenpo suno ni. ona li pana e [[sitelen tawa]] e kalama e toki lon tenpo suno ali kepeken [[linluwi]]{{nimi|linluwi|linluwi}}. tenpo sike nanpa 2022 tawa tenpo sike nanpa 2024 la, jan li pali sin e ni kin.
[[sitelen:Logo for suno pi toki pona.svg|thumb|240px|sitelen lawa pi suno pi toki pona]]
{{poki pi toki suli|sitelen=[[sitelen:Icon for suno pi toki pona.svg|175px]]|toki=<center><span style="font-size:35px;color:orange">tenpo suno {{#expr:{{ante lon tenpo suno tu|tenpo suno (sike-mun-suno)=2025-8-9}}*-1}}</span><br><span style="font-size:15px;color:#64B5F6">li pini la, suno sin pi toki pona li kama!</span> <span style="font-size:12px;color:blue">[[ilo:Sin lipu/{{FULLPAGENAME}}|(o sin)]]</span></center>|kule selo=|suli insa=}}
== tenpo open en tenpo pini ==
{|class="wikitable"
|+tenpo open
|-
!nanpa
!sike
!mun
!suno
!Awa/UTC
!Minu
!tan sona
|-
|wan
|2021
| rowspan="6" |8
|7
|5
| rowspan="6" |27
|<ref name="tenpo sike nanpa 2021">[https://suno.pona.la/2021/ tenpo sike nanpa 2021]</ref>
|-
|tu
|2022
|6
|3
|<ref name="tenpo sike nanpa 2022">[https://suno.pona.la/2022/ tenpo sike nanpa 2022]</ref>
|-
|tu wan
|2023
|5
| rowspan="4" |5
|<ref name="tenpo sike nanpa 2023">[https://suno.pona.la/2023/ tenpo sike nanpa 2023]</ref>
|-
|tu tu
|2024
|10
|<ref name="tenpo sike nanpa 2024">[https://suno.pona.la/2024/ tenpo sike nanpa 2024]</ref>
|-
|luka
|2025
|9
|<ref name="tenpo sike nanpa 2025">[https://suno.pona.la/2025/ tenpo sike nanpa 2025]</ref>
|-
|luka wan
|2026
|8
|<ref name=":0">[https://suno.pona.la/tok/2026/ tenpo sike nanpa 2026]</ref>
|}
{|class="wikitable"
|+tenpo pini
|-
!nanpa
!sike
!mun
!suno
!Awa/UTC
!Minu
!tan sona
|-
|wan
|2021
| rowspan="6" |8
|8
|5
| rowspan="6" |27
|<ref name="tenpo sike nanpa 2021" />
|-
|tu
|2022
|7
|3
|<ref name="tenpo sike nanpa 2022" />
|-
|tu wan
|2023
|6
| rowspan="4" |5
|<ref name="tenpo sike nanpa 2023" />
|-
|tu tu
|2024
|11
|<ref name="tenpo sike nanpa 2024" />
|-
|luka
|2025
|10
|<ref name="tenpo sike nanpa 2025" />
|-
|luka wan
|2026
|9
|<ref name=":0" />
|}
==lipu ante==
*[https://suno.pona.la/ lipu ilo pi suno pi toki pona]
== tan sona ==
<references />
[[kulupu:toki pona]]
[[kulupu:tenpo musi]]
6cywapo5asrl10glbglzbnl7fw7zag7
tenpo pi jan Jesu
0
4590
70455
32628
2026-08-09T17:10:15Z
Kasisin
5103
70455
wikitext
text/x-wiki
{{nasin toki ike}}[[sitelen:Spas vsederzhitel sinay (cropped).jpg|alt=|thumb|251x251px|sitelen pi jan Jesu]]'''tenpo tawa [[jan Jesu]]''' en '''tenpo kama la jan Jesu'''. tenpo tawa jan Jesu li ni: tenpo pini tawa [[tenpo sike nanpa 1 pi tenpo tawa jan Jesu]]. tenpo kama la jan Jesu li ni: [[tenpo sike nanpa 1]] tawa tenpo ni. [[tenpo sike nanpa 0]] li lon ala.
[[kulupu:tenpo]]
kops74s6jg7v660t4idv11ym9hls7hr
jan Tewi A. Tewi
0
7645
70475
41549
2026-08-09T20:25:01Z
Modahabbab
293
mi pona e nanpa li pana e sona lili namako
70475
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona jan|nimi jan=jan Tewi A. Tewi|nimi mama=Terry A. Davis|sitelen=[[File:Terry A. Davis (cropped).jpg|Terry A. Davis (cropped)|300px]]|ma=ma Mewika|ma nanpa tu=|toki=toki Inli|jan li sona e ona tan=ilo Tenpu|ma pi kama lon=ma Wikansen pi ma Mewika|tenpo sike pi kama lon=suno #LLL, mun #LLT, sike #LLLTTAMMMLTT|ma moli=ma Owekan pi ma Mewika|tenpo sike moli=suno #LLW, mun #LTW, sike #MALLLTW}}
{{nimi ijo|jan Tewen Antu Tewi|Terrence Andrew Davis|toki Inli}} li jan pali pi ilo kon. ona taso li pali e {{nimi ijo|[[ilo Tenpu]]|TempleOS|toki Inli|ilo pi tomo sewi}}.
jan mute li toki e ni: ona li jan pali nanpa wan pi ilo kon lon tenpo ale. jan Tewi li toki e ni: [[sewi]] li wile e ni: ona li jan ona pi pali pi ilo kon.
tenpo sike #1996 la, ona li open pilin monsuta tan ale, li moli lon tenpo sike #2018 tan tomo tawa linja.
{{DEFAULTSORT:Tewi A. Tewi, jan}}
aich3t4rogdb4x80uh5ssrwffzrol25
sike linja pi ken suli
0
10059
70456
59723
2026-08-09T17:45:02Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[josuta pi linja sike]]" tawa lipu "[[sike linja pi ken suli]]"
59723
wikitext
text/x-wiki
josuta pi linja sike li lili josuta. lon la: ona li ken lili en ken suli. ken la: kule pi josuta linja li lon ante.
[[sitelen:Rubber bands.jpg|thumb|josuta mute pi linja sike]]
40oymbwus63oddsyp9zbz5tt3agqfsk
70460
70456
2026-08-09T17:51:07Z
Kasisin
5103
70460
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''sike linja pi ken suli''' li ken lili anu suli.
[[sitelen:Rubber bands.jpg|thumb|sike linja pi ken suli li lon. ona mute li kule ni.]]
[[kulupu:sike]]
04tueuekm0gyapq6gi6r97s0xlij6ci
70461
70460
2026-08-09T17:51:57Z
Kasisin
5103
70461
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''sike linja pi ken suli''' li ken lili anu suli.
[[sitelen:Rubber bands.jpg|thumb|sike linja pi ken suli li lon.]]
[[kulupu:sike]]
aj7xwq4oyg4yubjiksnvb5yt9ojn7q1
toki:sike linja pi ken suli
1
10060
70458
59725
2026-08-09T17:45:02Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[toki:josuta pi linja sike]]" tawa lipu "[[toki:sike linja pi ken suli]]"
59725
wikitext
text/x-wiki
== nimi "josuta" o ante anu seme ==
ken la ona li sike pi ken kama suli anu ante, anu seme ? [[jan:Modahabbab|Modahabbab]] ([[jan la toki:Modahabbab|toki]]) 2026-01-19T00:28:43 (UTC)
j86xyujhkbyl14eripu88a15re4lf4n
kipisi:ma Osijanija
10
10404
70468
68418
2026-08-09T18:34:26Z
Tymewalk
450
jan Tymewalk li ante e nimi pi lipu "[[kipisi:ma Osejanija]]" tawa lipu "[[kipisi:ma Osijanija]]": nimi pi kipisi ni o sama nimi pi lipu lawa ona. (lipu lawa ona li [[ma Osijanija]].) mi pali e ni
68418
wikitext
text/x-wiki
{{poki linja
| title = [[ma Osejanija]]
| grex1 = {{lipu li ala|ma Oselasija|Q45256}}
| index1 = [[ma Nusilan]] · [[ma Oselija]]
| grex2 = {{lipu li ala|ma Melanesija|Q37394}}
| index2 = [[ma Papuwanijukini]] · [[ma Pisi]] · [[ma Solomon]] · [[ma Wanuwatu]]
| grex3 = [[ma Makolonija]]
| index3 = [[ma Kilipa]] · [[ma Makonisa]] · [[ma Mase]] · [[ma Najowelo]] · [[ma Pela]]
| grex4 = {{lipu li ala|ma Polinesija|Q35942}}
| index4 = [[ma Samowa]] · [[ma Tona]] · {{lipu li ala|ma Tuwalu|Q672}}
}}
[[kulupu:ma Osejanija]]
ed20th8qrt6yk5tl6q8qpa98slq62v4
70470
70468
2026-08-09T18:34:51Z
Tymewalk
450
mi pona e nimi e kulupu
70470
wikitext
text/x-wiki
{{poki linja
| title = [[ma Osijanija]]
| grex1 = {{lipu li ala|ma Oselasija|Q45256}}
| index1 = [[ma Nusilan]] · [[ma Oselija]]
| grex2 = {{lipu li ala|ma Melanesija|Q37394}}
| index2 = [[ma Papuwanijukini]] · [[ma Pisi]] · [[ma Solomon]] · [[ma Wanuwatu]]
| grex3 = [[ma Makolonija]]
| index3 = [[ma Kilipa]] · [[ma Makonisa]] · [[ma Mase]] · [[ma Najowelo]] · [[ma Pela]]
| grex4 = {{lipu li ala|ma Polinesija|Q35942}}
| index4 = [[ma Samowa]] · [[ma Tona]] · {{lipu li ala|ma Tuwalu|Q672}}
}}
[[kulupu:ma Osijanija]]
q6rfrlp4sl7czxqsykxeaiya4nsq7f1
supa pi anpa tomo
0
10494
70478
61926
2026-08-09T22:07:26Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[supa tomo anpa]]" tawa lipu "[[supa pi anpa tomo]]"
61926
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|||supa anpa tomo}} [[sitelen:Basement-after.jpg|thumb|jan li kepeken supa tomo ni tawa ni: ona li pona e sijelo ona, li awen e ijo.]] '''supa tomo anpa''' li [[supa tomo]] lon anpa [[ma]]. tenpo mute la, ona li lon tomo jan. poki en [[tomo tawa]] en poki seli en ilo pi seli telo en nasin pi lete tomo en linja wawa li ken lon ona. ante la, tomo pi [[ma tomo Lantan]] li mani mute. ni la, jan li ken [[pali]] kin, li ken [[lape]] kin, li ken [[musi]] kin, lon supa tomo anpa.
9fhlcl8chmyhc7o301fznl80mowa268
ilo Nikoniko
0
12315
70485
69968
2026-08-10T10:39:29Z
Azredcon4
7498
70485
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ilo Nikoniko'''|ニコニコ動画|toki Nijon}} anu '''ilo Nikonikotoka''' li ilo pi [[sitelen tawa]] li [[lipu ilo]] lon [[ilo sona]].
nimi ona "Nikoniko" li tan nimi pi toki Nijon "ニコニコ", li [[mu musi]].
[[sitelen:ニコニコ動画.svg|thumb|ni li sitelen nimi pi ilo Nikoniko nanpa "toi". ona li tan [[ilo pi sitelen weka]] tan toki Nijon "ニコニコ". ]]
== sona suli ==
ilo Nikoniko li tan [[ma Nijon]] li pana e ijo mute.
jan li pana e toki. toki li tawa [[soto]] pi sitelen, tan [[teje]] pi sitelen. jan li lukin e ona, li pilin e ni: mi en jan mute li lukin e ni tenpo sama.
== tenpo pini ==
tenpo suno nanpa 12 pi tenpo mun nanpa 12 pi tenpo sike nanpa 2006 la, ona li kama lon.<ref>{{tan sona|toki tan=ja|linja=https://japan.cnet.com/article/20363081/|tan=ニコニコ動画に学ぶ、人気サービス開発の極意|tenpo=2007-12-12|tenpo lukin=2026-07-23}}</ref>
== tan sona ==
<references />
[[kulupu:lipu ilo]]
3iv1calauskbyxp40kiauy4bgeksxl3
soweli tawa Eku Kapalu
0
12409
70462
70271
2026-08-09T18:12:06Z
Tymewalk
450
mi pona e lipu li namako e kulupu e nimi DEFAULTSORT
70462
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Warmblood.JPG|right|thumb|soweli tawa]]
'''soweli tawa''' anu '''soweli pi tawa jan''' anu '''soweli suli tawa''' ('''''Equus ferus caballus''''' anu '''''Equus caballus''''') li [[soweli]] suli. ona li lon {{lipu li ala|kulupu soweli Eku|Q27022}} (''Equus'') lon {{lipu li ala|kulupu soweli Ekite|Q165115}} (''Equidae'').
{{DEFAULTSORT:Eku Kapalu, soweli tawa}}
[[kulupu:soweli]]
crtsga9ap53bqhm5unjon6oolrzq0so
70463
70462
2026-08-09T18:13:13Z
Tymewalk
450
lipu pi kulupu Ekite/Equidae li lon
70463
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Warmblood.JPG|right|thumb|soweli tawa]]
'''soweli tawa''' anu '''soweli pi tawa jan''' anu '''soweli suli tawa''' ('''''Equus ferus caballus''''' anu '''''Equus caballus''''') li [[soweli]] suli. ona li lon {{lipu li ala|kulupu soweli Eku|Q27022}} (''Equus'') lon [[kulupu soweli Ekite]] (''Equidae'').
{{DEFAULTSORT:Eku Kapalu, soweli tawa}}
[[kulupu:soweli]]
qa836fjvzv76ljvcl2xnq0fmp4ijy0o
toki:ma Pantan
1
12462
70474
70450
2026-08-09T19:23:44Z
Kasisin
5103
/* nasin pi toki pona */ toki sin
70474
wikitext
text/x-wiki
== nasin pi toki pona ==
nimi Banten la, sitelen E li mu /e/ ala li mu /ɛ/ ala. ona li mu /ə/. ona li kama mu /a/ tan ni:
'''A⟩ tan nimi li ni:'''<br/>
1. "Cibanten" anu "Banten Girang" la, ona tu li kepeken mu /ə/.<br/>
2. "bantĕn" li tan toki Sawa li jo e kon "moli sewi". ona li kepeken mu /ə/.<br/>
3. <small>(tan nimi pi lon ala)</small> "Katiban Inten" ("kiwen mani li kama tan sewi") la, kipisi "-ban Inten" li kama "banten". "inten" li kepeken mu /ə/ kin. '''taso a''', toki Intonesija en toki Malaju la, nimi li "intan", li kepeken mu /a/.<br/>
4. <small>(tan nimi pi lon ala)</small> "Ban Inten" ("sike pi kiwen mani"). ni li sama a.<br/>
5. <small>(tan nimi pi lon ala)</small> "Bantahan" ("toki pi wile ala"). ona li kepeken mu /a/.
'''B⟩ jan pi ma ante'''<br/>
kin la, jan li tan ma ante la, ona li kepeken nimi "Bantam" anu "Bantham". ona tu li kepeken mu /a/.
sona ⟨A⟩ en sona ⟨B⟩ la, mu /ə/ pi nimi "Banten" li kama mu /a/ pi nimi "Pantan". sina pilin sama ala sama? [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-08-07T23:05:29 (UTC)
:'''sama'''. [[jan:Modahabbab|Modahabbab]] ([[jan la toki:Modahabbab|toki]]) 2026-08-07T23:40:00 (UTC)
:'''sama'''. [[jan:Kasisin|Kasisin]] ([[jan la toki:Kasisin|toki]]) 2026-08-09T19:23:44 (UTC)
c1yvyxligkxbkyo0848cfh6dzkvco8l
josuta pi linja sike
0
12465
70457
2026-08-09T17:45:02Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[josuta pi linja sike]]" tawa lipu "[[sike linja pi ken suli]]"
70457
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sike linja pi ken suli]]
oq61fmosbu1c78e8g5i88orqu3qyrhf
toki:josuta pi linja sike
1
12466
70459
2026-08-09T17:45:02Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[toki:josuta pi linja sike]]" tawa lipu "[[toki:sike linja pi ken suli]]"
70459
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki:sike linja pi ken suli]]
p3cf31provilxthm4fbflk5ifuewqh6
kulupu soweli Ekite
0
12467
70464
2026-08-09T18:13:21Z
Tymewalk
450
lipu ni li tawa [[soweli tawa]]
70464
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[soweli tawa]]
drsvh34rkgve6cdi7dqwcjf8o5cy4uf
kulupu:ma Okejanija
14
12468
70466
2026-08-09T18:32:25Z
Tymewalk
450
jan Tymewalk li ante e nimi pi lipu "[[kulupu:ma Okejanija]]" tawa lipu "[[kulupu:ma Osijanija]]": nimi pi kulupu ni o sama nimi pi lipu lawa ona. (lipu lawa ona li [[ma Osijanija]].) mi pali e ni
70466
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[:kulupu:ma Osijanija]]
jc9dbnbi9asy7cbu8c4awe1hyxwlugl
kipisi:ma Osejanija
10
12469
70469
2026-08-09T18:34:26Z
Tymewalk
450
jan Tymewalk li ante e nimi pi lipu "[[kipisi:ma Osejanija]]" tawa lipu "[[kipisi:ma Osijanija]]": nimi pi kipisi ni o sama nimi pi lipu lawa ona. (lipu lawa ona li [[ma Osijanija]].) mi pali e ni
70469
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kipisi:ma Osijanija]]
86glr1mrpz49yj3i4qzha7126ho18am
supa tomo anpa
0
12470
70479
2026-08-09T22:07:27Z
Kasisin
5103
jan Kasisin li ante e nimi pi lipu "[[supa tomo anpa]]" tawa lipu "[[supa pi anpa tomo]]"
70479
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[supa pi anpa tomo]]
kb31d8r0jikei0apd0w8oxb0uk6tobs
toki:ma Sintu
1
12471
70483
2026-08-09T23:45:40Z
Jan Sapilisan
2676
/* nimi o ma Meluka */ kipisi sin
70483
wikitext
text/x-wiki
== nimi o ma Meluka ==
ma Meluka li nimi tan ma ''Sumerian'' (tenpo ni la mi sona ala e nimi mama ona). "ma pi telo Sintu" la, sitelen li mute mute. "ma Sintu" la, ona en [[ma ko Sintu]] li sama, la ona li ken nasa e jan.
mi wile ante e ona lon kama. [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-08-09T23:45:40 (UTC)
qykcm40kb2c7lbn9wdwtt5dy5p6z7cp
jan:Taira Ishikawa
2
12472
70484
2026-08-10T06:23:57Z
Taira Ishikawa
5459
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "jan Lusi wan taso lon linluwi; jan Nijon ala lon utala pi nimi mi (anu, ni li nimi mi ala); mi pali e kalama musi, alu ken la, e nasin toki sin. mi pali e sitelen lili, jan ante li ken ante e ona. mi sona ala e mute pona ijo. {{Babel|ru|en-2|tok-2|uk-1|bg-0|ja-0}} (sina ken lukin e kipisi ni la, mi toki Lusi, li toki Inli, li toki pona. mi sona lili e toki Ukawina, li sona pi lili mute e toki Nijon, e toki Pokasi.) [jan o! o pali e ni.] ken la, mi..."
70484
wikitext
text/x-wiki
jan Lusi wan taso lon linluwi; jan Nijon ala lon utala pi nimi mi (anu, ni li nimi mi ala); mi pali e kalama musi, alu ken la, e nasin toki sin.
mi pali e sitelen lili, jan ante li ken ante e ona. mi sona ala e mute pona ijo.
{{Babel|ru|en-2|tok-2|uk-1|bg-0|ja-0}}
(sina ken lukin e kipisi ni la, mi toki Lusi, li toki Inli, li toki pona. mi sona lili e toki Ukawina, li sona pi lili mute e toki Nijon, e toki Pokasi.) [jan o! o pali e ni.]
ken la, mi suli e lipu ni lon tenpo kama
dl6tuvphdtxrw3138jaebekzhi8yurm