lipu Wikipesija
tokwiki
https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
case-sensitive
Media
ilo
toki
jan
jan la toki
pali
pali la toki
sitelen
sitelen la toki
MediaWiki
MediaWiki la toki
kipisi
kipisi la toki
nasin ilo
nasin ilo la toki
kulupu
kulupu la toki
nimi
nimi la toki
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
toki Inli
0
99
71284
69707
2026-09-14T09:20:22Z
~2026-49837-53
7903
nimi "kalama" o poka e kalama
71284
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona toki
|nimi toki=toki Inli
|nimi mama=English
|sitelen=[[sitelen:Compact OED ahoy2 (cropped).png|220px]]
|toki pi anpa sitelen=kon pi nimi tan toki Inli lon [[lipu nimi]] Inli
|kalama=/ˈɪŋ.ɡlɪʃ/
|ma=[[ma Juke]]<br>
[[ma Ele]]<br>
[[ma Mewika]]<br>
[[ma Kanata]]<br>
[[ma Oselija]]<br>
[[ma Nusilan]]<br>
ma ante mute|kulupu toki=Palata Elopa|toki pi tenpo pini=[[toki Inli majuna]]
*toki Inli pi tenpo insa
**toki Inli open
|nasin sitelen=[[sitelen Lasina]]
|ISO 639-1=en
|ISO 639-2=eng
|ISO 639-3=eng
|Glottolog=stan1293
|Linguasphere=52-ABA
|sitelen ma=[[sitelen:English language distribution.svg|220px]]|toki anpa pi sitelen ma={{kule pi sitelen ma|kule=#346699|kule selo=black|toki=ma pi toki Inli mute}}
{{kule pi sitelen ma|kule=#99ccff|kule selo=black|toki=ma pi toki Inli lili}}
|kulupu toki ante=* [[kulupu toki Kemani|Kemani]]
** [[kulupu toki Kemani lon ma pi pini suno|Kemani lon ma pi pini suno]]
*** [[kulupu toki Inkajewone|Inkajewone]]
**** [[kulupu toki Anli Pisiki|Anli Pisiki]]
***** [[kulupu toki Anli|Anli]]
****** '''Inli'''}}
{{nimi ijo|'''toki Inli'''|English|toki Inli||ipa=/ˈɪŋ.ɡlɪʃ/}} li toki suli lon ma mute. ona li toki pi [[kulupu Kemani]]. nimi ona li tan kulupu jan Enke pi [[ma Inli]] lon tenpo pini. taso nimi mute li tan [[toki Lasina]] li tan [[toki Noman]] li tan [[toki Elena]].
==nimi==
nimi "Inli" li tan nimi ''English'' pi toki Inli. nimi pi toki Inli li tan nimi pi kulupu Enke tan nimi ''*h₂enǵʰ-'' pi [[toki Palata Elopa nanpa wan|toki Palata Elopa]], kon pi nimi ''*h₂enǵʰ-'' li ni: kama lili e ijo, kama lili, pilin monsuta, pilin ike. <ref>[https://en.m.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/h%E2%82%82en%C7%B5%CA%B0- lipu Wisonali]</ref>
== sitelen lili ==
toki Inli li kepeken [[nasin sitelen Lasina]] li kepeken sitelen ni: '''a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z'''. ona li kepeken sitelen ante tawa nimi sama &, sama $, sama #.
{{sitelen lili lon toki Inli}}
==kalama==
===kalama pini===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
! colspan="2" scope="col" style="width: 5em;" |open uta
! colspan="2" scope="col" style="width: 5em;" |kiwen uta
! colspan="2" scope="col" style="width: 5em;" |nena uta
! colspan="2" scope="col" style="width: 5em;" |monsi nena uta
! scope="col" style="width: 5em;" |sewi kiwen
! colspan="2" scope="col" style="width: 5em;" |sewi ko
! scope="col" style="width: 5em;" | lupa
|-
!nena sinpin
| colspan="2" |m
| colspan="2" |
| colspan="2" |n
| colspan="2" |
|
| colspan="2" |ŋ
|
|-
!pini toki
|p||b
| colspan="2" |
| t|| d
| colspan="2" |
|
|k||g
|
|-
!pini toki weka
| colspan="2" |
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|tʃ||dʒ
|
| colspan="2" |
|
|-
!pini lili
|f||v
| θ||ð
|s||z
|ʃ ||ʒ
|
| colspan="2" | (x)
|h
|-
!nena lon poka
| colspan="2" |
| colspan="2" |
| colspan="2" |l
| colspan="2" |ɹ
|j
|(ʍ)||w
|
|}
jan mute li kepeken ala kalama /ʍ/ anu kalama /x/. nasin toki pi [[ma Sukosi]] la kalama /x/ li lon nimi ''loch'' /lox/ (ma telo). nasin toki lon noka ma Mewika la kalama /ʍ/ li lon nimi ''white'' /ʍaɪt/ (walo).
===kalama open===
nasin toki Inli la kalama open pi toki Inli li ante mute.
<div style="display: inline-block; vertical-align:top;">
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+
toki Inli nasin pi [[ma Juke]]
! rowspan="2" |
! colspan="2" |sinpin
! colspan="2" |insa
! colspan="2" |monsi
|-
!<span style="font-size: 85%">suli</span>
!<span style="font-size: 85%">lili</span>
!<span style="font-size: 85%">suli</span>
!<span style="font-size: 85%">lili</span>
!<span style="font-size: 85%">suli</span>
!<span style="font-size: 85%">lili</span>
|-
!sewi
|iː
|ɪ
|uː
|ʊ
|ɔː
|
|-
!insa
|eə
|e
|ɜː
|ə
|
|ɒ
|-
!anpa
|
|æ
|
|ʌ
|ɑː
|
|-
!kalama tu
| colspan="6" |eɪ aɪ ɔɪ aʊ əʊ ɪə ʊə
|-
!kalama mute
| colspan="6" |(eɪə aɪə ɔɪə aʊə əʊə)
|}
</div>
<div style="display: inline-block; vertical-align:top;">
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+
toki Inli pi [[ma Mewika]]
! rowspan="2" |
! colspan="2" |sinpin
! colspan="2" |insa
! colspan="2" |monsi
|-
!<span style="font-size: 85%">wawa</span>
!<span style="font-size: 85%">wawa ala</span>
!<span style="font-size: 85%">wawa</span>
!<span style="font-size: 85%">wawa ala</span>
!<span style="font-size: 85%">wawa</span>
!<span style="font-size: 85%">wawa ala</span>
|-
!sewi
|i
|ɪ
|
|
|u
|ʊ
|-
!insa
|eɪ
|ɛ
|
|ə
|oʊ
|(ɔ)
|-
!anpa
|
|æ
|ɑ
|ʌ
|
|
|-
!kalama tu
| colspan="6" |aɪ ɔɪ aʊ
|}
</div>
<div style="display: inline-block; vertical-align:top;">
{| class="wikitable"
|+
toki Inli pi [[ma Oselija]]
! rowspan="2" |
! colspan="2" |sinpin
! colspan="2" |insa
! colspan="2" |monsi
|-
!<span style="font-size: 85%">suli</span>
!<span style="font-size: 85%">lili</span>
!<span style="font-size: 85%">suli</span>
!<span style="font-size: 85%">lili</span>
!<span style="font-size: 85%">suli</span>
!<span style="font-size: 85%">lili</span>
|-
!sewi
|iː
|ɪ
|ʉː
|
|oː
|ʊ
|-
!insa
|eː
|e
|ɜː
|ə
|
|ɔ
|-
!anpa
|æː
|æ
|aː
|a
|
|
|-
!kalama tu
| colspan="6" |æɪ ɑɪ oɪ æɔ əʉ ɪə (ʊə)
|}
</div>
== lawa toki ==
lawa toki pi toki Inli li sama toki ante pi [[kulupu toki Palata Elopa]], taso ona li jo ala e nimi ilo.
nasin toki pi [[kulupu toki Kemani]] li lon; toki Inli li jo e nimi kiwen (nimi ante pi kalama open nimi: ''come'' / ''came'', ''foot'' / ''feet'') e nimi suwi (nimi namako pi kipisi nimi lon monsi: ''love'' / ''loved (love + ed)'', ''chair'' / ''chairs (chair + s)'').
=== nimi ijo ===
nimi ijo pi toki Inli li ante tawa nanpa tawa jo.
== nimi pi toki Inli ==
nimi ni ale li sitelen kepeken [[sitelen Lasina]].
* toki! = Hello! anu Hi!
* nimi sina li seme? = What is your name?
*sina pali seme? = What are you doing?
== linja tawa ==
{{lipu Wikipesija pi toki ni li lon|en|toki Inli}}
== tan sona ==
{{DEFAULTSORT:Inli}}
[[kulupu: toki pi ma Mewika]]
npj9ggo49xgb4dvr194dovdfexl0g9f
jan lawa
0
435
71283
6479
2026-09-14T08:55:03Z
Lion8Lion8
7887
mi ante e jan
71283
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg|thumb|150px|[[jan Juliju Kesali]] li jan lawa pi [[ma Loma]]]]
'''jan lawa''' li lawa e [[kulupu jan]]. jan lawa li toki tawa jan mute. jan lawa o pali e ijo suli mute.
[[lawa ma]] li jo e jan lawa. nasin ante la jan li kama jan lawa. [[jan Tana Tan]] li jan lawa pi [[ma Mewika]]. [[nasin wile pi jan lawa]] la jan Tana Tan li kama jan lawa. [[jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke|jan lawa Sa nanpa tu wan]] li jan lawa pi [[ma Juke]]. mama pi jan lawa Sa nanpa tu wan li jan lawa li moli la jan lawa Sa nanpa tu wan li kama jan lawa. ma ante la, jan li [[lanpan lawa|lanpan e lawa]]. [[jan Penito Musolini]] li lanpan e lawa pi [[ma Italija]] lon tenpo sike 1922.
kulupu ante kin li jo e jan lawa. [[jan Ilon Ma]] li jan lawa pi [[kulupu Tesa]].
lawa ma li ken jo e jan lawa mute. [[jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke|jan lawa Sa nanpa tu wan]] li [[jan lawa mama]] pi ma Juke. [[jan Ansi Penan]] li [[jan nanpa wan pi lawa ma]]. tenpo pini la, jan lawa mama li toki wile e jan nanpa wan pi lawa ma lon ma Juke. tenpo sin la, [[kulupu lawa]] anpa pi ma Juke li toki wile e jan nanpa wan pi lawa ma.
jan lawa li ike la, jan li ken weka e ona. [[utala]] anu [[utala ala]] la jan li ken weka e jan lawa. [[nasin wile pi jan lawa]] la, jan ale li toki e ni: jan seme o kama jan lawa. jan li jo e wile pi mute nanpa wan la, jan li kama lawa.
==jan lawa mama==
[[sitelen:Queen_Elizabeth_II_in_March_2015.jpg|thumb|150px|[[jan lawa Elisepe nanpa tu]] li jan lawa sewi pi [[ma Juke]] lon tenpo pini]]
jan lawa mama li lawa lon tenpo ale ona. ken la, ona li [[jan lawa sewi pi lipu lawa]] li [[jan lawa sewi pi wawa ale]].
jan lawa sewi li ken lawa e ma mute. jan lawa Sa nanpa tu wan li lawa e [[ma Juke]] e [[ma Kanata]] e ma ante.
tenpo mute la, ona li pana e wawa tawa [[jan lili]] lon ona li moli.
tenpo pini la, [[lawa ma]] mute mute li jo e jan lawa sewi.
==jan lawa pi nasin sewi==
[[sitelen:Pope_Leo_XIV_3_(3x4_cropped).png|thumb|150px|[[jan lawa sewi pi ma tomo Loma]] li jan lawa pi [[nasin sewi Katolika]]]]
[[nasin sewi]] mute la, jan lawa li lon.
[[kulupu:lawa kulupu]]
[[kulupu:lawa ma]]
[[kulupu:jan lawa| ]]
[[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]]
n474wwhxd6al378jerdk6jf5ciruoo0
jaki Kolona pi tenpo sike nanpa 2019
0
464
71271
65635
2026-09-13T18:59:59Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
71271
wikitext
text/x-wiki
{{sona sijelo la ken ike}}
[[sitelen:SARS-CoV-2 (CDC-23312).png|thumb|200px|jaki Kolona nanpa 19]]
{{nimi ijo|'''jaki Kolona''' anu '''jaki Kowi pi tenpo sike nanpa 2019'''|Covid-19, Coronavirus|toki Inli}} li [[lili jaki]] ike e sijelo kon jan li ken moli e jan. ona li tawa mute e sijelo ante kepeken kon uta pi jan poka jaki. jaki ona li ike mute e jan pi suli mute li ike lili e jan lili. tenpo sike 2020 la, [[tawa pi ma ale pi jaki Kolona|ona li tawa sike e ma sike mi]].
==tenpo pini==
==== open ====
tenpo sike nanpa 2019 la, jan sona li kama sona e jaki ona lon {{lipu li ala|ma tomo Ujan|Q11746}} lon [[ma Sonko]]. jan li pana e nimi "nanpa 19" tan ni: tenpo open ona li tenpo sike nanpa 2019. jan li sona ala e tan pi jaki ona. taso, jaki ona li ken tan soweli.
==== o awen lon tomo jan ====
tenpo open pi tenpo sike nanpa 2020 la, jaki ona li tawa ma ale. tan ona la, jan mute li ken ala weka tan tomo ona. kin la, tomo pali mute en tomo sona mute en tomo esun mute li pini anu kama e ni: ona li lon [[kulupu pi ilo sona]] taso. kin la, tenpo weka la jan mute li wile jo e [[len uta]] tan, jaki ona li tawa kepeken kon uta. pali pi kulupu lawa li ike tawa jan. tenpo seli la, jan li weka e tomo ona. taso, tenpo sama la, jaki ona li kama ike mute a.
==== ilo li pini e jaki ([[nimi:misikeke|misikeke]] pi jaki Kolona nanpa 19) ====
kulupu esun mute li pali e ilo ni: ona li pini e jaki. ilo li pali pi tenpo sike 2020. taso, jan mute li kama jo e ona lon tenpo sike 2021 tan ni: tenpo pini la jan li sona ala e ni: ilo li pona.
tenpo ni la jan mute li jo ala e ilo ni. jaki Kolona nanpa 19 li awen ike.
==ike sijelo==
[[File:Symptoms_of_coronavirus_disease_2019_4.0.svg|thumb|sitelen sona pi ike pi jaki Kolona (toki Inli)]]
ken la, jan ante li jo e ike ante tan jaki ni. tenpo mute la, jan li pilin ike lon lawa lon linja lawa lon ilo sijelo kon. ken la, ona li ike tawa pali kon. jan li ken jo e [[ko jaki]] telo.
ike suli la, ona li ken pana e [[telo sijelo loje]] lon uta li ken pakala e ilo sijelo.
ken la, ona li pakala e sijelo lon tenpo mute. ni li pini e weka jaki. jan li pana e nimi tawa ona: "jaki Kolona linja".
==ante==
tenpo ni la, jaki Kolona li jo e ante mute. ante ona li nimi kepeken wan sitelen pi [[toki Elina]].
[[kulupu:ike sijelo]]
[[kulupu:jaki lili]]
[[kulupu:jaki Kolona pi tenpo sike 2019]]
[[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]]
h9qcktxot7wkfc4o3ru28w7sibxp7yw
ma Juke
0
532
71282
65974
2026-09-14T08:51:16Z
Lion8Lion8
7887
mi ante e jan
71282
wikitext
text/x-wiki
{{wile pali}}
{{poki sona ma
|nimi ma=ma Juke
|nimi mama=United Kingdom
|len ma=[[sitelen:Flag of the United Kingdom.svg|border|130px]]
|sitelen lawa=[[sitelen:Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg|101x85px]]
|toki lawa=[[toki Inli]]
|ISO 3166=GB
|mani=[[mani Pun]] (GBP)
|ma tomo lawa=[[ma tomo Lontan]]
|kalama musi ma=God Save the King <br> (mama sewi o awen e mije lawa) <br> [[File:United States Navy Band - God Save the Queen.ogg]]
|sitelen ma=[[sitelen:Europe-UK (orthographic projection).svg|220px]]
|toki anpa pi sitelen ma = ma Juke (laso pimeja) lon [[ma]]
|toki ante=[[toki Suko]] <br> [[toki Suko pi ma Ula]] <br> [[toki Kinli]] <br> [[toki Kenu]]<!--Cornish--> <br> [[toki Kalike]]<!--Scottish Gaelic--> <br> [[toki Kelike]]
|nasin lawa=
|jan lawa=[[jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke|jan lawa Sa nanpa tu wan]]<br>[[jan Ansi Penan]]
|lipu ilo=https://www.gov.uk/
|ma=|mute jan la ma tomo suli=|ma suli=}}
{{nimi ijo|'''ma Juke''' anu nimi ale '''ma Junatekintan'''|United Kingdom|toki Inli|ma wan pi jan lawa mama}} li ma lon [[telo suli Alansi]], lon [[kulupu ma Piten]], lon poka pi ma suli pi [[ma Elopa]]. ma Juke li jo e ma lili tu tu: e [[ma Inli]] e [[ma Sukosi]] e [[ma Kinli]] e [[ma Ele lete]]. ma Ele lete li lon poka pi [[ma Ele|ma lawa Ele]].
[[ma tomo lawa]] ona li [[ma tomo Lontan]]. jan lawa pi ma Juke li [[jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke|jan lawa Sa nanpa tu wan]] li [[jan Ansi Penan]]. ma Inli li ma pi suli nanpa wan lon ma Juke. jan mute pi ma Sukosi en ma Ele lete li wile ma ona tawa pali e ni: kama weka pi kulupu ma Juke.<ref>[https://www.politics.co.uk/reference/scottish-independence/ Scottish Independence] ''Politics.co.uk''</ref><ref>[https://cain.ulster.ac.uk/issues/politics/polsol.htm CAIN Web Service - An Outline of the Main Political 'Solutions' to the Conflict]</ref> tenpo pini la, [[ma lawa suli Piten|ma Juke li lawa e ma mute ante]]. tan ni, jan mute pi ma mute li toki e toki Inli. taso, ma ni li kama weka. taso, ma Juke li jo e wawa kin lon tenpo ni.
tenpo ni la ma Kinla en ma Sukosi en ma Ele lete li jo e kulupu lawa lili. taso ma Inli li jo ala e ni. tan ni la jan mute pi ma Sukosi anu ma Kinla anu ma Ele lete li ken pali e ijo tawa ma Inli. taso ma Inli li ken ala pali e ni tawa ona mute.
==nimi==
nimi "ma Juke" lon [[toki pona]] li kama tan kalama pi nimi lili ''UK'' lon toki Inli. nimi suli ona li ''United Kingdom''. kon pi nimi ni li "ma wan pi jan lawa mama" lon toki pona. taso mute la, jan li kepeken e nimi "Piten", anu ''Britain'' lon toki Inli. taso, ma ali pi ma Juke li lon ala ma Piten suli. jan mute pi ma Ele lete li pilin e ni: ona li jan pi ma Piten. taso, jan mute ante li pilin e ni: ona li jan pi ma Ele taso.
jan mute li sona ala e ni: ma Inli en ma Juke li ante. ona li tan ni: ma Inli li suli nanpa wan li jo e wawa mute lon ma Juke.
==tenpo pini==
jan nanpa wan li kama tawa kulupu ma Piten lon tenpo pini suli. tenpo wan la, nasin jan en toki pi [[kulupu toki Kelita]] li kama tawa ma Piten tan ma suli Elopa.
tenpo sike nanpa 43 la, [[ma Loma]] li lanpan e kipisi pi ma Piten. lawa pi ma Loma li weka la, kulupu jan pi [[kulupu toki Kemani]] li tawa ma Piten. kulupu jan ni li kama toki e {{nimi ijo|toki Inli pi tenpo pini|Old English}}. ona li kama e kulupu jan Inli. toki pi kulupu Kelita pi tenpo pini li kama [[toki Kinli]] li kama [[toki Kenu]]. tawa pi kulupu jan Inli li wawa e ona tawa [[ma palisa]] pi ma Piten lon suno pini.
[[sitelen:Normans Bayeux.jpg|thumb|[[lipu len pi ma tomo Paje]] li pana sitelen pi lanpan ma tan kulupu Noman]]
[[ma Inli]] li kama wan lon tenpo sike nanpa 927. tenpo sike nanpa 1066 la, kulupu jan Noman li lanpan e ma Inli. [[jan Wilijun pi lanpan ma]] li jan lawa nanpa wan pi ma Inli tan [[ma Noman]]. nimi mute pi [[toki Kanse]] li kama lon toki Inli. taso tenpo mute la, kulupu lawa Noman li kama wan e kulupu jan Inli li kama toki e toki Inli. ma Inli li lanpan e ma Kinli ali li lanpan e ma Ele kipisi. ona li pali tawa anpa ma Sukosi kin, taso ona li pakala. ma Inli li jo e ma lon ma Kanse tan tenpo pi ma Noman kin. taso, ma lawa Kanse li lanpan e ma ni lon {{nimi ijo|utala pi tenpo mute|Hundred Years' War|toki Inli}}. lon tenpo ni, ma Sukosi li open e kulupu pona lon ma Kanse. tenpo sike nanpa 1348 la, [[ike sijelo Puponi]] li kama tawa ma Inli lon "[[moli pimeja]]" li moli e jan mute mute a.
kulupu pi tenpo sike mute nanpa 16 la, jan mute lon ma Elopa li pilin ike tawa [[kulupu Katolika|kulupu sewi Katolika]]. ona li open e [[nasin sewi Potesu]]. tenpo sama la, [[jan lawa Enwi nanpa luka tu wan]] pi ma Inli li wile e ni: meli olin ona o kama meli olin ona ala. taso, kulupu Katolika li toki e ni tawa ona: jan li ken ala weka e [[wan olin]]. tan ni la, ona li weka e kulupu Katolika li open e kulupu sewi sin pi ma Inli lon tenpo sike nanpa 1534. ni li open pi [[nasin sewi Ankikan]]. ona li utala e tomo sewi pi kulupu Katolika. tan ni la, tenpo utala pi nasin sewi li kama lon kulupu ma Piten.
tenpo sike nanpa 1603 la, [[jan lawa Sen pi nanpa luka wan en nanpa wan|jan lawa Sen nanpa luka wan]] pi ma Sukosi li kama jan lawa pi ma Inli tan ni: [[jan lawa Elisepe nanpa wan|jan lawa Elisepe]] pi ma Inli li moli. jan Elisepe li jo ala e jan lili. jan Sen li nanpa wan lon [[linja lawa]]<!--order of succession--> tawa lawa pi ma Inli. taso, ma Sukosi en ma Inli li awen e kulupu lawa ante. jan lawa Sen li alasa e nasin sewi Potesu. tenpo sike nanpa 1606, jan mute pi nasin sewi Potesu tan ma Inli tan ma Sukosi li kama tawa lon e [[ma Use]] lon ma Ele. ona li lanpan ma mute tan jan pi ma Ele. jan Sen li wile lawa e ma Ele kepeken nasin ni: weka e [[nasin kulupu]] pi ma Ele. utala pi jan Katolika pi jan Potesu lon ma Use li open. tenpo sin ni la, ante ni li lon kin.
tenpo sama la, ma Inli li kama lawa e ma lon [[ma Amelika]]. ni li open pi [[ma lawa suli Piten]]. tan ni la, [[kulupu utala]] telo pi ma Inli li kama wawa. tenpo sike nanpa 1639 la, tenpo pi utala suli li open lon kulupu ma Piten. ma Inli la, jan li weka e [[kulupu mama lawa]] li moli e [[jan lawa Sa nanpa wan]]. taso tenpo sike nanpa 1660 la, kulupu mama lawa li kama sin. [[jan lawa Sa nanpa tu]] (mije lili pi jan lawa Sa nanpa wan) li kama jan lawa sin. taso, wawa pi jan lawa mama li kama lili.<ref>''[https://books.google.co.uk/books?id=EBSpvBxGyqcC&redir_esc=y The History of England – From the Restoration to the Death of William III (1660–1702)]'' - Lodge, Richard (1910)</ref> tenpo sike 1707, kulupu lawa pi ma Sukosi pi ma Inli li wan li kama ma lawa wa. ni li open pi ma Juke.
==ma==
===ma tomo suli===
tenpo sike nanpa 2021 la ma tomo suli pi ma Juke li ni li jo e nanpa jan ni:
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:120px;" |ma tomo
! style="width:120px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
! 1
|[[ma tomo Lontan]]
|''London''
|8,776,535
|-
!2
|[[ma tomo Peminen|ma tomo Peminken]]
|''Birmingham''
|1,121,408
|-
!3
|[[ma tomo Lisi]]
|''Leeds''
|536,321
|-
!4
|[[ma tomo Liwepu]]
|''Liverpool''
|506,552
|-
!5
|[[ma tomo Sepi]]
|''Sheffield''
|500,552
|-
!6
|[[ma tomo Mansese]]
|''Manchester''
|470,411
|-
!7
|[[ma tomo Pisole|ma tomo Piso]]
|''Bristol''
|425,232
|-
!8
|[[ma tomo Lese]]
|''Leicester''
|406,588
|-
!9
|[[ma tomo Kowenwi]]
|''Coventry''
|344,322
|-
!10
|[[ma tomo Papo]]
|''Bradford''
|333,931
|-
!11
|[[ma tomo Nosinken]]
|''Nottingham''
|299,797
|-
!12
|[[ma tomo Nukase Opon Tani]]
|''Newcastle upon Tyne''
|286,468
|-
!13
|[[ma tomo Paton An O]]
|''Brighton and Hove''
|277,106
|-
!14
|[[ma tomo Tapi]]
|''Derby''
|275,599
|-
!15
|[[ma tomo Kinson Opon O]]
|''Kingston upon Hull''
|270,806
|-
!16
|[[ma tomo Limo]]
|''Plymouth''
|266,983
|-
!17
|[[ma tomo Miton Kin]]
|''Milton Keynes''
|197,354
|-
!18
|[[ma tomo Sokonten]]
|''Stoke-on-Trent''
|260,602
|-
!19
|[[ma tomo Sowanten|ma tomo Sasantan]]
|''Southampton''
|249,604
|-
!20
|[[ma tomo Nosantan]]
|''Northampton''
|243,511
|-
!21
|[[ma tomo Wowewantan]]
|''Wolverhampton''
|234,015
|-
!22
|[[ma tomo Lutan]]
|''Luton''
|233,498
|-
!23
|[[ma tomo Pomo]]
|''Portsmouth''
|223,312
|-
!24
|[[ma tomo Wesin]]
|''Reading''
|203,808
|-
!25
|[[ma tomo Nowi]]
|''Norwich''
|200,752
|}
==kulupu lawa==
==jan==
==tan sona==
<references/>
{{ma Elopa}}
[[kulupu:ma Elopa]]
[[kulupu:ma Juke]]
[[kulupu:kulupu Piten pi ma lili]]
[[kulupu:ma lawa|Juke]]
{{DEFAULTSORT:Juke, ma}}
bj2xl3fuwsuphfkkmkjhsj4nh8gof04
ma Tosi Nasi
0
5769
71285
60014
2026-09-14T10:59:50Z
~2026-49717-90
7905
71285
wikitext
text/x-wiki
'''ma Tosi Nasi''' li ma lon [[tenpo pini]]. [[utala suli nanpa tu]] la ma Tosi Nasi li kepeken [[nasin pi palisa mute]]. [[jan Atoje Ite]] li jan lawa pi '''[[ma Tosi Nasi]]'''. jan Nasi li moli mute e [[kulupu jan Jejuta]].
{{poki sona ma|nimi ma=ma Tosi Nasi|nimi mama=Deutsches Reich|len ma=[[sitelen:Flag of Germany (1935–1945).svg|150px]]|sitelen lawa=[[File:Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg|150px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Pelin]]|toki lawa=[[toki Tosi]]|nasin lawa=[[nasin Nasi]] ([[nasin pi palisa mute]])|sitelen ma=[[ijo:Greater German Reich (1942).svg|220px]]|ma=ma lawa|mani=mani Maka pi ma Tosi Nasi|kalama musi ma=Horst-Wessel-Lied <br> ([[kalama musi lawa pi ma Tosi Nasi]]) <br> [[File:Песня Хорста Весселя.ogg]]}}
{{DEFAULTSORT:Tosi Nasi, ma}}
sa971xofegm43erlffzlepye92lzb1e
nanpa Wita pi tawa ma
0
6320
71273
37825
2026-09-14T00:26:54Z
Kasisin
5103
71273
wikitext
text/x-wiki
{{lili}}
{{nimi ijo|nanpa Wita pi tawa ma|Richter magnitude scale|toki Inli}} li nanpa tan nanpa wawa pi [[tawa ma]] li jo e sitelen lili ML. tenpo ni la ma mute li kepeken ala ona. ona li tan tenpo sike nanpa 1935.
[[kulupu:tawa ma]]
s2jn7gd2238ycm666m9y5k5uw2ervg4
71274
71273
2026-09-14T01:09:06Z
Tymewalk
450
mi namako e sitelen wawa lon open lipu
71274
wikitext
text/x-wiki
{{lili}}
{{nimi ijo|'''nanpa Wita pi tawa ma'''|Richter magnitude scale|toki Inli}} li nanpa tan nanpa wawa pi [[tawa ma]] li jo e sitelen lili ML. tenpo ni la ma mute li kepeken ala ona. ona li tan tenpo sike nanpa 1935.
[[kulupu:tawa ma]]
t1ev1yvliqurgiuh6uk58nzpwnhvqkb
wawa pi tawa anpa
0
10823
71268
63434
2026-09-13T17:30:43Z
Ilo pi lipu ala
7553
ilo: mi ante e kipisi "lipu li ala" la ona li kama linja pona
71268
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:UGC 1810 and UGC 1813 in Arp 273 (captured by the Hubble Space Telescope).jpg|thumb|mun suli tu li jo e sijelo ni tan ni: ona li kama poka tan wawa pi tawa anpa.]] sona pi tawa ijo la, '''wawa pi tawa anpa''' li [[pali noka]] li wawa ni: [[mun]] anu [[ijo sijelo]] ante li kama poka li kama poka tawa ijo ante, tan wawa ni. ijo li jo e [[sijelo]] li jo e [[suli ijo]] la, ona li jo e wawa pi tawa anpa.
tawa [[nimi:anpa|anpa]] li toki e tawa ni: ijo li [[tawa anpa]] la, ijo li tawa insa pi mun ona. mun tu li kama poka li kama poka la, mun nanpa wan li ''tawa anpa'' (tawa insa pi mun nanpa tu) la, mun nanpa tu li ''tawa anpa kin'' (tawa insa pi mun nanpa wan).
aa322kae9fe6vqaumdbco4gfvia2rnj
ilo Koto pi pali musi
0
10862
71276
70585
2026-09-14T01:41:34Z
Kasisin
5103
mi weka e ike pi toki Inli.
71276
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Godot logo.svg|thumb|[[sitelen lawa]] pi ilo Koto]]
{{nimi ijo|'''ilo Koto''' anu '''ilo Kato''' anu '''ilo Kota'''|Godot|toki Inli}} li {{lipu li ala|ilo pi pali musi|Q193564}} li [[ilo kon pi len ala]]. jan Juan Linietsky en jan Ariel Manzur li pali e ona. ona li ken pali e musi lon [[ilo Winto]] lon [[ilo Makinto]] lon [[ilo Linu]] lon {{lipu li ala|ilo Pijesi|Q58636917}} tawa {{lipu li ala|ilo sona suli|Q16338}} tawa [[ilo toki sona|ilo sona lili]] tawa [[lipu ilo]]. kepeken ilo ni la, jan li ken pali e musi pi [[ale pi nasin ante tu]] anu musi pi [[ale pi nasin ante tu wan]].
tenpo ni la, lili la, ilo Koto li lon toki pona.
== toki ilo ==
ilo Koto la toki ilo li lon. toki Inli la, nimi ona li ''GDScript''. ona li sama [[toki ilo Pason]]. jan li ken kepeken [[toki ilo Sipapa]] anu [[toki ilo Sisapu|toki ilo Sisa]] kin. toki ilo ante li ken lon ilo Koto kepeken ilo ''GDExtension''.
toki ilo pi ilo Koto la [[ilo "toki, ma ale o!"]] li lon anpa.
func _ready():
print("toki, ma ale o!")
[[kulupu:ilo kon]]
[[kulupu:ilo pi pali musi]]
[[kulupu:kama lon tenpo sike nanpa 2014]]
l0zzj7kvqkgvbmwiiyox7azeimpv9v0
jan:Jan Imon
2
11056
71277
70147
2026-09-14T02:06:58Z
Jan Imon
5833
/* */
71277
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:tok-3|en-N}}[[nasin nanpa pona]] li ike, o kepeken [[sitelen nanpa Alapi (ma ali)|sitelen nanpa Alapi]]
[[nasin nanpa poki]] pi nanpa 10/A (anu nasin decimal) li nasin nanpa wan, nasin ante pona li nanpa 6 li nanpa 120 li nanpa 4
nasin nanpa 2 li nasin ike
[[:en:User:Jan Imon|lipu jan pi toki Inli/English page]]
hisk5l6drbojf0kpnhz5yauustx1lk1
telo suli Inli
0
12668
71265
71260
2026-09-13T12:35:25Z
Lion8Lion8
7887
mi pana e sitelen pi telo suli Inli
71265
wikitext
text/x-wiki
[[File:English Channel Satellite.jpg|thumb|telo suli Inli]]'''telo suli Inli''' <small>([[toki Inli|toki]]</small> [[toki Inli|<small>Inli</small>]]<small> la: ''E''</small><small>''nglish Channel'')</small> li [[telo suli]] pi [[telo suli Alansi]]. [[ma Juke]] en [[ma Kanse]] li lon poka ona. suli selo pi telo Inli li 75,000km². ona li jo e [[ma kipisi Seli]] en [[ma kipisi Kenesi]].
telo suli Inli li nasin kepeken nanpa wan pi [[tomo tawa telo]].<ref>{{tan sona|toki tan=en|linja=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tan=Busiest shipping lane|tenpo lukin=2026-09-13|linja sama=http://web.archive.org/web/20260125122701/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tenpo sama=2026-01-25}}</ref>
sclwl8adtci9yc1i5bmsnp3pn0cbuyf
71266
71265
2026-09-13T12:40:22Z
Lion8Lion8
7887
mi ante e toki
71266
wikitext
text/x-wiki
[[File:English Channel Satellite.jpg|thumb|telo suli Inli]]'''telo suli Inli''' <small>([[toki Inli|toki]]</small> [[toki Inli|<small>Inli</small>]]<small> la: ''E''</small><small>''nglish Channel'')</small> li [[telo suli]] pi [[telo suli Alansi]]. [[ma Juke]] en [[ma Kanse]] li lon poka ona. suli selo pi telo Inli li 75,000km². ona li jo e [[ma kipisi Seli]] en [[ma kipisi Kenesi]].
telo suli Inli li nasin nanpa wan pi [[tomo tawa|tomo tawa telo]].<ref>{{tan sona|toki tan=en|linja=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tan=Busiest shipping lane|tenpo lukin=2026-09-13|linja sama=http://web.archive.org/web/20260125122701/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tenpo sama=2026-01-25}}</ref>
ioow5mi38zuwu2a0wrwc7s5mzllnazy
71267
71266
2026-09-13T12:46:11Z
Lion8Lion8
7887
mi ante e linja
71267
wikitext
text/x-wiki
[[File:English Channel Satellite.jpg|thumb|telo suli Inli]]'''telo suli Inli''' <small>([[toki Inli|toki]]</small> [[toki Inli|<small>Inli</small>]]<small> la: ''E''</small><small>''nglish Channel'')</small> li [[telo suli]] pi [[telo suli Alansi]]. [[ma Juke]] en [[ma Kanse]] li lon poka ona. suli selo pi telo Inli li 75,000km². ona li jo e [[ma kipisi Seli]] en [[ma kipisi Kenesi]].
telo suli Inli li nasin nanpa wan pi [[tomo tawa#tomo tawa lon telo|tomo tawa telo]].<ref>{{tan sona|toki tan=en|linja=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tan=Busiest shipping lane|tenpo lukin=2026-09-13|linja sama=http://web.archive.org/web/20260125122701/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tenpo sama=2026-01-25}}</ref>
sjb4gntgsu5whpb71b3kku74rh3gjv8
71272
71267
2026-09-13T20:46:34Z
Tymewalk
450
mi namako e kipisi pi tan sona
71272
wikitext
text/x-wiki
[[File:English Channel Satellite.jpg|thumb|telo suli Inli]]'''telo suli Inli''' <small>([[toki Inli|toki]]</small> [[toki Inli|<small>Inli</small>]]<small> la: ''E''</small><small>''nglish Channel'')</small> li [[telo suli]] pi [[telo suli Alansi]]. [[ma Juke]] en [[ma Kanse]] li lon poka ona. suli selo pi telo Inli li 75,000km². ona li jo e [[ma kipisi Seli]] en [[ma kipisi Kenesi]].
telo suli Inli li nasin nanpa wan pi [[tomo tawa#tomo tawa lon telo|tomo tawa telo]].<ref>{{tan sona|toki tan=en|linja=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tan=Busiest shipping lane|tenpo lukin=2026-09-13|linja sama=http://web.archive.org/web/20260125122701/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/busiest-shipping-lane|tenpo sama=2026-01-25}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
14c344pxvvxmnchjl8t4z5gpszuqy9x
nasa Isowalewinotosisan
0
12670
71269
2026-09-13T18:56:51Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374599545|Ichthyoallyeinotoxism]]"
71269
wikitext
text/x-wiki
<nowiki>'''nasa Isowalewinotosisan'''</nowiki> li ilo nasa tan kala. ona li ken sama lipu nasa.
guqbmiq7lkkkat4yoxuimhvsuxha29h
71270
71269
2026-09-13T18:57:33Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
71270
wikitext
text/x-wiki
'''nasa Isowalewinotosisan''' li [[ilo nasa]] tan kala. ona li ken sama [[lipu nasa]].
tahk10tbm6uu1d7zt8qfgo2iueo7fea
nanpa Lite
0
12671
71275
2026-09-14T01:09:43Z
Tymewalk
450
lipu ni li tawa [[nanpa Wita pi tawa ma]]
71275
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[nanpa Wita pi tawa ma]]
tr7rh7jxrhdlob6zrzrjbc39vs48983
ma tomo Potu Sekulu
0
12672
71278
2026-09-14T05:08:10Z
~2026-49696-69
7901
i just made a tiny article about ma tomo Potu Sekulu. I wanna make it better eventually.
71278
wikitext
text/x-wiki
ma tomo Poto Sekulu ([[toki Potuke]] la: ''Porto Seguro'' /ˈpoʁtu siˈɡuɾu/) li ma tomo pi ma kipisi [[ma Pawija]].
43l4ikdlf0ovo6qxlc92tosnchk6ohq
71279
71278
2026-09-14T08:24:44Z
Tymewalk
450
mi namako e poki sona ma e mute jan e kipisi:nimi ijo
71279
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Potu Sekulu
| nimi mama = Porto Seguro
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:Vista área de Porto Seguro 01.jpg|300px|center]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:BandeiraPortoSeguro.jpg|120px|center]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Porto-seguro-Brasão.jpg|80px|center]]
| ma suli = [[ma Pasiju]]
| ma lili = [[ma Pawija]]
| jan lawa = {{lipu li ala|jan Sanju Nata|Q59205518}}
| tenpo open =
| tenpo =
| mute jan = 168,326
| sitelen ma = [[sitelen:Bahia Municip PortoSeguro.svg|300px|center]]
| toki anpa pi sitelen ma = loje la ma tomo Potu Sekulu lon ma Pawija
| lipu ilo = https://www.portoseguro.ba.gov.br/
}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Poto Sekulu'''|Porto Seguro|toki Potuke|ipa=/ˈpoʁtu siˈɡuɾu/}} li ma tomo pi [[ma Pawija]]. tenpo sike 2022 la, jan 168,326 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://sidra.ibge.gov.br/tabela/9605|nimi tan kepeken toki tan=Tabela 9605 - População residente, por cor ou raça, nos Censos Demográficos|jan=kulupu Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|toki tan=toki Potuke|tenpo=2023-12-22|tenpo lukin=2026-09-14}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
r14tar7ucx8cw05bkieh4mbcvb9vofq
71280
71279
2026-09-14T08:25:34Z
Tymewalk
450
mi namako e nimi DEFAULTSORT e kulupu
71280
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Potu Sekulu
| nimi mama = Porto Seguro
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:Vista área de Porto Seguro 01.jpg|300px|center]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:BandeiraPortoSeguro.jpg|120px|center]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Porto-seguro-Brasão.jpg|80px|center]]
| ma suli = [[ma Pasiju]]
| ma lili = [[ma Pawija]]
| jan lawa = {{lipu li ala|jan Sanju Nata|Q59205518}}
| tenpo open =
| tenpo =
| mute jan = 168,326
| sitelen ma = [[sitelen:Bahia Municip PortoSeguro.svg|300px|center]]
| toki anpa pi sitelen ma = loje la ma tomo Potu Sekulu lon ma Pawija
| lipu ilo = https://www.portoseguro.ba.gov.br/
}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Poto Sekulu'''|Porto Seguro|toki Potuke|ipa=/ˈpoʁtu siˈɡuɾu/}} li ma tomo pi [[ma Pawija]]. tenpo sike 2022 la, jan 168,326 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://sidra.ibge.gov.br/tabela/9605|nimi tan kepeken toki tan=Tabela 9605 - População residente, por cor ou raça, nos Censos Demográficos|jan=kulupu Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|toki tan=toki Potuke|tenpo=2023-12-22|tenpo lukin=2026-09-14}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{DEFAULTSORT:Potu Sekulu, ma tomo}}
[[kipisi:ma tomo pi ma Pasiju]]
a5qizkyo9lazbbwaqfr4k0bnak3yznn
71281
71280
2026-09-14T08:25:43Z
Tymewalk
450
71281
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Potu Sekulu
| nimi mama = Porto Seguro
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:Vista área de Porto Seguro 01.jpg|300px|center]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:BandeiraPortoSeguro.jpg|120px|center]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Porto-seguro-Brasão.jpg|80px|center]]
| ma suli = [[ma Pasiju]]
| ma lili = [[ma Pawija]]
| jan lawa = {{lipu li ala|jan Sanju Nata|Q59205518}}
| tenpo open =
| tenpo =
| mute jan = 168,326
| sitelen ma = [[sitelen:Bahia Municip PortoSeguro.svg|300px|center]]
| toki anpa pi sitelen ma = loje la ma tomo Potu Sekulu lon ma Pawija
| lipu ilo = https://www.portoseguro.ba.gov.br/
}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Poto Sekulu'''|Porto Seguro|toki Potuke|ipa=/ˈpoʁtu siˈɡuɾu/}} li ma tomo pi [[ma Pawija]]. tenpo sike 2022 la, jan 168,326 li lon ona.<ref>{{tan sona|linja=https://sidra.ibge.gov.br/tabela/9605|nimi tan kepeken toki tan=Tabela 9605 - População residente, por cor ou raça, nos Censos Demográficos|jan=kulupu Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|toki tan=toki Potuke|tenpo=2023-12-22|tenpo lukin=2026-09-14}}</ref>
== tan sona ==
{{sona pi tan sona}}
{{DEFAULTSORT:Potu Sekulu, ma tomo}}
[[kulupu:ma tomo pi ma Pasiju]]
qqnhzuocqd7exkumghxsq6s0x0wtv65