Vikisöz
trwikiquote
https://tr.wikiquote.org/wiki/Anasayfa
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Ortam
Özel
Tartışma
Kullanıcı
Kullanıcı mesaj
Vikisöz
Vikisöz tartışma
Dosya
Dosya tartışma
MediaWiki
MediaWiki tartışma
Şablon
Şablon tartışma
Yardım
Yardım tartışma
Kategori
Kategori tartışma
TimedText
TimedText talk
Modül
Modül tartışma
Event
Event talk
Vikisöz:Köy çeşmesi
4
1743
240431
240354
2026-10-01T12:42:58Z
MediaWiki message delivery
13317
/* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ yeni başlık
240431
wikitext
text/x-wiki
{{/Başlık}}
== Yardım sayfaları ==
Yardım sayfaları güncelliğini yitirdiği için gerekli güncellemeler ve iyileştirmeler yapılmaktadır. Tüm kullanıcıların bilgisine sunulur. Yakında mobil görünüm için de iyileştirmeler yapılacaktır.
Örnek sayfa:
*[[Yardım: İkinci adımlar]] (eski)
*[[Kullanıcı:Brightt11/İkinci adımlar|Yardım: İkinci adımlar]] (yeni)
[[User:Brightt11|<font face="Segoe print" size="2" color="#C20122">bright</font>]]<sup> [[User Talk:Brightt11|<font face="Segoe print" size="1" color="#C23A46">mensaje</font>]] </sup> 18.23, 12 Haziran 2025 (UTC)
== Editörlük ==
Editörlük sanırım Vikipedi'deki devriyeliğin buradaki karşılığı. Grubun adı burada da devriyelik olmalı diye düşünüyorum. --[[Kullanıcı:Vikiyılmaz|Yılmaz]]<sup><small>[[Kullanıcı mesaj:Vikiyılmaz|mesaj]]</small></sup> 18.10, 25 Temmuz 2025 (UTC)
:@[[Kullanıcı:Vikiyılmaz|Vikiyılmaz]]: Devriyelik başvurusu sayfası halihazırda mevcut, ancak ilgili kullanıcı grubunun adı hâlâ “editör” olarak geçiyor. Bu durum Phabricator ile düzeltilebilir, ama önce hizmetlilerin onayını almamız gerek. Hizmetlilere ping: @[[Kullanıcı:Kadı|Kadı]], @[[Kullanıcı:Felecita|Felecita]]. [[User:Brightt11|<font face="Segoe print" size="2" color="#C20122">bright</font>]]<sup> [[User Talk:Brightt11|<font face="Segoe print" size="1" color="#C23A46">mensaje</font>]] </sup> 20.19, 25 Temmuz 2025 (UTC)
== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==
<div lang="en" dir="ltr">
{{int:Hello}} Wikimedians,
Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.
The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.
[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.
Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.
We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.
If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.
Thank you!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02.08, 30 Eylül 2025 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&oldid=29358561 listesini kullanan UOzurumba (WMF)@metawiki -->
== Yeni çizelge ==
Yeni görev çizelgesinde artık geçici görevli kullanıcılar da yer alacak. Yeni çizelgeyi incelemek için [[Kullanıcı:Brightt11/Yeni çizelge|tıklayın.]] [[User:Brightt11|<font face="Segoe print" size="2" color="#C20122">bright</font>]]<sup> [[User Talk:Brightt11|<font face="Segoe print" size="1" color="#C23A46">mensaje</font>]] </sup> 20.50, 30 Eylül 2025 (UTC)
== Çok dilli Vikisöz ==
Merhaba, [[Kullanıcı:BKY04/Çok dilli Vikisöz|şuna]] ne dersiniz? --[[Kullanıcı:Vikiyılmaz|B. Yılmaz]]<sup><small>[[Kullanıcı mesaj:Vikiyılmaz|mesaj]]</small></sup> 07.58, 5 Ekim 2025 (UTC) (seslenecekseniz {{u|BKY04}}'e seslenin)
== Sözünüzü söyleyin: 2025 Mütevelli Heyeti seçiminde oy kullanın ==
<section begin="announcement-content" />
Herkese merhaba,
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 yılı Mütevelli Heyeti seçimleri]] için seçim dönemi başladı. Adaylar Heyetteki 2 (iki) boş koltuk için yarışmakta.
Oy kullanma kriterlerine uygunluğunuzu kontrol etmek için lütfen [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|seçmen kriterleri sayfasını]] ziyaret edin.
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|Başvuru beyanlarını okuyarak ve adaylık videolarını izleyerek]] kendilerini tanıyın.
<div class="mw-translate-fuzzy">
Hazır olduğunuzda, oy kullanmak için [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]] oylama sayfasına gidin. Oylama 8 Ekim 00:00 UTC'den 22 Ekim 23:59 UTC'ye kadar açıktır.
</div>
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
</div>
Saygılarımızla,
Abhishek Suryawanshi<br />Seçim Komitesi Başkanı<section end="announcement-content" />
[[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 04.48, 9 Ekim 2025 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 listesini kullanan RamzyM (WMF)@metawiki -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11.43, 20 Ekim 2025 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki -->
== Hareket’in çeşitli komitelerine katılacak gönüllüler aranıyor. ==
<section begin="announcement-content" />
Her yıl, genellikle Ekim ayından Aralık ayına kadar, Hareket’in çeşitli komiteleri yeni gönüllüler arar.
Komiteler hakkında daha fazla bilgiyi herbirinin Meta-wiki sayfalarında bulabilirsiniz:
*[[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|İştirak Komitesi (AffCom)]]
*[[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombudsman Komitesi (OC)]]
*[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Dava İnceleme Komitesi (CRC)]]
Komiteler için başvurular 30 Ekim 2025 tarihinde başlar. İştirak Komitesi için başvurular 11 Aralık 2025, Ombudsman Komitesi ve Vaka İnceleme Komitesi için başvurular ise 11 Aralık 2025 tarihinde sona erer. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|Meta-wiki'deki görevlendirme sayfasını ziyaret ederek]] başvurunun nasıl yapıldığını öğrenin. Sorularınız varsa tartışma sayfasına yazın veya cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org adresine e-posta gönderiniz.
Komite Destek Ekibi adına,
<section end="announcement-content" />
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14.13, 30 Ekim 2025 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 listesini kullanan MKaur (WMF)@metawiki -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14.22, 20 Kasım 2025 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki -->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19.45, 16 Ocak 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 listesini kullanan ZI Jony@metawiki -->
== Evrensel Davranış Kuralları ve Uygulama Yönergelerinin Yıllık Değerlendirmesi ==
<section begin="announcement-content" />
Evrensel Davranış Kuralları (UCoC) ve Uygulama Yönergeleri için yıllık değerlendirme dönemi başlamıştır. Değişiklik önerilerinizi 9 Şubat 2026 tarihine kadar iletebilirsiniz. Bu, yıllık değerlendirme kapsamında atılacak adımlardan ilkidir. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Daha fazla bilgi almak ve Meta’daki UCoC sayfasında devam eden tartışmalara katılmak için basınız]].
[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] (U4C), UCoC’nin adil ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamaya adanmış küresel bir gruptur. Bu yıllık değerlendirme, U4C tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. U4C hakkında daha fazla bilgi almak ve U4C'nin sorumlulukları için [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Tüzüğü’nü inceleyebilirsiniz]].
Lütfen bu bilgiyi, topluluğunuzdaki diğer üyelerle ve uygun gördüğünüz diğer kişilerle paylaşın.
— U4C ile iş birliği dahilinde, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|mesaj]])<section end="announcement-content" />
21.02, 19 Ocak 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 17.11, 3 Nisan 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 listesini kullanan ZI Jony@metawiki -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 00.58, 26 Nisan 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki -->
== 2026 U4C seçiminde şimdi oy verin ==
<section begin="announcement-content" />
Oy kullanma hakkına sahip seçmenler, 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] seçimlerine katılmaya davet ediyoruz. Uygunluk kontrolü, oy verme sürecine ilişkin bilgiler, aday bilgileri ve oy verme bağlantısı dâhil olmak üzere daha fazla bilgiye Meta’daki [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Seçim Bilgilendirme Sayfası]] üzerinden ulaşabilirsiniz. Oylama [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC] tarihinde sona erecektir.
Hesabınız uygunsa lütfen oy kullanın. Sonuçlar 14 Haziran 2026 tarihine kadar açıklanacaktır. -- U4C ile iş birliği içinde,<section end="announcement-content" />
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17.15, 27 Mayıs 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|mesaj]])</bdi> 17.12, 23 Haziran 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki -->
== Wiki projenizin alt bilgi bölümüne Hukuk ve Güvenlik iletişim bağlantısının eklenmesi ==
<section begin="Message"/>
'''Hukuk & Güvenlik İletişim Noktaları'''
Merhaba topluluk üyeleri, Wikimedia Vakfı doğru yasal bilgilere erişimi sağlamak amacıyla vikinizin alt bilgi bölümünden bağlantı verilecek [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|tek bir hukuk ve güvenlik iletişim sayfası]] oluşturdu. Bu, yasal bir gerekliliktir. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve diğer dillerdeki vikilere bağlantıları zaten oluşturduk ve yakında sizin vikinize de entegre edeceğiz.[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Daha fazla bilgi için proje sayfasını inceleyin]] ve yorumlarınızı bu başlık altında veya [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|tartışma sayfasında]] paylaşın.
<section end="Message"/>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13.30, 25 Haziran 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki -->
== Marathon ==
Dear colleagues, hello! My name is S. Marchenko, I am a user of Wikimedia Foundation Russian language projects and a VRT agent. I actively edit the Russian version of Wikiquote, and recently I had the idea to hold an international marathon to improve and expand Wikiquote articles in different languages. In connection with this, I created a competition page on Meta [[m:Wiki Loves Quotes 2026]], where you can also register your local community. I really hope you find it interesting! Sincerely, [[Kullanıcı:S.Marchenko|S.Marchenko]] ([[Kullanıcı mesaj:S.Marchenko|mesaj]]) 12.11, 16 Temmuz 2026 (UTC)
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12.25, 24 Temmuz 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 listesini kullanan DreamRimmer@metawiki -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 19.03, 14 Eylül 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikiquote&oldid=23943229 listesini kullanan MSantos (WMF)@metawiki -->
== Suncu Değişikliği - Vikiniz yakında kısa süreliğine sadece okunabilir olacaktır ve değişiklik yapılamayacaktır. ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Bu mesajı başka bir dilde okuyun]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
[[foundation:|Wikimedia Vakfı]] veri merkezleri arasındaki geçişi test edecek. Bu geliştirmeyle Vikipedi ve diğer Vikimedya vikileri bir afet hâlinde bile hizmet verebilecek.
'''{{#time:j xg|2026-09-23|tr}}''' tarihinde bütün trafik devreye girecek Test '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' saatlerinde başlayacak.
Maalesef bütün düzenlemeleri [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki'deki]] bazı kısıtlamalar yüzünden geçiş yaptığımız esnâda durdurmak zorundayız. Bu aksamadan dolayı özür diliyor ve gelecekte bu durumu en aza indirebilmek için çalıştığımızı belirtmek istiyoruz.
İşlem gerçekleşmeden yarım saat önce tüm vikilerde bir uyarı görüntülenecek. Bu uyarı işlem tamamlanana kadar görünür kalacaktır.
<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span>
'''Bu süre zarfında bütün vikileri okuyabilecek fakat düzenleyemeyeceksiniz.'''
* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|tr}} günü bir saat boyunca düzenleme yapılamayacak.
* Bu süreçte değişiklik yapmaya çalışırsanız, bir hata mesajı alacaksınız. Bu süreçte hiçbir değişikliğin kaybolmamasını umuyoruz fakat bunu garanti edemiyoruz. Hata mesajı görürseniz, lütfen her şey normale dönene kadar bekleyin. Daha sonra değişikliklerinizi kaydedebileceksiniz. Fakat biz, her ihtimale karşı değişikliklerinizin bir kopyasını almanızı tavsiye ediyoruz.
''Diğer etkiler'':
* Arka plandaki işlemler yavaşlayacak ve bazıları belki de kesilecek. Kırmızı bağlantılar normalde olduğu kadar çabuk güncellenemeyebilecek. Başka bir yerde önceden bağlantısı verilmiş bir madde yaratırsanız, bağlantı alışılandan daha uzun bir süre daha kırmızı kalacak. Bazı uzun süreli betikler durdurulmak zorunda kalacak.
* Kod dağıtımlarının diğer haftalarda olduğu gibi gerçekleşmesini umuyoruz. Ancak, operasyon daha sonra bunları gerektiriyorsa, duruma göre bazı kod donmaları zamanında gerçekleşebilir.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] yaklaşık 90 dakika boyunca kullanılamayacak.
Bu proje ihtiyaç halinde ertelenebilir. [[wikitech:Switch_Datacenter|Plan takvimini wikitech.wikimedia.org]] adresinde okuyabilirsiniz. Herhangi bir değişiklik plan takviminde ilan edilecektir.
'''Lütfen bu bilgiyi kendi topluluğunuzla paylaşın.'''</div><section end="server-switch"/>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12.58, 15 Eylül 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 listesini kullanan Trizek (WMF)@metawiki -->
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 11.51, 25 Eylül 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080909 listesini kullanan Danny Benjafield (WMDE)@metawiki -->
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 12.42, 1 Ekim 2026 (UTC)
<!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 listesini kullanan Danny Benjafield (WMDE)@metawiki -->
qisyun9xbwgzgp2pvccyag0majuk5ve
Muhammed
0
3913
240432
240413
2026-10-01T18:02:09Z
SHIFT64
37848
/* İ */
240432
wikitext
text/x-wiki
{{Biyografi
|kişi_adı=Al-Masjid_AL-Nabawi_Door.jpg
|resim_adı=Al-Masjid_AL-Nabawi_Door.jpg
|resim_başlığı=Mescid-i Nebevî'nin kapılarında yer alan "Allah'ın Elçisi Muhammed" yazısı (Medine, Suudi Arabistan)
|doğum_tarihi= y. 570
|doğum_yeri= [[Mekke]], Arabistan
|ölüm_tarihi=8 Haziran 632
|ölüm_yeri=[[w:Medine|Medine]], İslam Devleti
}}
'''Muhammed''', [[İslam]]'ın kurucusu olup İslam'da ve [[w:Bahailik|Bahailik]]te peygamber olduğu kabul edilen Arap siyasi ve dini liderdir. Müslümanlar tarafından, [[Allah]]'ın göndermiş olduğu peygamberlerin sonuncusu olduğuna inanılır. Bahailer ise onu peygamberlerden herhangi biri sayar. Sözlerine hadis denir.
== Sözleri ==
<center>
{| cellpadding="2" style="text-align:center; background:transparent;"
| [[Muhammed#A|A]]
| [[Muhammed#B|B]]
| [[Muhammed#C|C]]
| [[Muhammed#Ç|Ç]]
| [[Muhammed#D|D]]
| [[Muhammed#E|E]]
| [[Muhammed#F|F]]
| [[Muhammed#G|G]]
| [[Muhammed#H|H]]
| [[Muhammed#I|I]]
| [[Muhammed#İ|İ]]
| [[Muhammed#K|K]]
| [[Muhammed#M|M]]
| [[Muhammed#N|N]]
| [[Muhammed#O|O]]
| [[Muhammed#Ö|Ö]]
| [[Muhammed#P|P]]
| [[Muhammed#R|R]]
| [[Muhammed#S|S]]
| [[Muhammed#Ş|Ş]]
| [[Muhammed#T|T]]
| [[Muhammed#U|U]]
| [[Muhammed#Ü|Ü]]
| [[Muhammed#V|V]]
| [[Muhammed#Y|Y]]
| [[Muhammed#Z|Z]]
|}
</center>
=== A ===
* Acı da olsa doğruyu söyleyiniz.
*''Abdullah bin Abbas anlatıyor: Yahudiler, gök gürültüsünün ne olduğunu Muhammed'e sordular:''
:‘Bulutlara müvekkel olan melektir. Beraberinde ateşten kamçılar var. Bununla bulutları Allah'ın dilediği yere sevk eder,’ ''diye cevap verdi.''
:''Onlar tekrar sordular: ‘Ya şu işitilen ses, o nedir?’''
:‘Bu, bulutların istenen yere gitmeleri için onlara yapılan bir sevktir,’ ''dedi.''<ref>Tirmizî, Tefsir Ra'd, (3116).</ref>
*Abdest üzerine abdest, nur üzerine nurdur.<ref>Gazali, İhyau Ulumuddin</ref>
*Ağız tadını bozan ölümü çok hatırlayınız.<ref>Hâkim, 4/357</ref>
*Ahir zamanda pek az bulunan şey, güvenilecek kardeş ve helal yoldan kazanılan paradır.<ref>Camiüssağir, 1354</ref>
*Akıllı kişi nefsine hâkim olup ölümden sonrası için iş yapandır. Aciz ''[gücü yetmeyen]'' kişi ise nefsini arzularına tabi kılıp sonra da Allah'a karşı temennide bulunandır.<ref name="Tirmizi, Kıyamet, 25">Tirmizi, Kıyamet, 25</ref>
*Ali bedenimde baş gibidir.<ref>Muhibbüddin et-Taberi, Zeha'irül-ukbâ</ref>
*Alimlere uyunuz. Çünkü onlar, dünyanın kandilleri, ahiretin de lambalarıdır.<ref>Deylemî, Müsnedü'l-Firdevs</ref>
*Allah yolunda öldürülmem; bana bütün evlerde ve çadırda yaşayanların benim olmasından daha sevgilidir.<ref>Nesâî, Cihâd 30, (6, 33).</ref>
*Allah [[hüzün]]lü kalbi sever.<ref>Hâkim, el-Müstedrek, IV, 315; Ebû Nuaym, Hilyetü'l-Evliya, VI, 90</ref>
*Allah, Kitabı, Resulü, mü'minlerin yöneticileri ve tüm Müslümanlar için nasihattir.<ref>Müslim, İman, 95</ref>
*Allah sizin ne dış görünüşünüze ne de mallarınıza bakar. Ama o sizin kalplerinize ve işlerinize bakar.<ref>Müslim, Birr, 33; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed b. Hanbel, 2/285, 539.</ref>
*Allah, ümmetimin kalplerindeki kötü arzu ve meyilleri, söz ve fiil haline çıkarmadıkları müddetçe affeder.<ref>Buhari, VII/59</ref>
*Allah'a isyan olan bir hususta kimseye hiçbir itaat yoktur. İtaat ancak marufta ''[iyilikte]'''dir.<ref>Buhari, Ahkâm, 4</ref>
[[Dosya:Cave Hira.jpg|küçükresim|sağ|150pik|Ana babalarınıza iyilik ediniz ki, çocuklarınız da size iyilikte bulunsun.]]
*Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, komşusuna eziyet etmesin. Allah’a ve ahiret gününe imân eden misafirine ikramda bulunsun. Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, ya hayır söylesin veya sussun.<ref>Buhârî, Edeb, 31, 85; Müslim, Îmân, 74, 75.</ref>
*Allah’ın rızası, anne ve babanın rızasındadır. Allah’ın öfkesi de anne babanın öfkesindedir.<ref>Tirmizî, Birr, 3.</ref>
*Allah'tan faydalı ilim isteyin ve fayda vermeyen ilimden Allah'a sığının.<ref>İbn Mace 2/1263 (3843)</ref>
* Amellerin en hayırlısı sevdiğini Allah için [[Sevgi|sevmek]] buğzettiğine de Allah için buğzetmektir.<ref>Ahmed bin Hanbel, Müsned, c. 4., s. 286</ref>
* Ana babalarınıza iyilik ediniz ki, çocuklarınız da size iyilikte bulunsun.<ref>Hâkim, IV, 170/7258</ref>
* Ana ve baba, cennete girmesine vesile olacak kapılardan birisidir. Bu kapıdan girme fırsatını kaybetmek ya da değerlendirmek artık senin arzuna kalmıştır.<ref>Tirmizi, Birr, 3</ref>
* At ey Saad! Anam babam sana feda olsun.<ref>İbni Sa'd, Tabakat: 3/139</ref>
**''Uhud Savaşı sırasında, Müslümanların en büyük okçularından [[Sa'd bin Ebi Vakkas|Saad bin Ebi Vakkas]]'a söyledikleri''
* Âdemoğlunun bir dere altını olsa ikincisini ister. Onun ağzını topraktan başka bir şey doldurmaz. Allah tövbe edenin tövbesini kabul eder.<ref>Buhari, Rikak, 10; Müslim, Zekat, 116-119</ref>
* Âhiret'e nazaran Dünya'nın değeri, ancak sizden birinizin parmağını denize daldırmasına benzer. Parmağı ile denizden aldığı suyu göz önüne getirsin.<ref>Müslim, Cennet, 55</ref>
* Akıllı kimse, nefsine hakim olan ve ölümden sonrası için çalışandır. Âciz kimse, nefsini hevasına tâbî kılan ve Allah’tan dileklerde bulunup duran (bunu yeterli gören)dir.<ref name="Tirmizi, Kıyamet, 25"/>
* Allah’a yemin ederim ki, Allah’ın bir kimseye senin sayende hidayet vermesi, senin için kırmızı develere malik olmaktan hayırlıdır.<ref>Buhari, 7/3468; Müslim, 2406/34</ref>
* Allah bütün işlerde yumuşaklığı sever.<ref>Buhari, İstitabe, 22, Edeb, 35; Müslim, Birr, 48, Selam, 10</ref>
* Allah erkeklere benzeyen kadınlara ve kadınlara benzeyen erkeklere lanet etsin.<ref>Ebu Davud, 4/355; Albânî, Sahihu'l-Cami', 5071</ref>
* Sizin en hayırlılarınız hayrı umulan, şerrinden emin olunan kimselerdir. En şerlileriniz hayrı umulmayan, şerrinden emin olunmayan kimselerdir.<ref>İbn Hibban, 2/285, 2/286; İbn Ebi Şeybe, Musannef, 7/91, no: 34430</ref>
* Allah Teala sizin kalıbınıza ve malınıza bakmaz, kalbinize ve amellerinize bakar.<ref>Müslim, Birr, 33; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed bin Hanbel, 2/285, 539</ref>
* Allah’a amellerin en sevimlisi, az da olsa devamlı olanıdır.<ref>Buhari, İman, 32</ref>
* Allah-u Teâlâ zâlimi imhâl eder (bir müddet cezasını tehir eder), tâ ki gazabına uğrayınca onu kimse kurtaramaz.<ref>Buhari, Tefsiru sure (11); Müslim, Birr, 61</ref>
* Allah-u Teâlâ buyurdu ki: "Bir kimse benim velilerimden birine düşmanlık ederse, ona karşı harp ilan ederim. Hiçbir kulum, kendisine farz ettiğim şeylerden bence daha sevimli bir şeyle bana yakınlık kazanmamıştır. Nafile ibadetlerle durmadan bana takarrüb eder, nihayet onu severim ve onu sevince de işitir kulağı, görür gözü, tutar eli ve yürür ayağı olur, benden bir şey isterse elbette veririm, bana sığınırsa muhakkak korurum."<ref>Buhârî, Rikâk, 38</ref>
=== B ===
*[[Baba]] sevgisini koru. O sevgiyi kesip atarsan, Allah da senin mutluluk ışığını söndürür.
*Bana benzemekten en çok uzak olanınız, cimri, ağzı bozuk ve çirkin söz söyleyen kimsedir.
*Bana dünyadan kadın ve güzel koku sevdirildi. En büyük sevinci namazda duymam sağlandı.<ref>Nesâî, ''Sünen'', "İşretü'n-Nisâ", 1, H. No: 3949; Ahmed bin Hanbel, ''Müsned'', III, 128.</ref>
*Başkalarının kusurlarından bahsetmek istediğin vakit, kendi kusurlarını hatırla. o zaman başkalarının kusurlarıyla alakadar olmaya hakkın olmadığını hatırlarsın.
*Bela insanın diline bağlıdır. Bir kimse bir şeyi “yapmam” dedi mi, şeytan her işini bırakıp onu yaptırana kadar uğraşır.
*Ben [[terörizm|terör]]le muzaffer oldum.<ref>Sâhîh-i Buhârî, cilt 4, kitap 52, hadis numarası: 220; Ebu Hureyre'den rivayet edilen bu hadis için ayrıca bkz. [http://sunnah.com/bukhari/56/186 sunnah.com, binlerce sahih hadis içeren İslamî bir kaynak].</ref>
*Benden sonra erkeklere, kadınlardan daha zararlı fitne ve fesad (âmili) olarak hiçbir şey bırakmadım.<ref>Usâme İbn-i Zeyd'in rivayetine dayalı Buhâri'deki bu hadis için bkz. Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 267, hadis numarası: 1795; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 93</ref>
*Benî İsrâil'den bir kavim (mesh olunup) beşer tarihinden silindi. Bilinmez ki, o kavm ne (fenâlık) işlemiştir. Ben zannetmem ki, o ümmet fâreden başka bir şeye mesh ve tahvîl edilmiş (dönüştürülmüş) olsun. Çünkü fâre (içsin) diye (bir yere) deve sütü konulursa, onu içmez de koyun sütü konulursa onu içer...<ref>Buharî'nin Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı olarak aktardığı bu hadis için bkz. Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 9, s. 68, hadis numarası: 1364; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Şeriat'tan Kıssa'lar-1, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Ağustos 1996, s. 279. Aynı hadisi Müslim, e's-Sahih, Kitabuz-Zuhd/61-62, hadis numarası: 2997'den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 1, Kaynak Yayınları, 13. Baskı Mart 1994, s. 167</ref>
*Benim Ehl-i Beyt’imi kendi aranızda, vücuttaki baş ve baştaki iki göz gibi kabul edin. ''[Tabiatıyla]'' Baş, gözler olmadan yolunu bulamaz.
*Benim şeytanım kâfir idi. Lâkin Allah ona karşı bana yardım etti de (şeytanım) Müslim oldu.<ref>Müsned-i Bezzâr'da yer alan bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 247.</ref>
*Bildiği ile amel eden kişiye Allah bilmediği ilimlerin bilgisine varis kılar.
*Bilgisizler içinde bir bilgili, ölüler içinde bir diridir.
*Bilin ki, ümmetimin en kötüleri, kötülüklerinin korkusundan dolayı saygı gösterilen kimselerdir. Şerrinden korkularak saygı gösterilen kimse benden değildir.
*Bir anlık [[tefekkür]], bin yıl nafile ibadetten hayırlıdır.
*Bir baba, çocuğuna güzel [[terbiye]]den daha iyi miras bırakamaz.
*Bir erkek, yanında mahremi bulunmayan ''[yabancı]'' bir kadınla yalnız kalmasın.<ref>Buhâri, Cezâu's-Sayd 26, Cihâd 140, 181, Nikâh 111; Müslim, Hacc 424, (1341).</ref>
*Bir gün birisiyle [[dost]] olduğunuzda, yarın onun bir düşman olabileceğini unutmayın.
*Bir [[insan]]ın gerçek [[Zenginlik|zenginliği]], onun bu dünyada yaptığı [[iyilik]]leridir.
*Bir kadını aşağılatmak istiyorsan evine (evlendiğin kadının üstüne) başka bir kadını daha al.<ref>Buhârî, Kitabu'l Cami, s. 428, Kitabu'n-Nikâh, Bab 31'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 356</ref>
*Bir kimse cennetlik olarak ölünce, büyük veya küçük, yaşı ne olursa olsun, otuz yaşında bir kimse olarak cennete girer ve artık bu yaş ebediyen değişmez. Cehennemlikler için de durum böyledir.<ref>Tirmizi, Cennet 23 (2565).</ref>
*Bir kimse karısını yatağına dâvet edip de (mazereti olmadığı halde) gelmez ve kocası da ona dargın olarak gecelerse, sabah oluncaya kadar melekler o kadına lânet ederler.<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 322-323, hadis numarası: 279.</ref>
*Bir Müslümana, bir başka Müslümanı korkutmak helâl olmaz!<ref>Ebû Davud, Edeb 93, (5004).</ref>
*Bir Müslümanın diktiği ağaçtan veya ektiği ekinden insan, hayvan ve kuşların yedikleri şeyler, o Müslüman için birer sadakadır.<ref>Buhârî, Edeb, 27; Müslim, Müsâkât, 7, 10.</ref>
*Bir saat sonra kıyamet kopacak olsa, elinize bir fidan almışsanız yine de onu dikiniz.
*Bir şey sattığında, satın aldığında ve alacağını istediğinde kolaylık gösteren kula Allah merhamet etsin.
*Birbirinize buğuz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka çevirmeyin; ey Allah’ın kulları, kardeş olun. Bir Müslümana, üç günden fazla kardeşi ile [[Dargınlık|dargın]] durması helâl olmaz.<ref>Buhârî, Edeb, 57, 58.</ref>
*Biriniz elinde bir fidan olduğu sırada kıyamet kopacak olsa, onu dikmeye gücü yeterse, diksin.
*Biriniz yemeğe davet edilince, oruçlu ise "Ben oruçluyum" desin.
*Birinizin yamalı bir elbise giymesi, kendisine güven duyulan bir görünüm vererek bedelini ödeyemeyeceği bir elbise alıp giymesinden daha iyidir.
*Bizi [[Aldatmak|aldatan]] bizden değildir.<ref>Müslim, Îmân, 164.</ref>
*Bizim orucumuzla Ehl-i Kitab'ın orucunu ayıran fark sahur yemeğidir.
*Bu sudan içiniz ve yüzünüze, göğsünüze dökünüz.
** ''"(Bir defa) Nebiyy-i Muhterem..., içinde su bulunan bir kab istedi. Ellerini, yüzünü kabın içinde yıkadıktan sonra içine (mübârek ağzından su) püskürdü... Sonra onlara: -'Bu sudan içiniz ve yüzünüze, göğsünüze dökünüz'- buyurdu."''<ref>Ebû Hüreyre'nin, Ebû Musa'dan rivayet ettiği bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 1, s. 163, hadis numarası: 148.</ref>
*Buna karşılık sana, kıyamet günü, her biri yularlanmış yedi yüz deve vardır!<ref>Müslim, İmâret 132 (1892); Nesâî, Cihâd 46 (6, 49)</ref>
** ''Devesini Allah yoluna bağış olarak verdiğini söyleyen adama verdiği cevap.''
*Babalarınıza iyilik edin ki oğullarınız da size iyilik etsin.
*Bana itaat eden Allah'a itaat etmiş olur. Bana âsi olan da Allah'a âsî olmuş olur. Emire itaat eden bana itaat etmiş, Emir'e âsî olan bana da âsî olmuş olur.
*Başkalarını doğruluğa çağıran kimseye kendisine uyanların sevabı gibi sevap verilir. Bununla beraber onların sevabından da hiçbir şey eksilmez. Sapıklığa çağıran kimseye de ona uyanların günahı gibi günah verilir. Bununla beraber ona uyanların günahlarından hiçbir şey eksilmez.
*Beş günah vardır ki, keffâreti yoktur. Bunlar; Allâh'a şerîk koşmak, bigayri hakkın adam öldürmek, Mü'min'e bühtan ve iftira etmek, muharebe günü kaçmak ve yalan yere yemin ile hakkı iptal etmek.
*Beşikten mezara kadar ilim tahsil ediniz.
*Biat etmeyerek ölen kimse, cahiliyet zamanında ölmüş gibi olur. Müslim'in diğer bir rivayetinde; Cemaatten ayrılarak ölen kimse, cahiliyet zamanında ölmüş gibi olur.
*Binekli yürüyene, yürüyen durana, az olanlar çok olanlara, küçük büyüğe selâm verir.
*Bir adamın hayra sarf ettiği paranın en efdali, iyaline infak ettiği para ile Allah yolunda kullanacağı atı için verdiği ve bir de Allah rızası için (mücahit) arkadaşlarına sarf ettiği paradır.
*Bir baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha iyi miras bırakamaz.
*Bir insanın gerçek zenginliği, onun bu dünyada yaptığı iyiliklerdir.
*Bir kul ki Allâh-u Teâlâ onun kalbinde beşere merhamet yaratmamıştır, haib ve hâsir olmuştur.
*Bir topluluk bir yere vardığında içlerinden birinin onlara selâm vermesi yeterli olur. Oturanlardan birisinin onlardan selâm alması yeterlidir.
*Biri Allah korkusundan ağlayan, diğeri Allah rızası için gece nöbet bekleyen iki gözü Cehennem ateşi yakmaz.
*Bu dünyada ya bir garip ya da yolcu ol.
*Büyüklerle oturunuz, âlimlere sorunuz. Hikmet ehli ile düşüp kalkınız.
=== C ===
[[Dosya:Cathedral of Nuestra Señora de la Soledad 00.JPG|küçükresim|sağ|200pik|Cebrail bana [[komşu]] hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, [[Tanrı|Allah]] komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.]]
* Cebrail bana [[komşu]] hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, Allah komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.<ref>Buhârî, Edeb, 28; Müslim, Birr, 140, 141.</ref>
* Cehenneme baktım. Çoğunun kadın olduğunu gördüm. Ne için böyledir dedim. Çok lânet ederler, kocalarına şükretmezler ve onlardan şikâyet ederler, dediler.<ref>İmam Gazâlî, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 228.</ref>
* Cehennemde kâfirin dili, Uhud Dağı gibi büyük, derisinin kalınlığı ise, üç günlük yoldur...<ref>Müslim'in rivayeti olan bu hadis için bkz. Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 4, s. 962'den aktaran İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 215</ref>
* Cehennemlikler derece derecedir. Bir kısmı vardır, ateş onları topuğuna kadar yakalar; bir kısmı vardır, dizlerine kadar yakalar; bir kısmı vardır, kemere kadar yakalar; bir kısmı vardır, köprücük kemiğine kadar yakalar.<ref>Müslim, Cennet 33 (2845).</ref>
* Cenâze tabuta konup da erkekler onu omuzları üzerine yüklendiği zaman, cenâze iyi bir kişi ise: 'Beni (gideceğim yere) ulaştırın, ulaştırın' der. Cenâze eğer fenâ bir kimse ise: 'Eyvah! Bu cenâzeyi nereye götürüyorsunuz?' der, onun sesini insanlardan başka her şey duyar; eğer insan bu sesi duysa idi, bayılıp düşerdi.<ref>Ebû Saîd Hudrî'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Riyâzü's-Sâlihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 482, hadis numarası: 447; Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 4, s. 449, hadis numarası: 652.</ref>
* [[Cennet]] ''[nefse ağır geldiği için]'' hoşlanılmayan şeylerle, [[cehennem]] de şehvete hitap eden şeylerle kuşatılmıştır.
* [[Cennet]] [[Anne (aile)|anne]]lerin ayakları altındadır.
* Cennet ehlinin çocuğu olmaz, orada doğum yoktur.<ref>Tirmizi, Cennet 23 (2566).</ref>
* Cennet sermayesi "La ilahe illallah", nimetin sermayesi ise "Elhamdülillah"tır.
* Cennete giren hiç kimse dünyaya geri dönmek istemez, yeryüzünde olan her şey orada vardır. Ancak şehit böyle değil. O, mazhar olduğu ikramlar sebebiyle yeryüzüne dönüp on kere şehit olmayı temenni eder.<ref>Buhârî, Cihâd 5, 21</ref><ref>Müslim, İmâret 108, 109 (1877)</ref><ref>Tirmizi, Fedâilu'l-Cihâd 13 (1643).</ref>
* Cennete ne zengin cimri, ne de kaba merhametsiz girer.<ref>Ebû Davud, Edeb 8 (4801).</ref>
* Cennette hiçbir ağaç yoktur ki gövdesi, altından olmasın.<ref>Tirmizi, Cennet 1 (2527).</ref>
* Cennette bir çarşı vardır. Ancak orada ne alış, ne de satış vardır. Sadece erkek ve kadın sûretleri vardır. Erkek bunlardan bir suret arzu ederse o sûrete girer.<ref>Tirmizi, Cennet 15 (2553).</ref>
* Cennette Reyyân denilen bir kapı vardır. Oradan sadece oruçlular girer. [[Oruç]]lular girdiler mi artık kapanır, kimse oradan giremez.
* Cennette siyah gözlülerin (hurilerin) toplanma yerleri vardır. Orada, benzerini mahlukâtın hiç işitmediği güzel bir sesle şarkı okurlar.<ref>Tirmizi, Cennet 24 (2567).</ref>
* Cihad, kıyamet gününe kadar geçerli bir emirdir.
* Cihadın en faziletlisi zalim sultan katında hakkı söylemektir.
*Cahiller cesur olurlar.
*Cenab-ı Hakk'ın rızası aranan bir ilmi sırf Dünya metaına nail olmak için öğrenen bir kimse, Kıyamet Günü'nde Cennet'in kokusunu bile duymaz.
*Cennet, onun ayakları altındadır."
=== Ç ===
*Çocuğa, yedi yaşına varınca namazı emredin. On yaşına varınca, -eğer namaz kılmıyorsa- onu dövün.<ref>Ahmed bin Hanbel, III/404, hadis numarası: 15276; İbn Ebî Şeybe, I/304, hadis numarası: 3481; Ebû Davud, salât, 26, hadis numarası: 494; Tirmizi, salât, 182. (Ayrıca [http://www.milligazete.com.tr/haber/Yedi_yasina_geldiklerinde_cocuklariniza_namazi_emredin/179549#.VaU1sPntmkp bakınız])</ref>
*Çocuk doğuran siyah kadın, çocuk doğurmayan (beyaz) ve güzel kadından daha hayırlıdır.<ref name="Gazali 1991">İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 2, s. 1157</ref>
*Çocuk sağını solundan ayırmasını bildi mi ona namazı emredin.<ref>Ebû Davud, Salât 26 (497).</ref>
=== D ===
*'Daha vakti var, ilerde yaparım' demek, şeytanın müminlerin kalplerine bıraktığı bir vesvesedir.
*Din kardeşlerine gelen belaya sevinme. Sonra Allah ona afiyet, sana bela verir.
*Dolaşan her kadının yanında bir şeytan olur. Bir kimse güzel bir kadına rastlayınca, hemen evine gidip hanımı ile sohbet etmelidir. Çünkü, bu meselede bütün kadınlar aynıdır.<ref>İmam Gazâlî, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 215.</ref>
*[[Dostluk]]ta da düşmanlıkta da aşırıya kaçmayın.
*Dört şey peygamberin sünnetlerindendir: Utanmak, güzel koku sürünmek, misvak kullanmak ve evlenmek.
*Dua da bir ibadettir.<ref>Müsned, IV, 267 271, 276; Edebü'l-Müfred, 249 Sünen (Tirmizi), V, 211, 375; Müstedrek I, 349</ref>
*Dul ve fakirlere yardım eden kimse, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri ''[nafile ç.n.]'' oruç tutup, gecelerini ''[nafile]'' ibadetle geçiren kimse gibidir.<ref>Buhârî, Nafakât, 1; Müslim, Zühd, 41; Tirmizî, Birr, 44; Nesâî, Zekât, 78.</ref>
*Dünyada bir kadın kocasına eziyet ederse, o erkeğin hûrîlerden olan zevcesi o kadına hitâbederek:
: - 'Allah canını alsın; bu adama eziyet etme. O, dünyada senin yanında bir misafirdir; yakında senden ayrılıp bize kavuşacak', diyerek muâheze eder.<ref>Muâz b. Cebel'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 326, hadis numarası: 285.</ref>
*Dünya tatlı ve manzarası câziptir. Allah sizi dünyada başkalarına halef kılacak ve nasıl muâmele edeceğinize bakacaktır. Binâenaleyh dünyadan korkunuz ve kadınlardan korununuz.
*Dünyada iki yüzlü olanlar, Kıyamet Günü ateşten iki yüzlü olarak gelirler.
*Dünyanızı ıslah ediniz. Yarın ölecekmiş gibi de Ahiret için çalışınız.
*Düşmanlarınızın en kuvvetlisi içinizdedir.
=== E ===
*Eğer Allah seni cennete koyarsa, orada canının her çektiği, gözünün her hoşlandığı şey bulunacaktır.<ref>Tirmizi, Cennet 11 (2546).</ref>
*Ekmeğe saygı gösterin. Çünkü Allah onu değerli kılmıştır. Kim ekmeğe değer verirse, Allah da ona değer verir.
*Eller üç kısımdır: Alan el, veren el ve tutan el. Bunların en iyisi ise veren eldir.
*Emirleriniz hayırlılarınız, zenginleriniz hoşgörülüleriniz, işleriniz aranızda danışmayla olduğunda yerin üstü sizin için yerin altından daha hayırlıdır. Ama emirleriniz şerlileriniz, zenginleriniz cimrileriniz, işleriniz kadınlarınızın elinde olduğunda yerin altı sizin için yerin üstünden daha hayırlıdır.
*En büyük düşmanın, iki kaburga kemiğinin arasında olan düşmandır.
*En büyük hıyanet, seni doğru kabul eden Müslüman kardeşine yalan söylemendir.
*En hayırlı erkek, eşine en [[iyi]] davranandır.
*En hayırlınız [[Kur'an]]'ı öğrenen ve öğreteninizdir.
*En mükemmel [[insan]], başkalarına en çok yararı dokunan insandır.
*En üstün ibadet, sıkıntı anında sabırla kurtulmayı beklemektir.
*Erdemin en büyüğü, seninle ilişkilerini kesene iyilik etmen, senden esirgeyene vermen, sana kötülük edeni bağışlayıp, dost elini uzatmandır.
*Erkek hanımına, hanım da beyine sevgiyle baktıklarında, Cenab-ı Hak da onlara rahmetle bakar. Şayet erkek, hanımının ellerini ellerine alırsa, her ikisinin de, günahları parmaklarının arasından dökülür gider.
*Erkek, kadının üzerine hayvan gibi atılmamalı, önce oynamalı, öpüşmelidir.<ref>İmam Gazali, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 226.</ref>
*Erkeklerle güzel sesle konuşmayınız.<ref>İmam Gazali, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, s. 424.</ref>
*Esnemek şeytandandır. Sizden biriniz esneyeceği zaman gücü yettiği kadar onu karşılasın. Çünkü sizin biriniz (esnerken mübâlâğa ederek) 'haaa' deyince şeytan sevincinden güler...<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 58, hadis numarası: 1357.</ref>
*Evin bir köşesinde serili olan bir hasır, doğum yapmayan kadından daha hayırlıdır.<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 2, s. 1156</ref>
*Evlat kokusu cennet kokusudur.
*Evlerinizin hayırlısı, içinde ikrama mazhar olan yetimin bulunduğu evdir.
*Ey Ebu Zerr, biliyor musun, bu Güneş nereye gidiyor? Arşın altına secde yapmaya gider, bu maksatla izin ister, kendisine izin verilir. Secde edip kabul edilmeyeceği, izin isteyip izin verilmeyeceği zamanın (kıyametin) gelmesi yakındır. O vakit kendisine: 'Geldiğin yere dön!' denir. Böylece battığı yerden doğar. Bu durumu Cenab-ı Hakk'ın şu sözü haber vermektedir: 'Güneş, duracağı zamana doğru yürüyüp gitmektedir. Bu aziz ve alîm olan Allah'ın takdiridir.'<ref>Buhari, 9/1321</ref>
*Ey maymun evladı (Yahudiler), Tanrı sizi zelil edip size azabını indirmedi mi?<ref>İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 10</ref>
*Ey Tanrım, beni miskin yaşat ve miskin öldür...<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, 1975, c. 4, s. 357'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat, İnsan ve Akıl, Kaynak Yayınları, 1. Baskı Haziran 2005, s. 173.</ref>
*Eğer biriniz hoşlanmadığı bir rüya görürse hemen kalkıp namaz kılsın ve o rüyayı kimseye anlatmasın.
*Evlâdım! Evine girince selâm ver ki, selâmın hem sana, hem de aile halkına bir bereket olsun.
*Evlat kokusu, Cennet kokusudur.
*Ey insanlar! Allah’a tövbe ve istiğfar ediniz! Ben günde yüz kere tövbe ediyorum.
=== F ===
* Fakirler, Cennet'e, zenginlerden beş yüz yıl önce girerler.<ref>Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Riyâzü's-Sâlihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 515, hadis numarası: 489.</ref>
* Fitne döneminde ibadete sarılmak, bana hicret etmek gibidir.
* Fiyatça yüksek olanı ve efendisinin nazarında en nefis olanıdır!<ref>Muvatta, Itk 15 (2, 779); Buhari, Itk 2; Müslim, İman 136 (84)</ref>
**''"Hangi köleyi azat etmek daha yararlıdır?" sorusuna cevabı.''
* Fuhuş yeryüzünde yaygınlaşınca yer sarsıntıları (depremler) olur. İdareciler halka zulüm ve haksızlık yaptıklarında yağmurlar kesilir ''[Kuraklık ve kıtlık başlar]''. İslam toplumunda yaşayan gayrimüslimlere verilen sözler yerine getirilmediğinde de düşman, Müslümanlara galip gelir.
*Farz ibadetlerinden sonra Allâh yanında amellerin en sevgilisi (rızâsına muvâfık olanı), Müslümanın kalbine sevinç koymaktır.
=== G ===
[[Dosya:Atauriques.jpg|küçükresim|sağ|240pik|Güzel [[ahlak]], dostluğu sağlamlaştırır.]]
*Gece karanlığı olmaya başladığı zaman; çocuklarınızın dışarıda bulunmalarına engel olun. Çünkü o sırada şeytanlar çevreye yayılıp dolaşırlar...<ref>Cabir'den aktarılan bu hadis için bkz. Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 54.</ref>
*Gece şu taraftan ''[doğudan]'' gelince, gündüz de şu taraftan ''[batıdan]'' gidince, güneş de batınca oruçlu orucunu açmıştır.
*Gerçek Müslüman, odur ki Müslümanlar kendisinin elinden ve dilinden emindir. Gerçek muhacir ''[göç eden e.n.]'' ise Allah'ın yasaklarını terk eden kimsedir.
*Gerçek pehlivan öfkelendiği zaman nefsine hâkim olabilen kimsedir.<ref>Müslim, Birr 106 (2608)</ref><ref>Ebu Davud, Edeb 3 (4779).</ref>
*Görmediği halde, vaat edilen cennet için, peşin olan şehveti terk eden kimseye ne mutlu.
*Güler yüzlülük [[kin]]i giderir.
*Gülerek günah işleyen ağlayarak cehenneme girer.
*Gümüşten iki cennet vardır. Kapları ve içinde bulunan diğer şeyleri de gümüştendir. Altından iki cennet vardır, kapları ve içlerinde bulunan diğer eşyaları da hep altındandır. Adn cennetinde, cennetliklerle Rablerini görmeleri arasında Allah'ın vechindeki rıdâu'l-kibriyadan ''[büyüklük perdesinden]'' başka bir şey yoktur.<ref>Buhari, Tefsir, Rahman 1, 2,</ref><ref>Bedu'l-Halk 8, Tevhid 24</ref><ref>Müslim, İman 180 (296)</ref><ref>Tirmizi, Cennet 3 (2530).</ref>
*Güneş ile Ay kıyamet gününde (ziyaları sönüp birbiri içine) dürülürler.<ref>Buhari, hadis numarası: 1322</ref>
*Güzel [[ahlak]], dostluğu sağlamlaştırır.
*Güzel söz sadakadır.<ref>Buhari, Edeb 34, VII, 79</ref>
*Gece ile gündüz müsavi olduğu veya Âhir Zaman yaklaştığı vakitte mü’minin rüyası ekseriye doğru olur. Mü’minin rüyası nübüvvetin kırk altıda bir cüz’üdür. Müslim'in diğer bir rivayetinde: Sizden hanginiz en doğru sözlü ise onun rüyası da en doğrudur.
*Gizli ve âşikâr her işinde Allah'tan korkmayı tavsiye ederim.
*Güçlü kimse insanları güreşte yenen değil, belki hiddet anında kendini zapt eden, iradesine sahip olan adamdır.
*Günahlara tevbe eden, günah işlemeyen gibidir. Günahlara tevbe ve istiğfar edip o günaha devam eden, Rabbi ile istihza (alay) eden gibidir.
=== H ===
*Hacamat ettiren de, hacamat eden de orucunu açmıştır.
*Hangi köle kaçarsa, bilsin ki ondan zimmet ''[garanti]'' kalkmıştır, dönünceye kadar namazı kabul edilmez.<ref>Müslim, İman 122-124 (68, 69, 70); Ebu Davud, Hudud 1 (4360); Nesai, Tahrimu'd-Dem 12 (7, 102).</ref>
*Haksızlıkla bir makama ulaşan kimse, haddini aşmış sayılır.<ref>Tirmizî, İlm, 14.</ref>
*Haramın her türlüsünden çekinin.
*[[Haset]], ateş nasıl odunu yer yutarsa iyilikleri yer yutar, mahveder.
*[[Haset]]ten kaçının. Çünkü o, ateşin odunu yakıp tükettiği gibi bütün hayırları yer tüketir.<ref>Ebû Davud, Edeb 52, 4903.</ref>
*[[İyilik|Hayra]] vesile olan, [[İyilik|hayrı]] yapan gibidir.
*Her duyduğunu söylemesi, kişiye günah olarak yeter.
*Her insan hata eder. Hata işleyenlerin en hayırlıları tevbe edenlerdir.<ref>Tirmizî, Kıyâme, 49; İbn Mâce, Zühd, 30.</ref>
*Her kim mescide cemaatle namaz kılmak için gelirse, her gelişi için Allah ona cennette özel bir mükâfat hazırlar.<ref>Buhari, Ezan 1/161</ref>
*Her sarhoşluk veren şey ''[dinde yasaklanan içki olan]'' hamr grubundandır ve sarhoşluk veren her şey haramdır.<ref>Müslim, Eşribe,73 (l, 1587)</ref>
*Her şeyin bir yolu vardır. Cennetin yolu da [[ilim]]dir.
*Herhangi biriniz [[rüya]] görmezse üzülmesin. Çünkü [[İlim|ilmin]] derinliklerine dalan kimse, [[rüya]] görme özelliğini kaybeder.
*Hiç şüphe yok ki doğruluk iyiliğe götürür. İyilik de cennete götürür. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında sıddîk ''[doğru sözlü]'' diye yazılır. Yalancılık kötüye götürür. Kötülük de cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye Allah katında kezzâb ''[çok yalancı]'' diye yazılır.<ref>Buhârî, Edeb, 69; Müslim, Birr, 103, 104.</ref>
*Hiç unutulmayacak yüz anne yüzüdür.
*Hiçbir baba, çocuğuna, güzel terbiyeden daha üstün bir hediye veremez.<ref>Tirmizî, Birr, 33.</ref>
*Hiçbir farz namazı kasten terk etme. Kim namazı kasten terk ederse, İlahi koruma ve teminattan mahrum kalır.
*Hiçbir Müslüman yoktur ki, Allah’a dua etsin de, Allah duasına şu 3 halden biri ile cevap vermesin: Kişi dua ettiğinde, Allah, onun karşılığını dünyada acilen ''[peşin]'' verir. Duanın karşılığını ahirete erteler. Yaptığı dua kadar, o kuldan bir dert ve sıkıntıyı giderir. Bu sözü işitince sahabeler sevinç içinde: Öyleyse, bizler çok dua ederiz, dediler. Allah Resulü de şu açıklamayı yaptı: Allah’ın kabul etmesi, sizin duanızdan daha çoktur.
*Hiçbiriniz kendisi için istediğini kardeşi için istemedikçe ''[gerçekten]'' iman etmiş olamaz.<ref>Buhârî, Îmân, 7; Müslim, Îmân, 71.</ref>
*Hiçbir mümin diğer bir mümine, onun hidayetini artıran ve onu helak olmaktan koruyan faydalı sözden daha değerli bir hediye vermemiştir.<ref>Muhammed Lütfi es-Sabah, Beyrut 1986 s. 362.</ref>
*Hilâli görünceye kadar oruç tutmayın, yine ''[müteakip]'' hilâli görünceye kadar da yemeyin. Bulut araya girerse ayı takdir edin.
*Horoz sesini işittiğinizde, hemen Tanrı'nın iyiliğinden isteyin. Çünkü öttüğüne göre melek görmüştür. Eşek anırdığı zaman da, şeytanın kötülüğünden Tanrı'ya sığının! Çünkü eşek, şeytanı görmüştür de; onun için anırmıştır.<ref>Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 54.</ref>
*Haset, ateş nasıl odunu yer yutarsa iyilikleri yer yutar, mahveder.
*Hayır, büyüklerinizle beraberdir.
*Hepiniz çoban ve muhafızsınız, maiyetinizde bulunanların hukukundan mesulsünüz. İş başındakilerde muhafızdır, memurlarından mesuldür. Erkek, ailesi efradının çobanıdır ve onlardan mesuldür. Kadın da kocasının evinde bir muhafızdır, o da ondan mesuldür. Hülasa hepiniz muhafızsınız ve maiyetinizdekilerden mesulsünüz.
*Her duyduğu şeyi söylemesi kişiye günah olarak yeter.
*Her kim ilim tahsili için bir yola sülûk ederse bu yüzden Allah-u Teâla, ona Cennet'e gidecek yolu kolaylaştırır.
*Herhangi bir cemaat Allah’ı zikir için toplanırlarsa muhakkak melekler onları kuşatır, onları rahmet kaplar ve onlar üzerine sükunet ve vakar iner. Cenabı Hakk da onları katında bulunan meleklere medhü sena eder.
*Herhangi bir kimse,bir şahsı içlerinde bu şahıstan daha ehil kimse bulunduğunu bildiği halde , on kişi üzerinde âmir tayin ederse, Allah ve Resûlullah'a ve Müslümanlara hıyanet etmiş olur.
*Hiç kimse öfkeli olduğu iki kişi arasında hükmetmesin.
*Hükümdar, Allâh'ın adl ve emânının yerde gölgesidir.
=== H ===
* [[Irkçılık|Irkçılığa]] çağıran bizden ''[Müslümanlardan]'' değildir. Irkçılık için savaşan bizden değildir. Irkçılık üzere ölen de bizden değildir.
=== İ ===
[[Dosya:Isfahan 1210959 nevit.jpg|küçükresim|sağ|200pik|[[İnsan]]lara [[merhamet]] etmeyene [[Tanrı|Allah]] merhamet etmez.]]
*İçinizde ehl-i beytimin durumu, Nuh peygamberin gemisine benzer. O gemiye binen kurtulur, binmeyen helâk olur.
*İçinizden her kim mescide tükürüp (balgam çıkaracak olursa) tükürüğünü bir müminin tenine veya libâsına dokunup eza vermemek için yok etsin.<ref>Müsned-i Ahmed'de yer alan ve Sa'd İbn-i Vakkâs'ın rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 355-356; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Muhammed'e Göre "Muhammed", Kaynak Yayınları, 1. Baskı Kasım 2000, s. 108</ref>
*İki göz vardır ki, cehennem ateşi onlara dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz, bir de gecesini Allah yolunda, nöbet tutarak geçiren göz.<ref>Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 12.</ref>
*İki bayram ayı eksilmezler: Bunlar Ramazan ve Zü'l-Hicce aylarıdır.
*İki günü bir olan bizden değildir.
*İki Müslüman birbirine kılıç çektiği zaman, öldüren de, ölen de cehennemdedir.
*İki sesi Allah sevmez: Musibete uğradığında feryat etmeyi ve nimete kavuştuğunda saz çalmayı.
*[[İlim]] bir hazinedir; anahtarı sormaktır. Allah size rahmet etsin, sorun; çünkü sormakla dört kimse mükâfat alır: Soran, cevap veren, dinleyen ve onları seven.
*İlim öğrenmek erkek kadın tüm Müslümanlara farzdır.
*İlim öğrenmek için yola çıkan kimse dönünceye kadar Allah yolundadır.<ref>Tirmizi, İlim 2, 2649</ref>
*İmamdan evvel başını (secdeden) kaldıran her hanginiz, acaba şundan korkmaz mı ki, (Tanrı) başını eşek başına, yâhud sûretini, eşek sûretine çevirsin.<ref>Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 665, hadis numarası: 400.</ref>
*Siz, iman etmedikçe cennete giremezsiniz; birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız. Yaptığınız zaman birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi? Aranızda selâmı yayınız..<ref>Müslim, Îmân, 93; Tirmizî, Sıfâtu’l-Kıyâme, 56.</ref>
*İman, yetmiş küsur derecedir. En üstünü Lâ ilâhe illallah ''[Allah’tan başka tanrı yoktur]'' sözüdür, en düşük derecesi de rahatsız edici bir şeyi yoldan kaldırmaktır. Haya da imandandır.<ref>Buhârî, Îmân, 3; Müslim, Îmân, 57, 58.</ref>
*İman, yetmiş küsur şubedir ve [[utanmak|utanma]] imandan bir şubedir" buyurmuştur.<ref>Müslim, İman, 57 (l, 63)</ref>
*İman ikiye ayrılır; yarısı sabır ve yarısı da şükürdür.
*İmanı en üstün olanınız, en güzel ahlaklı olanınızdır.
*İnsan oğlu ihtiyarladıkça ondaki iki haslet gençleşir: İhtiras (aç gözlülük) ve arzu.
*İnsanda bir organ vardır. Eğer o sağlıklı ise bütün vücut sağlıklı olur; eğer o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.<ref>Buhârî, Îmân, 39; Müslim, Müsâkât, 107.</ref>
[[Dosya:Domeoftherock1.jpg|küçükresim|sağ|150pik|İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız.]]
*''[İnsanı]'' Helâk eden şu yedi şeyden kaçının. Onlar nelerdir ya Resulullah dediler. Bunun üzerine: Allah’a şirk koşmak, sihir, Allah’ın haram kıldığı cana kıymak, faiz yemek, yetim malı yemek, savaştan kaçmak, suçsuz ve namuslu mümin kadınlara iftirada bulunmak buyurdu.<ref>Buhârî, Vasâyâ, 23, Tıbb, 48; Müslim, Îmân, 144.</ref>
*İnsanoğlu Allah'a karşı kurban gününde kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmamıştır.
*İnsanlar arasında ara bozma niyeti ile laf götürüp getirmek, insanlara hakaret etmek ve sövmek, kendi ırkını üstün görüp başka milletleri aşağı görmek... İşte bu 3 davranış, cehennemdedir. Bunlar, bir mü’minin ahlakında yer alamaz.
*İnsanlar "inandık" demekle, imtihandan geçirilmeden bırakılacaklarını mı sandılar?
*İnsanlar üzerine öyle bir zaman gelecek ki, onlar arasında dini konusunda(yapılan saldırılara) sabırla karşı koyan, kor parçasını avuçlayan gibi olacak.
*İnsanlar babalarından çok zamanlarına benzerler.
*İnsanlara [[akıl]]ları ölçüsünde söz söyleyiniz.
*İnsanlara layık oldukları değeri verin.
*[[İnsan]]lara [[merhamet]] etmeyene [[Tanrı|Allah]] merhamet etmez.<ref>Müslim, Fedâil, 66; Tirmizî, Birr, 16.</ref>
*İnsanlara verilenlerin en hayırlısı güzel [[ahlak]]tır.
*İnsanları inandıklarından vazgeçirmek, onları bir şeye inandırmaktan daha zordur.
*İnsanların en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır.
*İnsanların peygamberlerden öğrenegeldikleri sözlerden biri de 'Utanmadıktan sonra dilediğini yap!' sözüdür.<ref>Buhârî, Enbiyâ, 54; EbuDâvûd, Edeb, 6.</ref>
*İslâm, güzel [[ahlâk]]tır.<ref>Kenzü’l-Ummâl, 3/17, HadisNo: 5225.</ref>
*İslam cemaatinden bir karış da olsa ayrılan, boynundan İslam bağını çözmüş demektir.
*İslam'ın dışında bir millet üzerine yemin eden, söylediği gibidir.
*İslam'ın düğmeleri düğme düğme çözülecek. Her düğme çözüldükçe insanlar onu takip eden düğmeyi çözmeye teşebbüs edecekler. Bu çözülen düğmelerin ilki idari konular, sonuncusu da namazdır.
*İşler ehil olmayana verildiğinde kıyameti bekleyin.
*İşçiye ücretini teri kurumadan veriniz.<ref>İbn Mâce, Ruhûn, 4.</ref>
*İyilik yap ehli olana da, olmayana da, ehline isabet ederse yerini bulur. etmez ise ehli sen olursun.
*İhtiyara, sırf yaşından dolayı hürmet eden hiç kimse yoktur ki, Allah da ona yaşlandığında saygı gösterecek birini ihsan etmesin.
*İki kimse gıbta edilmeye şayandır. Birisi Kur’an öğrenmiş olup onunla gece gündüz meşgul ve muktezasıyla amil olandır. Diğeri de Allah’ın kendisine mal ihsan ettiği kimsedir ki gece gündüz o malı Allah yoluna sarf eder.
*İki müslüman birbirleriyle karşılaşıp da el sıkışırsa, ayrılmazdan evvel günahları bağışlanır.
*İki nimet vardır ki,insanların çoğu o nîmetlerin kadrini bilmiyorlar da aldanıyorlar. Bunlar sağlık ve boş vakittir
*İlim öğrenmek her Müslüman için farzdır. İlim öğrenen kişiye, denizdeki balıklara kadar her şey istiğfar eder.
*İlmin kaldırılıp bilgisizliğin geçerli sayılması şarap (ve alkollü içkilerin ) içilmesi, zinanın açıktan yapılması kıyamet alametlerindendir.
*İlminden faydalanılan bir alim, bin Abid’den daha hayırlıdır.
*İman yetmiş küsür şubedir. Haya da imandan bir şubedir.
*İmanın efdali, nerede olursan ol, Allah’ın seninle olduğunu bilmendir.
*İnsan dilinin altında gizlidir.
*İnsan öldüğü zaman üç şey hariç ameli kesilir: Sadaka-i cariye, faydalanılan ilim, salih evlat.
*İnsanların en âcizi duada âciz olan, insanların en cimrisi de selâm vermekte cimri olandır.
*İnsanların en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır.
*İş, ehlinin gayrına verildiği zaman kıyameti bekle.
=== K ===
[[Dosya:Molnár Ábrahám kiköltözése 1850.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Kendisinde ruh olan hiçbir canlıyı hedef ittihaz etmeyin.]]
* [[Kader]]e iman, Allah’ın birliği ''[tevhid ç.n.]'' inancı ile irtibatlıdır.
* Kadın, ocak başında olsa dahi erkeğinin dâvetine icâbet etsin.<ref>Ebû Alî Talk b. Alî'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 325, hadis numarası: 282.</ref>
* Kadınlar insanın karşısına şeytan gibi çıkarlar... Size doğru bir kadının geldiğini gördüğünüz zaman bilesiniz ki size yaklaşan bir şeytandır.
* Kalbinden tam bir sadakatle Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in de Allah'ın resûlü olduğuna şehadet eden bir kimseyi Allah, [[cehennem]] ateşine haram kılar.
* Kardeşini bir günahından dolayı ayıplayan kişi, günahı işlemedikçe ölmez.
* Kavimler layık oldukları şekilde yönetilirler.
* Kendisinde ruh olan hiçbir canlıyı ''[atışlarınıza]'' hedef ittihaz etmeyin.<ref>Müslim, Sayd 58 (1957)</ref><ref>Tirmizi, Sayd 1 (1475)</ref><ref>Nesâî, Dahâya 41 (7, 238, 239).</ref>
* Kendisini fakir gösteren kimse, fakirleşir.
* Kıyamet günü cehennem, yetmiş bin yuları olduğu halde getirilir. Her yularında, onu çeken yetmiş bin melek vardır.<ref>Müslim, Cennet 29 (2842)</ref><ref>Tirmizi, Cehennem 1 (2576).</ref>
* Kıyamet günü kâfir, dilini siccine doğru çekerken, insanlar onu ayaklarının altında çiğnerler.<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 4, s. 962'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 214</ref>
* Kıyamet gününde Allah, kullarından birini çağırır, huzurunda durdurarak malının hesabını sorduğu gibi, makamının da hesabını sorar.
* Kıyamet gününde bilginlerin mürekkebi şehitlerin kanıyla tartılır.
* Kıyamete yakın Müslümanlar içinde en az bulunacak şey; helal para ile kendisine güvenilecek arkadaştır.
* Kim Allah’ı gazaplandırmakla bir güç sahibini hoşnut ederse, Allah’ın dininden çıkmış olur.
* Kim Allah yolunda bir gün oruç tutsa, Allah onunla ateş arasına, genişliği sema ile arz arasını tutan bir hendek kılar.
* Kim Allah ile kendisinin arasını düzeltir, güzel yaparsa; Allah da onun, insanlarla arasını düzeltir, güzel yapar. Kim iç dünyasını ''[kalbini, niyetini]'' düzeltirse, Allah da onun dışını ''[davranışlarını]'' düzeltir.
* Kim Allah yolunda bir askerin teçhizatını temin ederse bizzat gaza yapmış olur. Kim, gazaya çıkan bir askerin geride kalan ailesine hayırlı himayede bulunursa gaza yapmış olur.<ref>Buharî, Cihâd 38</ref><ref>Müslim, Emâret 135, 136 (1899)</ref><ref>Ebû Davud, Cihâd 21 (2509)</ref><ref>Tirmizî, Fedâilu'l-Cihâd 6 (1628)</ref><ref>Nesâî, Cihâd 44 (6, 46).</ref>
* Kim benim sünnetimi diriltirse ''[ihya ederse ve yaşamında tatbik ederse]'' beni sevmiş olur. Beni seven de benimle beraber cennettedir.
* Kim bir [[iyilik|hayır]]lı işi yapmaya yönelirse, onu yapan kadar mükâfat alır.
* Kim bir namaz unutacak olursa hatırlayınca derhal kılsın. Unutulan namazın bundan başka kefareti yoktur.<ref>Buhârî, Mevakîtu's-Salât 37</ref><ref>Müslim, Mesâcid 314 (684)</ref><ref>Tirmizî, Salât 131 (178)</ref><ref>Ebu Dâvud, Salât 11 (442)</ref><ref>Nesâî, Mevâkît 52, 53 (2, 293, 294).</ref>
* Kim -din- kardeşinin ırz ve namusunu onu gıybet edene karşı savunursa, Allah da kıyamet günü o kimseyi cehennemden korur.<ref>Tirmizî, Birr 20, IV, 327</ref>
* Kim bir kavme benzemeye çalışırsa, o onlardandır.
* Kim bir [[oruç]]luya iftar ettirirse, kendisine onun sevabı kadar sevap yazılır. Üstelik bu sebeple [[oruç]]lunun sevabından hiçbir eksilme olmaz.
* Kim bir kavme misafir olursa, onlar müsaade etmedikçe ''[nafile ç.n.]'' oruç tutmasın.
* Kim bir mü'mini kasten öldürürse, cezası, içinde ebediyen kalacağı cehennemdir.
* Kim gaza yapmadan ve içinde gaza yapma isteğini konuşturmadan ölürse, münafıklıktan bir çeşit üzere olur.
* Kim orucu fecirden önce niyetlemezse ''[kesin kılmazsa]'' onun orucu yoktur.
* Kim oruçlu olduğu halde unutur ve yerse veya içerse orucunu tamamlasın. Çünkü ona Allah yedirip içirmiştir.
* Kim Kadir Gecesi'nde inanarak, ihlas ile o geceyi ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır.
* Kim kendiliğinden kusacak olursa, üzerine kaza gerekmez. Kim de isteyerek kusarsa orucunu kaza etsin.
* Kim kölesi ile yüz okiyye üzerinden mükâtebe yapsa da, kölesi, bunun on okiyyesi hariç hepsini ödese, yine de köledir.<ref>Ebû Davud, Itk 1 (3927)</ref><ref>Tirmizi, Büyu' 35 (1260)</ref><ref>İbnu Mace, Itk 3 (2519).</ref>
* Kim kötü ve çirkin bir iş görürse onu eliyle düzeltsin; eğer buna gücü yetmiyorsa diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse, kalben karşı koysun. Bu da imanın en zayıf derecesidir.<ref>Müslim, Îmân, 78</ref><ref>Ebû Dâvûd, Salât, 248.</ref>
* Kim mahlûkun rızasını, Halıkın gazabıyla kazanmaya çalışırsa, Allahu Teala o mahluku ona musallat eder.
* Kim malı olan bir köle azat ederse, kölenin malı kendisinin olur, yeter ki efendisi bu hususta bir şart koşmamış olsun.<ref>Ebû Davud, Itk 11 (3962)</ref><ref>İbnu Mace, Itk 8 (2629).</ref>
* Kim üzerinde ramazan ayının orucu olduğu halde ölecek olursa, (ölünün velisi) her bir gün yerine, bir fakire yiyecek versin.
* Kim yalanı ve onunla ameli terk etmezse (bilsin ki) onun yiyip içmesini bırakmasına Allah'ın ihtiyacı yoktur.
* Kişi arkadaşının dini üzeredir. O halde sizden birisi kiminle [[arkadaş]]lık yaptığına dikkat etsin. Kişi sevdiği ile beraber(haşrolunacaktır)dir.
* Kişi din kardeşine kâfirlik isnat ederse, bu isnat ikisinden birine döner.
* Kişi malı, hanımı ve çocuğuyla imtihan edilir.
* Kişinin dünya ve ahiretine faydası olmayan şeyleri terk etmesi, İslâm'ının güzelliğinden ileri gelir.<ref>Tirmizi, Zühd 11, 2318, 2319</ref>
* Kişi, önüne semer kaşı kadar bir şey bırakmadan namaz kılarsa; ''[önünden geçtiği takdirde]'' siyah köpek, kadın, eşek namazını bozar.<ref>Müslim, Salat 265 (510)</ref><ref>Ebû Davud, Salat 110 (702)</ref><ref>Tirmizi, Salat 253 (338)</ref><ref>Nesai, Kıble 7.</ref>
* Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.<ref>Buhârî, İlm, 12</ref><ref>Müslim, Cihâd, 6.</ref>
* Koca karısına dayak atarken yüzüne vurmaz, ancak yaralamayacak şekilde döver.<ref>Gazali'nin, Ebu Davud ve Neseî'den naklettiği bu hadis için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 156, 290 numaralı dipnot.</ref>
* Kocasının izni olmadan sokağa çıkan kadını melekler kötüler, lanetler ve bu durum kadının eve dönmesine kadar devam eder.<ref>İbn Abbas'ın rivayetine dayalı bu ve benzeri hadisler için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 345</ref>
* Komşusu açken tok olarak yatan kimse bizden değildir.<ref>(Hakim, Müstedrek, 4/183, h. no: 7307)</ref>
* Kostantiniyye ''[<nowiki />[[İstanbul]]<nowiki />]'' bir gün elbet fethedilecektir. Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan ve onun askeri ne güzel askerdir.<ref>Ahmed bin Hanbel, Müsned; c. 4, s. 335</ref>
* Korkma, titremene gerek yok, ben kral değilim, kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum.<ref>{{Kitap kaynağı |soyadı=İbn Mâce |başlık=Sünen-i İbn Mâce |bölüm=Kitâbü'l-Et'ime (Yemekler Kitabı), 30. Bâb: Kadîd, Hadis No: 3312}}</ref>
**''Kendisiyle görüşmeye gelen kişiye böyle söylemiştir.''
* Koşarak yürümek mü’min’in değerini yok eder.
* Köleyi ölme anında azat edenin misali, doyduğu zaman hediyede bulunan adam gibidir.<ref>Ebû Davud, Itk 15 (3968)</ref><ref>Tirmizi, Vesaya 7 (2124).</ref>
* Kötü [[ahlak]]lılık, uğursuzluktur.
* Kur'an-ı Kerîm'i Müslüman nesillere öğretmek, Kur'an'ın korunması konusunda onlara mes'uliyetlerini hissettirmek, ona dil uzatanlara karşı müdafaa görevini yerine getirmek, her Müslümanın vazifesidir.
* Kur'an'ın haram kıldığını, helal sayan bir kimse, Kur'an'a inanmamıştır.
* Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.<ref>Tirmizî, Birr, 15</ref><ref>Ebû Dâvûd, Edeb, 66.</ref>
*Kabir, ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukur.
*Kanaate sarılınız. (Çünkü) Kanaat tükenmeyen bir maldır.
*Kardeşini güler yüzle karşılamaktan ibaret bile olsa, hiçbir iyiliği hor görme.
*Kıyamet Günü Cehennem’liklerin azabca en hafif olanı o kimsedir ki, ayak oyuklarına iki kor konur da (Onun te’siriyle) o adamın beyni kaynar. Hiçbir kimsenin kendisi kadar şiddetli azabda olduğunu hatırına getirmez; halbuki o, azab görenlerin en ehvenidir.
*Kıyamet Günü, tacirler facir olarak ba’s olunurlar. Allah’tan korkan, iyilik eden, ve tasadduk edenleri müstesna.
*Kıyamet Günü'nde Âdem oğlu, şu beş şeyden sorguya çekilmedikçe yerinden ayrılamaz: Ömrünü nerede, ne sûretle harcadığından, yaptığı işleri ne maksatla yaptığından, malını nerede kazandığın dan ve nerelere sarfettiğinden, Vücudunu, sıhhatını nerede ve ne sûretle yıprattığından.
*Kıyamet gününde bana halkın en yakın olanları ve şefaatime hak kazananları benim üzerime en çok salavat getirenleridir.
*Kıyamet yaklaştığında Müslüman'ın rüyası yalan çıkmayacak. Sizin en doğru rüya göreniniz, en doğru söyleyeninizdir.
*Kim beni rüyasında görürse, beni gerçekten görmüş gibidir. Çünkü, şeytan benim şeklime girip görünemez.
*Kim insanların kendisi için ayağa kalkıp saygı göstermelerini isterse, ateşteki yerine hazırlansın.
*Kim ki Allah’a ve Ahiret gününe inanıyorsa ya hayır söylesin ya da sükut etsin.
*Kim küçüklerimize merhamet etmez, büyüklerimizin hakkını tanımaz ise bizden değildir.
*Kişi arkadaşının dini üzerinedir. Sizden her biriniz, kiminle arkadaşlık yaptığına baksın.
*Kişi dostunun yolundadır.O halde sizden her biriniz dost edineceği kimseye iyi dikkat etsin.
*Kişi yalan söylediği zaman o yalandan gelen kokudan, melek ondan bir mil uzaklaşır.
*Kuvvetli insan, kendi kendini yenen insandır.
*Kul önemsemeden ve farkına varmadan Allah'ın hoşnut olduğu bir söz söyler, bu sebeple Allah cennette onun derecesini yükseltir. Yine kul dikkat etmeden, Allah'ın gazabını gerektiren bir söz söyler de Allah onu o kelime nedeniyle cehenneme yuvarlar.<ref>Buhârî (23/4, 7, 184), Müslim (zühd 49-50, s. 2290), Tirmizî (2314)</ref>
=== M ===
*Mazlumun bedduâsından sakın. Çünkü,onun duâsıyla Allah arasında (kabûlünde mani) bir perde yoktur.
*Meniyi kadının rahmine değil dışarıya akıtmak, çocuk öldürmenin bir çeşididir.<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 224</ref>
*Merhamet edenlere Allah merhamet eder. Siz yeryüzündekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin..<ref>{{Kitap kaynağı |yazar=Ebû Dâvûd |yazarbağı=Ebû Dâvûd |başlık=Sünen-i Ebû Dâvûd |bölüm=Edeb Bölümü, 58. Bab, Hadis No: 4941}}</ref>
*[[Merhamet]] etmeyene [[merhamet]] edilmez.
*''[Muteber]'' Oruç, ''[hep beraber]'' tuttuğunuz gündekidir. ''[Muteber]'' iftar, ''[hep beraber]'' ettiğiniz gündekidir. ''[Muteber]'' kurban ''[hep beraber]'' kurban kestiğiniz gündekidir.
*Mülk küfr ile yaşar, zulm ile yaşamaz.
*Mümin, bir delikten iki defa sokulmaz.<ref>Buhârî, Edeb, 83; Müslim, Zühd, 63.</ref>
*Mümin bir midesine koymak için yer. Kâfir ise, karnındaki yedi bağırsağını doldurmak (karnını şişirmek) için yer.<ref>Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 383, hadis numarası: 1851; ayrıca bkz. İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 201</ref>
*Mümin, elinden dilinden başka Müslümanların güvende olduğu kişidir.
*''[Mümin]'' kardeşine tebessüm etmen sadakadır. İyiliği emredip kötülükten sakındırman sadakadır. Yolunu kaybeden kimseye yol göstermen sadakadır. Yoldan taş, diken, kemik gibi şeyleri kaldırıp atman da senin için sadakadır.<ref>Tirmizî, Birr, 36.</ref>
*''[Mümin]'' kardeşinle münakaşa etme, onun hoşuna gitmeyecek şakalar yapma ve ona yerine getirmeyeceğin bir söz verme.<ref>Tirmizî, Birr, 58.</ref>
*Müminin başka hiç kimsede bulunmayan ilginç bir hali vardır; onun her işi hayırdır. Eğer bir genişliğe ''[nimete]'' kavuşursa şükreder ve bu onun için bir hayır olur. Eğer bir darlığa ''[musibete]'' uğrarsa sabreder ve bu da onun için bir hayır olur.<ref>Müslim, Zühd, 64; Dârim, Rikâk, 61.</ref>
*Müminin saygınlık ve onuru, Allah’ın kendisine verdiğine kanaat edip insanlardan bir şey beklememesidir.
*Müminler arasında imanca en kâmil olanı, ahlakça en güzel olanıdır. En hayırlınız da ailesine hayırlı olandır.<ref>Tirmizî, Rad 11 (1162); Ebû Davud, Sünnet 16 (4682).</ref>
*Müminler cehennemden kurtarılıp, cennetle cehennem arasındaki köprüde bir müddet hapsedilirler. Bu sırada, aralarında dünyada geçmiş olan haksızlıklar kısas edilir. Böylece günahlardan temizlenip paklandıktan sonra cennete girmelerine izin verilir. Nefsimi kudret elinde tutan Zât-ı Zülcelâl'e yemin olsun, onlardan her biri, cennetteki evini, dünyadaki evinden daha iyi bilir.<ref>Buhari, Mezalim 1, Rikâk 48.</ref>
*Müminlerden iki grup birbiriyle çarpışırlarsa, aralarını düzeltin.
*Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, söz verdiğinde sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
*Müslüman dilinden ve elinden Müslümanların güvende olduğu kişidir. Mümin de insanların malları ve canları hususunda kendisine güvendiği kişidir.<ref>Tirmizi, İman, bab: 12</ref>
*Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir.<ref>Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8.</ref>
*Müslüman kardeşine sahtekârlık yapan, ona zarar veren ve ona hile yapan bizden değildir.
*Müslüman, kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmasın.<ref>Müslim, Büyu’ 9, l, 1154</ref>
*Müslüman (erkeklerden) kim, Allah yolunda, ilâ-yı kelimetullah için, devenin iki sağımı arasında geçen müddet kadar savaşacak olsa cennet kendisine vâcip olur.<ref>Tirmizî, Fedâilu'l-Cihâd 21 (1657); Ebû Davud, Cihâd 42 (2541); Nesâî, Cihâd 25 (6, 26); İbnu Mace, Cihâd 15 (2792).</ref>
*Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmanına) teslim etmez. Kim, (mümin) kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim Müslümanı bir sıkıntıdan kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet günü sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir Müslümanı''[n kusurunu]'' örterse, Allah da Kıyamet günü onu''[n kusurunu]'' örter.<ref>Buhârî, Mezâlim, 3; Müslim, Birr, 58.</ref>
*Müslümanlar, Türklerle öldürüşmedikçe kıyamet kopmayacaktır. Yüzleri kalkan gibi, üst üste binmiş (kalın) derili olan bu toplumlar... kıl giyerler.<ref>Müslim, es-Sahih, Kitabu'l-Fiten/62-65, hadis numarası: 2912; Ebû Davud, Sünen, Kitabu'l-Melâhim/9; Babun fî Kıtâli't-Türk, hadis numarası: 4303.</ref>
*Müslüman üzerine, atı ve kölesi için zekât mükellefiyeti yoktur.<ref>Buhâri, Zekât 45, 46; Müslim, Zekât 10 (982)</ref><ref>Muvatta, Zekât 37 (1, 277)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 8 (628)</ref><ref>Ebû Davud, Zekât 10 (1594, 1595)</ref><ref>Nesâi Zekât 16 (5, 35).</ref>
*Meddâhların (dalkavukların) yüzlerine toprak saçınız.(Hadisi Şerif
*Mektuba cevap vermek,selama mukâbele etmek gibi haktır.
*Melekler, nurdan yaratılmıştır. Cinler, dumansız ateşten yaratılmıştır. Âdem ise, size anlatılan şeyden yaratılmıştır.
*Mü’minin ferasetinden kaçınınız, muhakkak o, Allah’ın nuruyla bakar.
*Mükâfatın büyüklüğü, belanın büyüklüğü nispetindedir. Allah Teala bir kavmi severse, onları belaya uğratır.Bir kimse mukadderata razı olursa, Allah ondan razı olur. Bir kimse belaya razı olmazsa, Allah’ın gazabına uğrar.
*Münafıkın alemetleri üçtür: Söz söylerken yalan söyler, vaad ettiği vakit sözünde durmaz, kendisine bir şey emanet edildiği zaman ona hıyanet eder. Diğer bir rivayette de Oruç tutsa, namaz kılsa ve kendisini Müslim sansa dahi ziyadesi vardır.
*Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, Va’d ettiği zaman sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
*Müslüman Müslüman’ın (din) kardeşidir. Müslüman kardeşine zulmetmez ve onu düşman eline vermez. Her kim Müslüman kardeşinin yardımında bulunur ve onun ihtiyacını temin ederse Allah da ona yardım eder. Her kim, bir Müslüman’ın sıkıntılarında birini giderirse Cenabı Hak buna mukabil kıyamet sıkıntılarından birini def eder. Her kim bir Müslüman’ın ayıbını örterse, Allahu Teala ahirette onun ayıbını örter.
=== N ===
* Ne yaparsan, onun karşılığını göreceksin.
* Neden bakire bir kız almadın? Bakire alsaydın, sen onu o da seni bilirdin ve birbirinizle sevişirdiniz.<ref>Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 400, hadis numarası: 976; İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 226; Gazâli, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, s. 220.</ref>
* Nefsim kudretinin elinde olan Allah'a yemin ederim ki, ben kendisine babasından ve çocuğundan daha sevgili oluncaya kadar sizden biriniz kamil imanla iman etmiş olmaz.
* Nerede olursan ol Allah’a karşı gelmekten sakın; yaptığın kötülüğün arkasından bir iyilik yap ki bu onu yok etsin. [[İnsan]]lara karşı güzel [[ahlak]]ın gereğine göre davran.<ref>Tirmizî, Birr, 55.</ref>
* Namaz, insan ile şirk ve küfür arasında bir perdedir. Namazı terk etmek, bu perdeyi kaldırmaktır.
* Nerede olursan Allah’tan kork, fenalık yaparsan, arkasından iyilik yap, fena işi silip götürsün, insanlara karşı güzel ahlakla muamele et.
* Nikahın hayırlısı, en kolay ve külfetsiz olanıdır.
=== O ===
*Okumak, kadın ve erkek her Müslümana farzdır.
*...Onu (yani cinlerden 'ifrit'i-şeytanı) yakalayıp yatırdım yere. Ve dilinin soğukluğunu, elimin üzerinde duyuncaya dek boğazını sıktım.<ref>Sağlam hadis kitaplarından Neseî'de de bulunan ve Muhammed'in karılarından Aişe'nin aktardığı bu hadis için bkz. Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 49.</ref>
*Oruç perdedir. Biriniz bir gün oruç tutacak olursa kötü söz sarf etmesin, bağırıp çağırmasın. Birisi kendisine yakışıksız laf edecek veya kavga edecek olursa "ben oruçluyum!" desin ''[ve ona bulaşmasın]''.
*Oruçlu için iki sevinç vardır: Biri, orucu açtığı zamanki sevincidir; diğeri de Rab'bine kavuştuğu zamanki sevincidir. Oruçlunun ağzından çıkan koku Allah indinde misk kokusundan daha hoştur.
*Oruçlunun yanında oruçsuzlar yemek yiyecek olursa, melekler oruçluya rahmet okurlar.
=== Ö ===
[[Dosya:Raouda.JPG|küçükresim|sağ|200pik|Ölülerinizi hayırla yâd ediniz.]]
*[[Övmek]] ve [[övülmek]]ten uzak durun. Çünkü o, kişiyi manen boğazlamaktır.
*Ölmeden önce ölünüz.
**''Ölümden önce [[Tanrı|Allah]]'a ulaşınız.''
*Ölülerinizi hayırla yâd ediniz (anınız).
=== P ===
[[Dosya:Kaaba (1910)-2.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Putlara tapmanın dışında, halkla cedelleşmekten men edildiğim kadar hiçbir şeyden men edilmedim.]]
*Pehlivan, herkesi yenen kimse değildir. Pehlivan, ancak [[öfke]] zamanında kendini tutan kimsedir.<ref>Müslim, Birr, 107 (lll, 2014)</ref>
*Pek çok günahları olan bir kimse dahi olsa, zulme uğrayanın bedduası kabul görür. Fasıklığı kendine.
*Peygambere itaat eden Allah'a itaat etmiş olur.
*Gerek kendisine ve gerekse başkasına ait herhangi bir yetimi görüp gözetmeyi üzerine alan kimse ile ben, cennette işte böyle yan yanayız.<ref>Buhârî, Talâk, 25, Edeb, 24; Müslim, Zühd, 42.</ref>
**''İşaret parmağı ve orta parmağıyla işaret ederek böyle söylemiştir.''
*Pişmanlık duymak, bir çeşit tövbedir.
*Putlara tapmanın dışında, halkla cedelleşmekten men edildiğim kadar hiçbir şeyden men edilmedim.
=== R ===
*Rabb olarak Allah'a, din olarak İslam'a, peygamber olarak Muhammed'e arazi olan kişi imanın tadını tatmış demektir.
*Rabbini gazaplandıracak bir meselede sultanı hoşnut eden, Allah'ın dininden çıkmış olur.
*Rabbinize karşı gelmekten sakının, beş vakit namazınızı kılın, Ramazan orucunuzu tutun, mallarınızın zekatını verin, yöneticilerinize itaat edin. ''[Böylelikle]'' Rabbinizin cennetine girersiniz.<ref>Tirmizî, Cuma, 80.</ref>
*Rüşvet veren de alan da cehennemdedir.
*Ramazan ayı girdiği zaman cennetin kapıları açılır, cehennemin kapıları kapanır ve şeytanlar da zincire vurulur.
*Rüya üç kısımdır: Allah'tan müjde olan doğru rüya, şeytanın sizi üzmek için gösterdiği rüya, kişinin kendi kendine konuştuğu şeylerden ileri gelen önemsiz rüya.
=== S ===
*Size ilişmedikçe siz de Türklere ilişmeyiniz; çünkü severlerse sizi yerler, sevmezlerse gebertirler.<ref>Buhârî, Manakib; el-Suyutî, el-Lâ âli el-Meşnua, c. 1, s. 440</ref><ref>Ebû Davud</ref><ref>İbn Hacer</ref>
*Sizden biriniz cinsi münasebette bulunduğu zaman eşinin cinsel organına bakmasın. Zira cinsel organına bakma körlüğe sebep olabilir.<ref>"Feyzül-Kadir" (1/326) kaynağından alınma bu hadis için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, s. 303</ref>
*Sizden biriniz yemek yediği zaman, yemek yediği parmaklarını yalamadıkça, yâhud (birisine) yalatıp temizlemedikçe bir bezle silmesin.<ref>İbn-i Abbâs'ın rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 394, hadis numarası: 1864.</ref>
*Sizin biriniz uykusundan uyanıp da abdest aldığında burnundaki nesneyi nefesiyle üç defa dışarı çıkarsın. Çünkü şeytan uyuyanın genzinde geceler.<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 59, hadis numarası: 1359.</ref>
*Sizin kadınlarınızın hayırlısı çocuk doğuran sevimli kadınlardır.<ref name="Gazali 1991"/>
*Sizinle (siz Müslümanlarla), küçük (çekik) gözlü toplum, Türkler savaşacaktır. Siz onları, üç kez önünüze katıp götüreceksiniz, süreceksiniz. Sonunda Arap Yarımadası’nda karşılaşacaksınız. Birincide olanlardan kaçan kurtulur. İkincide kimi kurtulur, kimi yok edilir. Üçüncüdeyse onların tümü kırılacaktır.<ref>Ebû Davud, Sünen, hadis numarası: 4305’den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 3, Kaynak Yayınları, 7. Baskı Aralık 1993, s. 103</ref>
*Sokakta giderken kadın denilen şeytanı gördüğünüz an derhal eve dönüp karılarınızla sevişin ve kabaran şehvetinizi giderin.<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 100</ref>
*Selam, konuşmaktan önce gelir.
*Siz kendiniz namuslu olun ki, kadınlarınız da namuslu olsunlar.
*Siz ne haldeyseniz, başınıza o halde insanlar getirilir.
*Sizden bir kimse çirkin bir iş görürse onu eli ile değiştirsin; eğer buna gücü yetmezse dili ile tağyir etsin; buna da gücü yetmezse kalben nefret etsin. Bu imanın en zayıf derecesidir.
*Sizden biriniz kendisi için sevdiği bir şeyi başkası için de sevmedikçe, imanı kamil olmaz.
*Sizden herhangi biriniz vurduğu zaman yüze vurmaktan sakınsın.
*Sizden hiçbiriniz kendi nefsi için istediğini mü’min kardeşi için de istemedikçe kamil mü’min olamaz.
*‘Size amellerinizin en hayırlısı, Allah nezdinde (sevap bakımından) en çok ve en temiz olan, derecelerinizi yükselten ve sizin için altın ve gümüşü infak etmekten ve harp meydanlarında düşmanlarınızla karşılaşıp (İ’lâi Kelimetu’llah uğrunda) onların boyunlarını vurmanızdan daha hayırlı amelleri haber vereyim mi?’ ''diye sordu. Ashab:'' ‘Evet ya Resulâ’llah,’ ''dediler. Muhammed:'' ‘Allah’ı zikretmektir.’
*Sizin hayırlınız, hayrı umulan ve şerrinden emin olunan kimsedir. Şeririniz ise, hayrı umulmayan ve şerrinden emin olunmayandır.
*Sizin hayırlınız, kadınlarına ve kızlarına hayırlı olandır.
=== Ş ===
*Şehidin ölüm (darbesinden) duyduğu ıstırap sizden birinin çimdikten duyduğu ıstırap kadardır.<ref>Tirmizî, Fedâilu'1-Cihâd 26 (1668).</ref>
*Şeref, edep iledir. Soy ile değildir. [[Namus]]unuzu titizlikle koruyun.
*Şiirde hikmet vardır.<ref>Buhârî, Edeb 90; Ebû Davud, Edeb 95 (5010)</ref><ref>Tirmizî, Edeb 69 (2847)</ref><ref>İbnu Mâce, Edeb 41 (3755).</ref>
*Şu altı şeyi devamlı yapacağınıza dair bana söz verin; ben de [[cennet]]e gireceğinize kefil olayım: Konuştuğunda hep doğru söyleyin. Söz verdiğinizde hep sözünüzde durun. Size güvenildiğinde bu [[güven]]i sakın istismar etmeyin.
*Şu da kıyâmet alâmetlerinden: Kıldan (keçe) ayakkabı giyen bir toplumla vuruşup öldüreşeceksiniz. Geniş yüzlü, yüzleri kalkan gibi, üst üste binmiş derili toplumla vuruşmanız-öldürüşmeniz kıyâmet alâmetlerindendir. Siz (Müslümanlar), küçük gözlü, kızıl yüzlü, basık burunlu, yüzleri kalkan gibi, derisi üst üste binmiş olan Türklerle öldürüşmedikçe kıyâmet kopmaz.<ref>Buhâri, e’s-Sahih, Kitabu’l Cihâd/95; Müslim, e’s-Sahih, Kitabu’l-Fiten/66, hadis numarası: 2912; İbn Mace, hadis numarası: 4097-4098’den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 3, Kaynak Yayınları, 7. Baskı Aralık 1993, s. 102</ref>
*Şu dört şey kime verilirse, dört nimetten mahrum kalmaz: Kendisine mağfiret ''[af]'' dilemek ''[özelliği]'' verilen, bağışlanmaktan mahrum kalmaz. Şükretmek verilen, nimetin çoğalmasından mahrum olmaz. Tövbe etmek verilen, tövbesinin kabul olunmasından mahrum olmaz. [[Dua]] etmek verilen de icabet edilmekten mahrum olmaz.
*Şurası muhakkak ki, oruçlunun iftarını açtığı zaman reddedilmeyen makbul bir duası vardır.
*Şüphesiz ki benden sonra ümmetimden [[Kur'an-ı Kerim]]'i okuyan bir kısım insanlar olacak. Fakat onların okuduğu boğazlarını geçmeyecek. Onlar tıpkı okun yaydan çıktığı gibi dinden çıkacaklar, sonra da tekrar ona dönmeyecekler. O kimseler, insanların ve hayvanların en kötüleridir.
=== T ===
*[[Temizlik]] imanın yarısıdır.<ref>Müslim, Tahâret 1., I, 203</ref>
*Temenni Allah'tan, acele şeytandandır.
=== U ===
*[[Utanmak]] güzeldir ama kadınlarda olursa daha da güzel olur.
=== Ü ===
*Ümmetim 73 fırkaya ayrılır, ''[bidat ehli olan]'' 72’si cehenneme gider. Yalnız bir fırka kurtulur. Cehennemden kurtulan fırka, benim ve ashabımın gittiği yolda gidenlerdir.<ref>Tirmizi</ref><ref>M. Rabbani</ref>
*Üç dua vardır ki, bunlar şüphesiz kabul edilir: Mazlumun duası, yolcunun duası ve babanın evladına duası.<ref>İbn Mâce, Dua, 11.</ref>
*Ümmetim dinar ve dirhemi (parayı, maddi varlıkları) yücelttiği zaman onlardan İslam'ın heybeti kaldırılır. İyilikle emretmeyi terk ettikleri zaman da vahyin bereketinden mahrum kılınırlar.
*Ümmetimden bir takım kimseler, ismini değiştirerek şarabı ''[alkollü içecekleri]'' içecekler. Bu esnada başkaları ucunda (yanlarında) çalgılar çalınacak ve şarkıcı kadınlar olacak. İşte önün için Allah onları yere batıracak ve aralarından bazılarının şekli maymuna ve domuza çevrilecek.
*Üç şeyden dolayı ümmetim için korkuyorum: İhtiraslı olmak, heva hevese uymak ve sapık önder.
*Ümmetimin cemaati, az olsalar da hak ehli olanlardır.
*Üç şey vardır orucu bozmaz: Hacamat olmak ''[kan aldırmak]'', kusmak, ihtilam olmak.
*Üç dua geri çevrilmez. Oruçlunun duası, misafirin duası ve mazlumun duası.
*Üç kimsenin duası makbul dualardır. Bunların kabul edileceğine şüphe yoktur. Zulme uğrayanlar, misafirler, babanın evladına duası (Ana-babanın çocuklarına duasıdır.)
*Üç şey ölünün ardından (kabre kadar) gider: Âilesi, malı ve ameli. Bunlardan ikisi döner, birisi kalır. Dönenler ailesi ve malı, kalan de amelidir.
=== V ===
*Veren el alan elden hayırlıdır. Çünkü veren el, infak edici, alan el ise isteyici eldir.<ref>Müslim, Zekat, 94, l,717</ref>
*Vatan sevgisi imandandır.
*Vallahi eğer benim bildiklerimi bilmiş olsaydınız az güler çok ağlardınız. Döşek üzerinde kadınlarla telezzüz edemez, Allah’a feryat ederek yollara, sahralara dökülürdünüz.
=== Y ===
[[Dosya:Mosque Cordoba.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Ya öğrenen, ya öğreten, ya dinleyen, ya da seven ol! Bunların dışında bir beşincisi olma; helâk olursun. Beşincisi işe, ilme ve [[ilim]] ehline buğzetmendir.]]
*Ya öğrenen, ya öğreten, ya dinleyen, ya da seven ol! Bunların dışında bir beşincisi olma; helâk olursun. Beşincisi işe, ilme ve [[ilim]] ehline buğzetmendir.
*Yabancı bir erkekle konuşurken hoş bir eda ile konuşmayın. Yoksa kalbinde (cinsel) hastalığı bulunan kimse cinsellik ümidine kapılır...<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 119</ref>
*Yapılan işler niyetlere göre değerlenir. Herkes yaptığı işin karşılığını niyetine göre alır.<ref>Buhârî, Bed'ül vahiy 1, (I, 2)</ref>
*Yıldızlar ''[denizlerde yolunu kaybedenlerin]'' boğulmaktan emanda kalmalarına ''[kurtulmalarına]'' vesiledir; benim Ehli Beyt’im ise ümmetimin ihtilaftan emanda kalmalarına vesiledir. Bu yüzden Arap’tan bir kabile onlarla muhalefet ederse ihtilafa düşer ve şeytanın hizbinde yer alır.
*Yiyip şükreden kimse, oruç tutup susan kimseden daha üstündür.
*Yeryüzündeki alimler, gökteki yıldızlar gibidir.
*Yedi sınıf insan vardır ki, Allâhu Teâla onları hiçbir gölge bulunmayan günde, Arş’ının gölgesinde gölgelendirir: Adaletli devlet reisi, Allah’a ibadetle büyüyen genç, kalbi mescidlere bağlı kimse, Allah için sevişen ve bu uğurda birleşip bu sevgi ile ayrılan iki kişi, mevki sahibi olan güzel bir kadın tarafından arzı nefs için çağrıldığı halde Ben Allah’tan korkarım. Cevabı ile mukabele eden kimse. Sağ elinin verdiği sadakayı sol eli duymayacak surette gizli sadaka veren kimse, tenha yerde Allah’ı zikrederek gözleri yaşla dolup taşan kimsedir.
=== Z ===
*Zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur.<ref>İbn Mâce, Ahkâm, 17; Muvatta’, Akdıye, 31.</ref>
*Zekât olarak hububâttan hububât al, davardan koyun al, deveden erkek veya dişi bir deve (bâir) al, sığırdan da bir sığır al.<ref>Ebû Davud, Zekât 11 (1599)</ref><ref>İbnu Mâce, Zekât 15 (1814).</ref>
*Zekatı hakkaniyetle toplayan tahsildar, evine dönünceye kadar, Allah Teâlâ yolunda cihâd yapan asker gibidir.<ref>Ebû Davud, İmâret 7 (2936)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 18 (645); İbnu Mâce, Zekât 14 (1809).</ref>
*Zekâtta haddi aşan, vermeyen gibidir.<ref>Ebû Davud, Zekât 4 (1585)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 19 (646)</ref><ref>İbnu Mâce, Zekât 14 (1908).</ref>
*Zengin, çok mala sahip olana denmez, zengin kalbi olana denir.
*Zenginlerin davet edilip de fakirlerin çağrılmadığı düğün yemeği, ne kötü bir yemektir!<ref>Müslim, Nikah, 107, ll,1054</ref>
*[[Zenginlik]] mal çokluğuyla değildir. Bilakis [[zenginlik]] göz tokluğuyladır.<ref>Buhari, Rikak 15</ref>
*Zenginlik, servetin çokluğuyla değildir. Gerçek [[zenginlik]] ruhun zenginliğidir.
== Dış bağlantılar ==
{{Vikiler
|commons =محمد بن عبد الله
|wikispecies =
|wikt =
|b =
|s =Kişi:Muhammed
|w =
|n =
|m =
|}}
== Kaynakça ==
{{Kaynakça|3}}
__NOTOC__
[[Kategori:Muhammed]]
[[Kategori:Kişiler-M]]
[[Kategori:Arap siyasetçiler]]
[[Kategori:İslam dini kişilikleri]]
l9l9pn3u3uwz8l7wl242gf4c1msg23r
240433
240432
2026-10-01T18:06:44Z
SHIFT64
37848
[[Kullanıcı:SHIFT64|SHIFT64]] ([[Özel:Contributions/SHIFT64|k]]-[[Kullanıcı mesaj:SHIFT64|m]]-[[Özel:Blockip/SHIFT64|e]]) tarafından yapılan 240432 sayılı değişiklik geri alınıyor.
240433
wikitext
text/x-wiki
{{Biyografi
|kişi_adı=Al-Masjid_AL-Nabawi_Door.jpg
|resim_adı=Al-Masjid_AL-Nabawi_Door.jpg
|resim_başlığı=Mescid-i Nebevî'nin kapılarında yer alan "Allah'ın Elçisi Muhammed" yazısı (Medine, Suudi Arabistan)
|doğum_tarihi= y. 570
|doğum_yeri= [[Mekke]], Arabistan
|ölüm_tarihi=8 Haziran 632
|ölüm_yeri=[[w:Medine|Medine]], İslam Devleti
}}
'''Muhammed''', [[İslam]]'ın kurucusu olup İslam'da ve [[w:Bahailik|Bahailik]]te peygamber olduğu kabul edilen Arap siyasi ve dini liderdir. Müslümanlar tarafından, [[Allah]]'ın göndermiş olduğu peygamberlerin sonuncusu olduğuna inanılır. Bahailer ise onu peygamberlerden herhangi biri sayar. Sözlerine hadis denir.
== Sözleri ==
<center>
{| cellpadding="2" style="text-align:center; background:transparent;"
| [[Muhammed#A|A]]
| [[Muhammed#B|B]]
| [[Muhammed#C|C]]
| [[Muhammed#Ç|Ç]]
| [[Muhammed#D|D]]
| [[Muhammed#E|E]]
| [[Muhammed#F|F]]
| [[Muhammed#G|G]]
| [[Muhammed#H|H]]
| [[Muhammed#I|I]]
| [[Muhammed#İ|İ]]
| [[Muhammed#K|K]]
| [[Muhammed#M|M]]
| [[Muhammed#N|N]]
| [[Muhammed#O|O]]
| [[Muhammed#Ö|Ö]]
| [[Muhammed#P|P]]
| [[Muhammed#R|R]]
| [[Muhammed#S|S]]
| [[Muhammed#Ş|Ş]]
| [[Muhammed#T|T]]
| [[Muhammed#U|U]]
| [[Muhammed#Ü|Ü]]
| [[Muhammed#V|V]]
| [[Muhammed#Y|Y]]
| [[Muhammed#Z|Z]]
|}
</center>
=== A ===
* Acı da olsa doğruyu söyleyiniz.
*''Abdullah bin Abbas anlatıyor: Yahudiler, gök gürültüsünün ne olduğunu Muhammed'e sordular:''
:‘Bulutlara müvekkel olan melektir. Beraberinde ateşten kamçılar var. Bununla bulutları Allah'ın dilediği yere sevk eder,’ ''diye cevap verdi.''
:''Onlar tekrar sordular: ‘Ya şu işitilen ses, o nedir?’''
:‘Bu, bulutların istenen yere gitmeleri için onlara yapılan bir sevktir,’ ''dedi.''<ref>Tirmizî, Tefsir Ra'd, (3116).</ref>
*Abdest üzerine abdest, nur üzerine nurdur.<ref>Gazali, İhyau Ulumuddin</ref>
*Ağız tadını bozan ölümü çok hatırlayınız.<ref>Hâkim, 4/357</ref>
*Ahir zamanda pek az bulunan şey, güvenilecek kardeş ve helal yoldan kazanılan paradır.<ref>Camiüssağir, 1354</ref>
*Akıllı kişi nefsine hâkim olup ölümden sonrası için iş yapandır. Aciz ''[gücü yetmeyen]'' kişi ise nefsini arzularına tabi kılıp sonra da Allah'a karşı temennide bulunandır.<ref name="Tirmizi, Kıyamet, 25">Tirmizi, Kıyamet, 25</ref>
*Ali bedenimde baş gibidir.<ref>Muhibbüddin et-Taberi, Zeha'irül-ukbâ</ref>
*Alimlere uyunuz. Çünkü onlar, dünyanın kandilleri, ahiretin de lambalarıdır.<ref>Deylemî, Müsnedü'l-Firdevs</ref>
*Allah yolunda öldürülmem; bana bütün evlerde ve çadırda yaşayanların benim olmasından daha sevgilidir.<ref>Nesâî, Cihâd 30, (6, 33).</ref>
*Allah [[hüzün]]lü kalbi sever.<ref>Hâkim, el-Müstedrek, IV, 315; Ebû Nuaym, Hilyetü'l-Evliya, VI, 90</ref>
*Allah, Kitabı, Resulü, mü'minlerin yöneticileri ve tüm Müslümanlar için nasihattir.<ref>Müslim, İman, 95</ref>
*Allah sizin ne dış görünüşünüze ne de mallarınıza bakar. Ama o sizin kalplerinize ve işlerinize bakar.<ref>Müslim, Birr, 33; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed b. Hanbel, 2/285, 539.</ref>
*Allah, ümmetimin kalplerindeki kötü arzu ve meyilleri, söz ve fiil haline çıkarmadıkları müddetçe affeder.<ref>Buhari, VII/59</ref>
*Allah'a isyan olan bir hususta kimseye hiçbir itaat yoktur. İtaat ancak marufta ''[iyilikte]'''dir.<ref>Buhari, Ahkâm, 4</ref>
[[Dosya:Cave Hira.jpg|küçükresim|sağ|150pik|Ana babalarınıza iyilik ediniz ki, çocuklarınız da size iyilikte bulunsun.]]
*Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, komşusuna eziyet etmesin. Allah’a ve ahiret gününe imân eden misafirine ikramda bulunsun. Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, ya hayır söylesin veya sussun.<ref>Buhârî, Edeb, 31, 85; Müslim, Îmân, 74, 75.</ref>
*Allah’ın rızası, anne ve babanın rızasındadır. Allah’ın öfkesi de anne babanın öfkesindedir.<ref>Tirmizî, Birr, 3.</ref>
*Allah'tan faydalı ilim isteyin ve fayda vermeyen ilimden Allah'a sığının.<ref>İbn Mace 2/1263 (3843)</ref>
* Amellerin en hayırlısı sevdiğini Allah için [[Sevgi|sevmek]] buğzettiğine de Allah için buğzetmektir.<ref>Ahmed bin Hanbel, Müsned, c. 4., s. 286</ref>
* Ana babalarınıza iyilik ediniz ki, çocuklarınız da size iyilikte bulunsun.<ref>Hâkim, IV, 170/7258</ref>
* Ana ve baba, cennete girmesine vesile olacak kapılardan birisidir. Bu kapıdan girme fırsatını kaybetmek ya da değerlendirmek artık senin arzuna kalmıştır.<ref>Tirmizi, Birr, 3</ref>
* At ey Saad! Anam babam sana feda olsun.<ref>İbni Sa'd, Tabakat: 3/139</ref>
**''Uhud Savaşı sırasında, Müslümanların en büyük okçularından [[Sa'd bin Ebi Vakkas|Saad bin Ebi Vakkas]]'a söyledikleri''
* Âdemoğlunun bir dere altını olsa ikincisini ister. Onun ağzını topraktan başka bir şey doldurmaz. Allah tövbe edenin tövbesini kabul eder.<ref>Buhari, Rikak, 10; Müslim, Zekat, 116-119</ref>
* Âhiret'e nazaran Dünya'nın değeri, ancak sizden birinizin parmağını denize daldırmasına benzer. Parmağı ile denizden aldığı suyu göz önüne getirsin.<ref>Müslim, Cennet, 55</ref>
* Akıllı kimse, nefsine hakim olan ve ölümden sonrası için çalışandır. Âciz kimse, nefsini hevasına tâbî kılan ve Allah’tan dileklerde bulunup duran (bunu yeterli gören)dir.<ref name="Tirmizi, Kıyamet, 25"/>
* Allah’a yemin ederim ki, Allah’ın bir kimseye senin sayende hidayet vermesi, senin için kırmızı develere malik olmaktan hayırlıdır.<ref>Buhari, 7/3468; Müslim, 2406/34</ref>
* Allah bütün işlerde yumuşaklığı sever.<ref>Buhari, İstitabe, 22, Edeb, 35; Müslim, Birr, 48, Selam, 10</ref>
* Allah erkeklere benzeyen kadınlara ve kadınlara benzeyen erkeklere lanet etsin.<ref>Ebu Davud, 4/355; Albânî, Sahihu'l-Cami', 5071</ref>
* Sizin en hayırlılarınız hayrı umulan, şerrinden emin olunan kimselerdir. En şerlileriniz hayrı umulmayan, şerrinden emin olunmayan kimselerdir.<ref>İbn Hibban, 2/285, 2/286; İbn Ebi Şeybe, Musannef, 7/91, no: 34430</ref>
* Allah Teala sizin kalıbınıza ve malınıza bakmaz, kalbinize ve amellerinize bakar.<ref>Müslim, Birr, 33; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed bin Hanbel, 2/285, 539</ref>
* Allah’a amellerin en sevimlisi, az da olsa devamlı olanıdır.<ref>Buhari, İman, 32</ref>
* Allah-u Teâlâ zâlimi imhâl eder (bir müddet cezasını tehir eder), tâ ki gazabına uğrayınca onu kimse kurtaramaz.<ref>Buhari, Tefsiru sure (11); Müslim, Birr, 61</ref>
* Allah-u Teâlâ buyurdu ki: "Bir kimse benim velilerimden birine düşmanlık ederse, ona karşı harp ilan ederim. Hiçbir kulum, kendisine farz ettiğim şeylerden bence daha sevimli bir şeyle bana yakınlık kazanmamıştır. Nafile ibadetlerle durmadan bana takarrüb eder, nihayet onu severim ve onu sevince de işitir kulağı, görür gözü, tutar eli ve yürür ayağı olur, benden bir şey isterse elbette veririm, bana sığınırsa muhakkak korurum."<ref>Buhârî, Rikâk, 38</ref>
=== B ===
*[[Baba]] sevgisini koru. O sevgiyi kesip atarsan, Allah da senin mutluluk ışığını söndürür.
*Bana benzemekten en çok uzak olanınız, cimri, ağzı bozuk ve çirkin söz söyleyen kimsedir.
*Bana dünyadan kadın ve güzel koku sevdirildi. En büyük sevinci namazda duymam sağlandı.<ref>Nesâî, ''Sünen'', "İşretü'n-Nisâ", 1, H. No: 3949; Ahmed bin Hanbel, ''Müsned'', III, 128.</ref>
*Başkalarının kusurlarından bahsetmek istediğin vakit, kendi kusurlarını hatırla. o zaman başkalarının kusurlarıyla alakadar olmaya hakkın olmadığını hatırlarsın.
*Bela insanın diline bağlıdır. Bir kimse bir şeyi “yapmam” dedi mi, şeytan her işini bırakıp onu yaptırana kadar uğraşır.
*Ben [[terörizm|terör]]le muzaffer oldum.<ref>Sâhîh-i Buhârî, cilt 4, kitap 52, hadis numarası: 220; Ebu Hureyre'den rivayet edilen bu hadis için ayrıca bkz. [http://sunnah.com/bukhari/56/186 sunnah.com, binlerce sahih hadis içeren İslamî bir kaynak].</ref>
*Benden sonra erkeklere, kadınlardan daha zararlı fitne ve fesad (âmili) olarak hiçbir şey bırakmadım.<ref>Usâme İbn-i Zeyd'in rivayetine dayalı Buhâri'deki bu hadis için bkz. Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 267, hadis numarası: 1795; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 93</ref>
*Benî İsrâil'den bir kavim (mesh olunup) beşer tarihinden silindi. Bilinmez ki, o kavm ne (fenâlık) işlemiştir. Ben zannetmem ki, o ümmet fâreden başka bir şeye mesh ve tahvîl edilmiş (dönüştürülmüş) olsun. Çünkü fâre (içsin) diye (bir yere) deve sütü konulursa, onu içmez de koyun sütü konulursa onu içer...<ref>Buharî'nin Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı olarak aktardığı bu hadis için bkz. Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 9, s. 68, hadis numarası: 1364; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Şeriat'tan Kıssa'lar-1, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Ağustos 1996, s. 279. Aynı hadisi Müslim, e's-Sahih, Kitabuz-Zuhd/61-62, hadis numarası: 2997'den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 1, Kaynak Yayınları, 13. Baskı Mart 1994, s. 167</ref>
*Benim Ehl-i Beyt’imi kendi aranızda, vücuttaki baş ve baştaki iki göz gibi kabul edin. ''[Tabiatıyla]'' Baş, gözler olmadan yolunu bulamaz.
*Benim şeytanım kâfir idi. Lâkin Allah ona karşı bana yardım etti de (şeytanım) Müslim oldu.<ref>Müsned-i Bezzâr'da yer alan bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 247.</ref>
*Bildiği ile amel eden kişiye Allah bilmediği ilimlerin bilgisine varis kılar.
*Bilgisizler içinde bir bilgili, ölüler içinde bir diridir.
*Bilin ki, ümmetimin en kötüleri, kötülüklerinin korkusundan dolayı saygı gösterilen kimselerdir. Şerrinden korkularak saygı gösterilen kimse benden değildir.
*Bir anlık [[tefekkür]], bin yıl nafile ibadetten hayırlıdır.
*Bir baba, çocuğuna güzel [[terbiye]]den daha iyi miras bırakamaz.
*Bir erkek, yanında mahremi bulunmayan ''[yabancı]'' bir kadınla yalnız kalmasın.<ref>Buhâri, Cezâu's-Sayd 26, Cihâd 140, 181, Nikâh 111; Müslim, Hacc 424, (1341).</ref>
*Bir gün birisiyle [[dost]] olduğunuzda, yarın onun bir düşman olabileceğini unutmayın.
*Bir [[insan]]ın gerçek [[Zenginlik|zenginliği]], onun bu dünyada yaptığı [[iyilik]]leridir.
*Bir kadını aşağılatmak istiyorsan evine (evlendiğin kadının üstüne) başka bir kadını daha al.<ref>Buhârî, Kitabu'l Cami, s. 428, Kitabu'n-Nikâh, Bab 31'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 356</ref>
*Bir kimse cennetlik olarak ölünce, büyük veya küçük, yaşı ne olursa olsun, otuz yaşında bir kimse olarak cennete girer ve artık bu yaş ebediyen değişmez. Cehennemlikler için de durum böyledir.<ref>Tirmizi, Cennet 23 (2565).</ref>
*Bir kimse karısını yatağına dâvet edip de (mazereti olmadığı halde) gelmez ve kocası da ona dargın olarak gecelerse, sabah oluncaya kadar melekler o kadına lânet ederler.<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 322-323, hadis numarası: 279.</ref>
*Bir Müslümana, bir başka Müslümanı korkutmak helâl olmaz!<ref>Ebû Davud, Edeb 93, (5004).</ref>
*Bir Müslümanın diktiği ağaçtan veya ektiği ekinden insan, hayvan ve kuşların yedikleri şeyler, o Müslüman için birer sadakadır.<ref>Buhârî, Edeb, 27; Müslim, Müsâkât, 7, 10.</ref>
*Bir saat sonra kıyamet kopacak olsa, elinize bir fidan almışsanız yine de onu dikiniz.
*Bir şey sattığında, satın aldığında ve alacağını istediğinde kolaylık gösteren kula Allah merhamet etsin.
*Birbirinize buğuz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka çevirmeyin; ey Allah’ın kulları, kardeş olun. Bir Müslümana, üç günden fazla kardeşi ile [[Dargınlık|dargın]] durması helâl olmaz.<ref>Buhârî, Edeb, 57, 58.</ref>
*Biriniz elinde bir fidan olduğu sırada kıyamet kopacak olsa, onu dikmeye gücü yeterse, diksin.
*Biriniz yemeğe davet edilince, oruçlu ise "Ben oruçluyum" desin.
*Birinizin yamalı bir elbise giymesi, kendisine güven duyulan bir görünüm vererek bedelini ödeyemeyeceği bir elbise alıp giymesinden daha iyidir.
*Bizi [[Aldatmak|aldatan]] bizden değildir.<ref>Müslim, Îmân, 164.</ref>
*Bizim orucumuzla Ehl-i Kitab'ın orucunu ayıran fark sahur yemeğidir.
*Bu sudan içiniz ve yüzünüze, göğsünüze dökünüz.
** ''"(Bir defa) Nebiyy-i Muhterem..., içinde su bulunan bir kab istedi. Ellerini, yüzünü kabın içinde yıkadıktan sonra içine (mübârek ağzından su) püskürdü... Sonra onlara: -'Bu sudan içiniz ve yüzünüze, göğsünüze dökünüz'- buyurdu."''<ref>Ebû Hüreyre'nin, Ebû Musa'dan rivayet ettiği bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 1, s. 163, hadis numarası: 148.</ref>
*Buna karşılık sana, kıyamet günü, her biri yularlanmış yedi yüz deve vardır!<ref>Müslim, İmâret 132 (1892); Nesâî, Cihâd 46 (6, 49)</ref>
** ''Devesini Allah yoluna bağış olarak verdiğini söyleyen adama verdiği cevap.''
*Babalarınıza iyilik edin ki oğullarınız da size iyilik etsin.
*Bana itaat eden Allah'a itaat etmiş olur. Bana âsi olan da Allah'a âsî olmuş olur. Emire itaat eden bana itaat etmiş, Emir'e âsî olan bana da âsî olmuş olur.
*Başkalarını doğruluğa çağıran kimseye kendisine uyanların sevabı gibi sevap verilir. Bununla beraber onların sevabından da hiçbir şey eksilmez. Sapıklığa çağıran kimseye de ona uyanların günahı gibi günah verilir. Bununla beraber ona uyanların günahlarından hiçbir şey eksilmez.
*Beş günah vardır ki, keffâreti yoktur. Bunlar; Allâh'a şerîk koşmak, bigayri hakkın adam öldürmek, Mü'min'e bühtan ve iftira etmek, muharebe günü kaçmak ve yalan yere yemin ile hakkı iptal etmek.
*Beşikten mezara kadar ilim tahsil ediniz.
*Biat etmeyerek ölen kimse, cahiliyet zamanında ölmüş gibi olur. Müslim'in diğer bir rivayetinde; Cemaatten ayrılarak ölen kimse, cahiliyet zamanında ölmüş gibi olur.
*Binekli yürüyene, yürüyen durana, az olanlar çok olanlara, küçük büyüğe selâm verir.
*Bir adamın hayra sarf ettiği paranın en efdali, iyaline infak ettiği para ile Allah yolunda kullanacağı atı için verdiği ve bir de Allah rızası için (mücahit) arkadaşlarına sarf ettiği paradır.
*Bir baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha iyi miras bırakamaz.
*Bir insanın gerçek zenginliği, onun bu dünyada yaptığı iyiliklerdir.
*Bir kul ki Allâh-u Teâlâ onun kalbinde beşere merhamet yaratmamıştır, haib ve hâsir olmuştur.
*Bir topluluk bir yere vardığında içlerinden birinin onlara selâm vermesi yeterli olur. Oturanlardan birisinin onlardan selâm alması yeterlidir.
*Biri Allah korkusundan ağlayan, diğeri Allah rızası için gece nöbet bekleyen iki gözü Cehennem ateşi yakmaz.
*Bu dünyada ya bir garip ya da yolcu ol.
*Büyüklerle oturunuz, âlimlere sorunuz. Hikmet ehli ile düşüp kalkınız.
=== C ===
[[Dosya:Cathedral of Nuestra Señora de la Soledad 00.JPG|küçükresim|sağ|200pik|Cebrail bana [[komşu]] hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, [[Tanrı|Allah]] komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.]]
* Cebrail bana [[komşu]] hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, Allah komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.<ref>Buhârî, Edeb, 28; Müslim, Birr, 140, 141.</ref>
* Cehenneme baktım. Çoğunun kadın olduğunu gördüm. Ne için böyledir dedim. Çok lânet ederler, kocalarına şükretmezler ve onlardan şikâyet ederler, dediler.<ref>İmam Gazâlî, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 228.</ref>
* Cehennemde kâfirin dili, Uhud Dağı gibi büyük, derisinin kalınlığı ise, üç günlük yoldur...<ref>Müslim'in rivayeti olan bu hadis için bkz. Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 4, s. 962'den aktaran İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 215</ref>
* Cehennemlikler derece derecedir. Bir kısmı vardır, ateş onları topuğuna kadar yakalar; bir kısmı vardır, dizlerine kadar yakalar; bir kısmı vardır, kemere kadar yakalar; bir kısmı vardır, köprücük kemiğine kadar yakalar.<ref>Müslim, Cennet 33 (2845).</ref>
* Cenâze tabuta konup da erkekler onu omuzları üzerine yüklendiği zaman, cenâze iyi bir kişi ise: 'Beni (gideceğim yere) ulaştırın, ulaştırın' der. Cenâze eğer fenâ bir kimse ise: 'Eyvah! Bu cenâzeyi nereye götürüyorsunuz?' der, onun sesini insanlardan başka her şey duyar; eğer insan bu sesi duysa idi, bayılıp düşerdi.<ref>Ebû Saîd Hudrî'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Riyâzü's-Sâlihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 482, hadis numarası: 447; Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 4, s. 449, hadis numarası: 652.</ref>
* [[Cennet]] ''[nefse ağır geldiği için]'' hoşlanılmayan şeylerle, [[cehennem]] de şehvete hitap eden şeylerle kuşatılmıştır.
* [[Cennet]] [[Anne (aile)|anne]]lerin ayakları altındadır.
* Cennet ehlinin çocuğu olmaz, orada doğum yoktur.<ref>Tirmizi, Cennet 23 (2566).</ref>
* Cennet sermayesi "La ilahe illallah", nimetin sermayesi ise "Elhamdülillah"tır.
* Cennete giren hiç kimse dünyaya geri dönmek istemez, yeryüzünde olan her şey orada vardır. Ancak şehit böyle değil. O, mazhar olduğu ikramlar sebebiyle yeryüzüne dönüp on kere şehit olmayı temenni eder.<ref>Buhârî, Cihâd 5, 21</ref><ref>Müslim, İmâret 108, 109 (1877)</ref><ref>Tirmizi, Fedâilu'l-Cihâd 13 (1643).</ref>
* Cennete ne zengin cimri, ne de kaba merhametsiz girer.<ref>Ebû Davud, Edeb 8 (4801).</ref>
* Cennette hiçbir ağaç yoktur ki gövdesi, altından olmasın.<ref>Tirmizi, Cennet 1 (2527).</ref>
* Cennette bir çarşı vardır. Ancak orada ne alış, ne de satış vardır. Sadece erkek ve kadın sûretleri vardır. Erkek bunlardan bir suret arzu ederse o sûrete girer.<ref>Tirmizi, Cennet 15 (2553).</ref>
* Cennette Reyyân denilen bir kapı vardır. Oradan sadece oruçlular girer. [[Oruç]]lular girdiler mi artık kapanır, kimse oradan giremez.
* Cennette siyah gözlülerin (hurilerin) toplanma yerleri vardır. Orada, benzerini mahlukâtın hiç işitmediği güzel bir sesle şarkı okurlar.<ref>Tirmizi, Cennet 24 (2567).</ref>
* Cihad, kıyamet gününe kadar geçerli bir emirdir.
* Cihadın en faziletlisi zalim sultan katında hakkı söylemektir.
*Cahiller cesur olurlar.
*Cenab-ı Hakk'ın rızası aranan bir ilmi sırf Dünya metaına nail olmak için öğrenen bir kimse, Kıyamet Günü'nde Cennet'in kokusunu bile duymaz.
*Cennet, onun ayakları altındadır."
=== Ç ===
*Çocuğa, yedi yaşına varınca namazı emredin. On yaşına varınca, -eğer namaz kılmıyorsa- onu dövün.<ref>Ahmed bin Hanbel, III/404, hadis numarası: 15276; İbn Ebî Şeybe, I/304, hadis numarası: 3481; Ebû Davud, salât, 26, hadis numarası: 494; Tirmizi, salât, 182. (Ayrıca [http://www.milligazete.com.tr/haber/Yedi_yasina_geldiklerinde_cocuklariniza_namazi_emredin/179549#.VaU1sPntmkp bakınız])</ref>
*Çocuk doğuran siyah kadın, çocuk doğurmayan (beyaz) ve güzel kadından daha hayırlıdır.<ref name="Gazali 1991">İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 2, s. 1157</ref>
*Çocuk sağını solundan ayırmasını bildi mi ona namazı emredin.<ref>Ebû Davud, Salât 26 (497).</ref>
=== D ===
*'Daha vakti var, ilerde yaparım' demek, şeytanın müminlerin kalplerine bıraktığı bir vesvesedir.
*Din kardeşlerine gelen belaya sevinme. Sonra Allah ona afiyet, sana bela verir.
*Dolaşan her kadının yanında bir şeytan olur. Bir kimse güzel bir kadına rastlayınca, hemen evine gidip hanımı ile sohbet etmelidir. Çünkü, bu meselede bütün kadınlar aynıdır.<ref>İmam Gazâlî, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 215.</ref>
*[[Dostluk]]ta da düşmanlıkta da aşırıya kaçmayın.
*Dört şey peygamberin sünnetlerindendir: Utanmak, güzel koku sürünmek, misvak kullanmak ve evlenmek.
*Dua da bir ibadettir.<ref>Müsned, IV, 267 271, 276; Edebü'l-Müfred, 249 Sünen (Tirmizi), V, 211, 375; Müstedrek I, 349</ref>
*Dul ve fakirlere yardım eden kimse, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri ''[nafile ç.n.]'' oruç tutup, gecelerini ''[nafile]'' ibadetle geçiren kimse gibidir.<ref>Buhârî, Nafakât, 1; Müslim, Zühd, 41; Tirmizî, Birr, 44; Nesâî, Zekât, 78.</ref>
*Dünyada bir kadın kocasına eziyet ederse, o erkeğin hûrîlerden olan zevcesi o kadına hitâbederek:
: - 'Allah canını alsın; bu adama eziyet etme. O, dünyada senin yanında bir misafirdir; yakında senden ayrılıp bize kavuşacak', diyerek muâheze eder.<ref>Muâz b. Cebel'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 326, hadis numarası: 285.</ref>
*Dünya tatlı ve manzarası câziptir. Allah sizi dünyada başkalarına halef kılacak ve nasıl muâmele edeceğinize bakacaktır. Binâenaleyh dünyadan korkunuz ve kadınlardan korununuz.
*Dünyada iki yüzlü olanlar, Kıyamet Günü ateşten iki yüzlü olarak gelirler.
*Dünyanızı ıslah ediniz. Yarın ölecekmiş gibi de Ahiret için çalışınız.
*Düşmanlarınızın en kuvvetlisi içinizdedir.
=== E ===
*Eğer Allah seni cennete koyarsa, orada canının her çektiği, gözünün her hoşlandığı şey bulunacaktır.<ref>Tirmizi, Cennet 11 (2546).</ref>
*Ekmeğe saygı gösterin. Çünkü Allah onu değerli kılmıştır. Kim ekmeğe değer verirse, Allah da ona değer verir.
*Eller üç kısımdır: Alan el, veren el ve tutan el. Bunların en iyisi ise veren eldir.
*Emirleriniz hayırlılarınız, zenginleriniz hoşgörülüleriniz, işleriniz aranızda danışmayla olduğunda yerin üstü sizin için yerin altından daha hayırlıdır. Ama emirleriniz şerlileriniz, zenginleriniz cimrileriniz, işleriniz kadınlarınızın elinde olduğunda yerin altı sizin için yerin üstünden daha hayırlıdır.
*En büyük düşmanın, iki kaburga kemiğinin arasında olan düşmandır.
*En büyük hıyanet, seni doğru kabul eden Müslüman kardeşine yalan söylemendir.
*En hayırlı erkek, eşine en [[iyi]] davranandır.
*En hayırlınız [[Kur'an]]'ı öğrenen ve öğreteninizdir.
*En mükemmel [[insan]], başkalarına en çok yararı dokunan insandır.
*En üstün ibadet, sıkıntı anında sabırla kurtulmayı beklemektir.
*Erdemin en büyüğü, seninle ilişkilerini kesene iyilik etmen, senden esirgeyene vermen, sana kötülük edeni bağışlayıp, dost elini uzatmandır.
*Erkek hanımına, hanım da beyine sevgiyle baktıklarında, Cenab-ı Hak da onlara rahmetle bakar. Şayet erkek, hanımının ellerini ellerine alırsa, her ikisinin de, günahları parmaklarının arasından dökülür gider.
*Erkek, kadının üzerine hayvan gibi atılmamalı, önce oynamalı, öpüşmelidir.<ref>İmam Gazali, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 226.</ref>
*Erkeklerle güzel sesle konuşmayınız.<ref>İmam Gazali, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, s. 424.</ref>
*Esnemek şeytandandır. Sizden biriniz esneyeceği zaman gücü yettiği kadar onu karşılasın. Çünkü sizin biriniz (esnerken mübâlâğa ederek) 'haaa' deyince şeytan sevincinden güler...<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 58, hadis numarası: 1357.</ref>
*Evin bir köşesinde serili olan bir hasır, doğum yapmayan kadından daha hayırlıdır.<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 2, s. 1156</ref>
*Evlat kokusu cennet kokusudur.
*Evlerinizin hayırlısı, içinde ikrama mazhar olan yetimin bulunduğu evdir.
*Ey Ebu Zerr, biliyor musun, bu Güneş nereye gidiyor? Arşın altına secde yapmaya gider, bu maksatla izin ister, kendisine izin verilir. Secde edip kabul edilmeyeceği, izin isteyip izin verilmeyeceği zamanın (kıyametin) gelmesi yakındır. O vakit kendisine: 'Geldiğin yere dön!' denir. Böylece battığı yerden doğar. Bu durumu Cenab-ı Hakk'ın şu sözü haber vermektedir: 'Güneş, duracağı zamana doğru yürüyüp gitmektedir. Bu aziz ve alîm olan Allah'ın takdiridir.'<ref>Buhari, 9/1321</ref>
*Ey maymun evladı (Yahudiler), Tanrı sizi zelil edip size azabını indirmedi mi?<ref>İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 10</ref>
*Ey Tanrım, beni miskin yaşat ve miskin öldür...<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, 1975, c. 4, s. 357'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat, İnsan ve Akıl, Kaynak Yayınları, 1. Baskı Haziran 2005, s. 173.</ref>
*Eğer biriniz hoşlanmadığı bir rüya görürse hemen kalkıp namaz kılsın ve o rüyayı kimseye anlatmasın.
*Evlâdım! Evine girince selâm ver ki, selâmın hem sana, hem de aile halkına bir bereket olsun.
*Evlat kokusu, Cennet kokusudur.
*Ey insanlar! Allah’a tövbe ve istiğfar ediniz! Ben günde yüz kere tövbe ediyorum.
=== F ===
* Fakirler, Cennet'e, zenginlerden beş yüz yıl önce girerler.<ref>Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Riyâzü's-Sâlihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 515, hadis numarası: 489.</ref>
* Fitne döneminde ibadete sarılmak, bana hicret etmek gibidir.
* Fiyatça yüksek olanı ve efendisinin nazarında en nefis olanıdır!<ref>Muvatta, Itk 15 (2, 779); Buhari, Itk 2; Müslim, İman 136 (84)</ref>
**''"Hangi köleyi azat etmek daha yararlıdır?" sorusuna cevabı.''
* Fuhuş yeryüzünde yaygınlaşınca yer sarsıntıları (depremler) olur. İdareciler halka zulüm ve haksızlık yaptıklarında yağmurlar kesilir ''[Kuraklık ve kıtlık başlar]''. İslam toplumunda yaşayan gayrimüslimlere verilen sözler yerine getirilmediğinde de düşman, Müslümanlara galip gelir.
*Farz ibadetlerinden sonra Allâh yanında amellerin en sevgilisi (rızâsına muvâfık olanı), Müslümanın kalbine sevinç koymaktır.
=== G ===
[[Dosya:Atauriques.jpg|küçükresim|sağ|240pik|Güzel [[ahlak]], dostluğu sağlamlaştırır.]]
*Gece karanlığı olmaya başladığı zaman; çocuklarınızın dışarıda bulunmalarına engel olun. Çünkü o sırada şeytanlar çevreye yayılıp dolaşırlar...<ref>Cabir'den aktarılan bu hadis için bkz. Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 54.</ref>
*Gece şu taraftan ''[doğudan]'' gelince, gündüz de şu taraftan ''[batıdan]'' gidince, güneş de batınca oruçlu orucunu açmıştır.
*Gerçek Müslüman, odur ki Müslümanlar kendisinin elinden ve dilinden emindir. Gerçek muhacir ''[göç eden e.n.]'' ise Allah'ın yasaklarını terk eden kimsedir.
*Gerçek pehlivan öfkelendiği zaman nefsine hâkim olabilen kimsedir.<ref>Müslim, Birr 106 (2608)</ref><ref>Ebu Davud, Edeb 3 (4779).</ref>
*Görmediği halde, vaat edilen cennet için, peşin olan şehveti terk eden kimseye ne mutlu.
*Güler yüzlülük [[kin]]i giderir.
*Gülerek günah işleyen ağlayarak cehenneme girer.
*Gümüşten iki cennet vardır. Kapları ve içinde bulunan diğer şeyleri de gümüştendir. Altından iki cennet vardır, kapları ve içlerinde bulunan diğer eşyaları da hep altındandır. Adn cennetinde, cennetliklerle Rablerini görmeleri arasında Allah'ın vechindeki rıdâu'l-kibriyadan ''[büyüklük perdesinden]'' başka bir şey yoktur.<ref>Buhari, Tefsir, Rahman 1, 2,</ref><ref>Bedu'l-Halk 8, Tevhid 24</ref><ref>Müslim, İman 180 (296)</ref><ref>Tirmizi, Cennet 3 (2530).</ref>
*Güneş ile Ay kıyamet gününde (ziyaları sönüp birbiri içine) dürülürler.<ref>Buhari, hadis numarası: 1322</ref>
*Güzel [[ahlak]], dostluğu sağlamlaştırır.
*Güzel söz sadakadır.<ref>Buhari, Edeb 34, VII, 79</ref>
*Gece ile gündüz müsavi olduğu veya Âhir Zaman yaklaştığı vakitte mü’minin rüyası ekseriye doğru olur. Mü’minin rüyası nübüvvetin kırk altıda bir cüz’üdür. Müslim'in diğer bir rivayetinde: Sizden hanginiz en doğru sözlü ise onun rüyası da en doğrudur.
*Gizli ve âşikâr her işinde Allah'tan korkmayı tavsiye ederim.
*Güçlü kimse insanları güreşte yenen değil, belki hiddet anında kendini zapt eden, iradesine sahip olan adamdır.
*Günahlara tevbe eden, günah işlemeyen gibidir. Günahlara tevbe ve istiğfar edip o günaha devam eden, Rabbi ile istihza (alay) eden gibidir.
=== H ===
*Hacamat ettiren de, hacamat eden de orucunu açmıştır.
*Hangi köle kaçarsa, bilsin ki ondan zimmet ''[garanti]'' kalkmıştır, dönünceye kadar namazı kabul edilmez.<ref>Müslim, İman 122-124 (68, 69, 70); Ebu Davud, Hudud 1 (4360); Nesai, Tahrimu'd-Dem 12 (7, 102).</ref>
*Haksızlıkla bir makama ulaşan kimse, haddini aşmış sayılır.<ref>Tirmizî, İlm, 14.</ref>
*Haramın her türlüsünden çekinin.
*[[Haset]], ateş nasıl odunu yer yutarsa iyilikleri yer yutar, mahveder.
*[[Haset]]ten kaçının. Çünkü o, ateşin odunu yakıp tükettiği gibi bütün hayırları yer tüketir.<ref>Ebû Davud, Edeb 52, 4903.</ref>
*[[İyilik|Hayra]] vesile olan, [[İyilik|hayrı]] yapan gibidir.
*Her duyduğunu söylemesi, kişiye günah olarak yeter.
*Her insan hata eder. Hata işleyenlerin en hayırlıları tevbe edenlerdir.<ref>Tirmizî, Kıyâme, 49; İbn Mâce, Zühd, 30.</ref>
*Her kim mescide cemaatle namaz kılmak için gelirse, her gelişi için Allah ona cennette özel bir mükâfat hazırlar.<ref>Buhari, Ezan 1/161</ref>
*Her sarhoşluk veren şey ''[dinde yasaklanan içki olan]'' hamr grubundandır ve sarhoşluk veren her şey haramdır.<ref>Müslim, Eşribe,73 (l, 1587)</ref>
*Her şeyin bir yolu vardır. Cennetin yolu da [[ilim]]dir.
*Herhangi biriniz [[rüya]] görmezse üzülmesin. Çünkü [[İlim|ilmin]] derinliklerine dalan kimse, [[rüya]] görme özelliğini kaybeder.
*Hiç şüphe yok ki doğruluk iyiliğe götürür. İyilik de cennete götürür. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında sıddîk ''[doğru sözlü]'' diye yazılır. Yalancılık kötüye götürür. Kötülük de cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye Allah katında kezzâb ''[çok yalancı]'' diye yazılır.<ref>Buhârî, Edeb, 69; Müslim, Birr, 103, 104.</ref>
*Hiç unutulmayacak yüz anne yüzüdür.
*Hiçbir baba, çocuğuna, güzel terbiyeden daha üstün bir hediye veremez.<ref>Tirmizî, Birr, 33.</ref>
*Hiçbir farz namazı kasten terk etme. Kim namazı kasten terk ederse, İlahi koruma ve teminattan mahrum kalır.
*Hiçbir Müslüman yoktur ki, Allah’a dua etsin de, Allah duasına şu 3 halden biri ile cevap vermesin: Kişi dua ettiğinde, Allah, onun karşılığını dünyada acilen ''[peşin]'' verir. Duanın karşılığını ahirete erteler. Yaptığı dua kadar, o kuldan bir dert ve sıkıntıyı giderir. Bu sözü işitince sahabeler sevinç içinde: Öyleyse, bizler çok dua ederiz, dediler. Allah Resulü de şu açıklamayı yaptı: Allah’ın kabul etmesi, sizin duanızdan daha çoktur.
*Hiçbiriniz kendisi için istediğini kardeşi için istemedikçe ''[gerçekten]'' iman etmiş olamaz.<ref>Buhârî, Îmân, 7; Müslim, Îmân, 71.</ref>
*Hiçbir mümin diğer bir mümine, onun hidayetini artıran ve onu helak olmaktan koruyan faydalı sözden daha değerli bir hediye vermemiştir.<ref>Muhammed Lütfi es-Sabah, Beyrut 1986 s. 362.</ref>
*Hilâli görünceye kadar oruç tutmayın, yine ''[müteakip]'' hilâli görünceye kadar da yemeyin. Bulut araya girerse ayı takdir edin.
*Horoz sesini işittiğinizde, hemen Tanrı'nın iyiliğinden isteyin. Çünkü öttüğüne göre melek görmüştür. Eşek anırdığı zaman da, şeytanın kötülüğünden Tanrı'ya sığının! Çünkü eşek, şeytanı görmüştür de; onun için anırmıştır.<ref>Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 54.</ref>
*Haset, ateş nasıl odunu yer yutarsa iyilikleri yer yutar, mahveder.
*Hayır, büyüklerinizle beraberdir.
*Hepiniz çoban ve muhafızsınız, maiyetinizde bulunanların hukukundan mesulsünüz. İş başındakilerde muhafızdır, memurlarından mesuldür. Erkek, ailesi efradının çobanıdır ve onlardan mesuldür. Kadın da kocasının evinde bir muhafızdır, o da ondan mesuldür. Hülasa hepiniz muhafızsınız ve maiyetinizdekilerden mesulsünüz.
*Her duyduğu şeyi söylemesi kişiye günah olarak yeter.
*Her kim ilim tahsili için bir yola sülûk ederse bu yüzden Allah-u Teâla, ona Cennet'e gidecek yolu kolaylaştırır.
*Herhangi bir cemaat Allah’ı zikir için toplanırlarsa muhakkak melekler onları kuşatır, onları rahmet kaplar ve onlar üzerine sükunet ve vakar iner. Cenabı Hakk da onları katında bulunan meleklere medhü sena eder.
*Herhangi bir kimse,bir şahsı içlerinde bu şahıstan daha ehil kimse bulunduğunu bildiği halde , on kişi üzerinde âmir tayin ederse, Allah ve Resûlullah'a ve Müslümanlara hıyanet etmiş olur.
*Hiç kimse öfkeli olduğu iki kişi arasında hükmetmesin.
*Hükümdar, Allâh'ın adl ve emânının yerde gölgesidir.
=== H ===
* [[Irkçılık|Irkçılığa]] çağıran bizden ''[Müslümanlardan]'' değildir. Irkçılık için savaşan bizden değildir. Irkçılık üzere ölen de bizden değildir.
=== İ ===
[[Dosya:Isfahan 1210959 nevit.jpg|küçükresim|sağ|200pik|[[İnsan]]lara [[merhamet]] etmeyene [[Tanrı|Allah]] merhamet etmez.]]
*İçinizde ehl-i beytimin durumu, Nuh peygamberin gemisine benzer. O gemiye binen kurtulur, binmeyen helâk olur.
*İçinizden her kim mescide tükürüp (balgam çıkaracak olursa) tükürüğünü bir müminin tenine veya libâsına dokunup eza vermemek için yok etsin.<ref>Müsned-i Ahmed'de yer alan ve Sa'd İbn-i Vakkâs'ın rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 355-356; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Muhammed'e Göre "Muhammed", Kaynak Yayınları, 1. Baskı Kasım 2000, s. 108</ref>
*İki göz vardır ki, cehennem ateşi onlara dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz, bir de gecesini Allah yolunda, nöbet tutarak geçiren göz.<ref>Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 12.</ref>
*İki bayram ayı eksilmezler: Bunlar Ramazan ve Zü'l-Hicce aylarıdır.
*İki günü bir olan bizden değildir.
*İki Müslüman birbirine kılıç çektiği zaman, öldüren de, ölen de cehennemdedir.
*İki sesi Allah sevmez: Musibete uğradığında feryat etmeyi ve nimete kavuştuğunda saz çalmayı.
*[[İlim]] bir hazinedir; anahtarı sormaktır. Allah size rahmet etsin, sorun; çünkü sormakla dört kimse mükâfat alır: Soran, cevap veren, dinleyen ve onları seven.
*İlim öğrenmek erkek kadın tüm Müslümanlara farzdır.
*İlim öğrenmek için yola çıkan kimse dönünceye kadar Allah yolundadır.<ref>Tirmizi, İlim 2, 2649</ref>
*İmamdan evvel başını (secdeden) kaldıran her hanginiz, acaba şundan korkmaz mı ki, (Tanrı) başını eşek başına, yâhud sûretini, eşek sûretine çevirsin.<ref>Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 665, hadis numarası: 400.</ref>
*İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız.<ref>Müslim, Îmân, 93; Tirmizî, Sıfâtu’l-Kıyâme, 56.</ref>
*İman, yetmiş küsur derecedir. En üstünü Lâ ilâhe illallah ''[Allah’tan başka tanrı yoktur]'' sözüdür, en düşük derecesi de rahatsız edici bir şeyi yoldan kaldırmaktır. Haya da imandandır.<ref>Buhârî, Îmân, 3; Müslim, Îmân, 57, 58.</ref>
*İman, yetmiş küsur şubedir ve [[utanmak|utanma]] imandan bir şubedir" buyurmuştur.<ref>Müslim, İman, 57 (l, 63)</ref>
*İman ikiye ayrılır; yarısı sabır ve yarısı da şükürdür.
*İmanı en üstün olanınız, en güzel ahlaklı olanınızdır.
*İnsan oğlu ihtiyarladıkça ondaki iki haslet gençleşir: İhtiras (aç gözlülük) ve arzu.
*İnsanda bir organ vardır. Eğer o sağlıklı ise bütün vücut sağlıklı olur; eğer o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.<ref>Buhârî, Îmân, 39; Müslim, Müsâkât, 107.</ref>
[[Dosya:Domeoftherock1.jpg|küçükresim|sağ|150pik|İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız.]]
*''[İnsanı]'' Helâk eden şu yedi şeyden kaçının. Onlar nelerdir ya Resulullah dediler. Bunun üzerine: Allah’a şirk koşmak, sihir, Allah’ın haram kıldığı cana kıymak, faiz yemek, yetim malı yemek, savaştan kaçmak, suçsuz ve namuslu mümin kadınlara iftirada bulunmak buyurdu.<ref>Buhârî, Vasâyâ, 23, Tıbb, 48; Müslim, Îmân, 144.</ref>
*İnsanoğlu Allah'a karşı kurban gününde kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmamıştır.
*İnsanlar arasında ara bozma niyeti ile laf götürüp getirmek, insanlara hakaret etmek ve sövmek, kendi ırkını üstün görüp başka milletleri aşağı görmek... İşte bu 3 davranış, cehennemdedir. Bunlar, bir mü’minin ahlakında yer alamaz.
*İnsanlar "inandık" demekle, imtihandan geçirilmeden bırakılacaklarını mı sandılar?
*İnsanlar üzerine öyle bir zaman gelecek ki, onlar arasında dini konusunda(yapılan saldırılara) sabırla karşı koyan, kor parçasını avuçlayan gibi olacak.
*İnsanlar babalarından çok zamanlarına benzerler.
*İnsanlara [[akıl]]ları ölçüsünde söz söyleyiniz.
*İnsanlara layık oldukları değeri verin.
*[[İnsan]]lara [[merhamet]] etmeyene [[Tanrı|Allah]] merhamet etmez.<ref>Müslim, Fedâil, 66; Tirmizî, Birr, 16.</ref>
*İnsanlara verilenlerin en hayırlısı güzel [[ahlak]]tır.
*İnsanları inandıklarından vazgeçirmek, onları bir şeye inandırmaktan daha zordur.
*İnsanların en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır.
*İnsanların peygamberlerden öğrenegeldikleri sözlerden biri de 'Utanmadıktan sonra dilediğini yap!' sözüdür.<ref>Buhârî, Enbiyâ, 54; EbuDâvûd, Edeb, 6.</ref>
*İslâm, güzel [[ahlâk]]tır.<ref>Kenzü’l-Ummâl, 3/17, HadisNo: 5225.</ref>
*İslam cemaatinden bir karış da olsa ayrılan, boynundan İslam bağını çözmüş demektir.
*İslam'ın dışında bir millet üzerine yemin eden, söylediği gibidir.
*İslam'ın düğmeleri düğme düğme çözülecek. Her düğme çözüldükçe insanlar onu takip eden düğmeyi çözmeye teşebbüs edecekler. Bu çözülen düğmelerin ilki idari konular, sonuncusu da namazdır.
*İşler ehil olmayana verildiğinde kıyameti bekleyin.
*İşçiye ücretini teri kurumadan veriniz.<ref>İbn Mâce, Ruhûn, 4.</ref>
*İyilik yap ehli olana da, olmayana da, ehline isabet ederse yerini bulur. etmez ise ehli sen olursun.
*İhtiyara, sırf yaşından dolayı hürmet eden hiç kimse yoktur ki, Allah da ona yaşlandığında saygı gösterecek birini ihsan etmesin.
*İki kimse gıbta edilmeye şayandır. Birisi Kur’an öğrenmiş olup onunla gece gündüz meşgul ve muktezasıyla amil olandır. Diğeri de Allah’ın kendisine mal ihsan ettiği kimsedir ki gece gündüz o malı Allah yoluna sarf eder.
*İki müslüman birbirleriyle karşılaşıp da el sıkışırsa, ayrılmazdan evvel günahları bağışlanır.
*İki nimet vardır ki,insanların çoğu o nîmetlerin kadrini bilmiyorlar da aldanıyorlar. Bunlar sağlık ve boş vakittir
*İlim öğrenmek her Müslüman için farzdır. İlim öğrenen kişiye, denizdeki balıklara kadar her şey istiğfar eder.
*İlmin kaldırılıp bilgisizliğin geçerli sayılması şarap (ve alkollü içkilerin ) içilmesi, zinanın açıktan yapılması kıyamet alametlerindendir.
*İlminden faydalanılan bir alim, bin Abid’den daha hayırlıdır.
*İman yetmiş küsür şubedir. Haya da imandan bir şubedir.
*İmanın efdali, nerede olursan ol, Allah’ın seninle olduğunu bilmendir.
*İnsan dilinin altında gizlidir.
*İnsan öldüğü zaman üç şey hariç ameli kesilir: Sadaka-i cariye, faydalanılan ilim, salih evlat.
*İnsanların en âcizi duada âciz olan, insanların en cimrisi de selâm vermekte cimri olandır.
*İnsanların en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır.
*İş, ehlinin gayrına verildiği zaman kıyameti bekle.
=== K ===
[[Dosya:Molnár Ábrahám kiköltözése 1850.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Kendisinde ruh olan hiçbir canlıyı hedef ittihaz etmeyin.]]
* [[Kader]]e iman, Allah’ın birliği ''[tevhid ç.n.]'' inancı ile irtibatlıdır.
* Kadın, ocak başında olsa dahi erkeğinin dâvetine icâbet etsin.<ref>Ebû Alî Talk b. Alî'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 325, hadis numarası: 282.</ref>
* Kadınlar insanın karşısına şeytan gibi çıkarlar... Size doğru bir kadının geldiğini gördüğünüz zaman bilesiniz ki size yaklaşan bir şeytandır.
* Kalbinden tam bir sadakatle Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in de Allah'ın resûlü olduğuna şehadet eden bir kimseyi Allah, [[cehennem]] ateşine haram kılar.
* Kardeşini bir günahından dolayı ayıplayan kişi, günahı işlemedikçe ölmez.
* Kavimler layık oldukları şekilde yönetilirler.
* Kendisinde ruh olan hiçbir canlıyı ''[atışlarınıza]'' hedef ittihaz etmeyin.<ref>Müslim, Sayd 58 (1957)</ref><ref>Tirmizi, Sayd 1 (1475)</ref><ref>Nesâî, Dahâya 41 (7, 238, 239).</ref>
* Kendisini fakir gösteren kimse, fakirleşir.
* Kıyamet günü cehennem, yetmiş bin yuları olduğu halde getirilir. Her yularında, onu çeken yetmiş bin melek vardır.<ref>Müslim, Cennet 29 (2842)</ref><ref>Tirmizi, Cehennem 1 (2576).</ref>
* Kıyamet günü kâfir, dilini siccine doğru çekerken, insanlar onu ayaklarının altında çiğnerler.<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 4, s. 962'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 214</ref>
* Kıyamet gününde Allah, kullarından birini çağırır, huzurunda durdurarak malının hesabını sorduğu gibi, makamının da hesabını sorar.
* Kıyamet gününde bilginlerin mürekkebi şehitlerin kanıyla tartılır.
* Kıyamete yakın Müslümanlar içinde en az bulunacak şey; helal para ile kendisine güvenilecek arkadaştır.
* Kim Allah’ı gazaplandırmakla bir güç sahibini hoşnut ederse, Allah’ın dininden çıkmış olur.
* Kim Allah yolunda bir gün oruç tutsa, Allah onunla ateş arasına, genişliği sema ile arz arasını tutan bir hendek kılar.
* Kim Allah ile kendisinin arasını düzeltir, güzel yaparsa; Allah da onun, insanlarla arasını düzeltir, güzel yapar. Kim iç dünyasını ''[kalbini, niyetini]'' düzeltirse, Allah da onun dışını ''[davranışlarını]'' düzeltir.
* Kim Allah yolunda bir askerin teçhizatını temin ederse bizzat gaza yapmış olur. Kim, gazaya çıkan bir askerin geride kalan ailesine hayırlı himayede bulunursa gaza yapmış olur.<ref>Buharî, Cihâd 38</ref><ref>Müslim, Emâret 135, 136 (1899)</ref><ref>Ebû Davud, Cihâd 21 (2509)</ref><ref>Tirmizî, Fedâilu'l-Cihâd 6 (1628)</ref><ref>Nesâî, Cihâd 44 (6, 46).</ref>
* Kim benim sünnetimi diriltirse ''[ihya ederse ve yaşamında tatbik ederse]'' beni sevmiş olur. Beni seven de benimle beraber cennettedir.
* Kim bir [[iyilik|hayır]]lı işi yapmaya yönelirse, onu yapan kadar mükâfat alır.
* Kim bir namaz unutacak olursa hatırlayınca derhal kılsın. Unutulan namazın bundan başka kefareti yoktur.<ref>Buhârî, Mevakîtu's-Salât 37</ref><ref>Müslim, Mesâcid 314 (684)</ref><ref>Tirmizî, Salât 131 (178)</ref><ref>Ebu Dâvud, Salât 11 (442)</ref><ref>Nesâî, Mevâkît 52, 53 (2, 293, 294).</ref>
* Kim -din- kardeşinin ırz ve namusunu onu gıybet edene karşı savunursa, Allah da kıyamet günü o kimseyi cehennemden korur.<ref>Tirmizî, Birr 20, IV, 327</ref>
* Kim bir kavme benzemeye çalışırsa, o onlardandır.
* Kim bir [[oruç]]luya iftar ettirirse, kendisine onun sevabı kadar sevap yazılır. Üstelik bu sebeple [[oruç]]lunun sevabından hiçbir eksilme olmaz.
* Kim bir kavme misafir olursa, onlar müsaade etmedikçe ''[nafile ç.n.]'' oruç tutmasın.
* Kim bir mü'mini kasten öldürürse, cezası, içinde ebediyen kalacağı cehennemdir.
* Kim gaza yapmadan ve içinde gaza yapma isteğini konuşturmadan ölürse, münafıklıktan bir çeşit üzere olur.
* Kim orucu fecirden önce niyetlemezse ''[kesin kılmazsa]'' onun orucu yoktur.
* Kim oruçlu olduğu halde unutur ve yerse veya içerse orucunu tamamlasın. Çünkü ona Allah yedirip içirmiştir.
* Kim Kadir Gecesi'nde inanarak, ihlas ile o geceyi ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır.
* Kim kendiliğinden kusacak olursa, üzerine kaza gerekmez. Kim de isteyerek kusarsa orucunu kaza etsin.
* Kim kölesi ile yüz okiyye üzerinden mükâtebe yapsa da, kölesi, bunun on okiyyesi hariç hepsini ödese, yine de köledir.<ref>Ebû Davud, Itk 1 (3927)</ref><ref>Tirmizi, Büyu' 35 (1260)</ref><ref>İbnu Mace, Itk 3 (2519).</ref>
* Kim kötü ve çirkin bir iş görürse onu eliyle düzeltsin; eğer buna gücü yetmiyorsa diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse, kalben karşı koysun. Bu da imanın en zayıf derecesidir.<ref>Müslim, Îmân, 78</ref><ref>Ebû Dâvûd, Salât, 248.</ref>
* Kim mahlûkun rızasını, Halıkın gazabıyla kazanmaya çalışırsa, Allahu Teala o mahluku ona musallat eder.
* Kim malı olan bir köle azat ederse, kölenin malı kendisinin olur, yeter ki efendisi bu hususta bir şart koşmamış olsun.<ref>Ebû Davud, Itk 11 (3962)</ref><ref>İbnu Mace, Itk 8 (2629).</ref>
* Kim üzerinde ramazan ayının orucu olduğu halde ölecek olursa, (ölünün velisi) her bir gün yerine, bir fakire yiyecek versin.
* Kim yalanı ve onunla ameli terk etmezse (bilsin ki) onun yiyip içmesini bırakmasına Allah'ın ihtiyacı yoktur.
* Kişi arkadaşının dini üzeredir. O halde sizden birisi kiminle [[arkadaş]]lık yaptığına dikkat etsin. Kişi sevdiği ile beraber(haşrolunacaktır)dir.
* Kişi din kardeşine kâfirlik isnat ederse, bu isnat ikisinden birine döner.
* Kişi malı, hanımı ve çocuğuyla imtihan edilir.
* Kişinin dünya ve ahiretine faydası olmayan şeyleri terk etmesi, İslâm'ının güzelliğinden ileri gelir.<ref>Tirmizi, Zühd 11, 2318, 2319</ref>
* Kişi, önüne semer kaşı kadar bir şey bırakmadan namaz kılarsa; ''[önünden geçtiği takdirde]'' siyah köpek, kadın, eşek namazını bozar.<ref>Müslim, Salat 265 (510)</ref><ref>Ebû Davud, Salat 110 (702)</ref><ref>Tirmizi, Salat 253 (338)</ref><ref>Nesai, Kıble 7.</ref>
* Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.<ref>Buhârî, İlm, 12</ref><ref>Müslim, Cihâd, 6.</ref>
* Koca karısına dayak atarken yüzüne vurmaz, ancak yaralamayacak şekilde döver.<ref>Gazali'nin, Ebu Davud ve Neseî'den naklettiği bu hadis için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 156, 290 numaralı dipnot.</ref>
* Kocasının izni olmadan sokağa çıkan kadını melekler kötüler, lanetler ve bu durum kadının eve dönmesine kadar devam eder.<ref>İbn Abbas'ın rivayetine dayalı bu ve benzeri hadisler için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 345</ref>
* Komşusu açken tok olarak yatan kimse bizden değildir.<ref>(Hakim, Müstedrek, 4/183, h. no: 7307)</ref>
* Kostantiniyye ''[<nowiki />[[İstanbul]]<nowiki />]'' bir gün elbet fethedilecektir. Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan ve onun askeri ne güzel askerdir.<ref>Ahmed bin Hanbel, Müsned; c. 4, s. 335</ref>
* Korkma, titremene gerek yok, ben kral değilim, kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum.<ref>{{Kitap kaynağı |soyadı=İbn Mâce |başlık=Sünen-i İbn Mâce |bölüm=Kitâbü'l-Et'ime (Yemekler Kitabı), 30. Bâb: Kadîd, Hadis No: 3312}}</ref>
**''Kendisiyle görüşmeye gelen kişiye böyle söylemiştir.''
* Koşarak yürümek mü’min’in değerini yok eder.
* Köleyi ölme anında azat edenin misali, doyduğu zaman hediyede bulunan adam gibidir.<ref>Ebû Davud, Itk 15 (3968)</ref><ref>Tirmizi, Vesaya 7 (2124).</ref>
* Kötü [[ahlak]]lılık, uğursuzluktur.
* Kur'an-ı Kerîm'i Müslüman nesillere öğretmek, Kur'an'ın korunması konusunda onlara mes'uliyetlerini hissettirmek, ona dil uzatanlara karşı müdafaa görevini yerine getirmek, her Müslümanın vazifesidir.
* Kur'an'ın haram kıldığını, helal sayan bir kimse, Kur'an'a inanmamıştır.
* Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.<ref>Tirmizî, Birr, 15</ref><ref>Ebû Dâvûd, Edeb, 66.</ref>
*Kabir, ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukur.
*Kanaate sarılınız. (Çünkü) Kanaat tükenmeyen bir maldır.
*Kardeşini güler yüzle karşılamaktan ibaret bile olsa, hiçbir iyiliği hor görme.
*Kıyamet Günü Cehennem’liklerin azabca en hafif olanı o kimsedir ki, ayak oyuklarına iki kor konur da (Onun te’siriyle) o adamın beyni kaynar. Hiçbir kimsenin kendisi kadar şiddetli azabda olduğunu hatırına getirmez; halbuki o, azab görenlerin en ehvenidir.
*Kıyamet Günü, tacirler facir olarak ba’s olunurlar. Allah’tan korkan, iyilik eden, ve tasadduk edenleri müstesna.
*Kıyamet Günü'nde Âdem oğlu, şu beş şeyden sorguya çekilmedikçe yerinden ayrılamaz: Ömrünü nerede, ne sûretle harcadığından, yaptığı işleri ne maksatla yaptığından, malını nerede kazandığın dan ve nerelere sarfettiğinden, Vücudunu, sıhhatını nerede ve ne sûretle yıprattığından.
*Kıyamet gününde bana halkın en yakın olanları ve şefaatime hak kazananları benim üzerime en çok salavat getirenleridir.
*Kıyamet yaklaştığında Müslüman'ın rüyası yalan çıkmayacak. Sizin en doğru rüya göreniniz, en doğru söyleyeninizdir.
*Kim beni rüyasında görürse, beni gerçekten görmüş gibidir. Çünkü, şeytan benim şeklime girip görünemez.
*Kim insanların kendisi için ayağa kalkıp saygı göstermelerini isterse, ateşteki yerine hazırlansın.
*Kim ki Allah’a ve Ahiret gününe inanıyorsa ya hayır söylesin ya da sükut etsin.
*Kim küçüklerimize merhamet etmez, büyüklerimizin hakkını tanımaz ise bizden değildir.
*Kişi arkadaşının dini üzerinedir. Sizden her biriniz, kiminle arkadaşlık yaptığına baksın.
*Kişi dostunun yolundadır.O halde sizden her biriniz dost edineceği kimseye iyi dikkat etsin.
*Kişi yalan söylediği zaman o yalandan gelen kokudan, melek ondan bir mil uzaklaşır.
*Kuvvetli insan, kendi kendini yenen insandır.
*Kul önemsemeden ve farkına varmadan Allah'ın hoşnut olduğu bir söz söyler, bu sebeple Allah cennette onun derecesini yükseltir. Yine kul dikkat etmeden, Allah'ın gazabını gerektiren bir söz söyler de Allah onu o kelime nedeniyle cehenneme yuvarlar.<ref>Buhârî (23/4, 7, 184), Müslim (zühd 49-50, s. 2290), Tirmizî (2314)</ref>
=== M ===
*Mazlumun bedduâsından sakın. Çünkü,onun duâsıyla Allah arasında (kabûlünde mani) bir perde yoktur.
*Meniyi kadının rahmine değil dışarıya akıtmak, çocuk öldürmenin bir çeşididir.<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 224</ref>
*Merhamet edenlere Allah merhamet eder. Siz yeryüzündekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin..<ref>{{Kitap kaynağı |yazar=Ebû Dâvûd |yazarbağı=Ebû Dâvûd |başlık=Sünen-i Ebû Dâvûd |bölüm=Edeb Bölümü, 58. Bab, Hadis No: 4941}}</ref>
*[[Merhamet]] etmeyene [[merhamet]] edilmez.
*''[Muteber]'' Oruç, ''[hep beraber]'' tuttuğunuz gündekidir. ''[Muteber]'' iftar, ''[hep beraber]'' ettiğiniz gündekidir. ''[Muteber]'' kurban ''[hep beraber]'' kurban kestiğiniz gündekidir.
*Mülk küfr ile yaşar, zulm ile yaşamaz.
*Mümin, bir delikten iki defa sokulmaz.<ref>Buhârî, Edeb, 83; Müslim, Zühd, 63.</ref>
*Mümin bir midesine koymak için yer. Kâfir ise, karnındaki yedi bağırsağını doldurmak (karnını şişirmek) için yer.<ref>Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 383, hadis numarası: 1851; ayrıca bkz. İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 201</ref>
*Mümin, elinden dilinden başka Müslümanların güvende olduğu kişidir.
*''[Mümin]'' kardeşine tebessüm etmen sadakadır. İyiliği emredip kötülükten sakındırman sadakadır. Yolunu kaybeden kimseye yol göstermen sadakadır. Yoldan taş, diken, kemik gibi şeyleri kaldırıp atman da senin için sadakadır.<ref>Tirmizî, Birr, 36.</ref>
*''[Mümin]'' kardeşinle münakaşa etme, onun hoşuna gitmeyecek şakalar yapma ve ona yerine getirmeyeceğin bir söz verme.<ref>Tirmizî, Birr, 58.</ref>
*Müminin başka hiç kimsede bulunmayan ilginç bir hali vardır; onun her işi hayırdır. Eğer bir genişliğe ''[nimete]'' kavuşursa şükreder ve bu onun için bir hayır olur. Eğer bir darlığa ''[musibete]'' uğrarsa sabreder ve bu da onun için bir hayır olur.<ref>Müslim, Zühd, 64; Dârim, Rikâk, 61.</ref>
*Müminin saygınlık ve onuru, Allah’ın kendisine verdiğine kanaat edip insanlardan bir şey beklememesidir.
*Müminler arasında imanca en kâmil olanı, ahlakça en güzel olanıdır. En hayırlınız da ailesine hayırlı olandır.<ref>Tirmizî, Rad 11 (1162); Ebû Davud, Sünnet 16 (4682).</ref>
*Müminler cehennemden kurtarılıp, cennetle cehennem arasındaki köprüde bir müddet hapsedilirler. Bu sırada, aralarında dünyada geçmiş olan haksızlıklar kısas edilir. Böylece günahlardan temizlenip paklandıktan sonra cennete girmelerine izin verilir. Nefsimi kudret elinde tutan Zât-ı Zülcelâl'e yemin olsun, onlardan her biri, cennetteki evini, dünyadaki evinden daha iyi bilir.<ref>Buhari, Mezalim 1, Rikâk 48.</ref>
*Müminlerden iki grup birbiriyle çarpışırlarsa, aralarını düzeltin.
*Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, söz verdiğinde sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
*Müslüman dilinden ve elinden Müslümanların güvende olduğu kişidir. Mümin de insanların malları ve canları hususunda kendisine güvendiği kişidir.<ref>Tirmizi, İman, bab: 12</ref>
*Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir.<ref>Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8.</ref>
*Müslüman kardeşine sahtekârlık yapan, ona zarar veren ve ona hile yapan bizden değildir.
*Müslüman, kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmasın.<ref>Müslim, Büyu’ 9, l, 1154</ref>
*Müslüman (erkeklerden) kim, Allah yolunda, ilâ-yı kelimetullah için, devenin iki sağımı arasında geçen müddet kadar savaşacak olsa cennet kendisine vâcip olur.<ref>Tirmizî, Fedâilu'l-Cihâd 21 (1657); Ebû Davud, Cihâd 42 (2541); Nesâî, Cihâd 25 (6, 26); İbnu Mace, Cihâd 15 (2792).</ref>
*Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmanına) teslim etmez. Kim, (mümin) kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim Müslümanı bir sıkıntıdan kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet günü sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir Müslümanı''[n kusurunu]'' örterse, Allah da Kıyamet günü onu''[n kusurunu]'' örter.<ref>Buhârî, Mezâlim, 3; Müslim, Birr, 58.</ref>
*Müslümanlar, Türklerle öldürüşmedikçe kıyamet kopmayacaktır. Yüzleri kalkan gibi, üst üste binmiş (kalın) derili olan bu toplumlar... kıl giyerler.<ref>Müslim, es-Sahih, Kitabu'l-Fiten/62-65, hadis numarası: 2912; Ebû Davud, Sünen, Kitabu'l-Melâhim/9; Babun fî Kıtâli't-Türk, hadis numarası: 4303.</ref>
*Müslüman üzerine, atı ve kölesi için zekât mükellefiyeti yoktur.<ref>Buhâri, Zekât 45, 46; Müslim, Zekât 10 (982)</ref><ref>Muvatta, Zekât 37 (1, 277)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 8 (628)</ref><ref>Ebû Davud, Zekât 10 (1594, 1595)</ref><ref>Nesâi Zekât 16 (5, 35).</ref>
*Meddâhların (dalkavukların) yüzlerine toprak saçınız.(Hadisi Şerif
*Mektuba cevap vermek,selama mukâbele etmek gibi haktır.
*Melekler, nurdan yaratılmıştır. Cinler, dumansız ateşten yaratılmıştır. Âdem ise, size anlatılan şeyden yaratılmıştır.
*Mü’minin ferasetinden kaçınınız, muhakkak o, Allah’ın nuruyla bakar.
*Mükâfatın büyüklüğü, belanın büyüklüğü nispetindedir. Allah Teala bir kavmi severse, onları belaya uğratır.Bir kimse mukadderata razı olursa, Allah ondan razı olur. Bir kimse belaya razı olmazsa, Allah’ın gazabına uğrar.
*Münafıkın alemetleri üçtür: Söz söylerken yalan söyler, vaad ettiği vakit sözünde durmaz, kendisine bir şey emanet edildiği zaman ona hıyanet eder. Diğer bir rivayette de Oruç tutsa, namaz kılsa ve kendisini Müslim sansa dahi ziyadesi vardır.
*Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, Va’d ettiği zaman sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
*Müslüman Müslüman’ın (din) kardeşidir. Müslüman kardeşine zulmetmez ve onu düşman eline vermez. Her kim Müslüman kardeşinin yardımında bulunur ve onun ihtiyacını temin ederse Allah da ona yardım eder. Her kim, bir Müslüman’ın sıkıntılarında birini giderirse Cenabı Hak buna mukabil kıyamet sıkıntılarından birini def eder. Her kim bir Müslüman’ın ayıbını örterse, Allahu Teala ahirette onun ayıbını örter.
=== N ===
* Ne yaparsan, onun karşılığını göreceksin.
* Neden bakire bir kız almadın? Bakire alsaydın, sen onu o da seni bilirdin ve birbirinizle sevişirdiniz.<ref>Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 400, hadis numarası: 976; İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 226; Gazâli, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, s. 220.</ref>
* Nefsim kudretinin elinde olan Allah'a yemin ederim ki, ben kendisine babasından ve çocuğundan daha sevgili oluncaya kadar sizden biriniz kamil imanla iman etmiş olmaz.
* Nerede olursan ol Allah’a karşı gelmekten sakın; yaptığın kötülüğün arkasından bir iyilik yap ki bu onu yok etsin. [[İnsan]]lara karşı güzel [[ahlak]]ın gereğine göre davran.<ref>Tirmizî, Birr, 55.</ref>
* Namaz, insan ile şirk ve küfür arasında bir perdedir. Namazı terk etmek, bu perdeyi kaldırmaktır.
* Nerede olursan Allah’tan kork, fenalık yaparsan, arkasından iyilik yap, fena işi silip götürsün, insanlara karşı güzel ahlakla muamele et.
* Nikahın hayırlısı, en kolay ve külfetsiz olanıdır.
=== O ===
*Okumak, kadın ve erkek her Müslümana farzdır.
*...Onu (yani cinlerden 'ifrit'i-şeytanı) yakalayıp yatırdım yere. Ve dilinin soğukluğunu, elimin üzerinde duyuncaya dek boğazını sıktım.<ref>Sağlam hadis kitaplarından Neseî'de de bulunan ve Muhammed'in karılarından Aişe'nin aktardığı bu hadis için bkz. Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 49.</ref>
*Oruç perdedir. Biriniz bir gün oruç tutacak olursa kötü söz sarf etmesin, bağırıp çağırmasın. Birisi kendisine yakışıksız laf edecek veya kavga edecek olursa "ben oruçluyum!" desin ''[ve ona bulaşmasın]''.
*Oruçlu için iki sevinç vardır: Biri, orucu açtığı zamanki sevincidir; diğeri de Rab'bine kavuştuğu zamanki sevincidir. Oruçlunun ağzından çıkan koku Allah indinde misk kokusundan daha hoştur.
*Oruçlunun yanında oruçsuzlar yemek yiyecek olursa, melekler oruçluya rahmet okurlar.
=== Ö ===
[[Dosya:Raouda.JPG|küçükresim|sağ|200pik|Ölülerinizi hayırla yâd ediniz.]]
*[[Övmek]] ve [[övülmek]]ten uzak durun. Çünkü o, kişiyi manen boğazlamaktır.
*Ölmeden önce ölünüz.
**''Ölümden önce [[Tanrı|Allah]]'a ulaşınız.''
*Ölülerinizi hayırla yâd ediniz (anınız).
=== P ===
[[Dosya:Kaaba (1910)-2.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Putlara tapmanın dışında, halkla cedelleşmekten men edildiğim kadar hiçbir şeyden men edilmedim.]]
*Pehlivan, herkesi yenen kimse değildir. Pehlivan, ancak [[öfke]] zamanında kendini tutan kimsedir.<ref>Müslim, Birr, 107 (lll, 2014)</ref>
*Pek çok günahları olan bir kimse dahi olsa, zulme uğrayanın bedduası kabul görür. Fasıklığı kendine.
*Peygambere itaat eden Allah'a itaat etmiş olur.
*Gerek kendisine ve gerekse başkasına ait herhangi bir yetimi görüp gözetmeyi üzerine alan kimse ile ben, cennette işte böyle yan yanayız.<ref>Buhârî, Talâk, 25, Edeb, 24; Müslim, Zühd, 42.</ref>
**''İşaret parmağı ve orta parmağıyla işaret ederek böyle söylemiştir.''
*Pişmanlık duymak, bir çeşit tövbedir.
*Putlara tapmanın dışında, halkla cedelleşmekten men edildiğim kadar hiçbir şeyden men edilmedim.
=== R ===
*Rabb olarak Allah'a, din olarak İslam'a, peygamber olarak Muhammed'e arazi olan kişi imanın tadını tatmış demektir.
*Rabbini gazaplandıracak bir meselede sultanı hoşnut eden, Allah'ın dininden çıkmış olur.
*Rabbinize karşı gelmekten sakının, beş vakit namazınızı kılın, Ramazan orucunuzu tutun, mallarınızın zekatını verin, yöneticilerinize itaat edin. ''[Böylelikle]'' Rabbinizin cennetine girersiniz.<ref>Tirmizî, Cuma, 80.</ref>
*Rüşvet veren de alan da cehennemdedir.
*Ramazan ayı girdiği zaman cennetin kapıları açılır, cehennemin kapıları kapanır ve şeytanlar da zincire vurulur.
*Rüya üç kısımdır: Allah'tan müjde olan doğru rüya, şeytanın sizi üzmek için gösterdiği rüya, kişinin kendi kendine konuştuğu şeylerden ileri gelen önemsiz rüya.
=== S ===
*Size ilişmedikçe siz de Türklere ilişmeyiniz; çünkü severlerse sizi yerler, sevmezlerse gebertirler.<ref>Buhârî, Manakib; el-Suyutî, el-Lâ âli el-Meşnua, c. 1, s. 440</ref><ref>Ebû Davud</ref><ref>İbn Hacer</ref>
*Sizden biriniz cinsi münasebette bulunduğu zaman eşinin cinsel organına bakmasın. Zira cinsel organına bakma körlüğe sebep olabilir.<ref>"Feyzül-Kadir" (1/326) kaynağından alınma bu hadis için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, s. 303</ref>
*Sizden biriniz yemek yediği zaman, yemek yediği parmaklarını yalamadıkça, yâhud (birisine) yalatıp temizlemedikçe bir bezle silmesin.<ref>İbn-i Abbâs'ın rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 394, hadis numarası: 1864.</ref>
*Sizin biriniz uykusundan uyanıp da abdest aldığında burnundaki nesneyi nefesiyle üç defa dışarı çıkarsın. Çünkü şeytan uyuyanın genzinde geceler.<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 59, hadis numarası: 1359.</ref>
*Sizin kadınlarınızın hayırlısı çocuk doğuran sevimli kadınlardır.<ref name="Gazali 1991"/>
*Sizinle (siz Müslümanlarla), küçük (çekik) gözlü toplum, Türkler savaşacaktır. Siz onları, üç kez önünüze katıp götüreceksiniz, süreceksiniz. Sonunda Arap Yarımadası’nda karşılaşacaksınız. Birincide olanlardan kaçan kurtulur. İkincide kimi kurtulur, kimi yok edilir. Üçüncüdeyse onların tümü kırılacaktır.<ref>Ebû Davud, Sünen, hadis numarası: 4305’den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 3, Kaynak Yayınları, 7. Baskı Aralık 1993, s. 103</ref>
*Sokakta giderken kadın denilen şeytanı gördüğünüz an derhal eve dönüp karılarınızla sevişin ve kabaran şehvetinizi giderin.<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 100</ref>
*Selam, konuşmaktan önce gelir.
*Siz kendiniz namuslu olun ki, kadınlarınız da namuslu olsunlar.
*Siz ne haldeyseniz, başınıza o halde insanlar getirilir.
*Sizden bir kimse çirkin bir iş görürse onu eli ile değiştirsin; eğer buna gücü yetmezse dili ile tağyir etsin; buna da gücü yetmezse kalben nefret etsin. Bu imanın en zayıf derecesidir.
*Sizden biriniz kendisi için sevdiği bir şeyi başkası için de sevmedikçe, imanı kamil olmaz.
*Sizden herhangi biriniz vurduğu zaman yüze vurmaktan sakınsın.
*Sizden hiçbiriniz kendi nefsi için istediğini mü’min kardeşi için de istemedikçe kamil mü’min olamaz.
*‘Size amellerinizin en hayırlısı, Allah nezdinde (sevap bakımından) en çok ve en temiz olan, derecelerinizi yükselten ve sizin için altın ve gümüşü infak etmekten ve harp meydanlarında düşmanlarınızla karşılaşıp (İ’lâi Kelimetu’llah uğrunda) onların boyunlarını vurmanızdan daha hayırlı amelleri haber vereyim mi?’ ''diye sordu. Ashab:'' ‘Evet ya Resulâ’llah,’ ''dediler. Muhammed:'' ‘Allah’ı zikretmektir.’
*Sizin hayırlınız, hayrı umulan ve şerrinden emin olunan kimsedir. Şeririniz ise, hayrı umulmayan ve şerrinden emin olunmayandır.
*Sizin hayırlınız, kadınlarına ve kızlarına hayırlı olandır.
=== Ş ===
*Şehidin ölüm (darbesinden) duyduğu ıstırap sizden birinin çimdikten duyduğu ıstırap kadardır.<ref>Tirmizî, Fedâilu'1-Cihâd 26 (1668).</ref>
*Şeref, edep iledir. Soy ile değildir. [[Namus]]unuzu titizlikle koruyun.
*Şiirde hikmet vardır.<ref>Buhârî, Edeb 90; Ebû Davud, Edeb 95 (5010)</ref><ref>Tirmizî, Edeb 69 (2847)</ref><ref>İbnu Mâce, Edeb 41 (3755).</ref>
*Şu altı şeyi devamlı yapacağınıza dair bana söz verin; ben de [[cennet]]e gireceğinize kefil olayım: Konuştuğunda hep doğru söyleyin. Söz verdiğinizde hep sözünüzde durun. Size güvenildiğinde bu [[güven]]i sakın istismar etmeyin.
*Şu da kıyâmet alâmetlerinden: Kıldan (keçe) ayakkabı giyen bir toplumla vuruşup öldüreşeceksiniz. Geniş yüzlü, yüzleri kalkan gibi, üst üste binmiş derili toplumla vuruşmanız-öldürüşmeniz kıyâmet alâmetlerindendir. Siz (Müslümanlar), küçük gözlü, kızıl yüzlü, basık burunlu, yüzleri kalkan gibi, derisi üst üste binmiş olan Türklerle öldürüşmedikçe kıyâmet kopmaz.<ref>Buhâri, e’s-Sahih, Kitabu’l Cihâd/95; Müslim, e’s-Sahih, Kitabu’l-Fiten/66, hadis numarası: 2912; İbn Mace, hadis numarası: 4097-4098’den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 3, Kaynak Yayınları, 7. Baskı Aralık 1993, s. 102</ref>
*Şu dört şey kime verilirse, dört nimetten mahrum kalmaz: Kendisine mağfiret ''[af]'' dilemek ''[özelliği]'' verilen, bağışlanmaktan mahrum kalmaz. Şükretmek verilen, nimetin çoğalmasından mahrum olmaz. Tövbe etmek verilen, tövbesinin kabul olunmasından mahrum olmaz. [[Dua]] etmek verilen de icabet edilmekten mahrum olmaz.
*Şurası muhakkak ki, oruçlunun iftarını açtığı zaman reddedilmeyen makbul bir duası vardır.
*Şüphesiz ki benden sonra ümmetimden [[Kur'an-ı Kerim]]'i okuyan bir kısım insanlar olacak. Fakat onların okuduğu boğazlarını geçmeyecek. Onlar tıpkı okun yaydan çıktığı gibi dinden çıkacaklar, sonra da tekrar ona dönmeyecekler. O kimseler, insanların ve hayvanların en kötüleridir.
=== T ===
*[[Temizlik]] imanın yarısıdır.<ref>Müslim, Tahâret 1., I, 203</ref>
*Temenni Allah'tan, acele şeytandandır.
=== U ===
*[[Utanmak]] güzeldir ama kadınlarda olursa daha da güzel olur.
=== Ü ===
*Ümmetim 73 fırkaya ayrılır, ''[bidat ehli olan]'' 72’si cehenneme gider. Yalnız bir fırka kurtulur. Cehennemden kurtulan fırka, benim ve ashabımın gittiği yolda gidenlerdir.<ref>Tirmizi</ref><ref>M. Rabbani</ref>
*Üç dua vardır ki, bunlar şüphesiz kabul edilir: Mazlumun duası, yolcunun duası ve babanın evladına duası.<ref>İbn Mâce, Dua, 11.</ref>
*Ümmetim dinar ve dirhemi (parayı, maddi varlıkları) yücelttiği zaman onlardan İslam'ın heybeti kaldırılır. İyilikle emretmeyi terk ettikleri zaman da vahyin bereketinden mahrum kılınırlar.
*Ümmetimden bir takım kimseler, ismini değiştirerek şarabı ''[alkollü içecekleri]'' içecekler. Bu esnada başkaları ucunda (yanlarında) çalgılar çalınacak ve şarkıcı kadınlar olacak. İşte önün için Allah onları yere batıracak ve aralarından bazılarının şekli maymuna ve domuza çevrilecek.
*Üç şeyden dolayı ümmetim için korkuyorum: İhtiraslı olmak, heva hevese uymak ve sapık önder.
*Ümmetimin cemaati, az olsalar da hak ehli olanlardır.
*Üç şey vardır orucu bozmaz: Hacamat olmak ''[kan aldırmak]'', kusmak, ihtilam olmak.
*Üç dua geri çevrilmez. Oruçlunun duası, misafirin duası ve mazlumun duası.
*Üç kimsenin duası makbul dualardır. Bunların kabul edileceğine şüphe yoktur. Zulme uğrayanlar, misafirler, babanın evladına duası (Ana-babanın çocuklarına duasıdır.)
*Üç şey ölünün ardından (kabre kadar) gider: Âilesi, malı ve ameli. Bunlardan ikisi döner, birisi kalır. Dönenler ailesi ve malı, kalan de amelidir.
=== V ===
*Veren el alan elden hayırlıdır. Çünkü veren el, infak edici, alan el ise isteyici eldir.<ref>Müslim, Zekat, 94, l,717</ref>
*Vatan sevgisi imandandır.
*Vallahi eğer benim bildiklerimi bilmiş olsaydınız az güler çok ağlardınız. Döşek üzerinde kadınlarla telezzüz edemez, Allah’a feryat ederek yollara, sahralara dökülürdünüz.
=== Y ===
[[Dosya:Mosque Cordoba.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Ya öğrenen, ya öğreten, ya dinleyen, ya da seven ol! Bunların dışında bir beşincisi olma; helâk olursun. Beşincisi işe, ilme ve [[ilim]] ehline buğzetmendir.]]
*Ya öğrenen, ya öğreten, ya dinleyen, ya da seven ol! Bunların dışında bir beşincisi olma; helâk olursun. Beşincisi işe, ilme ve [[ilim]] ehline buğzetmendir.
*Yabancı bir erkekle konuşurken hoş bir eda ile konuşmayın. Yoksa kalbinde (cinsel) hastalığı bulunan kimse cinsellik ümidine kapılır...<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 119</ref>
*Yapılan işler niyetlere göre değerlenir. Herkes yaptığı işin karşılığını niyetine göre alır.<ref>Buhârî, Bed'ül vahiy 1, (I, 2)</ref>
*Yıldızlar ''[denizlerde yolunu kaybedenlerin]'' boğulmaktan emanda kalmalarına ''[kurtulmalarına]'' vesiledir; benim Ehli Beyt’im ise ümmetimin ihtilaftan emanda kalmalarına vesiledir. Bu yüzden Arap’tan bir kabile onlarla muhalefet ederse ihtilafa düşer ve şeytanın hizbinde yer alır.
*Yiyip şükreden kimse, oruç tutup susan kimseden daha üstündür.
*Yeryüzündeki alimler, gökteki yıldızlar gibidir.
*Yedi sınıf insan vardır ki, Allâhu Teâla onları hiçbir gölge bulunmayan günde, Arş’ının gölgesinde gölgelendirir: Adaletli devlet reisi, Allah’a ibadetle büyüyen genç, kalbi mescidlere bağlı kimse, Allah için sevişen ve bu uğurda birleşip bu sevgi ile ayrılan iki kişi, mevki sahibi olan güzel bir kadın tarafından arzı nefs için çağrıldığı halde Ben Allah’tan korkarım. Cevabı ile mukabele eden kimse. Sağ elinin verdiği sadakayı sol eli duymayacak surette gizli sadaka veren kimse, tenha yerde Allah’ı zikrederek gözleri yaşla dolup taşan kimsedir.
=== Z ===
*Zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur.<ref>İbn Mâce, Ahkâm, 17; Muvatta’, Akdıye, 31.</ref>
*Zekât olarak hububâttan hububât al, davardan koyun al, deveden erkek veya dişi bir deve (bâir) al, sığırdan da bir sığır al.<ref>Ebû Davud, Zekât 11 (1599)</ref><ref>İbnu Mâce, Zekât 15 (1814).</ref>
*Zekatı hakkaniyetle toplayan tahsildar, evine dönünceye kadar, Allah Teâlâ yolunda cihâd yapan asker gibidir.<ref>Ebû Davud, İmâret 7 (2936)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 18 (645); İbnu Mâce, Zekât 14 (1809).</ref>
*Zekâtta haddi aşan, vermeyen gibidir.<ref>Ebû Davud, Zekât 4 (1585)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 19 (646)</ref><ref>İbnu Mâce, Zekât 14 (1908).</ref>
*Zengin, çok mala sahip olana denmez, zengin kalbi olana denir.
*Zenginlerin davet edilip de fakirlerin çağrılmadığı düğün yemeği, ne kötü bir yemektir!<ref>Müslim, Nikah, 107, ll,1054</ref>
*[[Zenginlik]] mal çokluğuyla değildir. Bilakis [[zenginlik]] göz tokluğuyladır.<ref>Buhari, Rikak 15</ref>
*Zenginlik, servetin çokluğuyla değildir. Gerçek [[zenginlik]] ruhun zenginliğidir.
== Dış bağlantılar ==
{{Vikiler
|commons =محمد بن عبد الله
|wikispecies =
|wikt =
|b =
|s =Kişi:Muhammed
|w =
|n =
|m =
|}}
== Kaynakça ==
{{Kaynakça|3}}
__NOTOC__
[[Kategori:Muhammed]]
[[Kategori:Kişiler-M]]
[[Kategori:Arap siyasetçiler]]
[[Kategori:İslam dini kişilikleri]]
sq04ivc1aydwu734rbdjds98q9a0t79
240434
240433
2026-10-01T18:24:24Z
SHIFT64
37848
/* E */
240434
wikitext
text/x-wiki
{{Biyografi
|kişi_adı=Al-Masjid_AL-Nabawi_Door.jpg
|resim_adı=Al-Masjid_AL-Nabawi_Door.jpg
|resim_başlığı=Mescid-i Nebevî'nin kapılarında yer alan "Allah'ın Elçisi Muhammed" yazısı (Medine, Suudi Arabistan)
|doğum_tarihi= y. 570
|doğum_yeri= [[Mekke]], Arabistan
|ölüm_tarihi=8 Haziran 632
|ölüm_yeri=[[w:Medine|Medine]], İslam Devleti
}}
'''Muhammed''', [[İslam]]'ın kurucusu olup İslam'da ve [[w:Bahailik|Bahailik]]te peygamber olduğu kabul edilen Arap siyasi ve dini liderdir. Müslümanlar tarafından, [[Allah]]'ın göndermiş olduğu peygamberlerin sonuncusu olduğuna inanılır. Bahailer ise onu peygamberlerden herhangi biri sayar. Sözlerine hadis denir.
== Sözleri ==
<center>
{| cellpadding="2" style="text-align:center; background:transparent;"
| [[Muhammed#A|A]]
| [[Muhammed#B|B]]
| [[Muhammed#C|C]]
| [[Muhammed#Ç|Ç]]
| [[Muhammed#D|D]]
| [[Muhammed#E|E]]
| [[Muhammed#F|F]]
| [[Muhammed#G|G]]
| [[Muhammed#H|H]]
| [[Muhammed#I|I]]
| [[Muhammed#İ|İ]]
| [[Muhammed#K|K]]
| [[Muhammed#M|M]]
| [[Muhammed#N|N]]
| [[Muhammed#O|O]]
| [[Muhammed#Ö|Ö]]
| [[Muhammed#P|P]]
| [[Muhammed#R|R]]
| [[Muhammed#S|S]]
| [[Muhammed#Ş|Ş]]
| [[Muhammed#T|T]]
| [[Muhammed#U|U]]
| [[Muhammed#Ü|Ü]]
| [[Muhammed#V|V]]
| [[Muhammed#Y|Y]]
| [[Muhammed#Z|Z]]
|}
</center>
=== A ===
* Acı da olsa doğruyu söyleyiniz.
*''Abdullah bin Abbas anlatıyor: Yahudiler, gök gürültüsünün ne olduğunu Muhammed'e sordular:''
:‘Bulutlara müvekkel olan melektir. Beraberinde ateşten kamçılar var. Bununla bulutları Allah'ın dilediği yere sevk eder,’ ''diye cevap verdi.''
:''Onlar tekrar sordular: ‘Ya şu işitilen ses, o nedir?’''
:‘Bu, bulutların istenen yere gitmeleri için onlara yapılan bir sevktir,’ ''dedi.''<ref>Tirmizî, Tefsir Ra'd, (3116).</ref>
*Abdest üzerine abdest, nur üzerine nurdur.<ref>Gazali, İhyau Ulumuddin</ref>
*Ağız tadını bozan ölümü çok hatırlayınız.<ref>Hâkim, 4/357</ref>
*Ahir zamanda pek az bulunan şey, güvenilecek kardeş ve helal yoldan kazanılan paradır.<ref>Camiüssağir, 1354</ref>
*Akıllı kişi nefsine hâkim olup ölümden sonrası için iş yapandır. Aciz ''[gücü yetmeyen]'' kişi ise nefsini arzularına tabi kılıp sonra da Allah'a karşı temennide bulunandır.<ref name="Tirmizi, Kıyamet, 25">Tirmizi, Kıyamet, 25</ref>
*Ali bedenimde baş gibidir.<ref>Muhibbüddin et-Taberi, Zeha'irül-ukbâ</ref>
*Alimlere uyunuz. Çünkü onlar, dünyanın kandilleri, ahiretin de lambalarıdır.<ref>Deylemî, Müsnedü'l-Firdevs</ref>
*Allah yolunda öldürülmem; bana bütün evlerde ve çadırda yaşayanların benim olmasından daha sevgilidir.<ref>Nesâî, Cihâd 30, (6, 33).</ref>
*Allah [[hüzün]]lü kalbi sever.<ref>Hâkim, el-Müstedrek, IV, 315; Ebû Nuaym, Hilyetü'l-Evliya, VI, 90</ref>
*Allah, Kitabı, Resulü, mü'minlerin yöneticileri ve tüm Müslümanlar için nasihattir.<ref>Müslim, İman, 95</ref>
*Allah sizin ne dış görünüşünüze ne de mallarınıza bakar. Ama o sizin kalplerinize ve işlerinize bakar.<ref>Müslim, Birr, 33; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed b. Hanbel, 2/285, 539.</ref>
*Allah, ümmetimin kalplerindeki kötü arzu ve meyilleri, söz ve fiil haline çıkarmadıkları müddetçe affeder.<ref>Buhari, VII/59</ref>
*Allah'a isyan olan bir hususta kimseye hiçbir itaat yoktur. İtaat ancak marufta ''[iyilikte]'''dir.<ref>Buhari, Ahkâm, 4</ref>
[[Dosya:Cave Hira.jpg|küçükresim|sağ|150pik|Ana babalarınıza iyilik ediniz ki, çocuklarınız da size iyilikte bulunsun.]]
*Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, komşusuna eziyet etmesin. Allah’a ve ahiret gününe imân eden misafirine ikramda bulunsun. Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, ya hayır söylesin veya sussun.<ref>Buhârî, Edeb, 31, 85; Müslim, Îmân, 74, 75.</ref>
*Allah’ın rızası, anne ve babanın rızasındadır. Allah’ın öfkesi de anne babanın öfkesindedir.<ref>Tirmizî, Birr, 3.</ref>
*Allah'tan faydalı ilim isteyin ve fayda vermeyen ilimden Allah'a sığının.<ref>İbn Mace 2/1263 (3843)</ref>
* Amellerin en hayırlısı sevdiğini Allah için [[Sevgi|sevmek]] buğzettiğine de Allah için buğzetmektir.<ref>Ahmed bin Hanbel, Müsned, c. 4., s. 286</ref>
* Ana babalarınıza iyilik ediniz ki, çocuklarınız da size iyilikte bulunsun.<ref>Hâkim, IV, 170/7258</ref>
* Ana ve baba, cennete girmesine vesile olacak kapılardan birisidir. Bu kapıdan girme fırsatını kaybetmek ya da değerlendirmek artık senin arzuna kalmıştır.<ref>Tirmizi, Birr, 3</ref>
* At ey Saad! Anam babam sana feda olsun.<ref>İbni Sa'd, Tabakat: 3/139</ref>
**''Uhud Savaşı sırasında, Müslümanların en büyük okçularından [[Sa'd bin Ebi Vakkas|Saad bin Ebi Vakkas]]'a söyledikleri''
* Âdemoğlunun bir dere altını olsa ikincisini ister. Onun ağzını topraktan başka bir şey doldurmaz. Allah tövbe edenin tövbesini kabul eder.<ref>Buhari, Rikak, 10; Müslim, Zekat, 116-119</ref>
* Âhiret'e nazaran Dünya'nın değeri, ancak sizden birinizin parmağını denize daldırmasına benzer. Parmağı ile denizden aldığı suyu göz önüne getirsin.<ref>Müslim, Cennet, 55</ref>
* Akıllı kimse, nefsine hakim olan ve ölümden sonrası için çalışandır. Âciz kimse, nefsini hevasına tâbî kılan ve Allah’tan dileklerde bulunup duran (bunu yeterli gören)dir.<ref name="Tirmizi, Kıyamet, 25"/>
* Allah’a yemin ederim ki, Allah’ın bir kimseye senin sayende hidayet vermesi, senin için kırmızı develere malik olmaktan hayırlıdır.<ref>Buhari, 7/3468; Müslim, 2406/34</ref>
* Allah bütün işlerde yumuşaklığı sever.<ref>Buhari, İstitabe, 22, Edeb, 35; Müslim, Birr, 48, Selam, 10</ref>
* Allah erkeklere benzeyen kadınlara ve kadınlara benzeyen erkeklere lanet etsin.<ref>Ebu Davud, 4/355; Albânî, Sahihu'l-Cami', 5071</ref>
* Sizin en hayırlılarınız hayrı umulan, şerrinden emin olunan kimselerdir. En şerlileriniz hayrı umulmayan, şerrinden emin olunmayan kimselerdir.<ref>İbn Hibban, 2/285, 2/286; İbn Ebi Şeybe, Musannef, 7/91, no: 34430</ref>
* Allah Teala sizin kalıbınıza ve malınıza bakmaz, kalbinize ve amellerinize bakar.<ref>Müslim, Birr, 33; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed bin Hanbel, 2/285, 539</ref>
* Allah’a amellerin en sevimlisi, az da olsa devamlı olanıdır.<ref>Buhari, İman, 32</ref>
* Allah-u Teâlâ zâlimi imhâl eder (bir müddet cezasını tehir eder), tâ ki gazabına uğrayınca onu kimse kurtaramaz.<ref>Buhari, Tefsiru sure (11); Müslim, Birr, 61</ref>
* Allah-u Teâlâ buyurdu ki: "Bir kimse benim velilerimden birine düşmanlık ederse, ona karşı harp ilan ederim. Hiçbir kulum, kendisine farz ettiğim şeylerden bence daha sevimli bir şeyle bana yakınlık kazanmamıştır. Nafile ibadetlerle durmadan bana takarrüb eder, nihayet onu severim ve onu sevince de işitir kulağı, görür gözü, tutar eli ve yürür ayağı olur, benden bir şey isterse elbette veririm, bana sığınırsa muhakkak korurum."<ref>Buhârî, Rikâk, 38</ref>
=== B ===
*[[Baba]] sevgisini koru. O sevgiyi kesip atarsan, Allah da senin mutluluk ışığını söndürür.
*Bana benzemekten en çok uzak olanınız, cimri, ağzı bozuk ve çirkin söz söyleyen kimsedir.
*Bana dünyadan kadın ve güzel koku sevdirildi. En büyük sevinci namazda duymam sağlandı.<ref>Nesâî, ''Sünen'', "İşretü'n-Nisâ", 1, H. No: 3949; Ahmed bin Hanbel, ''Müsned'', III, 128.</ref>
*Başkalarının kusurlarından bahsetmek istediğin vakit, kendi kusurlarını hatırla. o zaman başkalarının kusurlarıyla alakadar olmaya hakkın olmadığını hatırlarsın.
*Bela insanın diline bağlıdır. Bir kimse bir şeyi “yapmam” dedi mi, şeytan her işini bırakıp onu yaptırana kadar uğraşır.
*Ben [[terörizm|terör]]le muzaffer oldum.<ref>Sâhîh-i Buhârî, cilt 4, kitap 52, hadis numarası: 220; Ebu Hureyre'den rivayet edilen bu hadis için ayrıca bkz. [http://sunnah.com/bukhari/56/186 sunnah.com, binlerce sahih hadis içeren İslamî bir kaynak].</ref>
*Benden sonra erkeklere, kadınlardan daha zararlı fitne ve fesad (âmili) olarak hiçbir şey bırakmadım.<ref>Usâme İbn-i Zeyd'in rivayetine dayalı Buhâri'deki bu hadis için bkz. Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 267, hadis numarası: 1795; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 93</ref>
*Benî İsrâil'den bir kavim (mesh olunup) beşer tarihinden silindi. Bilinmez ki, o kavm ne (fenâlık) işlemiştir. Ben zannetmem ki, o ümmet fâreden başka bir şeye mesh ve tahvîl edilmiş (dönüştürülmüş) olsun. Çünkü fâre (içsin) diye (bir yere) deve sütü konulursa, onu içmez de koyun sütü konulursa onu içer...<ref>Buharî'nin Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı olarak aktardığı bu hadis için bkz. Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 9, s. 68, hadis numarası: 1364; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Şeriat'tan Kıssa'lar-1, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Ağustos 1996, s. 279. Aynı hadisi Müslim, e's-Sahih, Kitabuz-Zuhd/61-62, hadis numarası: 2997'den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 1, Kaynak Yayınları, 13. Baskı Mart 1994, s. 167</ref>
*Benim Ehl-i Beyt’imi kendi aranızda, vücuttaki baş ve baştaki iki göz gibi kabul edin. ''[Tabiatıyla]'' Baş, gözler olmadan yolunu bulamaz.
*Benim şeytanım kâfir idi. Lâkin Allah ona karşı bana yardım etti de (şeytanım) Müslim oldu.<ref>Müsned-i Bezzâr'da yer alan bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 247.</ref>
*Bildiği ile amel eden kişiye Allah bilmediği ilimlerin bilgisine varis kılar.
*Bilgisizler içinde bir bilgili, ölüler içinde bir diridir.
*Bilin ki, ümmetimin en kötüleri, kötülüklerinin korkusundan dolayı saygı gösterilen kimselerdir. Şerrinden korkularak saygı gösterilen kimse benden değildir.
*Bir anlık [[tefekkür]], bin yıl nafile ibadetten hayırlıdır.
*Bir baba, çocuğuna güzel [[terbiye]]den daha iyi miras bırakamaz.
*Bir erkek, yanında mahremi bulunmayan ''[yabancı]'' bir kadınla yalnız kalmasın.<ref>Buhâri, Cezâu's-Sayd 26, Cihâd 140, 181, Nikâh 111; Müslim, Hacc 424, (1341).</ref>
*Bir gün birisiyle [[dost]] olduğunuzda, yarın onun bir düşman olabileceğini unutmayın.
*Bir [[insan]]ın gerçek [[Zenginlik|zenginliği]], onun bu dünyada yaptığı [[iyilik]]leridir.
*Bir kadını aşağılatmak istiyorsan evine (evlendiğin kadının üstüne) başka bir kadını daha al.<ref>Buhârî, Kitabu'l Cami, s. 428, Kitabu'n-Nikâh, Bab 31'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 356</ref>
*Bir kimse cennetlik olarak ölünce, büyük veya küçük, yaşı ne olursa olsun, otuz yaşında bir kimse olarak cennete girer ve artık bu yaş ebediyen değişmez. Cehennemlikler için de durum böyledir.<ref>Tirmizi, Cennet 23 (2565).</ref>
*Bir kimse karısını yatağına dâvet edip de (mazereti olmadığı halde) gelmez ve kocası da ona dargın olarak gecelerse, sabah oluncaya kadar melekler o kadına lânet ederler.<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 322-323, hadis numarası: 279.</ref>
*Bir Müslümana, bir başka Müslümanı korkutmak helâl olmaz!<ref>Ebû Davud, Edeb 93, (5004).</ref>
*Bir Müslümanın diktiği ağaçtan veya ektiği ekinden insan, hayvan ve kuşların yedikleri şeyler, o Müslüman için birer sadakadır.<ref>Buhârî, Edeb, 27; Müslim, Müsâkât, 7, 10.</ref>
*Bir saat sonra kıyamet kopacak olsa, elinize bir fidan almışsanız yine de onu dikiniz.
*Bir şey sattığında, satın aldığında ve alacağını istediğinde kolaylık gösteren kula Allah merhamet etsin.
*Birbirinize buğuz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka çevirmeyin; ey Allah’ın kulları, kardeş olun. Bir Müslümana, üç günden fazla kardeşi ile [[Dargınlık|dargın]] durması helâl olmaz.<ref>Buhârî, Edeb, 57, 58.</ref>
*Biriniz elinde bir fidan olduğu sırada kıyamet kopacak olsa, onu dikmeye gücü yeterse, diksin.
*Biriniz yemeğe davet edilince, oruçlu ise "Ben oruçluyum" desin.
*Birinizin yamalı bir elbise giymesi, kendisine güven duyulan bir görünüm vererek bedelini ödeyemeyeceği bir elbise alıp giymesinden daha iyidir.
*Bizi [[Aldatmak|aldatan]] bizden değildir.<ref>Müslim, Îmân, 164.</ref>
*Bizim orucumuzla Ehl-i Kitab'ın orucunu ayıran fark sahur yemeğidir.
*Bu sudan içiniz ve yüzünüze, göğsünüze dökünüz.
** ''"(Bir defa) Nebiyy-i Muhterem..., içinde su bulunan bir kab istedi. Ellerini, yüzünü kabın içinde yıkadıktan sonra içine (mübârek ağzından su) püskürdü... Sonra onlara: -'Bu sudan içiniz ve yüzünüze, göğsünüze dökünüz'- buyurdu."''<ref>Ebû Hüreyre'nin, Ebû Musa'dan rivayet ettiği bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 1, s. 163, hadis numarası: 148.</ref>
*Buna karşılık sana, kıyamet günü, her biri yularlanmış yedi yüz deve vardır!<ref>Müslim, İmâret 132 (1892); Nesâî, Cihâd 46 (6, 49)</ref>
** ''Devesini Allah yoluna bağış olarak verdiğini söyleyen adama verdiği cevap.''
*Babalarınıza iyilik edin ki oğullarınız da size iyilik etsin.
*Bana itaat eden Allah'a itaat etmiş olur. Bana âsi olan da Allah'a âsî olmuş olur. Emire itaat eden bana itaat etmiş, Emir'e âsî olan bana da âsî olmuş olur.
*Başkalarını doğruluğa çağıran kimseye kendisine uyanların sevabı gibi sevap verilir. Bununla beraber onların sevabından da hiçbir şey eksilmez. Sapıklığa çağıran kimseye de ona uyanların günahı gibi günah verilir. Bununla beraber ona uyanların günahlarından hiçbir şey eksilmez.
*Beş günah vardır ki, keffâreti yoktur. Bunlar; Allâh'a şerîk koşmak, bigayri hakkın adam öldürmek, Mü'min'e bühtan ve iftira etmek, muharebe günü kaçmak ve yalan yere yemin ile hakkı iptal etmek.
*Beşikten mezara kadar ilim tahsil ediniz.
*Biat etmeyerek ölen kimse, cahiliyet zamanında ölmüş gibi olur. Müslim'in diğer bir rivayetinde; Cemaatten ayrılarak ölen kimse, cahiliyet zamanında ölmüş gibi olur.
*Binekli yürüyene, yürüyen durana, az olanlar çok olanlara, küçük büyüğe selâm verir.
*Bir adamın hayra sarf ettiği paranın en efdali, iyaline infak ettiği para ile Allah yolunda kullanacağı atı için verdiği ve bir de Allah rızası için (mücahit) arkadaşlarına sarf ettiği paradır.
*Bir baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha iyi miras bırakamaz.
*Bir insanın gerçek zenginliği, onun bu dünyada yaptığı iyiliklerdir.
*Bir kul ki Allâh-u Teâlâ onun kalbinde beşere merhamet yaratmamıştır, haib ve hâsir olmuştur.
*Bir topluluk bir yere vardığında içlerinden birinin onlara selâm vermesi yeterli olur. Oturanlardan birisinin onlardan selâm alması yeterlidir.
*Biri Allah korkusundan ağlayan, diğeri Allah rızası için gece nöbet bekleyen iki gözü Cehennem ateşi yakmaz.
*Bu dünyada ya bir garip ya da yolcu ol.
*Büyüklerle oturunuz, âlimlere sorunuz. Hikmet ehli ile düşüp kalkınız.
=== C ===
[[Dosya:Cathedral of Nuestra Señora de la Soledad 00.JPG|küçükresim|sağ|200pik|Cebrail bana [[komşu]] hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, [[Tanrı|Allah]] komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.]]
* Cebrail bana [[komşu]] hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, Allah komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.<ref>Buhârî, Edeb, 28; Müslim, Birr, 140, 141.</ref>
* Cehenneme baktım. Çoğunun kadın olduğunu gördüm. Ne için böyledir dedim. Çok lânet ederler, kocalarına şükretmezler ve onlardan şikâyet ederler, dediler.<ref>İmam Gazâlî, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 228.</ref>
* Cehennemde kâfirin dili, Uhud Dağı gibi büyük, derisinin kalınlığı ise, üç günlük yoldur...<ref>Müslim'in rivayeti olan bu hadis için bkz. Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 4, s. 962'den aktaran İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 215</ref>
* Cehennemlikler derece derecedir. Bir kısmı vardır, ateş onları topuğuna kadar yakalar; bir kısmı vardır, dizlerine kadar yakalar; bir kısmı vardır, kemere kadar yakalar; bir kısmı vardır, köprücük kemiğine kadar yakalar.<ref>Müslim, Cennet 33 (2845).</ref>
* Cenâze tabuta konup da erkekler onu omuzları üzerine yüklendiği zaman, cenâze iyi bir kişi ise: 'Beni (gideceğim yere) ulaştırın, ulaştırın' der. Cenâze eğer fenâ bir kimse ise: 'Eyvah! Bu cenâzeyi nereye götürüyorsunuz?' der, onun sesini insanlardan başka her şey duyar; eğer insan bu sesi duysa idi, bayılıp düşerdi.<ref>Ebû Saîd Hudrî'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Riyâzü's-Sâlihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 482, hadis numarası: 447; Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 4, s. 449, hadis numarası: 652.</ref>
* [[Cennet]] ''[nefse ağır geldiği için]'' hoşlanılmayan şeylerle, [[cehennem]] de şehvete hitap eden şeylerle kuşatılmıştır.
* [[Cennet]] [[Anne (aile)|anne]]lerin ayakları altındadır.
* Cennet ehlinin çocuğu olmaz, orada doğum yoktur.<ref>Tirmizi, Cennet 23 (2566).</ref>
* Cennet sermayesi "La ilahe illallah", nimetin sermayesi ise "Elhamdülillah"tır.
* Cennete giren hiç kimse dünyaya geri dönmek istemez, yeryüzünde olan her şey orada vardır. Ancak şehit böyle değil. O, mazhar olduğu ikramlar sebebiyle yeryüzüne dönüp on kere şehit olmayı temenni eder.<ref>Buhârî, Cihâd 5, 21</ref><ref>Müslim, İmâret 108, 109 (1877)</ref><ref>Tirmizi, Fedâilu'l-Cihâd 13 (1643).</ref>
* Cennete ne zengin cimri, ne de kaba merhametsiz girer.<ref>Ebû Davud, Edeb 8 (4801).</ref>
* Cennette hiçbir ağaç yoktur ki gövdesi, altından olmasın.<ref>Tirmizi, Cennet 1 (2527).</ref>
* Cennette bir çarşı vardır. Ancak orada ne alış, ne de satış vardır. Sadece erkek ve kadın sûretleri vardır. Erkek bunlardan bir suret arzu ederse o sûrete girer.<ref>Tirmizi, Cennet 15 (2553).</ref>
* Cennette Reyyân denilen bir kapı vardır. Oradan sadece oruçlular girer. [[Oruç]]lular girdiler mi artık kapanır, kimse oradan giremez.
* Cennette siyah gözlülerin (hurilerin) toplanma yerleri vardır. Orada, benzerini mahlukâtın hiç işitmediği güzel bir sesle şarkı okurlar.<ref>Tirmizi, Cennet 24 (2567).</ref>
* Cihad, kıyamet gününe kadar geçerli bir emirdir.
* Cihadın en faziletlisi zalim sultan katında hakkı söylemektir.
*Cahiller cesur olurlar.
*Cenab-ı Hakk'ın rızası aranan bir ilmi sırf Dünya metaına nail olmak için öğrenen bir kimse, Kıyamet Günü'nde Cennet'in kokusunu bile duymaz.
*Cennet, onun ayakları altındadır."
=== Ç ===
*Çocuğa, yedi yaşına varınca namazı emredin. On yaşına varınca, -eğer namaz kılmıyorsa- onu dövün.<ref>Ahmed bin Hanbel, III/404, hadis numarası: 15276; İbn Ebî Şeybe, I/304, hadis numarası: 3481; Ebû Davud, salât, 26, hadis numarası: 494; Tirmizi, salât, 182. (Ayrıca [http://www.milligazete.com.tr/haber/Yedi_yasina_geldiklerinde_cocuklariniza_namazi_emredin/179549#.VaU1sPntmkp bakınız])</ref>
*Çocuk doğuran siyah kadın, çocuk doğurmayan (beyaz) ve güzel kadından daha hayırlıdır.<ref name="Gazali 1991">İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 2, s. 1157</ref>
*Çocuk sağını solundan ayırmasını bildi mi ona namazı emredin.<ref>Ebû Davud, Salât 26 (497).</ref>
=== D ===
*'Daha vakti var, ilerde yaparım' demek, şeytanın müminlerin kalplerine bıraktığı bir vesvesedir.
*Din kardeşlerine gelen belaya sevinme. Sonra Allah ona afiyet, sana bela verir.
*Dolaşan her kadının yanında bir şeytan olur. Bir kimse güzel bir kadına rastlayınca, hemen evine gidip hanımı ile sohbet etmelidir. Çünkü, bu meselede bütün kadınlar aynıdır.<ref>İmam Gazâlî, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 215.</ref>
*[[Dostluk]]ta da düşmanlıkta da aşırıya kaçmayın.
*Dört şey peygamberin sünnetlerindendir: Utanmak, güzel koku sürünmek, misvak kullanmak ve evlenmek.
*Dua da bir ibadettir.<ref>Müsned, IV, 267 271, 276; Edebü'l-Müfred, 249 Sünen (Tirmizi), V, 211, 375; Müstedrek I, 349</ref>
*Dul ve fakirlere yardım eden kimse, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri ''[nafile ç.n.]'' oruç tutup, gecelerini ''[nafile]'' ibadetle geçiren kimse gibidir.<ref>Buhârî, Nafakât, 1; Müslim, Zühd, 41; Tirmizî, Birr, 44; Nesâî, Zekât, 78.</ref>
*Dünyada bir kadın kocasına eziyet ederse, o erkeğin hûrîlerden olan zevcesi o kadına hitâbederek:
: - 'Allah canını alsın; bu adama eziyet etme. O, dünyada senin yanında bir misafirdir; yakında senden ayrılıp bize kavuşacak', diyerek muâheze eder.<ref>Muâz b. Cebel'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 326, hadis numarası: 285.</ref>
*Dünya tatlı ve manzarası câziptir. Allah sizi dünyada başkalarına halef kılacak ve nasıl muâmele edeceğinize bakacaktır. Binâenaleyh dünyadan korkunuz ve kadınlardan korununuz.
*Dünyada iki yüzlü olanlar, Kıyamet Günü ateşten iki yüzlü olarak gelirler.
*Dünyanızı ıslah ediniz. Yarın ölecekmiş gibi de Ahiret için çalışınız.
*Düşmanlarınızın en kuvvetlisi içinizdedir.
=== E ===
*Eğer Allah seni cennete koyarsa, orada canının her çektiği, gözünün her hoşlandığı şey bulunacaktır.<ref>Tirmizi, Cennet 11 (2546).</ref>
*Ekmeğe saygı gösterin. Çünkü Allah onu değerli kılmıştır. Kim ekmeğe değer verirse, Allah da ona değer verir.
*Eller üç kısımdır: Alan el, veren el ve tutan el. Bunların en iyisi ise veren eldir.
*Emirleriniz hayırlılarınız, zenginleriniz hoşgörülüleriniz, işleriniz aranızda danışmayla olduğunda yerin üstü sizin için yerin altından daha hayırlıdır. Ama emirleriniz şerlileriniz, zenginleriniz cimrileriniz, işleriniz kadınlarınızın elinde olduğunda yerin altı sizin için yerin üstünden daha hayırlıdır.
*En büyük düşmanın, iki kaburga kemiğinin arasında olan düşmandır.
*En büyük hıyanet, seni doğru kabul eden Müslüman kardeşine yalan söylemendir.
*En hayırlı erkek, eşine en [[iyi]] davranandır.
*En hayırlınız [[Kur'an]]'ı öğrenen ve öğreteninizdir.
*En mükemmel [[insan]], başkalarına en çok yararı dokunan insandır.
*En üstün ibadet, sıkıntı anında sabırla kurtulmayı beklemektir.
*Erdemin en büyüğü, seninle ilişkilerini kesene iyilik etmen, senden esirgeyene vermen, sana kötülük edeni bağışlayıp, dost elini uzatmandır.
*Erkek hanımına, hanım da beyine sevgiyle baktıklarında, Cenab-ı Hak da onlara rahmetle bakar. Şayet erkek, hanımının ellerini ellerine alırsa, her ikisinin de, günahları parmaklarının arasından dökülür gider.
*Erkek, kadının üzerine hayvan gibi atılmamalı, önce oynamalı, öpüşmelidir.<ref>İmam Gazali, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, c. 1, s. 226.</ref>
*Erkeklerle güzel sesle konuşmayınız.<ref>İmam Gazali, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, s. 424.</ref>
*Esnemek şeytandandır. Sizden biriniz esneyeceği zaman gücü yettiği kadar onu karşılasın. Çünkü sizin biriniz (esnerken mübâlâğa ederek) 'haaa' deyince şeytan sevincinden güler...<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 58, hadis numarası: 1357.</ref>
*Evin bir köşesinde serili olan bir hasır, doğum yapmayan kadından daha hayırlıdır.<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 2, s. 1156</ref>
*Evlat kokusu cennet kokusudur.
*Evlerinizin hayırlısı, içinde ikrama mazhar olan yetimin bulunduğu evdir.
*Ey Ebu Zerr, biliyor musun, bu Güneş nereye gidiyor? Arşın altına secde yapmaya gider, bu maksatla izin ister, kendisine izin verilir. Secde edip kabul edilmeyeceği, izin isteyip izin verilmeyeceği zamanın (kıyametin) gelmesi yakındır. O vakit kendisine: 'Geldiğin yere dön!' denir. Böylece battığı yerden doğar. Bu durumu Cenab-ı Hakk'ın şu sözü haber vermektedir: 'Güneş, duracağı zamana doğru yürüyüp gitmektedir. Bu aziz ve alîm olan Allah'ın takdiridir.'<ref>Buhari, 9/1321</ref>
*Ey İnsanlar! Selamı aranızda yayınız, yemek yediriniz. Akrabalarınızla alakanızı ve yardımınızı sürdürünüz. İnsanlar uykudayken namaz kılınız ki; selametle cennete giresiniz.<ref>Tirmizî, Kıyâmet 42. Ayrıca bk. İbni Mâce, İkâmet 174, Et’ime 1</ref>
*Ey maymun evladı (Yahudiler), Tanrı sizi zelil edip size azabını indirmedi mi?<ref>İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 10</ref>
*Ey Tanrım, beni miskin yaşat ve miskin öldür...<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, 1975, c. 4, s. 357'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat, İnsan ve Akıl, Kaynak Yayınları, 1. Baskı Haziran 2005, s. 173.</ref>
*Eğer biriniz hoşlanmadığı bir rüya görürse hemen kalkıp namaz kılsın ve o rüyayı kimseye anlatmasın.
*Evlâdım! Evine girince selâm ver ki, selâmın hem sana, hem de aile halkına bir bereket olsun.
*Evlat kokusu, Cennet kokusudur.
*Ey insanlar! Allah’a tövbe ve istiğfar ediniz! Ben günde yüz kere tövbe ediyorum.
=== F ===
* Fakirler, Cennet'e, zenginlerden beş yüz yıl önce girerler.<ref>Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Riyâzü's-Sâlihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 515, hadis numarası: 489.</ref>
* Fitne döneminde ibadete sarılmak, bana hicret etmek gibidir.
* Fiyatça yüksek olanı ve efendisinin nazarında en nefis olanıdır!<ref>Muvatta, Itk 15 (2, 779); Buhari, Itk 2; Müslim, İman 136 (84)</ref>
**''"Hangi köleyi azat etmek daha yararlıdır?" sorusuna cevabı.''
* Fuhuş yeryüzünde yaygınlaşınca yer sarsıntıları (depremler) olur. İdareciler halka zulüm ve haksızlık yaptıklarında yağmurlar kesilir ''[Kuraklık ve kıtlık başlar]''. İslam toplumunda yaşayan gayrimüslimlere verilen sözler yerine getirilmediğinde de düşman, Müslümanlara galip gelir.
*Farz ibadetlerinden sonra Allâh yanında amellerin en sevgilisi (rızâsına muvâfık olanı), Müslümanın kalbine sevinç koymaktır.
=== G ===
[[Dosya:Atauriques.jpg|küçükresim|sağ|240pik|Güzel [[ahlak]], dostluğu sağlamlaştırır.]]
*Gece karanlığı olmaya başladığı zaman; çocuklarınızın dışarıda bulunmalarına engel olun. Çünkü o sırada şeytanlar çevreye yayılıp dolaşırlar...<ref>Cabir'den aktarılan bu hadis için bkz. Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 54.</ref>
*Gece şu taraftan ''[doğudan]'' gelince, gündüz de şu taraftan ''[batıdan]'' gidince, güneş de batınca oruçlu orucunu açmıştır.
*Gerçek Müslüman, odur ki Müslümanlar kendisinin elinden ve dilinden emindir. Gerçek muhacir ''[göç eden e.n.]'' ise Allah'ın yasaklarını terk eden kimsedir.
*Gerçek pehlivan öfkelendiği zaman nefsine hâkim olabilen kimsedir.<ref>Müslim, Birr 106 (2608)</ref><ref>Ebu Davud, Edeb 3 (4779).</ref>
*Görmediği halde, vaat edilen cennet için, peşin olan şehveti terk eden kimseye ne mutlu.
*Güler yüzlülük [[kin]]i giderir.
*Gülerek günah işleyen ağlayarak cehenneme girer.
*Gümüşten iki cennet vardır. Kapları ve içinde bulunan diğer şeyleri de gümüştendir. Altından iki cennet vardır, kapları ve içlerinde bulunan diğer eşyaları da hep altındandır. Adn cennetinde, cennetliklerle Rablerini görmeleri arasında Allah'ın vechindeki rıdâu'l-kibriyadan ''[büyüklük perdesinden]'' başka bir şey yoktur.<ref>Buhari, Tefsir, Rahman 1, 2,</ref><ref>Bedu'l-Halk 8, Tevhid 24</ref><ref>Müslim, İman 180 (296)</ref><ref>Tirmizi, Cennet 3 (2530).</ref>
*Güneş ile Ay kıyamet gününde (ziyaları sönüp birbiri içine) dürülürler.<ref>Buhari, hadis numarası: 1322</ref>
*Güzel [[ahlak]], dostluğu sağlamlaştırır.
*Güzel söz sadakadır.<ref>Buhari, Edeb 34, VII, 79</ref>
*Gece ile gündüz müsavi olduğu veya Âhir Zaman yaklaştığı vakitte mü’minin rüyası ekseriye doğru olur. Mü’minin rüyası nübüvvetin kırk altıda bir cüz’üdür. Müslim'in diğer bir rivayetinde: Sizden hanginiz en doğru sözlü ise onun rüyası da en doğrudur.
*Gizli ve âşikâr her işinde Allah'tan korkmayı tavsiye ederim.
*Güçlü kimse insanları güreşte yenen değil, belki hiddet anında kendini zapt eden, iradesine sahip olan adamdır.
*Günahlara tevbe eden, günah işlemeyen gibidir. Günahlara tevbe ve istiğfar edip o günaha devam eden, Rabbi ile istihza (alay) eden gibidir.
=== H ===
*Hacamat ettiren de, hacamat eden de orucunu açmıştır.
*Hangi köle kaçarsa, bilsin ki ondan zimmet ''[garanti]'' kalkmıştır, dönünceye kadar namazı kabul edilmez.<ref>Müslim, İman 122-124 (68, 69, 70); Ebu Davud, Hudud 1 (4360); Nesai, Tahrimu'd-Dem 12 (7, 102).</ref>
*Haksızlıkla bir makama ulaşan kimse, haddini aşmış sayılır.<ref>Tirmizî, İlm, 14.</ref>
*Haramın her türlüsünden çekinin.
*[[Haset]], ateş nasıl odunu yer yutarsa iyilikleri yer yutar, mahveder.
*[[Haset]]ten kaçının. Çünkü o, ateşin odunu yakıp tükettiği gibi bütün hayırları yer tüketir.<ref>Ebû Davud, Edeb 52, 4903.</ref>
*[[İyilik|Hayra]] vesile olan, [[İyilik|hayrı]] yapan gibidir.
*Her duyduğunu söylemesi, kişiye günah olarak yeter.
*Her insan hata eder. Hata işleyenlerin en hayırlıları tevbe edenlerdir.<ref>Tirmizî, Kıyâme, 49; İbn Mâce, Zühd, 30.</ref>
*Her kim mescide cemaatle namaz kılmak için gelirse, her gelişi için Allah ona cennette özel bir mükâfat hazırlar.<ref>Buhari, Ezan 1/161</ref>
*Her sarhoşluk veren şey ''[dinde yasaklanan içki olan]'' hamr grubundandır ve sarhoşluk veren her şey haramdır.<ref>Müslim, Eşribe,73 (l, 1587)</ref>
*Her şeyin bir yolu vardır. Cennetin yolu da [[ilim]]dir.
*Herhangi biriniz [[rüya]] görmezse üzülmesin. Çünkü [[İlim|ilmin]] derinliklerine dalan kimse, [[rüya]] görme özelliğini kaybeder.
*Hiç şüphe yok ki doğruluk iyiliğe götürür. İyilik de cennete götürür. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında sıddîk ''[doğru sözlü]'' diye yazılır. Yalancılık kötüye götürür. Kötülük de cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye Allah katında kezzâb ''[çok yalancı]'' diye yazılır.<ref>Buhârî, Edeb, 69; Müslim, Birr, 103, 104.</ref>
*Hiç unutulmayacak yüz anne yüzüdür.
*Hiçbir baba, çocuğuna, güzel terbiyeden daha üstün bir hediye veremez.<ref>Tirmizî, Birr, 33.</ref>
*Hiçbir farz namazı kasten terk etme. Kim namazı kasten terk ederse, İlahi koruma ve teminattan mahrum kalır.
*Hiçbir Müslüman yoktur ki, Allah’a dua etsin de, Allah duasına şu 3 halden biri ile cevap vermesin: Kişi dua ettiğinde, Allah, onun karşılığını dünyada acilen ''[peşin]'' verir. Duanın karşılığını ahirete erteler. Yaptığı dua kadar, o kuldan bir dert ve sıkıntıyı giderir. Bu sözü işitince sahabeler sevinç içinde: Öyleyse, bizler çok dua ederiz, dediler. Allah Resulü de şu açıklamayı yaptı: Allah’ın kabul etmesi, sizin duanızdan daha çoktur.
*Hiçbiriniz kendisi için istediğini kardeşi için istemedikçe ''[gerçekten]'' iman etmiş olamaz.<ref>Buhârî, Îmân, 7; Müslim, Îmân, 71.</ref>
*Hiçbir mümin diğer bir mümine, onun hidayetini artıran ve onu helak olmaktan koruyan faydalı sözden daha değerli bir hediye vermemiştir.<ref>Muhammed Lütfi es-Sabah, Beyrut 1986 s. 362.</ref>
*Hilâli görünceye kadar oruç tutmayın, yine ''[müteakip]'' hilâli görünceye kadar da yemeyin. Bulut araya girerse ayı takdir edin.
*Horoz sesini işittiğinizde, hemen Tanrı'nın iyiliğinden isteyin. Çünkü öttüğüne göre melek görmüştür. Eşek anırdığı zaman da, şeytanın kötülüğünden Tanrı'ya sığının! Çünkü eşek, şeytanı görmüştür de; onun için anırmıştır.<ref>Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 54.</ref>
*Haset, ateş nasıl odunu yer yutarsa iyilikleri yer yutar, mahveder.
*Hayır, büyüklerinizle beraberdir.
*Hepiniz çoban ve muhafızsınız, maiyetinizde bulunanların hukukundan mesulsünüz. İş başındakilerde muhafızdır, memurlarından mesuldür. Erkek, ailesi efradının çobanıdır ve onlardan mesuldür. Kadın da kocasının evinde bir muhafızdır, o da ondan mesuldür. Hülasa hepiniz muhafızsınız ve maiyetinizdekilerden mesulsünüz.
*Her duyduğu şeyi söylemesi kişiye günah olarak yeter.
*Her kim ilim tahsili için bir yola sülûk ederse bu yüzden Allah-u Teâla, ona Cennet'e gidecek yolu kolaylaştırır.
*Herhangi bir cemaat Allah’ı zikir için toplanırlarsa muhakkak melekler onları kuşatır, onları rahmet kaplar ve onlar üzerine sükunet ve vakar iner. Cenabı Hakk da onları katında bulunan meleklere medhü sena eder.
*Herhangi bir kimse,bir şahsı içlerinde bu şahıstan daha ehil kimse bulunduğunu bildiği halde , on kişi üzerinde âmir tayin ederse, Allah ve Resûlullah'a ve Müslümanlara hıyanet etmiş olur.
*Hiç kimse öfkeli olduğu iki kişi arasında hükmetmesin.
*Hükümdar, Allâh'ın adl ve emânının yerde gölgesidir.
=== H ===
* [[Irkçılık|Irkçılığa]] çağıran bizden ''[Müslümanlardan]'' değildir. Irkçılık için savaşan bizden değildir. Irkçılık üzere ölen de bizden değildir.
=== İ ===
[[Dosya:Isfahan 1210959 nevit.jpg|küçükresim|sağ|200pik|[[İnsan]]lara [[merhamet]] etmeyene [[Tanrı|Allah]] merhamet etmez.]]
*İçinizde ehl-i beytimin durumu, Nuh peygamberin gemisine benzer. O gemiye binen kurtulur, binmeyen helâk olur.
*İçinizden her kim mescide tükürüp (balgam çıkaracak olursa) tükürüğünü bir müminin tenine veya libâsına dokunup eza vermemek için yok etsin.<ref>Müsned-i Ahmed'de yer alan ve Sa'd İbn-i Vakkâs'ın rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 355-356; ayrıca bkz. İlhan Arsel, Muhammed'e Göre "Muhammed", Kaynak Yayınları, 1. Baskı Kasım 2000, s. 108</ref>
*İki göz vardır ki, cehennem ateşi onlara dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz, bir de gecesini Allah yolunda, nöbet tutarak geçiren göz.<ref>Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 12.</ref>
*İki bayram ayı eksilmezler: Bunlar Ramazan ve Zü'l-Hicce aylarıdır.
*İki günü bir olan bizden değildir.
*İki Müslüman birbirine kılıç çektiği zaman, öldüren de, ölen de cehennemdedir.
*İki sesi Allah sevmez: Musibete uğradığında feryat etmeyi ve nimete kavuştuğunda saz çalmayı.
*[[İlim]] bir hazinedir; anahtarı sormaktır. Allah size rahmet etsin, sorun; çünkü sormakla dört kimse mükâfat alır: Soran, cevap veren, dinleyen ve onları seven.
*İlim öğrenmek erkek kadın tüm Müslümanlara farzdır.
*İlim öğrenmek için yola çıkan kimse dönünceye kadar Allah yolundadır.<ref>Tirmizi, İlim 2, 2649</ref>
*İmamdan evvel başını (secdeden) kaldıran her hanginiz, acaba şundan korkmaz mı ki, (Tanrı) başını eşek başına, yâhud sûretini, eşek sûretine çevirsin.<ref>Ebû Hüreyre'nin rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 2, s. 665, hadis numarası: 400.</ref>
*İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız.<ref>Müslim, Îmân, 93; Tirmizî, Sıfâtu’l-Kıyâme, 56.</ref>
*İman, yetmiş küsur derecedir. En üstünü Lâ ilâhe illallah ''[Allah’tan başka tanrı yoktur]'' sözüdür, en düşük derecesi de rahatsız edici bir şeyi yoldan kaldırmaktır. Haya da imandandır.<ref>Buhârî, Îmân, 3; Müslim, Îmân, 57, 58.</ref>
*İman, yetmiş küsur şubedir ve [[utanmak|utanma]] imandan bir şubedir" buyurmuştur.<ref>Müslim, İman, 57 (l, 63)</ref>
*İman ikiye ayrılır; yarısı sabır ve yarısı da şükürdür.
*İmanı en üstün olanınız, en güzel ahlaklı olanınızdır.
*İnsan oğlu ihtiyarladıkça ondaki iki haslet gençleşir: İhtiras (aç gözlülük) ve arzu.
*İnsanda bir organ vardır. Eğer o sağlıklı ise bütün vücut sağlıklı olur; eğer o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.<ref>Buhârî, Îmân, 39; Müslim, Müsâkât, 107.</ref>
[[Dosya:Domeoftherock1.jpg|küçükresim|sağ|150pik|İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız.]]
*''[İnsanı]'' Helâk eden şu yedi şeyden kaçının. Onlar nelerdir ya Resulullah dediler. Bunun üzerine: Allah’a şirk koşmak, sihir, Allah’ın haram kıldığı cana kıymak, faiz yemek, yetim malı yemek, savaştan kaçmak, suçsuz ve namuslu mümin kadınlara iftirada bulunmak buyurdu.<ref>Buhârî, Vasâyâ, 23, Tıbb, 48; Müslim, Îmân, 144.</ref>
*İnsanoğlu Allah'a karşı kurban gününde kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmamıştır.
*İnsanlar arasında ara bozma niyeti ile laf götürüp getirmek, insanlara hakaret etmek ve sövmek, kendi ırkını üstün görüp başka milletleri aşağı görmek... İşte bu 3 davranış, cehennemdedir. Bunlar, bir mü’minin ahlakında yer alamaz.
*İnsanlar "inandık" demekle, imtihandan geçirilmeden bırakılacaklarını mı sandılar?
*İnsanlar üzerine öyle bir zaman gelecek ki, onlar arasında dini konusunda(yapılan saldırılara) sabırla karşı koyan, kor parçasını avuçlayan gibi olacak.
*İnsanlar babalarından çok zamanlarına benzerler.
*İnsanlara [[akıl]]ları ölçüsünde söz söyleyiniz.
*İnsanlara layık oldukları değeri verin.
*[[İnsan]]lara [[merhamet]] etmeyene [[Tanrı|Allah]] merhamet etmez.<ref>Müslim, Fedâil, 66; Tirmizî, Birr, 16.</ref>
*İnsanlara verilenlerin en hayırlısı güzel [[ahlak]]tır.
*İnsanları inandıklarından vazgeçirmek, onları bir şeye inandırmaktan daha zordur.
*İnsanların en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır.
*İnsanların peygamberlerden öğrenegeldikleri sözlerden biri de 'Utanmadıktan sonra dilediğini yap!' sözüdür.<ref>Buhârî, Enbiyâ, 54; EbuDâvûd, Edeb, 6.</ref>
*İslâm, güzel [[ahlâk]]tır.<ref>Kenzü’l-Ummâl, 3/17, HadisNo: 5225.</ref>
*İslam cemaatinden bir karış da olsa ayrılan, boynundan İslam bağını çözmüş demektir.
*İslam'ın dışında bir millet üzerine yemin eden, söylediği gibidir.
*İslam'ın düğmeleri düğme düğme çözülecek. Her düğme çözüldükçe insanlar onu takip eden düğmeyi çözmeye teşebbüs edecekler. Bu çözülen düğmelerin ilki idari konular, sonuncusu da namazdır.
*İşler ehil olmayana verildiğinde kıyameti bekleyin.
*İşçiye ücretini teri kurumadan veriniz.<ref>İbn Mâce, Ruhûn, 4.</ref>
*İyilik yap ehli olana da, olmayana da, ehline isabet ederse yerini bulur. etmez ise ehli sen olursun.
*İhtiyara, sırf yaşından dolayı hürmet eden hiç kimse yoktur ki, Allah da ona yaşlandığında saygı gösterecek birini ihsan etmesin.
*İki kimse gıbta edilmeye şayandır. Birisi Kur’an öğrenmiş olup onunla gece gündüz meşgul ve muktezasıyla amil olandır. Diğeri de Allah’ın kendisine mal ihsan ettiği kimsedir ki gece gündüz o malı Allah yoluna sarf eder.
*İki müslüman birbirleriyle karşılaşıp da el sıkışırsa, ayrılmazdan evvel günahları bağışlanır.
*İki nimet vardır ki,insanların çoğu o nîmetlerin kadrini bilmiyorlar da aldanıyorlar. Bunlar sağlık ve boş vakittir
*İlim öğrenmek her Müslüman için farzdır. İlim öğrenen kişiye, denizdeki balıklara kadar her şey istiğfar eder.
*İlmin kaldırılıp bilgisizliğin geçerli sayılması şarap (ve alkollü içkilerin ) içilmesi, zinanın açıktan yapılması kıyamet alametlerindendir.
*İlminden faydalanılan bir alim, bin Abid’den daha hayırlıdır.
*İman yetmiş küsür şubedir. Haya da imandan bir şubedir.
*İmanın efdali, nerede olursan ol, Allah’ın seninle olduğunu bilmendir.
*İnsan dilinin altında gizlidir.
*İnsan öldüğü zaman üç şey hariç ameli kesilir: Sadaka-i cariye, faydalanılan ilim, salih evlat.
*İnsanların en âcizi duada âciz olan, insanların en cimrisi de selâm vermekte cimri olandır.
*İnsanların en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır.
*İş, ehlinin gayrına verildiği zaman kıyameti bekle.
=== K ===
[[Dosya:Molnár Ábrahám kiköltözése 1850.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Kendisinde ruh olan hiçbir canlıyı hedef ittihaz etmeyin.]]
* [[Kader]]e iman, Allah’ın birliği ''[tevhid ç.n.]'' inancı ile irtibatlıdır.
* Kadın, ocak başında olsa dahi erkeğinin dâvetine icâbet etsin.<ref>Ebû Alî Talk b. Alî'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Riyâzü's-Salihîn, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 1, s. 325, hadis numarası: 282.</ref>
* Kadınlar insanın karşısına şeytan gibi çıkarlar... Size doğru bir kadının geldiğini gördüğünüz zaman bilesiniz ki size yaklaşan bir şeytandır.
* Kalbinden tam bir sadakatle Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in de Allah'ın resûlü olduğuna şehadet eden bir kimseyi Allah, [[cehennem]] ateşine haram kılar.
* Kardeşini bir günahından dolayı ayıplayan kişi, günahı işlemedikçe ölmez.
* Kavimler layık oldukları şekilde yönetilirler.
* Kendisinde ruh olan hiçbir canlıyı ''[atışlarınıza]'' hedef ittihaz etmeyin.<ref>Müslim, Sayd 58 (1957)</ref><ref>Tirmizi, Sayd 1 (1475)</ref><ref>Nesâî, Dahâya 41 (7, 238, 239).</ref>
* Kendisini fakir gösteren kimse, fakirleşir.
* Kıyamet günü cehennem, yetmiş bin yuları olduğu halde getirilir. Her yularında, onu çeken yetmiş bin melek vardır.<ref>Müslim, Cennet 29 (2842)</ref><ref>Tirmizi, Cehennem 1 (2576).</ref>
* Kıyamet günü kâfir, dilini siccine doğru çekerken, insanlar onu ayaklarının altında çiğnerler.<ref>İmam Gazali, İhyau Ulumi'd-Din, Karaoğlu Yayıncılık, 1991, c. 4, s. 962'den aktaran İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 214</ref>
* Kıyamet gününde Allah, kullarından birini çağırır, huzurunda durdurarak malının hesabını sorduğu gibi, makamının da hesabını sorar.
* Kıyamet gününde bilginlerin mürekkebi şehitlerin kanıyla tartılır.
* Kıyamete yakın Müslümanlar içinde en az bulunacak şey; helal para ile kendisine güvenilecek arkadaştır.
* Kim Allah’ı gazaplandırmakla bir güç sahibini hoşnut ederse, Allah’ın dininden çıkmış olur.
* Kim Allah yolunda bir gün oruç tutsa, Allah onunla ateş arasına, genişliği sema ile arz arasını tutan bir hendek kılar.
* Kim Allah ile kendisinin arasını düzeltir, güzel yaparsa; Allah da onun, insanlarla arasını düzeltir, güzel yapar. Kim iç dünyasını ''[kalbini, niyetini]'' düzeltirse, Allah da onun dışını ''[davranışlarını]'' düzeltir.
* Kim Allah yolunda bir askerin teçhizatını temin ederse bizzat gaza yapmış olur. Kim, gazaya çıkan bir askerin geride kalan ailesine hayırlı himayede bulunursa gaza yapmış olur.<ref>Buharî, Cihâd 38</ref><ref>Müslim, Emâret 135, 136 (1899)</ref><ref>Ebû Davud, Cihâd 21 (2509)</ref><ref>Tirmizî, Fedâilu'l-Cihâd 6 (1628)</ref><ref>Nesâî, Cihâd 44 (6, 46).</ref>
* Kim benim sünnetimi diriltirse ''[ihya ederse ve yaşamında tatbik ederse]'' beni sevmiş olur. Beni seven de benimle beraber cennettedir.
* Kim bir [[iyilik|hayır]]lı işi yapmaya yönelirse, onu yapan kadar mükâfat alır.
* Kim bir namaz unutacak olursa hatırlayınca derhal kılsın. Unutulan namazın bundan başka kefareti yoktur.<ref>Buhârî, Mevakîtu's-Salât 37</ref><ref>Müslim, Mesâcid 314 (684)</ref><ref>Tirmizî, Salât 131 (178)</ref><ref>Ebu Dâvud, Salât 11 (442)</ref><ref>Nesâî, Mevâkît 52, 53 (2, 293, 294).</ref>
* Kim -din- kardeşinin ırz ve namusunu onu gıybet edene karşı savunursa, Allah da kıyamet günü o kimseyi cehennemden korur.<ref>Tirmizî, Birr 20, IV, 327</ref>
* Kim bir kavme benzemeye çalışırsa, o onlardandır.
* Kim bir [[oruç]]luya iftar ettirirse, kendisine onun sevabı kadar sevap yazılır. Üstelik bu sebeple [[oruç]]lunun sevabından hiçbir eksilme olmaz.
* Kim bir kavme misafir olursa, onlar müsaade etmedikçe ''[nafile ç.n.]'' oruç tutmasın.
* Kim bir mü'mini kasten öldürürse, cezası, içinde ebediyen kalacağı cehennemdir.
* Kim gaza yapmadan ve içinde gaza yapma isteğini konuşturmadan ölürse, münafıklıktan bir çeşit üzere olur.
* Kim orucu fecirden önce niyetlemezse ''[kesin kılmazsa]'' onun orucu yoktur.
* Kim oruçlu olduğu halde unutur ve yerse veya içerse orucunu tamamlasın. Çünkü ona Allah yedirip içirmiştir.
* Kim Kadir Gecesi'nde inanarak, ihlas ile o geceyi ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır.
* Kim kendiliğinden kusacak olursa, üzerine kaza gerekmez. Kim de isteyerek kusarsa orucunu kaza etsin.
* Kim kölesi ile yüz okiyye üzerinden mükâtebe yapsa da, kölesi, bunun on okiyyesi hariç hepsini ödese, yine de köledir.<ref>Ebû Davud, Itk 1 (3927)</ref><ref>Tirmizi, Büyu' 35 (1260)</ref><ref>İbnu Mace, Itk 3 (2519).</ref>
* Kim kötü ve çirkin bir iş görürse onu eliyle düzeltsin; eğer buna gücü yetmiyorsa diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse, kalben karşı koysun. Bu da imanın en zayıf derecesidir.<ref>Müslim, Îmân, 78</ref><ref>Ebû Dâvûd, Salât, 248.</ref>
* Kim mahlûkun rızasını, Halıkın gazabıyla kazanmaya çalışırsa, Allahu Teala o mahluku ona musallat eder.
* Kim malı olan bir köle azat ederse, kölenin malı kendisinin olur, yeter ki efendisi bu hususta bir şart koşmamış olsun.<ref>Ebû Davud, Itk 11 (3962)</ref><ref>İbnu Mace, Itk 8 (2629).</ref>
* Kim üzerinde ramazan ayının orucu olduğu halde ölecek olursa, (ölünün velisi) her bir gün yerine, bir fakire yiyecek versin.
* Kim yalanı ve onunla ameli terk etmezse (bilsin ki) onun yiyip içmesini bırakmasına Allah'ın ihtiyacı yoktur.
* Kişi arkadaşının dini üzeredir. O halde sizden birisi kiminle [[arkadaş]]lık yaptığına dikkat etsin. Kişi sevdiği ile beraber(haşrolunacaktır)dir.
* Kişi din kardeşine kâfirlik isnat ederse, bu isnat ikisinden birine döner.
* Kişi malı, hanımı ve çocuğuyla imtihan edilir.
* Kişinin dünya ve ahiretine faydası olmayan şeyleri terk etmesi, İslâm'ının güzelliğinden ileri gelir.<ref>Tirmizi, Zühd 11, 2318, 2319</ref>
* Kişi, önüne semer kaşı kadar bir şey bırakmadan namaz kılarsa; ''[önünden geçtiği takdirde]'' siyah köpek, kadın, eşek namazını bozar.<ref>Müslim, Salat 265 (510)</ref><ref>Ebû Davud, Salat 110 (702)</ref><ref>Tirmizi, Salat 253 (338)</ref><ref>Nesai, Kıble 7.</ref>
* Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.<ref>Buhârî, İlm, 12</ref><ref>Müslim, Cihâd, 6.</ref>
* Koca karısına dayak atarken yüzüne vurmaz, ancak yaralamayacak şekilde döver.<ref>Gazali'nin, Ebu Davud ve Neseî'den naklettiği bu hadis için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 156, 290 numaralı dipnot.</ref>
* Kocasının izni olmadan sokağa çıkan kadını melekler kötüler, lanetler ve bu durum kadının eve dönmesine kadar devam eder.<ref>İbn Abbas'ın rivayetine dayalı bu ve benzeri hadisler için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 345</ref>
* Komşusu açken tok olarak yatan kimse bizden değildir.<ref>(Hakim, Müstedrek, 4/183, h. no: 7307)</ref>
* Kostantiniyye ''[<nowiki />[[İstanbul]]<nowiki />]'' bir gün elbet fethedilecektir. Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan ve onun askeri ne güzel askerdir.<ref>Ahmed bin Hanbel, Müsned; c. 4, s. 335</ref>
* Korkma, titremene gerek yok, ben kral değilim, kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum.<ref>{{Kitap kaynağı |soyadı=İbn Mâce |başlık=Sünen-i İbn Mâce |bölüm=Kitâbü'l-Et'ime (Yemekler Kitabı), 30. Bâb: Kadîd, Hadis No: 3312}}</ref>
**''Kendisiyle görüşmeye gelen kişiye böyle söylemiştir.''
* Koşarak yürümek mü’min’in değerini yok eder.
* Köleyi ölme anında azat edenin misali, doyduğu zaman hediyede bulunan adam gibidir.<ref>Ebû Davud, Itk 15 (3968)</ref><ref>Tirmizi, Vesaya 7 (2124).</ref>
* Kötü [[ahlak]]lılık, uğursuzluktur.
* Kur'an-ı Kerîm'i Müslüman nesillere öğretmek, Kur'an'ın korunması konusunda onlara mes'uliyetlerini hissettirmek, ona dil uzatanlara karşı müdafaa görevini yerine getirmek, her Müslümanın vazifesidir.
* Kur'an'ın haram kıldığını, helal sayan bir kimse, Kur'an'a inanmamıştır.
* Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.<ref>Tirmizî, Birr, 15</ref><ref>Ebû Dâvûd, Edeb, 66.</ref>
*Kabir, ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukur.
*Kanaate sarılınız. (Çünkü) Kanaat tükenmeyen bir maldır.
*Kardeşini güler yüzle karşılamaktan ibaret bile olsa, hiçbir iyiliği hor görme.
*Kıyamet Günü Cehennem’liklerin azabca en hafif olanı o kimsedir ki, ayak oyuklarına iki kor konur da (Onun te’siriyle) o adamın beyni kaynar. Hiçbir kimsenin kendisi kadar şiddetli azabda olduğunu hatırına getirmez; halbuki o, azab görenlerin en ehvenidir.
*Kıyamet Günü, tacirler facir olarak ba’s olunurlar. Allah’tan korkan, iyilik eden, ve tasadduk edenleri müstesna.
*Kıyamet Günü'nde Âdem oğlu, şu beş şeyden sorguya çekilmedikçe yerinden ayrılamaz: Ömrünü nerede, ne sûretle harcadığından, yaptığı işleri ne maksatla yaptığından, malını nerede kazandığın dan ve nerelere sarfettiğinden, Vücudunu, sıhhatını nerede ve ne sûretle yıprattığından.
*Kıyamet gününde bana halkın en yakın olanları ve şefaatime hak kazananları benim üzerime en çok salavat getirenleridir.
*Kıyamet yaklaştığında Müslüman'ın rüyası yalan çıkmayacak. Sizin en doğru rüya göreniniz, en doğru söyleyeninizdir.
*Kim beni rüyasında görürse, beni gerçekten görmüş gibidir. Çünkü, şeytan benim şeklime girip görünemez.
*Kim insanların kendisi için ayağa kalkıp saygı göstermelerini isterse, ateşteki yerine hazırlansın.
*Kim ki Allah’a ve Ahiret gününe inanıyorsa ya hayır söylesin ya da sükut etsin.
*Kim küçüklerimize merhamet etmez, büyüklerimizin hakkını tanımaz ise bizden değildir.
*Kişi arkadaşının dini üzerinedir. Sizden her biriniz, kiminle arkadaşlık yaptığına baksın.
*Kişi dostunun yolundadır.O halde sizden her biriniz dost edineceği kimseye iyi dikkat etsin.
*Kişi yalan söylediği zaman o yalandan gelen kokudan, melek ondan bir mil uzaklaşır.
*Kuvvetli insan, kendi kendini yenen insandır.
*Kul önemsemeden ve farkına varmadan Allah'ın hoşnut olduğu bir söz söyler, bu sebeple Allah cennette onun derecesini yükseltir. Yine kul dikkat etmeden, Allah'ın gazabını gerektiren bir söz söyler de Allah onu o kelime nedeniyle cehenneme yuvarlar.<ref>Buhârî (23/4, 7, 184), Müslim (zühd 49-50, s. 2290), Tirmizî (2314)</ref>
=== M ===
*Mazlumun bedduâsından sakın. Çünkü,onun duâsıyla Allah arasında (kabûlünde mani) bir perde yoktur.
*Meniyi kadının rahmine değil dışarıya akıtmak, çocuk öldürmenin bir çeşididir.<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 224</ref>
*Merhamet edenlere Allah merhamet eder. Siz yeryüzündekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin..<ref>{{Kitap kaynağı |yazar=Ebû Dâvûd |yazarbağı=Ebû Dâvûd |başlık=Sünen-i Ebû Dâvûd |bölüm=Edeb Bölümü, 58. Bab, Hadis No: 4941}}</ref>
*[[Merhamet]] etmeyene [[merhamet]] edilmez.
*''[Muteber]'' Oruç, ''[hep beraber]'' tuttuğunuz gündekidir. ''[Muteber]'' iftar, ''[hep beraber]'' ettiğiniz gündekidir. ''[Muteber]'' kurban ''[hep beraber]'' kurban kestiğiniz gündekidir.
*Mülk küfr ile yaşar, zulm ile yaşamaz.
*Mümin, bir delikten iki defa sokulmaz.<ref>Buhârî, Edeb, 83; Müslim, Zühd, 63.</ref>
*Mümin bir midesine koymak için yer. Kâfir ise, karnındaki yedi bağırsağını doldurmak (karnını şişirmek) için yer.<ref>Sâhîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 383, hadis numarası: 1851; ayrıca bkz. İlhan Arsel, İslâma Göre Diğer Dinler, Kaynak Yayınları, 2. Baskı Mayıs 2005, s. 201</ref>
*Mümin, elinden dilinden başka Müslümanların güvende olduğu kişidir.
*''[Mümin]'' kardeşine tebessüm etmen sadakadır. İyiliği emredip kötülükten sakındırman sadakadır. Yolunu kaybeden kimseye yol göstermen sadakadır. Yoldan taş, diken, kemik gibi şeyleri kaldırıp atman da senin için sadakadır.<ref>Tirmizî, Birr, 36.</ref>
*''[Mümin]'' kardeşinle münakaşa etme, onun hoşuna gitmeyecek şakalar yapma ve ona yerine getirmeyeceğin bir söz verme.<ref>Tirmizî, Birr, 58.</ref>
*Müminin başka hiç kimsede bulunmayan ilginç bir hali vardır; onun her işi hayırdır. Eğer bir genişliğe ''[nimete]'' kavuşursa şükreder ve bu onun için bir hayır olur. Eğer bir darlığa ''[musibete]'' uğrarsa sabreder ve bu da onun için bir hayır olur.<ref>Müslim, Zühd, 64; Dârim, Rikâk, 61.</ref>
*Müminin saygınlık ve onuru, Allah’ın kendisine verdiğine kanaat edip insanlardan bir şey beklememesidir.
*Müminler arasında imanca en kâmil olanı, ahlakça en güzel olanıdır. En hayırlınız da ailesine hayırlı olandır.<ref>Tirmizî, Rad 11 (1162); Ebû Davud, Sünnet 16 (4682).</ref>
*Müminler cehennemden kurtarılıp, cennetle cehennem arasındaki köprüde bir müddet hapsedilirler. Bu sırada, aralarında dünyada geçmiş olan haksızlıklar kısas edilir. Böylece günahlardan temizlenip paklandıktan sonra cennete girmelerine izin verilir. Nefsimi kudret elinde tutan Zât-ı Zülcelâl'e yemin olsun, onlardan her biri, cennetteki evini, dünyadaki evinden daha iyi bilir.<ref>Buhari, Mezalim 1, Rikâk 48.</ref>
*Müminlerden iki grup birbiriyle çarpışırlarsa, aralarını düzeltin.
*Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, söz verdiğinde sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
*Müslüman dilinden ve elinden Müslümanların güvende olduğu kişidir. Mümin de insanların malları ve canları hususunda kendisine güvendiği kişidir.<ref>Tirmizi, İman, bab: 12</ref>
*Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir.<ref>Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8.</ref>
*Müslüman kardeşine sahtekârlık yapan, ona zarar veren ve ona hile yapan bizden değildir.
*Müslüman, kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmasın.<ref>Müslim, Büyu’ 9, l, 1154</ref>
*Müslüman (erkeklerden) kim, Allah yolunda, ilâ-yı kelimetullah için, devenin iki sağımı arasında geçen müddet kadar savaşacak olsa cennet kendisine vâcip olur.<ref>Tirmizî, Fedâilu'l-Cihâd 21 (1657); Ebû Davud, Cihâd 42 (2541); Nesâî, Cihâd 25 (6, 26); İbnu Mace, Cihâd 15 (2792).</ref>
*Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmanına) teslim etmez. Kim, (mümin) kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim Müslümanı bir sıkıntıdan kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet günü sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir Müslümanı''[n kusurunu]'' örterse, Allah da Kıyamet günü onu''[n kusurunu]'' örter.<ref>Buhârî, Mezâlim, 3; Müslim, Birr, 58.</ref>
*Müslümanlar, Türklerle öldürüşmedikçe kıyamet kopmayacaktır. Yüzleri kalkan gibi, üst üste binmiş (kalın) derili olan bu toplumlar... kıl giyerler.<ref>Müslim, es-Sahih, Kitabu'l-Fiten/62-65, hadis numarası: 2912; Ebû Davud, Sünen, Kitabu'l-Melâhim/9; Babun fî Kıtâli't-Türk, hadis numarası: 4303.</ref>
*Müslüman üzerine, atı ve kölesi için zekât mükellefiyeti yoktur.<ref>Buhâri, Zekât 45, 46; Müslim, Zekât 10 (982)</ref><ref>Muvatta, Zekât 37 (1, 277)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 8 (628)</ref><ref>Ebû Davud, Zekât 10 (1594, 1595)</ref><ref>Nesâi Zekât 16 (5, 35).</ref>
*Meddâhların (dalkavukların) yüzlerine toprak saçınız.(Hadisi Şerif
*Mektuba cevap vermek,selama mukâbele etmek gibi haktır.
*Melekler, nurdan yaratılmıştır. Cinler, dumansız ateşten yaratılmıştır. Âdem ise, size anlatılan şeyden yaratılmıştır.
*Mü’minin ferasetinden kaçınınız, muhakkak o, Allah’ın nuruyla bakar.
*Mükâfatın büyüklüğü, belanın büyüklüğü nispetindedir. Allah Teala bir kavmi severse, onları belaya uğratır.Bir kimse mukadderata razı olursa, Allah ondan razı olur. Bir kimse belaya razı olmazsa, Allah’ın gazabına uğrar.
*Münafıkın alemetleri üçtür: Söz söylerken yalan söyler, vaad ettiği vakit sözünde durmaz, kendisine bir şey emanet edildiği zaman ona hıyanet eder. Diğer bir rivayette de Oruç tutsa, namaz kılsa ve kendisini Müslim sansa dahi ziyadesi vardır.
*Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, Va’d ettiği zaman sözünde durmaz, emanete hıyanet eder.
*Müslüman Müslüman’ın (din) kardeşidir. Müslüman kardeşine zulmetmez ve onu düşman eline vermez. Her kim Müslüman kardeşinin yardımında bulunur ve onun ihtiyacını temin ederse Allah da ona yardım eder. Her kim, bir Müslüman’ın sıkıntılarında birini giderirse Cenabı Hak buna mukabil kıyamet sıkıntılarından birini def eder. Her kim bir Müslüman’ın ayıbını örterse, Allahu Teala ahirette onun ayıbını örter.
=== N ===
* Ne yaparsan, onun karşılığını göreceksin.
* Neden bakire bir kız almadın? Bakire alsaydın, sen onu o da seni bilirdin ve birbirinizle sevişirdiniz.<ref>Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 400, hadis numarası: 976; İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 226; Gazâli, Kimyâ-i Saâdet, Bedir Yayınevi, 2013, s. 220.</ref>
* Nefsim kudretinin elinde olan Allah'a yemin ederim ki, ben kendisine babasından ve çocuğundan daha sevgili oluncaya kadar sizden biriniz kamil imanla iman etmiş olmaz.
* Nerede olursan ol Allah’a karşı gelmekten sakın; yaptığın kötülüğün arkasından bir iyilik yap ki bu onu yok etsin. [[İnsan]]lara karşı güzel [[ahlak]]ın gereğine göre davran.<ref>Tirmizî, Birr, 55.</ref>
* Namaz, insan ile şirk ve küfür arasında bir perdedir. Namazı terk etmek, bu perdeyi kaldırmaktır.
* Nerede olursan Allah’tan kork, fenalık yaparsan, arkasından iyilik yap, fena işi silip götürsün, insanlara karşı güzel ahlakla muamele et.
* Nikahın hayırlısı, en kolay ve külfetsiz olanıdır.
=== O ===
*Okumak, kadın ve erkek her Müslümana farzdır.
*...Onu (yani cinlerden 'ifrit'i-şeytanı) yakalayıp yatırdım yere. Ve dilinin soğukluğunu, elimin üzerinde duyuncaya dek boğazını sıktım.<ref>Sağlam hadis kitaplarından Neseî'de de bulunan ve Muhammed'in karılarından Aişe'nin aktardığı bu hadis için bkz. Turan Dursun, Kutsal Kitapların Kaynakları-3, Kaynak Yayınları, 5. Baskı Mayıs 2000, s. 49.</ref>
*Oruç perdedir. Biriniz bir gün oruç tutacak olursa kötü söz sarf etmesin, bağırıp çağırmasın. Birisi kendisine yakışıksız laf edecek veya kavga edecek olursa "ben oruçluyum!" desin ''[ve ona bulaşmasın]''.
*Oruçlu için iki sevinç vardır: Biri, orucu açtığı zamanki sevincidir; diğeri de Rab'bine kavuştuğu zamanki sevincidir. Oruçlunun ağzından çıkan koku Allah indinde misk kokusundan daha hoştur.
*Oruçlunun yanında oruçsuzlar yemek yiyecek olursa, melekler oruçluya rahmet okurlar.
=== Ö ===
[[Dosya:Raouda.JPG|küçükresim|sağ|200pik|Ölülerinizi hayırla yâd ediniz.]]
*[[Övmek]] ve [[övülmek]]ten uzak durun. Çünkü o, kişiyi manen boğazlamaktır.
*Ölmeden önce ölünüz.
**''Ölümden önce [[Tanrı|Allah]]'a ulaşınız.''
*Ölülerinizi hayırla yâd ediniz (anınız).
=== P ===
[[Dosya:Kaaba (1910)-2.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Putlara tapmanın dışında, halkla cedelleşmekten men edildiğim kadar hiçbir şeyden men edilmedim.]]
*Pehlivan, herkesi yenen kimse değildir. Pehlivan, ancak [[öfke]] zamanında kendini tutan kimsedir.<ref>Müslim, Birr, 107 (lll, 2014)</ref>
*Pek çok günahları olan bir kimse dahi olsa, zulme uğrayanın bedduası kabul görür. Fasıklığı kendine.
*Peygambere itaat eden Allah'a itaat etmiş olur.
*Gerek kendisine ve gerekse başkasına ait herhangi bir yetimi görüp gözetmeyi üzerine alan kimse ile ben, cennette işte böyle yan yanayız.<ref>Buhârî, Talâk, 25, Edeb, 24; Müslim, Zühd, 42.</ref>
**''İşaret parmağı ve orta parmağıyla işaret ederek böyle söylemiştir.''
*Pişmanlık duymak, bir çeşit tövbedir.
*Putlara tapmanın dışında, halkla cedelleşmekten men edildiğim kadar hiçbir şeyden men edilmedim.
=== R ===
*Rabb olarak Allah'a, din olarak İslam'a, peygamber olarak Muhammed'e arazi olan kişi imanın tadını tatmış demektir.
*Rabbini gazaplandıracak bir meselede sultanı hoşnut eden, Allah'ın dininden çıkmış olur.
*Rabbinize karşı gelmekten sakının, beş vakit namazınızı kılın, Ramazan orucunuzu tutun, mallarınızın zekatını verin, yöneticilerinize itaat edin. ''[Böylelikle]'' Rabbinizin cennetine girersiniz.<ref>Tirmizî, Cuma, 80.</ref>
*Rüşvet veren de alan da cehennemdedir.
*Ramazan ayı girdiği zaman cennetin kapıları açılır, cehennemin kapıları kapanır ve şeytanlar da zincire vurulur.
*Rüya üç kısımdır: Allah'tan müjde olan doğru rüya, şeytanın sizi üzmek için gösterdiği rüya, kişinin kendi kendine konuştuğu şeylerden ileri gelen önemsiz rüya.
=== S ===
*Size ilişmedikçe siz de Türklere ilişmeyiniz; çünkü severlerse sizi yerler, sevmezlerse gebertirler.<ref>Buhârî, Manakib; el-Suyutî, el-Lâ âli el-Meşnua, c. 1, s. 440</ref><ref>Ebû Davud</ref><ref>İbn Hacer</ref>
*Sizden biriniz cinsi münasebette bulunduğu zaman eşinin cinsel organına bakmasın. Zira cinsel organına bakma körlüğe sebep olabilir.<ref>"Feyzül-Kadir" (1/326) kaynağından alınma bu hadis için bkz. İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, s. 303</ref>
*Sizden biriniz yemek yediği zaman, yemek yediği parmaklarını yalamadıkça, yâhud (birisine) yalatıp temizlemedikçe bir bezle silmesin.<ref>İbn-i Abbâs'ın rivayetine dayalı bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, c. 11, s. 394, hadis numarası: 1864.</ref>
*Sizin biriniz uykusundan uyanıp da abdest aldığında burnundaki nesneyi nefesiyle üç defa dışarı çıkarsın. Çünkü şeytan uyuyanın genzinde geceler.<ref>Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bu hadis için bkz. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, c. 9, s. 59, hadis numarası: 1359.</ref>
*Sizin kadınlarınızın hayırlısı çocuk doğuran sevimli kadınlardır.<ref name="Gazali 1991"/>
*Sizinle (siz Müslümanlarla), küçük (çekik) gözlü toplum, Türkler savaşacaktır. Siz onları, üç kez önünüze katıp götüreceksiniz, süreceksiniz. Sonunda Arap Yarımadası’nda karşılaşacaksınız. Birincide olanlardan kaçan kurtulur. İkincide kimi kurtulur, kimi yok edilir. Üçüncüdeyse onların tümü kırılacaktır.<ref>Ebû Davud, Sünen, hadis numarası: 4305’den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 3, Kaynak Yayınları, 7. Baskı Aralık 1993, s. 103</ref>
*Sokakta giderken kadın denilen şeytanı gördüğünüz an derhal eve dönüp karılarınızla sevişin ve kabaran şehvetinizi giderin.<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 100</ref>
*Selam, konuşmaktan önce gelir.
*Siz kendiniz namuslu olun ki, kadınlarınız da namuslu olsunlar.
*Siz ne haldeyseniz, başınıza o halde insanlar getirilir.
*Sizden bir kimse çirkin bir iş görürse onu eli ile değiştirsin; eğer buna gücü yetmezse dili ile tağyir etsin; buna da gücü yetmezse kalben nefret etsin. Bu imanın en zayıf derecesidir.
*Sizden biriniz kendisi için sevdiği bir şeyi başkası için de sevmedikçe, imanı kamil olmaz.
*Sizden herhangi biriniz vurduğu zaman yüze vurmaktan sakınsın.
*Sizden hiçbiriniz kendi nefsi için istediğini mü’min kardeşi için de istemedikçe kamil mü’min olamaz.
*‘Size amellerinizin en hayırlısı, Allah nezdinde (sevap bakımından) en çok ve en temiz olan, derecelerinizi yükselten ve sizin için altın ve gümüşü infak etmekten ve harp meydanlarında düşmanlarınızla karşılaşıp (İ’lâi Kelimetu’llah uğrunda) onların boyunlarını vurmanızdan daha hayırlı amelleri haber vereyim mi?’ ''diye sordu. Ashab:'' ‘Evet ya Resulâ’llah,’ ''dediler. Muhammed:'' ‘Allah’ı zikretmektir.’
*Sizin hayırlınız, hayrı umulan ve şerrinden emin olunan kimsedir. Şeririniz ise, hayrı umulmayan ve şerrinden emin olunmayandır.
*Sizin hayırlınız, kadınlarına ve kızlarına hayırlı olandır.
=== Ş ===
*Şehidin ölüm (darbesinden) duyduğu ıstırap sizden birinin çimdikten duyduğu ıstırap kadardır.<ref>Tirmizî, Fedâilu'1-Cihâd 26 (1668).</ref>
*Şeref, edep iledir. Soy ile değildir. [[Namus]]unuzu titizlikle koruyun.
*Şiirde hikmet vardır.<ref>Buhârî, Edeb 90; Ebû Davud, Edeb 95 (5010)</ref><ref>Tirmizî, Edeb 69 (2847)</ref><ref>İbnu Mâce, Edeb 41 (3755).</ref>
*Şu altı şeyi devamlı yapacağınıza dair bana söz verin; ben de [[cennet]]e gireceğinize kefil olayım: Konuştuğunda hep doğru söyleyin. Söz verdiğinizde hep sözünüzde durun. Size güvenildiğinde bu [[güven]]i sakın istismar etmeyin.
*Şu da kıyâmet alâmetlerinden: Kıldan (keçe) ayakkabı giyen bir toplumla vuruşup öldüreşeceksiniz. Geniş yüzlü, yüzleri kalkan gibi, üst üste binmiş derili toplumla vuruşmanız-öldürüşmeniz kıyâmet alâmetlerindendir. Siz (Müslümanlar), küçük gözlü, kızıl yüzlü, basık burunlu, yüzleri kalkan gibi, derisi üst üste binmiş olan Türklerle öldürüşmedikçe kıyâmet kopmaz.<ref>Buhâri, e’s-Sahih, Kitabu’l Cihâd/95; Müslim, e’s-Sahih, Kitabu’l-Fiten/66, hadis numarası: 2912; İbn Mace, hadis numarası: 4097-4098’den aktaran Turan Dursun, Tabu Can Çekişiyor Din Bu 3, Kaynak Yayınları, 7. Baskı Aralık 1993, s. 102</ref>
*Şu dört şey kime verilirse, dört nimetten mahrum kalmaz: Kendisine mağfiret ''[af]'' dilemek ''[özelliği]'' verilen, bağışlanmaktan mahrum kalmaz. Şükretmek verilen, nimetin çoğalmasından mahrum olmaz. Tövbe etmek verilen, tövbesinin kabul olunmasından mahrum olmaz. [[Dua]] etmek verilen de icabet edilmekten mahrum olmaz.
*Şurası muhakkak ki, oruçlunun iftarını açtığı zaman reddedilmeyen makbul bir duası vardır.
*Şüphesiz ki benden sonra ümmetimden [[Kur'an-ı Kerim]]'i okuyan bir kısım insanlar olacak. Fakat onların okuduğu boğazlarını geçmeyecek. Onlar tıpkı okun yaydan çıktığı gibi dinden çıkacaklar, sonra da tekrar ona dönmeyecekler. O kimseler, insanların ve hayvanların en kötüleridir.
=== T ===
*[[Temizlik]] imanın yarısıdır.<ref>Müslim, Tahâret 1., I, 203</ref>
*Temenni Allah'tan, acele şeytandandır.
=== U ===
*[[Utanmak]] güzeldir ama kadınlarda olursa daha da güzel olur.
=== Ü ===
*Ümmetim 73 fırkaya ayrılır, ''[bidat ehli olan]'' 72’si cehenneme gider. Yalnız bir fırka kurtulur. Cehennemden kurtulan fırka, benim ve ashabımın gittiği yolda gidenlerdir.<ref>Tirmizi</ref><ref>M. Rabbani</ref>
*Üç dua vardır ki, bunlar şüphesiz kabul edilir: Mazlumun duası, yolcunun duası ve babanın evladına duası.<ref>İbn Mâce, Dua, 11.</ref>
*Ümmetim dinar ve dirhemi (parayı, maddi varlıkları) yücelttiği zaman onlardan İslam'ın heybeti kaldırılır. İyilikle emretmeyi terk ettikleri zaman da vahyin bereketinden mahrum kılınırlar.
*Ümmetimden bir takım kimseler, ismini değiştirerek şarabı ''[alkollü içecekleri]'' içecekler. Bu esnada başkaları ucunda (yanlarında) çalgılar çalınacak ve şarkıcı kadınlar olacak. İşte önün için Allah onları yere batıracak ve aralarından bazılarının şekli maymuna ve domuza çevrilecek.
*Üç şeyden dolayı ümmetim için korkuyorum: İhtiraslı olmak, heva hevese uymak ve sapık önder.
*Ümmetimin cemaati, az olsalar da hak ehli olanlardır.
*Üç şey vardır orucu bozmaz: Hacamat olmak ''[kan aldırmak]'', kusmak, ihtilam olmak.
*Üç dua geri çevrilmez. Oruçlunun duası, misafirin duası ve mazlumun duası.
*Üç kimsenin duası makbul dualardır. Bunların kabul edileceğine şüphe yoktur. Zulme uğrayanlar, misafirler, babanın evladına duası (Ana-babanın çocuklarına duasıdır.)
*Üç şey ölünün ardından (kabre kadar) gider: Âilesi, malı ve ameli. Bunlardan ikisi döner, birisi kalır. Dönenler ailesi ve malı, kalan de amelidir.
=== V ===
*Veren el alan elden hayırlıdır. Çünkü veren el, infak edici, alan el ise isteyici eldir.<ref>Müslim, Zekat, 94, l,717</ref>
*Vatan sevgisi imandandır.
*Vallahi eğer benim bildiklerimi bilmiş olsaydınız az güler çok ağlardınız. Döşek üzerinde kadınlarla telezzüz edemez, Allah’a feryat ederek yollara, sahralara dökülürdünüz.
=== Y ===
[[Dosya:Mosque Cordoba.jpg|küçükresim|sağ|200pik|Ya öğrenen, ya öğreten, ya dinleyen, ya da seven ol! Bunların dışında bir beşincisi olma; helâk olursun. Beşincisi işe, ilme ve [[ilim]] ehline buğzetmendir.]]
*Ya öğrenen, ya öğreten, ya dinleyen, ya da seven ol! Bunların dışında bir beşincisi olma; helâk olursun. Beşincisi işe, ilme ve [[ilim]] ehline buğzetmendir.
*Yabancı bir erkekle konuşurken hoş bir eda ile konuşmayın. Yoksa kalbinde (cinsel) hastalığı bulunan kimse cinsellik ümidine kapılır...<ref>İlhan Arsel, Şeriat ve Kadın, Kaynak Yayınları, 20. Baskı Şubat 2014, s. 119</ref>
*Yapılan işler niyetlere göre değerlenir. Herkes yaptığı işin karşılığını niyetine göre alır.<ref>Buhârî, Bed'ül vahiy 1, (I, 2)</ref>
*Yıldızlar ''[denizlerde yolunu kaybedenlerin]'' boğulmaktan emanda kalmalarına ''[kurtulmalarına]'' vesiledir; benim Ehli Beyt’im ise ümmetimin ihtilaftan emanda kalmalarına vesiledir. Bu yüzden Arap’tan bir kabile onlarla muhalefet ederse ihtilafa düşer ve şeytanın hizbinde yer alır.
*Yiyip şükreden kimse, oruç tutup susan kimseden daha üstündür.
*Yeryüzündeki alimler, gökteki yıldızlar gibidir.
*Yedi sınıf insan vardır ki, Allâhu Teâla onları hiçbir gölge bulunmayan günde, Arş’ının gölgesinde gölgelendirir: Adaletli devlet reisi, Allah’a ibadetle büyüyen genç, kalbi mescidlere bağlı kimse, Allah için sevişen ve bu uğurda birleşip bu sevgi ile ayrılan iki kişi, mevki sahibi olan güzel bir kadın tarafından arzı nefs için çağrıldığı halde Ben Allah’tan korkarım. Cevabı ile mukabele eden kimse. Sağ elinin verdiği sadakayı sol eli duymayacak surette gizli sadaka veren kimse, tenha yerde Allah’ı zikrederek gözleri yaşla dolup taşan kimsedir.
=== Z ===
*Zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur.<ref>İbn Mâce, Ahkâm, 17; Muvatta’, Akdıye, 31.</ref>
*Zekât olarak hububâttan hububât al, davardan koyun al, deveden erkek veya dişi bir deve (bâir) al, sığırdan da bir sığır al.<ref>Ebû Davud, Zekât 11 (1599)</ref><ref>İbnu Mâce, Zekât 15 (1814).</ref>
*Zekatı hakkaniyetle toplayan tahsildar, evine dönünceye kadar, Allah Teâlâ yolunda cihâd yapan asker gibidir.<ref>Ebû Davud, İmâret 7 (2936)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 18 (645); İbnu Mâce, Zekât 14 (1809).</ref>
*Zekâtta haddi aşan, vermeyen gibidir.<ref>Ebû Davud, Zekât 4 (1585)</ref><ref>Tirmizi, Zekât 19 (646)</ref><ref>İbnu Mâce, Zekât 14 (1908).</ref>
*Zengin, çok mala sahip olana denmez, zengin kalbi olana denir.
*Zenginlerin davet edilip de fakirlerin çağrılmadığı düğün yemeği, ne kötü bir yemektir!<ref>Müslim, Nikah, 107, ll,1054</ref>
*[[Zenginlik]] mal çokluğuyla değildir. Bilakis [[zenginlik]] göz tokluğuyladır.<ref>Buhari, Rikak 15</ref>
*Zenginlik, servetin çokluğuyla değildir. Gerçek [[zenginlik]] ruhun zenginliğidir.
== Dış bağlantılar ==
{{Vikiler
|commons =محمد بن عبد الله
|wikispecies =
|wikt =
|b =
|s =Kişi:Muhammed
|w =
|n =
|m =
|}}
== Kaynakça ==
{{Kaynakça|3}}
__NOTOC__
[[Kategori:Muhammed]]
[[Kategori:Kişiler-M]]
[[Kategori:Arap siyasetçiler]]
[[Kategori:İslam dini kişilikleri]]
5kvyz6fv8vzt5463ywmqbcold7hn6rx
Vikisöz:Değişiklik sayılarına göre kullanıcılar listesi
4
24934
240436
240429
2026-10-01T21:30:13Z
YBot
18235
Güncelleme
240436
wikitext
text/x-wiki
{{/begin}}
<center>
{| class="wikitable"
! #
! Kullanıcı
! Değişiklik sayısı
! Kullanıcı grupları
|-
| 1
| [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]]
| align="center" | 19.119
| editör
|-
| 2
| [[Kullanıcı:Vitruvian|Vitruvian]]
| align="center" | 13.188
| editör
|-
| 3
| [[Kullanıcı:Felecita|Felecita]]
| align="center" | 8.758
| hizmetli
|-
| 4
| [[Kullanıcı:Nosferatü|Nosferatü]]
| align="center" | 8.679
| editör
|-
| 5
| [[Kullanıcı:ToprakM|ToprakM]]
| align="center" | 7.128
| editör, arayüz yöneticisi
|-
| 6
| [[Kullanıcı:Brightt11|Brightt11]]
| align="center" | 5.275
| editör
|-
| 7
| [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]]
| align="center" | 4.795
| editör
|-
| 8
| [[Kullanıcı:Nanahuatl|Nanahuatl]]
| align="center" | 4.453
| editör
|-
| 9
| [[Kullanıcı:Ölümsüz Sözler|Ölümsüz Sözler]]
| align="center" | 4.372
|
|-
| 10
| [[Kullanıcı:Turgut46|Turgut46]]
| align="center" | 4.212
| editör
|-
| 11
| [[Kullanıcı:Babatolian|Babatolian]]
| align="center" | 3.527
| editör
|-
| 12
| [[Kullanıcı:Feyyaztiftik|Feyyaztiftik]]
| align="center" | 3.254
| editör
|-
| 13
| [[Kullanıcı:Fuzûlî|Fuzûlî]]
| align="center" | 2.588
|
|-
| 14
| [[Kullanıcı:Modern primat|Modern primat]]
| align="center" | 2.139
| beyaz liste
|-
| 15
| [[Kullanıcı:Mavrikant|Mavrikant]]
| align="center" | 2.078
| editör
|-
| 16
| [[Kullanıcı:Viki|Viki]]
| align="center" | 1.972
|
|-
| 17
| [[Kullanıcı:Berrram|Berrram]]
| align="center" | 1.959
| editör
|-
| 18
| [[Kullanıcı:New user message|New user message]]
| align="center" | 1.845
|
|-
| 19
| [[Kullanıcı:Evrifaessa|Evrifaessa]]
| align="center" | 1.784
| editör
|-
| 20
| [[Kullanıcı:HakanIST|HakanIST]]
| align="center" | 1.762
| editör
|-
| 21
| [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]]
| align="center" | 1.611
| editör
|-
| 22
| [[Kullanıcı:Yusuf kayadüğün|Yusuf kayadüğün]]
| align="center" | 1.549
|
|-
| 23
| [[Kullanıcı:Dabeon|Dabeon]]
| align="center" | 1.446
| editör
|-
| 24
| [[Kullanıcı:Science|Science]]
| align="center" | 1.397
| editör
|-
| 25
| [[Kullanıcı:Cekli829|Cekli829]]
| align="center" | 1.385
| editör
|-
| 26
| [[Kullanıcı:Vito Genovese|Vito Genovese]]
| align="center" | 1.346
| editör
|-
| 27
| [[Kullanıcı:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]
| align="center" | 1.166
| editör
|-
| 28
| [[Kullanıcı:Yomralı|Yomralı]]
| align="center" | 1.166
|
|-
| 29
| [[Kullanıcı:Mustafa MVC|Mustafa MVC]]
| align="center" | 1.107
| editör
|-
| 30
| [[Kullanıcı:II. Niveles|II. Niveles]]
| align="center" | 1.042
|
|-
| 31
| [[Kullanıcı:Aguzer|Aguzer]]
| align="center" | 986
|
|-
| 32
| [[Kullanıcı:Diyapazon|Diyapazon]]
| align="center" | 960
| editör
|-
| 33
| [[Kullanıcı:Sabri76|Sabri76]]
| align="center" | 914
| editör
|-
| 34
| [[Kullanıcı:Kadı|Kadı]]
| align="center" | 855
| hizmetli
|-
| 35
| [[Kullanıcı:Ayshe17|Ayshe17]]
| align="center" | 761
|
|-
| 36
| [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]]
| align="center" | 758
| editör
|-
| 37
| [[Kullanıcı:1980OmerYilmaz|1980OmerYilmaz]]
| align="center" | 677
| beyaz liste
|-
| 38
| [[Kullanıcı:Reality006|Reality006]]
| align="center" | 669
|
|-
| 39
| [[Kullanıcı:3210|3210]]
| align="center" | 589
|
|-
| 40
| [[Kullanıcı:By erdo can|By erdo can]]
| align="center" | 523
| editör
|-
| 41
| [[Kullanıcı:Pivox|Pivox]]
| align="center" | 522
| editör
|-
| 42
| [[Kullanıcı:~2026-16868-14|~2026-16868-14]]
| align="center" | 518
|
|-
| 43
| [[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]]
| align="center" | 504
| editör
|-
| 44
| [[Kullanıcı:Pinar|Pinar]]
| align="center" | 446
| editör
|-
| 45
| [[Kullanıcı:Amfetamin|Amfetamin]]
| align="center" | 439
|
|-
| 46
| [[Kullanıcı:Henrymorgan92|Henrymorgan92]]
| align="center" | 420
| editör
|-
| 47
| [[Kullanıcı:Renamed user 41d4a6caf1d82f0a356d4fa13ee53984|Renamed user 41d4a6caf1d82f0a356d4fa13ee53984]]
| align="center" | 418
|
|-
| 48
| [[Kullanıcı:Pathoschild|Pathoschild]]
| align="center" | 401
|
|-
| 49
| [[Kullanıcı:Kendim~trwikiquote|Kendim~trwikiquote]]
| align="center" | 390
|
|-
| 50
| [[Kullanıcı:DrArdeN|DrArdeN]]
| align="center" | 390
| editör
|-
| 51
| [[Kullanıcı:Tragic Kingdom|Tragic Kingdom]]
| align="center" | 389
| editör
|-
| 52
| [[Kullanıcı:Tehonk|Tehonk]]
| align="center" | 386
| editör
|-
| 53
| [[Kullanıcı:Dbl2010|Dbl2010]]
| align="center" | 385
|
|-
| 54
| [[Kullanıcı:Placeboizm|Placeboizm]]
| align="center" | 374
| editör
|-
| 55
| [[Kullanıcı:Zaitsév|Zaitsév]]
| align="center" | 352
| editör
|-
| 56
| [[Kullanıcı:LM.CR|LM.CR]]
| align="center" | 332
| editör
|-
| 57
| [[Kullanıcı:Fzelen06|Fzelen06]]
| align="center" | 331
|
|-
| 58
| [[Kullanıcı:Kutsalyolcusu|Kutsalyolcusu]]
| align="center" | 330
| editör
|-
| 59
| [[Kullanıcı:Slayerized|Slayerized]]
| align="center" | 325
|
|-
| 60
| [[Kullanıcı:~2026-33042-03|~2026-33042-03]]
| align="center" | 314
|
|-
| 61
| [[Kullanıcı:Therou|Therou]]
| align="center" | 311
| editör
|-
| 62
| [[Kullanıcı:Melinoë|Melinoë]]
| align="center" | 303
| editör
|-
| 63
| [[Kullanıcı:Suelnur|Suelnur]]
| align="center" | 295
|
|-
| 64
| [[Kullanıcı:Koc61|Koc61]]
| align="center" | 262
|
|-
| 65
| [[Kullanıcı:Merube 89|Merube 89]]
| align="center" | 244
|
|-
| 66
| [[Kullanıcı:Egemensen~trwikiquote|Egemensen~trwikiquote]]
| align="center" | 238
|
|-
| 67
| [[Kullanıcı:Refrenantem|Refrenantem]]
| align="center" | 237
|
|-
| 68
| [[Kullanıcı:Tegel|Tegel]]
| align="center" | 234
|
|-
| 69
| [[Kullanıcı:Gnosis58|Gnosis58]]
| align="center" | 230
|
|-
| 70
| [[Kullanıcı:Ralph102|Ralph102]]
| align="center" | 222
| beyaz liste
|-
| 71
| [[Kullanıcı:Gökhan|Gökhan]]
| align="center" | 221
|
|-
| 72
| [[Kullanıcı:阿尔达|阿尔达]]
| align="center" | 218
|
|-
| 73
| [[Kullanıcı:Sinestik|Sinestik]]
| align="center" | 214
| editör
|-
| 74
| [[Kullanıcı:Kayra|Kayra]]
| align="center" | 213
| editör
|-
| 75
| [[Kullanıcı:Sae1962|Sae1962]]
| align="center" | 212
| editör
|-
| 76
| [[Kullanıcı:Mutlutopuz|Mutlutopuz]]
| align="center" | 210
| editör
|-
| 77
| [[Kullanıcı:Ersene|Ersene]]
| align="center" | 209
| beyaz liste
|-
| 78
| [[Kullanıcı:Duvardakiyazi|Duvardakiyazi]]
| align="center" | 198
|
|-
| 79
| [[Kullanıcı:Hsngllc|Hsngllc]]
| align="center" | 193
|
|-
| 80
| [[Kullanıcı:07|07]]
| align="center" | 186
| editör
|-
| 81
| [[Kullanıcı:Mereyü|Mereyü]]
| align="center" | 181
| editör
|-
| 82
| [[Kullanıcı:Mors et Vita|Mors et Vita]]
| align="center" | 178
| beyaz liste
|-
| 83
| [[Kullanıcı:Dbilgener|Dbilgener]]
| align="center" | 177
|
|-
| 84
| [[Kullanıcı:Stultiwikia|Stultiwikia]]
| align="center" | 176
| editör
|-
| 85
| [[Kullanıcı:Normike|Normike]]
| align="center" | 166
|
|-
| 86
| [[Kullanıcı:Dakmor Tojira|Dakmor Tojira]]
| align="center" | 164
| editör
|-
| 87
| [[Kullanıcı:Thomas|Thomas]]
| align="center" | 163
|
|-
| 88
| [[Kullanıcı:Ata Barış|Ata Barış]]
| align="center" | 155
| editör
|-
| 89
| [[Kullanıcı:Fatih.cyd|Fatih.cyd]]
| align="center" | 151
|
|-
| 90
| [[Kullanıcı:Hazan|Hazan]]
| align="center" | 149
| editör
|-
| 91
| [[Kullanıcı:Türkolog1984|Türkolog1984]]
| align="center" | 146
|
|-
| 92
| [[Kullanıcı:Yahya1967|Yahya1967]]
| align="center" | 141
|
|-
| 93
| [[Kullanıcı:Habil Özdemir|Habil Özdemir]]
| align="center" | 137
|
|-
| 94
| [[Kullanıcı:ArthurBot|ArthurBot]]
| align="center" | 132
|
|-
| 95
| [[Kullanıcı:Pusula Ölümsüz Sözler|Pusula Ölümsüz Sözler]]
| align="center" | 131
|
|-
| 96
| [[Kullanıcı:Urungu97|Urungu97]]
| align="center" | 129
| editör
|-
| 97
| [[Kullanıcı:Perfims|Perfims]]
| align="center" | 127
|
|-
| 98
| [[Kullanıcı:Alaattin savas|Alaattin savas]]
| align="center" | 120
|
|-
| 99
| [[Kullanıcı:Amia222|Amia222]]
| align="center" | 119
|
|-
| 100
| [[Kullanıcı:Afakii|Afakii]]
| align="center" | 118
| beyaz liste
|}
</center>
cqd2u0kwf9d0y9mz4mkpftt4us3mdmn
Eric Barone
0
44803
240437
238966
2026-10-02T08:21:03Z
Ersene
11461
240437
wikitext
text/x-wiki
[[Dosya:Hackfort 2019 - Conversations with Eric Barone 02 (cropped).jpg|thumb|Kaderinizin mükemmellik olduğuna kendinizi kesinlikle ikna edebilirseniz, bunun faydası olur. Bu bir ego meselesi bile değil; sadece şüphenin ve güvensizliğin sizi engellemesini önlemenin bir yoludur.]]
'''ConcernedApe''' takma adıyla da bilinen '''[[w:Eric Barone|Eric Barone]]''' (d. 3 Aralık 1987), Amerikalı bir [[w:Video oyunu tasarımı|oyun tasarımcısı]] ve müzisyendir. En çok bağımsız video oyunu ''[[w:Stardew Valley|Stardew Valley]]''{{'}}i (2016) yaratmasıyla tanınır.
==Alıntılar==
* Kaderinizin mükemmellik olduğuna kendinizi kesinlikle ikna edebilirseniz, bunun faydası olur. Bu bir ego meselesi bile değil; sadece şüphenin ve güvensizliğin sizi engellemesini önlemenin bir yoludur.
** ''[[w:Game Developer (web sitesi)|Game Developer]]''{{'}}dan Chris Baker ile yapılan [https://www.gamedeveloper.com/business/the-4-years-of-self-imposed-crunch-that-went-into-i-stardew-valley-i-#close-modal röportaj]dan, (9 Mart 2016)
* Her zaman bir şeyler yaratma konusunda takıntılıydım, boş zamanlarımı karalamalar yaparak, müzik yaparak, yazarak geçirdim... temelde oyun yapmanın tüm farklı yönleriyle. O zamanlar hayata tutarlı bir vizyon getirmek için tüm bunları birleştirmenin bir yolunu bulacağımı bilmiyordum.
** ''[[w:Game Developer (web sitesi)|Game Developer]]''{{'}}dan Chris Baker ile yapılan [https://www.gamedeveloper.com/business/the-4-years-of-self-imposed-crunch-that-went-into-i-stardew-valley-i-#close-modal röportaj]dan, (9 Mart 2016)
* Kendinizi iliklerinize kadar çalıştırmakta özgür olmalısınız, ancak başkasını sizin için bunu yapmaya zorlamamalısınız.
** ''[[w:Game Developer (web sitesi)|Game Developer]]''{{'}}dan Chris Baker ile yapılan [https://www.gamedeveloper.com/business/the-4-years-of-self-imposed-crunch-that-went-into-i-stardew-valley-i-#close-modal röportaj]dan, (9 Mart 2016)
* Kendinize ve çalışmalarınıza karşı çok eleştirel olmakla, kendi yeteneklerinize olan güçlü inancınızı korumak arasında bir denge kurmanız gerekiyor. Eşsiz sesiniz ve bakış açınız önemlidir ve bunu ortaya çıkarmanın bir yolunu bulabilirseniz, özel bir şey yaratacaksınız.
** ''[[w:Washington Tacoma Üniversitesi|Washington Tacoma Üniversitesi]]''{{'}}nden Eric Wilson-Edge ile yapılan [https://www.tacoma.uw.edu/news/love-game röportaj]dan, (4 Eylül 2019)
* Başarılı olmanın bir "sırrı" yoktur, sadece büyük bir özveri ve azme sahip olmanız ve "yapabilirim" tutumunu benimsemeniz gerekir.
** ''Atarita''{{'}}dan Eren Eroğlu ile yapılan [https://www.atarita.com/eric-barone-ile-stardew-valley-roportaji/ röportaj]dan, (12 Mayıs 2024)
* Toplulukla olan stratejim basit: hiçbir stratejim yok. Bağımsız bir geliştirici olarak sadece kendiniz olmanız ve gerçek bir insan olmanız gerektiğini düşünüyorum. Çevrimiçi ortamda da gerçek hayatta olduğu gibi davranmaya çalışıyorum: herkese saygılı davranın ve mümkün olduğunca dürüst ve açık sözlü olun.
** ''[[w:Game Developer (web sitesi)|Game Developer]]''{{'}}dan Chris Baker ile yapılan [https://www.gamedeveloper.com/business/the-4-years-of-self-imposed-crunch-that-went-into-i-stardew-valley-i-#close-modal röportaj]dan, (9 Mart 2016)
* Ne kadar ileri gidebileceğinizin hiçbir sınırı olmadığını bilerek, kendi projenizi yaparken azimli kalmanın çok daha kolay olduğunu düşünüyorum.
** ''[[w:Game Developer (web sitesi)|Game Developer]]''{{'}}dan Chris Baker ile yapılan [https://www.gamedeveloper.com/business/the-4-years-of-self-imposed-crunch-that-went-into-i-stardew-valley-i-#close-modal röportaj]dan, (9 Mart 2016)
* Azimle çalıştım ve kendimi öğrenmeye zorladım. İyi olduğunu düşündüğün şeyin aslında iyi olmadığını anlıyorsun. Nedenini anlıyorsunuz ve geliştiriyorsunuz. Ve bu sadece sonsuz bir döngü.
** ''[[w:GQ|GQ]]''{{'}}dan Sam White ile yapılan [https://www.gq.com/story/stardew-valley-eric-barone-profile röportaj]dan, (20 Mart 2018)
* Verdiğim [[söz]]leri yerine getirmek benim için çok önemli.
** [https://www.stardewvalley.net/whats-in-store-for-stardew-valley/ stardewvalley.net] Developer Blog, (14 Aralık 2018)
* Bir şey çok güçlü olursa veya ödüllere çok kolay ulaşılırsa, eğlencesi azalır. Ödül almak için çok çalışmanın ve mücadele etmenin ayrı bir tatmini vardır.
** [https://forums.stardewvalley.net/threads/if-you-could-ask-concerned-ape-anything-what-would-it-be.41116/page-2#post-173158 stardewvalley.net] Forums, (21 Mayıs 2025)
* Sanat yapmak, video oyunları yapmak benim kim olduğumu dünyayla paylaşma yöntemim. Amacım, derinlerde, insanlığın geri kalanıyla bağlantı kurmak ve belki onların da bir şekilde benimle bağlantı kurmasını sağlamak.
** ''[[w:The Guardian|The Guardian]]''{{'}}dan Dom Peppiatt ile yapılan [https://www.theguardian.com/culture/2022/dec/16/stardew-valley-eric-barone-interview-soundtrack-seasons-high-scores röportaj]dan, (16 Aralık 2022)
* Bir oyun yaratıcısı olarak tüm amacım, insanların bir şeyler hissetmesini istediğim bu anları yaratmak, örneğin normalde bir video oyununda hissedeceğinizden daha derin bir şeyle olan bağlantıyı gerçekten hissetmek. Daha derine inmek ve insanlarla, hayatlarının geri kalanında yanlarında taşıyacakları, unutulmaz, gerçek bir şekilde bağlantı kurmak istiyorum. Müziğin de bunun ayrılmaz bir parçası olduğunu düşünüyorum.
** ''[[w:NME|NME]]''{{'}}den Andy Brown ile yapılan [https://www.nme.com/features/gaming-features/stardew-valley-eric-barone-concernedape-interview-orchestra-tour-haunted-chocolatier-3550713 röportaj]dan, (29 Kasım 2023)
* Sadece müzik yapıyorum, ne için olduğunu düşünmüyorum bile ve bu bana oyun için fikir veriyor. Bu bana belirli bir senaryoyu veya ortamı düşündürecek ve sonra onu gerçekten müzik aracılığıyla hayal edip oyuna aktarıyorum. Aslında gelişmenin en sevdiğim yolu bu.
** ''[[w:NME|NME]]''{{'}}den Andy Brown ile yapılan [https://www.nme.com/features/gaming-features/stardew-valley-eric-barone-concernedape-interview-orchestra-tour-haunted-chocolatier-3550713 röportaj]dan, (29 Kasım 2023)
* Müzik bir şekilde saftır, onu semboller açısından düşünmezsiniz. Sadece var olur, sihir gibidir. Aşkın veya ilahi olanla neredeyse doğrudan etkileşime girebileceğiniz bir yol gibi hissettirir.
** ''[[w:NME|NME]]''{{'}}den Andy Brown ile yapılan [https://www.nme.com/features/gaming-features/stardew-valley-eric-barone-concernedape-interview-orchestra-tour-haunted-chocolatier-3550713 röportaj]dan, (29 Kasım 2023)
* Eğer kalbinizden müzik yapıyorsanız, aslında bu doğaüstü güce erişiyorsunuz demektir.
** ''[[w:NME|NME]]''{{'}}den Ali Shutler ile yapılan [https://www.nme.com/features/gaming-features/stardew-valley-interview-eric-barone-concernedape-haunted-chocolatier-3831148 röportaj]dan, (24 Ocak 2025)
* Her şey insan doğasına ve insan olarak ne yapmamız gerektiğine dayanıyor.
** ''[[w:IGN|IGN]]''{{'}}den Rebekah Valentine ile yapılan [https://www.ign.com/articles/stardew-valley-turns-10-the-big-concernedape-interview röportaj]dan, (3 Şubat 2026)
* En azından, yardıma ihtiyacınız varsa başka bir insanın kendini ifade etmesine izin verin. Muhtemelen söyleyeceğim şey bu olurdu. Dışarıda kendini ifade etme fırsatı arayan birçok insan var.
** ''[[w:Game Informer|Game Informer]]''{{'}}dan Ana Diaz ile yapılan [https://gameinformer.com/feature/2026/05/12/the-supernatural-and-mysterious-nature-of-creativity röportaj]dan, (12 Mayıs 2026) (''insan yaratıcılığı ve yapay zeka hakkında'')
* Ya paranın peşinden koşarsınız ya da toplumun saygı ve hayranlığının peşinden koşarsınız.
** ''[[w:Game Informer|Game Informer]]''{{'}}dan Ana Diaz ile yapılan [https://gameinformer.com/feature/2026/05/12/the-supernatural-and-mysterious-nature-of-creativity röportaj]dan, (12 Mayıs 2026)
* Sonuç olarak, tek istediğim insanlara sihir getirmek. İnsanları büyülü duygularla mutlu etmek istiyorum. Ufka bakarken, güneşin batışını izlerken hissettiğiniz o özel duygu gibi. Bu, tarif etmesi çok zor olan, uhrevi bir duygu.
** ''[[w:Game Informer|Game Informer]]''{{'}}dan Ana Diaz ile yapılan [https://gameinformer.com/feature/2026/05/12/the-supernatural-and-mysterious-nature-of-creativity röportaj]dan, (12 Mayıs 2026)
* Beni gerçekten iyi hissettiren, hayatımın tamamen değerli olduğunu hissettiren şey, ''Stardew Valley''{{'}}in insanlara bu kadar neşe ve mutluluk getirmiş olmasıdır. İnsanlar bunu tedavi edici bir oyun olarak tanımlıyor. Çünkü bu küçük oyunun dünyaya çok fazla pozitiflik getirdiğini biliyorum... bu gerçekten iyi hissettiriyor.
** ''KING-TV''{{'}}den Ellen Meny ile yapılan [https://www.king5.com/article/tech/eric-barone-stardew-valley/281-7a596cc6-3c48-458b-bbda-672919d1c717 röportaj]dan, (15 Nisan 2020)
* Yarın ölecek olsam bile, ''Stardew Valley'' sayesinde hayatım değerliymiş gibi geliyor. Bunun yeni şekillerde tezahür ettiğini ve insanların bunu takdir ettiğini görmek güzel bir duygu.
** ''[[w:NME|NME]]''{{'}}den Andy Brown ile yapılan [https://www.nme.com/features/gaming-features/stardew-valley-eric-barone-concernedape-interview-orchestra-tour-haunted-chocolatier-3550713 röportaj]dan, (29 Kasım 2023)
* Kariyerim boyunca bir oyun koleksiyonu oluşturmak istiyorum, böylece ölüm döşeğindeyken geriye dönüp baktığımda insanlara neşe getiren tüm bu harika şeyleri yarattığımı görebilirim.
** ''[[w:Vulture (web sitesi)|Vulture]]''{{'}}dan Jesse Singal ile yapılan [https://www.vulture.com/2016/03/first-time-developer-made-stardew-valley.html röportaj]dan, (14 Mart 2016)
==Dış bağlantılar==
{{vikipedi}}
{{Commons kategori|Eric Barone}}
* [https://www.stardewvalley.net/ stardewvalley.net]
* [https://twitter.com/ConcernedApe Twitter]
* [https://www.instagram.com/gluten_puck/ Instagram]
* [https://www.reddit.com/user/ConcernedApe Reddit]
[[Kategori:Kişiler-E]]
[[Kategori:Amerikalı sanatçılar]]
[[Kategori:Yaşayan insanlar]]
[[Kategori:Amerikalı müzisyenler]]
[[Kategori:1987 doğumlular]]
[[Kategori:Video oyunu geliştiricileri]]
4acjm782rb3uawjm7hj5i53kh65lgof
Vikisöz:Günün sözü/2026/10/02
4
47523
240435
2026-10-01T19:26:34Z
Brightt11
34669
/* */ +
240435
wikitext
text/x-wiki
{{Günün sözü
| resim = Erich_Fromm_1974_(cropped)2.jpg
| söz = Açgözlülük içsel bir boşluğun sonucudur.
| söyleyen = Erich Fromm
}}
pes89zujz2jn76ka8jb2hr90vpw2wfo