Vikikaynak trwikisource https://tr.wikisource.org/wiki/Anasayfa MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Ortam Özel Tartışma Kullanıcı Kullanıcı mesaj Vikikaynak Vikikaynak tartışma Dosya Dosya tartışma MediaWiki MediaWiki tartışma Şablon Şablon tartışma Yardım Yardım tartışma Kategori Kategori tartışma Kişi Kişi tartışma Portal Portal tartışma Sayfa Sayfa tartışma Dizin Dizin tartışma TimedText TimedText talk Modül Modül tartışma Event Event talk 100 6253 174165 172869 2026-07-26T18:48:04Z Uzaktanbirses 26585 174165 wikitext text/x-wiki {{Kişi |ismi = Necip Fazıl |soyismi=Kısakürek |doğumyılı=1904 |ölümyılı = 1983 |soyismi başharfi = K |açıklamalar = Türk şair, yazar, İslamcı ideolog ve komplo teorisyeni. |Resim = |vikipedi_bağlantısı =Necip Fazıl Kısakürek |vikisöz_bağlantısı =Necip Fazıl Kısakürek |commons_bağlantısı = }} {{ekleme}} === Eserlerinin Listesi === #Hikayelerim #Cinnet mustatili (Yılanlı Kuyudan) #Bir Adam Yaratmak #Çile #Kafa Kâğıdı #O ve Ben #Yunus Emre - Kanlı Sarık #At'a Senfoni #Para - Mukaddes Emanet #Sahte Kahramanlar - İman Ve Aksiyon - Özlediğimiz Nesil - İslam Ve Öbürleri #Hazret-i Ali #Tanrı Kulundan Dinlediklerim #İhtilal #Moskof #Tohum - Künye #Aynadaki Yalan #Reis Bey - Parmaksız Salih #Batı Tefekkürü ve İslam Tasavvufu #Babıali #Sosyalizm Komünizm ve İnsanlık #Hitabeler #Peygamber Halkası #İbrahim Ethem - Abdülhamid Han - Siyah Pelerinli Adam #Hesaplaşma - Tarihte Yobaz Ve Yobazlık - Türkiye Ve Komünizm #Esselam #Dünya Bir İnkılap Bekliyor - Yolumuz, Halimiz, Çaremiz - Ruh Muvazenesi - Her Cephesiyle Komünizm #Hac #Tarih Boyunca Büyük Mazlumlar #Türkiye'nin Manzarası #Çerçeve - 1 #Nur Harmanı #İman ve İslam Atlası #Müdafaalarım #Veliler Ordusundan 333 (Halkadan Pırıltılar) #Benim Gözümde Menderes #İdeolocya Örgüsü #Mümin Kafir - Vecdimin Penceresinden - Bir Pırıltı Binbir Işık #Senaryo Romanlarım: Sen Bana Ölümü Yedirdin - Deprem (Çile) - Katibim - Villa Semer - Vatan Şairi Namık Kemal - Canım İstanbul - Ufuk Çizgisi - Son Tövbe - En Kötü Patron #Çöle İnen Nur #Son Devrin Din Mazlumları #Öfke ve Hiciv #Sabır Taşı - Ahşap Konak #Ulu Hakan II. Abdülhamid Han #Başbuğ Velilerden 33 (Altun Halka) #Çerçeve - 2 #Konuşmalar #Rabıta-i Şerife #Doğru Yolun Sapık Kolları #Başmakalelerim - 1 #Tasavvuf Bahçeleri #Çerçeve - 3 #Namık Kemal #Hücum ve Polemik #Rapor - 1 - Rapor - 2 - Rapor - 3 #Rapor - 4 - Rapor - 5 - Rapor - 6 #Rapor - 7 - Rapor - 8 - Rapor - 9 #Rapor - 10 - Rapor - 11 - Rapor - 12 - Rapor - 13 #Yeniçeri #Reşahat #Başmakalelerim - 2 #Mektubat #Başmakalelerim - 3 #Çerçeve - 4 #Gönül Nimetleri #Edebiyat Mahkemeleri - Doğu Edebiyatı - Dil Raporları - #Çerçeve - 5 #Hadiselerin Muhasebesi - 1 {{Otorite kontrolü}} [[Kategori:Türk şairler]] rpi9f3magxyje5z9c5pgb0kmyteo1vk 174166 174165 2026-07-26T18:48:42Z Uzaktanbirses 26585 174166 wikitext text/x-wiki {{Kişi |ismi = Necip Fazıl |soyismi=Kısakürek |doğumyılı=1904 |ölümyılı = 1983 |soyismi başharfi = K |açıklamalar = Türk şair, yazar, İslamcı ideolog ve komplo teorisyeni. |Resim = |vikipedi_bağlantısı =Necip Fazıl Kısakürek |vikisöz_bağlantısı =Necip Fazıl Kısakürek |commons_bağlantısı = }} {{ekleme}} === Eserlerinin Listesi === #Hikâyelerim #Cinnet mustatili (Yılanlı Kuyudan) #Bir Adam Yaratmak #Çile #Kafa Kâğıdı #O ve Ben #Yunus Emre - Kanlı Sarık #At'a Senfoni #Para - Mukaddes Emanet #Sahte Kahramanlar - İman Ve Aksiyon - Özlediğimiz Nesil - İslam Ve Öbürleri #Hazret-i Ali #Tanrı Kulundan Dinlediklerim #İhtilal #Moskof #Tohum - Künye #Aynadaki Yalan #Reis Bey - Parmaksız Salih #Batı Tefekkürü ve İslam Tasavvufu #Babıali #Sosyalizm Komünizm ve İnsanlık #Hitabeler #Peygamber Halkası #İbrahim Ethem - Abdülhamid Han - Siyah Pelerinli Adam #Hesaplaşma - Tarihte Yobaz Ve Yobazlık - Türkiye Ve Komünizm #Esselam #Dünya Bir İnkılap Bekliyor - Yolumuz, Halimiz, Çaremiz - Ruh Muvazenesi - Her Cephesiyle Komünizm #Hac #Tarih Boyunca Büyük Mazlumlar #Türkiye'nin Manzarası #Çerçeve - 1 #Nur Harmanı #İman ve İslam Atlası #Müdafaalarım #Veliler Ordusundan 333 (Halkadan Pırıltılar) #Benim Gözümde Menderes #İdeolocya Örgüsü #Mümin Kafir - Vecdimin Penceresinden - Bir Pırıltı Binbir Işık #Senaryo Romanlarım: Sen Bana Ölümü Yedirdin - Deprem (Çile) - Katibim - Villa Semer - Vatan Şairi Namık Kemal - Canım İstanbul - Ufuk Çizgisi - Son Tövbe - En Kötü Patron #Çöle İnen Nur #Son Devrin Din Mazlumları #Öfke ve Hiciv #Sabır Taşı - Ahşap Konak #Ulu Hakan II. Abdülhamid Han #Başbuğ Velilerden 33 (Altun Halka) #Çerçeve - 2 #Konuşmalar #Rabıta-i Şerife #Doğru Yolun Sapık Kolları #Başmakalelerim - 1 #Tasavvuf Bahçeleri #Çerçeve - 3 #Namık Kemal #Hücum ve Polemik #Rapor - 1 - Rapor - 2 - Rapor - 3 #Rapor - 4 - Rapor - 5 - Rapor - 6 #Rapor - 7 - Rapor - 8 - Rapor - 9 #Rapor - 10 - Rapor - 11 - Rapor - 12 - Rapor - 13 #Yeniçeri #Reşahat #Başmakalelerim - 2 #Mektubat #Başmakalelerim - 3 #Çerçeve - 4 #Gönül Nimetleri #Edebiyat Mahkemeleri - Doğu Edebiyatı - Dil Raporları - #Çerçeve - 5 #Hadiselerin Muhasebesi - 1 {{Otorite kontrolü}} [[Kategori:Türk şairler]] 9t85rukr2vsp4yfgd6ygkz44ql2evtt 0 23502 174167 164098 2026-07-26T18:56:10Z Uzaktanbirses 26585 174167 wikitext text/x-wiki {{Ayın eseri/yıldız}} {{Eser | başlık = Sabahattin Ali'nin Mustafa Kemal'e Mektubu | eser sahibi = Sabahattin Ali | bölüm= | önceki= | sonraki= | notlar= }} {{#tag:pages||index=Sabahattin Ali'nin Atatürk'e mektubu.jpg| from=Sabahattin Ali'nin Atatürk'e mektubu.jpg |to=Sabahattin Ali'nin Atatürk'e mektubu.jpg}} [[Kategori:Devlet başkanlarına yazılan mektuplar]] [[Kategori:1930'larda eserler]] d80c7el14nkjzk9y3hvhgt75ze2zmh2 4 26348 174187 174163 2026-07-26T21:40:22Z YBot 13050 Güncelleme 174187 wikitext text/x-wiki {{/begin}} <center> {| class="wikitable" ! # ! Kullanıcı ! Değişiklik sayısı ! Kullanıcı grupları |- | 1 | [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]] | align="center" | 32.607 | hizmetli |- | 2 | [[Kullanıcı:Justinianus|Justinianus]] | align="center" | 10.871 | |- | 3 | [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]] | align="center" | 9.171 | geri döndürücü |- | 4 | [[Kullanıcı:Nosferatü|Nosferatü]] | align="center" | 6.939 | |- | 5 | [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]] | align="center" | 4.472 | |- | 6 | [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] | align="center" | 4.220 | |- | 7 | [[Kullanıcı:Seksen iki yüz kırk beş|Seksen iki yüz kırk beş]] | align="center" | 2.938 | |- | 8 | [[Kullanıcı:𐰇𐱅𐰚𐰤|𐰇𐱅𐰚𐰤]] | align="center" | 2.798 | |- | 9 | [[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]] | align="center" | 2.670 | |- | 10 | [[Kullanıcı:Egemensen|Egemensen]] | align="center" | 2.553 | |- | 11 | [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] | align="center" | 2.317 | |- | 12 | [[Kullanıcı:Vikiolog|Vikiolog]] | align="center" | 2.278 | |- | 13 | [[Kullanıcı:Absar|Absar]] | align="center" | 1.838 | |- | 14 | [[Kullanıcı:Suelnur|Suelnur]] | align="center" | 1.737 | |- | 15 | [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]] | align="center" | 1.561 | |- | 16 | [[Kullanıcı:Selahattin ilhan|Selahattin ilhan]] | align="center" | 1.480 | |- | 17 | [[Kullanıcı:Kutsalyolcusu|Kutsalyolcusu]] | align="center" | 1.278 | |- | 18 | [[Kullanıcı:Kurmanbek|Kurmanbek]] | align="center" | 1.075 | |- | 19 | [[Kullanıcı:Pinar|Pinar]] | align="center" | 1.034 | |- | 20 | [[Kullanıcı:Felecita|Felecita]] | align="center" | 940 | |- | 21 | [[Kullanıcı:Sabri76|Sabri76]] | align="center" | 863 | |- | 22 | [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] | align="center" | 862 | |- | 23 | [[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]] | align="center" | 857 | |- | 24 | [[Kullanıcı:Maderibeyza|Maderibeyza]] | align="center" | 758 | |- | 25 | [[Kullanıcı:3210|3210]] | align="center" | 721 | |- | 26 | [[Kullanıcı:Aybeg|Aybeg]] | align="center" | 595 | |- | 27 | [[Kullanıcı:ToprakM|ToprakM]] | align="center" | 568 | |- | 28 | [[Kullanıcı:Osmanlı98|Osmanlı98]] | align="center" | 564 | |- | 29 | [[Kullanıcı:Srhat|Srhat]] | align="center" | 553 | |- | 30 | [[Kullanıcı:Mereyü|Mereyü]] | align="center" | 547 | |- | 31 | [[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] | align="center" | 512 | |- | 32 | [[Kullanıcı:Yeni hesap|Yeni hesap]] | align="center" | 482 | |- | 33 | [[Kullanıcı:Oğuzhan|Oğuzhan]] | align="center" | 478 | |- | 34 | [[Kullanıcı:Kadı|Kadı]] | align="center" | 441 | geri döndürücü |- | 35 | [[Kullanıcı:Etrüsk~trwikisource|Etrüsk~trwikisource]] | align="center" | 437 | |- | 36 | [[Kullanıcı:Fuzûlî~trwikisource|Fuzûlî~trwikisource]] | align="center" | 427 | |- | 37 | [[Kullanıcı:Bizim Kafkasya|Bizim Kafkasya]] | align="center" | 427 | |- | 38 | [[Kullanıcı:Rateslines~trwikisource|Rateslines~trwikisource]] | align="center" | 418 | |- | 39 | [[Kullanıcı:Hasan Sami|Hasan Sami]] | align="center" | 407 | |- | 40 | [[Kullanıcı:Pinarsan83|Pinarsan83]] | align="center" | 384 | |- | 41 | [[Kullanıcı:Pathoschild|Pathoschild]] | align="center" | 383 | |- | 42 | [[Kullanıcı:Reality006|Reality006]] | align="center" | 338 | |- | 43 | [[Kullanıcı:Aksoy61|Aksoy61]] | align="center" | 327 | |- | 44 | [[Kullanıcı:Vito Genovese|Vito Genovese]] | align="center" | 317 | |- | 45 | [[Kullanıcı:Homonihilis|Homonihilis]] | align="center" | 306 | |- | 46 | [[Kullanıcı:Cekli829|Cekli829]] | align="center" | 301 | |- | 47 | [[Kullanıcı:Ömer faruk çakmak|Ömer faruk çakmak]] | align="center" | 296 | |- | 48 | [[Kullanıcı:Magurale|Magurale]] | align="center" | 295 | |- | 49 | [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] | align="center" | 284 | |- | 50 | [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] | align="center" | 258 | |- | 51 | [[Kullanıcı:Mustafahoca|Mustafahoca]] | align="center" | 252 | |- | 52 | [[Kullanıcı:Mustafa MVC|Mustafa MVC]] | align="center" | 248 | |- | 53 | [[Kullanıcı:Evrifaessa|Evrifaessa]] | align="center" | 246 | |- | 54 | [[Kullanıcı:Ali Karacan~trwikisource|Ali Karacan~trwikisource]] | align="center" | 240 | |- | 55 | [[Kullanıcı:Oğuz256~trwikisource|Oğuz256~trwikisource]] | align="center" | 236 | |- | 56 | [[Kullanıcı:Koraman~trwikisource|Koraman~trwikisource]] | align="center" | 224 | |- | 57 | [[Kullanıcı:Takabeg|Takabeg]] | align="center" | 221 | |- | 58 | [[Kullanıcı:Demirci74|Demirci74]] | align="center" | 218 | |- | 59 | [[Kullanıcı:YG1|YG1]] | align="center" | 218 | |- | 60 | [[Kullanıcı:Gökhan~trwikisource|Gökhan~trwikisource]] | align="center" | 215 | |- | 61 | [[Kullanıcı:Zohak|Zohak]] | align="center" | 206 | |- | 62 | [[Kullanıcı:Gülşah|Gülşah]] | align="center" | 192 | |- | 63 | [[Kullanıcı:Ugur Basak|Ugur Basak]] | align="center" | 191 | |- | 64 | [[Kullanıcı:NKOzi|NKOzi]] | align="center" | 187 | |- | 65 | [[Kullanıcı:Meryem Yazıcı|Meryem Yazıcı]] | align="center" | 185 | |- | 66 | [[Kullanıcı:Harosman|Harosman]] | align="center" | 185 | |- | 67 | [[Kullanıcı:Saltinbas|Saltinbas]] | align="center" | 183 | |- | 68 | [[Kullanıcı:Alikıroğlu6163|Alikıroğlu6163]] | align="center" | 183 | |- | 69 | [[Kullanıcı:Khodemhuck|Khodemhuck]] | align="center" | 182 | |- | 70 | [[Kullanıcı:Samsen|Samsen]] | align="center" | 176 | |- | 71 | [[Kullanıcı:Noyder~trwikisource|Noyder~trwikisource]] | align="center" | 174 | |- | 72 | [[Kullanıcı:Mezireli61|Mezireli61]] | align="center" | 172 | |- | 73 | [[Kullanıcı:Ahmetaslan~trwikisource|Ahmetaslan~trwikisource]] | align="center" | 172 | |- | 74 | [[Kullanıcı:İsmetaydin~trwikisource|İsmetaydin~trwikisource]] | align="center" | 168 | |- | 75 | [[Kullanıcı:Viki|Viki]] | align="center" | 166 | |- | 76 | [[Kullanıcı:Kuzeyli Adam|Kuzeyli Adam]] | align="center" | 163 | |- | 77 | [[Kullanıcı:Alikıroğlu|Alikıroğlu]] | align="center" | 161 | |- | 78 | [[Kullanıcı:HakanIST|HakanIST]] | align="center" | 161 | |- | 79 | [[Kullanıcı:St. Doggo|St. Doggo]] | align="center" | 149 | |- | 80 | [[Kullanıcı:Hazan|Hazan]] | align="center" | 138 | |- | 81 | [[Kullanıcı:Can Kedi|Can Kedi]] | align="center" | 137 | |- | 82 | [[Kullanıcı:AhmetÇavuş|AhmetÇavuş]] | align="center" | 121 | |- | 83 | [[Kullanıcı:PrimZiya|PrimZiya]] | align="center" | 121 | |- | 84 | [[Kullanıcı:Recep64|Recep64]] | align="center" | 117 | |- | 85 | [[Kullanıcı:Kotzaztzikli|Kotzaztzikli]] | align="center" | 116 | |- | 86 | [[Kullanıcı:Kuzey 75|Kuzey 75]] | align="center" | 110 | |- | 87 | [[Kullanıcı:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] | align="center" | 102 | |- | 88 | [[Kullanıcı:Oyhan Hasan Bıldırki|Oyhan Hasan Bıldırki]] | align="center" | 102 | |- | 89 | [[Kullanıcı:Neslihan Bilgili|Neslihan Bilgili]] | align="center" | 101 | |- | 90 | [[Kullanıcı:SessizZurna|SessizZurna]] | align="center" | 99 | |- | 91 | [[Kullanıcı:Vikiyazar|Vikiyazar]] | align="center" | 96 | |- | 92 | [[Kullanıcı:Kübra uzuntaş|Kübra uzuntaş]] | align="center" | 95 | |- | 93 | [[Kullanıcı:Rornaof|Rornaof]] | align="center" | 92 | |- | 94 | [[Kullanıcı:Özlem malkoç|Özlem malkoç]] | align="center" | 90 | |- | 95 | [[Kullanıcı:Burak Kara|Burak Kara]] | align="center" | 85 | |- | 96 | [[Kullanıcı:Alpfa|Alpfa]] | align="center" | 77 | |- | 97 | [[Kullanıcı:Dilekisildar|Dilekisildar]] | align="center" | 76 | |- | 98 | [[Kullanıcı:EVula|EVula]] | align="center" | 76 | |- | 99 | [[Kullanıcı:Enba24|Enba24]] | align="center" | 76 | |- | 100 | [[Kullanıcı:Derya sancak|Derya sancak]] | align="center" | 75 | |} </center> 7mkbtkfblqbglhwp48mxuo9dux0v8v0 100 33212 174186 170527 2026-07-26T19:49:13Z Mereyü 12570 Daha güncel bir fotoğraf ile değiştirildi. 174186 wikitext text/x-wiki {{Kişi |ismi = Ekrem |soyismi = İmamoğlu |soyismi başharfi = İ |doğumyılı=1970 |ölümyılı =günümüz |açıklamalar = İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı, Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı |Resim = Ekrem_İmamoğlu_30_January_2025_(cropped).png |vikipedi_bağlantısı = Ekrem İmamoğlu |vikisöz_bağlantısı = Ekrem İmamoğlu |commons_bağlantısı = Ekrem İmamoğlu }} == Konuşmaları: == * [[Ekrem İmamoğlu'nun CHP'nin 38. İstanbul İl Kongresi'nde yaptığı konuşma]] * [[Ekrem İmamoğlu'nun CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nda yaptığı konuşma]] ==Diğer== *[[Yüksek Seçim Kurulu'nun 2019-4219 sayılı kararı ]] {{Otorite kontrolü}} [[Kategori:Ekrem İmamoğlu]] 7ekgto2qgf6sm2bpgzor9pqjlpapi88 250 37301 174168 157756 2026-07-26T19:24:57Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>''belki Kâğıthane'de, belki Göksu'da, belki de Kurbağalıdere'nin kenarında ve belki de hayalinde şarkı söyletip zurna çaldırmış!...'' ''Vakıâ pek eskiden yollarda, mahalle aralarında, seyir yerlerinde oba çingenelerinden de arasıra, tek tük çalgı çalan, türkü söyleyen ve göbek atanlar vardı, vardı ama onlar pek de devede kulaktı ve öz çalgıcı, öz şarkıcı İstanbul çingenelerinin yanında, berikilerin adları bile okunmazdı.'' ''İstanbul'un öz çalgıcı ve şarkıcı çingene kız ve kadınları ise şalvar, yeldirme, entari; erkekleri de ötekilerin erkekleri gibi potur değil; ceket, pantolon giyerlerdi. Sonra bu iki çeşit kıptilerin yaşayışları, geçinişleri, dilleri, şiveleri arasında pek çok farklar vardı. Birinciler hemen daima göçebe olarak kırlarda, bayırlarda, ormanlarda, çayırlarda, su başlarında, harman yerlerinde yaşadıkları için Haşim'in: «İnsanın tabiata en yakın kalan tunç yüzlü, fağfur dişli güzel bir cinsi ve bizzat bahar» dediği çingeneler, bunlar olacak.. ve işte ben de yazıma önce bunlardan başlıyorum...'' {{sağa hizala|'''O. C. K.'''}}<noinclude>{{çsy}} {{orta|6}}</noinclude> 8ayss2uk7pgftrx2u3o2vzifhxxs39z 250 37302 174169 134084 2026-07-26T19:26:06Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude><center>'''BİRİNCİ KISIM'''</center> Bundan yirmi, yirmi beş yıl önce, az aydınlık, çok durgun bir temmuz gecesiydi. Ortada ağustosböcekleriyle kara kurbağalarının hiç durmadan ötüşlerinden başka ses yoktu. Vakit tam yatsı zamanıydı. Bir arkadaşla birlikte Topçulardaki «Tokaların bağları» denilen yerin biraz ilerisinde oturmuş, ağustosböcekleriyle kara kurbağalarının tatlı tatlı ötüşlerini dinliyorduk. Ayıp değil ya, kimi kanarya, florya, papağan dinler, zevk alır; kimi de bizim gibi işte böyle ağustosböceği, kurbağa dinlemekten hoşlanır. Bu saatte gündüzden pek yorgun düşen harmancı çingeneler çoktan yatmışlardı. Elli altmış adım kadar ötemizdeki çadırlarda tıs bile yoktu. Bol buğdaylı, bol arpalı harman yerlerinde akşamdan tıkabasa tıkınarak karınları davul gibi şişmiş olan beygirlerle taylar, eşeklerle sıpalar öyle derin birer uykuya dalmışlardı ki, bunları bacaklarından sürükleseler haberleri olmayacaktı. Kadın erkek, çoluk çocuk çingenelerin bir kısmı sıcaktan çadırların biraz ilerisindeki incir ağaçlarının altlarına devrilmiş, sereserpe uyuyorlardı. Oturduğumuz yer, o mevkiin en yüksek ve<noinclude>{{çsy}} {{orta|7}}</noinclude> lcc6tabmrb5ijsk1y2ql1t5z6zkxnjf 250 37303 174170 134085 2026-07-26T19:26:44Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>bütün İstanbul'un görünüşüne hâkim, güzel bir yeri idi. Şehrin Haliç ve Fatih tarafları da şimdi mışıl mışıl uyuyorlardı. Yalnız Beyoğlu yakası henüz ışıl ışıl ışıldıyor; Tepebaşı bahçesi ise pırıl pırıl yanıyordu. Öyle ki, tam bir saatlik yerden çalınan havaların bazılarına biz de olduğumuz yerden ıslıkla iştirak bile ediyorduk. Bir aralık Tepebaşı bandosu meşhur Karmen'e başladı ve tam biz de gene ıslıkla ona karışalım derken elli altmış adım kadar ilerimizdeki çadırların birinden bir kımıldama oldu. Bu çadır, öteki çadırların en sonunda ve onlardan yirmi, yirmi beş adım kadar açıkta bir çadırdı. Arkadaş, — Çingenelerden biri uyandı galiba! -dedi. Dikkatle baktım, hakikaten çadırın kapısından dışarıya bir baş uzanmıştı ve bu uzanan baş, bir kadın başına benziyordu. Biraz sonra çadırdan tamamıyle dışarıya çıkan bir kadın, ayaklarının ucuna basarak pıtırtısız bir halde gitti; biraz ötedeki harman yığınlarından birine yaslandı. Tepebaşı bahçesi bu gece inadına Karmen'i ne de hoş, ne de yanık çalıyordu. Oturduğumuz yerin sağ tarafı böğürtenlikti. Biz kendimizi bu böğürtlenlerle sipere aldığımız için kadın bizi göremiyordu. Biz, şimdi onun böyle vakitsiz olarak çadırdan yavaşça çıkıp ve çıtırtısız pıtırtısız gidip ilerideki ekin yığınlarına yaslanmasına şu manayı veriyorduk. Mutlaka, diyorduk, hatuncağızın ya sıcaktan ya pireden uykusu kaçtı ve kalktı, öteki uyuyanları rahatsız etmeden usul usul gidip ekin yığınlarına yaslandı.<noinclude>{{çsy}} {{orta|8}}</noinclude> mkump6dnke90dbchnkijumds0rlthvp 250 42869 174185 163931 2026-07-26T19:47:28Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" />{{rh|120|BEKTAŞİ ŞAİRLERİ||}} {{yç}}</noinclude><section begin="A1"/><poem> Gâhi nebi gâhi veli göründüm Ğâhi uslu gâhi deli göründüm Gâhi Ahmed gâhi Ali göründüm Kimse bilmez sırrım kallâş idim ben Şimdi hamdülillâh ''Şirî'' dediler<ref>Besim Atalay B. bu manzumeyi Hamdullah namına kaydetmiştir.</ref> Geldim gittim zatım hiç bilmediler Sırrımı kimseler fehmetmediler Hep mahlûk kuluna kardaş idim ben </poem> <section end="A1"/> <section begin="A2"/>{{orta|—2—}} <poem> Haktan emir oldu geldim Cihana Gözüm açtım nail oldum o bürce Kâmil oldum Hak kelâmın okudum Elif kaddim dal yazıldım o bürce Alnımıza yazıluptur yazılar Hakkı sevenler bizleri arzular Yeryüzünde hiç yol yoktur gaziler Arş yüzünden bir yol gider o bürce Gökte uçan Cebraildir peridir Bir gül vardır Muhammedin teridir Bir kapusu Şâhımerdan Alidir Elvan elvan nurlar yağar o bürce Konan bezirgândır geçen de hoca Ne gündüzüm gündüz ne gecem gece Ol ne bürçtür cümle bürçlerden yüce Muhammed Miraca gider o bürce ''Hacı Bektas''’ım arayıp yanmışım Erenler deminden bir pay kapmışım Eğer Kâbe ise yerin yapmışım Her gönülden bir yol gider o bürce</poem><section end="A2"/><noinclude> {{yç}} {{smallrefs}}</noinclude> 8lb564t97bkxg59ck0fdpzfykux14cr 250 42875 174173 163956 2026-07-26T19:33:36Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>''yerindeliği denetlenmiştir.'' {{metin girintisi|2em|''Halbuki, 5237 sayılı TCK'nın 302 ila 308. maddelerinde 'Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar' ile 309 ila 316. maddelerinde 'Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar'ın Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 14. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken suçlar arasında yer aldıklarında kuşku yoktur.'' ''Şöyle ki; böylesi bir öneme haiz konuda boşluk bırakmayan Kanun Koyucu 3713 sayılı Kanunun 1. maddesinde terörü; 'cebir ve şiddet kullanarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerinden biriyle, Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyasi, hukuki, sosyal, laik, ekonomik düzeni değiştirmek, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetin varlığını tehlikeye düşürmek, Devlet otoritesini zaafa uğratmak veya yıkmak veya ele geçirmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin iç ve dış güvenliğini, kamu düzenini veya genel sağlığı bozmak amacıyla bir örgüte mensup kişi veya kişiler tarafından girişilecek her türlü suç teşkil eden eylemlerdir' şeklinde tanımladıktan sonra 3. maddesinde; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 302, 307, 309, 311, 312, 313, 314, 315 ve 320 nci maddeleri ile 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında yazılı suçlar terör suçlarıdır.' şeklinde açıklanmıştır.'' ''Bu noktada ayrıntılı hükümler içeren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunundan farklı olarak anayasa, büyük ölçüde kapsamı geniş ve ucu açık hüküm niteliğinde bulunan 14. maddesinin geniş kapsamlı anayasa yargısı ile yorumlamanın önemi daha da artmaktadır. Anayasa Mahkemesi soyut anayasal kuralların muhtevasını belirleme noktasında o kadar etkin bir konuma sahiptir ki, bu normlara anayasa koyucunun gerçek iradesi ile çelişen yorumlar yapılmaması, yorum yaparken anayasanın içeriğini belirleyen kararlar vermesi gerekir. Aksi halde yorumun bağlayıcı etkisinin temeli ve meşruluğu ortadan kalkar. Tutarlı bir yorum teorisi geliştirilerek anayasal ilkeler arasındaki hiyerarşiyi nedensellik bağlarını vurgulayan 'anayasanı bütünlüğü ilkesi'ni esas alarak ilmi ve objektif kriterlere, şeffaf denetlenebilir ölçütlere göre yorumlaması gerekmektedir. Anayasa yargısının, anayasallık denetimi kapsamında sahip olduğu anayasal yetki alanı 'hukukilik denetimi' yapmakla sınırlıdır. Şöyle ki,'' ''Anayasal demokratik bir rejimde, AYM'nin aktif olmasının meşru görülebileceği alan, sadece kişisel ve siyasi haklar alanıdır. Yasamanın üstünlüğü ilkesinin, yürütmenin eylem ve işlemleri ile yargısal uygulamalar sırasında oluşacak hak ihlallerinin önüne geçilmesi bağlamında bu alandaki görev ve yetkilerinin istisnasını teşkil edecek iptal ve ihlal kararı verme yetkisine haiz AYM'nin, anayasal demokratik meşruiyetini temin edecek en önemli husus, temel hak ve hürriyetlerin anayasallık denetimi yoluyla korunmasıdır.''}} {{girinti|2}}''AYM, soyut hukuki kurallardan somut hukuk üreterek, önüne getirilen kuralların anayasaya uygunluğunu denetlemektedir. Ancak bu durum kendi içinde zorluklar içermekte kuvvetler ayrılığı ilkesinin ihlali, sonuçlarına neden olabilmektedir. Bu bağlamda; Anayasal normlara uygunluğunun denetlenmesi oldukça zorluk arz etmektedir. Bu zorluklardan ilki, anayasalarda yer alan hükümlerin bir çoğunun, genel, soyut, belirsiz, yorumlamaya ihtiyaç duymasıdır. Yorum, insanoğlunun, farklı manalara gelme ihtimali bulunan metin ya da kavramların ne manaya geldiğini belirlemeye yönelik gerçekleştirdiği bir zihni faaliyettir. Hukuki normların uygulanmasına ilişkin yorum vasıtasıyla, soyut hukuk kurallarının somut olaylara''<noinclude>{{center|3}}</noinclude> pj0lj93uhlmpd42fofal05nitsj0prb 250 42876 174174 163957 2026-07-26T19:34:27Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>''uygulanarak doğru bir neticeye ulaşılabilmesi için, ilgili hukuk kuralının anlamlarının iyice ortaya konulması yönünde çaba sarf edilmelidir. Yorumlama faaliyetleri aynı zamanda hukukun şekillendirilmesidir. Kanun koyucunun çıkardığı kuralları iptal etme ya da Anayasaya aykırı bulmama şeklinde neticelenen faaliyet kapsamında, mahkemenin denetlediği konuya ilişkin yeni bir yaklaşım ortaya konulmuş olmaktadır.'' {{metin girintisi|2em|''Her şeyden önce AYM'nin, anayasallık denetimi kapsamında sahip olduğu 'hukukilik denetimi'nin sınırlarının çok iyi tayin edilmesi gerekir. AYM hakimlerinin yapmış olduklan hukukilik denetimi, 'yasama, yürütmenin yapmış oldukları işlemlerin, anayasal olarak sahip oldukları yetki sınırları içerisinde yapılıp yapılmadığını Denetleme' yargı alanında ise bireysel başvuruya konu hakkın ihlal edilip edilmediğini belirlemek ile sınırlıdır. Anayasaya uygunluk denetimi yapılırken, anayasallık denetimi yapan yargı merciinin, her şeyden önce diğer organlara ait bir yetkiyi kullanmaktan imtina etmesi gerekir.'' ''Şayet bir konu, anayasal hükümler çerçevesinde yasama, yürütme, adli ve idari yargı alanına giriyorsa, AYM, bu mercilerin bu alanda anayasaya aykırı olmayan işlemlerini iptal ederek geçersizleştiremez. Çünkü kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği, yasama, yürütme ve yargının yetki alanları ve sınırları Anayasada belirtilmiştir. Anayasa yargısı mercii de dahil hiçbir merci yasama, yürütme ve yargının, yetki alanlarına giren konularda düzenleme yapma yetkilerini kullanmalarına mani olamaz.'' ''<nowiki>'</nowiki>Hukukilik denetimi' ile sınırlı bir anayasallık denetimi icra eden AYM, AYM hakimi, bu yönü itibariyle vazifesini ifa ederken, yeni hukuk normları ihdas edemez, sadece mevcut anayasal normları yorumlayıcı yönde kararlar verir. Soyut bir anayasal norma anlam vermek durumunda olan AYM hakimi yorumlama sürecinde, o norma yüklenebilecek değişik manalardan istediği manayı keyfi olarak öne çıkararak karar veremez. Anayasallık denetimi yapan Mahkemeler, bir hakem gibi konulmuş olan kurallara uyulup uyulmadığını tespit mercii olmalı, oyunun kurallarını yeniden yazan yerler olmamalıdır. Aksi yönde bir tutum, kuvvetler ayrılığı prensibine aykırıdır; kuralı koyan yasama organı, icra eden yürütme, kurala uyulup uyulmadığını da tespit eden yargıdır.'' ''Özbudun'a göre, Anayasa yargısının demokratik meşruiyetini tahkim edecek bir diğer faktör de, özellikle temel siyasi tercihleri ve değer yargılarını ilgilendiren alanlarda AYM'nin aktivist bir tutum takınmaları yerine, kendi kendini sınırlama yaklaşımı izlemesidir. Anayasa hakimleri kararlarında kendi değer yargılarının tesirinde kalırlar, değerlerinden tümüyle arındırılmış bir Anayasa yargısı ve yorum faaliyeti düşünülemez. Fakat Anayasa hakimleri, kararlarına toplumun çoğunluğu tarafından meşruluk izafe edilmesine de önem verirler ve bu anlamda stratejik düşünürler. Bu da onları kendi kendilerini sınırlandırmaya sevk edebilir. Bu vesileyle AYM hakimlerinin kendi kendilerini sınırlamaları ve aktivist bir tutum izlememeleri Anayasa yargısının demokratik meşruiyetini güçlendirir. (Bkz: Özbudun, Ergun, 'Yargının Demokratik Sistemlerde Konumu', Demokrasi ve Yargı Sempozyumu, 04-06 Ocak 2005 Ankara, Türkiye Barolar Birliği y., Ankara, 2005)''}} {{girinti|2}}''Yusuf Şevki Hakyemez'e göre, yargısal aktivizm, gerçekleştirdikleri anayasaya uygunluk denetimi sürecinde mahkemelerin, belli bir sonuç elde etmeye odaklanmış aktif bir yaklaşımla, anayasa hükümlerini sahip olduğu anlamı zorlayacak ya da bazen tamamen tersyüz edecek biçimde yorumlayarak, nihai aşamada yasama''<noinclude>{{center|4}}</noinclude> e2sb194hbqjxqmv7po66m67mohuhurq 250 42877 174181 163958 2026-07-26T19:43:13Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>''tasarruflarına ilişkin olarak siyasal iradenin de hedeflemediği yeni uygulamalara yol açabilen kararlar vermeleri durumudur. Yargı sistemi içerisinde birbirine üstünlüğü yerine, yargısal sınırlılık ilkesi ile uyumlu olarak, kuvvetler ayrılığı ilkesi ve demokratik sürece dayandırmak bir zorunluluktur. (Bkz: Hakyemez, Yusuf Şevki, 'Anayasa Mahkemelerinin Geleneksel İşlevi Bağlamında Günümüzde Ortaya Çıkan İki Sorun: Yerindelik Denetimi Tartışmaları ve Ulusalüstü Örgüte Üye Devletlerdeki Anayasa Yargısının Konu Bakımından Sınırlandırılması', Anayasa Yargısı D., C. 24, Yıl 2007)'' {{metin girintisi|2em|''Bu noktada belirtilmelidir ki; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 14. maddesi, Türkiye Cumhuriyetinin bağımsızlığı ve demokrasisi, yani varlığı için olmazsa olmaz unsurları belirlemiştir. Zira, hiçbir devlet varlığına kasteden bir suçu işlemekle suçlanan bir kimsenin dokunulmazlığını kabul etmez. Aksi bir kabul, hak ve nesafet ilkeleri ile eşitlik kuralıyla bağdaşmayacağı gibi adalete olan inancı sarsarak kamu vicdanını da rahatsız eder.'' ''Bütün bunlara rağmen hukuk kurallarının belirliliğinin sağlanması yalnızca kanuni düzenleme ile sınırlanamaz. Kaldı ki, İngiltere diğer ülkelerin aksine tek bir anayasal metin bulunmamaktadır. Birleşik Krallık'ın, siyasi yapısını oluşturan yasalar ve ilkeler bütünüdür. İngiliz Anayasasının büyük bir bölümü kanunlar, mahkeme kararları ve antlaşmalar gibi yazılı ve yazısız kurallar doğrultusunda şekillenmiştir. İlk Anayasa çalışmasının olduğu ülke Amerika Birleşik Devletleri ise Birleşik Krallığa bağlı koloniyken daha sonra bağımsızlığını ilan eden 250 yıllık tarihe sahiptir.'' ''Somut olayda da, Şerafettin Can Atalay'ın, 2013 yılında işlediği suç nedeniyle soruşturma ve kovuşturmaya milletvekili seçilmesinden çok önce başlandığı, mahkumiyetine esas sevk ve uygulama maddelerinin TCK'nın 312. maddesi kapsamında kalan suça ilişkin olduğu anlaşıldığından, seçimden önce bu madde kapsamında suç işleyen milletvekili, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83/2 maddesinde öngörülen yasama dokunulmazlığından yararlanamayacaktır.'' ''Anayasanın 14. maddesinde madde kapsamına giren suçların tahdidi olarak sayılmaması, kanun koyucunun bilinçli tercihidir. Hükümlünün mahkumiyetine konu suç ve eylemleri Devlet güvenliğine karşı işlenen suçlardandır ve madde kapsamına girmeyeceğini düşünmek mümkün değildir.'' ''Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 28.09.2023 tarih, 2023/12611 Esas, 2023/6359 karar sayılı temyiz incelemesi sonucu Şerafettin Can Atalay hakkında verdiği onama kararı ile hüküm kesinleşmiş ve infazı kabil hale gelmiştir. Sanık onama kararı sonrasında hükümlü statüsündedir ve Yüksek Daire de kararını TBMM'ye göndermiştir. Bu aşamada, Yüksek Daire temyiz incelemesi sırasında tahliye hususunda da bir değerlendirme yapmış olmakla; tahliye talebinin reddi veya kabulü konusunda takdir yüksek Dairenindir.''" şeklinde mütalaada bulunmuştur. Dairemizce öncelikle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvurunun kapsam ve koşulları belirlendikten sonra Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvurulara yönelik ihlal kararlarının hüküm ve sonuçları değerlendirilecek; akabinde konuyla ilgili yasama dokunulmazlığının istisnası olarak Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlara yönelik tespitler yapılacak ve son olarak hükümlü sıfatındaki Şerafettin Can Atalay'ın yeniden yargılanma ve tahliye durumu değerlendirilecektir.}}<noinclude>{{center|5}}</noinclude> 1sonsgxxs9fqy8znewjw2rwc71sch1o 250 42879 174182 163962 2026-07-26T19:43:29Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>{{metin girintisi|2em|'''I-ANAYASA MAHKEMESİ'NE BİREYSEL BAŞVURU''' 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylaması ile kabul edilen 5982 sayılı Kanun'un, Anayasa'nın 148. ve 149. maddelerinde meydana getirdiği değişikliklerle Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolu hukuk sistemimize girmiştir (''Selin Kandemir, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Yolunda Olağan Kanun Yollarının Tüketilmesi Kriteri, Yüksek Lisans Tezi, Galatasaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2023, s. 5''). Anayasa'nın 148. maddesinin 3. fıkrasında "''Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir''" düzenlemesi yer almaktadır. Anılan maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında bu yeni usulün adı bireysel başvuru olarak ifade edilmiştir. Aynı şekilde 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün konuyla ilgili maddelerinde bireysel başvuru terimi kullanılmıştır. Bu bağlamda, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolu, bir mahkeme kararının aynı veya bir üst ya da yüksek mahkemede tekrar gözden geçirilmesini amaçlayan temyiz yolu gibi bir kanun yolu olarak getirilmemiştir. Bireysel başvuru yolunda bir temel hak ve özgürlüğün ihlal edilip edilmediği araştırılmakta olup, bireysel başvurunun önceki yargılamanın devamı niteliğinde olduğundan söz edilemez. Bu nedenle bireysel başvuruyu "olağanüstü kanun yolu" olarak nitelendirmek mümkün değildir. Bireysel başvuru sui generis bir hukuki yoldur. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru, temel hak ve özgürlükleri kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edilen bireylerin, diğer başvuru yollarını tükettikten sonra başvurdukları istisnai ve kendine özgü, ikincil nitelikte, anayasal bir hak arama yolu şeklinde tanımlanabilir (''Özcan Özbey, Türk Anayasa Hukukunda Bireysel Başvuru, Adalet Yayınevi, 2. Baskı, Ankara, 2013, s. 76-78''). '''1-Anayasa Mahkemesi'nin Konu Bakımından Yetkisi İçinde Kalan Temel Hak ve Özgürlükler''' Anayasa'da, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olan temel hak ve özgürlüklerin bireysel başvuruya konu olacağı belirtilmiş olmasına karşın ek protokollerde yer alan haklar yönünden açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Anayasa'da öngörülmeyen bu konu, 6216 sayılı Kanun ile netlik kazanmıştır. Anılan Kanun'un 45. maddesinde AİHS'e ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki temel hakların da bireysel başvuruya konu yapılabileceği düzenlenmiştir. Bu itibarla, AİHS ve Türkiye'nin taraf olduğu AİHS'e ek protokoller kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilir (''Mustafa Seven, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvurunun Hukuki Sonuçları, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2022, s. 21-23''). '''2-Bireysel Başvuru Sonucunda Anayasa Mahkemesi'nin Yapacağı İncelemenin Kapsamı''' Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuru sonucunda kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaması kuralı mevcuttur. Bu kural, Anayasa Mahkemesi'ne yönelik olarak ve bireysel başvurunun kabulü ile birlikte getirilmiştir (''1982 Anayasası'nın 148. maddesinin ek 4. fıkrası'').}}<noinclude>{{center|6}}</noinclude> k07gtu1k2obf9im6fxantdnxv82ptp8 250 42880 174183 163963 2026-07-26T19:43:51Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>{{metin girintisi|2em|Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan bireysel başvuru incelemesinde temel hak ve hürriyetler çerçevesinde bir inceleme yapılabilecek; deliller veya maddi vakıalar hakkında derece ve temyiz mahkemeleri tarafından yapılan değerlendirmelere ilişkin herhangi bir inceleme yapılamayacaktır (''Esra Bahar, Türk Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Bağlamında Adil Yargılanma Hakkının Niteliği, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2023, s. 84''). Bu itibarla, Anayasa Mahkemesi yaptığı bireysel başvuru incelemesinde yalnızca başvuruya konu olan hakkın ihlal edilip edilmediğini tespit etmekle görevlidir. Söz konusu kural özellikle, Anayasa Mahkemesi'nin kendini yüksek yargı makamları üzerinde bir denetim makamı, bir başka deyişle '’süper temyiz mercii'' haline getirmesine engel olmak amacıyla kabul edilmiştir. Bireysel başvurunun, niteliği gereği kural olarak ihlale neden olan işlem veya eylem aleyhine öncelikle kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir (''6216 sayılı Kanun'un 45/2. maddesi''). Bu durumda söz konusu işlem ve eylem, derece mahkemelerinin incelemesinden geçerek kesinleşmiş mahkeme kararına bağlanmış olmaktadır (''Zübeyr Bayram Sevim, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvurularda Kabul Edilebilirlik Kriteri Olarak Başvuru Yollarının Tüketilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2022, s. 53-54''). Dolayısıyla bireysel başvuruların büyük çoğunluğunu mahkeme kararlarına karşı yapılan başvurular oluşturmaktadır. Fakat bu başvurular, Anayasa Mahkemesi'nin kendisi gibi yüksek mahkeme konumunda bulunan Yargıtay ve Danıştay üzerinde “süper temyiz mercii” sıfatıyla hiyerarşik bir üstünlüğe sahip olduğu ve Anayasa'ya göre eşit olan yüksek yargı mercileri arasında altlık üstlük ilişkisi kurulduğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru sonucunda AİHS ve Türkiye’nin taraf olduğu AİHS'e ek protokoller kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğini inceleyen, Yargıtay ile Danıştay'ın yetki ve görev alanında bulunan temyiz incelemesinde gözetilmesi gereken hususlara müdahale yetkisi bulunmayan ve AİHM'e yapılan bireysel başvurular öncesinde tüketilmesi gereken bir iç hukuk yolu olarak yetki ve görev alanı dahilinde süzgeç görevi görmesi gereken bir yüksek mahkemedir.}} {{girinti|2}}Anayasa ve 6216 sayılı Kanun, Anayasa Mahkemesi tarafından bireysel başvurunun esas incelemesinde uyacağı prensipleri belirlemiştir. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi Anayasa Mahkemesi kararları ile Anayasa'nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de bireysel başvurunun konusu olamaz (''6216 sayılı Kanun'un 45/3 maddesi''). Buna göre, yapılacak incelemenin, başvuruya konu edilen kamu işleminde bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve varsa bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlı olarak yapılması gerekmektedir (''Özlem Öztürk Atalar, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda Olağan Kanun Yollarının Tüketilmiş Olması Şartı, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2022, s. 20-21''). Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesi tarafından bu sınırlamanın dışına çıkılarak kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılması mümkün değildir. Bu belirlemeye uygun şekilde Anayasa'nın 148/4 maddesi: "''Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.''"; 6216 sayılı Kanun'un 49/6 maddesi: ''Bölümlerin, bir mahkeme kararına karşı yapılan''<noinclude>{{center|7}}</noinclude> dyivaz3vrvszxsf94h0qbooxi9lrfk6 250 42881 174184 163964 2026-07-26T19:44:48Z Mereyü 12570 /* Doğrulanmış */ 174184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mereyü" /></noinclude>''bireysel başvurulara ilişkin incelemeleri, bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.''" şeklinde düzenlenmiştir. {{metin girintisi|2em|2709 sayılı Kanun olarak 9 Kasım 1982 tarih ve 17863 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa'nın Başlangıç kısmının 4. fıkrası özetle; "''Kuvvetler ayrımının, devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmediği, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu", 5. fıkrasında ise özetle; "Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasına aykırı hiçbir faaliyetin koruma göremeyeceği''" açıkça ifade edilmiştir. Yine, Anayasa'nın egemenlik başlığı altında düzenlenen 6. maddesi; "''...Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.''"; Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrası; "''Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır''" şeklinde düzenlenmiştir. Bu itibarla, 1982 Anayasası'nda, Anayasa'nın, Anayasa Mahkemesi'ni bağlamayacağına yönelik hiçbir madde bulunmamaktadır. Hukukta yorum farklılıkları söz konusu olabilir. Ancak, hukuktaki yorum farklılıkları hukuk açısından bir zenginlik olsa da Anayasa'nın hiçbir maddesi yorum farklılığı gerekçe gösterilerek uygulanamaz hale getirilemez. Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru yolundaki görevi; diğer mahkemelerin, bireylerin Anayasal haklarına yönelik müdahalelerinin hukuka uygun olup olmadıklarını belirledikleri esnada Anayasa'da belirtilmiş olan güvenceleri gözetip gözetmediklerini tespit etmektir (''Fatih Şahbaz, Bireysel Başvurunun Türk Anayasa Yargısını Dönüştürücü Etkisi ve Hukuk Düzenine Katkısı, Doktora Tezi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul, 2022, s. 98-99''). Bu bakımdan bireysel başvuru, mahkemelerdeki davaların bir devamı olmadığı gibi diğer mahkemelerin kararlarını düzeltmeyi amaçlayan bir temyiz incelemesi de değildir. Bireysel başvuru, konusu ve tarafları diğer mahkemelerdeki yargılamalardan tamamen farklı olan, temel hak ve özgürlüklerin ihlali söz konusu ise bu ihlalin tespit edilmesine yarayan, Anayasa Mahkemesi'nin ilk ve son derece mahkemesi olarak görev yaptığı suigeneris bir hukuki yoldur. Bireysel başvuru, yeni bir itiraz veya temyiz yolu olmayıp; Anayasa Mahkemesi de diğer mahkemelerin kararlarını her türlü hukuka aykırılık sorunu yönünden inceleyebilecek olan bir süper temyiz makamı değildir. Anayasa Mahkemesi, başvurucu yönünden diğer mahkemelerde yapılan yargılamalarda somut olay bağlamında Anayasa ile AİHS ve ek protokollerinde korunan temel haklarından birinin ihlal edilip edilmediği yönünde bir denetim yapmakla yükümlüdür. İhlalin tespiti halinde ise, bunu ortadan kaldıracak gerekli tedbirlere görev ve yetkisi dahilinde hükmedecektir. Anayasa Mahkemesi bu görevini yerine getirirken diğer mahkemelerin yerine geçmek suretiyle karar veremez (''Şermin Birtane, Etkili Bir Başvuru Yolu Olarak Bireysel Başvuru, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2019, s. 160-161'').}} {{girinti|2}}Bu çerçevede, derece ve temyiz mahkemelerinin mevzuat hükümlerini maddi olaya uygularken yaptığı yorumu denetlememekte; ancak, mahkemeler tarafından verilen kararın gerekçesinin ilgili temel hak bakımından AİHS ve ek protokolleri ile<noinclude>{{center|8}}</noinclude> 96hok7jqjmoun455ky76uat1h76it4q 2 45764 174164 2026-07-26T18:43:06Z Uzaktanbirses 26585 Yeni sayfa: "Türkçe Vikipedi'de edebiyat, kültür ve eğitim alanlarında maddeleri geliştirmek amacıyla katkı sağlamaya çalışıyorum." 174164 wikitext text/x-wiki "Türkçe Vikipedi'de edebiyat, kültür ve eğitim alanlarında maddeleri geliştirmek amacıyla katkı sağlamaya çalışıyorum." 52lp2wcd77ns3r9ysvuz1fu7rhi47a2 250 45765 174171 2026-07-26T19:28:52Z Mereyü 12570 /* İstinsah edilmemiş */ 174171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Mereyü" /></noinclude>T.D.K. TÜRKÇEDEN OSMANLICAYA CEP KILAVUZU 1935 ISTANBUL DEVLET BASIMEVİ<noinclude></noinclude> cff0k4brtms57nwzwyiynlcu2g6ti5i 250 45766 174172 2026-07-26T19:30:21Z Mereyü 12570 /* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa: T.D.K. TÜRKCEDEN OSMANLICAYA CEP KILAVUZU Her türlü telif hakkı Türk Dil Kurumunundur (Telif hakkı ilmühaberi: No: 14; 19 Temmuz 1935) 174172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Mereyü" /></noinclude>T.D.K. TÜRKCEDEN OSMANLICAYA CEP KILAVUZU Her türlü telif hakkı Türk Dil Kurumunundur (Telif hakkı ilmühaberi: No: 14; 19 Temmuz 1935)<noinclude></noinclude> gi6jrw3kco5l28o2mdcdku0j2ww6q5u 250 45767 174175 2026-07-26T19:34:56Z Mereyü 12570 /* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa: açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. (3) Bölümlerin esas hakkındaki kararları gerekçeleriyle birlikte ilgililere ve Adalet Bakanlığına tebliğ edilir ve Mahkemenin internet sayfasında yayımlanır. Bu kararlardan hangilerinin Resmî Gazetede yayımlanacağına ilişkin hususlar... 174175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Mereyü" /></noinclude>açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. (3) Bölümlerin esas hakkındaki kararları gerekçeleriyle birlikte ilgililere ve Adalet Bakanlığına tebliğ edilir ve Mahkemenin internet sayfasında yayımlanır. Bu kararlardan hangilerinin Resmî Gazetede yayımlanacağına ilişkin hususlar İçtüzükte gösterilir. (4) Komisyonlar arasındaki içtihat farklılıkları, bağlı oldukları bölümler; bölümler arasındaki içtihat farklılıkları ise Genel Kurul tarafından karara bağlanır. Buna ilişkin diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir. (5) Davadan feragat hâlinde, düşme kararı verilir.'' şeklinde düzenlenmiştir. Bireysel başvuruların büyük çoğunluğunu da mahkeme kararlarına yönelik yapılan başvurular oluşturmaktadır. İhlalin mahkeme kararlarından kaynaklanması durumunda 50. maddesinin 2. fıkrasına göre, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Ancak, yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hallerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. Bu maddeye göre, Anayasa Mahkemesi tarafından bir hakkın ihlalinin mahkeme kararından kaynaklandığının tespit edilmesi halinde, ihlalin niteliğine göre üç türlü karar verebilir: a) Yeniden yargılamaya hükmedilmesi, b) Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar yoksa tazminata hükmedilmesi, c) Tazminat miktarının tespitinin daha ayrıntılı bir incelemeyi gerektirmesi halinde, genel mahkemelerde dava açılması yolunun gösterilmesi (Muhammed Tikici, Ceza Hukuku Bağlamında Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuru, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2021, s. 25-28). Bu kapsamda verilen kararlar, temel hak ve özgürlükler yönünden tespit edilen ihlal kararları ile uyumlu olmalı ve neticeye tesiri olmayacak hallerde, hukuki değerden yoksunluk durumu da gözetilerek yeniden yargılamaya hükmedilmesi yoluna gidilmemelidir. Bu itibarla, Anayasa Mahkemesi kendisini yüksek mahkemeler üzerinde süper bir temyiz mercii olarak görmemeli, temyiz mahkemeleri olan ve kendisi gibi yüksek mahkeme konumunda bulunan Yargıtay ile Danıştay kararlarını, yeniden yargılama görüntüsü altında dosyanın esasına da girip, bozmak suretiyle kendi görev ve yetkilerine yasal dayanaktan yoksun olarak gereğinden fazla ve yetkisini aşacak şekilde anlam yüklememelidir. II-YASAMA DOKUNULMAZLIĞININ İSTİSNASI OLARAK ANAYASA'NIN 14. MADDESİNDE SAYILAN DURUMLAR Hükümlü Şerafettin Can Atalay'ın durumu ile ilgili olması nedeniyle bu başlık altında yasama dokunulmazlığının istisnası olarak Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlar ve milletvekilliğinin düşmesi kurumu incelenecektir. Anayasa'ya göre ağır cezayı gerektiren suçüstü hali haricinde Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlar yasama dokunulmazlığının istisnasını oluşturmaktadır.<noinclude>{{center|11}}</noinclude> 4ujwpknbs20q03eloaf1sdxtk3ld7pz 174177 174175 2026-07-26T19:35:31Z Mereyü 12570 /* İstinsah */ 174177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Mereyü" /></noinclude>açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. (3) Bölümlerin esas hakkındaki kararları gerekçeleriyle birlikte ilgililere ve Adalet Bakanlığına tebliğ edilir ve Mahkemenin internet sayfasında yayımlanır. Bu kararlardan hangilerinin Resmî Gazetede yayımlanacağına ilişkin hususlar İçtüzükte gösterilir. (4) Komisyonlar arasındaki içtihat farklılıkları, bağlı oldukları bölümler; bölümler arasındaki içtihat farklılıkları ise Genel Kurul tarafından karara bağlanır. Buna ilişkin diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir. (5) Davadan feragat hâlinde, düşme kararı verilir.'' şeklinde düzenlenmiştir. Bireysel başvuruların büyük çoğunluğunu da mahkeme kararlarına yönelik yapılan başvurular oluşturmaktadır. İhlalin mahkeme kararlarından kaynaklanması durumunda 50. maddesinin 2. fıkrasına göre, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Ancak, yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hallerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. Bu maddeye göre, Anayasa Mahkemesi tarafından bir hakkın ihlalinin mahkeme kararından kaynaklandığının tespit edilmesi halinde, ihlalin niteliğine göre üç türlü karar verebilir: a) Yeniden yargılamaya hükmedilmesi, b) Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar yoksa tazminata hükmedilmesi, c) Tazminat miktarının tespitinin daha ayrıntılı bir incelemeyi gerektirmesi halinde, genel mahkemelerde dava açılması yolunun gösterilmesi (Muhammed Tikici, Ceza Hukuku Bağlamında Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuru, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2021, s. 25-28). Bu kapsamda verilen kararlar, temel hak ve özgürlükler yönünden tespit edilen ihlal kararları ile uyumlu olmalı ve neticeye tesiri olmayacak hallerde, hukuki değerden yoksunluk durumu da gözetilerek yeniden yargılamaya hükmedilmesi yoluna gidilmemelidir. Bu itibarla, Anayasa Mahkemesi kendisini yüksek mahkemeler üzerinde süper bir temyiz mercii olarak görmemeli, temyiz mahkemeleri olan ve kendisi gibi yüksek mahkeme konumunda bulunan Yargıtay ile Danıştay kararlarını, yeniden yargılama görüntüsü altında dosyanın esasına da girip, bozmak suretiyle kendi görev ve yetkilerine yasal dayanaktan yoksun olarak gereğinden fazla ve yetkisini aşacak şekilde anlam yüklememelidir. II-YASAMA DOKUNULMAZLIĞININ İSTİSNASI OLARAK ANAYASA'NIN 14. MADDESİNDE SAYILAN DURUMLAR Hükümlü Şerafettin Can Atalay'ın durumu ile ilgili olması nedeniyle bu başlık altında yasama dokunulmazlığının istisnası olarak Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlar ve milletvekilliğinin düşmesi kurumu incelenecektir. Anayasa'ya göre ağır cezayı gerektiren suçüstü hali haricinde Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlar yasama dokunulmazlığının istisnasını oluşturmaktadır.<noinclude>{{center|11}}</noinclude> ab16awq52tjkb71yvucj3pvf3f1yy3z 250 45768 174176 2026-07-26T19:35:17Z Mereyü 12570 /* İstinsah */ 174176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Mereyü" /></noinclude>Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması başlığı altında düzenlenen Anayasa'nın 14. maddesinde; ''Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz. Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir.'' hükmünü taşımaktadır. Hangi suç tiplerinin Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlardan olduğu açıkça belirtilmemiş; bu konu, soruşturma ve kovuşturma makamlarının takdir yetkisine bırakılmıştır (Enes Öner, 1982 Anayasası ve Mahkeme Kararlarında Yasama Dokunulmazlığı Sorunu, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2021, s. 65). Anayasa'nın 14. maddesinde bir suç ihdas edilmemiş olması ve soyut bir tanımlama yapılmış olması, Anayasa koyucunun bilinçli bir tercihinin ürünü olup; bu madde, her somut olayda ilgili milletvekiline atılı suçun ve gerçekleştirilen fiilin ağırlığının, soruşturma makamı ile derece ve temyiz mahkemeleri tarafından değerlendirilmesine imkan tanımaktadır. Yapılan bu hukuki değerlendirme sonucunda, Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar kapsamında kabul edilen bir fiilin bulunduğu kanaatine varılması halinde, yasama dokunulmazlığı ortadan kalkacak ve bu durum, TBMM'ye bildirilecektir. Bir Anayasa ya da kanun hükmünün kazuistik şekilde düzenlenmemiş olması, soyut şekilde o normun belirlilik ilkesine aykırılık teşkil ettiği ve öngörülebilir olmadığı anlamına gelmez. Hakeza ilgili Anayasa hükmünün düzenlenme şeklinden dahi somut bir suç listesi sayılma yolunun tercih edilmediği, ortalama bir hukuk bilgisi ile anlaşılmaktadır. 14. maddedeki durumların yasama dokunulmazlığı kapsamından çıkarılabilmesi için ''seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olması'' gerekmektedir. Ayrıca, Anayasa'nın 83. maddesinin 2. fıkrasına göre; yasama dokunulmazlığının istisnası olan durumlarda ''yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır''. Anayasa'da ve gerekçesinde belirtilmese de bu şekilde derhal bildirim yükümlülüğünün amacının, TBMM'nin kovuşturma erteleme hakkındaki yetkisini kullanabilmesini sağlamak olduğu da ifade edilmektedir (Murat Sevinç, Türkiye'de Milletvekillerinin Dokunulmazlıkları, Kırlangıç Yayınları, 1. Baskı, Ankara, 2004, s. 151). Ayrıca, bu konuda TBMM'ye bilgi verilmesi halinde, dokunulmazlık kendiliğinden kalkmış olduğundan; buradaki bilgi verme işlemi, TBMM tarafından yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına yönelik bir istem değildir (Nurhan Atalay, Türkiye'de Yasama Dokunulmazlığı, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli, 2008). Tekraren vurgulamak gerekir ki Anayasa'nın 14. maddesinde bir suç tanımı yapılmamıştır ve yapılması da beklenmemektedir. Bu maddenin içeriği, soruşturma makamı ile derece ve temyiz mahkemeleri tarafından bu husustaki içtihatlar değerlendirilmek suretiyle doldurulacak olup; asli nitelikteki terör suçlarını düzenleyen TCK'nın 302, 307, 309, 311, 312, 313, 314, 315 ve 320. maddeleri ile 310. maddesinin birinci fıkrasında yazılı suçların, Anayasa'nın Başlangıç kısmı da<noinclude>{{center|12}}</noinclude> d7duzv8szbc4zlbe46bhttxjah3rf98 250 45769 174178 2026-07-26T19:35:43Z Mereyü 12570 /* İstinsah */ 174178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Mereyü" /></noinclude>nazara alındığında 14. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu madde kapsamında kaldığı konusunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Milli güvenliğe aykırı yaptırımların, bu şekilde Türk Ceza Kanunu ile Terörle Mücadele Kanunu'nda yukarıda sayılan suçlar açısından kanun koyucu tarafından belirlenmiş olduğu konusu da tartışmadan varestedir. Bunun aksinin savunulmasına hukuki bir değer izafi edilemez. Nitekim, seçimden önce bu madde kapsamında suç işleyen milletvekili, Anayasa'nın 83/2. maddesinde öngörülen yasama dokunulmazlığından yararlanamayacaktır. Bu itibarla, esasında Anayasa koyucu, hangi suçların Anayasa'nın 14. maddesi kapsamında olduğunu tahdidi olarak belirlememişse de yukarıda sayılan ve bu kapsamda kaldığı kabul edilen mutlak terör suçları dışında suç olarak düzenlenen fiiller arasından da kapsamı belirleme görevini, özellikle soruşturma makamı ile derece ve temyiz mahkemelerinin takdirine bırakmıştır. Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların bu kapsamda kaldığında kuşku bulunmasa da bu suçları işlemek amacı ile oluşturulan silahlı terör örgütünün propagandasını yapma suçunun, Anayasa'nın 14. maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususu tartışmaya muhtaçtır. Bu şekilde bazı suç tipleri açısından tartışma bulunması, Anayasa'nın 14. maddesinin hiçbir şekilde uygulanamayacağına yönelik bir sonuç doğurmaz. Bu maddede 2001 yılında yapılan değişiklikle Anayasa'da yer alan hak ve özgürlüklerin, bu hak ve özgürlükleri yıkmak "amacı ile kullanılamayacağı" hükmü yerine, bu hak ve özgürlükleri yıkmayı "amaçlayan faaliyetler" olarak kullanılamayacağı hükmü getirilmiştir. Yapılan değişiklik ile madde metninde yer verilen "faaliyet" deyiminin sadece eylemi mi yoksa düşünce açıklamasını da içerip içermediği sorunun özünü teşkil etmektedir. Bu gibi hallerde, her somut olayda gerçekleştirilen fiilin ağırlığı ve niteliği gözetilmek suretiyle Anayasa md. 14 hükmünde sayılan durumların mevcut olup olmadığı gerekçeli şekilde değerlendirilecektir. Nitekim, 27. Dönem milletvekili olan Ömer Faruk Gergerlioğlu hakkında, kendisinin seçilmesinden önce sarf ettiği sözler nedeniyle Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 21 Şubat 2018 tarihinde verdiği ve silahlı terör örgütü propagandası yapma suçunu işlediğine dair karar, Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesi tarafından faaliyetin, düşünce açıklamasını da kapsadığı kabul edilmek ve gerçekleştirilen fiilin ağırlığı gözetilmek suretiyle 28 Ocak 2021 tarihinde onanmıştır. Bu süreçte ilk derece mahkemesinin kararından sonra milletvekili seçilmesine ve mazbatasını almasına rağmen kovuşturma süreci, yapılan değerlendirme sonucunda ilgili suç tipinin Anayasa'nın 14. maddesinde düzenlenen durumlar kapsamında olduğu gerekçesiyle gerçekleştirilen fiilin ağırlığı da dikkate alınarak devam ettirilmiştir. Bu itibarla, derece mahkemeleri, yasama dokunulmazlığı sebebiyle sağlanan hak ve yetkilerin kötüye kullanıldığı ve ilgili suç tipinin Anayasa'nın 83/2 maddesindeki istisnalardan biri kapsamına girdiği gerekçesiyle yargılamaya devam etmiş; Yargıtay incelemesi sonucunda da ilk derece mahkemesince verilen hapis cezası onanmıştır. Bundan sonraki süreçte Ömer Faruk Gergerlioğlu'nun milletvekilliği düşürülmüştür. Anayasa Mahkemesi'ne milletvekilliğinin düşürülmesinin iptali istemiyle yapılan başvuru ise, Anayasa'nın 84/2 maddesi yönünden Anayasa Mahkemesi'ne müracaat imkanı tanınmadığı ve Anayasa Mahkemesi'nin bu konuda yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir<noinclude>{{center|13}}</noinclude> lw6rg05fgxrh7ghvwmje5a5hgtuj9ro 250 45770 174179 2026-07-26T19:35:50Z Mereyü 12570 /* İstinsah */ 174179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Mereyü" /></noinclude>(Anayasa Mahkemesi E. 2021/33, K. 2021/23, T. 31.03.2021). Bu gibi yasama dokunulmazlığının kapsamı dışında kaldığı belirlenen hallerde, ilgili milletvekilinin yasama dokunulmazlığı yoktur. Dolayısıyla hakkındaki yargılama devam edecek ve üzerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti gözetilerek tutukluluk tedbirine dahi başvurulabilecektir. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ile Milletvekilliğinin Düşmesi Arasındaki İlişki; Milletvekilliğinin düşmesi, bazı yönlerden yasama dokunulmazlığının kaldırılması prosedürünü akla getirse de, başka bir Anayasal müessesedir. Yasama dokunulmazlığında olduğu gibi milletvekilliğinin düşmesi bakımından da farklı kurallar ile karşılaşılmaktadır. Türk hukukunda milletvekilliğinin düşmesi kurumuna, 1982 Anayasası'nda 1995 yılında yapılan değişiklik ile son hali verilmiştir. Anayasa'nın 84/2 maddesine göre milletvekilliğinin düşmesi sebepleri; istifa, hüküm alma ve kısıtlanma, milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi sürdürme, devamsızlık halleridir. Bunlardan, Anayasa'nın 84/2. maddesinde milletvekilliğinin düşmesi sebeplerinden biri olarak ''kesin hüküm giyme veya kısıtlanma hali'' düzenlenmiş olup; Anayasa'nın 76. maddesinde sayılan milletvekilliği ile bağdaşmayan suçlardan alınan mahkumiyet hükmü milletvekilliğini düşürecektir (Erdal Onar, 1982 Anayasasında Milletvekilliğinin Düşmesi, Anayasa Yargısı Dergisi, Cilt 14, 1997, s. 437-438; Hamit Eşen, Parlamento Hukukunda Milletvekilliğinin Sona Ermesi, Yasama Dergisi, Sayı 19, 2011, s. 50). Anayasa'nın 84/2 maddesine koşut şekilde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 136. maddesinin 2. fıkrasında; Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğine seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyen veya kısıtlanan milletvekili hakkındaki kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurul'un bilgisine sunulmasıyla üyelik sıfatının sona ereceği düzenlenmiştir (Aydın Meydan, 1982 Anayasası'nda Yasama Dokunulmazlığı ve Uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2019, s. 21). Milletvekili hakkındaki mahkumiyet hükmü TBMM'ye bildirildiğinde milletvekilliği düşmekte, buna bağlı olarak yasama dokunulmazlığı koruması da ortadan kalkmaktadır. Dolayısıyla Anayasa'nın 83/3 maddesi bağlamında infaza engel olan/erteleyen yasama dokunulmazlığından faydalanılabilmesi için milletvekili seçilmeye engel suçlar dışındaki suçlardan mahkumiyet hükmü alınması gerekmektedir (Mehmet Tunç, Yasama Dokunulmazlığının Ceza Hukuku Açısından Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2011, s. 32). Milletvekili seçilmeye engel suçlar ise, Anayasa'nın 76. maddesinde ele alınmıştır. Bu hükme göre söz konusu suçlar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarıdır. Yani burada sayılan suçların birinden kesin hüküm ile sonuçlanmış olan mahkumiyetler, af ile infaz gerçekleşmemiş olsa dahi bir kişinin milletvekili olarak seçilmesine engel olmakla birlikte Anayasa md. 84/2 gereği mevcut milletvekilliğini de düşürmektedir (Murat Saltuk Bilgili, 1982 Anayasası'na Göre Yasama Dokunulmazlığı, Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan, 2018, s. 106-107).<noinclude>{{center|14}}</noinclude> 5d6241rx2rzxoyo1p94itn8snx59fdv 250 45771 174180 2026-07-26T19:42:34Z Mereyü 12570 /* İstinsah */ 174180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Mereyü" /></noinclude>'''III-HAKKINDA KURULAN MAHKUMİYET HÜKMÜ KESİNLEŞMEDEN MİLLETVEKİLİ SEÇİLEN VE DAİREMİZİN VERDİĞİ ONAMA KARARI İLE HÜKÜMLÜ SIFATINI KAZANAN ŞERAFETTİN CAN ATALAY'IN YENİDEN YARGILANMA VE TAHLİYE DURUMU''' Soruşturmasına seçimden önce başlandığı tespit olunan Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etmeye yardım suçundan yargılanarak hakkında TCK'nın 312. maddesinin birinci fıkrası ve 39. maddesi uyarınca mahkumiyet hükmü kurularak tutuklanmasına karar verilen ve Dairemizin hakkında kurulan mahkumiyet hükmünü onaması ile hükümlü sıfatını kazanan Şerafettin Can Atalay'ın, Dairemizin kesin hükmünden önce 14.05.2023 tarihinde milletvekili genel seçimlerinde milletvekili seçildiği anlaşılmakla, atılı suçun mahiyeti itibariyle Anayasa'nın 83. ve 14. maddeleri kapsamında yasama dokunulmazlığına ilişkin hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Anayasa'nın "Yasama dokunulmazlığı'' başlıklı 83. maddesi; ''"Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.'' ''Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.'' ''Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.'' ''Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.'' ''Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.'' şeklinde düzenlenmiştir. Yine, Anayasa'nın ''Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması'' başlıklı 14. maddesindeki düzenlemeye ise, kararımızın yukarıdaki II. bölümünde yer verilmiştir. Yasama dokunulmazlığı, yasama organı üyelerinin korkusuzca görev yapabilmelerini sağlayan; niteliği yönünden ise, milletvekilinin fikir ve söz hürriyetini eksiksiz ve serbestçe kullanması amacını güden bir anayasal hukuk kuralıdır. Milletvekilleri aleyhinde yasama sorumsuzluğuna girmeyen ve suç olan fiiller dolayısıyla meclisin kararı olmadıkça kovuşturmaya girişilememesini ifade eder. Anayasa'nın 83. maddesinin birinci fıkrası yasama sorumsuzluğunu ifade etmekte iken, aynı maddenin ikinci fıkrası milletvekillerine nispi ve geçici bir koruma sağlayan yasama dokunulmazlığını düzenler. Dokunulmazlık kapsamında kalan eylemleri nedeniyle milletvekilleri, ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden<noinclude>{{center|15}}</noinclude> p4f0ru5f771s38r9hxp5rd6xpauyili