Vikikaynak trwikisource https://tr.wikisource.org/wiki/Anasayfa MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Ortam Özel Tartışma Kullanıcı Kullanıcı mesaj Vikikaynak Vikikaynak tartışma Dosya Dosya tartışma MediaWiki MediaWiki tartışma Şablon Şablon tartışma Yardım Yardım tartışma Kategori Kategori tartışma Kişi Kişi tartışma Portal Portal tartışma Sayfa Sayfa tartışma Dizin Dizin tartışma TimedText TimedText talk Modül Modül tartışma Event Event talk 0 6012 174584 140653 2026-10-01T18:40:42Z Anon0004 25376 Anon0004, [[Ankara Anlaşması]] sayfasını [[Ankara Antlaşması]] sayfasına taşıdı 140653 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki='''←''' [[Antlaşma]]lar | sonraki= | başlık=Ankara Antlaşmaları | bölüm= | yazar= | notlar={{vikipedi|Ankara Antlaşması (anlam ayrım)}}}} *[[Ankara Antlaşması (1921)]]: Türkiye ile Fransız Hükümeti arasında yapılan antlaşma *[[Ankara Antlaşması (1926)]]: Türkiye'nin Irak ile yaptığı antlaşma *[[Ankara Anlaşması (1963)]]: Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında ortaklık sağlayan anlaşma {{anlam ayrımı}} ru0qzp04yuut2jpyausfo7yqxp3adxw 174586 174584 2026-10-01T18:41:03Z Anon0004 25376 174586 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki='''←''' [[Antlaşma]]lar | sonraki= | başlık=Ankara Antlaşmaları | bölüm= | yazar= | notlar={{vikipedi|Ankara Antlaşması}}}} *[[Ankara Antlaşması (1921)]]: Türkiye ile Fransız Hükümeti arasında yapılan antlaşma *[[Ankara Antlaşması (1926)]]: Türkiye'nin Irak ile yaptığı antlaşma *[[Ankara Anlaşması (1963)]]: Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında ortaklık sağlayan anlaşma {{anlam ayrımı}} l35fj7h854gifunu65rub7nv0bhjwp2 0 12001 174578 141181 2026-10-01T15:03:24Z Prætor 24168 24/12/2025-7571/14 md. değişikliği işlendi 174578 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı|başlık=Türk Ceza Kanunu|bölüm='''[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap|Birinci Kitap<br />İkinci Kısım]]<br />Ceza Sorumluluğunun Esasları'''|önceki=[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap/Birinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />Birinci Kitap<br />Birinci Kısım]]|sonraki=[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap/Üçüncü Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />Birinci Kitap<br />Üçüncü Kısım]]|esersahibi=|notlar=}} {{TOC sağ}} == Birinci Bölüm: Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği, Kast ve Taksir == {{madde|başlık=Ceza sorumluluğunun şahsiliği|numara=20}} {{fıkra|numara=1|metin=Ceza sorumluluğu şahsîdir. Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz. Ancak, suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır.}} {{madde|başlık=Kast|numara=21}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanunî tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişinin, suçun kanunî tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hâlinde olası kast vardır. Bu hâlde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.}} {{madde|başlık=Taksir|numara=22}} {{fıkra|numara=1|metin=Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanunî tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır; bu hâlde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevî durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir hâlinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.}} {{madde|başlık=Netice sebebiyle ağırlaşmış suç|numara=23}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir fiilin, kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi hâlinde, kişinin bundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için bu netice bakımından en azından taksirle hareket etmesi gerekir.}} == İkinci Bölüm: Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler == {{madde|başlık=Kanunun hükmü ve amirin emri|numara=24}} {{fıkra|numara=1|metin=Kanunun hükmünü yerine getiren kimseye ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan bir emri uygulayan sorumlu olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Emrin, hukuka uygunluğunun denetlenmesinin kanun tarafından engellendiği hâllerde, yerine getirilmesinden emri veren sorumlu olur.}} {{madde|başlık=Meşru savunma ve zorunluluk hâli|numara=25}} {{fıkra|numara=1|metin=Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.}} {{madde|başlık=Hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası|numara=26}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez.}} {{madde|başlık=Sınırın aşılması|numara=27}} {{fıkra|numara=1|metin=Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması hâlinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yazılı cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez.}} {{madde|başlık=Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit|numara=28}} {{fıkra|numara=1|metin=Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hâllerde cebir ve şiddet, korkutma ve tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır.}} {{madde|başlık=Haksız tahrik|numara=29}} {{fıkra|numara=1|metin=Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.}} {{madde|başlık=Hata|numara=30}} {{fıkra|numara=1|metin=Fiilin icrası sırasında suçun kanunî tanımındaki maddî unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hâli saklıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(Ek fıkra: 29/6/2005 – 5377/4 md.)''' İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz.}} {{madde|başlık=Yaş küçüklüğü|numara=31}} {{fıkra|numara=1|metin=Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında, ceza kovuşturması yapılamaz; ancak, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.)''' Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur. Ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. İşlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı hâlinde, bu kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde dokuz yıldan onbir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların yarısı indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası yedi yıldan fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.)''' Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte biri indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz.}} {{madde|başlık=Akıl hastalığı|numara=32}} {{fıkra|numara=1|metin=Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez. Ancak, bu kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Birinci fıkrada yazılı derecede olmamakla birlikte işlediği fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği azalmış olan kişiye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmibeş yıl, müebbet hapis cezası yerine yirmi yıl hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek ceza, altıda birden fazla olmamak üzere indirilebilir. '''(Değişik cümle:24/12/2025-7571/14 md.)''' Kişi hakkında ayrıca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmolunur.}} {{madde|başlık=Sağır ve dilsizlik|numara=33}} {{fıkra|numara=1|metin=Bu Kanunun, fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocuklara ilişkin hükümleri, onbeş yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizler hakkında; oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlara ilişkin hükümleri, onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizler hakkında; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olanlara ilişkin hükümleri, onsekiz yaşını doldurmuş olup da yirmibir yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizler hakkında da uygulanır.}} {{madde|başlık=Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma|numara=34}} {{fıkra|numara=1|metin=Geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=İradî olarak alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisinde suç işleyen kişi hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.}} == Üçüncü Bölüm: Suça Teşebbüs == {{madde|başlık=Suça teşebbüs|numara=35}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suça teşebbüs hâlinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onüç yıldan yirmi yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine dokuz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.}} {{madde|başlık=Gönüllü vazgeçme|numara=36}} {{fıkra|numara=1|metin=Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır.}} == Dördüncü Bölüm: Suça İştirak == {{madde|başlık=Faillik|numara=37}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun kanunî tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır.}} {{madde|başlık=Azmettirme|numara=38}} {{fıkra|numara=1|metin=Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça azmettirme hâlinde, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Çocukların suça azmettirilmesi hâlinde, bu fıkra hükmüne göre cezanın artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Azmettirenin belli olmaması hâlinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir. Diğer hâllerde verilecek cezada, üçte bir oranında indirim yapılabilir.}} {{madde|başlık=Yardım etme|numara=39}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:{{bent|numara=a|metin=Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.}}{{bent|numara=b|metin=Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.}}{{bent|numara=c|metin=Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak.}}}} {{madde|başlık=Bağlılık kuralı|numara=40}} {{fıkra|numara=1|metin=Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir.}} {{madde|başlık=İştirak hâlinde işlenen suçlarda gönüllü vazgeçme|numara=41}} {{fıkra|numara=1|metin=İştirak hâlinde işlenen suçlarda, sadece gönüllü vazgeçen suç ortağı, gönüllü vazgeçme hükümlerinden yararlanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suçun;{{bent|numara=a|metin=Gönüllü vazgeçenin gösterdiği gayreti dışında başka bir sebeple işlenmemiş olması,}}{{bent|numara=b|metin=Gönüllü vazgeçenin bütün gayretine rağmen işlenmiş olması,}}Hâllerinde de gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır.}} == Beşinci Bölüm: Suçların İçtimaı == {{madde|başlık=Bileşik suç|numara=42}} {{fıkra|numara=1|metin=Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir. Bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz.}} {{madde|başlık=Zincirleme suç|numara=43}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. '''(Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/6 md.)''' Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz.<ref>Bu fıkrada geçen "cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı" ibaresi, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.</ref>}} {{madde|başlık=Fikrî içtima|numara=44}} {{fıkra|numara=1|metin=İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır.}} ---- {{kaynakça}} popjkriezz2ufzl5x9m1fnkx3rwbvzf 174579 174578 2026-10-01T15:05:56Z Prætor 24168 /* Üçüncü Bölüm: Suça Teşebbüs */ 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunun 8 inci maddesi değişikliği işlendi 174579 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı|başlık=Türk Ceza Kanunu|bölüm='''[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap|Birinci Kitap<br />İkinci Kısım]]<br />Ceza Sorumluluğunun Esasları'''|önceki=[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap/Birinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />Birinci Kitap<br />Birinci Kısım]]|sonraki=[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap/Üçüncü Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />Birinci Kitap<br />Üçüncü Kısım]]|esersahibi=|notlar=}} {{TOC sağ}} == Birinci Bölüm: Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği, Kast ve Taksir == {{madde|başlık=Ceza sorumluluğunun şahsiliği|numara=20}} {{fıkra|numara=1|metin=Ceza sorumluluğu şahsîdir. Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz. Ancak, suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır.}} {{madde|başlık=Kast|numara=21}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanunî tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişinin, suçun kanunî tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hâlinde olası kast vardır. Bu hâlde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.}} {{madde|başlık=Taksir|numara=22}} {{fıkra|numara=1|metin=Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanunî tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır; bu hâlde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevî durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir hâlinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.}} {{madde|başlık=Netice sebebiyle ağırlaşmış suç|numara=23}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir fiilin, kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi hâlinde, kişinin bundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için bu netice bakımından en azından taksirle hareket etmesi gerekir.}} == İkinci Bölüm: Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler == {{madde|başlık=Kanunun hükmü ve amirin emri|numara=24}} {{fıkra|numara=1|metin=Kanunun hükmünü yerine getiren kimseye ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan bir emri uygulayan sorumlu olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Emrin, hukuka uygunluğunun denetlenmesinin kanun tarafından engellendiği hâllerde, yerine getirilmesinden emri veren sorumlu olur.}} {{madde|başlık=Meşru savunma ve zorunluluk hâli|numara=25}} {{fıkra|numara=1|metin=Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.}} {{madde|başlık=Hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası|numara=26}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez.}} {{madde|başlık=Sınırın aşılması|numara=27}} {{fıkra|numara=1|metin=Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması hâlinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yazılı cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez.}} {{madde|başlık=Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit|numara=28}} {{fıkra|numara=1|metin=Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hâllerde cebir ve şiddet, korkutma ve tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır.}} {{madde|başlık=Haksız tahrik|numara=29}} {{fıkra|numara=1|metin=Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.}} {{madde|başlık=Hata|numara=30}} {{fıkra|numara=1|metin=Fiilin icrası sırasında suçun kanunî tanımındaki maddî unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hâli saklıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(Ek fıkra: 29/6/2005 – 5377/4 md.)''' İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz.}} {{madde|başlık=Yaş küçüklüğü|numara=31}} {{fıkra|numara=1|metin=Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında, ceza kovuşturması yapılamaz; ancak, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.)''' Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur. Ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. İşlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı hâlinde, bu kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde dokuz yıldan onbir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların yarısı indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası yedi yıldan fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.)''' Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte biri indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz.}} {{madde|başlık=Akıl hastalığı|numara=32}} {{fıkra|numara=1|metin=Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez. Ancak, bu kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Birinci fıkrada yazılı derecede olmamakla birlikte işlediği fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği azalmış olan kişiye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmibeş yıl, müebbet hapis cezası yerine yirmi yıl hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek ceza, altıda birden fazla olmamak üzere indirilebilir. '''(Değişik cümle:24/12/2025-7571/14 md.)''' Kişi hakkında ayrıca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmolunur.}} {{madde|başlık=Sağır ve dilsizlik|numara=33}} {{fıkra|numara=1|metin=Bu Kanunun, fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocuklara ilişkin hükümleri, onbeş yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizler hakkında; oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlara ilişkin hükümleri, onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizler hakkında; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olanlara ilişkin hükümleri, onsekiz yaşını doldurmuş olup da yirmibir yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizler hakkında da uygulanır.}} {{madde|başlık=Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma|numara=34}} {{fıkra|numara=1|metin=Geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=İradî olarak alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisinde suç işleyen kişi hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.}} == Üçüncü Bölüm: Suça Teşebbüs == {{madde|başlık=Suça teşebbüs|numara=35}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine ondört yıldan yirmibir yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine on yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.<ref>4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “onüç yıldan yirmi yıla” ibaresi “ondört yıldan yirmibir yıla” ve “dokuz yıldan onbeş yıla” ibaresi “on yıldan onsekiz yıla” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Gönüllü vazgeçme|numara=36}} {{fıkra|numara=1|metin=Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır.}} == Dördüncü Bölüm: Suça İştirak == {{madde|başlık=Faillik|numara=37}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun kanunî tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır.}} {{madde|başlık=Azmettirme|numara=38}} {{fıkra|numara=1|metin=Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça azmettirme hâlinde, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Çocukların suça azmettirilmesi hâlinde, bu fıkra hükmüne göre cezanın artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Azmettirenin belli olmaması hâlinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir. Diğer hâllerde verilecek cezada, üçte bir oranında indirim yapılabilir.}} {{madde|başlık=Yardım etme|numara=39}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:{{bent|numara=a|metin=Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.}}{{bent|numara=b|metin=Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.}}{{bent|numara=c|metin=Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak.}}}} {{madde|başlık=Bağlılık kuralı|numara=40}} {{fıkra|numara=1|metin=Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir.}} {{madde|başlık=İştirak hâlinde işlenen suçlarda gönüllü vazgeçme|numara=41}} {{fıkra|numara=1|metin=İştirak hâlinde işlenen suçlarda, sadece gönüllü vazgeçen suç ortağı, gönüllü vazgeçme hükümlerinden yararlanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suçun;{{bent|numara=a|metin=Gönüllü vazgeçenin gösterdiği gayreti dışında başka bir sebeple işlenmemiş olması,}}{{bent|numara=b|metin=Gönüllü vazgeçenin bütün gayretine rağmen işlenmiş olması,}}Hâllerinde de gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır.}} == Beşinci Bölüm: Suçların İçtimaı == {{madde|başlık=Bileşik suç|numara=42}} {{fıkra|numara=1|metin=Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir. Bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz.}} {{madde|başlık=Zincirleme suç|numara=43}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. '''(Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/6 md.)''' Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz.<ref>Bu fıkrada geçen "cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı" ibaresi, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.</ref>}} {{madde|başlık=Fikrî içtima|numara=44}} {{fıkra|numara=1|metin=İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır.}} ---- {{kaynakça}} bx7gw8zwo4ucpw4tw9fyfz0zl5d5vh1 0 12002 174580 141182 2026-10-01T15:09:15Z Prætor 24168 /* İkinci Bölüm: Güvenlik Tedbirleri */ 24/12/2025-7571 sk. değişiklikleri işlendi 174580 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı|başlık=Türk Ceza Kanunu|bölüm='''[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap|Birinci Kitap<br />Üçüncü Kısım]]<br />Yaptırımlar'''|önceki=[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap/İkinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />Birinci Kitap<br />İkinci Kısım]]|sonraki=[[Türk Ceza Kanunu/İkinci Kitap/Birinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım]]|esersahibi=|notlar=}} {{TOC sağ}} == Birinci Bölüm: Cezalar == {{madde|başlık=Cezalar|numara=45}} {{fıkra|numara=1|metin=Suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezalar, hapis ve adlî para cezalarıdır.}} {{madde|başlık=Hapis cezaları|numara=46}} {{fıkra|numara=1|metin=Hapis cezaları şunlardır:{{bent|numara=a|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası.}}{{bent|numara=b|metin=Müebbet hapis cezası.}}{{bent|numara=c|metin=Süreli hapis cezası.}}}} {{madde|başlık=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 156 ncı maddesiyle, bu maddede yer alan “tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=47}} {{fıkra|numara=1|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası hükümlünün hayatı boyunca devam eder, kanun ve tüzükte belirtilen sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir.}} {{madde|başlık=Müebbet hapis cezası|numara=48}} {{fıkra|numara=1|metin=Müebbet hapis cezası, hükümlünün hayatı boyunca devam eder.}} {{madde|başlık=Süreli hapis cezası|numara=49}} {{fıkra|numara=1|metin=Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hâllerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.}} {{madde|başlık=Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar|numara=50}} {{fıkra|numara=1|metin=Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;{{bent|numara=a|metin=Adlî para cezasına,}}{{bent|numara=b|metin=Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,}}{{bent|numara=c|metin=En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,}}{{bent|numara=d|metin=Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,}}{{bent|numara=e|metin=Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,}}{{bent|numara=f|metin=Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya,}}Çevrilebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suç tanımında hapis cezası ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı hâlinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adlî para cezasına çevrilebilir. Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi halinde, infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhal infaz edilir. Bu durumda, beşinci fıkra hükmü uygulanmaz.<ref>26/2/2008 tarihli ve 5739 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan "yaptırımın" ibaresi "tedbirin" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref><ref name=M50>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, altıncı fıkrada yer alan “hükmü veren mahkeme” ibaresi “infaz hâkimliği” ve yedinci fıkrada yer alan “hükmü veren mahkemece” ibaresi “infaz hâkimliğince” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=7|metin=Hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, infaz hâkimliğince tedbir değiştirilir.<ref name=M50/>}} {{madde|başlık=Hapis cezasının ertelenmesi|numara=51}} {{fıkra|numara=1|metin=İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. Ancak, erteleme kararının verilebilmesi için kişinin;{{bent|numara=a|metin=Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması,}}{{bent|numara=b|metin=Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması,}}Gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Cezanın ertelenmesi, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlı tutulabilir. Bu durumda, koşul gerçekleşinceye kadar cezanın infaz kurumunda çektirilmesine devam edilir. Koşulun yerine getirilmesi halinde, infaz hâkimi kararıyla hükümlü infaz kurumundan derhal salıverilir.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, ikinci fıkrada yer alan “hakim” ibaresi “infaz hâkimi”, beşinci fıkrada yer alan “hakime” ibaresi “infaz hâkimine” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz.}} {{fıkra|numara=4|metin=Denetim süresi içinde;{{bent|numara=a|metin=Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün, bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine,}}{{bent|numara=b|metin=Bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,}}{{bent|numara=c|metin=Onsekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine,}}Mahkemece karar verilebilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Mahkeme, denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik edecek bir uzman kişiyi görevlendirebilir. Bu kişi, kötü alışkanlıklardan kurtulmasını ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesini temin hususunda hükümlüye öğütte bulunur; eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya nezdinde çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunur; hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek hâkime verir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Mahkeme, hükümlünün kişiliğini ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak, denetim süresinin herhangi bir yükümlülük belirlemeden veya uzman kişi görevlendirmeden geçirilmesine de karar verebilir.}} {{fıkra|numara=7|metin=Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “hakimin” ibaresi “infaz hâkiminin” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “çektirilmesine” ibaresinden sonra gelmek üzere “infaz hâkimliğince” ibaresi eklenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=8|metin=Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.}} {{madde|başlık=Adlî para cezası|numara=52}} {{fıkra|numara=1|metin=Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.}} {{fıkra|numara=2|metin=En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsî hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Hâkim, ekonomik ve şahsî hâllerini göz önünde bulundurarak, kişiye adlî para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezanın belirli taksitler hâlinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir.}} == İkinci Bölüm: Güvenlik Tedbirleri == {{madde|başlık=Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 8/10/2015 tarihli ve E.: 2014/140, K.: 2015/85 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;…” bölümü, aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “…seçilme ehliyetinden…” ibaresi yönünden, yine aynı fıkrada yer alan “…hapis cezasına…” ibaresi ise (b) bendinde yer alan “Seçme ve…” ibaresi yönünden iptal edilmiştir.</ref><ref name=M53D2>Anayasa Mahkemesi’nin 8/10/2015 tarihli ve E.: 2014/140, K.: 2015/85 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “…ve diğer siyasi hakları kullanmaktan” ibaresi ile aynı maddenin ikinci fıkrası, birinci fıkranın (b) bendinde yer alan “Seçme ve seçilme ehliyetinden…” ibaresi yönünden iptal edilmiştir.</ref>|numara=53}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;{{bent|numara=a|metin=Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,}}{{bent|numara=b|metin=Seçme ve seçilme ehliyetinden (...)<ref name=M53D2/>}}{{bent|numara=c|metin=Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan,}}{{bent|numara=d|metin=Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasî parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan,}}{{bent|numara=e|metin=Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tâbi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten,}}Yoksun bırakılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesine “ertelenen veya” ibaresinden sonra gelmek üzere “denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da” ibaresi ve ikinci cümlesine “cezası ertelenen” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen” ibaresi eklenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=4|metin=Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 8/10/2015 tarihli ve E.: 2014/140, K.: 2015/85 sayılı Kararı ile; bu fıkrada yer alan “Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya…” ibaresi, aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan “…seçilme ehliyetinden…” ibaresi yönünden iptal edilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=5|metin=Birinci fıkrada sayılan hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, ayrıca, cezanın infazından sonra işlemek üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Bu hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla sadece adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, hükümde belirtilen gün sayısının yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Hükmün kesinleşmesiyle icraya konan yasaklama ile ilgili süre, adlî para cezasının tamamen infazından itibaren işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=6|metin=Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar.}} {{madde|başlık=Eşya müsaderesi|numara=54}} {{fıkra|numara=1|metin=İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşya, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlâk açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilir. '''(Ek cümle: 24/11/2016-6763/11 md.)''' Eşyanın üzerinde iyiniyetli üçüncü kişiler lehine tesis edilmiş sınırlı ayni hakkın bulunması hâlinde müsadere kararı, bu hak saklı kalmak şartıyla verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Birinci fıkra kapsamına giren eşyanın, ortadan kaldırılması, elden çıkarılması, tüketilmesi veya müsaderesinin başka bir surette imkânsız kılınması hâlinde; bu eşyanın değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Bir şeyin sadece bazı kısımlarının müsaderesi gerektiğinde, tümüne zarar verilmeksizin bu kısmı ayırmak olanaklı ise, sadece bu kısmın müsaderesine karar verilir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Birden fazla kişinin paydaş olduğu eşya ile ilgili olarak, sadece suça iştirak eden kişinin payının müsaderesine hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kazanç müsaderesi|numara=55}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddî menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddî menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Müsadere konusu eşya veya maddî menfaatlere elkonulamadığı veya bunların merciine teslim edilmediği hâllerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek: 26/6/2009 – 5918/2 md.)''' Bu madde kapsamına giren eşyanın müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.}} {{madde|başlık=Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri|numara=56}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin neler olduğu ve ne suretle uygulanacakları ilgili kanunda gösterilir.}} {{madde|başlık=Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri<ref>17/6/2021 tarihli ve 7328 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, ikinci ve yedinci fıkrada yer alan “mahkeme veya hakim” ibareleri “infaz hâkimi” şeklinde ve altıncı fıkrada yer alan “mahkeme” ibaresi “infaz hâkimi” şeklinde değiştirilmiş, maddenin beşinci fıkrasına “dayanılarak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “infaz hâkimliğince” ibaresi eklenmiştir.</ref>|numara=57}} {{fıkra|numara=1|metin=Fiili işlediği sırada akıl hastası olan kişi hakkında, koruma ve tedavi amaçlı olarak güvenlik tedbirine hükmedilir. Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları, yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilmiş olan akıl hastası, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının veya önemli ölçüde azaldığının belirtilmesi üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir. '''(Ek cümle:24/12/2025-7571/15 md.)''' Ancak, hakkında 32 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları için kurumda geçirilecek süre, ağırlaştırılmış müebbet hapis ve müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda bir yıldan, üst sınırı on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise altı aydan az olamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Sağlık kurulu raporunda, akıl hastalığının ve işlenen fiilin niteliğine göre, güvenlik bakımından kişinin tıbbî kontrol ve takibinin gerekip gerekmediği, gerekiyor ise, bunun süre ve aralıkları belirtilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Tıbbî kontrol ve takip, raporda gösterilen süre ve aralıklarla, Cumhuriyet savcılığınca bu kişilerin teknik donanımı ve yetkili uzmanı olan sağlık kuruluşuna gönderilmeleri ile sağlanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Tıbbî kontrol ve takipte, kişinin akıl hastalığı itibarıyla toplum açısından tehlikeliliğinin arttığı anlaşıldığında, hazırlanan rapora dayanılarak, infaz hâkimliğince yeniden koruma ve tedavi amaçlı olarak güvenlik tedbirine hükmedilir. Bu durumda, bir ve devamı fıkralarda belirlenen işlemler tekrarlanır.}} {{fıkra|numara=6|metin='''(Mülga:24/12/2025-7571/15 md.)'''}} {{fıkra|numara=7|metin=Suç işleyen alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı kişilerin, güvenlik tedbiri olarak, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılarına özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir. Bu kişilerin tedavisi, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığından kurtulmalarına kadar devam eder. Bu kişiler, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca bu yönde düzenlenecek rapor üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir.}} {{madde|başlık=Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular|numara=58}} {{fıkra|numara=1|metin=Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi hâlinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;{{bent|numara=a|metin=Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,}}{{bent|numara=b|metin=Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,}}Geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tekerrür hâlinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=6|metin=Tekerrür hâlinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.}} {{fıkra|numara=7|metin=Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir.}} {{fıkra|numara=8|metin=Mükerrirlerin mahkûm olduğu cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, kanunda gösterilen şekilde yapılır.}} {{fıkra|numara=9|metin=Mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanmasına hükmedilir.}} {{madde|başlık=Sınır dışı edilme|numara=59 - (Değişik: 31/3/2005 – 5328/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=İşlediği suç nedeniyle hapis cezasına mahkûm edilen yabancı, koşullu salıverilmeden yararlandıktan ve her halde cezasının infazı tamamlandıktan sonra, durumu, sınır dışı işlemleriyle ilgili olarak değerlendirilmek üzere derhal İçişleri Bakanlığına bildirilir.}} {{madde|başlık=Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri|numara=60}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı olarak faaliyette bulunan özel hukuk tüzel kişisinin organ veya temsilcilerinin iştirakiyle ve bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde, iznin iptaline karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Müsadere hükümleri, yararına işlenen suçlarda özel hukuk tüzel kişileri hakkında da uygulanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Yukarıdaki fıkralar hükümlerinin uygulanmasının işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar ortaya çıkarabileceği durumlarda, hâkim bu tedbirlere hükmetmeyebilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bu madde hükümleri kanunun ayrıca belirttiği hâllerde uygulanır.}} == Üçüncü Bölüm: Cezanın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi == {{madde|başlık=Cezanın belirlenmesi|numara=61}} {{fıkra|numara=1|metin=Hâkim, somut olayda;{{bent|numara=a|metin=Suçun işleniş biçimini,}}{{bent|numara=b|metin=Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,}}{{bent|numara=c|metin=Suçun işlendiği zaman ve yeri,}}{{bent|numara=d|metin=Suçun konusunun önem ve değerini,}}{{bent|numara=e|metin=Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,}}{{bent|numara=f|metin=Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,}}{{bent|numara=g|metin=Failin güttüğü amaç ve saiki,}}Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanunî tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suçun olası kastla ya da bilinçli taksirle işlenmesi nedeniyle indirim veya artırım, birinci fıkra hükmüne göre belirlenen ceza üzerinden yapılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Birinci fıkrada belirtilen hususların suçun unsurunu oluşturduğu hâllerde, bunlar temel cezanın belirlenmesinde ayrıca göz önünde bulundurulmaz.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hâllerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Yukarıdaki fıkralara göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gündür. Yıl, resmî takvime göre hesap edilir. Hapis cezası için bir günün, adlî para cezası için bir Türk Lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve bu cezalar infaz edilmez.}} {{fıkra|numara=7|metin='''(Ek: 29/6/2005 – 5377/7 md.)''' Süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı bu madde hükümlerine göre belirlenen sonuç ceza, otuz yıldan fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=8|metin='''(Ek: 29/6/2005 – 5377/7 md.)''' Adlî para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adlî para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.}} {{fıkra|numara=9|metin='''(Ek: 6/12/2006 – 5560/1 md.)''' Adlî para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da, hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=10|metin=Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltilebilir, ne de değiştirilebilir.<ref>Bu fıkranın numarası (7) iken, maddeye 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, altıncı fıkradan sonra gelmek üzere yedinci ve sekizinci fıkra eklendiği için, (9) olarak teselsül ettirilmiştir.</ref><ref>Bu fıkranın numarası (9) iken, maddeye 6/12/2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, sekizinci fıkradan sonra gelmek üzere (9) numaralı fıkra eklendiği için, (10) olarak teselsül ettirilmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Takdiri indirim nedenleri|numara=62}} {{fıkra|numara=1|metin=Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir.<ref>Bu fıkrada yer alan “beşte” ibaresi, 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle “altıda” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin=Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir. Takdiri indirim nedenleri kararda gösterilir.}} {{madde|başlık=Mahsup|numara=63}} {{fıkra|numara=1|metin=Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün yüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.}} == Dördüncü Bölüm: Dava ve Cezanın Düşürülmesi == {{madde|başlık=Sanığın veya hükümlünün ölümü|numara=64}} {{fıkra|numara=1|metin=Sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddî menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adlî para cezalarını ortadan kaldırır. Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, infaz olunur.}} {{madde|başlık=Af|numara=65}} {{fıkra|numara=1|metin=Genel af hâlinde, kamu davası düşer, hükmolunan cezalar bütün neticeleri ile birlikte ortadan kalkar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Özel af ile hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine son verilebilir veya infaz kurumunda çektirilecek süresi kısaltılabilir ya da adlî para cezasına çevrilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunlukları, özel affa rağmen etkisini devam ettirir.}} {{madde|başlık=Dava zamanaşımı|numara=66}} {{fıkra|numara=1|metin=Kanunda başka türlü yazılmış olan hâller dışında kamu davası;{{bent|numara=a|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl,}}{{bent|numara=b|metin=Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl,}}{{bent|numara=c|metin=Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl,}}{{bent|numara=d|metin=Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl,}}{{bent|numara=e|metin=Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl,}}Geçmesiyle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır.}} {{fıkra|numara=5|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/8 md.)''' Aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hallerde, mahkemece bu husustaki talebin kabul edildiği tarihten itibaren fiile ilişkin zamanaşımı süresi yeni baştan işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=6|metin=Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs hâlinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=7|metin=Bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet veya on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçların yurt dışında işlenmesi hâlinde dava zamanaşımı uygulanmaz.}} {{madde|başlık=Dava zamanaşımı süresinin durması veya kesilmesi|numara=67}} {{fıkra|numara=1|metin=Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının, izin veya karar alınması veya diğer bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı bulunduğu hâllerde; izin veya kararın alınmasına veya meselenin çözümüne veya kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilmiş olan suç faili hakkında bu karar kaldırılıncaya kadar dava zamanaşımı durur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir suçla ilgili olarak;{{bent|numara=a|metin=Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi,}}{{bent|numara=b|metin=Şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararının verilmesi,}}{{bent|numara=c|metin=Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi,}}{{bent|numara=d|metin=Sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa, mahkûmiyet kararı verilmesi,}}Halinde, dava zamanaşımı kesilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Dava zamanaşımı kesildiğinde, zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar. Dava zamanaşımını kesen birden fazla nedenin bulunması halinde, zamanaşımı süresi son kesme nedeninin gerçekleştiği tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kesilme halinde, zamanaşımı süresi ilgili suça ilişkin olarak Kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar.}} {{madde|başlık=Ceza zamanaşımı|numara=68}} {{fıkra|numara=1|metin=Bu maddede yazılı cezalar aşağıdaki sürelerin geçmesiyle infaz edilmez:{{bent|numara=a|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında kırk yıl.}}{{bent|numara=b|metin=Müebbet hapis cezalarında otuz yıl.}}{{bent|numara=c|metin=Yirmi yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarında yirmidört yıl.}}{{bent|numara=d|metin=Beş yıldan fazla hapis cezalarında yirmi yıl.}}{{bent|numara=e|metin=Beş yıla kadar hapis ve adlî para cezalarında on yıl.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle ceza infaz edilmez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı yurt dışında işlenmiş suçlar dolayısıyla verilmiş ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis veya on yıldan fazla hapis cezalarında zamanaşımı uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=4|metin=Türleri başka başka cezaları içeren hükümler, en ağır ceza için konulan sürenin geçmesiyle infaz edilmez.}} {{fıkra|numara=5|metin=Ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak süre hesaplanır.}} {{madde|başlık=Ceza zamanaşımı ve hak yoksunlukları|numara=69}} {{fıkra|numara=1|metin=Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunluklarının süresi ceza zamanaşımı doluncaya kadar devam eder.}} {{madde|başlık=Müsaderede zamanaşımı|numara=70}} {{fıkra|numara=1|metin=Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez.}} {{madde|başlık=Ceza zamanaşımının kesilmesi|numara=71}} {{fıkra|numara=1|metin=Mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat veya bu maksatla hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir suçtan dolayı mahkûm olan kimse üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlediği takdirde, ceza zamanaşımı kesilir.}} {{madde|başlık=Zamanaşımının hesabı ve uygulanması|numara=72}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava ve ceza zamanaşımı süreleri gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gündür. Yıl, resmî takvime göre hesap edilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava ve ceza zamanaşımı re'sen uygulanır ve bundan şüpheli, sanık ve hükümlü vazgeçemezler.}} {{madde|başlık=Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar<ref>Bu başlıkta yer alan “, uzlaşma” ibaresi, 19/12/2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle metinden çıkarılmıştır.</ref>|numara=73}} {{fıkra|numara=1|metin=Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.}} {{fıkra|numara=6|metin=Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.}} {{fıkra|numara=7|metin=Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikâyetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsî haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz.}} {{fıkra|numara=8|metin='''(Mülga: 6/12/2006 – 5560/45 md.)'''}} {{madde|başlık=Dava veya cezanın düşmesinin etkisi|numara=74}} {{fıkra|numara=1|metin=Genel af, özel af ve şikâyetten vazgeçme, müsadere olunan şeylerin veya ödenen adlî para cezasının geri alınmasını gerektirmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kamu davasının düşmesi, malların geri alınması ve uğranılan zararın tazmini için açılan şahsî hak davasını etkilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Cezanın düşmesi şahsî haklar, tazminat ve yargılama giderlerine ilişkin hükümleri etkilemez. Ancak, genel af hâlinde yargılama giderleri de istenemez.}} {{madde|başlık=Önödeme<ref>24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi “altı” şeklinde, “yirmi” ibaresi “otuz” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=75}} {{fıkra|numara=1|metin=Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adlî para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı üç ayı aşmayan suçların faili;{{bent|numara=a|metin=Adlî para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,}}{{bent|numara=b|metin=Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yirmi Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,}}{{bent|numara=c|metin=Hapis cezası ile birlikte adlî para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırını,}}Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. '''(Ek cümleler:17/10/2019-7188/16 md.)''' Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir. '''(Ek cümle: 24/11/2016-6763/12 md.)''' Taksirli suçlar hariç olmak üzere, önödemeye bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına veya kamu davasının düşmesine karar verildiği tarihten itibaren beş yıl içinde önödemeye tabi bir suçu işleyen faile bu fıkra uyarınca teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi hâlinde de fail, hâkim tarafından yapılacak bildirim üzerine birinci fıkra hükümlerine göre saptanacak miktardaki parayı yargılama giderleriyle birlikte ödediğinde kamu davası düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Cumhuriyet savcılığınca madde kapsamına giren suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi suretiyle madde kapsamına giren bir suça dönüşmesi hâlinde de yukarıdaki fıkra uygulanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Suçla ilgili kanun maddesinde yukarı sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası veya adlî para cezasından yalnız birinin uygulanabileceği hâllerde ödenmesi gereken miktar, yukarıdaki fıkralara göre adlî para cezası esas alınarak belirlenir.<ref>24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “üç” ibaresi “altı” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=5|metin=Bu madde gereğince kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması, kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemez.}} {{fıkra|numara=6|metin='''(Ek: 24/11/2016-6763/12 md.)''' Bu madde hükümleri;{{bent|numara=a|metin=Bu Kanunda yer alan;{{altbent|numara=1|metin=Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (98 inci maddenin birinci fıkrası),}}{{altbent|numara=2|metin=Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması (madde 171),}}{{altbent|numara=3|metin=Çevrenin taksirle kirletilmesi (182 nci maddenin birinci fıkrası),}}{{altbent|numara=4|metin=Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma (264 üncü maddenin birinci fıkrası),}}{{altbent|numara=5|metin=Suçu bildirmeme (278 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları),}}suçları,}}{{bent|numara=b|metin=31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 108 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suç,}}{{bent|numara=c|metin='''(Ek:17/10/2019-7188/16 md.)''' 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan suç,}}{{bent|numara=d|metin='''(Ek:17/10/2019-7188/16 md.)''' 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan suç,}}bakımından da uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=7|metin='''(Ek: 24/11/2016-6763/12 md.)''' Ödemede bulunulması üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile düşme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.}} ---- {{kaynakça}} s1zn7icevihd00rr8i38zy3liqjeehr 174581 174580 2026-10-01T15:14:59Z Prætor 24168 son değişiklikler işlendi 174581 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı|başlık=Türk Ceza Kanunu|bölüm='''[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap|Birinci Kitap<br />Üçüncü Kısım]]<br />Yaptırımlar'''|önceki=[[Türk Ceza Kanunu/Birinci Kitap/İkinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />Birinci Kitap<br />İkinci Kısım]]|sonraki=[[Türk Ceza Kanunu/İkinci Kitap/Birinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım]]|esersahibi=|notlar=}} {{TOC sağ}} == Birinci Bölüm: Cezalar == {{madde|başlık=Cezalar|numara=45}} {{fıkra|numara=1|metin=Suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezalar, hapis ve adlî para cezalarıdır.}} {{madde|başlık=Hapis cezaları|numara=46}} {{fıkra|numara=1|metin=Hapis cezaları şunlardır:{{bent|numara=a|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası.}}{{bent|numara=b|metin=Müebbet hapis cezası.}}{{bent|numara=c|metin=Süreli hapis cezası.}}}} {{madde|başlık=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 156 ncı maddesiyle, bu maddede yer alan “tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=47}} {{fıkra|numara=1|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası hükümlünün hayatı boyunca devam eder, kanun ve tüzükte belirtilen sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir.}} {{madde|başlık=Müebbet hapis cezası|numara=48}} {{fıkra|numara=1|metin=Müebbet hapis cezası, hükümlünün hayatı boyunca devam eder.}} {{madde|başlık=Süreli hapis cezası|numara=49}} {{fıkra|numara=1|metin=Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hâllerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.}} {{madde|başlık=Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar|numara=50}} {{fıkra|numara=1|metin=Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;{{bent|numara=a|metin=Adlî para cezasına,}}{{bent|numara=b|metin=Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,}}{{bent|numara=c|metin=En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,}}{{bent|numara=d|metin=Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,}}{{bent|numara=e|metin=Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,}}{{bent|numara=f|metin=Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya,}}Çevrilebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suç tanımında hapis cezası ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı hâlinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adlî para cezasına çevrilebilir. Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi halinde, infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhal infaz edilir. Bu durumda, beşinci fıkra hükmü uygulanmaz.<ref>26/2/2008 tarihli ve 5739 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan "yaptırımın" ibaresi "tedbirin" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref><ref name=M50>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, altıncı fıkrada yer alan “hükmü veren mahkeme” ibaresi “infaz hâkimliği” ve yedinci fıkrada yer alan “hükmü veren mahkemece” ibaresi “infaz hâkimliğince” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=7|metin=Hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, infaz hâkimliğince tedbir değiştirilir.<ref name=M50/>}} {{madde|başlık=Hapis cezasının ertelenmesi|numara=51}} {{fıkra|numara=1|metin=İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. Ancak, erteleme kararının verilebilmesi için kişinin;{{bent|numara=a|metin=Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması,}}{{bent|numara=b|metin=Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması,}}Gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Cezanın ertelenmesi, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlı tutulabilir. Bu durumda, koşul gerçekleşinceye kadar cezanın infaz kurumunda çektirilmesine devam edilir. Koşulun yerine getirilmesi halinde, infaz hâkimi kararıyla hükümlü infaz kurumundan derhal salıverilir.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, ikinci fıkrada yer alan “hakim” ibaresi “infaz hâkimi”, beşinci fıkrada yer alan “hakime” ibaresi “infaz hâkimine” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz.}} {{fıkra|numara=4|metin=Denetim süresi içinde;{{bent|numara=a|metin=Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün, bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine,}}{{bent|numara=b|metin=Bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,}}{{bent|numara=c|metin=Onsekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine,}}Mahkemece karar verilebilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Mahkeme, denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik edecek bir uzman kişiyi görevlendirebilir. Bu kişi, kötü alışkanlıklardan kurtulmasını ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesini temin hususunda hükümlüye öğütte bulunur; eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya nezdinde çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunur; hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek hâkime verir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Mahkeme, hükümlünün kişiliğini ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak, denetim süresinin herhangi bir yükümlülük belirlemeden veya uzman kişi görevlendirmeden geçirilmesine de karar verebilir.}} {{fıkra|numara=7|metin=Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “hakimin” ibaresi “infaz hâkiminin” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “çektirilmesine” ibaresinden sonra gelmek üzere “infaz hâkimliğince” ibaresi eklenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=8|metin=Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.}} {{madde|başlık=Adlî para cezası|numara=52}} {{fıkra|numara=1|metin=Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.}} {{fıkra|numara=2|metin=En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsî hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Hâkim, ekonomik ve şahsî hâllerini göz önünde bulundurarak, kişiye adlî para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezanın belirli taksitler hâlinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir.}} == İkinci Bölüm: Güvenlik Tedbirleri == {{madde|başlık=Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 8/10/2015 tarihli ve E.: 2014/140, K.: 2015/85 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;…” bölümü, aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “…seçilme ehliyetinden…” ibaresi yönünden, yine aynı fıkrada yer alan “…hapis cezasına…” ibaresi ise (b) bendinde yer alan “Seçme ve…” ibaresi yönünden iptal edilmiştir.</ref><ref name=M53D2>Anayasa Mahkemesi’nin 8/10/2015 tarihli ve E.: 2014/140, K.: 2015/85 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “…ve diğer siyasi hakları kullanmaktan” ibaresi ile aynı maddenin ikinci fıkrası, birinci fıkranın (b) bendinde yer alan “Seçme ve seçilme ehliyetinden…” ibaresi yönünden iptal edilmiştir.</ref>|numara=53}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;{{bent|numara=a|metin=Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,}}{{bent|numara=b|metin=Seçme ve seçilme ehliyetinden (...)<ref name=M53D2/>}}{{bent|numara=c|metin=Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan,}}{{bent|numara=d|metin=Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasî parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan,}}{{bent|numara=e|metin=Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tâbi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten,}}Yoksun bırakılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesine “ertelenen veya” ibaresinden sonra gelmek üzere “denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da” ibaresi ve ikinci cümlesine “cezası ertelenen” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen” ibaresi eklenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=4|metin=Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 8/10/2015 tarihli ve E.: 2014/140, K.: 2015/85 sayılı Kararı ile; bu fıkrada yer alan “Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya…” ibaresi, aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan “…seçilme ehliyetinden…” ibaresi yönünden iptal edilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=5|metin=Birinci fıkrada sayılan hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, ayrıca, cezanın infazından sonra işlemek üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Bu hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla sadece adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, hükümde belirtilen gün sayısının yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Hükmün kesinleşmesiyle icraya konan yasaklama ile ilgili süre, adlî para cezasının tamamen infazından itibaren işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=6|metin=Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar.}} {{madde|başlık=Eşya müsaderesi|numara=54}} {{fıkra|numara=1|metin=İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşya, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlâk açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilir. '''(Ek cümle: 24/11/2016-6763/11 md.)''' Eşyanın üzerinde iyiniyetli üçüncü kişiler lehine tesis edilmiş sınırlı ayni hakkın bulunması hâlinde müsadere kararı, bu hak saklı kalmak şartıyla verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Birinci fıkra kapsamına giren eşyanın, ortadan kaldırılması, elden çıkarılması, tüketilmesi veya müsaderesinin başka bir surette imkânsız kılınması hâlinde; bu eşyanın değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Bir şeyin sadece bazı kısımlarının müsaderesi gerektiğinde, tümüne zarar verilmeksizin bu kısmı ayırmak olanaklı ise, sadece bu kısmın müsaderesine karar verilir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Birden fazla kişinin paydaş olduğu eşya ile ilgili olarak, sadece suça iştirak eden kişinin payının müsaderesine hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kazanç müsaderesi|numara=55}} {{fıkra|numara=1|metin=Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddî menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddî menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Müsadere konusu eşya veya maddî menfaatlere elkonulamadığı veya bunların merciine teslim edilmediği hâllerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek: 26/6/2009 – 5918/2 md.)''' Bu madde kapsamına giren eşyanın müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.}} {{madde|başlık=Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri|numara=56}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin neler olduğu ve ne suretle uygulanacakları ilgili kanunda gösterilir.}} {{madde|başlık=Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri<ref>17/6/2021 tarihli ve 7328 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, ikinci ve yedinci fıkrada yer alan “mahkeme veya hakim” ibareleri “infaz hâkimi” şeklinde ve altıncı fıkrada yer alan “mahkeme” ibaresi “infaz hâkimi” şeklinde değiştirilmiş, maddenin beşinci fıkrasına “dayanılarak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “infaz hâkimliğince” ibaresi eklenmiştir.</ref>|numara=57}} {{fıkra|numara=1|metin=Fiili işlediği sırada akıl hastası olan kişi hakkında, koruma ve tedavi amaçlı olarak güvenlik tedbirine hükmedilir. Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları, yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilmiş olan akıl hastası, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının veya önemli ölçüde azaldığının belirtilmesi üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir. '''(Ek cümle:24/12/2025-7571/15 md.)''' Ancak, hakkında 32 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları için kurumda geçirilecek süre, ağırlaştırılmış müebbet hapis ve müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda bir yıldan, üst sınırı on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise altı aydan az olamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Sağlık kurulu raporunda, akıl hastalığının ve işlenen fiilin niteliğine göre, güvenlik bakımından kişinin tıbbî kontrol ve takibinin gerekip gerekmediği, gerekiyor ise, bunun süre ve aralıkları belirtilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Tıbbî kontrol ve takip, raporda gösterilen süre ve aralıklarla, Cumhuriyet savcılığınca bu kişilerin teknik donanımı ve yetkili uzmanı olan sağlık kuruluşuna gönderilmeleri ile sağlanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Tıbbî kontrol ve takipte, kişinin akıl hastalığı itibarıyla toplum açısından tehlikeliliğinin arttığı anlaşıldığında, hazırlanan rapora dayanılarak, infaz hâkimliğince yeniden koruma ve tedavi amaçlı olarak güvenlik tedbirine hükmedilir. Bu durumda, bir ve devamı fıkralarda belirlenen işlemler tekrarlanır.}} {{fıkra|numara=6|metin='''(Mülga:24/12/2025-7571/15 md.)'''}} {{fıkra|numara=7|metin=Suç işleyen alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı kişilerin, güvenlik tedbiri olarak, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılarına özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir. Bu kişilerin tedavisi, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığından kurtulmalarına kadar devam eder. Bu kişiler, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca bu yönde düzenlenecek rapor üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir.}} {{madde|başlık=Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular|numara=58}} {{fıkra|numara=1|metin=Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi hâlinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;{{bent|numara=a|metin=Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,}}{{bent|numara=b|metin=Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,}}Geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tekerrür hâlinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=6|metin=Tekerrür hâlinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.}} {{fıkra|numara=7|metin=Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir.}} {{fıkra|numara=8|metin=Mükerrirlerin mahkûm olduğu cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, kanunda gösterilen şekilde yapılır.}} {{fıkra|numara=9|metin=Mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanmasına hükmedilir.}} {{madde|başlık=Sınır dışı edilme|numara=59 - (Değişik: 31/3/2005 – 5328/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=İşlediği suç nedeniyle hapis cezasına mahkûm edilen yabancı, koşullu salıverilmeden yararlandıktan ve her halde cezasının infazı tamamlandıktan sonra, durumu, sınır dışı işlemleriyle ilgili olarak değerlendirilmek üzere derhal İçişleri Bakanlığına bildirilir.}} {{madde|başlık=Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri|numara=60}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı olarak faaliyette bulunan özel hukuk tüzel kişisinin organ veya temsilcilerinin iştirakiyle ve bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde, iznin iptaline karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Müsadere hükümleri, yararına işlenen suçlarda özel hukuk tüzel kişileri hakkında da uygulanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Yukarıdaki fıkralar hükümlerinin uygulanmasının işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar ortaya çıkarabileceği durumlarda, hâkim bu tedbirlere hükmetmeyebilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bu madde hükümleri kanunun ayrıca belirttiği hâllerde uygulanır.}} == Üçüncü Bölüm: Cezanın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi == {{madde|başlık=Cezanın belirlenmesi|numara=61}} {{fıkra|numara=1|metin=Hâkim, somut olayda;{{bent|numara=a|metin=Suçun işleniş biçimini,}}{{bent|numara=b|metin=Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,}}{{bent|numara=c|metin=Suçun işlendiği zaman ve yeri,}}{{bent|numara=d|metin=Suçun konusunun önem ve değerini,}}{{bent|numara=e|metin=Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,}}{{bent|numara=f|metin=Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,}}{{bent|numara=g|metin=Failin güttüğü amaç ve saiki,}}Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanunî tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Suçun olası kastla ya da bilinçli taksirle işlenmesi nedeniyle indirim veya artırım, birinci fıkra hükmüne göre belirlenen ceza üzerinden yapılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Birinci fıkrada belirtilen hususların suçun unsurunu oluşturduğu hâllerde, bunlar temel cezanın belirlenmesinde ayrıca göz önünde bulundurulmaz.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hâllerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Yukarıdaki fıkralara göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gündür. Yıl, resmî takvime göre hesap edilir. Hapis cezası için bir günün, adlî para cezası için bir Türk Lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve bu cezalar infaz edilmez.}} {{fıkra|numara=7|metin='''(Ek: 29/6/2005 – 5377/7 md.)''' Süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı bu madde hükümlerine göre belirlenen sonuç ceza, otuz yıldan fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=8|metin='''(Ek: 29/6/2005 – 5377/7 md.)''' Adlî para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adlî para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.}} {{fıkra|numara=9|metin='''(Ek: 6/12/2006 – 5560/1 md.)''' Adlî para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da, hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=10|metin=Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltilebilir, ne de değiştirilebilir.<ref>Bu fıkranın numarası (7) iken, maddeye 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, altıncı fıkradan sonra gelmek üzere yedinci ve sekizinci fıkra eklendiği için, (9) olarak teselsül ettirilmiştir.</ref><ref>Bu fıkranın numarası (9) iken, maddeye 6/12/2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, sekizinci fıkradan sonra gelmek üzere (9) numaralı fıkra eklendiği için, (10) olarak teselsül ettirilmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Takdiri indirim nedenleri|numara=62}} {{fıkra|numara=1|metin=Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir.<ref>Bu fıkrada yer alan “beşte” ibaresi, 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle “altıda” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin=Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir. Takdiri indirim nedenleri kararda gösterilir.}} {{madde|başlık=Mahsup|numara=63}} {{fıkra|numara=1|metin=Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün yüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.}} == Dördüncü Bölüm: Dava ve Cezanın Düşürülmesi == {{madde|başlık=Sanığın veya hükümlünün ölümü|numara=64}} {{fıkra|numara=1|metin=Sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddî menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adlî para cezalarını ortadan kaldırır. Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, infaz olunur.}} {{madde|başlık=Af|numara=65}} {{fıkra|numara=1|metin=Genel af hâlinde, kamu davası düşer, hükmolunan cezalar bütün neticeleri ile birlikte ortadan kalkar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Özel af ile hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine son verilebilir veya infaz kurumunda çektirilecek süresi kısaltılabilir ya da adlî para cezasına çevrilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunlukları, özel affa rağmen etkisini devam ettirir.}} {{madde|başlık=Dava zamanaşımı|numara=66}} {{fıkra|numara=1|metin=Kanunda başka türlü yazılmış olan hâller dışında kamu davası;{{bent|numara=a|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl,}}{{bent|numara=b|metin=Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl,}}{{bent|numara=c|metin=Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl,}}{{bent|numara=d|metin=Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl,}}{{bent|numara=e|metin=Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl,}}Geçmesiyle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır.}} {{fıkra|numara=5|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/8 md.)''' Aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hallerde, mahkemece bu husustaki talebin kabul edildiği tarihten itibaren fiile ilişkin zamanaşımı süresi yeni baştan işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=6|metin=Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs hâlinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=7|metin=Bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet veya on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçların yurt dışında işlenmesi hâlinde dava zamanaşımı uygulanmaz.}} {{madde|başlık=Dava zamanaşımı süresinin durması veya kesilmesi|numara=67}} {{fıkra|numara=1|metin=Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının, izin veya karar alınması veya diğer bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı bulunduğu hâllerde; izin veya kararın alınmasına veya meselenin çözümüne veya kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilmiş olan suç faili hakkında bu karar kaldırılıncaya kadar dava zamanaşımı durur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir suçla ilgili olarak;{{bent|numara=a|metin=Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi,}}{{bent|numara=b|metin=Şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararının verilmesi,}}{{bent|numara=c|metin=Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi,}}{{bent|numara=d|metin=Sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa, mahkûmiyet kararı verilmesi,}}Halinde, dava zamanaşımı kesilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Dava zamanaşımı kesildiğinde, zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar. Dava zamanaşımını kesen birden fazla nedenin bulunması halinde, zamanaşımı süresi son kesme nedeninin gerçekleştiği tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kesilme halinde, zamanaşımı süresi ilgili suça ilişkin olarak Kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar.}} {{madde|başlık=Ceza zamanaşımı|numara=68}} {{fıkra|numara=1|metin=Bu maddede yazılı cezalar aşağıdaki sürelerin geçmesiyle infaz edilmez:{{bent|numara=a|metin=Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında kırk yıl.}}{{bent|numara=b|metin=Müebbet hapis cezalarında otuz yıl.}}{{bent|numara=c|metin=Yirmi yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarında yirmidört yıl.}}{{bent|numara=d|metin=Beş yıldan fazla hapis cezalarında yirmi yıl.}}{{bent|numara=e|metin=Beş yıla kadar hapis ve adlî para cezalarında on yıl.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle ceza infaz edilmez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı yurt dışında işlenmiş suçlar dolayısıyla verilmiş ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis veya on yıldan fazla hapis cezalarında zamanaşımı uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=4|metin=Türleri başka başka cezaları içeren hükümler, en ağır ceza için konulan sürenin geçmesiyle infaz edilmez.}} {{fıkra|numara=5|metin=Ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak süre hesaplanır.}} {{madde|başlık=Ceza zamanaşımı ve hak yoksunlukları|numara=69}} {{fıkra|numara=1|metin=Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunluklarının süresi ceza zamanaşımı doluncaya kadar devam eder.}} {{madde|başlık=Müsaderede zamanaşımı|numara=70}} {{fıkra|numara=1|metin=Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez.}} {{madde|başlık=Ceza zamanaşımının kesilmesi|numara=71}} {{fıkra|numara=1|metin=Mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat veya bu maksatla hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir suçtan dolayı mahkûm olan kimse üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlediği takdirde, ceza zamanaşımı kesilir.}} {{madde|başlık=Zamanaşımının hesabı ve uygulanması|numara=72}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava ve ceza zamanaşımı süreleri gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gündür. Yıl, resmî takvime göre hesap edilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava ve ceza zamanaşımı re'sen uygulanır ve bundan şüpheli, sanık ve hükümlü vazgeçemezler.}} {{madde|başlık=Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar<ref>Bu başlıkta yer alan “, uzlaşma” ibaresi, 19/12/2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle metinden çıkarılmıştır.</ref>|numara=73}} {{fıkra|numara=1|metin=Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. '''(Ek cümle:7/11/2024-7531/14 md.)''' Ancak, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.}} {{fıkra|numara=6|metin=Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.}} {{fıkra|numara=7|metin=Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikâyetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsî haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz.}} {{fıkra|numara=8|metin='''(Mülga: 6/12/2006 – 5560/45 md.)'''}} {{madde|başlık=Dava veya cezanın düşmesinin etkisi|numara=74}} {{fıkra|numara=1|metin=Genel af, özel af ve şikâyetten vazgeçme, müsadere olunan şeylerin veya ödenen adlî para cezasının geri alınmasını gerektirmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kamu davasının düşmesi, malların geri alınması ve uğranılan zararın tazmini için açılan şahsî hak davasını etkilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Cezanın düşmesi şahsî haklar, tazminat ve yargılama giderlerine ilişkin hükümleri etkilemez. Ancak, genel af hâlinde yargılama giderleri de istenemez.}} {{madde|başlık=Önödeme|numara=75}} {{fıkra|numara=1|metin=Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adlî para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı üç ayı aşmayan suçların faili;<ref>24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi “altı” şeklinde, “yirmi” ibaresi “otuz” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>{{bent|numara=a|metin=Adlî para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,}}{{bent|numara=b|metin=Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yüz Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,<ref>2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ile bu bentte yer alan “otuz” ibaresi “yüz” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=c|metin=Hapis cezası ile birlikte adlî para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırını,}}Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. '''(Ek cümleler:17/10/2019-7188/16 md.)''' Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir. '''(Ek cümle: 24/11/2016-6763/12 md.)''' Taksirli suçlar hariç olmak üzere, önödemeye bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına veya kamu davasının düşmesine karar verildiği tarihten itibaren beş yıl içinde önödemeye tabi bir suçu işleyen faile bu fıkra uyarınca teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi hâlinde de fail, hâkim tarafından yapılacak bildirim üzerine birinci fıkra hükümlerine göre saptanacak miktardaki parayı yargılama giderleriyle birlikte ödediğinde kamu davası düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Cumhuriyet savcılığınca madde kapsamına giren suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi suretiyle madde kapsamına giren bir suça dönüşmesi hâlinde de yukarıdaki fıkra uygulanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Suçla ilgili kanun maddesinde yukarı sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası veya adlî para cezasından yalnız birinin uygulanabileceği hâllerde ödenmesi gereken miktar, yukarıdaki fıkralara göre adlî para cezası esas alınarak belirlenir.<ref>24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “üç” ibaresi “altı” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=5|metin=Bu madde gereğince kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması, kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemez.}} {{fıkra|numara=6|metin='''(Ek: 24/11/2016-6763/12 md.)''' Bu madde hükümleri;{{bent|numara=a|metin=Bu Kanunda yer alan;{{altbent|numara=1|metin=Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (98 inci maddenin birinci fıkrası),}}{{altbent|numara=2|metin='''(Ek:7/11/2024-7531/15 md.) (Değişik:24/12/2025-7571/16 md.)''' Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125),}} {{altbent|numara=3|metin=Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması (madde 171),}}{{altbent|numara=4|metin=Çevrenin taksirle kirletilmesi (182 nci maddenin birinci fıkrası),}}{{altbent|numara=5|metin=Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma (264 üncü maddenin birinci fıkrası),}}{{altbent|numara=6|metin=Suçu bildirmeme (278 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları),}}suçları,}}{{bent|numara=b|metin=31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 108 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suç,}}{{bent|numara=c|metin='''(Ek:17/10/2019-7188/16 md.)''' 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan suç,}}{{bent|numara=d|metin='''(Ek:17/10/2019-7188/16 md.)''' 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan suç,}}bakımından da uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz.}} {{fıkra|numara=7|metin='''(Ek: 24/11/2016-6763/12 md.)''' Ödemede bulunulması üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile düşme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.}} ---- {{kaynakça}} lcpxasre1i56a972m5kcwayrxmvwlie 0 12008 174582 141184 2026-10-01T15:23:50Z Prætor 24168 son değişiklikler işlendi 174582 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı|başlık=Türk Ceza Kanunu|bölüm='''[[Türk Ceza Kanunu/İkinci Kitap|İkinci Kitap<br />İkinci Kısım]]<br />Kişilere Karşı Suçlar'''|önceki=[[Türk Ceza Kanunu/İkinci Kitap/Birinci Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım]]|sonraki=[[Türk Ceza Kanunu/İkinci Kitap/Üçüncü Kısım|Türk Ceza Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Üçüncü Kısım]]|esersahibi=|notlar=}} {{TOC sağ}} == Birinci Bölüm: Hayata Karşı Suçlar == {{madde|başlık=Kasten öldürme|numara=81}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Nitelikli hâller|numara=82}} {{fıkra|numara=1|metin=Kasten öldürme suçunun;{{bent|numara=a|metin=Tasarlayarak,}}{{bent|numara=b|metin=Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,}}{{bent|numara=c|metin=Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silâh kullanmak suretiyle,}}{{bent|numara=d|metin=Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş veya kardeşe karşı,}}{{bent|numara=e|metin=Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,}}{{bent|numara=f|metin=Gebe olduğu bilinen kadına karşı,}}{{bent|numara=g|metin=Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,}}{{bent|numara=h|metin= Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla,<ref>Bu bentte yer alan “kolaylaştırmak” ibaresinden sonra gelmek üzere, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle "ya da yakalanmamak" ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.</ref>}}{{bent|numara=i|metin='''(Ek:29/6/2005 - 5377/9 md.)''' Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle,}}{{bent|numara=j|metin=Kan gütme saikiyle,<ref name=M82D2>Maddeye, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle (h) bendinden sonra gelmek üzere (i) bendi eklendiğinden, diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=k|metin=Töre saikiyle,<ref name=M82D2/>}}İşlenmesi hâlinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi|numara=83}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin oluşumuna sebebiyet veren yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=İhmali ve icrai davranışın eşdeğer kabul edilebilmesi için, kişinin;{{bent|numara=a|metin=Belli bir icrai davranışta bulunmak hususunda kanunî düzenlemelerden veya sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunması,}}{{bent|numara=b|metin=Önceden gerçekleştirdiği davranışın başkalarının hayatı ile ilgili olarak tehlikeli bir durum oluşturması,}}Gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Belli bir yükümlülüğün ihmali ile ölüme neden olan kişi hakkında, temel ceza olarak, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar, diğer hâllerde ise on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunabileceği gibi, cezada indirim de yapılmayabilir.}} {{madde|başlık=İntihara yönlendirme<ref>Bu maddenin başlığı “İntihar” iken, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle "İntihara yönlendirme" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref>|numara=84}} {{fıkra|numara=1|metin=Başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=İntiharın gerçekleşmesi durumunda, kişi dört yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başkalarını intihara alenen teşvik eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. '''(Mülga ikinci cümle: 29/6/2005 – 5377/10 md.)'''}} {{fıkra|numara=4|metin=İşlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan veya ortadan kaldırılan kişileri intihara sevk edenlerle cebir veya tehdit kullanmak suretiyle kişileri intihara mecbur edenler, kasten öldürme suçundan sorumlu tutulurlar.}} {{madde|başlık=Taksirle öldürme|numara=85}} {{fıkra|numara=1|metin=Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.<ref>Bu maddede yer alan “üç yıldan” ibareleri, 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle “iki yıldan” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref>}} == İkinci Bölüm: Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar == {{madde|başlık=Kasten yaralama<ref>Bu maddeye, 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle ikinci fıkra eklenmiş, ikinci fıkrasındaki "iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur." ibaresi "şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır." şeklinde değiştirilmiş ve fıkra numaraları buna göre teselsül ettirilmiştir.</ref><ref>4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “bir yıldan” ibaresi “bir yıl altı aydan” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “dört aydan bir yıla” ibaresi “altı aydan bir yıl altı aya” ve “altı aydan” ibaresi “dokuz aydan” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=86}} {{fıkra|numara=1|metin=Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Ek fıkra: 31/3/2005 – 5328/4 md.)''' Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. '''(Ek cümle:12/5/2022-7406/3 md.)''' Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kasten yaralama suçunun;{{bent|numara=a|metin=Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,}}{{bent|numara=b|metin=Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,}}{{bent|numara=c|metin=Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,}}{{bent|numara=d|metin=Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,}}{{bent|numara=e|metin=Silâhla,}}{{bent|numara=f|metin='''(Ek:14/4/2020-7242/11 md.)''' Canavarca hisle,}}İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.<ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu fıkraya “oranında” ibaresinden sonra gelmek üzere “, (f) bendi bakımından ise bir kat” ibaresi eklenmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama<ref>4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “üç yıldan,” ibaresi “dört yıldan,” ve “beş yıldan” ibaresi “altı yıldan” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “beş yıldan,” ibaresi “altı yıldan,” ve “sekiz yıldan” ibaresi “dokuz yıldan” şeklinde ve dördüncü fıkrasında yer alan “sekiz yıldan oniki yıla” ibaresi “on yıldan ondört yıla” ve “oniki yıldan” ibaresi “ondört yıldan” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=87}} {{fıkra|numara=1|metin=Kasten yaralama fiili, mağdurun;{{bent|numara=a|metin=Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,}}{{bent|numara=b|metin=Konuşmasında sürekli zorluğa,}}{{bent|numara=c|metin=Yüzünde sabit ize,}}{{bent|numara=d|metin=Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,}}{{bent|numara=e|metin=Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,}}Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde dört yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde altı yıldan az olamaz.<ref name=M87D1>Bu fıkralarda geçen “ikinci” ibareleri, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle “üçüncü” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin=Kasten yaralama fiili, mağdurun;{{bent|numara=a|metin=İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,}}{{bent|numara=b|metin=Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,}}{{bent|numara=c|metin=Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,}}{{bent|numara=d|metin=Yüzünün sürekli değişikliğine,}}{{bent|numara=e|metin=Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine,}}Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde dokuz yıldan az olamaz.<ref name=M87D1/>}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Değişik: 6/12/2006 – 5560/4 md.)''' Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde on yıldan ondört yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.<ref>Bu fıkrada yer alan “ikinci” ibaresi, 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle “üçüncü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.</ref><ref>14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “onaltı” ibaresi “onsekiz” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi<ref>Bu madde başlığı “Daha az cezayı gerektiren haller” iken, 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiş, sözkonusu maddenin birinci fıkrası metinden çıkarılmış, ikinci fıkra birinci fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.</ref>|numara=88}} {{fıkra|numara=1|metin=Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.}} {{madde|başlık=Taksirle yaralama|numara=89}} {{fıkra|numara=1|metin=Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.<ref>24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “üç aydan bir yıla” ibaresi “dört aydan iki yıla” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin=Taksirle yaralama fiili, mağdurun;{{bent|numara=a|metin=Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,}}{{bent|numara=b|metin=Vücudunda kemik kırılmasına,}}{{bent|numara=c|metin=Konuşmasında sürekli zorluğa,}}{{bent|numara=d|metin=Yüzünde sabit ize,}}{{bent|numara=e|metin=Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,}}{{bent|numara=f|metin=Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,}}Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Taksirle yaralama fiili, mağdurun;{{bent|numara=a|metin=İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,}}{{bent|numara=b|metin=Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,}}{{bent|numara=c|metin=Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,}}{{bent|numara=d|metin=Yüzünün sürekli değişikliğine,}}{{bent|numara=e|metin=Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,}}Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.<ref>24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan üç yıla” ibaresi “dokuz aydan beş yıla” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=5|metin='''(Değişik: 6/12/2006 – 5560/5 md.)''' Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.}} {{madde|başlık=İnsan üzerinde deney|numara=90}} {{fıkra|numara=1|metin=İnsan üzerinde bilimsel bir deney yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=İnsan üzerinde yapılan rızaya dayalı bilimsel deneyin ceza sorumluluğunu gerektirmemesi için;{{bent|numara=a|metin=Deneyle ilgili olarak yetkili kurul veya makamlardan gerekli iznin alınmış olması,}}{{bent|numara=b|metin=Deneyin öncelikle insan dışı deney ortamında veya yeterli sayıda hayvan üzerinde yapılmış olması,}}{{bent|numara=c|metin=İnsan dışı deney ortamında veya hayvanlar üzerinde yapılan deneyler sonucunda ulaşılan bilimsel verilerin, varılmak istenen hedefe ulaşmak açısından bunların insan üzerinde de yapılmasını gerekli kılması,}}{{bent|numara=d|metin=Deneyin, insan sağlığı üzerinde öngörülebilir zararlı ve kalıcı bir etki bırakmaması,}}{{bent|numara=e|metin=Deney sırasında kişiye insan onuruyla bağdaşmayacak ölçüde acı verici yöntemlerin uygulanmaması,}}{{bent|numara=f|metin=Deneyle varılmak istenen amacın, bunun kişiye yüklediği külfete ve kişinin sağlığı üzerindeki tehlikeye göre daha ağır basması,}}{{bent|numara=g|metin=Deneyin mahiyet ve sonuçları hakkında yeterli bilgilendirmeye dayalı olarak açıklanan rızanın yazılı olması ve herhangi bir menfaat teminine bağlı bulunmaması,}}Gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Değişik: 31/3/2005 – 5328/7 md.)''' Çocuklar üzerinde bilimsel deneyin ceza sorumluluğunu gerektirmemesi için ikinci fıkrada aranan koşulların yanı sıra;{{bent|numara=a|metin=Yapılan deneyler sonucunda ulaşılan bilimsel verilerin, varılmak istenen hedefe ulaşmak açısından bunların çocuklar üzerinde de yapılmasını gerekli kılması,}}{{bent|numara=b|metin=Rıza açıklama yeteneğine sahip çocuğun kendi rızasının yanı sıra ana ve babasının veya vasisinin yazılı muvafakatinin de alınması,}}{{bent|numara=c|metin=Deneyle ilgili izin verecek yetkili kurullarda çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanının bulunması,}}Gerekir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Hasta olan insan üzerinde rıza olmaksızın tedavi amaçlı denemede bulunan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, bilinen tıbbî müdahale yöntemlerinin uygulanmasının sonuç vermeyeceğinin anlaşılması üzerine, kişi üzerinde yapılan rızaya dayalı bilimsel yöntemlere uygun tedavi amaçlı deneme, ceza sorumluluğunu gerektirmez. Açıklanan rızanın, denemenin mahiyet ve sonuçları hakkında yeterli bilgilendirmeye dayalı olarak yazılı olması ve tedavinin uzman hekim tarafından bir hastane ortamında yapılması gerekir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Birinci fıkrada tanımlanan suçun işlenmesi sonucunda mağdurun yaralanması veya ölmesi hâlinde, kasten yaralama veya kasten öldürme suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{fıkra|numara=6|metin=Bu maddede tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.}} {{madde|başlık=Organ veya doku ticareti|numara=91}} {{fıkra|numara=1|metin=Hukuken geçerli rızaya dayalı olmaksızın, kişiden organ alan kimse, beş yıldan dokuz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun konusunun doku olması hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hukuka aykırı olarak, ölüden organ veya doku alan kimse, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Organ veya doku satın alan, satan, satılmasına aracılık eden kişi hakkında, birinci fıkrada belirtilen cezalara hükmolunur.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir ve üçüncü fıkralarda tanımlanan suçların bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=5|metin=Hukuka aykırı yollarla elde edilmiş olan organ veya dokuyu saklayan, nakleden veya aşılayan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=6|metin=Belli bir çıkar karşılığında organ veya doku teminine yönelik olarak ilan veya reklam veren veya yayınlayan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=7|metin=Bu maddede tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.}} {{fıkra|numara=8|metin=Birinci fıkrada tanımlanan suçun işlenmesi sonucunda mağdurun ölmesi hâlinde, kasten öldürme suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{madde|başlık=Zorunluluk hali|numara=92}} {{fıkra|numara=1|metin=Organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.}} {{madde|başlık=Etkin pişmanlık|numara=93}} {{fıkra|numara=1|metin=Organ veya dokularını satan kişi, resmî makamlar tarafından haber alınmadan önce durumu merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu suç haber alındıktan sonra, organ veya dokularını satan kişi, gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve diğer suçluların yakalanmasına hizmet ve yardım ederse; hakkında verilecek cezanın, yardımın niteliğine göre, dörtte birden yarısına kadarı indirilir.}} == Üçüncü Bölüm: İşkence ve Eziyet == {{madde|başlık=İşkence|numara=94}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}}{{fıkra|numara=2|metin= Suçun;{{bent|numara=a|metin= Çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye ya da gebe kadına karşı,}}{{bent|numara=b|metin= Avukata veya diğer kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla,}}İşlenmesi hâlinde, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=3|metin= Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=4|metin= Bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=5|metin= Bu suçun ihmali davranışla işlenmesi hâlinde, verilecek cezada bu nedenle indirim yapılmaz.}} {{fıkra|numara=6|metin='''(Ek: 11/4/2013-6459/9 md.)''' Bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez.}} {{madde|başlık=Neticesi sebebiyle ağırlaşmış işkence|numara=95}} {{fıkra|numara=1|metin= İşkence fiilleri, mağdurun;{{bent|numara=a|metin= Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,}}{{bent|numara=b|metin= Konuşmasında sürekli zorluğa,}}{{bent|numara=c|metin= Yüzünde sabit ize,}}{{bent|numara=d|metin= Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,}}{{bent|numara=e|metin= Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,}}Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= İşkence fiilleri, mağdurun;{{bent|numara=a|metin= İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,}}{{bent|numara=b|metin= Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,}}{{bent|numara=c|metin= Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,}}{{bent|numara=d|metin= Yüzünün sürekli değişikliğine,}}{{bent|numara=e|metin= Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine,}}Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin= İşkence fiillerinin vücutta kemik kırılmasına neden olması hâlinde, kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=4|metin= İşkence sonucunda ölüm meydana gelmişse, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Eziyet|numara=96}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışları gerçekleştiren kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin= Yukarıdaki fıkra kapsamına giren fiillerin;{{bent|numara=a|metin= Çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye ya da gebe kadına karşı,}}{{bent|numara=b|metin= Üstsoy veya altsoya, babalık veya analığa ya da eşe karşı,}}İşlenmesi hâlinde, kişi hakkında üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} == Dördüncü Bölüm: Koruma, Gözetim, Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün İhlâli == {{madde|başlık=Terk|numara=97}} {{fıkra|numara=1|metin= Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi hâline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Terk dolayısıyla mağdur bir hastalığa yakalanmış, yaralanmış veya ölmüşse, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine göre cezaya hükmolunur.}} {{madde|başlık=Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi|numara=98}} {{fıkra|numara=1|metin= Yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye hâl ve koşulların elverdiği ölçüde yardım etmeyen ya da durumu derhâl ilgili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi dolayısıyla kişinin ölmesi durumunda, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} == Beşinci Bölüm: Çocuk Düşürtme, Düşürme veya Kısırlaştırma == {{madde|başlık=Çocuk düşürtme|numara=99}} {{fıkra|numara=1|metin= Rızası olmaksızın bir kadının çocuğunu düşürten kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Tıbbî zorunluluk bulunmadığı hâlde, rızaya dayalı olsa bile, gebelik süresi on haftadan fazla olan bir kadının çocuğunu düşürten kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu durumda, çocuğunun düşürtülmesine rıza gösteren kadın hakkında bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=3|metin= Birinci fıkrada yazılı fiil kadının beden veya ruh sağlığı bakımından bir zarara uğramasına neden olmuşsa, kişi altı yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; fiilin kadının ölümüne neden olması hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=4|metin= İkinci fıkrada yazılı fiil kadının beden veya ruh sağlığı bakımından bir zarara uğramasına neden olmuşsa, kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; fiilin kadının ölümüne neden olması hâlinde, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=5|metin= Rızaya dayalı olsa bile, gebelik süresi on haftayı doldurmamış olan bir kadının çocuğunun yetkili olmayan bir kişi tarafından düşürtülmesi hâlinde; iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan diğer fiiller yetkili olmayan bir kişi tarafından işlendiği takdirde, bu fıkralara göre verilecek ceza, yarı oranında artırılarak hükmolunur.}} {{fıkra|numara=6|metin= Kadının mağduru olduğu bir suç sonucu gebe kalması hâlinde, süresi yirmi haftadan fazla olmamak ve kadının rızası olmak koşuluyla, gebeliği sona erdirene ceza verilmez. Ancak, bunun için gebeliğin uzman hekimler tarafından hastane ortamında sona erdirilmesi gerekir.}} {{madde|başlık=Çocuk düşürme|numara=100}} {{fıkra|numara=1|metin= Gebelik süresi on haftadan fazla olan kadının çocuğunu isteyerek düşürmesi hâlinde, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kısırlaştırma|numara=101}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir erkek veya kadını rızası olmaksızın kısırlaştıran kimse, üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil, kısırlaştırma işlemi yapma yetkisi olmayan bir kimse tarafından yapılırsa, ceza üçte bir oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Rızaya dayalı olsa bile, kısırlaştırma fiilinin yetkili olmayan bir kişi tarafından işlenmesi hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} == Altıncı Bölüm: Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar == {{madde|başlık=Cinsel saldırı|numara=102 - (Değişik: 18/6/2014-6545/58 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin= Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Suçun;{{bent|numara=a|metin= Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,}} {{bent|numara=b|metin= Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,}}{{bent|numara=c|metin= Üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı,}}{{bent|numara=d|metin= Silâhla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,}}{{bent|numara=e|metin=İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,}}İşlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Çocukların cinsel istismarı|numara=103 - (Değişik: 18/6/2014-6545/59 md.)<ref name=M103D1>Bu maddenin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde yer alan ‘…tamamlamamış…’ sözcüğü yönünden (1) numaralı fıkranın birinci ve ikinci cümleleri Anayasa Mahkemesi’nin 26/5/2016 tarihli ve E.: 2015/108, K.: 2016/46 sayılı Kararı ile iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 13/7/2016 tarihinden başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.</ref>}} {{fıkra|numara=1|metin='''(Yeniden düzenlenen birinci ve ikinci cümle: 24/11/2016-6763/13 md.)''' Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. '''(Ek cümle: 24/11/2016-6763/13 md.)''' Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza, istismar durumunda on yıldan, sarkıntılık durumunda beş yıldan az olamaz. Sarkıntılık düzeyinde kalmış suçun failinin çocuk olması hâlinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır. Cinsel istismar deyiminden;<ref name=M103D1/>{{bent|numara=a|metin= Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,}}{{bent|numara=b|metin= Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,}}Anlaşılır.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Yeniden düzenleme: 24/11/2016-6763/13 md.)''' Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza on sekiz yıldan az olamaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Suçun;{{bent|numara=a|metin=Birden fazla kişi tarafından birlikte,}}{{bent|numara=b|metin=İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,}}{{bent|numara=c|metin=Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş veya evlat edinen tarafından,}}{{bent|numara=d|metin=Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,}}{{bent|numara=e|metin=Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,}}işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehditle ya da (b) bendindeki çocuklara karşı silah kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{fıkra|numara=6|metin= Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Reşit olmayanla cinsel ilişki|numara=104}} {{fıkra|numara=1|metin=Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.<ref>18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan iki” ibaresi “iki yıldan beş” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin='''(İptal: Ana.Mah.nin 23/11/2005 tarihli ve E: 2005/103, K: 2005/89 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/6/2014-6545/60 md.)''' Suçun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek: 18/6/2014-6545/60 md.)''' Suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.}} {{madde|başlık=Cinsel taciz|numara=105}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.<ref>18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “hükmolunur” ibaresi “, “fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Değişik: 18/6/2014-6545/61 md.)''' Suçun;{{bent|numara=a|metin=Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,}}{{bent|numara=b|metin=Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,}}{{bent|numara=c|metin=Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,}}{{bent|numara=d|metin= Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,}}{{bent|numara=e|metin=Teşhir suretiyle,}}işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.}} == Yedinci Bölüm: Hürriyete harşı suçlar == {{madde|başlık=Tehdit|numara=106}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin= Tehdidin;{{bent|numara=a|metin= Silâhla,}}{{bent|numara=b|metin= Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,}}{{bent|numara=c|metin= Birden fazla kişi tarafından birlikte,}}{{bent|numara=d|metin= Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,}}İşlenmesi hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}}{{fıkra|numara=3|metin= Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi hâlinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.}} {{madde|başlık=Şantaj|numara=107}} {{fıkra|numara=1|metin= Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= '''(Ek: 29/6/2005 – 5377/14 md.)''' Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.}} {{madde|başlık=Cebir|numara=108}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir şeyi yapması veya yapmaması ya da kendisinin yapmasına müsaade etmesi için bir kişiye karşı cebir kullanılması hâlinde, kasten yaralama suçundan verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılarak hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma|numara=109}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin= Kişi, fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=3|metin= Bu suçun;{{bent|numara=a|metin= Silâhla,}}{{bent|numara=b|metin= Birden fazla kişi tarafından birlikte,}}{{bent|numara=c|metin= Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,}}{{bent|numara=d|metin= Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,}}{{bent|numara=e|metin= Üstsoy, altsoy veya eşe karşı,}}{{bent|numara=f|metin= Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,}}İşlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır.}} {{fıkra|numara=4|metin= Bu suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması hâlinde, ayrıca bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=5|metin= Suçun cinsel amaçla işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır.}} {{fıkra|numara=6|metin= Bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{madde|başlık=Etkin pişmanlık|numara=110}} {{fıkra|numara=1|metin= Yukarıdaki maddede tanımlanan suçu işleyen kişi, bu suç nedeniyle soruşturmaya başlanmadan önce mağdurun şahsına zararı dokunmaksızın, onu kendiliğinden güvenli bir yerde serbest bırakacak olursa cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.}} {{madde|başlık=Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması|numara=111}} {{fıkra|numara=1|metin= Tehdit, şantaj, cebir veya kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının işlenmesi sonucunda yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.}} {{madde|başlık=Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi<ref>Bu madde başlığı “Eğitim ve öğretimin engellenmesi” iken, 2/3/2014 tarihli ve 6529 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.</ref>|numara=112 - (Değişik: 2/3/2014-6529/12 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin= Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla;{{bent|numara=a|metin= Devletçe kurulan veya kamu makamlarının verdiği izne dayalı olarak yürütülen her türlü eğitim ve öğretim faaliyetlerine,}}{{bent|numara=b|metin=Kişinin eğitim ve öğretim hakkını kullanmasına,}}{{bent|numara=c|metin= Öğrencilerin toplu olarak oturdukları binalara veya bunların eklentilerine girilmesine veya orada kalınmasına,}}Engel olunması hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi|numara=113 - (Değişik: 2/3/2014-6529/13 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla;{{bent|numara=a|metin=Bir kamu faaliyetinin yürütülmesine,}}{{bent|numara=b|metin=Kamu kurumlarında veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında verilen ya da kamu makamlarının verdiği izne dayalı olarak sunulan hizmetlerden yararlanılmasına,}}engel olunması hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Siyasî hakların kullanılmasının engellenmesi|numara=114}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimseye karşı;{{bent|numara=a|metin= Bir siyasî partiye üye olmaya veya olmamaya, siyasî partinin faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, siyasî partiden veya siyasî parti yönetimindeki görevinden ayrılmaya,}}{{bent|numara=b|metin= Seçim yoluyla gelinen bir kamu görevine aday olmamaya veya seçildiği görevden ayrılmaya,}}Zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir siyasî partinin faaliyetlerinin engellenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme|numara=115}} {{fıkra|numara=1|metin= Cebir veya tehdit kullanarak, bir kimseyi dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlayan ya da bunları açıklamaktan, yaymaktan meneden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Değişik: 2/3/2014-6529/14 md.)''' Dini inancın gereğinin yerine getirilmesinin veya dini ibadet veya ayinlerin bireysel ya da toplu olarak yapılmasının, cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla engellenmesi hâlinde, fail hakkında birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek: 2/3/2014-6529/14 md.)''' Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir kimsenin inanç, düşünce veya kanaatlerinden kaynaklanan yaşam tarzına ilişkin tercihlerine müdahale eden veya bunları değiştirmeye zorlayan kişiye birinci fıkra hükmüne göre ceza verilir.}} {{madde|başlık=Konut dokunulmazlığının ihlâli|numara=116}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Değişik: 31/3/2005 – 5328/8 md.)''' Birinci fıkra kapsamına giren fiillerin, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri hakkında işlenmesi hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Değişik: 31/3/2005 – 5328/8 md.)''' Evlilik birliğinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması durumunda, bu kişilerden birinin rızası varsa, yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Ancak bunun için rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir.}} {{fıkra|numara=4|metin= Fiilin, cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=İş ve çalışma hürriyetinin ihlâli|numara=117}} {{fıkra|numara=1|metin= Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, iş ve çalışma hürriyetini ihlâl eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin= Çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin= Yukarıdaki fıkrada belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.}} {{fıkra|numara=4|metin= Cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.}} {{madde|başlık=Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi|numara=118}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Ortak hüküm|numara=119}} {{fıkra|numara=1|metin= Eğitim ve öğretimin engellenmesi, kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinin engellenmesi, siyasî hakların kullanılmasının engellenmesi, inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme, konut dokunulmazlığının ihlâli ile iş ve çalışma hürriyetinin ihlâli suçlarının;{{bent|numara=a|metin= Silâhla,}}{{bent|numara=b|metin= Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,}}{{bent|numara=c|metin= Birden fazla kişi tarafından birlikte,}}{{bent|numara=d|metin= Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,}}{{bent|numara=e|metin= Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,}}İşlenmesi hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{madde|başlık=Haksız arama|numara=120}} {{fıkra|numara=1|metin= Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.}} {{madde|başlık=Dilekçe hakkının kullanılmasının engellenmesi|numara=121}} {{fıkra|numara=1|metin= Kişinin belli bir hakkı kullanmak için yetkili kamu makamlarına verdiği dilekçenin hukukî bir neden olmaksızın kabul edilmemesi hâlinde, fail hakkında altı aya kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Nefret ve ayırımcılık<ref>Bu madde başlığı “Ayırımcılık” iken, 2/3/2014 tarihli ve 6529 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.</ref>|numara=122 - (Değişik: 2/3/2014-6529/15 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle;{{bent|numara=a|metin=Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini,}}{{bent|numara=b|metin=Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını,}}{{bent|numara=c|metin=Bir kişinin işe alınmasını,}}{{bent|numara=d|metin=Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını,}}engelleyen kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Kişilerin huzur ve sükununu bozma|numara=123}} {{fıkra|numara=1|metin= Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.}} {{madde|başlık=Haberleşmenin engellenmesi|numara=124}} {{fıkra|numara=1|metin= Kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin= Kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engelleyen kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin= Her türlü basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi hâlinde, ikinci fıkra hükmüne göre cezaya hükmolunur.}} == Sekizinci Bölüm: Şerefe Karşı Suçlar == {{madde|başlık=Hakaret|numara=125}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) <ref>Bu arada yer alan "ya da yakıştırmalarda bulunmak" ibaresi, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle madde metinden çıkarılmıştır.</ref> veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. }}{{fıkra|numara=2|metin= Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.}}{{fıkra|numara=3|metin= Hakaret suçunun;{{bent|numara=a|metin= Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,}}{{bent|numara=b|metin= Dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,}}{{bent|numara=c|metin= Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,}}İşlenmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.}}{{fıkra|numara=4|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.)''' Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır}}{{fıkra|numara=5|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.)''' Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.}} {{madde|başlık=Mağdurun belirlenmesi|numara=126}} {{fıkra|numara=1|metin= Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş ve hem de hakaret açıklanmış sayılır.}} {{madde|başlık=İsnadın ispatı|numara=127}} {{fıkra|numara=1|metin= İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmiş olması hâlinde kişiye ceza verilmez. Bu suç nedeniyle hakaret edilen hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde, isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hâllerde isnadın ispat isteminin kabulü, ancak isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin= İspat edilmiş fiilinden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi hâlinde, cezaya hükmedilir.}} {{madde|başlık=İddia ve savunma dokunulmazlığı|numara=128}} {{fıkra|numara=1|metin= Yargı mercileri veya idarî makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hâlinde, ceza verilmez. Ancak, bunun için isnat ve değerlendirmelerin, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir.}} {{madde|başlık=Haksız fiil nedeniyle veya karşılıklı hakaret|numara=129}} {{fıkra|numara=1|metin= Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.}}{{fıkra|numara=2|metin= Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde, kişiye ceza verilmez.}}{{fıkra|numara=3|metin= Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.}} {{madde|başlık=Kişinin hatırasına hakaret|numara=130}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilât ederek hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Ceza, hakaretin alenen işlenmesi hâlinde, altıda biri oranında artırılır.}}{{fıkra|numara=2|metin= Bir ölünün kısmen veya tamamen ceset veya kemiklerini alan veya ceset veya kemikler hakkında tahkir edici fiillerde bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Soruşturma ve kovuşturma koşulu |numara=131}} {{fıkra|numara=1|metin= Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikâyetine bağlıdır.}}{{fıkra|numara=2|metin= Mağdur, şikâyet etmeden önce ölürse, veya suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmiş ise; ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eş veya kardeşleri tarafından şikâyette bulunulabilir.}} == Dokuzuncu Bölüm: Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar == {{madde|başlık=Haberleşmenin gizliliğini ihlâl<ref name=M132D1>2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 79 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para” ibaresi “bir yıldan üç yıla kadar hapis” ve “bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur” ibaresi ise “verilecek ceza bir kat artırılır” şeklinde; ikinci fıkrasında yer alan “bir yıldan üç yıla kadar hapis” ibaresi “iki yıldan beş yıla kadar hapis” şeklinde; üçüncü fıkrasında yer alan “altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para” ibaresi “bir yıldan üç yıla kadar hapis” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya “rızası olmaksızın” ibaresinden sonra gelmek üzere “hukuka aykırı olarak” ibaresi eklenmiştir.</ref>|numara=132}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu gizlilik ihlali haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, verilecek ceza bir kat artırılır.<ref name=M132D1/>}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.<ref name=M132D1/>}} {{fıkra|numara=3|metin=Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. '''(Ek cümle: 2/7/2012-6352/79 md.)''' İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.<ref name=M132D1/>}} {{fıkra|numara=4|metin='''(Mülga: 2/7/2012-6352/79 md.)'''}} {{madde|başlık=Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması<ref name=M133D1>2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 80 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “iki aydan altı aya kadar hapis” ibaresi “iki yıldan beş yıla kadar hapis” şeklinde; ikinci fıkrasında yer alan “altı aya kadar hapis” ibaresi “altı aydan iki yıla kadar hapis” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=133}} {{fıkra|numara=1|metin= Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları, taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya bunları bir ses alma cihazı ile kaydeden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.<ref name=M133D1/>}} {{fıkra|numara=2|metin= Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi, diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazı ile kayda alan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.<ref name=M133D1/>}} {{fıkra|numara=3|metin= '''(Değişik: 2/7/2012-6352/80 md.)''' Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesi suretiyle elde edilen verileri hukuka aykırı olarak ifşa eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve dörtbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.}} {{madde|başlık=Özel hayatın gizliliğini ihlâl<ref name=M134D1>2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para” ibaresi “bir yıldan üç yıla kadar hapis” ve “cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz” ibaresi ise “verilecek ceza bir kat artırılır” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=134}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.<ref name=M134D1/>}} {{fıkra|numara=2|metin= '''(Değişik: 2/7/2012-6352/81 md.)''' Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kişisel verilerin kaydedilmesi|numara=135}} {{fıkra|numara=1|metin= Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.<ref>21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan” ibaresi “bir yıldan” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin= Kişisel verinin, kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması durumunda birinci fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında artırılır.<ref>24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kişilerin” ibaresi “Kişisel verinin, kişilerin” şeklinde; “bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır” ibaresi “olması durumunda birinci fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında artırılır” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme|numara=136}} {{fıkra|numara=1|metin= Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.<ref>21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı kanunun 4 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “bir yıldan” ibaresi “iki yıldan” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Ek:17/10/2019-7188/17 md.)''' Suçun konusunun, Ceza Muhakemesi Kanununun 236 ncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması durumunda verilecek ceza bir kat artırılır.}} {{madde|başlık=Nitelikli hâller|numara=137}} {{fıkra|numara=1|metin= Yukarıdaki maddelerde tanımlanan suçların;{{bent|numara=a|metin= Kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle,}}{{bent|numara=b|metin= Belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle}}İşlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.}} {{madde|başlık=Verileri yok etmeme|numara=138}} {{fıkra|numara=1|metin=Kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlara görevlerini yerine getirmediklerinde bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir.<ref>21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı kanunun 5 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan bir yıla kadar hapis” ibaresi “bir yıldan iki yıla kadar hapis” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin= '''(Ek: 21/2/2014-6526/5 md.)''' Suçun konusunun Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gereken veri olması hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.}} {{madde|başlık=Şikâyet|numara=139}} {{fıkra|numara=1|metin= Kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.}} {{madde|başlık=Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması|numara=140}} {{fıkra|numara=1|metin= Yukarıdaki maddelerde tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.}} == Onuncu Bölüm: Malvarlığına Karşı Suçlar == {{madde|başlık=Hırsızlık|numara=141}} {{fıkra|numara=1|metin= Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.) '''}} {{madde|başlık=Nitelikli hırsızlık<ref name=M142D1>18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “iki yıldan beş” ibaresi “üç yıldan yedi” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasının (d) bendine “kilit açmak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya kilitlenmesini engellemek” ibaresi eklenmiş, (g) bendinde yer alan “Barınak yerlerinde, sürüde veya açık yerlerde bulunan” ibaresi madde metninden çıkarılmış, aynı fıkrada yer alan “üç yıldan yedi” ibaresi “beş yıldan on” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=142}} {{fıkra|numara=1|metin= Hırsızlık suçunun;{{bent|numara=a|metin= Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,}}{{bent|numara=b|metin='''(Mülga: 18/6/2014-6545/62 md.)'''}}{{bent|numara=c|metin= Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,}}{{bent|numara=d|metin= Bir afet veya genel bir felâketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,}}{{bent|numara=e|metin= Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,}}{{bent|numara=f|metin='''(Mülga: 2/7/2012-6352/82 md.)'''}}İşlenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.<ref name=M142D1/>}} {{fıkra|numara=2|metin= Suçun;{{bent|numara=a|metin= Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,}}{{bent|numara=b|metin= Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,}}{{bent|numara=c|metin= Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,}}{{bent|numara=d|metin=Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,<ref name=M142D1/>}}{{bent|numara=e|metin= Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,}}{{bent|numara=f|metin= Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı hâlde resmî sıfat takınarak,}}{{bent|numara=g|metin=(...)<ref name=M142D1/> büyük veya küçük baş hayvan hakkında,<ref name=M142D1/>}}{{bent|numara=h|metin='''(Ek: 18/6/2014-6545/62 md.)''' Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,}}İşlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.<ref name=M142D1/>}} {{fıkra|numara=3|metin=Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.<ref>2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 82 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ikinci fıkraya göre cezaya” ibaresi “beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına”, “onbeş yıla kadar hapis” ibaresi ise “ceza yarı oranında artırılır” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=4|metin='''(Ek: 6/12/2006 – 5560/6 md.)''' Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.}} {{fıkra|numara=5|metin='''(Ek: 18/6/2014-6545/62 md.)''' Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.}} {{madde|başlık=Suçun gece vakti işlenmesi|numara=143}} {{fıkra|numara=1|metin= Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.<ref>18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 63 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “üçte birine kadar” ibaresi “yarı oranında” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{madde|başlık=Daha az cezayı gerektiren hâller|numara=144}} {{fıkra|numara=1|metin= Hırsızlık suçunun;{{bent|numara=a|metin= Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde,}}{{bent|numara=b|metin= Bir hukukî ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla,}}İşlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Malın değerinin az olması|numara=145}} {{fıkra|numara=1|metin='''(Değişik: 29/6/2005 – 5377/16 md.)''' Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.}} {{madde|başlık=Kullanma hırsızlığı|numara=146}} {{fıkra|numara=1|metin= Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması hâlinde bu hüküm uygulanmaz.}} {{madde|başlık=Zorunluluk hâli|numara=147}} {{fıkra|numara=1|metin= Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi hâlinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.}} {{madde|başlık=Yağma|numara=148}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Cebir veya tehdit kullanılarak mağdurun, kendisini veya başkasını borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir vesikayı vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya, ilerde böyle bir senet hâline getirilebilecek bir kağıdı imzalamaya veya var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya mecbur edilmesi hâlinde de aynı ceza verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin= Mağdurun, herhangi bir vasıta ile kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hâle getirilmesi de, yağma suçunda cebir sayılır.}} {{madde|başlık=Nitelikli yağma|numara=149}} {{fıkra|numara=1|metin= Yağma suçunun;{{bent|numara=a|metin= Silâhla,}}{{bent|numara=b|metin= Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle,}}{{bent|numara=c|metin= Birden fazla kişi tarafından birlikte,}}{{bent|numara=d|metin='''(Değişik: 18/6/2014-6545/64 md.)''' Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,}}{{bent|numara=e|metin= Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,}}{{bent|numara=f|metin= Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,}}{{bent|numara=g|metin= Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,}}{{bent|numara=h|metin= Gece vaktinde,}}İşlenmesi hâlinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{fıkra|numara=2|metin= Yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{madde|başlık=Daha az cezayı gerektiren hâl|numara=150}} {{fıkra|numara=1|metin= Kişinin bir hukukî ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanması hâlinde, ancak tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir.}} {{madde|başlık=Mala zarar verme|numara=151}} {{fıkra|numara=1|metin= Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(Mülga:9/7/2021-7332/17 md.)'''}} {{madde|başlık=Mala zarar vermenin nitelikli hâlleri<ref name=M152D1>18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 65 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “altı” ibaresi “dört”, ikinci fıkrasında yer alan “iki” ibaresi “bir” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>|numara=152}} {{fıkra|numara=1|metin= Mala zarar verme suçunun;{{bent|numara=a|metin= Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,}}{{bent|numara=b|metin= Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,}}{{bent|numara=c|metin= Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,}}{{bent|numara=d|metin= Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,}}{{bent|numara=e|metin= Grev veya lokavt hâllerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,}}{{bent|numara=f|metin= Siyasî partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,}}{{bent|numara=g|metin= Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak,}}İşlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.<ref name=M152D1/>}} {{fıkra|numara=2|metin= Mala zarar verme suçunun;{{bent|numara=a|metin= Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,}}{{bent|numara=b|metin= Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,}}{{bent|numara=c|metin= Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silâh kullanarak,}}İşlenmesi hâlinde, verilecek ceza bir katına kadar artırılır.<ref name=M152D1/>}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek: 18/6/2014-6545/65 md.)''' Mala zarar verme suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.}} {{madde|başlık=İbadethanelere ve mezarlıklara zarar verme|numara=153}} {{fıkra|numara=1|metin= İbadethanelere, bunların eklentilerine, buralardaki eşyaya, mezarlara, bunların üzerindeki yapılara, mezarlıklardaki tesislere, mezarlıkların korunmasına yönelik olarak yapılan yapılara yıkmak, bozmak veya kırmak suretiyle zarar veren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Birinci fıkrada belirtilen yerleri ve yapıları kirleten kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin= Birinci ve ikinci fıkralardaki fiillerin, ilgili dinî inanışı benimseyen toplum kesimini tahkir maksadıyla işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.}} {{madde|başlık=Hakkı olmayan yere tecavüz|numara=154}} {{fıkra|numara=1|metin= '''(Değişik: 25/2/2009-5841/1 md.)''' Bir hakka dayanmaksızın başkasına ait taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi tamamen veya kısmen işgal eden veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak sahibinin bunlardan kısmen de olsa yararlanmasına engel olan kimseye, suçtan zarar görenin şikâyeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin= Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.}} {{fıkra|numara=3|metin= Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştiren kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.}} {{madde|başlık=Güveni kötüye kullanma|numara=155}} {{fıkra|numara=1|metin= Başkasına ait olup da, belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Bedelsiz senedi kullanma|numara=156}} {{fıkra|numara=1|metin= Bedelsiz kalmış bir senedi kullanan kimseye, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir.}} {{madde|başlık=Dolandırıcılık|numara=157}} {{fıkra|numara=1|metin= Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.}} {{madde|başlık=Nitelikli dolandırıcılık|numara=158}} {{fıkra|numara=1|metin= Dolandırıcılık suçunun;{{bent|numara=a|metin= Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,}}{{bent|numara=b|metin=Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,}}{{bent|numara=c|metin= Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,}}{{bent|numara=d|metin= Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,}}{{bent|numara=e|metin= Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,}}{{bent|numara=f|metin= Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,}}{{bent|numara=g|metin= Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,}}{{bent|numara=h|metin= Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,}}{{bent|numara=i|metin= Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,}}{{bent|numara=j|metin= Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,}}{{bent|numara=k|metin=Sigorta bedelini almak maksadıyla,}}{{bent|numara=l|metin='''(Ek: 24/11/2016-6763/14 md.)''' Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,}}İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. '''(Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik: 3/4/2013-6456/40 md.)''' Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.<ref>24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “iki yıldan yedi yıla” ibaresi “üç yıldan on yıla” şeklinde, “(j) ve (k)” ibaresi “(j), (k) ve (l)” şeklinde ve “üç yıldan” ibaresi “dört yıldan” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=2|metin= Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.)''' Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.}} {{madde|başlık=Daha az cezayı gerektiren hâl|numara=159}} {{fıkra|numara=1|metin= Dolandırıcılığın, bir hukukî ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf|numara=160}} {{fıkra|numara=1|metin= Kaybedilmiş olması nedeniyle malikinin zilyedliğinden çıkmış olan ya da hata sonucu ele geçirilen eşya üzerinde, iade etmeksizin veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmeksizin, malik gibi tasarrufta bulunan kişi, şikâyet üzerine, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Hileli iflâs|numara=161}} {{fıkra|numara=1|metin= Malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişi, bu hileli tasarruflardan önce veya sonra iflasa karar verilmiş olması hâlinde, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Hileli iflasın varlığı için;{{bent|numara=a|metin= Alacaklıların alacaklarının teminatı mahiyetinde olan malların kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin azalmasına neden olunması,}}{{bent|numara=b|metin= Malvarlığını kaçırmaya yönelik tasarruflarının ortaya çıkmasını önlemek için ticari defter, kayıt veya belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi,}}{{bent|numara=c|metin= Gerçekte bir alacak ve borç ilişkisi olmadığı hâlde, sanki böyle bir ilişki mevcutmuş gibi, borçların artmasına neden olacak şekilde belge düzenlenmesi,}}{{bent|numara=d|metin= Gerçeğe aykırı muhasebe kayıtlarıyla veya sahte bilanço tanzimiyle aktifin olduğundan az gösterilmesi,}}Gerekir.}} {{madde|başlık=Taksirli iflâs|numara=162}} {{fıkra|numara=1|metin= Tacir olmanın gerekli kıldığı dikkat ve özenin gösterilmemesi dolayısıyla iflâsa sebebiyet veren kişi, iflasa karar verilmiş olması hâlinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Karşılıksız yararlanma|numara=163}} {{fıkra|numara=1|metin= Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek: 2/7/2012-6352/83 md.)''' Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.}} {{madde|başlık=Şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi|numara=164}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir şirket veya kooperatifin kurucu, ortak, idareci, müdür veya temsilcileri veya yönetim veya denetim kurulu üyeleri veya tasfiye memuru sıfatını taşıyanlar, kamuya yaptıkları beyanlarda veya genel kurula sundukları raporlarda veya önerilerde ilgililerin zarara uğramasına neden olabilecek nitelikte gerçeğe aykırı önemli bilgiler verecek veya verdirtecek olurlarsa altı aydan üç yıla kadar hapis veya bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.}} {{madde|başlık=Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi|numara=165 - (Değişik: 26/6/2009 – 5918/3 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı veya diğer malvarlığı değerini, bu suçun işlenmesine iştirak etmeksizin, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Bilgi vermeme|numara=166}} {{fıkra|numara=1|metin= Bir hukukî ilişkiye dayalı olarak elde ettiği eşyanın, esasında suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde edildiğini öğrenmesine rağmen, suçu takibe yetkili makamlara vakit geçirmeksizin bildirimde bulunmayan kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.}} {{madde|başlık=Şahsî cezasızlık sebebi veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebep|numara=167}} {{fıkra|numara=1|metin= Yağma ve nitelikli yağma hariç, bu bölümde yer alan suçların;{{bent|numara=a|metin= Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,}}{{bent|numara=b|metin= Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlâtlığın,}}{{bent|numara=c|metin= Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin,}}Zararına olarak işlenmesi hâlinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.}} {{fıkra|numara=2|metin= Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi hâlinde; ilgili akraba hakkında şikâyet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.}} {{madde|başlık=Etkin pişmanlık|numara=168 – (Değişik: 29/6/2005 – 5377/20 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflâs, taksirli iflâs (...)<ref name=M168D1>2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 84 üncü maddesiye bu fıkrada yer alan “ve karşılıksız yararlanma” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.</ref> suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.<ref name=M168D1/>}} {{fıkra|numara=2|metin= Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkraya giren hallerde üçte birine kadarı indirilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır.}} {{fıkra|numara=5|metin= '''(Ek: 2/7/2012 – 6352/84 md.)''' Karşılıksız yararlanma suçunda, fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmaz; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamaz.}} {{madde|başlık=Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması|numara=169}} {{fıkra|numara=1|metin= Hırsızlık, güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık suçlarının işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.}} ---- {{kaynakça}} mxyqise5siny8i6zprgf192f3yw99no 4 15155 174575 174551 2026-10-01T12:42:58Z MediaWiki message delivery 8830 /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ yeni başlık 174575 wikitext text/x-wiki {{/Başlık}} <!--Yeni başlıkları sayfanın en altına ekleyiniz--> == Geri döndürücü yönerge teklifi == {{TOC sağ}} {{Başarılı |Destek=2 |Karşı=0 |Tarafsız=0 |Yorum= Oylama sonucu kullanıcı grubu açılması talebi açılmıştır. --[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 18.55, 14 Aralık 2025 (UTC) }} [[Vikikaynak:Geri döndürme]] sayfasında yer alan yönergenin resmîleşmesi hususunda değerlendirmelerinize sunulur. Saygılarımla. [[Kullanıcı:Kadı|<span style="1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090">'''Kadı'''</span>]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|<span style="1px 1px 2px #003366;color:#003366;">'''<small>Mesaj</small>'''</span>]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC) :{{Destek}}. [[Kullanıcı:Kadı|<span style="1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090">'''Kadı'''</span>]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|<span style="1px 1px 2px #003366;color:#003366;">'''<small>Mesaj</small>'''</span>]] 19.38, 24 Kasım 2025 (UTC) ::Kullanıcı grubunun oluşturulması hususundaki tartışmada görüş bildirenlere ping: @[[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]], @[[Kullanıcı:Prætor|Prætor]]. [[Kullanıcı:Kadı|<span style="1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090">'''Kadı'''</span>]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|<span style="1px 1px 2px #003366;color:#003366;">'''<small>Mesaj</small>'''</span>]] 19.52, 24 Kasım 2025 (UTC) :{{destek}} Bir sorun görünmüyor. [[Kullanıcı:Karacehennem|Karacehennem]] ([[Kullanıcı mesaj:Karacehennem|mesaj]]) 18.04, 25 Kasım 2025 (UTC) ::@[[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]], 16 gündür bir itiraz gelmedi. Kapatabiliriz sanıyorum. [[Kullanıcı:Kadı|<span style="1px 1px 2px #708090;font-size:105%;color:#708090">'''Kadı'''</span>]] [[Kullanıcı mesaj:Kadı|<span style="1px 1px 2px #003366;color:#003366;">'''<small>Mesaj</small>'''</span>]] 12.16, 10 Aralık 2025 (UTC) {{Son}} == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19.45, 16 Ocak 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 listesini kullanan ZI Jony@metawiki --> == Evrensel Davranış Kuralları ve Uygulama Yönergelerinin Yıllık Değerlendirmesi == <section begin="announcement-content" /> Evrensel Davranış Kuralları (UCoC) ve Uygulama Yönergeleri için yıllık değerlendirme dönemi başlamıştır. Değişiklik önerilerinizi 9 Şubat 2026 tarihine kadar iletebilirsiniz. Bu, yıllık değerlendirme kapsamında atılacak adımlardan ilkidir. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Daha fazla bilgi almak ve Meta’daki UCoC sayfasında devam eden tartışmalara katılmak için basınız]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] (U4C), UCoC’nin adil ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamaya adanmış küresel bir gruptur. Bu yıllık değerlendirme, U4C tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. U4C hakkında daha fazla bilgi almak ve U4C'nin sorumlulukları için [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Tüzüğü’nü inceleyebilirsiniz]]. Lütfen bu bilgiyi, topluluğunuzdaki diğer üyelerle ve uygun gördüğünüz diğer kişilerle paylaşın. — U4C ile iş birliği dahilinde, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|mesaj]])<section end="announcement-content" /> 21.02, 19 Ocak 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 17.11, 3 Nisan 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 listesini kullanan ZI Jony@metawiki --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 00.58, 26 Nisan 2026 (UTC) </bdi> <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki --> == 2026 U4C seçiminde şimdi oy verin == <section begin="announcement-content" /> Oy kullanma hakkına sahip seçmenler, 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Evrensel Davranış Kuralları Koordinasyon Komitesi]] seçimlerine katılmaya davet ediyoruz. Uygunluk kontrolü, oy verme sürecine ilişkin bilgiler, aday bilgileri ve oy verme bağlantısı dâhil olmak üzere daha fazla bilgiye Meta’daki [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Seçim Bilgilendirme Sayfası]] üzerinden ulaşabilirsiniz. Oylama [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC] tarihinde sona erecektir. Hesabınız uygunsa lütfen oy kullanın. Sonuçlar 14 Haziran 2026 tarihine kadar açıklanacaktır. -- U4C ile iş birliği içinde,<section end="announcement-content" /> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17.15, 27 Mayıs 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 listesini kullanan Keegan (WMF)@metawiki --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|{{#ifeq:{{TALKSPACE}}|Kullanıcı mesaj|Mesaj|Tartışma}}]])</bdi> 17.12, 23 Haziran 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 listesini kullanan Codename Noreste@metawiki --> == Wiki projenizin alt bilgi bölümüne Hukuk ve Güvenlik iletişim bağlantısının eklenmesi == <section begin="Message"/> '''Hukuk & Güvenlik İletişim Noktaları''' Merhaba topluluk üyeleri, Wikimedia Vakfı doğru yasal bilgilere erişimi sağlamak amacıyla vikinizin alt bilgi bölümünden bağlantı verilecek [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|tek bir hukuk ve güvenlik iletişim sayfası]] oluşturdu. Bu, yasal bir gerekliliktir. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve diğer dillerdeki vikilere bağlantıları zaten oluşturduk ve yakında sizin vikinize de entegre edeceğiz.[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Daha fazla bilgi için proje sayfasını inceleyin]] ve yorumlarınızı bu başlık altında veya [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|tartışma sayfasında]] paylaşın. <section end="Message"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13.31, 25 Haziran 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 listesini kullanan Sannita (WMF)@metawiki --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12.25, 24 Temmuz 2026 (UTC) </bdi> <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 listesini kullanan DreamRimmer@metawiki --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16.31, 3 Ağustos 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 listesini kullanan MSantos (WMF)@metawiki --> == Tarih I ve Tarih II (1931): iki bölümün istinsahı hakkında iki soru == <section begin="announcement-content" /> Merhaba. [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] ve [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] dizinlerinde iki bölümü istinsah etmek istiyorum: * '''Tarih I''', "Beşer Tarihine Giriş" — basılı s. 1-24 (dizin sayfa 34-57) * '''Tarih II''', "İslâm Tarihi" — basılı s. 79-93 (dizin sayfa 101-115) Metni taramayla sayfa sayfa karşılaştırarak düzelttim. 1931 imlasını koruyorum (''sora'', ''evel'', ''tarihtenevel'' vb.). Basımın kendi dizgi hatalarını düzeltmeyip {{sic}} ile işaretledim — örneğin s. 80'deki "Milâttaan" ve s. 89'daki "isiâmiyeti" taramada gerçekten böyle basılmış. Başlamadan önce iki hususu sormak istiyorum: '''1.''' Tarih I'in basılı 1-11 sayfaları (dizin 34-44) [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] tarafından zaten istinsah edilmiş; dizin 35-44 "İstinsah edildi" (seviye 3), dizin 34 ise "Sorunlu" (seviye 2). Kendi metnimle karşılaştırdım, %99 örtüşüyor ve farklarda mevcut okuma daha isabetli. '''Bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum'''; yalnız 12-24 arasını (dizin 45-57) ekleyeceğim. Doğru yaklaşım bu mudur, yoksa örtüşen sayfalarda yapılması beklenen başka bir şey var mı? Seviye 2'de duran dizin 34 için bir katkı beklenip beklenmediğini de öğrenmek isterim. '''2.''' Tarih II'nin basılı 84-93 sayfalarında (dizin 106-115) kalite seviyesi 1 (düzeltilmemiş ham OCR) olan metin var; büyük kısmı anonim IP katkısı, dizin 115 ise [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] tarafından girilmiş. Örnek olarak dizin 106'nın hâli: "İ slamiyetten evel Arabista ncia intişar eden … muşrı"klı"k,, ta b ı" r e d er." Düzeltilmiş metni bunların üzerine yazmam uygun mudur, yoksa izlenmesi gereken başka bir usul var mı? Düzenleme özetinde ne yaptığımı açıkça belirtmeyi planlıyorum. Ayrıca [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] künyesinde ''Year=1930'' yazıyor; kitabın künye sayfasındaki basım emri 28/11/1931 tarihli olduğu için bunu 1931 olarak düzeltmeyi düşünüyorum. İtirazı olan var mıdır? Metin, kaynağıyla birlikte CC0 ile yayımladığım bir çalışmadan geliyor: https://doi.org/10.5281/zenodo.21956339 https://asayimusa19.github.io/tarih-ders-kitaplari-1931/duzeltilmis.html Şimdiden teşekkür ederim. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 20.04, 15 Ağustos 2026 (UTC) :@[[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]], burada yapacağımız tek şey "istinsah (Yazma bir eseri el yazısıyla kopyalama.) Bu yüzden ana metinde ne görünüyorsa yazım yanlışları dâhil olduğu gibi geçiriyoruz. [[Yardım:İstinsah]], güzel bir başlangıç noktası olabilir. Çeşitli şablonlar vb. ihtiyacınız olacak ama bunları yanlış - eksik kullanmaktan çekinmeyin. Yardımcı olacağım. Metni olduğu gibi aktarmanız, beklediğimiz tek şey. :Seviye 1 ve 2 adlandırmaları sayfaların aslına uygun aktarılıp aktarılmadığını ifade ediyor. Birebir aynı aktarıldı ise sarı renkli istinsah edildi koyuyoruz ve bir başkasının kontrolünü bekliyor. İkinci kişi de ayniyle aktarıldığını gördü ise yeşil renkli istinsah edildi koyarak kontrol işlemini tamamlıyor. :Bir yardıma ihtiyaç duyarsanız veya sorunuz olursa yeşillendirmekten çekinmeyin, şimdiden teşekkür ederim, emeğinize sağlık. [[Kullanıcı:Satirdan kahraman|Satırdan Kahraman]] ([[Kullanıcı mesaj:Satirdan kahraman|mesaj]]) 12.42, 16 Ağustos 2026 (UTC) ::27 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 01.41, 18 Ağustos 2026 (UTC) ::38 sayfa istinsah edildi, ikinci okuyucu aranıyor: ::* [[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] — "Beşer Tarihine Giriş", basılı s. 1-24 (dizin 34-57) ::* [[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] — "İslâm Tarihi", basılı s. 79-93 (dizin 101-115) ::Her iki dizinin ''Sayfalar'' alanına da istinsah edilen aralık işlendi. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.03, 18 Ağustos 2026 (UTC) ::'''Düzeltme.''' Yukarıdaki ilk iletimde iki yanlışım oldu, kayda geçsin. ::'''1.''' Tarih I'in basılı 1-11. sayfalarını [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]]'in istinsah ettiğini yazmışım; aslında [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]]'nin (2021). 2004onuralp 2025'te yalnız sayfa taşıması yapmış. Emeği yanlış kişiye atfettiğim için özür dilerim. ::'''2.''' Aynı iletide "%99 örtüşüyor, farklarda mevcut okuma daha isabetli, bu sayfalara dokunmayı düşünmüyorum" demiştim. O ölçüm kendi metnimin ''düzeltilmemiş'' hâline dayanıyormuş. Metni taramayla yeniden karşılaştırınca 46 gerçek fark çıktı ve çoğunda mevcut okuma isabetli değildi: 26 kelimede şapka eksikti (''tabii/tabiî'', ''mahlük/mahlûk'', ''hicri/hicrî''), 12 yerde de kelime farkı vardı (''HAYA'TIN'', ''tarihle/tarihte'', ''50 bin/50,000''). Dolayısıyla dediğimin tersini yapıp 55 düzeltme uyguladım; dizin 34'ü de Sorunlu'dan İstinsah'a aldım. ::Sayfaların tamamını kendi metnimle '''değiştirmedim''': yalnız kelimeleri düzelttim, Kibele'nin biçimlendirmesini ve sayfa sonu tirelerini olduğu gibi bıraktım — onlar hata değil, ayrı bir teamül. Basımda gerçekten aralıklı dizilmiş ''4 - 40'' ve ''14 - 140'' gibi yerlerde de Kibele haklıydı, dokunmadım. ::Karşılaştırma tek yönlü işlemedi: benim metnimdeki üç hatayı da o buldu (''bakıyelerine'', düşen bir "olan", fazladan bir virgül). İki bağımsız istinsahı çakıştırmanın değeri buymuş. ::İtirazı olan varsa düzeltmelerim geri alınabilir; hepsinin gerekçesi düzenleme özetlerinde yazılı. [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] ([[Kullanıcı mesaj:Asayimusa19|mesaj]]) 03.16, 18 Ağustos 2026 (UTC) == Suncu Değişikliği - Vikiniz yakında kısa süreliğine sadece okunabilir olacaktır ve değişiklik yapılamayacaktır. == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Bu mesajı başka bir dilde okuyun]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Vakfı]] veri merkezleri arasındaki geçişi test edecek. Bu geliştirmeyle Vikipedi ve diğer Vikimedya vikileri bir afet hâlinde bile hizmet verebilecek. '''{{#time:j xg|2026-09-23|tr}}''' tarihinde bütün trafik devreye girecek Test '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' saatlerinde başlayacak. Maalesef bütün düzenlemeleri [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki'deki]] bazı kısıtlamalar yüzünden geçiş yaptığımız esnâda durdurmak zorundayız. Bu aksamadan dolayı özür diliyor ve gelecekte bu durumu en aza indirebilmek için çalıştığımızı belirtmek istiyoruz. İşlem gerçekleşmeden yarım saat önce tüm vikilerde bir uyarı görüntülenecek. Bu uyarı işlem tamamlanana kadar görünür kalacaktır. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Bu süre zarfında bütün vikileri okuyabilecek fakat düzenleyemeyeceksiniz.''' * {{#time:l j xg Y|2026-09-23|tr}} günü bir saat boyunca düzenleme yapılamayacak. * Bu süreçte değişiklik yapmaya çalışırsanız, bir hata mesajı alacaksınız. Bu süreçte hiçbir değişikliğin kaybolmamasını umuyoruz fakat bunu garanti edemiyoruz. Hata mesajı görürseniz, lütfen her şey normale dönene kadar bekleyin. Daha sonra değişikliklerinizi kaydedebileceksiniz. Fakat biz, her ihtimale karşı değişikliklerinizin bir kopyasını almanızı tavsiye ediyoruz. ''Diğer etkiler'': * Arka plandaki işlemler yavaşlayacak ve bazıları belki de kesilecek. Kırmızı bağlantılar normalde olduğu kadar çabuk güncellenemeyebilecek. Başka bir yerde önceden bağlantısı verilmiş bir madde yaratırsanız, bağlantı alışılandan daha uzun bir süre daha kırmızı kalacak. Bazı uzun süreli betikler durdurulmak zorunda kalacak. * Kod dağıtımlarının diğer haftalarda olduğu gibi gerçekleşmesini umuyoruz. Ancak, operasyon daha sonra bunları gerektiriyorsa, duruma göre bazı kod donmaları zamanında gerçekleşebilir. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] yaklaşık 90 dakika boyunca kullanılamayacak. Bu proje ihtiyaç halinde ertelenebilir. [[wikitech:Switch_Datacenter|Plan takvimini wikitech.wikimedia.org]] adresinde okuyabilirsiniz. Herhangi bir değişiklik plan takviminde ilan edilecektir. '''Lütfen bu bilgiyi kendi topluluğunuzla paylaşın.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12.58, 15 Eylül 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 listesini kullanan Trizek (WMF)@metawiki --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12.18, 25 Eylül 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 listesini kullanan Danny Benjafield (WMDE)@metawiki --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Kullanıcı:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kullanıcı mesaj:MediaWiki message delivery|mesaj]]) 12.42, 1 Ekim 2026 (UTC) <!-- Mesajı gönderen kullanıcı: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 listesini kullanan Danny Benjafield (WMDE)@metawiki --> 6bixdczv1ve3q6jnh0bsskieffztvga 0 21188 174574 174571 2026-10-01T12:19:48Z Mümtaz 15204 [[Kullanıcı:~2026-52613-42|~2026-52613-42]] ([[Özel:Contributions/~2026-52613-42|k]] - [[Kullanıcı mesaj:~2026-52613-42|m]] - [[Özel:Blockip/~2026-52613-42|e]]) tarafından yapılan değişiklik geri alındı. 174574 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki = [[:Kategori:Nasreddin Hoca fıkraları|Nasreddin Hoca fıkraları]] | sonraki = | başlık =Kazan doğurdu | bölüm = | eser sahibi = | çevirmen = | notlar = }} Bir gün Hoca, komşusundan bir kazan ister, işini bitirince kazanın içine küçük bir tencere koyup iade eder. Kazan sahibi tencereyi görünce: – Bu nedir, diye sorar. Hoca cevap verir: – Müjde! Kazanınız doğurdu. Bu haber komşusunun hoşuna gider. – "Pekâlâ!" diyerek tencereyi kabullenir. Hoca yine bir gün komşusundan kazanı ister. Alır ama bu sefer iade etmez. Sahibi bir süre bekler. Kazanın gelmediğini görünce, Hocanın evine gelir, kazanı geri ister. Hoca üzüntülü bir çehre ile: – Sizlere ömür, kazan öldü! der. Komşu hayretle: – Aman Hocam, hiç kazan ölür mü, deyince, Hoca'nın cevabı hazırdır: – Kazanın doğurduğuna inanırsın da, öldüğüne niçin inanmazsın? {{eser son |kaynak={{tez kaynağı|soyadı=Bayraktar|ad=Zülfikar|başlık=Mizah teorileri ve mizah teorilerine göre Nasreddin Hoca fıkralarının tahlili |tip=Doktora|yıl=2010|yayıncı=Ege Üniversitesi|yer=İzmir|url=http://web.archive.org/web/20210907142102/https://acikerisim.ege.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11454/5494/zulfikarbayraktar2010.pdf?sequence=1&isAllowed=y|erişimtarihi=7 Eylül 2021}} |telif={{Anonim eser}} }} [[Kategori:Nasreddin Hoca fıkraları]] dluym2leuht0cfezp41a82jvofq1p0u 4 26348 174587 174570 2026-10-01T21:40:21Z YBot 13050 Güncelleme 174587 wikitext text/x-wiki {{/begin}} <center> {| class="wikitable" ! # ! Kullanıcı ! Değişiklik sayısı ! Kullanıcı grupları |- | 1 | [[Kullanıcı:Mümtaz|Mümtaz]] | align="center" | 32.643 | hizmetli |- | 2 | [[Kullanıcı:Justinianus|Justinianus]] | align="center" | 10.871 | |- | 3 | [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]] | align="center" | 9.179 | geri döndürücü |- | 4 | [[Kullanıcı:Nosferatü|Nosferatü]] | align="center" | 6.939 | |- | 5 | [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]] | align="center" | 4.472 | |- | 6 | [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] | align="center" | 4.220 | |- | 7 | [[Kullanıcı:Seksen iki yüz kırk beş|Seksen iki yüz kırk beş]] | align="center" | 2.938 | |- | 8 | [[Kullanıcı:𐰇𐱅𐰚𐰤|𐰇𐱅𐰚𐰤]] | align="center" | 2.798 | |- | 9 | [[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]] | align="center" | 2.670 | |- | 10 | [[Kullanıcı:Egemensen|Egemensen]] | align="center" | 2.553 | |- | 11 | [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] | align="center" | 2.318 | |- | 12 | [[Kullanıcı:Vikiolog|Vikiolog]] | align="center" | 2.278 | |- | 13 | [[Kullanıcı:Absar|Absar]] | align="center" | 1.838 | |- | 14 | [[Kullanıcı:Suelnur|Suelnur]] | align="center" | 1.737 | |- | 15 | [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]] | align="center" | 1.561 | |- | 16 | [[Kullanıcı:Selahattin ilhan|Selahattin ilhan]] | align="center" | 1.480 | |- | 17 | [[Kullanıcı:Kutsalyolcusu|Kutsalyolcusu]] | align="center" | 1.278 | |- | 18 | [[Kullanıcı:Kurmanbek|Kurmanbek]] | align="center" | 1.075 | |- | 19 | [[Kullanıcı:Pinar|Pinar]] | align="center" | 1.034 | |- | 20 | [[Kullanıcı:Felecita|Felecita]] | align="center" | 940 | |- | 21 | [[Kullanıcı:Sabri76|Sabri76]] | align="center" | 882 | |- | 22 | [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] | align="center" | 867 | |- | 23 | [[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]] | align="center" | 857 | |- | 24 | [[Kullanıcı:Maderibeyza|Maderibeyza]] | align="center" | 758 | |- | 25 | [[Kullanıcı:3210|3210]] | align="center" | 721 | |- | 26 | [[Kullanıcı:Aybeg|Aybeg]] | align="center" | 595 | |- | 27 | [[Kullanıcı:ToprakM|ToprakM]] | align="center" | 578 | |- | 28 | [[Kullanıcı:Osmanlı98|Osmanlı98]] | align="center" | 564 | |- | 29 | [[Kullanıcı:Srhat|Srhat]] | align="center" | 553 | |- | 30 | [[Kullanıcı:Mereyü|Mereyü]] | align="center" | 547 | |- | 31 | [[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] | align="center" | 512 | |- | 32 | [[Kullanıcı:Yeni hesap|Yeni hesap]] | align="center" | 482 | |- | 33 | [[Kullanıcı:Oğuzhan|Oğuzhan]] | align="center" | 478 | |- | 34 | [[Kullanıcı:Kadı|Kadı]] | align="center" | 441 | geri döndürücü |- | 35 | [[Kullanıcı:Etrüsk~trwikisource|Etrüsk~trwikisource]] | align="center" | 437 | |- | 36 | [[Kullanıcı:Fuzûlî~trwikisource|Fuzûlî~trwikisource]] | align="center" | 427 | |- | 37 | [[Kullanıcı:Bizim Kafkasya|Bizim Kafkasya]] | align="center" | 427 | |- | 38 | [[Kullanıcı:Rateslines~trwikisource|Rateslines~trwikisource]] | align="center" | 418 | |- | 39 | [[Kullanıcı:Hasan Sami|Hasan Sami]] | align="center" | 407 | |- | 40 | [[Kullanıcı:Pathoschild|Pathoschild]] | align="center" | 390 | |- | 41 | [[Kullanıcı:Pinarsan83|Pinarsan83]] | align="center" | 384 | |- | 42 | [[Kullanıcı:Reality006|Reality006]] | align="center" | 338 | |- | 43 | [[Kullanıcı:Aksoy61|Aksoy61]] | align="center" | 327 | |- | 44 | [[Kullanıcı:Vito Genovese|Vito Genovese]] | align="center" | 317 | |- | 45 | [[Kullanıcı:Homonihilis|Homonihilis]] | align="center" | 306 | |- | 46 | [[Kullanıcı:Cekli829|Cekli829]] | align="center" | 301 | |- | 47 | [[Kullanıcı:Ömer faruk çakmak|Ömer faruk çakmak]] | align="center" | 296 | |- | 48 | [[Kullanıcı:Magurale|Magurale]] | align="center" | 295 | |- | 49 | [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] | align="center" | 284 | |- | 50 | [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] | align="center" | 274 | |- | 51 | [[Kullanıcı:Mustafahoca|Mustafahoca]] | align="center" | 252 | |- | 52 | [[Kullanıcı:Mustafa MVC|Mustafa MVC]] | align="center" | 248 | |- | 53 | [[Kullanıcı:Evrifaessa|Evrifaessa]] | align="center" | 246 | |- | 54 | [[Kullanıcı:Ali Karacan~trwikisource|Ali Karacan~trwikisource]] | align="center" | 240 | |- | 55 | [[Kullanıcı:Oğuz256~trwikisource|Oğuz256~trwikisource]] | align="center" | 236 | |- | 56 | [[Kullanıcı:Koraman~trwikisource|Koraman~trwikisource]] | align="center" | 224 | |- | 57 | [[Kullanıcı:Takabeg|Takabeg]] | align="center" | 221 | |- | 58 | [[Kullanıcı:Demirci74|Demirci74]] | align="center" | 218 | |- | 59 | [[Kullanıcı:YG1|YG1]] | align="center" | 218 | |- | 60 | [[Kullanıcı:Gökhan~trwikisource|Gökhan~trwikisource]] | align="center" | 215 | |- | 61 | [[Kullanıcı:Zohak|Zohak]] | align="center" | 206 | |- | 62 | [[Kullanıcı:Gülşah|Gülşah]] | align="center" | 192 | |- | 63 | [[Kullanıcı:Ugur Basak|Ugur Basak]] | align="center" | 191 | |- | 64 | [[Kullanıcı:NKOzi|NKOzi]] | align="center" | 187 | |- | 65 | [[Kullanıcı:Meryem Yazıcı|Meryem Yazıcı]] | align="center" | 185 | |- | 66 | [[Kullanıcı:Harosman|Harosman]] | align="center" | 185 | |- | 67 | [[Kullanıcı:Saltinbas|Saltinbas]] | align="center" | 183 | |- | 68 | [[Kullanıcı:Alikıroğlu6163|Alikıroğlu6163]] | align="center" | 183 | |- | 69 | [[Kullanıcı:Khodemhuck|Khodemhuck]] | align="center" | 182 | |- | 70 | [[Kullanıcı:Samsen|Samsen]] | align="center" | 176 | |- | 71 | [[Kullanıcı:Noyder~trwikisource|Noyder~trwikisource]] | align="center" | 174 | |- | 72 | [[Kullanıcı:Mezireli61|Mezireli61]] | align="center" | 172 | |- | 73 | [[Kullanıcı:Ahmetaslan~trwikisource|Ahmetaslan~trwikisource]] | align="center" | 172 | |- | 74 | [[Kullanıcı:İsmetaydin~trwikisource|İsmetaydin~trwikisource]] | align="center" | 168 | |- | 75 | [[Kullanıcı:Viki|Viki]] | align="center" | 166 | |- | 76 | [[Kullanıcı:Kuzeyli Adam|Kuzeyli Adam]] | align="center" | 163 | |- | 77 | [[Kullanıcı:Alikıroğlu|Alikıroğlu]] | align="center" | 161 | |- | 78 | [[Kullanıcı:HakanIST|HakanIST]] | align="center" | 161 | |- | 79 | [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] | align="center" | 150 | |- | 80 | [[Kullanıcı:St. Doggo|St. Doggo]] | align="center" | 149 | |- | 81 | [[Kullanıcı:Hazan|Hazan]] | align="center" | 138 | |- | 82 | [[Kullanıcı:Can Kedi|Can Kedi]] | align="center" | 137 | |- | 83 | [[Kullanıcı:AhmetÇavuş|AhmetÇavuş]] | align="center" | 121 | |- | 84 | [[Kullanıcı:PrimZiya|PrimZiya]] | align="center" | 121 | |- | 85 | [[Kullanıcı:Recep64|Recep64]] | align="center" | 117 | |- | 86 | [[Kullanıcı:Kotzaztzikli|Kotzaztzikli]] | align="center" | 116 | |- | 87 | [[Kullanıcı:Kuzey 75|Kuzey 75]] | align="center" | 110 | |- | 88 | [[Kullanıcı:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] | align="center" | 103 | |- | 89 | [[Kullanıcı:Oyhan Hasan Bıldırki|Oyhan Hasan Bıldırki]] | align="center" | 102 | |- | 90 | [[Kullanıcı:Neslihan Bilgili|Neslihan Bilgili]] | align="center" | 101 | |- | 91 | [[Kullanıcı:SessizZurna|SessizZurna]] | align="center" | 99 | |- | 92 | [[Kullanıcı:Vikiyazar|Vikiyazar]] | align="center" | 96 | |- | 93 | [[Kullanıcı:Kübra uzuntaş|Kübra uzuntaş]] | align="center" | 95 | |- | 94 | [[Kullanıcı:Rornaof|Rornaof]] | align="center" | 92 | |- | 95 | [[Kullanıcı:Özlem malkoç|Özlem malkoç]] | align="center" | 90 | |- | 96 | [[Kullanıcı:Burak Kara|Burak Kara]] | align="center" | 85 | |- | 97 | [[Kullanıcı:Alpfa|Alpfa]] | align="center" | 77 | |- | 98 | [[Kullanıcı:Dilekisildar|Dilekisildar]] | align="center" | 76 | |- | 99 | [[Kullanıcı:EVula|EVula]] | align="center" | 76 | |- | 100 | [[Kullanıcı:Enba24|Enba24]] | align="center" | 76 | |} </center> gaxdrskslyglfnze5twjg8opkpzplu8 250 44776 174589 169826 2026-10-02T00:11:04Z Tarih 348 174589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tarih" /></noinclude>retleri arasına sokulan bazı fesatçı âmil-i bedhahane asha­ bının (kötü düşünceli kişilerin) kandırdığı bu aşiret reisle­ rinden çoğunun O rıza ve muvafakatleri dışında bir kısım ayak takımı Kürtler Ümraniye’de bulunan asker! müfrezeye taarruz ve bazı subaylarla Ümraniye’de bulunan Zara Ka­ zası Kaymakamını tutuklamışlar dır. Bu âsiler, hareketlerine sebep olarak hükümetin gûya Kürtleri vuracağından bahis­ le korku ve endişeye kapılmış olduklarını işae (yayma) et­ mişler...» İşte vakanın esası bundan ibarettir. Bu vaka Vilayet merkezine akseder etmez Vali Cemal Bey imkân dairesinde gerekli tedbirlere girişmekle beraber bu çirkin hareketin genişlemesine engel olmak için Kürtlerin hükümet tarafın ­ dan göçe zorlanacakları yolundaki fena söylentileri yalanla­ mak ve ahaliyi temin etmek üzere o sıralarda Sivas’ta bu­ lunan Temyiz Mahkemesi azasından -halen (21 Mayıs 1928) Bayezit Milletvekili- Şefik Bey -isim ve memuriyetini h a­ tırlayam adığım - başka bir zatla beraber Zara’ya gönder­ miştir. Nurettin P a şa beyannamesine şöyle devam ediyor: «2 — Sivas’tan Z ara’ya gönderilen heyet (Şefik Bey ve arkadaşı) tarafından hükümetin Kürtleri tedip etmek gibi m aksadı olmadığı temin edilmesi üzerine Koçkiri aşiret reis­ leri pişman olarak hükümetin af ve merhametine sığınmışlar ve tutuklu bulunan Zara Kazası Kaymakamı ile subayları serbest bırakmışlardır. «3 — Fesat çıkarmak isteyen bazı hainlerin (bizzat Ku­ mandan Paşa) işbu vakayı abartarak bir «Kürtlük meselesi» şeklinde göstermeye çalışmaları da muhtemel görünmekte­ dir. Halbuki böyle bir mesele katiyen mevcut değildir ve olamaz. Türkler ve Kürtler asla birbirinden kopamaz ve ay ­ rılamazlar. Sonuna kadar din ve vatanın tek vücut halinde ------------- (1) Halbuki bila istisna hepsi takip ve tenkil edilmiştir. 70<noinclude></noinclude> 3czpejm149qg0bs783hh1zfjlhhx3a2 174590 174589 2026-10-02T00:11:25Z Tarih 348 174590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tarih" /></noinclude>retleri arasına sokulan bazı fesatçı âmil-i bedhahane asha­ bının (kötü düşünceli kişilerin) kandırdığı bu aşiret reisle­ rinden çoğunun O rıza ve muvafakatleri dışında bir kısım ayak takımı Kürtler Ümraniye’de bulunan asker! müfrezeye taarruz ve bazı subaylarla Ümraniye’de bulunan Zara Ka­ zası Kaymakamını tutuklamışlar dır. Bu âsiler, hareketlerine sebep olarak hükümetin gûya Kürtleri vuracağından bahis­ le korku ve endişeye kapılmış olduklarını işae (yayma) et­ mişler...» İşte vakanın esası bundan ibarettir. Bu vaka Vilayet merkezine akseder etmez Vali Cemal Bey imkân dairesinde gerekli tedbirlere girişmekle beraber bu çirkin hareketin genişlemesine engel olmak için Kürtlerin hükümet tarafın ­ dan göçe zorlanacakları yolundaki fena söylentileri yalanla­ mak ve ahaliyi temin etmek üzere o sıralarda Sivas’ta bu­ lunan Temyiz Mahkemesi azasından -halen (21 Mayıs 1928) Bayezit Milletvekili- Şefik Bey -isim ve memuriyetini h a­ tırlayam adığım - başka bir zatla beraber Zara’ya gönder­ miştir. Nurettin P a şa beyannamesine şöyle devam ediyor: «2 — Sivas’tan Z ara’ya gönderilen heyet (Şefik Bey ve arkadaşı) tarafından hükümetin Kürtleri tedip etmek gibi m aksadı olmadığı temin edilmesi üzerine Koçkiri aşiret reis­ leri pişman olarak hükümetin af ve merhametine sığınmışlar ve tutuklu bulunan Zara Kazası Kaymakamı ile subayları serbest bırakmışlardır. «3 — Fesat çıkarmak isteyen bazı hainlerin (bizzat Ku­ mandan Paşa) işbu vakayı abartarak bir «Kürtlük meselesi» şeklinde göstermeye çalışmaları da muhtemel görünmekte­ dir. Halbuki böyle bir mesele katiyen mevcut değildir ve olamaz. Türkler ve Kürtler asla birbirinden kopamaz ve ay ­ rılamazlar. Sonuna kadar din ve vatanın tek vücut halinde ------------- (1) Halbuki bila istisna hepsi takip ve tenkil edilmiştir. 70<noinclude></noinclude> pjzgknkh6wx4e9eehsg8lpmlthft1uu 2 45179 174583 171151 2026-10-01T15:35:14Z Prætor 24168 to do list :) 174583 wikitext text/x-wiki [[:w:Kullanıcı:Prætor|Praetor]] (Justinianus alternatif hesabı) ==Yapılacaklar== *[[Türk Ceza Kanunu]] - son değişiklikler işlenecek (106 vd) *[[Hukuk Muhakemeleri Kanunu]] - oluşturulacak *[[İcra ve İflas Kanunu]] - güncellenecek, eksik kısımları tamamlanacak *[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu]] - güncellenecek *[[Türk Borçlar Kanunu]] - oluşturulacak *[[Türk Ticaret Kanunu]] - oluşturulacak *[[Ceza Muhakemesi Kanunu]] - oluşturulacak *[[İdari Yargılama Usulü Kanunu]] - oluşturulacak *[[İş Kanunu]] - güncellenecek *[[Avukatlık Kanunu]] - oluşturulacak *[[Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun]] - güncellenecek *[[Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu]] - güncellenecek *[[Kişisel Verilerin Korunması Kanunu]] - güncellenecek *[[Kat Mülkiyeti Kanunu]] - güncellenecek *[[Dizin:Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar.pdf]] - istinsah *[[Dizin:Tarih II Ortazamanlar.pdf]] - istinsah *[[Dizin:Maarif İşleri.pdf]] - istinsah 0ode6p65gndmtwi13c5rxao2jk2hdyy 250 45280 174588 171635 2026-10-02T00:02:10Z Tarih 348 174588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tarih" /></noinclude> Akif Bey 6 ---------------------- hücumda sizinle beraber bulunmak benim vazifem mi idi ? Değildi ya! Öyle iken yine o kanlı şanlı bayrağımızı düşmanın tabyasına ibtida diken ben değil mi idim ? Sen şimdi ne hak ile bana korkak diyorsun ?<noinclude></noinclude> 0lyxtsdx9rhabsek8lj1q8d5rnd7e1l 0 45940 174576 174568 2026-10-01T14:54:35Z Prætor 24168 düzeltmeler + engellenen kaynak yerine başka bir kaynak alındı (sondaki şablon kaynak ve telif durumunu göstermek açısından önemli, bilgi: [[Kullanıcı:Kibele|kibele]]) 174576 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki = | sonraki = | başlık = Deniz Göktaş'ın 28 Eylül 2026'daki savunması | bölüm = | eser sahibi = Deniz Göktaş | notlar = Deniz Göktaş'ın, İstanbul 14. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşmada, tutuklu olduğu Çorlu Karatepe Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’ndan getirilerek yaptığı savunma. }} Buraya Çorlu Karatepe Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’ndan getirildim. Karatepe Yüksek Güvenlikli Cezaevi, kamuoyunda “kuyu tipi” olarak bilinen bir cezaevi. 3 Temmuz’dan, bu duruşma gününe kadar günlerim güneş almayan, hiçbir tutuklu/hükümlü ile iletişim kuramadığım bir hücrede geçti. Ailemle de bu süreçte, yüksek güvenlik gerekçesiyle, diğer cezaevlerinden farklı olarak, haftada yalnızca 10 dakika telefonda konuşabiliyorum. Bugün 28 Eylül, 3 Temmuz’dan bugüne 88 gün geçti. Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu’ndaki stand-up gösterimde bir komedyen olarak, komedyen kimliğimle söylediğim 4 cümle sebebiyle 88 gündür tutukluyum. Cümle başına 22 gündür yüksek güvenlikli bu hücrede tutuldum. Ki bunlar minimum rakamlar, şimdilik cümle başına 22 gün diyelim. Tabii ki bir komedyen olarak cümlelerin etki gücünün bu kadar yüksek olduğunu görmek gururlandırıyor ama bir vatandaş olarak ülkemin ifade özgürlüğü sicili adına üzülüyorum. Başıma gelenler işime olan inancımı arttırdı. Özgürlüğüme kavuştuktan sonra daha büyük bir heves ve özgüvenle yapmaya devam edeceğim. Tek kaygım, bu dava yüzünden sahneye çıkan insanların cesaretinin kırılması, daha fazla otosansüre yönelmeleridir. Umarım yazan, çizen, üreten herkes bardağın dolu tarafına odaklanır; her cümlemiz sandığımızdan daha büyük bir potansiyel taşıyor. Bu davayı bilmeyen birine 2026 yılında 88 gün hücre hapsi gerektiren 4 cümle hakkında tahminlerini sorsak, muhtemelen cinnet geçiren birinin katliam çağrısı, nefret suçu, taciz gibi cevaplar alırız. Hâlbuki bu davaya konu olan cümleler, bir stand-up gösterisinde sarf edilmiş, seyircilerden alkış ve kahkaha almış, kabalık bile içermeyen şakalardan ibarettir. Tutuklanmamın gerekçesi olarak gösterilen bu dört cümleyi, “Ölü Deniz” adlı gösterimin videosundan önce, 197 kez sahnelerde söyledim, hâlâ arkasındayım şakalarımın, çünkü en küçük bir suç unsuru içermemekte sözlerim. Komedyenlik ve stand-up gösteri videolarıyla ilgili şunu belirtmek isterim: Müzikteki albüm yayınlama ve konser düzeninin tersi bir çalışma şekline sahibiz. Müzisyenler önce albümü kaydedip sonra yayınlarlar, ardından o şarkıları seyircilerle birlikte söylerler. Çünkü konsere gittiğimizde bildiğimiz şarkıları duymak, müzisyene eşlik etmek isteriz. Müzikte aşinalık ve şarkı bilmek avantajken, komedide sürpriz ve ters köşe elzemdir. Komedyenler önce seyirci karşısında canlı olarak gösteriyi yıllarca yapar ve sonra turnelerinin sonunda da videoya kaydederler. Yani bu davaya konu olan 90 dakikalık gösteri videom, 3 yıl boyunca 100 binden fazla seyircinin canlı süzgecinden geçen metnin son temsilidir. Yayınlanan ismi ile “Ölü Deniz” gösterisini birebir aynı şekilde, aynı cümleler ile ilk kez Ekim 2023’te Harbiye’de sahneye koydum. Son kez de Haziran 2026’da yine Harbiye’de sahneledim. Yani ilk gösteriden son gösteriye kadar davaya konu olan bu 4 cümleyi 198 kez, Türkiye’nin dört bir yanında 100 binden fazla biletli seyirci karşısında söyledim. Her seferinde kahkaha ve alkışla karşılandı. Bu 3 yıl boyunca tanesi 22 gün hücre hapsi eden bu cümleler hakkında gelen şikâyet sayısı: 0. Samsun’da, Edirne’de, Mersin’de, Muğla’da, Çanakkale’de, Diyarbakır’da, Hatay’da, Trabzon’da, Adana’da, Çorlu’da, Artvin’de binlerce insan, hapse girmemi gerektiren bir cümle görmediler. Bu gösteriler her şehrin en büyük, en bilinen salonlarında gerçekleşti. Gösterilerimin hepsi afişle, reklamla duyuruldu. Toplumun her kesiminden gösteriye gelen seyirciler şikâyet etmek bir yana, sağ olsunlar arkadaşlarına, sevdiklerine tavsiye ettiler. Anne-babalarıyla, çocuklarıyla, sevgilileriyle tekrar tekrar aynı gösteriye geldiler. Onlar sayesindedir ki; “Ölü Deniz” gösterim 5 bin kişilik 2 Harbiye gösterisi dâhil olmak üzere, 3 yıl boyunca kapalı gişe oynadı. Bu 3 yıl boyunca duyduğum tek şikayet de; insanların bilet bulmakta zorlanmasına dairdi. O da biletlerin hızlı tükenmesi sebeplidir. Ve biraz önce anlattığım üzere; 3 yılın sonunda, bu gösteriyi başladığı yerde, Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu’nda, 1 Haziran 2026 akşamında video olarak kaydettim. Çekimi yapılan günden 23 gün sonra, 24 Haziran 2026’da 90 dakika olarak YouTube’da yayınladım ve olaylar gelişti. İlk gösterim Selam Selam’ı yine YouTube’dan 2023 yılında yayınlamıştım, 6 milyon izlendi. O yüzden bu gösterimin de ilgi göreceğini bekliyordum ama gerçekten de beklentimin çok üstünde bir ilgi gördü. 3 gün içinde milyonlarca kişi izledi, paylaştı; üzerine yayınlar yapıldı, köşe yazıları yazıldı. Ancak hepimizin malumu, sosyal medya gündemini troller belirliyor, kontrolleri dışında ve hoşlarına gitmeyen bir gündem olduğunda ise operasyonel hesaplarını kullanarak saldırmaya başlıyorlar. Bu troll ekibinden ilk gördüğüm paylaşım, Şamil Tayyar kullanıcı adını kullanan yüksek takipçili bir troll hesabının paylaştığı, “Cumhurbaşkanına Hakaret” suçlamasına konu olan diktatör şakasıydı. Beklenen reaksiyonu alamadılar. İkinci gün de İmamoğlu şakasının bir bölümünü paylaşıp gösteriyi sahiplenen insanları soğutmaya çalıştılar. Ne var ki bu da bekledikleri reaksiyonu almadı. Aynı troll ekibinden olduğu anlaşılan kullanıcılar, ekip arkadaşlarına yalvarıyordu: “Dinle ilgili kısımlardan gidelim!” ve üçüncü gün soruşturmaya konu olan şakamın başını sonunu kesip, cımbızlayıp, bağlamından koparıp “Dinî Değerleri Aşağılayan Komedyen” olarak eş zamanlı yüzlerce hesaptan paylaştılar ve CİMER’e şikâyet kampanyası başlattılar. Bu kesinlikle organik bir tepki değildir. Bunun organik olmadığı da ufak bir paylaşım tarama araştırması ile kanıtlanabilir. Sonraki gün yaptıkları yalan haberlerle bunu gösterdiler. Önce yurt dışına kaçtığımı yazdı aynı hesaplar, sonra bütün bu gösteri sürecinin iltica planımın parçası olduğunu yazdılar. Hâlbuki gösteriyi 24 Haziran’da yayınladım, 2027’de askere gitmek için bedelli askerlik ücretini, neredeyse yarım milyon TL, 22 Haziran’da yatırdım. Türkiye dışında yaşama planım hiçbir zaman olmadı. '''Ben beyin göçünü engellemeye çalıştıkça Türkiye Cumhuriyeti bunu zorlaştırıyor''' Her yıl turnem biter bitmez tatil için yurt dışındaki arkadaşlarımın yanına giderim. Şu an 20–35 yaş arasındaki insanları 3 kategoriye ayırabiliriz. 1: Yurt dışına taşınanlar, 2: Taşınmaya çalışanlar, 3: Türkiye’de yalnız kalmamak için onları vazgeçirmeye çalışanlar. Ben 3. kategorideyim. Bütün yakın arkadaşlarım Türkiye’de bir gelecek görmedikleri için göçtüler. “Yurt dışına kaçtı” haberlerini Türkiye’ye dönmeye ikna etmeye çalıştığım arkadaşlarımla okumak trajikomik oldu. Ben beyin göçünü durdurmaya çalıştıkça Türkiye engel oluyor. Şimdi stand-up gösterisi sebebiyle 3 ay hapse girmiş bir komedyen olarak ikna etmeye çalışacağım. Bütün bu sürece dair yalan haberler ve manipülatif paylaşımları mahkemeye sunduk. Hemen ardından da “Soruşturma” haberi çıktı. Bize resmî bir bilgi ulaşmadan avukatım Metin Bey’i aradım. “Yakalama kararı yok ama dön istersen” dedi. Bu haberin ardından tatilimi yarıda kesip aynı gittiğim gibi; sırt çantamda üç tişörtle ilk uçağa atlayıp Türkiye’ye döndüm. '''Polis memurları bile Türkiye’den gitmek istiyor''' Uçaktan indikten sonra havaalanı pasaport polisine gidip “Benim hakkımda yakalama kararı olabilir” dedim. Beraber kontrol ettik, bekledik. Bir polis beni almaya geldi, onunla beraber havalimanı karakoluna yürüdük. O sırada havalimanında beni tanıyan insanlarla selamlaştım, iyi yolculuklar diledim. Ne koluma girildi ne de kelepçe takıldı. Karakoldaki memurlar şaşırdı: “Deniz niye döndün, deli misin? Ben olsam hayatta dönmem.” dediler. Güle oynaya komiseri bekledik. Polislerin bile ülkeden gitmek istemesine şaşırmıştım. Komiser geldi ve söylediği ilk şey “Kelepçe yapın” oldu. “Kendim teslim oldum, kelepçe yapılacak bir durum yok” dedim. Zorunlu prosedürün bu olduğunu söyledi. Ben de “Rızam yok, zorla yapacaksınız o zaman” dedim. Bunun üzerine komiser vazgeçti, beni nezarete aldılar. Bir süre sonra Vatan Emniyet Güvenlik Şube’den bir komiser geldi, yine “kelepçe” dedi. Aynı şeyleri söyledim. Bu sefer polislere dar gelen parlak yelekler giydirilmişti. Videoyla şov yapılacağını anladım, hem kelepçeye hem de görüntü alınmasına rızam olmadığını söyledim. Zorla yaptılar. Hayatımda ilk kez kelepçe taktırmamaya çalıştığım için 4 saniye kadar karşı koyabildim. Nihayetinde “Ya benim yakalama kararım var galiba” diye girdiğim havalimanından ters kelepçe ve başıma bastırılarak çıktım. Emniyet teşkilatını tebrik ediyorum: 4 cümle cephaneli suç makinesini kıskıvrak yakaladılar. '''Bu psikopat gece uyurken seni öldürse, başımıza iş olursun''' Önden, arkadan, yandan ters kelepçeli videolarımı çektiler. Hepsinde başımı kaldırıp kamerayı bulup güldüm. Yayınlayacaklarını biliyordum, istedikleri aşağılama ritüeli görüntüsünü yakalayamadıkları için uzak ve arkadan bir görüntü yayınladılar. Ardından Vatan Emniyet’in klimasız memur odasından, klimalı amir odasına, oradan da uyuşturucu kokulu, ful kapasite, yerin altındaki nezarethaneye indirildim. Abartmıyorum, bütün polis memurları Türkiye’ye neden döndüğümü soruyordu. Bendeki imkânlar onlarda olsa 1 dakika durmazlarmış. Çocukken ebeveynler “Devlet memuru ol, hayatın kurtulur” derdi, şu an onlar bile Türkiye’den gitmenin hayalini kuruyor. Harbiye’de insanları güldürdüm diye niye ömür boyu sürgün yaşayayım, insanların ülkeden bu kadar bıkmış olmasına üzüldüm. Nezarette bizi korumakla görevli polisin yanımdaki adamı göstererek “Bu psikopat gece uyurken seni öldürse, başımıza iş olursun” demesiyle ülkenin hâlinden kendi hâlime geçtim. Bir süre sonra beni tekrar çıkardılar, adli tıpa götürdüler. Kan, idrar, saç ve tırnak örneği alındı. İddianame ve soruşturmada uyuşturucunun u’su geçmezken 0 delil, 0 suçlama, 0 somut sebeple uyuşturucu testine sokuldum. 88 gün geçti, hâlâ sonucunu bilmiyoruz. '''Ters kelepçe yetmezmiş gibi bir de Kılıçdaroğlu ile görüştürüldüm''' O gece Vatan’da öldürülmeden sabah Çağlayan Adliyesi’ne getirildim. Sorguya konu olan gösterimi hatta o cümleleri bile izlememiş olan savcıya şakaları izah ettim. Savcılık sorgusundan çıkıp adliye koridorunda duruşmayı beklerken, üç kez sert ve net bir şekilde görüşmek istemediğimi söylememe rağmen, komiser emrivaki yaparak beni Kemal Kılıçdaroğlu ile görüştürdü. Ters kelepçe yetmezmiş gibi bir de duruşma öncesi zorla Kılıçdaroğlu ile görüştürüldüm. Kılıçdaroğlu “Neden yurt dışından döndün, imkân olsa bir dakika durmam burada” dedi. Yok. Maalesef bir tek o öyle demedi bu süreç boyunca konuştuğum insanlar arasında. Kendisi ile, ben tutukluyken üzerimden reklam yapılmasın diye görüşmek istemiyordum. Zorla olunca da sert, net ve olumsuz konuştum. Herkesin şahit olduğu konuşmamı bile yalanladılar. Memurlar “niye CHP’yi salın dedin” diye sordular. Avukatlarımı bile göremiyorken, ellerim kelepçeli bir hâlde adliyede zorla neden Kemal Kılıçdaroğlu ile görüştürüldüm? Hâlâ merak ediyorum. Daha sonra çıkarıldığım mahkeme tarafından kaçma ve delil karartma şüpheleriyle tutuklandım. Oysa New York Comedy Festivali’nde gösteri yapmak için aldığım, oturum-çalışma izni sağlayan yetenek vizem olmasına rağmen soruşturmayı öğrenir öğrenmez Türkiye’ye dönmüştüm. Aynı şekilde davanın konusu ve tek delili olan gösteri videom, resmi makamlarca erişim engeli getirilip karartılmaya çalışılırken diğer sosyal medya hesaplarımdan bizzat paylaşıp, delili karartmayı bırakın korumak için elimden geleni yaptım. Hücremdeki ilk haftamda; ters kelepçeli videomu, Kemal Kılıçdaroğlu’nun ona söylediğim cümleyi inatla reddetmesini ve hakkımda CİMER kampanyası yapan yayın organlarının babam hakkındaki yalan haberlerini izledim. Bu troll ekibinin derdi çok açıkça din değildi, dinî hassasiyetleri kullanarak eleştirel her sesi sindirmekti. 88 gün boyunca bu duruşmaya çıkmayı bekledim. 4 cümlelik iddianamenin hazırlanması 64 gün sürdü. Bu belirsiz bekleyiş psikolojik olarak yeterince yorucuyken, bir de tahliye edilip tekrar tutuklandım. 57. günde bir cuma günü apar topar SEGBİS’e götürüldüm. Tutukluluk incelemelerinde olduğu gibi yine avukatlarım çağrılmamıştı. Beni tutuklayan hâkim tekrar karşımdaydı. İtiraz sonucu iki suçlamadan da tahliye olduğumu söyledi. Es verdi. Kısa bir sessizlikten sonra yeni bir suçlamadan tutuklama istemi olduğunu belirtti. Bahsi geçen “Ölü Deniz” gösterisinden, yani aynı gösterinin ilk 5 dakikasında söylediğim bir cümlede, tutuklanmamın 2 ay sonrasında, tam tahliye olduğum anda yeni bir suç tespit edildiği için SEGBİS odasında yaşadığım 30 saniyelik özgürlüğün ardından Daltonlar çetesini övmekten tekrar tutuklandım. '''Bir komedyen gösterisinde demokrat diyebilir, benden daha çok güldürebilir''' Sonrasında Pazartesi günü diğer 2 suçtan da yeniden tutuklandım. Hücrede kendi kendime MasterChef izlerken, 2 iş günü içinde 3 farklı suçtan tutuklanmış oldum. 61. Asliye Ceza Mahkemesi hiç tahliye vermemiş olsa toplam suç sayım daha az olacaktı gibi hissediyorum. Ve buradayım, üstümde 30 gün önce bütün suçlamalardan tahliye olmuş insan rahatlığı ve tahliye olur olmaz 3 kere tekrar tutuklanmış insan tedirginliği var. Anne ve babamın beni bir camın arkasından haftada yalnızca 1 saat görebilmek için 12 kez Ankara’dan Çorlu’ya gelmelerinin sebebi 4 cümleden ilki; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında söylediğim: “utangaç bir diktatörden, kendi kimliği ile barışık bir diktatöre geçişi, bizim başımıza gelenleri düşünmezsek, bir insan için olumlu bir ilerleme.” Ve BAM! 22 gün güneş yok Deniz’e. Buradaki “utangaç bir diktatör” tanımlaması cumhurbaşkanına hakaret sayılmış olup “terapiye gidiyor kesin, en son güldüğü video mezarlıkta” ifadeleri de rencide edici bulunmuştur. ‘‘Diktatör’’ ifadesi bir hakaret değil, siyasi bir nitelemedir. Başka bir sanatsal üretimde otokrat denebilir, bir komedyen gösterisinde demokrat diyebilir, benden daha çok güldürebilir. Yazılan metnin ve sanatçının üslubuna göre seçilen kelimeler değişebilir. '''Erdoğan'ın bu coğrafyanın yüzlerce yıllık geleneği olan hicve açık olması gerekir''' Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan aynı zamanda AKP Genel Başkanı’dır. 25 yıldır iktidarda olan partinin ve Türkiye’nin en yetkili yöneticisi olarak bu coğrafyanın yüzlerce yıllık geleneği olan hiciv sanatına/mizahi eleştiriye açık olmalıdır. Gösteride geçen “diktatör” benzetmesi otoriter eğilim gösteren bütün yöneticilere, dünyanın her yerinde sıklıkla yapılan bir benzetmedir. “Mezarlıkta gülme” olarak geçen yer, “Sevgili Musa” olarak bilinen, Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllar önce bir muhabirle konuşurken mezarlıklara yaptıkları çalışmaları övdüğü videoya atıftır. Cumhurbaşkanının içten kahkaha attığı nadir görüntülerden olduğu için sosyal medyada da sıkça paylaşılır ve gönderme yapılır. Bu nedenle gösterideki anlatım da rencide edici bir ifadeden ziyade basit bir mizahi tespittir. Terapi ise herkesin gitmesi ve yararlanması gereken, hayatın doğal parçası olan bir psikolojik destek hizmetidir. Terapiye yıllardır giden ve imkânı olan herkese öneren biri olarak psikolojik bir rahatsızlık imasında bulunmadım, psikoloji mezunu olarak terapiye gitme eylemini negatif anlamda kullanmam söz konusu olamaz. İddianamede toplumsal değerlerden ve onların korunması gerektiğinden söz ediliyor. Mizah da, hiciv de bu coğrafyanın yüz yıllara yayılmış birer değeridir. “Nasreddin Hoca’nın torunlarıyız” cümlesi sık sık sarf edilmesine rağmen mevzu duymak istemediğimiz bir konu olduğunda engelleniyor ya da cezalandırılması gereken bir eğlence muamelesi görüyor. Hâlbuki bir şakadan rahatsız olursanız, verebileceğiniz cezalar bellidir ve gayet yeterlidir. Bir komedyeni sevmiyorsanız gülmezsiniz, gösterilerini seyircisiz bırakırsınız, şakalarını/metnini aynı sertlikte eleştirirsiniz. Ancak sahneye çıkan kişiye verilecek cezalar içinde sansürün, yasağın ve tutuklamanın yeri olmamalıdır. Bu sansür ve yasak algısı, tutuklanma korkusu sanatçılar ve ürettikleri için olduğu kadar, tüm vatandaşlar için de endişe vericidir. Siyasetçiler her kamu figürü gibi bu eleştirilere göğüs germek zorundadır. Soruşturma Savcısı iddianamenin ilk sayfası boyunca Anayasa’nın ifade özgürlüğünü koruyan maddelerinden ve Türk Ceza Kanunu’nun hakaret suçunun sınırlarını çizen maddesinden geniş alıntılar yapmış. Bir komedyenin stand-up gösterisinde “diktatör” demesi iddianamedeki alıntılara göre de herhangi bir suç unsuru barındırmıyor. Benim gibi hukukçu olmayan birinin bunu anlaması için, bu bilgilere ihtiyacı yok aslında. Çünkü politik mizah ve hiciv ile ilk kez karşılaşmayan herkes bilir ki bu şakadaki eleştiri dozu çok hafif ve yumuşaktır. Ben çocukken televizyonda Levent Kırca izleyerek, mizah dergileri okuyarak büyüdüm. Ferhan Şensoy’un oyunlarını izledim, arşivlerden Gırgır ciltlerine, Devekuşu Kabare’nin oyunlarına baktım. Beni o ustalar izleseler “Bir komedyene göre fazla yumuşak dillisin” deyip beni korkak bulabilirlerdi. Ama onların döneminde bu eleştiriler toplum ve yöneticiler tarafından normal karşılanır, eserleri eleştiri alsa da yargının konusu olmazdı. Hâlbuki o yıllardaki söz konusu yasalar bugünle aynı. Ancak o zaman olsa yumuşak bulunacak politik mizah, bugün komedyeni hücrede hapis yatırıyor. Yasalar değişmedi, değişen ne? Yöneticiler. Nasreddin Hoca’dan Cumhuriyet dönemine kadar onlarca hicivcinin eserleri ve efsaneleri hâlâ hatırlanmakta, eleştirdikleri yöneticilerin isimleri dahi, bu eleştirel eserler sayesinde anımsanmaktadır. Bana Türkçeyi ve mizahı sevdiren Ferhan Şensoy başta olmak üzere, Sabahattin Ali, Rıfat Ilgaz, Aziz Nesin, mizah dergileri Markopaşa, Diyojen, Akbaba, Gırgır, Leman, Penguen, Uykusuz, çoğu siyasetçiden daha kalıcı olarak bu toplumun hafızasında ve kültüründe yer edinmiştir. Ferhan Şensoy’un eleştirdiği ve onu sansürlemeye çalışan isimler çoktan unutulmuşken, en genç kuşaklardan bile Ferhan Şensoy’un oyunlarını ezbere bilenler var. Hicvi, politik mizahı, bu toplumsal değeri ve sahnede ve hayatta tek başına olan komedyenleri, şakalarından rahatsız olan güç sahiplerine, öfkeli kalabalıklara karşı yargının koruması, yüzyıllardır bu toprakların değeri olan bu eleştirel kültürün özgürce icra edilebileceği bir ortamın yaratılması gerekiyor. Eğer politik mizah bugünün Türkiye’sinde doğrudan yasak değilse, bu şakada bir suç unsuru yoktur. Çünkü 25 yıldır ülkeyi yöneten iktidar partisinin başkanı olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın isminin geçmediği politik mizah gösterisinin bir samimiyeti de, gerçeklikle bir bağı da yoktur. Pertev Naili Boratav’ın derlemesinden bildiğimiz gibi otoriteden lafını sakınmayan Nasreddin Hoca bugün stand-up yapsa gösterinin yarısı Recep Tayyip Erdoğan hakkında olurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bahsettiğim ters kelepçe uygulamasından, yurt dışına göçen gençlerden, göçme hayali kuran memurlardan, sanatçıların otosansüründen, ekonomik koşullara, Türkiye’de eleştirilebilecek ve hakkında şaka yapılabilecek her konunun birinci derece sorumlusudur, muhatabıdır veya çözmekle yükümlüdür. Doğal olarak da hepimizden daha çok bu sorumluluğunun farkında olarak, hakkında yapılan eleştiri ve şakalara olgunlukla yaklaşmalıdır. Buna rağmen Türkiye ve gündeme dair onlarca farklı konu ve kişiden bahsettiğim bu 90 dakikalık stand-up gösterisinde hepi topu 5 dakika kendisi hakkındadır, bu 5 dakikanın da bir cümlesi iddianameye konu olmuştur. “Diktatör olsam diktatör diyemezdiniz” şeklinde birçok demeci olmasına rağmen kendisine bir şakasında “utangaç bir diktatör” dedi diye komedyeninden şikâyetçi olan ve onu cümle başına 22 günlüğüne özgürlüğünden mahrum eden bir yönetici olması da eleştirilecektir. Herhangi bir hakaret kastım yoktur, beraatimi talep ederim. Geri kalan 3 cümle "dini değerleri aşağılama" kapsamında ele alındı, daha sonra "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamasıyla tutuklanma sebebim olarak gösterildi. 66 günümü hücrede geçirmeme gerekçe gösterilen bu 3 cümlenin halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiğinin kanıtı olarak 185 CİMER şikâyeti gösterildi savcılık tarafından. Tutuklandığım 3 Temmuz günü, "Ölü Deniz" gösterisini 100 binden fazla seyirci canlı izlemişti, YouTube'da ise 6 milyon izlenme, 100 bin beğenme, 20 binden fazla olumlu yorum vardı. Bir yanda bunlar, öte yanda 185 CİMER şikâyeti. Bu işleme koyulan 185 CİMER şikâyeti dava dosyasında mevcut. Hücrede vaktim bol olduğu için hepsine göz attım. Gösteri 24 Haziran'da paylaşılıyor, 3 gün boyunca internette ve medyada gündem oluyor, 3 günde yaklaşık 4 milyon izleniyor. Tahmin edin bu 3 günde gelen CİMER şikâyet sayısı kaç? Yalnızca 1. O da dini konular değil, cumhurbaşkanı hakkında. En başta anlattığım gibi 3 gün boyunca saldırıları tutmayan trollerin "Dini konulardan gidelim" demesiyle başlayan yapay bir rahatsızlık. Halkın bir şikâyeti yok. Bunu hem şikâyetlerdeki tarihlerden hem de eklenen görsellerden anlıyoruz. Şikâyet edenlerin ezici çoğunluğu gösterimi izlememiş, sosyal medyadaki operasyonel hesapların "İğrenç komedyen dinimize hakaret ediyor" başlıklı, başı sonu kesilmiş, manipülatif video kesitlerinden gelmişler. Bunu gösteren CİMER şikâyetlerindeki ekran görüntülerini mahkemeye sunduk. Ama video ile de yetinmiyorlar, bakın mesela "okadirmisiroglubey" sayfasından gören birçok CİMER şikâyeti var. Ekran görüntüsünde sayfanın "CİMER'e bildirin, etiket yapıp geçmeyin, kolaya kaçmayın" yazdığını görüyoruz. Bu şikâyetler organik değil. Sanatla ve mizahla tek ilişkisi şikâyet yazmak olan sayfaların, videoları kırpıp biçerek takipçilerini yönlendirdikleri yapay bir kampanya. Şimdi bir sahne düşünelim: Konuşmalarını ve fikirlerini sevdiğiniz bir din adamı var. O din adamını seven bir grup, hocalarının konuşmalarını derleyip paylaştıkları bir Instagram sayfası kurmuşlar. Siz de o dinî konuşmalar için 100 bin insanla beraber sayfayı takip ediyorsunuz. Sonra bir akşam normal yayın tarzı dışında bir paylaşım yapılıyor: "Bu şerefsizi şikâyet edin" başlıklı bir video, altında "CİMER'e şikâyet edin" yazıyor. Videoyu izliyorsunuz, bıyıklı bir çocuk alışık olmadığınız üslupta bir şeyler diyor, binlerce kişi kahkaha atıyor. Hakaret görmediniz diyelim ama kulağınızı tırmaladı. Sevdiğiniz sayfayı dinleyip CİMER'e mi gidersiniz, yoksa işin aslını merak edip YouTube'a mı giderdiniz? İşte bütün bu çabaya ve manipülasyona rağmen sadece 185 şikâyet! Çünkü bu cümlelerde aşağılama ve saygısızlık namına hiçbir şey yok. Onlarca yüksek takipçili hesap hedef göstermesine rağmen sadece 185 kişiyi ikna edebilmiş. Öte yandan 15 milyon izlenmiş, üzerine yazılar yazılmış, gündemi meşgul etmiş bir politik mizah gösterisinden bahsediyoruz. Dünyanın en huzurlu çizgi filmi bile Türkiye'de bu kadar gündem olsa 185 şikâyet gelirdi. Dava dosyasındaki CİMER şikâyetlerini mutlaka incelemişsinizdir. Bu kampanyayı yapanlar sanatla ilgilenen, stand-up takip eden hesaplar değiller. Herhangi bir sanat eserini övmüşlükleri ya da olumsuz olsa bile bir eleştiri yapmışlıkları yoktur. Hepimiz bu hesapları tanıyoruz, sanatla ve mizahla tek etkileşimleri kadın sanatçıların kıyafetleri ve yasak çağrılarıdır. Yarın, konserler yasaklansın, sonraki gün, stand-up yasaklansın çağrısı yapabilirler. Halkı temsil etmiyorlar. Keza ben içerideyken TV'de gördüm, beni hedef gösteren gazetelerden en ünlüsü "Karma Eğitim Kaldırılsın" kampanyası başlattı. Eminim 500 CİMER'i geçmiştir. Umarım onların lafıyla "halk böyle istiyor" denip kaldırılmaz. Şikâyet eden insanların incindikleri ifadeyi anlamak için şikâyetlere tek tek baktım. 185 şikâyetten birisi "Selçuklu devletini salataya benzetiyor." Böyle bir suçlama yok iddianamede, savcılık neden dahil etmiş anlamadım. Bir diğeri "Şahsın Instagram takipçi sayısı 100 bin azalıp 200 bin artıyor. Bunları yapan bir dış lobi olabilir ancak" diye şikâyet etmiş, savcılık 185 şikâyetten biri olarak almış. Bunlar araya kaynamıştır, olabilir. İddianameyi geçtim, böyle bir suç yok. Ama gerçekten beni üzen ve hiç abartmadan alıntılayacağım iki şikâyet var. Kin ve düşmanlığa tahrik ettiğim halkın bir kesiminden iki kişi idam edilmemi istemiş. Dava dosyasında mevcut. "Ben sınır dışı edilmesini ya da bu konuyla ilgilenirseniz idam edilmesini en kısa zamanda istiyorum." Bir başkası "İdam olan bir ülkede infaz edilsin, teşekkür ederim" demiş. Öncelikle bu vatandaşı, beni geçtim, hiç kimse kin ve düşmanlığa tahrik edemez. Ondaki kin tüm Orta Doğu'ya yeter. Nefret inovasyonu yapmış: İdam cezası olmayan bir ülkesiniz ama elinizde idamlık komedyen var, diğer ülkede de idam cezası var ama kriminal komedyen yok. İdamlık komedyen ihracatı talep ediyor. Ve bu şikâyetin altında "Şikâyetiniz işleme alınmıştır" yazıyor. Savcılık "Halk Deniz'den rahatsız oldu" diye bu CİMER şikâyetini referans gösteriyor. Hukuki olarak vahim değil mi? Konu benim diye mi öyle geliyor yoksa? Halkı herhangi bir şekilde suçlamadaki gibi kin ve nefrete teşvik ettiğimi düşünmüyorum. Benim alenen dini değerleri aşağılayarak şehir şehir dev salonlara çıkmam hayatın olağan akışına uygun değildir, inandırıcı da değildir. CİMER’deki 185 kişi halk da, gösterimi izlemek için salonları dolduran 100 bin kişi, olumlu yorum yapan 20 bin kişi, videoyu izleyen 15 milyon kişi halk değil mi? Ancak tabii ki yanlış anlaşılmasın, hiç kimse bu iki cümleden rahatsız olmamalı gibi kesinlikle bir iddiam yok. Tam tersine, anlıyorum. Dini inanç insanların kırmızı çizgisi, bir insan bir komedi gösterisinde bu konulara girilmemesini isteyebilir, tabii ki kendi tercihidir. Gösteride kullanılan olumsuz, aşağılayıcı bir kelime olmasa da alışılagelmedik cümleler olabilir. O zaman da izlememek, eleştiri yapmak en doğal haklarıdır. Ama herhangi bir aşağılama veya saygısızlık olduğu iddialarını reddediyorum. Kimse de gösteremez, hepsi abartılı ve zorlama yorumlardır. MasterChef’te Armağan, Eyyüp Can’la tartıştığında ‘‘Ben kendi dediklerimden sorumluyum Eyyüp Can, senin ne anladığından değil,’’ demişti. Ben de bu niyetle sorumlu olduğum cümleleri açıklayacağım. Öncelikle iddianamedeki alıntılar çok eksik ve yönlendiricidir. Bir insanı yıllarca özgürlüğünden mahrum bırakacak bir suçlamada cümlelerin yarısından başlaması üzücü. Şakada sokağa çıkarken korktuklarımı sayıyorum. Çevik kuvvet, oruç tutan otobüs şoförleri (bunun iddianamede olmaması büyük bir yanılgıya sebep olabilir) ve canlı bombalar ama en çok da oruç tutan canlı bombalar. Burada basit bir dil oyunu var. Gerçekten bu üç şeyden korkuyorum. Oruç tutan insanların sinirli hali malum. Nasıl, oruç tutan otobüs şoförleri dediğimde, oruç tutan kişilerin otobüs şoförü olmaya daha müsait ve uygun olduklarını iddia etmiyorsam, oruç tutan canlı bombalar dediğimde de böyle bir ima ve ilişkilendirme yoktur. Yalnızca sinir krizi ile patlamayı birleştirdiğim basit bir şakadır. Dini değerleri aşağılama niyeti veya iması mevcut değildir. İddianameye konu olan diğer bir cümlemle devam edeceğim ama şunu belirtmek isterim ki, bu 3 yıl boyunca “Ölü Deniz” gösterimi şehir şehir gezdirip, 100 binlerce biletli seyirciye oynarken, bir seyircim sahneye koyduğum anlatımdan incindiğini söylese elbette üzülürdüm. İddianamede geçen bir diğer ilgili şakamın içinde “Dördüncü kitap favorim” ve “Dört kitap arasında açık ara en iyisi” diyorum. Burada kutsal kitabı veya ona inanan insanları küçümsemeyi asla amaçlamıyorum. Böyle bir küçümseme belirtisi ile biraz önce dediğim gibi, şehir şehir gezip sahne alırken insanların inanç değerlerini aşağılamak ve sonraki her gösterime tekrar tekrar bilet satıp doldurmam hayatın olağan akışına da bir o kadar zıttır diye düşünüyorum. İnançlı bir insanın değerlerini aşağılamak gibi bir amacım kesinlikle yoktur. Sözlerimin ne anlama geldiğinin, şakanın bütünü ve sahnedeki anlatımla birlikte değerlendirilmesini istiyorum. Cezaevinde manevi rehberlik servisi var. Oradaki din görevlisi beni tanıyormuş, "Çok iyi bir komedyensin ama o şakayı niye yaptın?" diye sordu. Ben de "Hocam, saygısızlık nerede var?" dedim. "Yazar" diyerek Tanrı'ya insani bir özellik atfettiğimi söyledi. "Yazar" kullanımı dini terminoloji açısından yanlış bir kullanım olabilir ama hiçbir şekilde olumsuz, alaycı veya aşağılayıcı bir anlam içermez. Böyle bir kastım yoktur, bu şekilde anlaşılmasını da garipsedim. “Ölü Deniz” gösterisi, bu savunmada da sık sık tekrar ettiğim gibi, bir stand-up gösterisidir, sanatsal bir üretimdir. Herhangi bir dini eğitim gayesi taşımamaktadır. Kelime seçimi hatalı ya da alışılmadık bulunabilir, ancak bu saygısızlık ya da aşağılama olduğu anlamına gelmez. Bütün bu şakada olumsuz tek bir ifade vardır: "İlk üç kitap iyiydi, 4.'nün çevirisi zayıf" ifadesi. Burada da kutsal kitabın kendisine değil, yıllardır duyduğum meal ve çeviri tartışmalarına atıf vardır. Şu ana kadar savunmamı verdiğim 3 cümle ifade özgürlüğü açısından vahim olsa da bi nebze tanıdık ve beklediğim tartışmalardır. Cumhurbaşkanı eleştirilebilir mi? Ne hakarettir? Dini konularda mizah yapılabilir mi? Saygısızlık mı? İfade özgürlüğünün sınırı nedir? vs. Fakat şimdi sözünü edeceğim ‘‘Dalgıçlar’’ hakkındaki üçüncü cümle benim için de, Türkçe bilen herkes için de şoke edicidir. Çünkü burada açıkça söylediğim, hatta altını kalın bir şekilde çizdiğim anlamın, eleştirinin tam zıttıyla yargılanıyorum. Diğer üç cümleye dair tepkileri gözaltına alınmadan önce sosyal medyada görmüştüm. Dalgıçlarla ilgili cümlenin böyle 180 derece zıt, tamamen yanlış yorumlandığına savcılık sorgusundan önce bir kere daha denk geldim: Nagehan Alçı’nın yorumunda. Kendisi mental retardasyon mağduru olduğu için üzerinde durmamıştım. Ancak ilgili cümleyi suçlama olarak gözaltına alındığım gün savcı sorgusunda duyunca şaşırıp "Suçlama ne?" diye sordum. Haşemalılara dair ayrımcılık olduğunu söyledi. Sonrasında gösteriyi izlemediğini, metinden okuduğunu söyledi. O zamandan iddianame hazırlanana kadar "Herhalde aceleyle karışıklık oldu o gün, iddianameye girmez," diye düşündüm. Buraya kadar bu trajikomik ve zorlama suçlamanın gelmesini hiç beklemezdim. Türkçe için kara gün. Dediğim gibi her ne kadar iddianamedeki alıntıda bile suçlamanın zıttı bir anlam çıksa da yine de sahnedeki şekliyle açıklayarak şakayı tekrar etmek istiyorum. Şakaları sebebiyle yargılanan Amerikalı komedyen Lenny Bruce da benzer bir problem yaşamış mahkemede, metinler üzerinden şakalarının değerlendirilmesiyle ilgili: “Bir stand up gösterisini metinden okumak, bir sinema filminin ses kaydını dinlemek gibidir” demiş. Çünkü komedyenin gösterisindeki tavrı, esleri, seyircisinden gelen tepki, öncesinde ve sonrasında anlattıkları, performanstaki bütün bağlamı ve anlamı yaratır. Nasıl bir filmde replikler, kelimeler onu icra eden oyuncunun performansı ile vücut buluyorsa aynı şekilde komedide sahnede var olan komedyen için performans ve oyunculuk o kadar elzemdir. Komedi biraz da yanlış konuşmak ya da yanlış konuşuyormuş gibi yapmaktır. Bazen sonunu kesip sadece ortasına bakarak yanlışı bulabilirsiniz. “Türkiye’de komedyen söyledikleri yüzünden yargılanıyor, hâlimize bak. İfade özgürlüğü nerde” diyor insanlar benim davam hakkında. Ama bu verdiğim örnekte de görüldüğü gibi Türkiye’ye özgü değil komedyen yargılaması. Bahsettiğim Amerikalı komedyen Lenny Bruce da şakalarından dolayı yargılanıyor, 1965’te! Onu yargılayan New York Mahkemesi’nin bağlı olduğu New York Valisi 40 yıl sonra bu yargılama sebebi ile komedyenden özür diliyor. Neyse, şaka şöyle: Seçim 2023 yenilgisinden sonra bunalımdan çıkmak için gittiğim tatili anlatıyorum. “Şezlonga uzandım. Tamam dedim Deniz, hayat bu, her şey geride kaldı, Türkiye, seçim, siyaset… Bütün yılın stresini denize akıtacağım.” Seçim yenilgisi yaşayan muhalif seküler bir karakter var. Tatilde huzur bulmak üzereyken bir şey yaşanıyor. “Tam böyle düşünürken denizin içinden birkaç insan çıktı. Saçları görünmüyor. Bütün vücutlarını kaplayan siyah bir kıyafet.” Seçim ve siyasetten biraz kaçtığım için seyircide büyük bir gerginlik yaşanıyor, tarif ettiğim profilin haşemalı kadınlar olduğunu düşünüyor %90’ı. Çünkü bu karikatür ve ezber bir kültürel tartışma yıllara damgasını vurmuş. Ve toplum çok yüksek bir tartışma. Seyircilerin muhafazakâr, özgürlükçü ya da feminist olanları, “Ama böyle biriysen Deniz büyük bir hayal kırıklığısın” diye nefesini tutuyor, geri kalanı da “salaksın mevzu bu mu?” diye düşünüyor, belki binde biri de “hah haşemalılar hakkında benim gibi düşünen biri sonunda” diyor. Es veriyorum. Herkes sessizliği hissediyor. Daha da geriliyor, sonra “siktiğimin dalgıçları” diyorum ve gösterinin en çok gülünen ve alkışlanan yeri oluyor. Çünkü herkesi ters köşede bırakıyorum. Saçları görünmeyen, bütün vücudu kaplayan siyah bir kıyafet... Gerçekten dalgıç tarifine de uyuyor. Hatta haşemaların çoğunluğu siyah değil. O açıdan dalgıçlara daha uygun bir tarif. Seyirci hem ters köşeyi alkışlıyor hem de dalgıç yerine haşema olasılığından emin olmasına şaşırıyor. Bir yandan da hayal kırıklığı yaşatıp ayrımcı bir cümle sarf etmediğim için büyük bir psikolojik rahatlama yaşıyor. 5 bin tane birbirinden farklı insan ilk kez duyduğu bu cümleleri saniyeler içinde anlayıp reaksiyon gösteriyor ama nedense iddianameyi hazırlayanlar çok kez dinleyip okumalarına ve benim savunmalar-tutukluluk incelemelerindeki açıklamalarıma rağmen anlamamakta ısrar ediyor. Hadi buraya kadar cümleler açık ama niyetim konusunda şüphelisiniz, bende ve 5 bin seyircide sinsi bir ima seziyorsunuz, şakanın devamı bir komedi gösterisi için fazlasıyla altı çizili ve net! Sağ olsun savcı suçlamayı boşa düşürmesine rağmen iddianameye bu kısmı koymuş: “Boşa alkışlamayın testi geçemediniz.” Bunun bir test olduğunu ve seyircinin testte yanlış tarafında kaldığını söylüyorum. “Sizi de tanımış olduk” + ‘‘Harbiye isminin hakkını verdi” eski ordu - başörtüsü gündemine göndermeyken, “Deniz Baykal ölmedi, bilinçaltınızda yaşıyor.” derken de başörtü yasağı tartışmalarının sembol isimlerinden Deniz Baykal’ı, önyargıların bilinçaltındaki sebebi, kalmış etkisi olarak anıyorum. Her şey ve benim konumum gayet net. Ama devam ediyorum, bu şakayı anlatmayı neden sevdiğimi analiz ederek: “Seyircinin çoğunluğu tatlı insanlar, aşırı geriliyorlar” ? Dalgıç yerine haşemalı deme ihtimalinden çekinen insanlardan, ayrımcı bir söylemde bulunmamdan korkan insanlardan “tatlı” diye bahsederek tartışmadaki konumumu da net bir şekilde belirtiyorum. Devamında da dalgıçlardan gerçekten nefret ettiğimi sebebiyle açıklıyorum. Nefret tabii ki komik olsun diye abartılmış bir şey, ama dalgıçlar derken dalgıçları kastettiğimin başka bir kanıtı. Neden böyle bir konuda şaka yapıyorum? Komedi ve stand-up, bazı insanların gözünde sabun köpüğü konular hakkında alaycı ve gerçeklerden kaçıp eğlence sağlayan bir alandır. Hâlbuki onlarca yıldır diğer sahne sanatları gibi, sinema, roman gibi, stand-up da kişisel ve toplumsal konulara dair çok etkili sanat ürünleri çıkarmıştır. Ben kişisel olarak stand-up’ı özellikle tabu sayılan, çatışmalı, üzücü, gergin konularda diğer anlatılardan ve onların eserlerinden daha güçlü buluyorum. Neden derseniz, gülmek bir refleks olduğu için kontrollü bir tepki mümkün olmuyor. Bu da bazı filtrelerden kurtulmayı mümkün kılıyor. 90 dakikalık gösterimde kişisel utançlarım, çelişkilerim, tabularım, korkularım ve çatışmalarım ile toplumsal çatışmalar, gerginlikler, tabular ve çelişkiler beraber yer alıyor. Canlı bombaların ya da sokak çetelerinin günlük hayatta bizde yarattığı korku, medya figürleri, politik figürler, psikiyatri hastanesindeki stajım vs. hepsinin gösteri içinde yeri var. Bu şakada da Türkiye tarihinde nedense çok uzun yıllar yer kaplayan kıyafet konusu üzerinden benzer bir şey yapıyorum. Kadınların kıyafeti, siyasetçi erkeklerin üzerine konuştuğu bir konu oldu yıllarca. Biz de izledik. Özgürlükçü geçinen bazı tanıdıklarımın “haşema” üzerinden söyledikleri hep çelişkili gelirdi çocukken bile. Artık böyle “seküler karikatür” diyebileceğim insanlarla karşılaşmasam da, seyirciler arasında da olduğunu düşünmüyorum, hepimizin bilinçaltında o tansiyon ve tartışmalardan bir tortu kaldı. Bu da kendi başına komik bir durum. Bunu böyle bir şakayla ortaya çıkardığım için mutluyum. Gösterideki favori yerlerimden. İşin garibi, kendini dindar/muhafazakâr olarak tanımlayan seyircilerimin de favori kısmı bu. Görüldüklerini hissediyorlar. “Haşema demeyeceğini biliyordum, yanımdakine de söyledim” demişti birisi mesela. Yani muhafazakârların en sevdiği şakadan dolayı, dindar kesimi aşağılamaktan yargılanıyorum. Eğer bu cümlelerden dinî değerleri aşağılama suçlamasıyla yargılanıyorsam, şu an Türkiye’de herkes, herkes derken gerçekten 86 milyon insan, her cümlesiyle dinî değerleri aşağılama ile yargılanabilir. Bu anlamı çıkarmak, bu kadar zoraki ve utanç vericidir. En uzun vakti bu şakaya ayırdım çünkü benim için en hassas konu bu. Diğer suçlamalar ifade özgürlüğünün sınırlarıyla ilgiliyken, burada hayat görüşümle ve gösterimle uyuşmayan bir şeyle itham ediliyorum. Bir yandan da iddianameye bu cümlenin eklenmiş olması benim için bir şanstır. Suçlama halkın dindar kesimine karşı ayrımcılık iken, burada seküler kesime dair bir eleştiri olduğu görülüyor. Suçlama kendi içinde eriyor, herhangi bir kesime dair bir düşmanlığım yok. Yöneticilere eleştirim var, Türkiye’ye dair her konuya dair de şakalarım var. Sıradan insan hedefim değildir ve doğal olarak seyircimdir. İddianamede dalgıç derken haşemalı dediğimi savcılık sorgusunda kabul ettiğim yazıyor. Bu ya büyük bir hata ya da art niyetli bir yorumdur. Sorguyu hatırlıyorum, böyle bir şey demedim. Kayıtlara geçen ifademe göre de dedim ki; “Burada ben haşema ile denize giren insanlara karşı gösterilen ön yargıya yönelik eleştiride bulunuyorum. Hatta söylemin tamamını incelerseniz, haşema ile denize giren insanlara karşı önyargılı insanları eleştiriyorum. Söylemde “siktiğimin dalgıçları” diyerek ters köşeye düşürüyorum. Söylemin başında seyirci benim haşema giyerek denize giren insanlar ile ilgili konuşacağımı sanıyor ancak ben konuyu dalgıçlara getirerek seyirciyi kendi önyargısı ile yüzleştirerek eleştirel bir gösteri sergiliyorum. Zaten söylemin devamında da “Harbiye, testi geçemediniz” diyerek kastımın seyircinin önyargısını sergilemek olduğunu belli ettiğimi düşünüyorum.” Dediğim gibi tüm Türkiye’yi dolaşıp haşemalılara hakaret edip alkışlanmam hayatın olağan akışına uygun değildir. Paranoyak ve arkaik bir fantezidir, siktiğimin dalgıçları derken haşemalı insanları kastettim ve 0 şikayet! Halkı kin ve nefrete teşvik suçlamasına dâhil 3 cümle, beni siyasi sebeplerle sevmeyen ve itibarsızlaştırıp ceza almamı isteyen sosyal medya trollerinin yapay bir şekilde hedef göstermesinden ibarettir. Oruç tutmada açlık sinirine atıf vardır, 4. kitapta saygısızlık yoktur ve dalgıç şakası bu düşmanca yaklaşan hesapların aceleyle yaptıkları bir hatadır. Halk, 500 CİMER şikâyetinden ibaret değildir. Bir kampanya ile hedef gösterilmemin önünün açılmaması gerektiğini düşünüyorum. Cümlelerimin arkasındayım, beraatimi talep ediyorum. Şu ana kadar kendimi savunduğum 4 cümle, hem tutuklanmama sebep olan hem de 61. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 30 gün önce hakkımda tahliye kararı verilen suçlamalardır. Tutuklanmamdan 57 gün sonra, tam tahliye edildiğim gün, aynı gösteriden 3. suçlama olarak Daltonlar çetesini övdüğüm gerekçesiyle tutuklandım. İçinde bulunduğum toplumun önemli ve güncel bir problemini mesleğim çerçevesinde, mizahi ve kinayeli bir üslupla dile getirdim. Bu suç şebekelerinin nasıl çalıştığını anlatan bir gazeteci ya da hakkında bir iddianame düzenleyen bir savcı işini ne kadar doğru yapıyorsa, bir komedyen olarak bu şaka ile benim yapmak istediğim de budur. Üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum, hakkımda beraat ve tahliye kararı verilmesini talep ediyorum. {{eser son |kaynak={{Web kaynağı|url=https://www.evrensel.net/haber/6002461/deniz-goktas-in-savunmasinin-tam-metni|başlık=Deniz Göktaş'ın savunmasının tam metni|yayıncı=Evrensle|tarih=1 Ekim 2026}}|telif={{FSEK-32}}}} [[Kategori:Savunmalar]] qyf239239bpdsvbgvoipkzr71ow2gsg 10 45941 174572 2026-10-01T12:17:54Z Mümtaz 15204 Yeni sayfa: {{Ayın Eseri|eser=Türkçe Kısa Metinlerde Yazar Tanıma Yönteminin Sınanması ve Geliştirilmesi |bilgi='''''[[Türkçe Kısa Metinlerde Yazar Tanıma Yönteminin Sınanması ve Geliştirilmesi ]], Utku Tanrıvere'nin Twitter iletileri üzerine çalıştığı makaledir. |yazı=1 — Bu çalışma kapsamında ise söz konusu yöntem, yine Twitter iletilerinden oluşan yeni bir bütünce ile sınanmış ve yöntemi oluşturan ölçütler sayıca arttırılıp nitel bağlam... 174572 wikitext text/x-wiki {{Ayın Eseri|eser=Türkçe Kısa Metinlerde Yazar Tanıma Yönteminin Sınanması ve Geliştirilmesi |bilgi='''''[[Türkçe Kısa Metinlerde Yazar Tanıma Yönteminin Sınanması ve Geliştirilmesi ]], Utku Tanrıvere'nin Twitter iletileri üzerine çalıştığı makaledir. |yazı=1 — Bu çalışma kapsamında ise söz konusu yöntem, yine Twitter iletilerinden oluşan yeni bir bütünce ile sınanmış ve yöntemi oluşturan ölçütler sayıca arttırılıp nitel bağlamda da detaylandırılarak geliştirilmeye çalışılmıştır. Yöntem, yazarının kim olduğu bilinmeyen iletilerin yazarı bilinen iletilerle karşılaştırılması neticesinde olumlu sonuçlar vermiştir. Uygulama sürecinde öngörülmemiş başka birtakım ayırt edici ölçütlerin de varlığı gözlenmiş ve bunlar detaylıca sunularak, yöntemdeki ilgili ölçüt gruplarına dahil edilmeleri önerilmiştir. Elde edilen sonuçlar genel olarak, çok kısa metinlerde dahi yazar tespitinin mümkün olduğunu ve yöntemin adli bağlamlarda da kullanılabileceğini göstermektedir. }} [[Dosya:Twitter sur minitel 02.jpg|sayfa=1|300px|orta|çerçevesiz]] 6jluk57d1sid8c0h05pkuiwuq8boacu 174573 174572 2026-10-01T12:18:22Z Mümtaz 15204 "[[Şablon:Ayın Eseri/metin/2026/Ekim]]" sayfayı koruma altına aldı: Yüksek trafiğe sahip sayfa ([Değiştir=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz) [Taşı=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz)) 174572 wikitext text/x-wiki {{Ayın Eseri|eser=Türkçe Kısa Metinlerde Yazar Tanıma Yönteminin Sınanması ve Geliştirilmesi |bilgi='''''[[Türkçe Kısa Metinlerde Yazar Tanıma Yönteminin Sınanması ve Geliştirilmesi ]], Utku Tanrıvere'nin Twitter iletileri üzerine çalıştığı makaledir. |yazı=1 — Bu çalışma kapsamında ise söz konusu yöntem, yine Twitter iletilerinden oluşan yeni bir bütünce ile sınanmış ve yöntemi oluşturan ölçütler sayıca arttırılıp nitel bağlamda da detaylandırılarak geliştirilmeye çalışılmıştır. Yöntem, yazarının kim olduğu bilinmeyen iletilerin yazarı bilinen iletilerle karşılaştırılması neticesinde olumlu sonuçlar vermiştir. Uygulama sürecinde öngörülmemiş başka birtakım ayırt edici ölçütlerin de varlığı gözlenmiş ve bunlar detaylıca sunularak, yöntemdeki ilgili ölçüt gruplarına dahil edilmeleri önerilmiştir. Elde edilen sonuçlar genel olarak, çok kısa metinlerde dahi yazar tespitinin mümkün olduğunu ve yöntemin adli bağlamlarda da kullanılabileceğini göstermektedir. }} [[Dosya:Twitter sur minitel 02.jpg|sayfa=1|300px|orta|çerçevesiz]] 6jluk57d1sid8c0h05pkuiwuq8boacu 100 45942 174577 2026-10-01T14:58:19Z Prætor 24168 sonraki duruşmalarda da savunma yapacak olursa buraya da ekleyebiliriz, bilgi: [[Kullanıcı:Kibele|kibele]] 174577 wikitext text/x-wiki {{Kişi |ismi = Deniz |soyismi =Göktaş |soyismi başharfi = G |doğumyılı=1994 |ölümyılı = |açıklamalar = Yazar, yayıncı ve komedyen |Resim = |vikipedi_bağlantısı =Selahattin Demirtaş }} ==Savunmaları== * [[Deniz Göktaş'ın 28 Eylül 2026'daki savunması|28 Eylül 2026'daki savunması]] {{Otorite kontrolü}} [[Kategori:Modern Çağ'da kişiler]] 0qzw0iw3bg1pgpvwnzlzt1otxm9b1nt 0 45943 174585 2026-10-01T18:40:42Z Anon0004 25376 Anon0004, [[Ankara Anlaşması]] sayfasını [[Ankara Antlaşması]] sayfasına taşıdı 174585 wikitext text/x-wiki #YÖNLENDİRME [[Ankara Antlaşması]] 0xz2apcraayiy6nnbg638356gq2qlof