Güle Çıktım Gülmedim

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tr">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikikaynak</sitename>
    <dbname>trwikisource</dbname>
    <base>https://tr.wikisource.org/wiki/Anasayfa</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Ortam</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Özel</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Tartışma</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Kullanıcı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kullanıcı mesaj</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikikaynak</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikikaynak tartışma</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosya</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosya tartışma</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki tartışma</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Şablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Şablon tartışma</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yardım</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yardım tartışma</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategori tartışma</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Kişi</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Kişi tartışma</namespace>
      <namespace key="200" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="201" case="first-letter">Portal tartışma</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">Sayfa</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">Sayfa tartışma</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">Dizin</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">Dizin tartışma</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modül</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modül tartışma</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Güle Çıktım Gülmedim</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292</id>
    <revision>
      <id>174819</id>
      <parentid>152369</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2004onuralp</username>
        <id>16779</id>
      </contributor>
      <comment>Doğru mudur?</comment>
      <origin>174819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="6ghkucznngzwc356bhscegh5xu7miqc" xml:space="preserve">{{Eser başlığı|başlık=Güle Çıktım Gülmedim|esersahibi=Anonim|bölüm=|önceki=[[:Kategori:Burdur türküleri|Burdur türküleri]]|sonraki=|notlar=}}
&lt;poem&gt;
Güle çıktım gülmedim
Gülden düştüm ölmedim
Güzel senle gezmesi (şerfem sen yaktın beni)
Sefayımış bilmedim

Penceresi damaklı
Şerfem elma yanaklı
İstedimde vermediler (şerfem sen yaktın beni)
Gızın çok mu gıymetli

Bahçelerde var limon
O limonu ben almam
Nereye gidiyon sen güzel (şerfem sen yaktın beni)
Ben olsam ayrılamam gülistanda bir gülüm var
Mor menevşe sümbülüm var
Taze konca bir gülüm var

Diye diye dilden oldum hey
Baka baka gözden oldum hey
Gide gide yardan oldum hey

Evlerinde var boyama
Sinen sineme dayana
Güzel aklında oynama

Diye diye dilden oldum hey
Baka baka gözden oldum hey
Gide gide yardan oldum hey

Evlerinde var ibrişim
Al yanağa batar dişim
Seninle var güzel işim

Diye diye dilden oldum hey
Gide gide yardan oldum hey&lt;/poem&gt;

{{eser son|kaynak=Anonim|telif={{Anonim eser}}}}

[[Kategori:Burdur türküleri]]</text>
      <sha1>6ghkucznngzwc356bhscegh5xu7miqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orhun Yazıtları (Tonyukuk)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5096</id>
    <revision>
      <id>174820</id>
      <parentid>174754</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T14:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48109-74</username>
        <id>26757</id>
      </contributor>
      <origin>174820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49355" sha1="2e1qi6rott9p2hnydjyn23x5kauihwc" xml:space="preserve">{{eser başlığı
 | başlık      = Orhun Yazıtları (Tonyukuk)
 | önceki      =
 | sonraki     =
 | bölüm       =
 | eser sahibi = 
 | notlar      =
 | vikipedi    = Tonyukuk Yazıtı
}}

== Birinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 1. yüz (batı) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-B1
| ty1-1-b-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰶𐰠𐰦𐰢: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰼: 𐰼𐱅𐰃
| BİLGE: TUNYUKUK: BEN: ÖZüM: TaBGaÇ: İLiÑE: KILıNDıM: TÜRK: BODuN: TaBGaÇKA: KÖRüR: eRTİ:
| Bilge Tonyukuk'um. Ben özüm Çin ilinde kılındım (doğdum). Türk boyları Çin'e görür (bağlı) idi.
|- 
| 1-B2
| ty1-1-b-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰞𐰢𐰘𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰑𐰺𐰡𐰃: 𐰴𐰣𐰞𐰦𐰃: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰖𐰣𐰀: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐰴𐰣: 𐰋𐰼𐱅𐰢
| TÜRK: BODuN: KaNIN: BULMaYıN: TaBGaÇDA: aDRıLDI: KaNLaNDI: KaNIN: KODuP: TaBGaÇKA: YaNA: İÇiKDİ: TEŇRİ: aNÇA: TiMiŞ: eRiNÇ: KaN: BiRTiM:
| Türk boyları kağan bulamadan Çin'den ayrıldı, kağanlandı, [ama] kağanı koyup (terkedip) Çin'e yine döndü. Tanrı anca demiş[ki] gerçek: &quot;Baş verdim,
|- 
| 1-B3
| ty1-1-b-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰣𐰭𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰇𐰲𐰤: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰇𐰠𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰞𐰴𐰦𐰃: 𐰖𐰸: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀
| KaNıÑıN: KODuP: İÇiKDiÑ: İÇiKDÜK: ÜÇüN: TEŇRİ: ÖLüTMüŞ: eRiNÇ: TÜRK: BODuN: ÖLTİ: aLKıNDI: YOK: BOLDI: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE:
| Başını koyup döndün. Döndüğün için Tanrı öldürmüş gerçek&quot;. Türk boyları öldü, eridi, yok oldu. Türk Sir boylarının yerinde (yurdunda)
|- 
| 1-B4
| ty1-1-b-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆𐰑: 𐰴𐰞𐰢𐰑𐰃: 𐰃𐰑𐰀: 𐱃𐱁𐰑𐰀: 𐰴𐰞𐰢𐰾𐰃: 𐰸𐰆𐰉𐰺𐰣𐰯: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰚𐰃: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐱃𐰞𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐰖𐰑𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰚𐰃𐰾𐰃𐰏
| BOD: KaLMaDI: IDA: TaŞDA: KaLMıŞI: KUBRaNıP: YiTİ: YÜZ: BOLDI: EKİ: ÜLüGİ: ATLIG: eRTİ: BİR: ÜLüGİ: YaDaG: eRTİ: YETİ: YÜZ: KİSİG:
| boy kalmadı. Uzakta, dışda kalmışı toparlanıp yediyüz [kişi] oldu. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yediyüz kişiyi
|- 
| 1-B5
| ty1-1-b-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰕𐰍𐰢𐰀: 𐰆𐰞𐰍𐰃: 𐱁𐰑𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰞: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰾𐰃𐰋𐰤𐰼𐱅𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰆𐰶𐰃𐰽𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰴𐰦𐰢: 𐱃𐰆𐰺𐰸𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰃𐰺𐰴𐰑𐰀
| UDuZuGMA: ULuGI: ŞaD eRTİ: YaGıL: TİDİ: YaGMıŞI BeN eRTiM: BİLGE: TUNYUKUK: KAGAN MU KISaYIN: TİDiM: SaKıNDıM: TORUK BUKULI: SeMiZ BUKULI: IRAKDA:
| yöneten ulu şad idi. Yağıl (katıl) dedi, yağmışı (katılanı) ben idim: Bilge Tonyukuk[...] Kağan mı kılayım dedim. Sakındım. Sıska boğa, semiz boğa arkaya
|- 
| 1-B6
| ty1-1-b-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰾𐰼: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱃𐰆𐰺𐰸: 𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰢𐰕𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰨𐰀: 𐰾𐰴𐰦𐰢: 𐰦𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰼𐰀: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰝: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰃𐰽𐰑𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀: 𐰉𐰍𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣
| BİLSeR: SeMiZ BUKA: TORUK: BUKA: TiYiN: BİLMeZ eRMiŞ: TiYiN: aNÇA: SaKıNDıM: aNDA: KİSRE: TEŇRİ: BİLİG: BiRTÜK: ÜÇüN: ÖZüM: ÖK: KAGAN: KISDıM: BİLGE: TUNYUKUK: BOYLA: BAGA: TARKAN:
| tekme atsalar, semiz boğa mı, sıska boğa mı attı diye bilinmez imiş deyip anca sakındım. [O] andan sonra Tanrı bilgi verdiği için, özüm, kendim kağan kıldım. Bilge Tonyukuk, Boyla Bağa Tarkan
|- 
| 1-B7
| ty1-1-b-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰖𐰣: 𐰋𐰼𐰘𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰭𐰼𐰃: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰍: 𐰇𐰚𐰾: 𐰝: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰠𐰏𐰾𐰃: 𐰲𐰉𐰾𐰃: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰲𐰆𐰍𐰖: 𐰴𐰆𐰕𐰃𐰤: 𐰴𐰺𐰀: 𐰴𐰆𐰢𐰍: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕
| BİRLE: İLTeRiŞ: KAGAN: BOLaYıN: BiRiYE: TaBGaÇıG: ÖŇRİ: KITaYNıG: YIRıYA: OGuZuG: ÖKüŞ: ÖK: ÖLüRTİ: BiLGeSİ: ÇaBıŞI: BeN: ÖK: eRTiM: ÇOGaY: KUZIN: KaRA: KUMuG: OLuRUR: eRTiMiZ:
| ile İlteriş kağan olunca Güney'de Çin'i, Doğu'da Kıtay'ı, Kuzey'de Oğuz'u pek çok öldürdü. Bilgesi, çavuşu ben kendim idim. Çoğay'ın Kuzeyi'nde Kara Kumuğ'da oturur idik.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 2. yüz (güney) 10 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-G1
| ty1-2-g-10-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰘𐰚: 𐰘𐰃𐰘𐰇: 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣: 𐰘𐰘𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐱅𐰏𐰼𐰀: 𐰆𐰲𐰸: 𐱅𐰏: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰕: 𐰸𐰏: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰨𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰺: 𐰼𐰃𐰚𐰠𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰦𐰣: 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| kyk: yiyü: TBSGN: yyü: OLRUR: rtMZ: BODN: BOGZI: Tq: rti: YGMZ: tgre: oçq: tg: rti: biZ: qg: rtMZ: Ca: OLRR: rikli: OGZDJN: kürg: klti:
| KiYiK: YİYÜ: TaBıŞGaN: YiYÜ: OLuRUR: eRTiMiZ: BODuN: BOGuZI: ToK: eRTİ: YaGıMıZ: TeGRE: OÇUK: TeG: eRTİ: BİZ: iSiG: eRTiMiZ: aNÇA: OLuRuR: eRiKLİ: OGuZDıNDıN: KÖRüG: KeLTİ:
| Geyik yiyip, tavşan yiyip oturur idik. boyların boğazı tok idi. Yağımız çevrede ocak gibi idi, biz ateş idik. anca otururduk. Güclü Oğuzdan gözcü geldi.
|- 
| 1-G2
| ty1-2-g-10-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐱃𐰆𐰴𐰕: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍𐰺𐰆: 𐰸𐰆𐰣𐰃: 𐰾𐰭𐰇𐰤𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍𐰺𐰆: 𐱃𐰆𐰭𐰺𐰀: 𐰾𐰢𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰽𐰉: 𐰨𐰀: 𐰕𐰴𐰪𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣:
| kürg: SBI: JG: TUKZ: OGZ: BODN: üZE: KGN: OLRTI: tir: TBGÇGRU: qONI: sHüng: IDms: KITFGRU: TOHRA: smg: IDms: SB: Ce: ZKFA: türk: BODN:
| KÖRüG: SabI: aNTaG: TOKuZ: OGuZ: BODuN: ÜZE: KAGAN: OLuRTI: TİR: TaBGaÇGaRU: KONI: SeÑÜNüG: IDMıŞ: KITaYNGaRU: TOÑRA: eSiMiG: IDMıŞ: SaB: aNÇA: aZKıYNA: TÜRK: BODuN:
| gözcünün sözü şöyle: &quot;Dokuz Oğuz boyları üzerine kağan oturdu.&quot; der. Çin yönüne Kum Paşa'yı göndermiş. Kıtay yönüne Tongra Esim'i göndermiş. Söz böyle: &quot;Azıcık Türk boyları
|- 
| 1-G3
| ty1-2-g-10-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰖𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰴𐰃: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰾𐰃𐰤𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰠𐰇𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰃𐰤𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰍:
| YORIYR: rMs: KGNI: LP: rMs: YGUÇIsI: bİlgE: rMs: OL: Kİ: kisi: BR: rsr: sini: TBGÇG: ÖlÜrtÇİ: tir: Mn: ÖHrE: QITFG: ÖlrtÇİ: tir: Mn: bini: OGZG:
| YORIYoR: eRMiŞ: KAGANI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: OL: KI: KİSİ: BaR: eRSeR: SİNİ: TaBGaÇıG: ÖLÜRTeÇİ: TİR: MeN: ÖŇRE: KITaYNıG: ÖLüRTeÇİ: TİR: MeN: BİNİ: OGuZuG:
| yürüyor imiş. Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. O iki kişi var ise seni [de], Çin'i [de] öldürecek der[im] ben. Doğu'da Kıtay'ı öldürecek der[im] ben. Beni, Oğuz'u
|- 
| 1-G4
| ty1-2-g-10-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃𐰚: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰋𐰼𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰋𐰤: 𐰘𐰃𐰺𐰑𐰦𐰖𐰣: 𐱅𐰏𐰘𐰃𐰤: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰕𐰆𐰣: 𐰆𐰽𐰺: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢:
| ölrtçik: tir: mn: TBGÇ: brdn: yn: tg: QITF: öHdn: yn: tg: bn: yİRDJYN: tgyin: türk: sir: BODN: yrİntE: İdİ: YORMZUN: USR: İdİ: Yq: QISLM:
| ÖLüRTeÇİK: TİR: MEN: TaBGaÇ: BiRiDiN: YaN: TEG: KITaYN: ÖŇDiN: YaN: TEG: BEN: YIRıDıNTıYaN: TeGeYİN: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE: İDİ: YORuMaZUN: USaR: İDİ: YOK: KISaLıM:
| öldürecek der[im] ben. Çin Güney'den yana değsin (saldırsın), Kıtay Doğu'dan yana değsin, ben Kuzey'den yana değeyim. Türk Sir boyları yerinde dursun. (Onun) ilerlemesi dahi dursun, [Türkü] yok kılalım
|- 
| 1-G5
| ty1-2-g-10-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰆𐰞: 𐰾𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰾𐰃𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰽𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰆𐰍𐰕: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰉𐰆: 𐰲𐰚𐰇: 𐰴𐰉𐰽𐰺:
| tir: mn: OL: sBG: sdP: tün: UDsIKM: klMdİ: kÜntZ: OLRSKM: klMdİ: JA: ÖtrÜ: KGNMA: ÖtntM: CA: ÖtntM: TBGÇ: OGZ: QITF: BU: ÇkÜ: KBSR:
| TİR: MEN: OL: SaBıG: eŞiDiP: TÜN: UDıSIKıM: KeLMeDİ: KÜNTüZ: OLuRSıKıM: KeLMeDİ: aNDA: ÖTRÜ: KaGaNıMA: ÖTüNTüM: aNÇA: ÖTüNTüM: TaBGaÇ: OGuZ: KITaYN: BU: ÇKÜ: KaBıSaR:
| der[im] ben.&quot;. O sözü işitip gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Ondan ötürü kağanıma açıldım. Anca [böyle] söyledim: &quot;Çin, Oğuz, Kıtay, bu üçü birleşirse
|- 
| 1-G6
| ty1-2-g-10-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰡𐰲𐰃: 𐰋𐰕: 𐰇𐰕: 𐰃𐰲𐰃: 𐱃𐰽𐰣: 𐱃𐰆𐱃𐰢𐱁: 𐱅𐰏: 𐰋𐰃𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐱅𐰆𐰯𐰞𐰍𐰞𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰴𐰞𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰾𐰺: 𐱃𐰆𐰯𐰞𐰍𐰆𐰞𐰸: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀:
| KvÇI: bZ: ÖZ: İÇİ: TSN: TUTMŞ: tg: bİZ: YUYKA: rklg: tUPLGLI: uçz: rms: yCge: rklg: özgli: UÇZ: YUYKA: KLN: BOLsR: TUPLGULq: LP: rms: yCge:
| KaLTaÇI: BiZ: ÖZ: İÇİ: TaSıN: TUTMıŞ: TEG: BİZ: YUYKA: eRKLiG: TUPuLGaLI: UÇZ: eRMiŞ: YiNÇGE: eRKLiG: ÖZGüLİ: UÇZ: YUYKA: KALIN: BOLSaR: TUPuLGULUK: aLP: eRMiŞ: YiNÇGE:
| biz [kala] kalacağız. Öz içi dışından tutulmuş gibi[yiz] biz. Yufka gücündekini delmek ucuz (kolay) imiş. İnce gücündekini kırmak ucuz. Yufka kalın olsa delinmesi çetin imiş. İnce
|- 
| 1-G7
| ty1-2-g-10-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰽𐰺: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰝: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰑𐰀: 𐰉𐰺𐰖𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰖𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰑𐰦𐰀: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰀: 𐰚𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰾𐰇𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰲𐰢𐰕: 𐰉𐰺: 𐰢𐰆: 𐰤𐰀: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢:
| YOGN: BOLSR: üzglx: LP: rms: öHre: QITFDA: BRYE: TBGÇDA: KURYA: KURDJA: YIRYA: OGZDA: ki: ÜÇ: biH: sÜMZ: kltÇMZ: BR: MU: nE: Ca: ütntm:
| YOGUN: BOLSAR: ÜZGÜLÜK: ALP: ERMİŞ: ÖŇRE: KITANYDA: BİRİYE: TABGAÇDA: KURIYA: KURıDıNTA: YIRıYA: OGZDA: EKİ: ÜÇ: BİŇ: SÜMZ: KeLTeÇiMiZ: BaR: MU: NE: aNÇA: ÖTüNTüM:
| yoğun olsa kırmak çetin imiş. Doğu'da Kıyayn'dan, Güney'de Çin'den, Batı'da Batılı'lardan, Kuzey'de Oğuz'dan iki üç bin erimiz gelecek var mı ne? Böyle söyledim [kağana].
|- 
| 1-G8
| ty1-2-g-10-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰢: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰝: 𐰇𐱅𐰨𐰢𐰤: 𐰾𐰓𐰇: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰚𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰆𐰑𐰕: 𐱅𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰚: 𐰇𐰭𐰏: 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰆: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰃𐰽𐰍𐰀𐰺𐰆: 𐰆𐰑𐰕𐱅𐰢: 𐰃𐰤𐰏: 𐰚𐰝𐰠𐰚𐰤: 𐱃𐰆𐰍𐰞𐰑𐰀: 𐰆𐰍𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| KGNM: bm: ÖZM: bilge: TOFqq: ütntx: ötCmn: sdü: brti: köHlHçe: UDZ: tdi: kök: ÖHg: YOGRU: ötkn: yISGARU: UDZtM: İng: kxlkn: TOGLDA: OGZ: klti:
| KaGaNıM: BM: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüNTÜK: ÖTüNÇüMüN: iSiDÜ: BERTİ: KÖÑLüÑÇE: UDZ: TiDİ: KÖK: ÖŇG: YOGuRU: ÖTüKeN: YIŞGARU: UDuZTıM: İNiG: KÖKLüKüN: TOGuLDA: OGuZ: KeLTİ:
| Kağanım, ben özüm Bilge Tonyukuk konuştuk. [Kağan] söylediğimi işiti verdi. Gönlünce [orduyu] yönel[t] dedi. Kök Öng'ü aşıp Ötüken Ormanı'na yöneldim. İnig Köklük'ün Toğul'da Oğuz geldi.
|- 
| 1-G9
| ty1-2-g-10-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰢𐰕: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰇𐰾𐰓𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰸: 𐰖𐰆𐰡𐰀: 𐰘𐰢𐰀: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰝𐰝: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰆𐰍𐰕: 𐰸𐰯𐰤: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| süsi: ÜÇ: biH: rms: biz: ki: biH: rtmz: süHsdmz: tHri: YRLKDI: YFDMZ: ögzke: tüsdi: YFDq: YOVA: yme: ölti: xx: JA: ötrü: OGZ: qpn: klti:
| SÜSİ: ÜÇ: BİŇ: eRMiŞ: BİZ: EKİ: BİŇ: eRTiMiZ: SÜÑüŞDüMüZ: TEŇRİ: YaRLıKaDI: YaYıNDıMıZ: ÖGüZKE: TÜSDİ: YaYıNDUK: YOLTA: YiME: ÖLTİ: KÖK: aNDA: ÖTRÜ: OGuZ: KOPıN: KeLTİ:
| Eri üç bin imiş. Biz iki bin erdik. Süngüşdük. Tanrı öyle istedi dağıttık. Irmağa düştü. Dağıttıklarımız yolda yine öldü hep. Ondan ötürü Oğuz'un tümü geldi [bize katıldı].
|- 
| 1-G10
| ty1-2-g-10-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰚𐰀: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰏: 𐰸𐰆𐰣𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰼𐰘𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰘𐰃𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰇𐰭𐰼𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰚𐰠𐱅𐰃:
| klürtm: x: türk: BODNG: ötkn: yrke: bn: özm: bilge: TOFqq: ötkn: yrg: qONMs: tyn: sdp: bryki: BODN: qURYKI: yIRYKI: öHrki: BODN: klti:
| [...]: ÖK: TÜRK: BODuNuG: ÖTüKeN: YiRKE: BEN: ÖZüM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüKeN: YiRiG: KONMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BiRiYeKİ: BODuN: KURıYaKI: YIRıYaKI: ÖŇReKİ: BODuN: KeLTİ:
| Getirdim bütün Türk boylarını'nı Ötüken Yeri'ne[...] Ben özüm Bilge Tonyukuk Ötüken Yer'e konmuş diye işitip Güney'deki boyları, Batı'daki, Kuzey'deki, Doğu'daki boyları geldi [bize katıldı].
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 3. yüz (doğu) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-D1
| ty1-3-d-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰃: 𐰉𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰘𐰆𐰴: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐰯: 𐰾𐰇: 𐰠𐱅𐰓𐰢
| iKİ: BİÑ: eRTiMiZ: BİZ: iKİ: SÜ: BOLDI: TÜRK: BODuN: OLuRGaLI: TÜRK: KaGaN: OLuRGalI: ŞaNTUÑ: BaLIKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGMiŞ: YOK: eRMiŞ: KaGaNıMA: ÖTüNüP: SÜ: iLeTDiM:
| [biz] İki bin erdik. İki ordumuz oldu. Türk boyları kılınalı, Türk Kağanı oturalı Şantung kentine, Taluy ırmağına ulaşmışlığı yok imiş. Kağanıma söyleyip er ettim (saldım).
|- 
| 1-D2
| ty1-3-d-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰇𐰲: 𐰆𐱃𐰕: 𐰉𐰞𐰶: 𐰾𐰃𐰑𐰃: 𐰆𐰾𐰃𐰣: 𐰉𐰆𐰦𐱃𐰆: 𐰘𐰆𐰺𐱃𐰑𐰀: 𐰖𐱃𐰆: 𐰴𐰞𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃
| ŞaNTUÑ: BaLıKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGüRTiM: ÜÇ: OTuZ: BaLıK: SIDI: USıN: BUNTaTU: YURTDA: YaTU: KaLUR: eRTİ: TaBGaÇ: KaGaN: YaGıMıZ: eRTİ: ON: OK: KaGaNI: YaGıMıZ: eRTİ:
| Şantung kentine, Taluy ırmağına değdirdim. Yirmi üç kenti kırdı. Usu yıprandı. Otağda (çadırda) yatıp kalır idi. Çin kağanı yağımız idi. On Ok kağanı yağımız idi.
|- 
| 1-D3
| ty1-3-d-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐱃𐰸: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰚𐰇𐰲𐰠𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰕𐰢: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰆𐰞: 𐰇𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰯: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰉𐰾𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰨𐰀: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰭𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰢𐰾𐰼: 𐰴𐰲: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰆𐰞: 𐰋𐰕𐰤𐰃
| aRTUK: KIRKıZ: KÜÇLüG: KaGaN: YaGıZıM: BOLDI: OL: ÜÇ: KaGaN: ÖGLeŞiP: ALTUN: YIŞ: ÜZE: KaBıŞaLıM: TiMiŞ: aNÇA: ÖGLeŞMiŞ: ÖÑRE: TÜRK: KaGaNGaRU: SÜLeLiM: TiMiŞ: aÑaRU: SÜLeMeSeR: KaÇa:NeÑ: eRSeR: OL: BiZNİ:
| Dahası Kırkız'ın güçlü kağanı yağımız oldu. O üç kağan sözleşip &quot;Altun ormanı üzerinde kapışalım&quot; demiş. Anca [öyle] anlaşıp. &quot;Doğu'da Türk Kağanı'na süleyelim&quot; demiş. &quot;Ona [doğru] sülemez [isek] nice ne eder o bizi[...]
|- 
| 1-D4
| ty1-3-d-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰝𐰰: 𐰇𐰲𐰏𐰇𐰤: 𐰴𐰉𐰽𐰯: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰤𐰭: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰢: 𐰦𐰀: 𐰼𐰇𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaNeÑ: eRSeR: ÖLüRTeÇİ: KÖK: ÜÇüGÜN: KaBıŞıP: SÜLeLiM: eDİ: YOK: KISaLıM: TiMiŞ: TÜRGiŞ: KaGaN: aNÇA: TiMiŞ: BeNiÑ: BODuNuM: aNDA: eRÜR: TiMiŞ:
| Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. Nice ne edip öldürecek hep?. Üçümüz birleşip süleyelim. Onu yok kılalım.&quot; demiş. Türgiş Kağanı anca (öyle) demiş. &quot;Benim boylarım oraya erişir.&quot; demiş.
|- 
| 1-D5
| ty1-3-d-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰞𐰍𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰃𐰣: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰆𐰑𐰾𐰶𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰾𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰦𐰀: 𐰽𐰴𐰦𐰢𐰀
| TÜRK: BODuN: YiME: BuLGaNÇ: OL: TiMiŞ: OGuZI: YiME: TaRKıNÇ: OL: TiMiŞ: OL: SaBIN: eŞiDiP: TÜN: YiME: UDSIKıM: KeLMeZ: eRTİ: OLuRSıKıM: KeLMeZ: eRTİ: aNDA: SaKıNDıMA:
| Türk boyları yine bulanık. demiş. &quot;Oğuz'u yine sıkıntıda.&quot; o demiş. O sözü işitince gece yine uyuyasım gelmez idi. Gün[düz] yine oturasım gelmez idi. [o] anda düşündüm.
|- 
| 1-D6
| ty1-3-d-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰠𐰚: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰴𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰘𐰏: 𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰓𐰢: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰆𐰞𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰼𐰢𐰾: 𐱃𐰆𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰉𐰆: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰽𐰺: 𐰖𐰺𐰢𐰲𐰃: 𐱅𐰓𐰢: [...]: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐱅𐰠𐰓𐰢: 𐰲𐰇𐰠𐰏: 𐰃𐰕: 𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰞𐱃𐰢
| iLK: KIRKıZKA: SÜLeLiM: YiG: eRMiŞ: TiDiM: KÖGMeN: YOLI: BİR: eRMiŞ: TUMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BU: YOLuN: YORISaR: YaRaMaÇI: TiDiM: [...]: YiRÇİ: TiLeDiM: ÇÖLüG: İZ: eRİ: BULTuM:
| İlk Kırgız'a sülersek iyi olur dedim. Kögmen'in yolu bir imiş, [ama] kapalı imiş diye işitip bu yolu [at ile] yorar isek yaramıyacak dedim. [...] Yerci [kılavuz] istedim. Çölgi İz eri buldum.
|- 
| 1-D7
| ty1-3-d-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰕𐰢: 𐰕: 𐰘𐰃𐰼𐰢: 𐰣𐰃: 𐰋𐰠𐰢: [...]: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃: 𐰆𐰺𐰆𐰸𐰃: 𐰼𐰢𐰾: 𐰣𐰃𐰣: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐰭𐰺: 𐰖𐱃𐰯: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃𐰞𐰍: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰆𐰞: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰽𐰺: 𐰆𐰨: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰺𐰦𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀
| ÖZüM: aZ: YiRiM: aNI: BELiM: [...]: eRMiŞ: BİR: aT: ORUKI: eRMiŞ: aNIN: BaRMıŞ: AÑAR: aYTıP: BİR: aTLıG: BaRMıŞ: TiYiN: OL: YOLuN: YORISaR: UNÇ: TiDiM: SaKıNDıM: KaGaNıMA:
| Özüm az yerim, onu beslerim [...] imiş. Bir at yolu imiş. Onun [ile] varmış [gitmiş]. Ona söyleyip bir atlı varmış diye o yolu yorsak iyi olur dedim. Düşündüm. Kağanıma
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 4. yüz (kuzey) 11 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-K1
| ty1-4-k-11-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰞𐱃: 𐱅𐰓𐰢: 𐰴𐱅𐰼𐰢𐰠: 𐰚𐰲𐰀: 𐰆𐰍𐰺𐰴𐰞𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰇𐰕𐰀: 𐰋𐰤𐱅𐰼𐰀: 𐰴𐰺𐰍: 𐰾𐰝𐰓𐰢: 𐰖𐰸𐰺𐰆: 𐱃: 𐰘𐱅𐰀: 𐰖𐰑𐰍𐰣: [...]: 𐰃𐰍𐰲: 𐱃𐰆𐱃𐰣𐰆: 𐰍𐱃𐰆𐰺𐱃𐰢: 𐰇𐰭𐰼𐰀𐰚𐰃: 𐰼:
| ötntm: sü: YORTDM: T: LT: tdm: Ktrml: kçe: OGRKLTDM: T: üze: bntre: KRG: sxdm: YqRU: T: yte: YDGN: [...]: IGÇ: TUTNU: GTURTM: öHreki: r:
| ÖTüNTüM: SÜ: YORıTDıM: aT: aLT: TiDiM: aKTeRMiL: KeÇE: OGuRKaLaTDıM: aT: ÜZE: BiNTiRE: KaRıG: SÖKDüM: YUKaRU: aT: YeTE: YaDaGıN: [...]: IGaÇ: TUTuNU: aGTURTuM: ÖÑREKİ: eR:
| söyledim. Ordu yürüttüm. &quot;Attan in&quot; dedim. Ak Termil'i geçip yorgalattım. At üzerine bindirip karı söktüm (geçtim). Yukarıya at yedekleyip yaya[...] ağaç(lara) tutunup çıkarttım. Öndeki er
|- 
| 1-K2
| ty1-4-k-11-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰲𐰀[...]: [...]𐰾𐰉𐰺𐱈: 𐰽𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰆𐰉𐰞𐰆: 𐰃𐰤𐱅𐰢𐰕: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰤𐰚𐰀: 𐰖𐰦𐰴𐰃: 𐱃𐰆𐰍: 𐰉𐰃𐰺𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐰘𐰼: 𐰖𐰭𐰞𐰯: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰞𐰦𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰑𐰯: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐰠𐰇: 𐰝𐰼: 𐱅𐰢𐰾:
| YOGRÇA[...]: [...]sBRW: SDMZ: YUBLU: intmz: ON: tünke: YJKI: TUG: BİRÜ: BRDMZ: yrçi: yr: YHLP: BOGZLJI: BUHDP: KGN: ylü: xr: tms:
| YOGuRuÇA[...]: .ıŞBaRaRTI: aŞDıMıZ: YOBuLU: İNTiMiZ: ON: TÜNKE: YaNTaKI: TUG: BİRÜ: BaRDıMıZ: YiRÇİ: YiR: YaÑıLıP: BOGuZLaNDI: BUÑaDıP: KaGaN: YeLÜ: KÖR: TiMiŞ:
| geçince [...] Ibrık (ırmağı)'ı aştık. Yobul (dağı)'u indik. On gecede yanındaki Tuğ'un berisine vardık. Kılavuz yeri yanılıp boğazlandı. Bunalan Kağan &quot;koşturu verin&quot; demiş,
|- 
| 1-K3
| ty1-4-k-11-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰣𐰃: 𐰽𐰆𐰉𐰍: 𐰉𐰺𐰞𐰢: 𐰆𐰞: 𐰽𐰆𐰉: 𐰸𐰆𐰑𐰃: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰽𐰣𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰾𐰇𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐱃𐰍: 𐰃𐰴𐰀: 𐰉𐰖𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰘𐰠𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰍: 𐰆𐰴𐰀: 𐰉𐰽𐰑𐰢𐰕:
| NI: SUBG: BRLM: OL: SUB: qODI: BRDMZ: SNGLİ: tüsürtmz: TG: IKA: BYUR: rtmz: xün: yme: tün: yme: ylü: BRDMZ: QIRKZG: UKA: BSDMZ:
| aNI: SUBıG: BaRaLıM: OL: SUB: KODI: BaRTıMıZ: aŞaNGaLI: TÜŞÜRTüMüZ: aTıG: IKA: BaYUR: eRTiMiZ: KÜN: YiME: TÜN: YiME: YeLÜ: BaRDıMıZ: KIRKıZıG: UKA: BaSDıMıZ:
| Anı suyuna varalım[...] O suyun yanına vardık. Aş yemeğe attan indirdik. At[lar]ı iyice dinlendirdik. Gündüz de gece de [at] koşup vardık. Kırgız'ı uykuda bastık.
|- 
| 1-K4
| ty1-4-k-11-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰭𐰏𐰤: 𐰲𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐱅𐰼𐰠𐰢𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰽𐰨𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰨𐰚𐰓𐰃: 𐰘𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰋𐰼𐰇: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕:
| süHgn: ÇDMZ: KNI: süsi: trlms: süHsdmz: SCDMZ: KNIn: ölrtmz: KGNKA: QIRKZ: BODNI: Ckdi: yxnti: YJMZ: xögmn: YISG: brü: kltmz:
| SÜÑüGüN: aÇDıMıZ: KaNI: SÜSİ: TeRiLMiŞ: SÜÑüŞDüMüZ: SaNÇDıMıZ: KaNIN: ÖLüRTüMüZ: KaGaNKA: KIRKıZ: BODuNI: iÇiKDİ: YÜKüNTİ: YaNTıMıZ: KÖGMeN: YIŞıG: BeRÜ: KeLTiMiZ:
| Süngüyle açtık. Ka(ğa)nı, ordusu dirilmiş. Süngüşdük, sançtık. Kağanını öldürdük. Kağan'a Kırgız boyları tutsak oldu, baş eğdi. Geri döndük. Kögmen ormanına beri geldik.
|- 
| 1-K5
| ty1-4-k-11-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰑𐰀: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰦𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰏: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇: 𐰘𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰾𐰺: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼:
| QIRKZDA: YJMZ: türgs: KGJA: xörg: klti: SBI: Jg: öHdn: KGNGRU: sü: yORILM: tms: YORMsR: bizni: KGNI: LP: rms: YGUÇIsI: bilge: rms: KÇn: nH: rsr:
| KIRKıZDA: YaNDıMıZ: TÜRGiŞ: KaGaNDA: KÖRüG: KeLTİ: SaBI: aNTeG: ÖÑDiN: KaGaNGaRU: SÜ: YORILıM: TiMiŞ: YORıMaSaR: BİZNİ: KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaN: NeÑ: eRSeR:
| Kırkız'dan döndük. Türgiş kağanından gözcü geldi. Sözü şöyle: &quot;Doğu'dan kağana doğru süleyelim demiş. Ordu yürütmezsek o bizi, kağanı alp imiş, danışmanı bilge imiş, ne zaman, nerede olsa
|- 
| 1-K6
| ty1-4-k-11-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰚𐰝: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰉𐰆𐰣𐰑𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋: 𐰏𐰼𐰇: 𐱅𐰇𐰾𐰘𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃:
| bizni: ölrtçi: kx: tms: türgis: KGNI: TSQMs: tidi: ON: q: BONDI: KLIsZ: TSQMs: tir: TBGÇ: süsi: BR: rms: OL: SBG: sdp: KGNM: bn: b: grü: tüsyn: tidi:
| BİZNİ: ÖLüRTeÇİ: KÖK: TiMiŞ: TÜRGİŞ: KaGaNI: TAŞIKMıŞ: TİDİ: ON: OK: BONuDI: KaLISıZ: TaŞIKMıŞ: TİR: TaBGaÇ: SÜSİ: BaR: eRMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNıM: BeN: eB: GeRÜ: TÜŞeYiN: TİDİ:
| bizi kesin öldürür demiş. Türgiş kağanı [yola] çıkmış&quot; dedi. &quot;On Ok boyları eksiksiz [yola] çıkmış&quot; der. Çin ordusu [da] var imiş. O sözü işitip kağanım: &quot;Ben eve geri döneyim&quot; dedi.
|- 
| 1-K7
| ty1-4-k-11-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰸: 𐰉𐰞𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰣𐰃: 𐰖𐰆𐰍𐰞𐱃𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰽𐰃: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰍𐰣: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑: 𐰉𐰺𐰕𐰆𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸𐰀: 𐰉𐰭𐰀: 𐰖𐰑𐰃:
| KTUN: Yq: BLMs: rti: NI: YOGLTYIn: tdi: sü: BRH: tdi: LTUN: YISDA: OLRH: tdi: sü: BSI: inl: KGN: TRDUs: SD: BRZUn: tdi: bilge: TOFqqA: BHA: YDI:
| KATuN: YOK: BoLMıŞ: eRTİ: aNI: YOGLaTaYIN: TiDİ: SÜ: BaRıÑ: TiDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRuÑ: TiDİ: SÜ: BaŞI: İNeL: KaGaN: TaRDUŞ: ŞaD: BaRZUN: TiDİ: BİLGE: TONYUKUKA: BaÑA: aYDI:
| Katun yok olmuş (ölmüş) idi. &quot;Onu yoğlatayım&quot; dedi. Sü[leyip] varın dedi. &quot;Altun ormanında oturun&quot; dedi. &quot;Sü (ordu) başı İnel Kağan, Tarduş Şad varsın&quot; dedi. Bilge Tonyukuk'a, bana söyledi.
|- 
| 1-K8
| ty1-4-k-11-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐰾𐰇𐰏: 𐰠𐱅: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐰖𐰤𐰍: 𐰝𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰖: 𐰋𐰤: 𐰾𐰭𐰀: 𐰤𐰀: 𐰖𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰚𐰠𐰃𐰼: 𐰼𐰾𐰼: 𐰝𐰇𐰼: 𐰇𐰚𐰠𐰇𐰼: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐰾𐰼: 𐱅𐰃𐰠𐰍: 𐰽𐰉𐰍: 𐰞𐰃: 𐰆𐰞𐰆𐰺: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰾𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰢𐰕:
| BU: süg: lt: tidi: QIYnG: xöHlHçe: Y: bn: sHA: ne: YYIn: tidi: klir: rsr: xür: öklür: klmz: rsr: tılG: SBG: LI: OLUR: tidi: LTUN: YIsDA: OLRTMZ:
| BU: SÜG: iLeT: TİDİ: KIYıNıG: KÖÑLüÑÇE: aY: BeN: SaÑA: NE: aYaYIN: TİDİ: KeLİR: eRSeR: KÜR: ÖKüLÜR: KeLMeZ: eRSeR: TİLiG: SaBıG: aLI: OLUR: TİDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRTuMuZ:
| Bu orduyu [yön]elt dedi. &quot;Buyruğunu gönlünce söyle. Ben sana ne söyleyeyim&quot; dedi. &quot;Gelir ise yiğitçe toparlanır, gelmez ise dilini sözünü alıp otur&quot; dedi. Altun ormanında oturduk.
|- 
| 1-K9
| ty1-4-k-11-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰲: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰘𐰃𐰘𐰃: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰴𐰍𐰣: 𐰾𐰇: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐱅𐰃𐰼𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰃𐱃𐰢: 𐰴𐰦𐰖𐰤: 𐰽𐰉𐰍: 𐰖𐰣𐰀:
| üç: xürg: yiyi: klti: SBI: bir: KGN: sü: TSQDI: ON: q: süsi: KLIsZ: TSQDI: tir: YRS: YZIDA: tirllm: tms: OL: SBG: sdp: KGNGRU: OL: SBG: ITM: KJYn: SBG: YNA:
| ÜÇ: KÖRüG: YİYİ: KeLTİ: SaBI: BİR: KaGaN: SÜ: TaŞIKDI: ON: OK: SÜSİ: KaLISıZ: TaŞIKDI: TİR: YaRıŞ: YaZIDA: TİRiLeLiM: TiMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNGaRU: OL: SaBıG: ITıM: KaNDaYıN: SaBıG: YaNA:
| Üç gözcü kişi geldi. Sözleri bir: &quot;Kağan ordu çıkardı. On Ok ordusu eksiksiz [yola] çıktı&quot; der. &quot;Yarış ovasında dirilelim (toplanalım)&quot; demiş. O sözü işitip Kağan'a o sözü ilettim. Kağan'dan söze karşılık
|- 
| 1-K10
| ty1-4-k-11-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰃𐰘𐰤: 𐱅𐰢𐰾: 𐰘𐰠𐰢𐰀: 𐰴𐰺𐰍𐰆: 𐰓𐰏𐰇𐱅𐰃: 𐰆𐰺𐰍𐰞: 𐰉𐰽𐱃𐰢𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰇𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰭𐰺𐰆: 𐰨𐰀: 𐰖𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰯𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰨𐰼𐰀: 𐰽𐰉: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰪𐰃𐰍: 𐰆𐰞: 𐰇𐰕: 𐰆𐰞: 𐰭𐰞𐰺:
| klti: OLRH: tiyn: tms: ylme: KRGU: dgüti: URGL: BSTMA: tms: bög: KGN: BHRU: CA: YIDMs: PA: TRKNGRU: Cre: SB: IDMs: bilge: TOFqq: FIG: OL: üz: OL: HLR:
| KeLTİ: OLuRuÑ: TİYiN: TiMiŞ: YeLME: KaRGU: eDGÜTİ: URGıL: BaSıTMA: TiMiŞ: BÖG: KaGaN: BaÑaRU: aNÇA: YIDMıŞ: aPA: TaRKaNGaRU: İÇRE: SaB: IDMıŞ: BİLGE: TONYUKUK: aYNIG: OL: ÖZ: OL: aÑıLıR:
| geldi. &quot;Oturun&quot; diye demiş. &quot;Öncüyü, gözcüyü iyice ırgala. Baskın yapma&quot; demiş. Bögü (Kapağan) Kağan bana öyle söylemiş. Apa Tarkan'a gizli söz göndermiş: &quot;Bilge Tonyukuk korkar, o kendisi o yanılır.
|- 
| 1-K11
| ty1-4-k-11-11
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰓𐰲𐰃: 𐰆𐰣𐰀𐰢𐰭: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰖𐰆𐰞𐰾𐰕𐰤: 𐰽𐰑𐰢: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰏𐰾𐰕𐰤: 𐰚𐰲𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰤: 𐰴𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰞𐰲𐰆𐰴𐰀: 𐱃𐰭: 𐰇𐰤𐱅𐰼𐰇: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕:
| sü: YORILM: tdçi: UNAMH: OL: SBG: sdp: sü: YORTDM: LTUN: YISG: YOLsZn: SDM: rts: ögzg: kçgszn: kçdmz: tün: KTDMZ: BOLÇUKA: TH: öntrü: tgdmz:
| SÜ: YORILıM: TiDiÇİ: ONAMaÑ: OL: SaBıG: eŞiDiP: SÜ: YORıTDıM: aLTUN: YIŞıG: YOLSuZuN: aŞDıM: iRTiŞ: ÖGüZüG: KeÇiGSiZiN: KeÇDiMiZ: TÜN: KaTDıMıZ: BOLÇUKA: TAÑ: ÖNTÜRÜ: TEGDİMİZ:
| [atlı] er yoralım (sürelim) derse onamayın&quot;. O sözü işitip [atlı] er yordum. Altun ormanını yol aramadan aştım. İrtiş ırmağını geçitsiz yerinden geçtik. Gece de gittik. Bolçu'ya tan öncesi değdik.
|}

== İkinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 1. yüz (batı) 9 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-B1
| ty2-1-b-9-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱃𐰞𐰍: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰢𐰤: 𐰾𐰇: 𐱅𐰼𐰠𐱅𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰏𐰠𐰼: 𐰸𐰆𐰯
| TıLıG: KeLÜRTİ: SaBI: aNTaG: YaRıŞ: YaZıDA: ON: TÜMeN: SÜ: TiRiLTİ: TİR: OL: SABIG: EŞİDİP: BEGLER: KOPUN:
| Ulak geldi. Sözü şöyle: &quot;Yarış ovasında on tümen (yüzbin) er dirildi (toplandı)&quot; der. O sözü işitince beğlerin hepsi
|- 
| 2-B2
| ty2-1-b-9-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰣𐰞𐰢: 𐰺𐰃𐰍: 𐰆𐰉𐱃𐰃: 𐰘𐰏: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰤: 𐰨𐰀: 𐱅𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰽𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏
| YaNaLıM: aRIG: UBuTI: YiG: TiDİ: BeN: aNÇA: TiR: MeN: BeN: BİLGE: TONYUKUK: aLTUN: YIŞıG: aŞA: KeLTiMiZ: iRTiŞ: ÖGüZüG:
| Dönelim, arı uslu olmak iyidir dediler. Ben şöyle derim, ben Bilge Tonyukuk, &quot;Altun ormanını aşıp geldik, İrtiş ırmağını
|- 
| 2-B3
| ty2-1-b-9-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰲𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐰢𐰾𐰃: 𐰞𐰯: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐱃𐰆𐰖𐰢𐰑𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰆𐰢𐰖: 𐰃𐰑𐰸: 𐰘𐰼: 𐰾𐰆𐰉: 𐰉𐰽𐰀: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰨: 𐰤𐰚𐰀: 𐱅𐰕𐰼: 𐰋𐰃𐰕
| KeÇE: KeLTiMiZ: KeLMiŞİ: aLP: TİDİ: TUYMaDI: TeÑRİ: UMaY: IDUK: YiR: SUB: BaSA: BiRTİ: eRiNÇ: NeKE: TeZeR: BİZ:
| geçip geldik. Gelmiş[ler]i alp dedi, duymadı. Tanrı, Umay, Iduk Yer Su bası verdi gerçek. Niye kaçıyoruz?
|- 
| 2-B4
| ty2-1-b-9-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰚𐰀: 𐰸𐰆𐰺𐰸𐰆𐰺: 𐰋𐰃𐰕: 𐰕: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰀: 𐰉𐰽𐰣𐰞𐰢: 𐱅𐰏𐰠𐰢: 𐱅𐰃𐰓𐰢: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕: 𐰖𐰖𐰃𐰑𐰢𐰕: 𐰚𐰃𐰤𐱅𐰃: 𐰰𐰇𐰾: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| ÖKÜŞ: TiYiN: NeKE: KORKUR: BİZ: aZ: TiYiN: NE: BaSıNaLıM: TeGeLiM: TİDiM: TeGDiMiZ: YaYIDıMıZ: iKİNTİ: ÖKÜŞ: KeLTİ:
| Çok diye niye korkuyoruz? Az[ız] diye ne[den] basmayalım? Değelim (saldıralım) dedim. Değdik, yayıldık. İkinci gün
|- 
| 2-B5
| ty2-1-b-9-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰼𐱅𐰲𐰀: 𐰶𐰃𐰕𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐱅𐰀: 𐰚𐰃: 𐰆𐰲𐰃: 𐰾𐰃𐰭𐰺𐰲𐰀: 𐰺𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰕
| ÖRTÇE: KIZıP: KeLTİ: SÜÑüŞDüMüZ: BİZiNTE: iKİ: UÇI: SIÑaRÇA: aRTUK: eRTİ: TeÑRİ: YaRLıKaDUK: ÜÇüN: ÖKÜŞ: TiYiN: BİZ:
| Yanar gibi kızıp geldi[ler]. Süngüşdük. Bizim iki üç katımız idi(ler). Tanrı bağışladığı için, çok(turlar) diye biz
|- 
| 2-B6
| ty2-1-b-9-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰸𐰆𐰺𐰴𐰢𐰑𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑𐰺𐰀: 𐰆𐰑𐰃: 𐰖𐰖𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰃𐰤: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰉𐰍𐰆𐰾𐰃𐰤: 𐰽𐰑𐰃𐰤
| KORKMaDıMıZ: SÜÑüŞDüMüZ: TaRDUŞ: ŞaDRA: UDI: YaYDıMıZ: KaGaNIN: TUTDUMUZ: YABGUSIN: ŞADIN:
| korkmadık, süngüşdük. Tarduş Şadar'a kadar yayıldık. Kağanını tuttuk. Yabgusunu, şadını
|- 
| 2-B7
| ty2-1-b-9-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰠𐰏𐰲𐰀: 𐰼: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰸: 𐱅𐰇𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰽𐰖𐰆: 𐰃𐱃𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰸𐰆𐰯
| aNDA: ÖLüRTİ: eLiGÇE: eR: TUTDuMuZ: OL: OK: TÜN: BODuNIN: SaYU: ITıMıZ: OL: SaBıG: eŞiDiP: ON: OK: BeGLeRİ: BODuNI: KOP:
| [o] anda öldürüldü. Elli'ce (kadar) er tuttuk. O aynı gece boylarına bilgi gönderdik. O sözü işitip On Ok beğleri, boyları hep
|- 
| 2-B8
| ty2-1-b-9-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰚𐰠𐰏𐰢𐰀: 𐰋𐰏𐰼𐰠𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰃𐱅𐰯: 𐰖𐰃𐰍𐰯: 𐰕𐰲𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰕𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃𐰤: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢
| KeLTİ: YÜKÜNTİ: KeLiGME: BeGReLİN: BODuNIN: İTiP: YIGıP: aZÇA: BODuN: TeZMiŞ: eRTİ: ON: OK: SÜSİN: SÜLeTDiM:
| geldi, baş eğdi. Gelen beğlerini, boylarını eğitip, düzenlettim. Azca boyları tezmiş (kaçmış) idi. On Ok ordusunu sületdim.
|- 
| 2-B9
| ty2-1-b-9-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕: 𐰘𐰢𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰓𐰢𐰕: 𐰣𐰃: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰘𐰨𐰇: 𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐰋𐰭𐰠𐰏: 𐰚: 𐱃𐰍𐰍: 𐰼𐱅𐰇𐰼𐱅𐰢
| BİZ: YiME: SÜLeDiMiZ: aNI: eRTiMiZ: YiNÇÜ: öGüZüG: KeÇE: TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: BeÑiLiG: eK: TaGaG: eRTÜRTüM:
| Biz de süledik. Anı'ya erdik. Yinçü Irmağı'nı geçip Tinsi Oğlu denilen kutsal Ek dağına erdirdim.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 2. yüz (güney) 6 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-G1
| ty2-2-g-6-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰃: 𐰃𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰦𐰀: 𐰖𐰦𐰆𐰺𐱃𐰢𐰕: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: [...]𐰆𐰯: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰕𐰃𐰚: 𐱃𐰸𐰺𐰽𐰃𐰤
| TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: [...]UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.:
| Temirkapı'ya dek eriştik. [o] anda (ordan) döndük. İnelkapı'ya, […] dağa Tezik, Tokursın'(a)?
|- 
| 2-G2
| ty2-2-g-6-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰘𐰼𐰝𐰃: 𐰽𐰀: 𐰉𐰽𐰞𐰍𐰺𐰆: 𐰺𐰑𐰴: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰀: 𐱅𐰏𐱅𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃
| aNDA: YiRÜKİ: aŞA: BaŞaLGaRU: aRDaK: BODuN: KOP: KeLTİ: OL: KÜNTE: TeGTİ: TÜRÜK: BODuN: TeMiR: KaPıGKA: TİNSİ: OGLI:
| [o] anda, Yirük'i aşıp başlayıp Ardak boyları hep geldi, o gün (içinde) değdi. Türk boyları Demirkapı'ya, Tinsi Oğlu
|- 
| 2-G3
| ty2-2-g-6-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰘𐰼𐱅𐰀: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤
| TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: TAGKA: TeGMiŞ: İDİ: YOK: eRMiŞ: OL: YiRTE: BeN: BİLGE: TONYUKUK: TeGÜRTÜK: ÜÇüN: [...]:
| Tinsi Oğlu denilen dağa değmişligi yok imiş. O yerde ben Bilge Tonyukuk değirdiğim için
|- 
| 2-G4
| ty2-2-g-6-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰇𐰼𐰭: 𐰝𐰇𐰢𐰾: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰆𐰑𐰕: 𐰏𐰼𐰃𐱅: 𐰽𐰃𐰍𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰾𐰕: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀𐰾𐰃
| KIZıL: aLTUN: ÜRüÑ: KÜMüŞ: KIZıL: UDuZ: GeRİT: aSIGI: BUÑSuZ: KeLÜRTİ: İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGESİ:
| kızıl altın, ak gümüş, kızıl uduz?, gerit? kazancı zorlamadan getirdi. İlteriş Kağan bilgesi [...]
|- 
| 2-G5
| ty2-2-g-6-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐰃𐰤: 𐰇𐰲𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰏𐰃𐰼𐰢𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰴𐰀: 𐰋𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃
| İLİN: ÜÇüN: TaBGaÇKA: YiTİ: YiGİRMİ: SÜÑüŞDİ: KITaYNKA: YiTİ: SÜÑüŞDİ: OGuZKA: BeŞ: SÜÑüŞDİ: aNDA: aYGUÇI:
| İli için Çin ile onyedi [kez] süngüşdü. Kıtay ile yedi [kez] süngüşdü. Oğuz ile beş [kez] süngüşdü. [o] anda danışmanı
|- 
| 2-G6
| ty2-2-g-6-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰖𐰍𐰃𐰑𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰲𐰑𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰏𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀
| YiME: BeN: ÖK: eRTiM: aYGIDI: YiME: BeN: ÖK: eRTiM: İLTeRiŞ: KaGaN: UÇDI: TÜRÜK: BöGİ: KaGaNKA: TÜRÜK: BİLGE: KaGaNKA:
| yine ben kendim idim. Danıştığı yine ben kendim idim. İlteriş Kağan uçdu. Türk Bögi (Kapağan) Kağan'a, Türk Bilge Kağan'a
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 3. yüz (doğu) 8 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-D1
| ty2-3-d-8-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐱅𐰃: 𐰆𐱃𐰕: 𐰖𐰾𐰴𐰀: [...]: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰑𐰢: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰢𐱃𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: YiTİ: OTuZ: YaŞKA: [...]: iRTİ: KaPaGaN: KaGaN: OLuRDuM: TÜN: UDuMaTI:
| Kapağan Kağan yirmiyedi yaşında [...] idi. Kapağan Kağan oturdu (kağan oldu). Gece uyumadım,
|- 
| 2-D2
| ty2-3-d-8-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰝𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰢𐱃𐰃: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰴𐰣𐰢: 𐱅𐰝𐱅𐰃: 𐰴𐰺𐰀: 𐱅𐰼𐰢: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰃: 𐰾𐰏: 𐰝𐰇𐰲𐰃𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐰆𐰕𐰣: 𐰘𐰠𐰢𐰏: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐱃𐰢: 𐰸
| KÜNTüZ: OLuRMaTI: KIZıL: aLTUN: TöKTİ: ÜRüÑ: KÜMüŞ: TÖKTİ: iŞiG: KÜÇİG: BeRTiM: ÖK: UZuN: YeLMeG: YeME: ITıM: OK:
| gündüz oturmadım. Kızıl kanımı dökütüp, kara terimi akıtıp işi, gücü verdim hep. Uzun keşif yine ettim hep.
|- 
| 2-D3
| ty2-3-d-8-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐰴𐰆𐰖: 𐰴𐰺𐰍𐰆𐰍: 𐰆𐰞𐰍𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰸: 𐰉𐰣𐰍𐰢𐰀: 𐰖𐰍𐰃𐰴𐰀: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐰃𐰼: 𐰼𐱅𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰣: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰕𐰆
| aRKUY: KaRGUG: ULGaRTDıM: OK: BaNGıMA: YaGIKA: KeLÜRİR: eRTiM: KaGaNıMıN: SÜLeTDiMiZ: TeÑRİ: YaRLıKaZU:
| Savunmayı, gözleme yerlerini kendim büyüttüm. Yağıya bağırdığımda, kaçırır idim. Kağanımla (birlikte) süngüşdük. Tanrı bağışladı(ğı için)
|- 
| 2-D4
| ty2-3-d-8-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐱅𐰇𐰼𐰰: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀: 𐰖𐰺𐰴𐰞𐰍: 𐰖𐰍𐰃𐰍: 𐰚𐰠𐱅𐰇𐰼𐰢𐰓𐰢: 𐱅𐰇𐰏𐰤𐰠𐰏: 𐱃𐰍: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰢𐰓𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺
| BU: TÜRÜK: BODuNKA: YaRaKLıG: YaGIG: KeLTÜRMeDiM: TÖGüNLüG: aTıG: YÜGüRTMeDiM: İLTeRiŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR:
| bu Türk boyları'na pusatlı yağıyı yaklaştırtmadım, damgalı atı yürüttürmedim. İlteriş Kağan kazanmasa
|- 
| 2-D5
| ty2-3-d-8-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰆: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰃𐰣: 𐰆𐰑𐰆: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰢: 𐰇𐰲𐰤
| UDU: BeN: ÖZüM: KaZGaNMaSaR: İL: YiME: BODuN: YiME: YOK: eRTeÇİ: eRTİ: KaZGaNTUKIN: UDU: ÖZüM: KaZGaNTUKıM: ÜçüN:
| ve de ben özüm kazanmasam il[i] yine, boylar[ı] yine yok edecek (olacak) idi. [o] Kazandığı için ve de özüm kazandığım için
|- 
| 2-D6
| ty2-3-d-8-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰠: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰺𐰃: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰆𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰤𐰭: 𐰘𐰼𐰓𐰚𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀
| İL: YiME: İL: BOLDI: BODuN: YiME: BODuN: BOLDI: ÖZüM: KaRI: BOLDuM: ULuG: BOLDuM: NeÑ: YiRDeKİ: KaGaNLıG: BODuNKA:
| il yine il oldu, boy yine boy oldu. Kendim yaşlı oldum, ulu oldum. Hangi yerde kağanlı boyuna
|- 
| 2-D7
| ty2-3-d-8-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐰋𐰃𐰤𐱅𐰏𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰤𐰀: 𐰉𐰆𐰭𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐰢𐰾
| [...]: BÜNTeGİ: BaR: eRSeR: NE: BUÑI: BaR: eRTeÇİ: eRMiŞ:
| [...] böylesi var ise ne sıkıntısı var edecek (olacak) imiş.
|- 
| 2-D8
| ty2-3-d-8-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰋𐰃𐱅𐰃𐱅𐰓𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸
| [...]: TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: İLiÑE: BİTİTDiM: BeN: BİLGE: TONYUKUK:
| Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bilge Tonyukuk.
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 4. yüz (kuzey) 4 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-K1
| ty2-4-k-4-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰋𐰤: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼
| İLTeRİŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR: YOK: eRTİ: eRSeR: BeN: ÖZüM: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNMaSaR: BeN: YOK: eRTiM: eRSeR:
| İlteriş Kağan kazanmasa, yok idi isei, ben özüm Bilge Tonyukuk kazanmasam, ben yok idim ise,
|- 
| 2-K2
| ty2-4-k-4-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰉𐰆𐰑: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YiRİNTE: BOD: YiME: BODuN: YiME: KİŞİ: YiME: İDİ: YOK: eRTeÇİ: eRTİ:
| Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yerinde boy da, boylar da, kişi de yok edecek (olacak) idi.
|- 
| 2-K3
| ty2-4-k-4-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰑𐰸𐰃: 𐰉𐰆
| İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNDUK: ÜÇüN: KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YORIDUKI: BU:
| İlteriş Kağan, Bilge Tonyukuk kazandığı için, Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yürüdüğü bu[ndandır].
|- 
| 2-K4
| ty2-4-k-4-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰃𐰏𐰓𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺
| TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuNuG: OGuZ: BODuNuG: İGiDÜ: OLuRUR:
| Türk Bilge Kağan'ı, Türk Sir boylarını, Oğuz boylarını besleyip oturur.
|}

== Dış bağlantılar ==
[https://web.archive.org/web/20200424174452/https://www.turkbitig.com/tonyukuk.html Orhun Yazıtları Tonyukuk Anıtları]

[[Kategori:Orhun Abideleri]]</text>
      <sha1>2e1qi6rott9p2hnydjyn23x5kauihwc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174879</id>
      <parentid>174820</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T21:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48109-74</username>
        <id>26757</id>
      </contributor>
      <origin>174879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47862" sha1="5klwrjmbjyu8nct4azpz0hgtlvf4vua" xml:space="preserve">{{eser başlığı
 | başlık      = Orhun Yazıtları (Tonyukuk)
 | önceki      =
 | sonraki     =
 | bölüm       =
 | eser sahibi = 
 | notlar      =
 | vikipedi    = Tonyukuk Yazıtı
}}

== Birinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 1. yüz (batı) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-B1
| ty1-1-b-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰶𐰠𐰦𐰢: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰼: 𐰼𐱅𐰃
| BİLGE: TUNYUKUK: BEN: ÖZüM: TaBGaÇ: İLiÑE: KILıNDıM: TÜRK: BODuN: TaBGaÇKA: KÖRüR: eRTİ:
| Bilge Tonyukuk'um. Ben özüm Çin ilinde kılındım (doğdum). Türk boyları Çin'e görür (bağlı) idi.
|- 
| 1-B2
| ty1-1-b-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰞𐰢𐰘𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰑𐰺𐰡𐰃: 𐰴𐰣𐰞𐰦𐰃: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰖𐰣𐰀: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐰴𐰣: 𐰋𐰼𐱅𐰢
| TÜRK: BODuN: KaNIN: BULMaYıN: TaBGaÇDA: aDRıLDI: KaNLaNDI: KaNIN: KODuP: TaBGaÇKA: YaNA: İÇiKDİ: TEŇRİ: aNÇA: TiMiŞ: eRiNÇ: KaN: BiRTiM:
| Türk boyları kağan bulamadan Çin'den ayrıldı, kağanlandı, [ama] kağanı koyup (terkedip) Çin'e yine döndü. Tanrı anca demiş[ki] gerçek: &quot;Baş verdim,
|- 
| 1-B3
| ty1-1-b-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰣𐰭𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰇𐰲𐰤: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰇𐰠𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰞𐰴𐰦𐰃: 𐰖𐰸: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀
| KaNıÑıN: KODuP: İÇiKDiÑ: İÇiKDÜK: ÜÇüN: TEŇRİ: ÖLüTMüŞ: eRiNÇ: TÜRK: BODuN: ÖLTİ: aLKıNDI: YOK: BOLDI: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE:
| Başını koyup döndün. Döndüğün için Tanrı öldürmüş gerçek&quot;. Türk boyları öldü, eridi, yok oldu. Türk Sir boylarının yerinde (yurdunda)
|- 
| 1-B4
| ty1-1-b-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆𐰑: 𐰴𐰞𐰢𐰑𐰃: 𐰃𐰑𐰀: 𐱃𐱁𐰑𐰀: 𐰴𐰞𐰢𐰾𐰃: 𐰸𐰆𐰉𐰺𐰣𐰯: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰚𐰃: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐱃𐰞𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐰖𐰑𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰚𐰃𐰾𐰃𐰏
| BOD: KaLMaDI: IDA: TaŞDA: KaLMıŞI: KUBRaNıP: YiTİ: YÜZ: BOLDI: EKİ: ÜLüGİ: ATLIG: eRTİ: BİR: ÜLüGİ: YaDaG: eRTİ: YETİ: YÜZ: KİSİG:
| boy kalmadı. Uzakta, dışda kalmışı toparlanıp yediyüz [kişi] oldu. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yediyüz kişiyi
|- 
| 1-B5
| ty1-1-b-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰕𐰍𐰢𐰀: 𐰆𐰞𐰍𐰃: 𐱁𐰑𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰞: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰾𐰃𐰋𐰤𐰼𐱅𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰆𐰶𐰃𐰽𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰴𐰦𐰢: 𐱃𐰆𐰺𐰸𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰃𐰺𐰴𐰑𐰀
| UDuZuGMA: ULuGI: ŞaD eRTİ: YaGıL: TİDİ: YaGMıŞI BeN eRTiM: BİLGE: TUNYUKUK: KAGAN MU KISaYIN: TİDiM: SaKıNDıM: TORUK BUKULI: SeMiZ BUKULI: IRAKDA:
| yöneten ulu şad idi. Yağıl (katıl) dedi, yağmışı (katılanı) ben idim: Bilge Tonyukuk[...] Kağan mı kılayım dedim. Sakındım. Sıska boğa, semiz boğa arkaya
|- 
| 1-B6
| ty1-1-b-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰾𐰼: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱃𐰆𐰺𐰸: 𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰢𐰕𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰨𐰀: 𐰾𐰴𐰦𐰢: 𐰦𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰼𐰀: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰝: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰃𐰽𐰑𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀: 𐰉𐰍𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣
| BİLSeR: SeMiZ BUKA: TORUK: BUKA: TiYiN: BİLMeZ eRMiŞ: TiYiN: aNÇA: SaKıNDıM: aNDA: KİSRE: TEŇRİ: BİLİG: BiRTÜK: ÜÇüN: ÖZüM: ÖK: KAGAN: KISDıM: BİLGE: TUNYUKUK: BOYLA: BAGA: TARKAN:
| tekme atsalar, semiz boğa mı, sıska boğa mı attı diye bilinmez imiş deyip anca sakındım. [O] andan sonra Tanrı bilgi verdiği için, özüm, kendim kağan kıldım. Bilge Tonyukuk, Boyla Bağa Tarkan
|- 
| 1-B7
| ty1-1-b-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰖𐰣: 𐰋𐰼𐰘𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰭𐰼𐰃: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰍: 𐰇𐰚𐰾: 𐰝: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰠𐰏𐰾𐰃: 𐰲𐰉𐰾𐰃: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰲𐰆𐰍𐰖: 𐰴𐰆𐰕𐰃𐰤: 𐰴𐰺𐰀: 𐰴𐰆𐰢𐰍: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕
| BİRLE: İLTeRiŞ: KAGAN: BOLaYıN: BiRiYE: TaBGaÇıG: ÖŇRİ: KITaYNıG: YIRıYA: OGuZuG: ÖKüŞ: ÖK: ÖLüRTİ: BiLGeSİ: ÇaBıŞI: BeN: ÖK: eRTiM: ÇOGaY: KUZIN: KaRA: KUMuG: OLuRUR: eRTiMiZ:
| ile İlteriş kağan olunca Güney'de Çin'i, Doğu'da Kıtay'ı, Kuzey'de Oğuz'u pek çok öldürdü. Bilgesi, çavuşu ben kendim idim. Çoğay'ın Kuzeyi'nde Kara Kumuğ'da oturur idik.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 2. yüz (güney) 10 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-G1
| ty1-2-g-10-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰘𐰚: 𐰘𐰃𐰘𐰇: 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣: 𐰘𐰘𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐱅𐰏𐰼𐰀: 𐰆𐰲𐰸: 𐱅𐰏: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰕: 𐰸𐰏: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰨𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰺: 𐰼𐰃𐰚𐰠𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰦𐰣: 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KiYiK: YİYÜ: TaBıŞGaN: YiYÜ: OLuRUR: eRTiMiZ: BODuN: BOGuZI: ToK: eRTİ: YaGıMıZ: TeGRE: OÇUK: TeG: eRTİ: BİZ: iSiG: eRTiMiZ: aNÇA: OLuRuR: eRiKLİ: OGuZDıNDıN: KÖRüG: KeLTİ:
| Geyik yiyip, tavşan yiyip oturur idik. boyların boğazı tok idi. Yağımız çevrede ocak gibi idi, biz ateş idik. anca otururduk. Güclü Oğuzdan gözcü geldi.
|- 
| 1-G2
| ty1-2-g-10-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐱃𐰆𐰴𐰕: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍𐰺𐰆: 𐰸𐰆𐰣𐰃: 𐰾𐰭𐰇𐰤𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍𐰺𐰆: 𐱃𐰆𐰭𐰺𐰀: 𐰾𐰢𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰽𐰉: 𐰨𐰀: 𐰕𐰴𐰪𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣
| KÖRüG: SabI: aNTaG: TOKuZ: OGuZ: BODuN: ÜZE: KAGAN: OLuRTI: TİR: TaBGaÇGaRU: KONI: SeÑÜNüG: IDMıŞ: KITaYNGaRU: TOÑRA: eSiMiG: IDMıŞ: SaB: aNÇA: aZKıYNA: TÜRK: BODuN:
| gözcünün sözü şöyle: &quot;Dokuz Oğuz boyları üzerine kağan oturdu.&quot; der. Çin yönüne Kum Paşa'yı göndermiş. Kıtay yönüne Tongra Esim'i göndermiş. Söz böyle: &quot;Azıcık Türk boyları
|- 
| 1-G3
| ty1-2-g-10-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰖𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰴𐰃: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰾𐰃𐰤𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰠𐰇𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰃𐰤𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰍
| YORIYoR: eRMiŞ: KAGANI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: OL: KI: KİSİ: BaR: eRSeR: SİNİ: TaBGaÇıG: ÖLÜRTeÇİ: TİR: MeN: ÖŇRE: KITaYNıG: ÖLüRTeÇİ: TİR: MeN: BİNİ: OGuZuG:
| yürüyor imiş. Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. O iki kişi var ise seni [de], Çin'i [de] öldürecek der[im] ben. Doğu'da Kıtay'ı öldürecek der[im] ben. Beni, Oğuz'u
|- 
| 1-G4
| ty1-2-g-10-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃𐰚: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰋𐰼𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰋𐰤: 𐰘𐰃𐰺𐰑𐰦𐰖𐰣: 𐱅𐰏𐰘𐰃𐰤: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰕𐰆𐰣: 𐰆𐰽𐰺: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢
| ÖLüRTeÇİK: TİR: MEN: TaBGaÇ: BiRiDiN: YaN: TEG: KITaYN: ÖŇDiN: YaN: TEG: BEN: YIRıDıNTıYaN: TeGeYİN: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE: İDİ: YORuMaZUN: USaR: İDİ: YOK: KISaLıM:
| öldürecek der[im] ben. Çin Güney'den yana değsin (saldırsın), Kıtay Doğu'dan yana değsin, ben Kuzey'den yana değeyim. Türk Sir boyları yerinde dursun. (Onun) ilerlemesi dahi dursun, [Türkü] yok kılalım
|- 
| 1-G5
| ty1-2-g-10-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰆𐰞: 𐰾𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰾𐰃𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰽𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰆𐰍𐰕: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰉𐰆: 𐰲𐰚𐰇: 𐰴𐰉𐰽𐰺
| TİR: MEN: OL: SaBıG: eŞiDiP: TÜN: UDıSIKıM: KeLMeDİ: KÜNTüZ: OLuRSıKıM: KeLMeDİ: aNDA: ÖTRÜ: KaGaNıMA: ÖTüNTüM: aNÇA: ÖTüNTüM: TaBGaÇ: OGuZ: KITaYN: BU: ÇKÜ: KaBıSaR:
| der[im] ben.&quot;. O sözü işitip gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Ondan ötürü kağanıma açıldım. Anca [böyle] söyledim: &quot;Çin, Oğuz, Kıtay, bu üçü birleşirse
|- 
| 1-G6
| ty1-2-g-10-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰡𐰲𐰃: 𐰋𐰕: 𐰇𐰕: 𐰃𐰲𐰃: 𐱃𐰽𐰣: 𐱃𐰆𐱃𐰢𐱁: 𐱅𐰏: 𐰋𐰃𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐱅𐰆𐰯𐰞𐰍𐰞𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰴𐰞𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰾𐰺: 𐱃𐰆𐰯𐰞𐰍𐰆𐰞𐰸: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀
| KaLTaÇI: BiZ: ÖZ: İÇİ: TaSıN: TUTMıŞ: TEG: BİZ: YUYKA: eRKLiG: TUPuLGaLI: UÇZ: eRMiŞ: YiNÇGE: eRKLiG: ÖZGüLİ: UÇZ: YUYKA: KALIN: BOLSaR: TUPuLGULUK: aLP: eRMiŞ: YiNÇGE:
| biz [kala] kalacağız. Öz içi dışından tutulmuş gibi[yiz] biz. Yufka gücündekini delmek ucuz (kolay) imiş. İnce gücündekini kırmak ucuz. Yufka kalın olsa delinmesi çetin imiş. İnce
|- 
| 1-G7
| ty1-2-g-10-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰽𐰺: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰝: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰑𐰀: 𐰉𐰺𐰖𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰖𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰑𐰦𐰀: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰀: 𐰚𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰾𐰇𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰲𐰢𐰕: 𐰉𐰺: 𐰢𐰆: 𐰤𐰀: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢
| YOGUN: BOLSAR: ÜZGÜLÜK: ALP: ERMİŞ: ÖŇRE: KITANYDA: BİRİYE: TABGAÇDA: KURIYA: KURıDıNTA: YIRıYA: OGZDA: EKİ: ÜÇ: BİŇ: SÜMZ: KeLTeÇiMiZ: BaR: MU: NE: aNÇA: ÖTüNTüM:
| yoğun olsa kırmak çetin imiş. Doğu'da Kıyayn'dan, Güney'de Çin'den, Batı'da Batılı'lardan, Kuzey'de Oğuz'dan iki üç bin erimiz gelecek var mı ne? Böyle söyledim [kağana].
|- 
| 1-G8
| ty1-2-g-10-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰢: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰝: 𐰇𐱅𐰨𐰢𐰤: 𐰾𐰓𐰇: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰚𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰆𐰑𐰕: 𐱅𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰚: 𐰇𐰭𐰏: 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰆: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰃𐰽𐰍𐰀𐰺𐰆: 𐰆𐰑𐰕𐱅𐰢: 𐰃𐰤𐰏: 𐰚𐰝𐰠𐰚𐰤: 𐱃𐰆𐰍𐰞𐰑𐰀: 𐰆𐰍𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KaGaNıM: BM: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüNTÜK: ÖTüNÇüMüN: iSiDÜ: BERTİ: KÖÑLüÑÇE: UDZ: TiDİ: KÖK: ÖŇG: YOGuRU: ÖTüKeN: YIŞGARU: UDuZTıM: İNiG: KÖKLüKüN: TOGuLDA: OGuZ: KeLTİ:
| Kağanım, ben özüm Bilge Tonyukuk konuştuk. [Kağan] söylediğimi işiti verdi. Gönlünce [orduyu] yönel[t] dedi. Kök Öng'ü aşıp Ötüken Ormanı'na yöneldim. İnig Köklük'ün Toğul'da Oğuz geldi.
|- 
| 1-G9
| ty1-2-g-10-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰢𐰕: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰇𐰾𐰓𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰸: 𐰖𐰆𐰡𐰀: 𐰘𐰢𐰀: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰝𐰝: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰆𐰍𐰕: 𐰸𐰯𐰤: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| SÜSİ: ÜÇ: BİŇ: eRMiŞ: BİZ: EKİ: BİŇ: eRTiMiZ: SÜÑüŞDüMüZ: TEŇRİ: YaRLıKaDI: YaYıNDıMıZ: ÖGüZKE: TÜSDİ: YaYıNDUK: YOLTA: YiME: ÖLTİ: KÖK: aNDA: ÖTRÜ: OGuZ: KOPıN: KeLTİ:
| Eri üç bin imiş. Biz iki bin erdik. Süngüşdük. Tanrı öyle istedi dağıttık. Irmağa düştü. Dağıttıklarımız yolda yine öldü hep. Ondan ötürü Oğuz'un tümü geldi [bize katıldı].
|- 
| 1-G10
| ty1-2-g-10-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰚𐰀: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰏: 𐰸𐰆𐰣𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰼𐰘𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰘𐰃𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰇𐰭𐰼𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| [...]: ÖK: TÜRK: BODuNuG: ÖTüKeN: YiRKE: BEN: ÖZüM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüKeN: YiRiG: KONMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BiRiYeKİ: BODuN: KURıYaKI: YIRıYaKI: ÖŇReKİ: BODuN: KeLTİ:
| Getirdim bütün Türk boylarını'nı Ötüken Yeri'ne[...] Ben özüm Bilge Tonyukuk Ötüken Yer'e konmuş diye işitip Güney'deki boyları, Batı'daki, Kuzey'deki, Doğu'daki boyları geldi [bize katıldı].
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 3. yüz (doğu) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-D1
| ty1-3-d-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰃: 𐰉𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰘𐰆𐰴: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐰯: 𐰾𐰇: 𐰠𐱅𐰓𐰢
| iKİ: BİÑ: eRTiMiZ: BİZ: iKİ: SÜ: BOLDI: TÜRK: BODuN: OLuRGaLI: TÜRK: KaGaN: OLuRGalI: ŞaNTUÑ: BaLIKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGMiŞ: YOK: eRMiŞ: KaGaNıMA: ÖTüNüP: SÜ: iLeTDiM:
| [biz] İki bin erdik. İki ordumuz oldu. Türk boyları kılınalı, Türk Kağanı oturalı Şantung kentine, Taluy ırmağına ulaşmışlığı yok imiş. Kağanıma söyleyip er ettim (saldım).
|- 
| 1-D2
| ty1-3-d-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰇𐰲: 𐰆𐱃𐰕: 𐰉𐰞𐰶: 𐰾𐰃𐰑𐰃: 𐰆𐰾𐰃𐰣: 𐰉𐰆𐰦𐱃𐰆: 𐰘𐰆𐰺𐱃𐰑𐰀: 𐰖𐱃𐰆: 𐰴𐰞𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃
| ŞaNTUÑ: BaLıKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGüRTiM: ÜÇ: OTuZ: BaLıK: SIDI: USıN: BUNTaTU: YURTDA: YaTU: KaLUR: eRTİ: TaBGaÇ: KaGaN: YaGıMıZ: eRTİ: ON: OK: KaGaNI: YaGıMıZ: eRTİ:
| Şantung kentine, Taluy ırmağına değdirdim. Yirmi üç kenti kırdı. Usu yıprandı. Otağda (çadırda) yatıp kalır idi. Çin kağanı yağımız idi. On Ok kağanı yağımız idi.
|- 
| 1-D3
| ty1-3-d-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐱃𐰸: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰚𐰇𐰲𐰠𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰕𐰢: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰆𐰞: 𐰇𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰯: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰉𐰾𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰨𐰀: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰭𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰢𐰾𐰼: 𐰴𐰲: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰆𐰞: 𐰋𐰕𐰤𐰃
| aRTUK: KIRKıZ: KÜÇLüG: KaGaN: YaGıZıM: BOLDI: OL: ÜÇ: KaGaN: ÖGLeŞiP: ALTUN: YIŞ: ÜZE: KaBıŞaLıM: TiMiŞ: aNÇA: ÖGLeŞMiŞ: ÖÑRE: TÜRK: KaGaNGaRU: SÜLeLiM: TiMiŞ: aÑaRU: SÜLeMeSeR: KaÇa:NeÑ: eRSeR: OL: BiZNİ:
| Dahası Kırkız'ın güçlü kağanı yağımız oldu. O üç kağan sözleşip &quot;Altun ormanı üzerinde kapışalım&quot; demiş. Anca [öyle] anlaşıp. &quot;Doğu'da Türk Kağanı'na süleyelim&quot; demiş. &quot;Ona [doğru] sülemez [isek] nice ne eder o bizi[...]
|- 
| 1-D4
| ty1-3-d-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰝𐰰: 𐰇𐰲𐰏𐰇𐰤: 𐰴𐰉𐰽𐰯: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰤𐰭: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰢: 𐰦𐰀: 𐰼𐰇𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaNeÑ: eRSeR: ÖLüRTeÇİ: KÖK: ÜÇüGÜN: KaBıŞıP: SÜLeLiM: eDİ: YOK: KISaLıM: TiMiŞ: TÜRGiŞ: KaGaN: aNÇA: TiMiŞ: BeNiÑ: BODuNuM: aNDA: eRÜR: TiMiŞ:
| Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. Nice ne edip öldürecek hep?. Üçümüz birleşip süleyelim. Onu yok kılalım.&quot; demiş. Türgiş Kağanı anca (öyle) demiş. &quot;Benim boylarım oraya erişir.&quot; demiş.
|- 
| 1-D5
| ty1-3-d-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰞𐰍𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰃𐰣: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰆𐰑𐰾𐰶𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰾𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰦𐰀: 𐰽𐰴𐰦𐰢𐰀
| TÜRK: BODuN: YiME: BuLGaNÇ: OL: TiMiŞ: OGuZI: YiME: TaRKıNÇ: OL: TiMiŞ: OL: SaBIN: eŞiDiP: TÜN: YiME: UDSIKıM: KeLMeZ: eRTİ: OLuRSıKıM: KeLMeZ: eRTİ: aNDA: SaKıNDıMA:
| Türk boyları yine bulanık. demiş. &quot;Oğuz'u yine sıkıntıda.&quot; o demiş. O sözü işitince gece yine uyuyasım gelmez idi. Gün[düz] yine oturasım gelmez idi. [o] anda düşündüm.
|- 
| 1-D6
| ty1-3-d-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰠𐰚: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰴𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰘𐰏: 𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰓𐰢: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰆𐰞𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰼𐰢𐰾: 𐱃𐰆𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰉𐰆: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰽𐰺: 𐰖𐰺𐰢𐰲𐰃: 𐱅𐰓𐰢: [...]: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐱅𐰠𐰓𐰢: 𐰲𐰇𐰠𐰏: 𐰃𐰕: 𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰞𐱃𐰢
| iLK: KIRKıZKA: SÜLeLiM: YiG: eRMiŞ: TiDiM: KÖGMeN: YOLI: BİR: eRMiŞ: TUMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BU: YOLuN: YORISaR: YaRaMaÇI: TiDiM: [...]: YiRÇİ: TiLeDiM: ÇÖLüG: İZ: eRİ: BULTuM:
| İlk Kırgız'a sülersek iyi olur dedim. Kögmen'in yolu bir imiş, [ama] kapalı imiş diye işitip bu yolu [at ile] yorar isek yaramıyacak dedim. [...] Yerci [kılavuz] istedim. Çölgi İz eri buldum.
|- 
| 1-D7
| ty1-3-d-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰕𐰢: 𐰕: 𐰘𐰃𐰼𐰢: 𐰣𐰃: 𐰋𐰠𐰢: [...]: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃: 𐰆𐰺𐰆𐰸𐰃: 𐰼𐰢𐰾: 𐰣𐰃𐰣: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐰭𐰺: 𐰖𐱃𐰯: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃𐰞𐰍: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰆𐰞: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰽𐰺: 𐰆𐰨: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰺𐰦𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀
| ÖZüM: aZ: YiRiM: aNI: BELiM: [...]: eRMiŞ: BİR: aT: ORUKI: eRMiŞ: aNIN: BaRMıŞ: AÑAR: aYTıP: BİR: aTLıG: BaRMıŞ: TiYiN: OL: YOLuN: YORISaR: UNÇ: TiDiM: SaKıNDıM: KaGaNıMA:
| Özüm az yerim, onu beslerim [...] imiş. Bir at yolu imiş. Onun [ile] varmış [gitmiş]. Ona söyleyip bir atlı varmış diye o yolu yorsak iyi olur dedim. Düşündüm. Kağanıma
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 4. yüz (kuzey) 11 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-K1
| ty1-4-k-11-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰞𐱃: 𐱅𐰓𐰢: 𐰴𐱅𐰼𐰢𐰠: 𐰚𐰲𐰀: 𐰆𐰍𐰺𐰴𐰞𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰇𐰕𐰀: 𐰋𐰤𐱅𐰼𐰀: 𐰴𐰺𐰍: 𐰾𐰝𐰓𐰢: 𐰖𐰸𐰺𐰆: 𐱃: 𐰘𐱅𐰀: 𐰖𐰑𐰍𐰣: [...]: 𐰃𐰍𐰲: 𐱃𐰆𐱃𐰣𐰆: 𐰍𐱃𐰆𐰺𐱃𐰢: 𐰇𐰭𐰼𐰀𐰚𐰃: 𐰼:
| ötntm: sü: YORTDM: T: LT: tdm: Ktrml: kçe: OGRKLTDM: T: üze: bntre: KRG: sxdm: YqRU: T: yte: YDGN: [...]: IGÇ: TUTNU: GTURTM: öHreki: r:
| ÖTüNTüM: SÜ: YORıTDıM: aT: aLT: TiDiM: aKTeRMiL: KeÇE: OGuRKaLaTDıM: aT: ÜZE: BiNTiRE: KaRıG: SÖKDüM: YUKaRU: aT: YeTE: YaDaGıN: [...]: IGaÇ: TUTuNU: aGTURTuM: ÖÑREKİ: eR:
| söyledim. Ordu yürüttüm. &quot;Attan in&quot; dedim. Ak Termil'i geçip yorgalattım. At üzerine bindirip karı söktüm (geçtim). Yukarıya at yedekleyip yaya[...] ağaç(lara) tutunup çıkarttım. Öndeki er
|- 
| 1-K2
| ty1-4-k-11-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰲𐰀[...]: [...]𐰾𐰉𐰺𐱈: 𐰽𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰆𐰉𐰞𐰆: 𐰃𐰤𐱅𐰢𐰕: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰤𐰚𐰀: 𐰖𐰦𐰴𐰃: 𐱃𐰆𐰍: 𐰉𐰃𐰺𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐰘𐰼: 𐰖𐰭𐰞𐰯: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰞𐰦𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰑𐰯: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐰠𐰇: 𐰝𐰼: 𐱅𐰢𐰾:
| YOGRÇA[...]: [...]sBRW: SDMZ: YUBLU: intmz: ON: tünke: YJKI: TUG: BİRÜ: BRDMZ: yrçi: yr: YHLP: BOGZLJI: BUHDP: KGN: ylü: xr: tms:
| YOGuRuÇA[...]: .ıŞBaRaRTI: aŞDıMıZ: YOBuLU: İNTiMiZ: ON: TÜNKE: YaNTaKI: TUG: BİRÜ: BaRDıMıZ: YiRÇİ: YiR: YaÑıLıP: BOGuZLaNDI: BUÑaDıP: KaGaN: YeLÜ: KÖR: TiMiŞ:
| geçince [...] Ibrık (ırmağı)'ı aştık. Yobul (dağı)'u indik. On gecede yanındaki Tuğ'un berisine vardık. Kılavuz yeri yanılıp boğazlandı. Bunalan Kağan &quot;koşturu verin&quot; demiş,
|- 
| 1-K3
| ty1-4-k-11-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰣𐰃: 𐰽𐰆𐰉𐰍: 𐰉𐰺𐰞𐰢: 𐰆𐰞: 𐰽𐰆𐰉: 𐰸𐰆𐰑𐰃: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰽𐰣𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰾𐰇𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐱃𐰍: 𐰃𐰴𐰀: 𐰉𐰖𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰘𐰠𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰍: 𐰆𐰴𐰀: 𐰉𐰽𐰑𐰢𐰕:
| NI: SUBG: BRLM: OL: SUB: qODI: BRDMZ: SNGLİ: tüsürtmz: TG: IKA: BYUR: rtmz: xün: yme: tün: yme: ylü: BRDMZ: QIRKZG: UKA: BSDMZ:
| aNI: SUBıG: BaRaLıM: OL: SUB: KODI: BaRTıMıZ: aŞaNGaLI: TÜŞÜRTüMüZ: aTıG: IKA: BaYUR: eRTiMiZ: KÜN: YiME: TÜN: YiME: YeLÜ: BaRDıMıZ: KIRKıZıG: UKA: BaSDıMıZ:
| Anı suyuna varalım[...] O suyun yanına vardık. Aş yemeğe attan indirdik. At[lar]ı iyice dinlendirdik. Gündüz de gece de [at] koşup vardık. Kırgız'ı uykuda bastık.
|- 
| 1-K4
| ty1-4-k-11-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰭𐰏𐰤: 𐰲𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐱅𐰼𐰠𐰢𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰽𐰨𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰨𐰚𐰓𐰃: 𐰘𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰋𐰼𐰇: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕:
| süHgn: ÇDMZ: KNI: süsi: trlms: süHsdmz: SCDMZ: KNIn: ölrtmz: KGNKA: QIRKZ: BODNI: Ckdi: yxnti: YJMZ: xögmn: YISG: brü: kltmz:
| SÜÑüGüN: aÇDıMıZ: KaNI: SÜSİ: TeRiLMiŞ: SÜÑüŞDüMüZ: SaNÇDıMıZ: KaNIN: ÖLüRTüMüZ: KaGaNKA: KIRKıZ: BODuNI: iÇiKDİ: YÜKüNTİ: YaNTıMıZ: KÖGMeN: YIŞıG: BeRÜ: KeLTiMiZ:
| Süngüyle açtık. Ka(ğa)nı, ordusu dirilmiş. Süngüşdük, sançtık. Kağanını öldürdük. Kağan'a Kırgız boyları tutsak oldu, baş eğdi. Geri döndük. Kögmen ormanına beri geldik.
|- 
| 1-K5
| ty1-4-k-11-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰑𐰀: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰦𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰏: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇: 𐰘𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰾𐰺: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼:
| QIRKZDA: YJMZ: türgs: KGJA: xörg: klti: SBI: Jg: öHdn: KGNGRU: sü: yORILM: tms: YORMsR: bizni: KGNI: LP: rms: YGUÇIsI: bilge: rms: KÇn: nH: rsr:
| KIRKıZDA: YaNDıMıZ: TÜRGiŞ: KaGaNDA: KÖRüG: KeLTİ: SaBI: aNTeG: ÖÑDiN: KaGaNGaRU: SÜ: YORILıM: TiMiŞ: YORıMaSaR: BİZNİ: KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaN: NeÑ: eRSeR:
| Kırkız'dan döndük. Türgiş kağanından gözcü geldi. Sözü şöyle: &quot;Doğu'dan kağana doğru süleyelim demiş. Ordu yürütmezsek o bizi, kağanı alp imiş, danışmanı bilge imiş, ne zaman, nerede olsa
|- 
| 1-K6
| ty1-4-k-11-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰚𐰝: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰉𐰆𐰣𐰑𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋: 𐰏𐰼𐰇: 𐱅𐰇𐰾𐰘𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃:
| bizni: ölrtçi: kx: tms: türgis: KGNI: TSQMs: tidi: ON: q: BONDI: KLIsZ: TSQMs: tir: TBGÇ: süsi: BR: rms: OL: SBG: sdp: KGNM: bn: b: grü: tüsyn: tidi:
| BİZNİ: ÖLüRTeÇİ: KÖK: TiMiŞ: TÜRGİŞ: KaGaNI: TAŞIKMıŞ: TİDİ: ON: OK: BONuDI: KaLISıZ: TaŞIKMıŞ: TİR: TaBGaÇ: SÜSİ: BaR: eRMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNıM: BeN: eB: GeRÜ: TÜŞeYiN: TİDİ:
| bizi kesin öldürür demiş. Türgiş kağanı [yola] çıkmış&quot; dedi. &quot;On Ok boyları eksiksiz [yola] çıkmış&quot; der. Çin ordusu [da] var imiş. O sözü işitip kağanım: &quot;Ben eve geri döneyim&quot; dedi.
|- 
| 1-K7
| ty1-4-k-11-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰸: 𐰉𐰞𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰣𐰃: 𐰖𐰆𐰍𐰞𐱃𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰽𐰃: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰍𐰣: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑: 𐰉𐰺𐰕𐰆𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸𐰀: 𐰉𐰭𐰀: 𐰖𐰑𐰃:
| KTUN: Yq: BLMs: rti: NI: YOGLTYIn: tdi: sü: BRH: tdi: LTUN: YISDA: OLRH: tdi: sü: BSI: inl: KGN: TRDUs: SD: BRZUn: tdi: bilge: TOFqqA: BHA: YDI:
| KATuN: YOK: BoLMıŞ: eRTİ: aNI: YOGLaTaYIN: TiDİ: SÜ: BaRıÑ: TiDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRuÑ: TiDİ: SÜ: BaŞI: İNeL: KaGaN: TaRDUŞ: ŞaD: BaRZUN: TiDİ: BİLGE: TONYUKUKA: BaÑA: aYDI:
| Katun yok olmuş (ölmüş) idi. &quot;Onu yoğlatayım&quot; dedi. Sü[leyip] varın dedi. &quot;Altun ormanında oturun&quot; dedi. &quot;Sü (ordu) başı İnel Kağan, Tarduş Şad varsın&quot; dedi. Bilge Tonyukuk'a, bana söyledi.
|- 
| 1-K8
| ty1-4-k-11-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐰾𐰇𐰏: 𐰠𐱅: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐰖𐰤𐰍: 𐰝𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰖: 𐰋𐰤: 𐰾𐰭𐰀: 𐰤𐰀: 𐰖𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰚𐰠𐰃𐰼: 𐰼𐰾𐰼: 𐰝𐰇𐰼: 𐰇𐰚𐰠𐰇𐰼: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐰾𐰼: 𐱅𐰃𐰠𐰍: 𐰽𐰉𐰍: 𐰞𐰃: 𐰆𐰞𐰆𐰺: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰾𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰢𐰕:
| BU: süg: lt: tidi: QIYnG: xöHlHçe: Y: bn: sHA: ne: YYIn: tidi: klir: rsr: xür: öklür: klmz: rsr: tılG: SBG: LI: OLUR: tidi: LTUN: YIsDA: OLRTMZ:
| BU: SÜG: iLeT: TİDİ: KIYıNıG: KÖÑLüÑÇE: aY: BeN: SaÑA: NE: aYaYIN: TİDİ: KeLİR: eRSeR: KÜR: ÖKüLÜR: KeLMeZ: eRSeR: TİLiG: SaBıG: aLI: OLUR: TİDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRTuMuZ:
| Bu orduyu [yön]elt dedi. &quot;Buyruğunu gönlünce söyle. Ben sana ne söyleyeyim&quot; dedi. &quot;Gelir ise yiğitçe toparlanır, gelmez ise dilini sözünü alıp otur&quot; dedi. Altun ormanında oturduk.
|- 
| 1-K9
| ty1-4-k-11-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰲: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰘𐰃𐰘𐰃: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰴𐰍𐰣: 𐰾𐰇: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐱅𐰃𐰼𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰃𐱃𐰢: 𐰴𐰦𐰖𐰤: 𐰽𐰉𐰍: 𐰖𐰣𐰀:
| üç: xürg: yiyi: klti: SBI: bir: KGN: sü: TSQDI: ON: q: süsi: KLIsZ: TSQDI: tir: YRS: YZIDA: tirllm: tms: OL: SBG: sdp: KGNGRU: OL: SBG: ITM: KJYn: SBG: YNA:
| ÜÇ: KÖRüG: YİYİ: KeLTİ: SaBI: BİR: KaGaN: SÜ: TaŞIKDI: ON: OK: SÜSİ: KaLISıZ: TaŞIKDI: TİR: YaRıŞ: YaZIDA: TİRiLeLiM: TiMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNGaRU: OL: SaBıG: ITıM: KaNDaYıN: SaBıG: YaNA:
| Üç gözcü kişi geldi. Sözleri bir: &quot;Kağan ordu çıkardı. On Ok ordusu eksiksiz [yola] çıktı&quot; der. &quot;Yarış ovasında dirilelim (toplanalım)&quot; demiş. O sözü işitip Kağan'a o sözü ilettim. Kağan'dan söze karşılık
|- 
| 1-K10
| ty1-4-k-11-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰃𐰘𐰤: 𐱅𐰢𐰾: 𐰘𐰠𐰢𐰀: 𐰴𐰺𐰍𐰆: 𐰓𐰏𐰇𐱅𐰃: 𐰆𐰺𐰍𐰞: 𐰉𐰽𐱃𐰢𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰇𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰭𐰺𐰆: 𐰨𐰀: 𐰖𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰯𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰨𐰼𐰀: 𐰽𐰉: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰪𐰃𐰍: 𐰆𐰞: 𐰇𐰕: 𐰆𐰞: 𐰭𐰞𐰺:
| klti: OLRH: tiyn: tms: ylme: KRGU: dgüti: URGL: BSTMA: tms: bög: KGN: BHRU: CA: YIDMs: PA: TRKNGRU: Cre: SB: IDMs: bilge: TOFqq: FIG: OL: üz: OL: HLR:
| KeLTİ: OLuRuÑ: TİYiN: TiMiŞ: YeLME: KaRGU: eDGÜTİ: URGıL: BaSıTMA: TiMiŞ: BÖG: KaGaN: BaÑaRU: aNÇA: YIDMıŞ: aPA: TaRKaNGaRU: İÇRE: SaB: IDMıŞ: BİLGE: TONYUKUK: aYNIG: OL: ÖZ: OL: aÑıLıR:
| geldi. &quot;Oturun&quot; diye demiş. &quot;Öncüyü, gözcüyü iyice ırgala. Baskın yapma&quot; demiş. Bögü (Kapağan) Kağan bana öyle söylemiş. Apa Tarkan'a gizli söz göndermiş: &quot;Bilge Tonyukuk korkar, o kendisi o yanılır.
|- 
| 1-K11
| ty1-4-k-11-11
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰓𐰲𐰃: 𐰆𐰣𐰀𐰢𐰭: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰖𐰆𐰞𐰾𐰕𐰤: 𐰽𐰑𐰢: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰏𐰾𐰕𐰤: 𐰚𐰲𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰤: 𐰴𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰞𐰲𐰆𐰴𐰀: 𐱃𐰭: 𐰇𐰤𐱅𐰼𐰇: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕:
| sü: YORILM: tdçi: UNAMH: OL: SBG: sdp: sü: YORTDM: LTUN: YISG: YOLsZn: SDM: rts: ögzg: kçgszn: kçdmz: tün: KTDMZ: BOLÇUKA: TH: öntrü: tgdmz:
| SÜ: YORILıM: TiDiÇİ: ONAMaÑ: OL: SaBıG: eŞiDiP: SÜ: YORıTDıM: aLTUN: YIŞıG: YOLSuZuN: aŞDıM: iRTiŞ: ÖGüZüG: KeÇiGSiZiN: KeÇDiMiZ: TÜN: KaTDıMıZ: BOLÇUKA: TAÑ: ÖNTÜRÜ: TEGDİMİZ:
| [atlı] er yoralım (sürelim) derse onamayın&quot;. O sözü işitip [atlı] er yordum. Altun ormanını yol aramadan aştım. İrtiş ırmağını geçitsiz yerinden geçtik. Gece de gittik. Bolçu'ya tan öncesi değdik.
|}

== İkinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 1. yüz (batı) 9 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-B1
| ty2-1-b-9-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱃𐰞𐰍: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰢𐰤: 𐰾𐰇: 𐱅𐰼𐰠𐱅𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰏𐰠𐰼: 𐰸𐰆𐰯
| TıLıG: KeLÜRTİ: SaBI: aNTaG: YaRıŞ: YaZıDA: ON: TÜMeN: SÜ: TiRiLTİ: TİR: OL: SABIG: EŞİDİP: BEGLER: KOPUN:
| Ulak geldi. Sözü şöyle: &quot;Yarış ovasında on tümen (yüzbin) er dirildi (toplandı)&quot; der. O sözü işitince beğlerin hepsi
|- 
| 2-B2
| ty2-1-b-9-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰣𐰞𐰢: 𐰺𐰃𐰍: 𐰆𐰉𐱃𐰃: 𐰘𐰏: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰤: 𐰨𐰀: 𐱅𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰽𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏
| YaNaLıM: aRIG: UBuTI: YiG: TiDİ: BeN: aNÇA: TiR: MeN: BeN: BİLGE: TONYUKUK: aLTUN: YIŞıG: aŞA: KeLTiMiZ: iRTiŞ: ÖGüZüG:
| Dönelim, arı uslu olmak iyidir dediler. Ben şöyle derim, ben Bilge Tonyukuk, &quot;Altun ormanını aşıp geldik, İrtiş ırmağını
|- 
| 2-B3
| ty2-1-b-9-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰲𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐰢𐰾𐰃: 𐰞𐰯: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐱃𐰆𐰖𐰢𐰑𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰆𐰢𐰖: 𐰃𐰑𐰸: 𐰘𐰼: 𐰾𐰆𐰉: 𐰉𐰽𐰀: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰨: 𐰤𐰚𐰀: 𐱅𐰕𐰼: 𐰋𐰃𐰕
| KeÇE: KeLTiMiZ: KeLMiŞİ: aLP: TİDİ: TUYMaDI: TeÑRİ: UMaY: IDUK: YiR: SUB: BaSA: BiRTİ: eRiNÇ: NeKE: TeZeR: BİZ:
| geçip geldik. Gelmiş[ler]i alp dedi, duymadı. Tanrı, Umay, Iduk Yer Su bası verdi gerçek. Niye kaçıyoruz?
|- 
| 2-B4
| ty2-1-b-9-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰚𐰀: 𐰸𐰆𐰺𐰸𐰆𐰺: 𐰋𐰃𐰕: 𐰕: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰀: 𐰉𐰽𐰣𐰞𐰢: 𐱅𐰏𐰠𐰢: 𐱅𐰃𐰓𐰢: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕: 𐰖𐰖𐰃𐰑𐰢𐰕: 𐰚𐰃𐰤𐱅𐰃: 𐰰𐰇𐰾: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| ÖKÜŞ: TiYiN: NeKE: KORKUR: BİZ: aZ: TiYiN: NE: BaSıNaLıM: TeGeLiM: TİDiM: TeGDiMiZ: YaYIDıMıZ: iKİNTİ: ÖKÜŞ: KeLTİ:
| Çok diye niye korkuyoruz? Az[ız] diye ne[den] basmayalım? Değelim (saldıralım) dedim. Değdik, yayıldık. İkinci gün
|- 
| 2-B5
| ty2-1-b-9-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰼𐱅𐰲𐰀: 𐰶𐰃𐰕𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐱅𐰀: 𐰚𐰃: 𐰆𐰲𐰃: 𐰾𐰃𐰭𐰺𐰲𐰀: 𐰺𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰕
| ÖRTÇE: KIZıP: KeLTİ: SÜÑüŞDüMüZ: BİZiNTE: iKİ: UÇI: SIÑaRÇA: aRTUK: eRTİ: TeÑRİ: YaRLıKaDUK: ÜÇüN: ÖKÜŞ: TiYiN: BİZ:
| Yanar gibi kızıp geldi[ler]. Süngüşdük. Bizim iki üç katımız idi(ler). Tanrı bağışladığı için, çok(turlar) diye biz
|- 
| 2-B6
| ty2-1-b-9-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰸𐰆𐰺𐰴𐰢𐰑𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑𐰺𐰀: 𐰆𐰑𐰃: 𐰖𐰖𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰃𐰤: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰉𐰍𐰆𐰾𐰃𐰤: 𐰽𐰑𐰃𐰤
| KORKMaDıMıZ: SÜÑüŞDüMüZ: TaRDUŞ: ŞaDRA: UDI: YaYDıMıZ: KaGaNIN: TUTDUMUZ: YABGUSIN: ŞADIN:
| korkmadık, süngüşdük. Tarduş Şadar'a kadar yayıldık. Kağanını tuttuk. Yabgusunu, şadını
|- 
| 2-B7
| ty2-1-b-9-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰠𐰏𐰲𐰀: 𐰼: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰸: 𐱅𐰇𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰽𐰖𐰆: 𐰃𐱃𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰸𐰆𐰯
| aNDA: ÖLüRTİ: eLiGÇE: eR: TUTDuMuZ: OL: OK: TÜN: BODuNIN: SaYU: ITıMıZ: OL: SaBıG: eŞiDiP: ON: OK: BeGLeRİ: BODuNI: KOP:
| [o] anda öldürüldü. Elli'ce (kadar) er tuttuk. O aynı gece boylarına bilgi gönderdik. O sözü işitip On Ok beğleri, boyları hep
|- 
| 2-B8
| ty2-1-b-9-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰚𐰠𐰏𐰢𐰀: 𐰋𐰏𐰼𐰠𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰃𐱅𐰯: 𐰖𐰃𐰍𐰯: 𐰕𐰲𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰕𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃𐰤: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢
| KeLTİ: YÜKÜNTİ: KeLiGME: BeGReLİN: BODuNIN: İTiP: YIGıP: aZÇA: BODuN: TeZMiŞ: eRTİ: ON: OK: SÜSİN: SÜLeTDiM:
| geldi, baş eğdi. Gelen beğlerini, boylarını eğitip, düzenlettim. Azca boyları tezmiş (kaçmış) idi. On Ok ordusunu sületdim.
|- 
| 2-B9
| ty2-1-b-9-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕: 𐰘𐰢𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰓𐰢𐰕: 𐰣𐰃: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰘𐰨𐰇: 𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐰋𐰭𐰠𐰏: 𐰚: 𐱃𐰍𐰍: 𐰼𐱅𐰇𐰼𐱅𐰢
| BİZ: YiME: SÜLeDiMiZ: aNI: eRTiMiZ: YiNÇÜ: öGüZüG: KeÇE: TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: BeÑiLiG: eK: TaGaG: eRTÜRTüM:
| Biz de süledik. Anı'ya erdik. Yinçü Irmağı'nı geçip Tinsi Oğlu denilen kutsal Ek dağına erdirdim.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 2. yüz (güney) 6 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-G1
| ty2-2-g-6-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰃: 𐰃𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰦𐰀: 𐰖𐰦𐰆𐰺𐱃𐰢𐰕: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: [...]𐰆𐰯: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰕𐰃𐰚: 𐱃𐰸𐰺𐰽𐰃𐰤
| TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: [...]UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.:
| Temirkapı'ya dek eriştik. [o] anda (ordan) döndük. İnelkapı'ya, […] dağa Tezik, Tokursın'(a)?
|- 
| 2-G2
| ty2-2-g-6-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰘𐰼𐰝𐰃: 𐰽𐰀: 𐰉𐰽𐰞𐰍𐰺𐰆: 𐰺𐰑𐰴: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰀: 𐱅𐰏𐱅𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃
| aNDA: YiRÜKİ: aŞA: BaŞaLGaRU: aRDaK: BODuN: KOP: KeLTİ: OL: KÜNTE: TeGTİ: TÜRÜK: BODuN: TeMiR: KaPıGKA: TİNSİ: OGLI:
| [o] anda, Yirük'i aşıp başlayıp Ardak boyları hep geldi, o gün (içinde) değdi. Türk boyları Demirkapı'ya, Tinsi Oğlu
|- 
| 2-G3
| ty2-2-g-6-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰘𐰼𐱅𐰀: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤
| TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: TAGKA: TeGMiŞ: İDİ: YOK: eRMiŞ: OL: YiRTE: BeN: BİLGE: TONYUKUK: TeGÜRTÜK: ÜÇüN: [...]:
| Tinsi Oğlu denilen dağa değmişligi yok imiş. O yerde ben Bilge Tonyukuk değirdiğim için
|- 
| 2-G4
| ty2-2-g-6-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰇𐰼𐰭: 𐰝𐰇𐰢𐰾: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰆𐰑𐰕: 𐰏𐰼𐰃𐱅: 𐰽𐰃𐰍𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰾𐰕: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀𐰾𐰃
| KIZıL: aLTUN: ÜRüÑ: KÜMüŞ: KIZıL: UDuZ: GeRİT: aSIGI: BUÑSuZ: KeLÜRTİ: İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGESİ:
| kızıl altın, ak gümüş, kızıl uduz?, gerit? kazancı zorlamadan getirdi. İlteriş Kağan bilgesi [...]
|- 
| 2-G5
| ty2-2-g-6-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐰃𐰤: 𐰇𐰲𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰏𐰃𐰼𐰢𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰴𐰀: 𐰋𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃
| İLİN: ÜÇüN: TaBGaÇKA: YiTİ: YiGİRMİ: SÜÑüŞDİ: KITaYNKA: YiTİ: SÜÑüŞDİ: OGuZKA: BeŞ: SÜÑüŞDİ: aNDA: aYGUÇI:
| İli için Çin ile onyedi [kez] süngüşdü. Kıtay ile yedi [kez] süngüşdü. Oğuz ile beş [kez] süngüşdü. [o] anda danışmanı
|- 
| 2-G6
| ty2-2-g-6-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰖𐰍𐰃𐰑𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰲𐰑𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰏𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀
| YiME: BeN: ÖK: eRTiM: aYGIDI: YiME: BeN: ÖK: eRTiM: İLTeRiŞ: KaGaN: UÇDI: TÜRÜK: BöGİ: KaGaNKA: TÜRÜK: BİLGE: KaGaNKA:
| yine ben kendim idim. Danıştığı yine ben kendim idim. İlteriş Kağan uçdu. Türk Bögi (Kapağan) Kağan'a, Türk Bilge Kağan'a
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 3. yüz (doğu) 8 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-D1
| ty2-3-d-8-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐱅𐰃: 𐰆𐱃𐰕: 𐰖𐰾𐰴𐰀: [...]: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰑𐰢: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰢𐱃𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: YiTİ: OTuZ: YaŞKA: [...]: iRTİ: KaPaGaN: KaGaN: OLuRDuM: TÜN: UDuMaTI:
| Kapağan Kağan yirmiyedi yaşında [...] idi. Kapağan Kağan oturdu (kağan oldu). Gece uyumadım,
|- 
| 2-D2
| ty2-3-d-8-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰝𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰢𐱃𐰃: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰴𐰣𐰢: 𐱅𐰝𐱅𐰃: 𐰴𐰺𐰀: 𐱅𐰼𐰢: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰃: 𐰾𐰏: 𐰝𐰇𐰲𐰃𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐰆𐰕𐰣: 𐰘𐰠𐰢𐰏: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐱃𐰢: 𐰸
| KÜNTüZ: OLuRMaTI: KIZıL: aLTUN: TöKTİ: ÜRüÑ: KÜMüŞ: TÖKTİ: iŞiG: KÜÇİG: BeRTiM: ÖK: UZuN: YeLMeG: YeME: ITıM: OK:
| gündüz oturmadım. Kızıl kanımı dökütüp, kara terimi akıtıp işi, gücü verdim hep. Uzun keşif yine ettim hep.
|- 
| 2-D3
| ty2-3-d-8-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐰴𐰆𐰖: 𐰴𐰺𐰍𐰆𐰍: 𐰆𐰞𐰍𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰸: 𐰉𐰣𐰍𐰢𐰀: 𐰖𐰍𐰃𐰴𐰀: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐰃𐰼: 𐰼𐱅𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰣: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰕𐰆
| aRKUY: KaRGUG: ULGaRTDıM: OK: BaNGıMA: YaGIKA: KeLÜRİR: eRTiM: KaGaNıMıN: SÜLeTDiMiZ: TeÑRİ: YaRLıKaZU:
| Savunmayı, gözleme yerlerini kendim büyüttüm. Yağıya bağırdığımda, kaçırır idim. Kağanımla (birlikte) süngüşdük. Tanrı bağışladı(ğı için)
|- 
| 2-D4
| ty2-3-d-8-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐱅𐰇𐰼𐰰: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀: 𐰖𐰺𐰴𐰞𐰍: 𐰖𐰍𐰃𐰍: 𐰚𐰠𐱅𐰇𐰼𐰢𐰓𐰢: 𐱅𐰇𐰏𐰤𐰠𐰏: 𐱃𐰍: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰢𐰓𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺
| BU: TÜRÜK: BODuNKA: YaRaKLıG: YaGIG: KeLTÜRMeDiM: TÖGüNLüG: aTıG: YÜGüRTMeDiM: İLTeRiŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR:
| bu Türk boyları'na pusatlı yağıyı yaklaştırtmadım, damgalı atı yürüttürmedim. İlteriş Kağan kazanmasa
|- 
| 2-D5
| ty2-3-d-8-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰆: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰃𐰣: 𐰆𐰑𐰆: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰢: 𐰇𐰲𐰤
| UDU: BeN: ÖZüM: KaZGaNMaSaR: İL: YiME: BODuN: YiME: YOK: eRTeÇİ: eRTİ: KaZGaNTUKIN: UDU: ÖZüM: KaZGaNTUKıM: ÜçüN:
| ve de ben özüm kazanmasam il[i] yine, boylar[ı] yine yok edecek (olacak) idi. [o] Kazandığı için ve de özüm kazandığım için
|- 
| 2-D6
| ty2-3-d-8-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰠: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰺𐰃: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰆𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰤𐰭: 𐰘𐰼𐰓𐰚𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀
| İL: YiME: İL: BOLDI: BODuN: YiME: BODuN: BOLDI: ÖZüM: KaRI: BOLDuM: ULuG: BOLDuM: NeÑ: YiRDeKİ: KaGaNLıG: BODuNKA:
| il yine il oldu, boy yine boy oldu. Kendim yaşlı oldum, ulu oldum. Hangi yerde kağanlı boyuna
|- 
| 2-D7
| ty2-3-d-8-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐰋𐰃𐰤𐱅𐰏𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰤𐰀: 𐰉𐰆𐰭𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐰢𐰾
| [...]: BÜNTeGİ: BaR: eRSeR: NE: BUÑI: BaR: eRTeÇİ: eRMiŞ:
| [...] böylesi var ise ne sıkıntısı var edecek (olacak) imiş.
|- 
| 2-D8
| ty2-3-d-8-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰋𐰃𐱅𐰃𐱅𐰓𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸
| [...]: TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: İLiÑE: BİTİTDiM: BeN: BİLGE: TONYUKUK:
| Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bilge Tonyukuk.
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 4. yüz (kuzey) 4 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-K1
| ty2-4-k-4-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰋𐰤: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼
| İLTeRİŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR: YOK: eRTİ: eRSeR: BeN: ÖZüM: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNMaSaR: BeN: YOK: eRTiM: eRSeR:
| İlteriş Kağan kazanmasa, yok idi isei, ben özüm Bilge Tonyukuk kazanmasam, ben yok idim ise,
|- 
| 2-K2
| ty2-4-k-4-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰉𐰆𐰑: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YiRİNTE: BOD: YiME: BODuN: YiME: KİŞİ: YiME: İDİ: YOK: eRTeÇİ: eRTİ:
| Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yerinde boy da, boylar da, kişi de yok edecek (olacak) idi.
|- 
| 2-K3
| ty2-4-k-4-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰑𐰸𐰃: 𐰉𐰆
| İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNDUK: ÜÇüN: KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YORIDUKI: BU:
| İlteriş Kağan, Bilge Tonyukuk kazandığı için, Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yürüdüğü bu[ndandır].
|- 
| 2-K4
| ty2-4-k-4-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰃𐰏𐰓𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺
| TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuNuG: OGuZ: BODuNuG: İGiDÜ: OLuRUR:
| Türk Bilge Kağan'ı, Türk Sir boylarını, Oğuz boylarını besleyip oturur.
|}

== Dış bağlantılar ==
[https://web.archive.org/web/20200424174452/https://www.turkbitig.com/tonyukuk.html Orhun Yazıtları Tonyukuk Anıtları]

[[Kategori:Orhun Abideleri]]</text>
      <sha1>5klwrjmbjyu8nct4azpz0hgtlvf4vua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174880</id>
      <parentid>174879</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T21:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48109-74</username>
        <id>26757</id>
      </contributor>
      <origin>174880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46209" sha1="l6d04leezg50prfgx4vl3dwqzubxrbk" xml:space="preserve">{{eser başlığı
 | başlık      = Orhun Yazıtları (Tonyukuk)
 | önceki      =
 | sonraki     =
 | bölüm       =
 | eser sahibi = 
 | notlar      =
 | vikipedi    = Tonyukuk Yazıtı
}}

== Birinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 1. yüz (batı) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-B1
| ty1-1-b-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰶𐰠𐰦𐰢: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰼: 𐰼𐱅𐰃
| BİLGE: TUNYUKUK: BEN: ÖZüM: TaBGaÇ: İLiÑE: KILıNDıM: TÜRK: BODuN: TaBGaÇKA: KÖRüR: eRTİ:
| Bilge Tonyukuk'um. Ben özüm Çin ilinde kılındım (doğdum). Türk boyları Çin'e görür (bağlı) idi.
|- 
| 1-B2
| ty1-1-b-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰞𐰢𐰘𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰑𐰺𐰡𐰃: 𐰴𐰣𐰞𐰦𐰃: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰖𐰣𐰀: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐰴𐰣: 𐰋𐰼𐱅𐰢
| TÜRK: BODuN: KaNIN: BULMaYıN: TaBGaÇDA: aDRıLDI: KaNLaNDI: KaNIN: KODuP: TaBGaÇKA: YaNA: İÇiKDİ: TEŇRİ: aNÇA: TiMiŞ: eRiNÇ: KaN: BiRTiM:
| Türk boyları kağan bulamadan Çin'den ayrıldı, kağanlandı, [ama] kağanı koyup (terkedip) Çin'e yine döndü. Tanrı anca demiş[ki] gerçek: &quot;Baş verdim,
|- 
| 1-B3
| ty1-1-b-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰣𐰭𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰇𐰲𐰤: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰇𐰠𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰞𐰴𐰦𐰃: 𐰖𐰸: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀
| KaNıÑıN: KODuP: İÇiKDiÑ: İÇiKDÜK: ÜÇüN: TEŇRİ: ÖLüTMüŞ: eRiNÇ: TÜRK: BODuN: ÖLTİ: aLKıNDI: YOK: BOLDI: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE:
| Başını koyup döndün. Döndüğün için Tanrı öldürmüş gerçek&quot;. Türk boyları öldü, eridi, yok oldu. Türk Sir boylarının yerinde (yurdunda)
|- 
| 1-B4
| ty1-1-b-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆𐰑: 𐰴𐰞𐰢𐰑𐰃: 𐰃𐰑𐰀: 𐱃𐱁𐰑𐰀: 𐰴𐰞𐰢𐰾𐰃: 𐰸𐰆𐰉𐰺𐰣𐰯: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰚𐰃: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐱃𐰞𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐰖𐰑𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰚𐰃𐰾𐰃𐰏
| BOD: KaLMaDI: IDA: TaŞDA: KaLMıŞI: KUBRaNıP: YiTİ: YÜZ: BOLDI: EKİ: ÜLüGİ: ATLIG: eRTİ: BİR: ÜLüGİ: YaDaG: eRTİ: YETİ: YÜZ: KİSİG:
| boy kalmadı. Uzakta, dışda kalmışı toparlanıp yediyüz [kişi] oldu. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yediyüz kişiyi
|- 
| 1-B5
| ty1-1-b-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰕𐰍𐰢𐰀: 𐰆𐰞𐰍𐰃: 𐱁𐰑𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰞: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰾𐰃𐰋𐰤𐰼𐱅𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰆𐰶𐰃𐰽𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰴𐰦𐰢: 𐱃𐰆𐰺𐰸𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰃𐰺𐰴𐰑𐰀
| UDuZuGMA: ULuGI: ŞaD eRTİ: YaGıL: TİDİ: YaGMıŞI BeN eRTiM: BİLGE: TUNYUKUK: KAGAN MU KISaYIN: TİDiM: SaKıNDıM: TORUK BUKULI: SeMiZ BUKULI: IRAKDA:
| yöneten ulu şad idi. Yağıl (katıl) dedi, yağmışı (katılanı) ben idim: Bilge Tonyukuk[...] Kağan mı kılayım dedim. Sakındım. Sıska boğa, semiz boğa arkaya
|- 
| 1-B6
| ty1-1-b-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰾𐰼: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱃𐰆𐰺𐰸: 𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰢𐰕𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰨𐰀: 𐰾𐰴𐰦𐰢: 𐰦𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰼𐰀: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰝: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰃𐰽𐰑𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀: 𐰉𐰍𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣
| BİLSeR: SeMiZ BUKA: TORUK: BUKA: TiYiN: BİLMeZ eRMiŞ: TiYiN: aNÇA: SaKıNDıM: aNDA: KİSRE: TEŇRİ: BİLİG: BiRTÜK: ÜÇüN: ÖZüM: ÖK: KAGAN: KISDıM: BİLGE: TUNYUKUK: BOYLA: BAGA: TARKAN:
| tekme atsalar, semiz boğa mı, sıska boğa mı attı diye bilinmez imiş deyip anca sakındım. [O] andan sonra Tanrı bilgi verdiği için, özüm, kendim kağan kıldım. Bilge Tonyukuk, Boyla Bağa Tarkan
|- 
| 1-B7
| ty1-1-b-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰖𐰣: 𐰋𐰼𐰘𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰭𐰼𐰃: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰍: 𐰇𐰚𐰾: 𐰝: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰠𐰏𐰾𐰃: 𐰲𐰉𐰾𐰃: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰲𐰆𐰍𐰖: 𐰴𐰆𐰕𐰃𐰤: 𐰴𐰺𐰀: 𐰴𐰆𐰢𐰍: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕
| BİRLE: İLTeRiŞ: KAGAN: BOLaYıN: BiRiYE: TaBGaÇıG: ÖŇRİ: KITaYNıG: YIRıYA: OGuZuG: ÖKüŞ: ÖK: ÖLüRTİ: BiLGeSİ: ÇaBıŞI: BeN: ÖK: eRTiM: ÇOGaY: KUZIN: KaRA: KUMuG: OLuRUR: eRTiMiZ:
| ile İlteriş kağan olunca Güney'de Çin'i, Doğu'da Kıtay'ı, Kuzey'de Oğuz'u pek çok öldürdü. Bilgesi, çavuşu ben kendim idim. Çoğay'ın Kuzeyi'nde Kara Kumuğ'da oturur idik.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 2. yüz (güney) 10 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-G1
| ty1-2-g-10-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰘𐰚: 𐰘𐰃𐰘𐰇: 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣: 𐰘𐰘𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐱅𐰏𐰼𐰀: 𐰆𐰲𐰸: 𐱅𐰏: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰕: 𐰸𐰏: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰨𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰺: 𐰼𐰃𐰚𐰠𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰦𐰣: 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KiYiK: YİYÜ: TaBıŞGaN: YiYÜ: OLuRUR: eRTiMiZ: BODuN: BOGuZI: ToK: eRTİ: YaGıMıZ: TeGRE: OÇUK: TeG: eRTİ: BİZ: iSiG: eRTiMiZ: aNÇA: OLuRuR: eRiKLİ: OGuZDıNDıN: KÖRüG: KeLTİ:
| Geyik yiyip, tavşan yiyip oturur idik. boyların boğazı tok idi. Yağımız çevrede ocak gibi idi, biz ateş idik. anca otururduk. Güclü Oğuzdan gözcü geldi.
|- 
| 1-G2
| ty1-2-g-10-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐱃𐰆𐰴𐰕: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍𐰺𐰆: 𐰸𐰆𐰣𐰃: 𐰾𐰭𐰇𐰤𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍𐰺𐰆: 𐱃𐰆𐰭𐰺𐰀: 𐰾𐰢𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰽𐰉: 𐰨𐰀: 𐰕𐰴𐰪𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣
| KÖRüG: SabI: aNTaG: TOKuZ: OGuZ: BODuN: ÜZE: KAGAN: OLuRTI: TİR: TaBGaÇGaRU: KONI: SeÑÜNüG: IDMıŞ: KITaYNGaRU: TOÑRA: eSiMiG: IDMıŞ: SaB: aNÇA: aZKıYNA: TÜRK: BODuN:
| gözcünün sözü şöyle: &quot;Dokuz Oğuz boyları üzerine kağan oturdu.&quot; der. Çin yönüne Kum Paşa'yı göndermiş. Kıtay yönüne Tongra Esim'i göndermiş. Söz böyle: &quot;Azıcık Türk boyları
|- 
| 1-G3
| ty1-2-g-10-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰖𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰴𐰃: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰾𐰃𐰤𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰠𐰇𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰃𐰤𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰍
| YORIYoR: eRMiŞ: KAGANI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: OL: KI: KİSİ: BaR: eRSeR: SİNİ: TaBGaÇıG: ÖLÜRTeÇİ: TİR: MeN: ÖŇRE: KITaYNıG: ÖLüRTeÇİ: TİR: MeN: BİNİ: OGuZuG:
| yürüyor imiş. Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. O iki kişi var ise seni [de], Çin'i [de] öldürecek der[im] ben. Doğu'da Kıtay'ı öldürecek der[im] ben. Beni, Oğuz'u
|- 
| 1-G4
| ty1-2-g-10-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃𐰚: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰋𐰼𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰋𐰤: 𐰘𐰃𐰺𐰑𐰦𐰖𐰣: 𐱅𐰏𐰘𐰃𐰤: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰕𐰆𐰣: 𐰆𐰽𐰺: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢
| ÖLüRTeÇİK: TİR: MEN: TaBGaÇ: BiRiDiN: YaN: TEG: KITaYN: ÖŇDiN: YaN: TEG: BEN: YIRıDıNTıYaN: TeGeYİN: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE: İDİ: YORuMaZUN: USaR: İDİ: YOK: KISaLıM:
| öldürecek der[im] ben. Çin Güney'den yana değsin (saldırsın), Kıtay Doğu'dan yana değsin, ben Kuzey'den yana değeyim. Türk Sir boyları yerinde dursun. (Onun) ilerlemesi dahi dursun, [Türkü] yok kılalım
|- 
| 1-G5
| ty1-2-g-10-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰆𐰞: 𐰾𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰾𐰃𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰽𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰆𐰍𐰕: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰉𐰆: 𐰲𐰚𐰇: 𐰴𐰉𐰽𐰺
| TİR: MEN: OL: SaBıG: eŞiDiP: TÜN: UDıSIKıM: KeLMeDİ: KÜNTüZ: OLuRSıKıM: KeLMeDİ: aNDA: ÖTRÜ: KaGaNıMA: ÖTüNTüM: aNÇA: ÖTüNTüM: TaBGaÇ: OGuZ: KITaYN: BU: ÇKÜ: KaBıSaR:
| der[im] ben.&quot;. O sözü işitip gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Ondan ötürü kağanıma açıldım. Anca [böyle] söyledim: &quot;Çin, Oğuz, Kıtay, bu üçü birleşirse
|- 
| 1-G6
| ty1-2-g-10-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰡𐰲𐰃: 𐰋𐰕: 𐰇𐰕: 𐰃𐰲𐰃: 𐱃𐰽𐰣: 𐱃𐰆𐱃𐰢𐱁: 𐱅𐰏: 𐰋𐰃𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐱅𐰆𐰯𐰞𐰍𐰞𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰴𐰞𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰾𐰺: 𐱃𐰆𐰯𐰞𐰍𐰆𐰞𐰸: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀
| KaLTaÇI: BiZ: ÖZ: İÇİ: TaSıN: TUTMıŞ: TEG: BİZ: YUYKA: eRKLiG: TUPuLGaLI: UÇZ: eRMiŞ: YiNÇGE: eRKLiG: ÖZGüLİ: UÇZ: YUYKA: KALIN: BOLSaR: TUPuLGULUK: aLP: eRMiŞ: YiNÇGE:
| biz [kala] kalacağız. Öz içi dışından tutulmuş gibi[yiz] biz. Yufka gücündekini delmek ucuz (kolay) imiş. İnce gücündekini kırmak ucuz. Yufka kalın olsa delinmesi çetin imiş. İnce
|- 
| 1-G7
| ty1-2-g-10-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰽𐰺: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰝: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰑𐰀: 𐰉𐰺𐰖𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰖𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰑𐰦𐰀: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰀: 𐰚𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰾𐰇𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰲𐰢𐰕: 𐰉𐰺: 𐰢𐰆: 𐰤𐰀: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢
| YOGUN: BOLSAR: ÜZGÜLÜK: ALP: ERMİŞ: ÖŇRE: KITANYDA: BİRİYE: TABGAÇDA: KURIYA: KURıDıNTA: YIRıYA: OGZDA: EKİ: ÜÇ: BİŇ: SÜMZ: KeLTeÇiMiZ: BaR: MU: NE: aNÇA: ÖTüNTüM:
| yoğun olsa kırmak çetin imiş. Doğu'da Kıyayn'dan, Güney'de Çin'den, Batı'da Batılı'lardan, Kuzey'de Oğuz'dan iki üç bin erimiz gelecek var mı ne? Böyle söyledim [kağana].
|- 
| 1-G8
| ty1-2-g-10-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰢: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰝: 𐰇𐱅𐰨𐰢𐰤: 𐰾𐰓𐰇: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰚𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰆𐰑𐰕: 𐱅𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰚: 𐰇𐰭𐰏: 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰆: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰃𐰽𐰍𐰀𐰺𐰆: 𐰆𐰑𐰕𐱅𐰢: 𐰃𐰤𐰏: 𐰚𐰝𐰠𐰚𐰤: 𐱃𐰆𐰍𐰞𐰑𐰀: 𐰆𐰍𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KaGaNıM: BM: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüNTÜK: ÖTüNÇüMüN: iSiDÜ: BERTİ: KÖÑLüÑÇE: UDZ: TiDİ: KÖK: ÖŇG: YOGuRU: ÖTüKeN: YIŞGARU: UDuZTıM: İNiG: KÖKLüKüN: TOGuLDA: OGuZ: KeLTİ:
| Kağanım, ben özüm Bilge Tonyukuk konuştuk. [Kağan] söylediğimi işiti verdi. Gönlünce [orduyu] yönel[t] dedi. Kök Öng'ü aşıp Ötüken Ormanı'na yöneldim. İnig Köklük'ün Toğul'da Oğuz geldi.
|- 
| 1-G9
| ty1-2-g-10-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰢𐰕: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰇𐰾𐰓𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰸: 𐰖𐰆𐰡𐰀: 𐰘𐰢𐰀: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰝𐰝: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰆𐰍𐰕: 𐰸𐰯𐰤: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| SÜSİ: ÜÇ: BİŇ: eRMiŞ: BİZ: EKİ: BİŇ: eRTiMiZ: SÜÑüŞDüMüZ: TEŇRİ: YaRLıKaDI: YaYıNDıMıZ: ÖGüZKE: TÜSDİ: YaYıNDUK: YOLTA: YiME: ÖLTİ: KÖK: aNDA: ÖTRÜ: OGuZ: KOPıN: KeLTİ:
| Eri üç bin imiş. Biz iki bin erdik. Süngüşdük. Tanrı öyle istedi dağıttık. Irmağa düştü. Dağıttıklarımız yolda yine öldü hep. Ondan ötürü Oğuz'un tümü geldi [bize katıldı].
|- 
| 1-G10
| ty1-2-g-10-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰚𐰀: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰏: 𐰸𐰆𐰣𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰼𐰘𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰘𐰃𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰇𐰭𐰼𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| [...]: ÖK: TÜRK: BODuNuG: ÖTüKeN: YiRKE: BEN: ÖZüM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüKeN: YiRiG: KONMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BiRiYeKİ: BODuN: KURıYaKI: YIRıYaKI: ÖŇReKİ: BODuN: KeLTİ:
| Getirdim bütün Türk boylarını'nı Ötüken Yeri'ne[...] Ben özüm Bilge Tonyukuk Ötüken Yer'e konmuş diye işitip Güney'deki boyları, Batı'daki, Kuzey'deki, Doğu'daki boyları geldi [bize katıldı].
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 3. yüz (doğu) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-D1
| ty1-3-d-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰃: 𐰉𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰘𐰆𐰴: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐰯: 𐰾𐰇: 𐰠𐱅𐰓𐰢
| iKİ: BİÑ: eRTiMiZ: BİZ: iKİ: SÜ: BOLDI: TÜRK: BODuN: OLuRGaLI: TÜRK: KaGaN: OLuRGalI: ŞaNTUÑ: BaLIKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGMiŞ: YOK: eRMiŞ: KaGaNıMA: ÖTüNüP: SÜ: iLeTDiM:
| [biz] İki bin erdik. İki ordumuz oldu. Türk boyları kılınalı, Türk Kağanı oturalı Şantung kentine, Taluy ırmağına ulaşmışlığı yok imiş. Kağanıma söyleyip er ettim (saldım).
|- 
| 1-D2
| ty1-3-d-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰇𐰲: 𐰆𐱃𐰕: 𐰉𐰞𐰶: 𐰾𐰃𐰑𐰃: 𐰆𐰾𐰃𐰣: 𐰉𐰆𐰦𐱃𐰆: 𐰘𐰆𐰺𐱃𐰑𐰀: 𐰖𐱃𐰆: 𐰴𐰞𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃
| ŞaNTUÑ: BaLıKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGüRTiM: ÜÇ: OTuZ: BaLıK: SIDI: USıN: BUNTaTU: YURTDA: YaTU: KaLUR: eRTİ: TaBGaÇ: KaGaN: YaGıMıZ: eRTİ: ON: OK: KaGaNI: YaGıMıZ: eRTİ:
| Şantung kentine, Taluy ırmağına değdirdim. Yirmi üç kenti kırdı. Usu yıprandı. Otağda (çadırda) yatıp kalır idi. Çin kağanı yağımız idi. On Ok kağanı yağımız idi.
|- 
| 1-D3
| ty1-3-d-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐱃𐰸: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰚𐰇𐰲𐰠𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰕𐰢: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰆𐰞: 𐰇𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰯: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰉𐰾𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰨𐰀: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰭𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰢𐰾𐰼: 𐰴𐰲: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰆𐰞: 𐰋𐰕𐰤𐰃
| aRTUK: KIRKıZ: KÜÇLüG: KaGaN: YaGıZıM: BOLDI: OL: ÜÇ: KaGaN: ÖGLeŞiP: ALTUN: YIŞ: ÜZE: KaBıŞaLıM: TiMiŞ: aNÇA: ÖGLeŞMiŞ: ÖÑRE: TÜRK: KaGaNGaRU: SÜLeLiM: TiMiŞ: aÑaRU: SÜLeMeSeR: KaÇa:NeÑ: eRSeR: OL: BiZNİ:
| Dahası Kırkız'ın güçlü kağanı yağımız oldu. O üç kağan sözleşip &quot;Altun ormanı üzerinde kapışalım&quot; demiş. Anca [öyle] anlaşıp. &quot;Doğu'da Türk Kağanı'na süleyelim&quot; demiş. &quot;Ona [doğru] sülemez [isek] nice ne eder o bizi[...]
|- 
| 1-D4
| ty1-3-d-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰝𐰰: 𐰇𐰲𐰏𐰇𐰤: 𐰴𐰉𐰽𐰯: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰤𐰭: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰢: 𐰦𐰀: 𐰼𐰇𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaNeÑ: eRSeR: ÖLüRTeÇİ: KÖK: ÜÇüGÜN: KaBıŞıP: SÜLeLiM: eDİ: YOK: KISaLıM: TiMiŞ: TÜRGiŞ: KaGaN: aNÇA: TiMiŞ: BeNiÑ: BODuNuM: aNDA: eRÜR: TiMiŞ:
| Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. Nice ne edip öldürecek hep?. Üçümüz birleşip süleyelim. Onu yok kılalım.&quot; demiş. Türgiş Kağanı anca (öyle) demiş. &quot;Benim boylarım oraya erişir.&quot; demiş.
|- 
| 1-D5
| ty1-3-d-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰞𐰍𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰃𐰣: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰆𐰑𐰾𐰶𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰾𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰦𐰀: 𐰽𐰴𐰦𐰢𐰀
| TÜRK: BODuN: YiME: BuLGaNÇ: OL: TiMiŞ: OGuZI: YiME: TaRKıNÇ: OL: TiMiŞ: OL: SaBIN: eŞiDiP: TÜN: YiME: UDSIKıM: KeLMeZ: eRTİ: OLuRSıKıM: KeLMeZ: eRTİ: aNDA: SaKıNDıMA:
| Türk boyları yine bulanık. demiş. &quot;Oğuz'u yine sıkıntıda.&quot; o demiş. O sözü işitince gece yine uyuyasım gelmez idi. Gün[düz] yine oturasım gelmez idi. [o] anda düşündüm.
|- 
| 1-D6
| ty1-3-d-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰠𐰚: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰴𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰘𐰏: 𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰓𐰢: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰆𐰞𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰼𐰢𐰾: 𐱃𐰆𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰉𐰆: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰽𐰺: 𐰖𐰺𐰢𐰲𐰃: 𐱅𐰓𐰢: [...]: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐱅𐰠𐰓𐰢: 𐰲𐰇𐰠𐰏: 𐰃𐰕: 𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰞𐱃𐰢
| iLK: KIRKıZKA: SÜLeLiM: YiG: eRMiŞ: TiDiM: KÖGMeN: YOLI: BİR: eRMiŞ: TUMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BU: YOLuN: YORISaR: YaRaMaÇI: TiDiM: [...]: YiRÇİ: TiLeDiM: ÇÖLüG: İZ: eRİ: BULTuM:
| İlk Kırgız'a sülersek iyi olur dedim. Kögmen'in yolu bir imiş, [ama] kapalı imiş diye işitip bu yolu [at ile] yorar isek yaramıyacak dedim. [...] Yerci [kılavuz] istedim. Çölgi İz eri buldum.
|- 
| 1-D7
| ty1-3-d-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰕𐰢: 𐰕: 𐰘𐰃𐰼𐰢: 𐰣𐰃: 𐰋𐰠𐰢: [...]: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃: 𐰆𐰺𐰆𐰸𐰃: 𐰼𐰢𐰾: 𐰣𐰃𐰣: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐰭𐰺: 𐰖𐱃𐰯: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃𐰞𐰍: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰆𐰞: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰽𐰺: 𐰆𐰨: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰺𐰦𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀
| ÖZüM: aZ: YiRiM: aNI: BELiM: [...]: eRMiŞ: BİR: aT: ORUKI: eRMiŞ: aNIN: BaRMıŞ: AÑAR: aYTıP: BİR: aTLıG: BaRMıŞ: TiYiN: OL: YOLuN: YORISaR: UNÇ: TiDiM: SaKıNDıM: KaGaNıMA:
| Özüm az yerim, onu beslerim [...] imiş. Bir at yolu imiş. Onun [ile] varmış [gitmiş]. Ona söyleyip bir atlı varmış diye o yolu yorsak iyi olur dedim. Düşündüm. Kağanıma
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 4. yüz (kuzey) 11 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-K1
| ty1-4-k-11-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰞𐱃: 𐱅𐰓𐰢: 𐰴𐱅𐰼𐰢𐰠: 𐰚𐰲𐰀: 𐰆𐰍𐰺𐰴𐰞𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰇𐰕𐰀: 𐰋𐰤𐱅𐰼𐰀: 𐰴𐰺𐰍: 𐰾𐰝𐰓𐰢: 𐰖𐰸𐰺𐰆: 𐱃: 𐰘𐱅𐰀: 𐰖𐰑𐰍𐰣: [...]: 𐰃𐰍𐰲: 𐱃𐰆𐱃𐰣𐰆: 𐰍𐱃𐰆𐰺𐱃𐰢: 𐰇𐰭𐰼𐰀𐰚𐰃: 𐰼
| ÖTüNTüM: SÜ: YORıTDıM: aT: aLT: TiDiM: aKTeRMiL: KeÇE: OGuRKaLaTDıM: aT: ÜZE: BiNTiRE: KaRıG: SÖKDüM: YUKaRU: aT: YeTE: YaDaGıN: [...]: IGaÇ: TUTuNU: aGTURTuM: ÖÑREKİ: eR:
| söyledim. Ordu yürüttüm. &quot;Attan in&quot; dedim. Ak Termil'i geçip yorgalattım. At üzerine bindirip karı söktüm (geçtim). Yukarıya at yedekleyip yaya[...] ağaç(lara) tutunup çıkarttım. Öndeki er
|- 
| 1-K2
| ty1-4-k-11-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰲𐰀[...]: [...]𐰾𐰉𐰺𐱈: 𐰽𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰆𐰉𐰞𐰆: 𐰃𐰤𐱅𐰢𐰕: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰤𐰚𐰀: 𐰖𐰦𐰴𐰃: 𐱃𐰆𐰍: 𐰉𐰃𐰺𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐰘𐰼: 𐰖𐰭𐰞𐰯: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰞𐰦𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰑𐰯: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐰠𐰇: 𐰝𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| YOGuRuÇA[...]: .ıŞBaRaRTI: aŞDıMıZ: YOBuLU: İNTiMiZ: ON: TÜNKE: YaNTaKI: TUG: BİRÜ: BaRDıMıZ: YiRÇİ: YiR: YaÑıLıP: BOGuZLaNDI: BUÑaDıP: KaGaN: YeLÜ: KÖR: TiMiŞ:
| geçince [...] Ibrık (ırmağı)'ı aştık. Yobul (dağı)'u indik. On gecede yanındaki Tuğ'un berisine vardık. Kılavuz yeri yanılıp boğazlandı. Bunalan Kağan &quot;koşturu verin&quot; demiş,
|- 
| 1-K3
| ty1-4-k-11-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰣𐰃: 𐰽𐰆𐰉𐰍: 𐰉𐰺𐰞𐰢: 𐰆𐰞: 𐰽𐰆𐰉: 𐰸𐰆𐰑𐰃: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰽𐰣𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰾𐰇𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐱃𐰍: 𐰃𐰴𐰀: 𐰉𐰖𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰘𐰠𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰍: 𐰆𐰴𐰀: 𐰉𐰽𐰑𐰢𐰕
| aNI: SUBıG: BaRaLıM: OL: SUB: KODI: BaRTıMıZ: aŞaNGaLI: TÜŞÜRTüMüZ: aTıG: IKA: BaYUR: eRTiMiZ: KÜN: YiME: TÜN: YiME: YeLÜ: BaRDıMıZ: KIRKıZıG: UKA: BaSDıMıZ:
| Anı suyuna varalım[...] O suyun yanına vardık. Aş yemeğe attan indirdik. At[lar]ı iyice dinlendirdik. Gündüz de gece de [at] koşup vardık. Kırgız'ı uykuda bastık.
|- 
| 1-K4
| ty1-4-k-11-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰭𐰏𐰤: 𐰲𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐱅𐰼𐰠𐰢𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰽𐰨𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰨𐰚𐰓𐰃: 𐰘𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰋𐰼𐰇: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕
| SÜÑüGüN: aÇDıMıZ: KaNI: SÜSİ: TeRiLMiŞ: SÜÑüŞDüMüZ: SaNÇDıMıZ: KaNIN: ÖLüRTüMüZ: KaGaNKA: KIRKıZ: BODuNI: iÇiKDİ: YÜKüNTİ: YaNTıMıZ: KÖGMeN: YIŞıG: BeRÜ: KeLTiMiZ:
| Süngüyle açtık. Ka(ğa)nı, ordusu dirilmiş. Süngüşdük, sançtık. Kağanını öldürdük. Kağan'a Kırgız boyları tutsak oldu, baş eğdi. Geri döndük. Kögmen ormanına beri geldik.
|- 
| 1-K5
| ty1-4-k-11-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰑𐰀: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰦𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰏: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇: 𐰘𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰾𐰺: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼
| KIRKıZDA: YaNDıMıZ: TÜRGiŞ: KaGaNDA: KÖRüG: KeLTİ: SaBI: aNTeG: ÖÑDiN: KaGaNGaRU: SÜ: YORILıM: TiMiŞ: YORıMaSaR: BİZNİ: KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaN: NeÑ: eRSeR:
| Kırkız'dan döndük. Türgiş kağanından gözcü geldi. Sözü şöyle: &quot;Doğu'dan kağana doğru süleyelim demiş. Ordu yürütmezsek o bizi, kağanı alp imiş, danışmanı bilge imiş, ne zaman, nerede olsa
|- 
| 1-K6
| ty1-4-k-11-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰚𐰝: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰉𐰆𐰣𐰑𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋: 𐰏𐰼𐰇: 𐱅𐰇𐰾𐰘𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃
| BİZNİ: ÖLüRTeÇİ: KÖK: TiMiŞ: TÜRGİŞ: KaGaNI: TAŞIKMıŞ: TİDİ: ON: OK: BONuDI: KaLISıZ: TaŞIKMıŞ: TİR: TaBGaÇ: SÜSİ: BaR: eRMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNıM: BeN: eB: GeRÜ: TÜŞeYiN: TİDİ:
| bizi kesin öldürür demiş. Türgiş kağanı [yola] çıkmış&quot; dedi. &quot;On Ok boyları eksiksiz [yola] çıkmış&quot; der. Çin ordusu [da] var imiş. O sözü işitip kağanım: &quot;Ben eve geri döneyim&quot; dedi.
|- 
| 1-K7
| ty1-4-k-11-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰸: 𐰉𐰞𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰣𐰃: 𐰖𐰆𐰍𐰞𐱃𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰽𐰃: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰍𐰣: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑: 𐰉𐰺𐰕𐰆𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸𐰀: 𐰉𐰭𐰀: 𐰖𐰑𐰃
| KATuN: YOK: BoLMıŞ: eRTİ: aNI: YOGLaTaYIN: TiDİ: SÜ: BaRıÑ: TiDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRuÑ: TiDİ: SÜ: BaŞI: İNeL: KaGaN: TaRDUŞ: ŞaD: BaRZUN: TiDİ: BİLGE: TONYUKUKA: BaÑA: aYDI:
| Katun yok olmuş (ölmüş) idi. &quot;Onu yoğlatayım&quot; dedi. Sü[leyip] varın dedi. &quot;Altun ormanında oturun&quot; dedi. &quot;Sü (ordu) başı İnel Kağan, Tarduş Şad varsın&quot; dedi. Bilge Tonyukuk'a, bana söyledi.
|- 
| 1-K8
| ty1-4-k-11-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐰾𐰇𐰏: 𐰠𐱅: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐰖𐰤𐰍: 𐰝𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰖: 𐰋𐰤: 𐰾𐰭𐰀: 𐰤𐰀: 𐰖𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰚𐰠𐰃𐰼: 𐰼𐰾𐰼: 𐰝𐰇𐰼: 𐰇𐰚𐰠𐰇𐰼: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐰾𐰼: 𐱅𐰃𐰠𐰍: 𐰽𐰉𐰍: 𐰞𐰃: 𐰆𐰞𐰆𐰺: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰾𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰢𐰕
| BU: SÜG: iLeT: TİDİ: KIYıNıG: KÖÑLüÑÇE: aY: BeN: SaÑA: NE: aYaYIN: TİDİ: KeLİR: eRSeR: KÜR: ÖKüLÜR: KeLMeZ: eRSeR: TİLiG: SaBıG: aLI: OLUR: TİDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRTuMuZ:
| Bu orduyu [yön]elt dedi. &quot;Buyruğunu gönlünce söyle. Ben sana ne söyleyeyim&quot; dedi. &quot;Gelir ise yiğitçe toparlanır, gelmez ise dilini sözünü alıp otur&quot; dedi. Altun ormanında oturduk.
|- 
| 1-K9
| ty1-4-k-11-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰲: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰘𐰃𐰘𐰃: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰴𐰍𐰣: 𐰾𐰇: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐱅𐰃𐰼𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰃𐱃𐰢: 𐰴𐰦𐰖𐰤: 𐰽𐰉𐰍: 𐰖𐰣𐰀
| ÜÇ: KÖRüG: YİYİ: KeLTİ: SaBI: BİR: KaGaN: SÜ: TaŞIKDI: ON: OK: SÜSİ: KaLISıZ: TaŞIKDI: TİR: YaRıŞ: YaZIDA: TİRiLeLiM: TiMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNGaRU: OL: SaBıG: ITıM: KaNDaYıN: SaBıG: YaNA:
| Üç gözcü kişi geldi. Sözleri bir: &quot;Kağan ordu çıkardı. On Ok ordusu eksiksiz [yola] çıktı&quot; der. &quot;Yarış ovasında dirilelim (toplanalım)&quot; demiş. O sözü işitip Kağan'a o sözü ilettim. Kağan'dan söze karşılık
|- 
| 1-K10
| ty1-4-k-11-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰃𐰘𐰤: 𐱅𐰢𐰾: 𐰘𐰠𐰢𐰀: 𐰴𐰺𐰍𐰆: 𐰓𐰏𐰇𐱅𐰃: 𐰆𐰺𐰍𐰞: 𐰉𐰽𐱃𐰢𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰇𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰭𐰺𐰆: 𐰨𐰀: 𐰖𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰯𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰨𐰼𐰀: 𐰽𐰉: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰪𐰃𐰍: 𐰆𐰞: 𐰇𐰕: 𐰆𐰞: 𐰭𐰞𐰺
| KeLTİ: OLuRuÑ: TİYiN: TiMiŞ: YeLME: KaRGU: eDGÜTİ: URGıL: BaSıTMA: TiMiŞ: BÖG: KaGaN: BaÑaRU: aNÇA: YIDMıŞ: aPA: TaRKaNGaRU: İÇRE: SaB: IDMıŞ: BİLGE: TONYUKUK: aYNIG: OL: ÖZ: OL: aÑıLıR:
| geldi. &quot;Oturun&quot; diye demiş. &quot;Öncüyü, gözcüyü iyice ırgala. Baskın yapma&quot; demiş. Bögü (Kapağan) Kağan bana öyle söylemiş. Apa Tarkan'a gizli söz göndermiş: &quot;Bilge Tonyukuk korkar, o kendisi o yanılır.
|- 
| 1-K11
| ty1-4-k-11-11
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰓𐰲𐰃: 𐰆𐰣𐰀𐰢𐰭: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰖𐰆𐰞𐰾𐰕𐰤: 𐰽𐰑𐰢: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰏𐰾𐰕𐰤: 𐰚𐰲𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰤: 𐰴𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰞𐰲𐰆𐰴𐰀: 𐱃𐰭: 𐰇𐰤𐱅𐰼𐰇: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕
| SÜ: YORILıM: TiDiÇİ: ONAMaÑ: OL: SaBıG: eŞiDiP: SÜ: YORıTDıM: aLTUN: YIŞıG: YOLSuZuN: aŞDıM: iRTiŞ: ÖGüZüG: KeÇiGSiZiN: KeÇDiMiZ: TÜN: KaTDıMıZ: BOLÇUKA: TAÑ: ÖNTÜRÜ: TEGDİMİZ:
| [atlı] er yoralım (sürelim) derse onamayın&quot;. O sözü işitip [atlı] er yordum. Altun ormanını yol aramadan aştım. İrtiş ırmağını geçitsiz yerinden geçtik. Gece de gittik. Bolçu'ya tan öncesi değdik.
|}

== İkinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 1. yüz (batı) 9 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-B1
| ty2-1-b-9-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱃𐰞𐰍: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰢𐰤: 𐰾𐰇: 𐱅𐰼𐰠𐱅𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰏𐰠𐰼: 𐰸𐰆𐰯
| TıLıG: KeLÜRTİ: SaBI: aNTaG: YaRıŞ: YaZıDA: ON: TÜMeN: SÜ: TiRiLTİ: TİR: OL: SABIG: EŞİDİP: BEGLER: KOPUN:
| Ulak geldi. Sözü şöyle: &quot;Yarış ovasında on tümen (yüzbin) er dirildi (toplandı)&quot; der. O sözü işitince beğlerin hepsi
|- 
| 2-B2
| ty2-1-b-9-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰣𐰞𐰢: 𐰺𐰃𐰍: 𐰆𐰉𐱃𐰃: 𐰘𐰏: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰤: 𐰨𐰀: 𐱅𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰽𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏
| YaNaLıM: aRIG: UBuTI: YiG: TiDİ: BeN: aNÇA: TiR: MeN: BeN: BİLGE: TONYUKUK: aLTUN: YIŞıG: aŞA: KeLTiMiZ: iRTiŞ: ÖGüZüG:
| Dönelim, arı uslu olmak iyidir dediler. Ben şöyle derim, ben Bilge Tonyukuk, &quot;Altun ormanını aşıp geldik, İrtiş ırmağını
|- 
| 2-B3
| ty2-1-b-9-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰲𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐰢𐰾𐰃: 𐰞𐰯: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐱃𐰆𐰖𐰢𐰑𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰆𐰢𐰖: 𐰃𐰑𐰸: 𐰘𐰼: 𐰾𐰆𐰉: 𐰉𐰽𐰀: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰨: 𐰤𐰚𐰀: 𐱅𐰕𐰼: 𐰋𐰃𐰕
| KeÇE: KeLTiMiZ: KeLMiŞİ: aLP: TİDİ: TUYMaDI: TeÑRİ: UMaY: IDUK: YiR: SUB: BaSA: BiRTİ: eRiNÇ: NeKE: TeZeR: BİZ:
| geçip geldik. Gelmiş[ler]i alp dedi, duymadı. Tanrı, Umay, Iduk Yer Su bası verdi gerçek. Niye kaçıyoruz?
|- 
| 2-B4
| ty2-1-b-9-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰚𐰀: 𐰸𐰆𐰺𐰸𐰆𐰺: 𐰋𐰃𐰕: 𐰕: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰀: 𐰉𐰽𐰣𐰞𐰢: 𐱅𐰏𐰠𐰢: 𐱅𐰃𐰓𐰢: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕: 𐰖𐰖𐰃𐰑𐰢𐰕: 𐰚𐰃𐰤𐱅𐰃: 𐰰𐰇𐰾: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| ÖKÜŞ: TiYiN: NeKE: KORKUR: BİZ: aZ: TiYiN: NE: BaSıNaLıM: TeGeLiM: TİDiM: TeGDiMiZ: YaYIDıMıZ: iKİNTİ: ÖKÜŞ: KeLTİ:
| Çok diye niye korkuyoruz? Az[ız] diye ne[den] basmayalım? Değelim (saldıralım) dedim. Değdik, yayıldık. İkinci gün
|- 
| 2-B5
| ty2-1-b-9-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰼𐱅𐰲𐰀: 𐰶𐰃𐰕𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐱅𐰀: 𐰚𐰃: 𐰆𐰲𐰃: 𐰾𐰃𐰭𐰺𐰲𐰀: 𐰺𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰕
| ÖRTÇE: KIZıP: KeLTİ: SÜÑüŞDüMüZ: BİZiNTE: iKİ: UÇI: SIÑaRÇA: aRTUK: eRTİ: TeÑRİ: YaRLıKaDUK: ÜÇüN: ÖKÜŞ: TiYiN: BİZ:
| Yanar gibi kızıp geldi[ler]. Süngüşdük. Bizim iki üç katımız idi(ler). Tanrı bağışladığı için, çok(turlar) diye biz
|- 
| 2-B6
| ty2-1-b-9-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰸𐰆𐰺𐰴𐰢𐰑𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑𐰺𐰀: 𐰆𐰑𐰃: 𐰖𐰖𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰃𐰤: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰉𐰍𐰆𐰾𐰃𐰤: 𐰽𐰑𐰃𐰤
| KORKMaDıMıZ: SÜÑüŞDüMüZ: TaRDUŞ: ŞaDRA: UDI: YaYDıMıZ: KaGaNIN: TUTDUMUZ: YABGUSIN: ŞADIN:
| korkmadık, süngüşdük. Tarduş Şadar'a kadar yayıldık. Kağanını tuttuk. Yabgusunu, şadını
|- 
| 2-B7
| ty2-1-b-9-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰠𐰏𐰲𐰀: 𐰼: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰸: 𐱅𐰇𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰽𐰖𐰆: 𐰃𐱃𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰸𐰆𐰯
| aNDA: ÖLüRTİ: eLiGÇE: eR: TUTDuMuZ: OL: OK: TÜN: BODuNIN: SaYU: ITıMıZ: OL: SaBıG: eŞiDiP: ON: OK: BeGLeRİ: BODuNI: KOP:
| [o] anda öldürüldü. Elli'ce (kadar) er tuttuk. O aynı gece boylarına bilgi gönderdik. O sözü işitip On Ok beğleri, boyları hep
|- 
| 2-B8
| ty2-1-b-9-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰚𐰠𐰏𐰢𐰀: 𐰋𐰏𐰼𐰠𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰃𐱅𐰯: 𐰖𐰃𐰍𐰯: 𐰕𐰲𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰕𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃𐰤: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢
| KeLTİ: YÜKÜNTİ: KeLiGME: BeGReLİN: BODuNIN: İTiP: YIGıP: aZÇA: BODuN: TeZMiŞ: eRTİ: ON: OK: SÜSİN: SÜLeTDiM:
| geldi, baş eğdi. Gelen beğlerini, boylarını eğitip, düzenlettim. Azca boyları tezmiş (kaçmış) idi. On Ok ordusunu sületdim.
|- 
| 2-B9
| ty2-1-b-9-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕: 𐰘𐰢𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰓𐰢𐰕: 𐰣𐰃: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰘𐰨𐰇: 𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐰋𐰭𐰠𐰏: 𐰚: 𐱃𐰍𐰍: 𐰼𐱅𐰇𐰼𐱅𐰢
| BİZ: YiME: SÜLeDiMiZ: aNI: eRTiMiZ: YiNÇÜ: öGüZüG: KeÇE: TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: BeÑiLiG: eK: TaGaG: eRTÜRTüM:
| Biz de süledik. Anı'ya erdik. Yinçü Irmağı'nı geçip Tinsi Oğlu denilen kutsal Ek dağına erdirdim.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 2. yüz (güney) 6 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-G1
| ty2-2-g-6-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰃: 𐰃𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰦𐰀: 𐰖𐰦𐰆𐰺𐱃𐰢𐰕: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: [...]𐰆𐰯: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰕𐰃𐰚: 𐱃𐰸𐰺𐰽𐰃𐰤
| TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: [...]UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.:
| Temirkapı'ya dek eriştik. [o] anda (ordan) döndük. İnelkapı'ya, […] dağa Tezik, Tokursın'(a)?
|- 
| 2-G2
| ty2-2-g-6-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰘𐰼𐰝𐰃: 𐰽𐰀: 𐰉𐰽𐰞𐰍𐰺𐰆: 𐰺𐰑𐰴: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰀: 𐱅𐰏𐱅𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃
| aNDA: YiRÜKİ: aŞA: BaŞaLGaRU: aRDaK: BODuN: KOP: KeLTİ: OL: KÜNTE: TeGTİ: TÜRÜK: BODuN: TeMiR: KaPıGKA: TİNSİ: OGLI:
| [o] anda, Yirük'i aşıp başlayıp Ardak boyları hep geldi, o gün (içinde) değdi. Türk boyları Demirkapı'ya, Tinsi Oğlu
|- 
| 2-G3
| ty2-2-g-6-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰘𐰼𐱅𐰀: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤
| TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: TAGKA: TeGMiŞ: İDİ: YOK: eRMiŞ: OL: YiRTE: BeN: BİLGE: TONYUKUK: TeGÜRTÜK: ÜÇüN: [...]:
| Tinsi Oğlu denilen dağa değmişligi yok imiş. O yerde ben Bilge Tonyukuk değirdiğim için
|- 
| 2-G4
| ty2-2-g-6-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰇𐰼𐰭: 𐰝𐰇𐰢𐰾: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰆𐰑𐰕: 𐰏𐰼𐰃𐱅: 𐰽𐰃𐰍𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰾𐰕: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀𐰾𐰃
| KIZıL: aLTUN: ÜRüÑ: KÜMüŞ: KIZıL: UDuZ: GeRİT: aSIGI: BUÑSuZ: KeLÜRTİ: İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGESİ:
| kızıl altın, ak gümüş, kızıl uduz?, gerit? kazancı zorlamadan getirdi. İlteriş Kağan bilgesi [...]
|- 
| 2-G5
| ty2-2-g-6-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐰃𐰤: 𐰇𐰲𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰏𐰃𐰼𐰢𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰴𐰀: 𐰋𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃
| İLİN: ÜÇüN: TaBGaÇKA: YiTİ: YiGİRMİ: SÜÑüŞDİ: KITaYNKA: YiTİ: SÜÑüŞDİ: OGuZKA: BeŞ: SÜÑüŞDİ: aNDA: aYGUÇI:
| İli için Çin ile onyedi [kez] süngüşdü. Kıtay ile yedi [kez] süngüşdü. Oğuz ile beş [kez] süngüşdü. [o] anda danışmanı
|- 
| 2-G6
| ty2-2-g-6-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰖𐰍𐰃𐰑𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰲𐰑𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰏𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀
| YiME: BeN: ÖK: eRTiM: aYGIDI: YiME: BeN: ÖK: eRTiM: İLTeRiŞ: KaGaN: UÇDI: TÜRÜK: BöGİ: KaGaNKA: TÜRÜK: BİLGE: KaGaNKA:
| yine ben kendim idim. Danıştığı yine ben kendim idim. İlteriş Kağan uçdu. Türk Bögi (Kapağan) Kağan'a, Türk Bilge Kağan'a
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 3. yüz (doğu) 8 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-D1
| ty2-3-d-8-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐱅𐰃: 𐰆𐱃𐰕: 𐰖𐰾𐰴𐰀: [...]: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰑𐰢: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰢𐱃𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: YiTİ: OTuZ: YaŞKA: [...]: iRTİ: KaPaGaN: KaGaN: OLuRDuM: TÜN: UDuMaTI:
| Kapağan Kağan yirmiyedi yaşında [...] idi. Kapağan Kağan oturdu (kağan oldu). Gece uyumadım,
|- 
| 2-D2
| ty2-3-d-8-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰝𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰢𐱃𐰃: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰴𐰣𐰢: 𐱅𐰝𐱅𐰃: 𐰴𐰺𐰀: 𐱅𐰼𐰢: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰃: 𐰾𐰏: 𐰝𐰇𐰲𐰃𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐰆𐰕𐰣: 𐰘𐰠𐰢𐰏: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐱃𐰢: 𐰸
| KÜNTüZ: OLuRMaTI: KIZıL: aLTUN: TöKTİ: ÜRüÑ: KÜMüŞ: TÖKTİ: iŞiG: KÜÇİG: BeRTiM: ÖK: UZuN: YeLMeG: YeME: ITıM: OK:
| gündüz oturmadım. Kızıl kanımı dökütüp, kara terimi akıtıp işi, gücü verdim hep. Uzun keşif yine ettim hep.
|- 
| 2-D3
| ty2-3-d-8-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐰴𐰆𐰖: 𐰴𐰺𐰍𐰆𐰍: 𐰆𐰞𐰍𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰸: 𐰉𐰣𐰍𐰢𐰀: 𐰖𐰍𐰃𐰴𐰀: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐰃𐰼: 𐰼𐱅𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰣: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰕𐰆
| aRKUY: KaRGUG: ULGaRTDıM: OK: BaNGıMA: YaGIKA: KeLÜRİR: eRTiM: KaGaNıMıN: SÜLeTDiMiZ: TeÑRİ: YaRLıKaZU:
| Savunmayı, gözleme yerlerini kendim büyüttüm. Yağıya bağırdığımda, kaçırır idim. Kağanımla (birlikte) süngüşdük. Tanrı bağışladı(ğı için)
|- 
| 2-D4
| ty2-3-d-8-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐱅𐰇𐰼𐰰: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀: 𐰖𐰺𐰴𐰞𐰍: 𐰖𐰍𐰃𐰍: 𐰚𐰠𐱅𐰇𐰼𐰢𐰓𐰢: 𐱅𐰇𐰏𐰤𐰠𐰏: 𐱃𐰍: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰢𐰓𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺
| BU: TÜRÜK: BODuNKA: YaRaKLıG: YaGIG: KeLTÜRMeDiM: TÖGüNLüG: aTıG: YÜGüRTMeDiM: İLTeRiŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR:
| bu Türk boyları'na pusatlı yağıyı yaklaştırtmadım, damgalı atı yürüttürmedim. İlteriş Kağan kazanmasa
|- 
| 2-D5
| ty2-3-d-8-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰆: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰃𐰣: 𐰆𐰑𐰆: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰢: 𐰇𐰲𐰤
| UDU: BeN: ÖZüM: KaZGaNMaSaR: İL: YiME: BODuN: YiME: YOK: eRTeÇİ: eRTİ: KaZGaNTUKIN: UDU: ÖZüM: KaZGaNTUKıM: ÜçüN:
| ve de ben özüm kazanmasam il[i] yine, boylar[ı] yine yok edecek (olacak) idi. [o] Kazandığı için ve de özüm kazandığım için
|- 
| 2-D6
| ty2-3-d-8-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰠: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰺𐰃: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰆𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰤𐰭: 𐰘𐰼𐰓𐰚𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀
| İL: YiME: İL: BOLDI: BODuN: YiME: BODuN: BOLDI: ÖZüM: KaRI: BOLDuM: ULuG: BOLDuM: NeÑ: YiRDeKİ: KaGaNLıG: BODuNKA:
| il yine il oldu, boy yine boy oldu. Kendim yaşlı oldum, ulu oldum. Hangi yerde kağanlı boyuna
|- 
| 2-D7
| ty2-3-d-8-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐰋𐰃𐰤𐱅𐰏𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰤𐰀: 𐰉𐰆𐰭𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐰢𐰾
| [...]: BÜNTeGİ: BaR: eRSeR: NE: BUÑI: BaR: eRTeÇİ: eRMiŞ:
| [...] böylesi var ise ne sıkıntısı var edecek (olacak) imiş.
|- 
| 2-D8
| ty2-3-d-8-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰋𐰃𐱅𐰃𐱅𐰓𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸
| [...]: TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: İLiÑE: BİTİTDiM: BeN: BİLGE: TONYUKUK:
| Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bilge Tonyukuk.
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 4. yüz (kuzey) 4 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-K1
| ty2-4-k-4-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰋𐰤: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼
| İLTeRİŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR: YOK: eRTİ: eRSeR: BeN: ÖZüM: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNMaSaR: BeN: YOK: eRTiM: eRSeR:
| İlteriş Kağan kazanmasa, yok idi isei, ben özüm Bilge Tonyukuk kazanmasam, ben yok idim ise,
|- 
| 2-K2
| ty2-4-k-4-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰉𐰆𐰑: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YiRİNTE: BOD: YiME: BODuN: YiME: KİŞİ: YiME: İDİ: YOK: eRTeÇİ: eRTİ:
| Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yerinde boy da, boylar da, kişi de yok edecek (olacak) idi.
|- 
| 2-K3
| ty2-4-k-4-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰑𐰸𐰃: 𐰉𐰆
| İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNDUK: ÜÇüN: KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YORIDUKI: BU:
| İlteriş Kağan, Bilge Tonyukuk kazandığı için, Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yürüdüğü bu[ndandır].
|- 
| 2-K4
| ty2-4-k-4-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰃𐰏𐰓𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺
| TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuNuG: OGuZ: BODuNuG: İGiDÜ: OLuRUR:
| Türk Bilge Kağan'ı, Türk Sir boylarını, Oğuz boylarını besleyip oturur.
|}

== Dış bağlantılar ==
[https://web.archive.org/web/20200424174452/https://www.turkbitig.com/tonyukuk.html Orhun Yazıtları Tonyukuk Anıtları]

[[Kategori:Orhun Abideleri]]</text>
      <sha1>l6d04leezg50prfgx4vl3dwqzubxrbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174920</id>
      <parentid>174880</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48109-74</username>
        <id>26757</id>
      </contributor>
      <origin>174920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46103" sha1="b57wyyhwwab8lyxsdxiiefubq0piqmk" xml:space="preserve">{{eser başlığı
 | başlık      = Orhun Yazıtları (Tonyukuk)
 | önceki      =
 | sonraki     =
 | bölüm       =
 | eser sahibi = 
 | notlar      =
 | vikipedi    = Tonyukuk Yazıtı
}}

== Birinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 1. yüz (batı) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-B1
| ty1-1-b-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰶𐰠𐰦𐰢: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰼: 𐰼𐱅𐰃
| BİLGE: TUNYUKUK: BEN: ÖZM: TaBGaÇ: İLİŇE: KILINTIM: TÜRK: BODN: TABGAÇKA: KÖRR: ERTİ:
| Bilge Tonyukuk'um. Ben özüm Çin ilinde kılındım (doğdum). Türk boyları Çin'e görür (bağlı) idi.
|- 
| 1-B2
| ty1-1-b-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰞𐰢𐰘𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰑𐰺𐰡𐰃: 𐰴𐰣𐰞𐰦𐰃: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰖𐰣𐰀: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐰴𐰣: 𐰋𐰼𐱅𐰢
| TÜRK: BODN: KANİN: BOLMYİN: TABGAÇDA: ADRILTI: KANLNTI: KANİN: KODP: TABGAÇKA: YANA: IÇKDİ: TEŇRİ: NÇA: TM: ERiNÇ: KAN: BERTİM:
| Türk boyları kağan bulamadan Çin'den ayrıldı, kağanlandı, [ama] kağanı koyup (terkedip) Çin'e yine döndü. Tanrı anca demiş[ki] gerçek: &quot;Baş verdim,
|- 
| 1-B3
| ty1-1-b-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰣𐰭𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰇𐰲𐰤: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰇𐰠𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰞𐰴𐰦𐰃: 𐰖𐰸: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀
| KANIŇİN: KODP: IÇKDŇ: IÇKDŇ: ÜÇN: TEŇRİ: ÖLTM: ERiNÇ: TÜRK: BODN: ÖLTİ: ALKINTI: YOK: BOLTI: TÜRK: SİR: BODN: YERİNTE:
| Başını koyup döndün. Döndüğün için Tanrı öldürmüş gerçek&quot;. Türk boyları öldü, eridi, yok oldu. Türk Sir boylarının yerinde (yurdunda)
|- 
| 1-B4
| ty1-1-b-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆𐰑: 𐰴𐰞𐰢𐰑𐰃: 𐰃𐰑𐰀: 𐱃𐱁𐰑𐰀: 𐰴𐰞𐰢𐰾𐰃: 𐰸𐰆𐰉𐰺𐰣𐰯: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰚𐰃: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐱃𐰞𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐰖𐰑𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰚𐰃𐰾𐰃𐰏
| BOD: KALMDI: IDA: TAŞDA: KALMI: KUBRNIP: YETİ: YÜZ: BOLTI: EKİ: ÜLGİ: ATLIG: ERTİ: BİR: ÜLGİ: YADAG: ERTİ: YETİ: YÜZ: KİSİG:
| boy kalmadı. Uzakta, dışda kalmışı toparlanıp yediyüz [kişi] oldu. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yediyüz kişiyi
|- 
| 1-B5
| ty1-1-b-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰕𐰍𐰢𐰀: 𐰆𐰞𐰍𐰃: 𐱁𐰑𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰞: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰾𐰃𐰋𐰤𐰼𐱅𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰆𐰶𐰃𐰽𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰴𐰦𐰢: 𐱃𐰆𐰺𐰸𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰃𐰺𐰴𐰑𐰀
| UDZGMA: ULGI: ŞAD ERTİ: YAGIL: TİDİ: YAGMI BEN ERTiM: BİLGE: TUNYUKUK: KAGAN MU KISYIN: TİDİM: SAKINTIM: TORUQ BUQULI: MZ BUQULI: IRAKDA:
| yöneten ulu şad idi. Yağıl (katıl) dedi, yağmışı (katılanı) ben idim: Bilge Tonyukuk[...] Kağan mı kılayım dedim. Sakındım. Sıska boğa, semiz boğa arkaya
|- 
| 1-B6
| ty1-1-b-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰾𐰼: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱃𐰆𐰺𐰸: 𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰢𐰕𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰨𐰀: 𐰾𐰴𐰦𐰢: 𐰦𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰼𐰀: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰝: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰃𐰽𐰑𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀: 𐰉𐰍𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣
| BİLR: MZ BUKA: TORUQ: BUKA: TİYİN: BİLMZ RM: TiYiN: NÇA: KINTIM: NTA: KİSRE: TEŇRİ: BİLG: BERTÜK: ÜÇN: ÖZM: ÖK: KAGAN: KISDIM: BİLGE: TUNYUKUK: BOYLA: BAGA: TARKAN:
| tekme atsalar, semiz boğa mı, sıska boğa mı attı diye bilinmez imiş deyip anca sakındım. [O] andan sonra Tanrı bilgi verdiği için, özüm, kendim kağan kıldım. Bilge Tonyukuk, Boyla Bağa Tarkan
|- 
| 1-B7
| ty1-1-b-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰖𐰣: 𐰋𐰼𐰘𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰭𐰼𐰃: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰍: 𐰇𐰚𐰾: 𐰝: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰠𐰏𐰾𐰃: 𐰲𐰉𐰾𐰃: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰲𐰆𐰍𐰖: 𐰴𐰆𐰕𐰃𐰤: 𐰴𐰺𐰀: 𐰴𐰆𐰢𐰍: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕
| BİRLE: İLTeR: KAGAN: BOLYıN: BRYE: TABGAÇIG: ÖŇRİ: KITANYIG: YIRYA: OGZG: ÖK: ÖK: ÖLRTİ: BLGİ: ÇBI: BeN: ÖK: ERTiM: ÇOGAY: KUZİN: KaRA: KUMG: OLRUR: ERTiMiZ:
| ile İlteriş kağan olunca Güney'de Çin'i, Doğu'da Kıtay'ı, Kuzey'de Oğuz'u pek çok öldürdü. Bilgesi, çavuşu ben kendim idim. Çoğay'ın Kuzeyi'nde Kara Kumuğ'da oturur idik.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 2. yüz (güney) 10 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-G1
| ty1-2-g-10-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰘𐰚: 𐰘𐰃𐰘𐰇: 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣: 𐰘𐰘𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐱅𐰏𐰼𐰀: 𐰆𐰲𐰸: 𐱅𐰏: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰕: 𐰸𐰏: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰨𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰺: 𐰼𐰃𐰚𐰠𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰦𐰣: 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KiYiK: YİYÜ: TaBıŞGaN: YiYÜ: OLuRUR: eRTiMiZ: BODuN: BOGuZI: ToK: eRTİ: YaGıMıZ: TeGRE: OÇUK: TeG: eRTİ: BİZ: iSiG: eRTiMiZ: aNÇA: OLuRuR: eRiKLİ: OGuZDıNDıN: KÖRüG: KeLTİ:
| Geyik yiyip, tavşan yiyip oturur idik. boyların boğazı tok idi. Yağımız çevrede ocak gibi idi, biz ateş idik. anca otururduk. Güclü Oğuzdan gözcü geldi.
|- 
| 1-G2
| ty1-2-g-10-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐱃𐰆𐰴𐰕: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍𐰺𐰆: 𐰸𐰆𐰣𐰃: 𐰾𐰭𐰇𐰤𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍𐰺𐰆: 𐱃𐰆𐰭𐰺𐰀: 𐰾𐰢𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰽𐰉: 𐰨𐰀: 𐰕𐰴𐰪𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣
| KÖRüG: SabI: aNTaG: TOKuZ: OGuZ: BODuN: ÜZE: KAGAN: OLuRTI: TİR: TaBGaÇGaRU: KONI: SeÑÜNüG: IDMıŞ: KITaYNGaRU: TOÑRA: eSiMiG: IDMıŞ: SaB: aNÇA: aZKıYNA: TÜRK: BODuN:
| gözcünün sözü şöyle: &quot;Dokuz Oğuz boyları üzerine kağan oturdu.&quot; der. Çin yönüne Kum Paşa'yı göndermiş. Kıtay yönüne Tongra Esim'i göndermiş. Söz böyle: &quot;Azıcık Türk boyları
|- 
| 1-G3
| ty1-2-g-10-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰖𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰴𐰃: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰾𐰃𐰤𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰠𐰇𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰃𐰤𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰍
| YORIYoR: eRMiŞ: KAGANI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: OL: KI: KİSİ: BaR: eRSeR: SİNİ: TaBGaÇıG: ÖLÜRTeÇİ: TİR: MeN: ÖŇRE: KITaYNıG: ÖLüRTeÇİ: TİR: MeN: BİNİ: OGuZuG:
| yürüyor imiş. Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. O iki kişi var ise seni [de], Çin'i [de] öldürecek der[im] ben. Doğu'da Kıtay'ı öldürecek der[im] ben. Beni, Oğuz'u
|- 
| 1-G4
| ty1-2-g-10-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃𐰚: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰋𐰼𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰋𐰤: 𐰘𐰃𐰺𐰑𐰦𐰖𐰣: 𐱅𐰏𐰘𐰃𐰤: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰕𐰆𐰣: 𐰆𐰽𐰺: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢
| ÖLüRTeÇİK: TİR: MEN: TaBGaÇ: BiRiDiN: YaN: TEG: KITaYN: ÖŇDiN: YaN: TEG: BEN: YIRıDıNTıYaN: TeGeYİN: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE: İDİ: YORuMaZUN: USaR: İDİ: YOK: KISaLıM:
| öldürecek der[im] ben. Çin Güney'den yana değsin (saldırsın), Kıtay Doğu'dan yana değsin, ben Kuzey'den yana değeyim. Türk Sir boyları yerinde dursun. (Onun) ilerlemesi dahi dursun, [Türkü] yok kılalım
|- 
| 1-G5
| ty1-2-g-10-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰆𐰞: 𐰾𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰾𐰃𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰽𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰆𐰍𐰕: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰉𐰆: 𐰲𐰚𐰇: 𐰴𐰉𐰽𐰺
| TİR: MEN: OL: SaBıG: eŞiDiP: TÜN: UDıSIKıM: KeLMeDİ: KÜNTüZ: OLuRSıKıM: KeLMeDİ: aNDA: ÖTRÜ: KaGaNıMA: ÖTüNTüM: aNÇA: ÖTüNTüM: TaBGaÇ: OGuZ: KITaYN: BU: ÇKÜ: KaBıSaR:
| der[im] ben.&quot;. O sözü işitip gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Ondan ötürü kağanıma açıldım. Anca [böyle] söyledim: &quot;Çin, Oğuz, Kıtay, bu üçü birleşirse
|- 
| 1-G6
| ty1-2-g-10-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰡𐰲𐰃: 𐰋𐰕: 𐰇𐰕: 𐰃𐰲𐰃: 𐱃𐰽𐰣: 𐱃𐰆𐱃𐰢𐱁: 𐱅𐰏: 𐰋𐰃𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐱅𐰆𐰯𐰞𐰍𐰞𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰴𐰞𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰾𐰺: 𐱃𐰆𐰯𐰞𐰍𐰆𐰞𐰸: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀
| KaLTaÇI: BiZ: ÖZ: İÇİ: TaSıN: TUTMıŞ: TEG: BİZ: YUYKA: eRKLiG: TUPuLGaLI: UÇZ: eRMiŞ: YiNÇGE: eRKLiG: ÖZGüLİ: UÇZ: YUYKA: KALIN: BOLSaR: TUPuLGULUK: aLP: eRMiŞ: YiNÇGE:
| biz [kala] kalacağız. Öz içi dışından tutulmuş gibi[yiz] biz. Yufka gücündekini delmek ucuz (kolay) imiş. İnce gücündekini kırmak ucuz. Yufka kalın olsa delinmesi çetin imiş. İnce
|- 
| 1-G7
| ty1-2-g-10-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰽𐰺: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰝: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰑𐰀: 𐰉𐰺𐰖𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰖𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰑𐰦𐰀: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰀: 𐰚𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰾𐰇𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰲𐰢𐰕: 𐰉𐰺: 𐰢𐰆: 𐰤𐰀: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢
| YOGUN: BOLSAR: ÜZGÜLÜK: ALP: ERMİŞ: ÖŇRE: KITANYDA: BİRİYE: TABGAÇDA: KURIYA: KURıDıNTA: YIRıYA: OGZDA: EKİ: ÜÇ: BİŇ: SÜMZ: KeLTeÇiMiZ: BaR: MU: NE: aNÇA: ÖTüNTüM:
| yoğun olsa kırmak çetin imiş. Doğu'da Kıyayn'dan, Güney'de Çin'den, Batı'da Batılı'lardan, Kuzey'de Oğuz'dan iki üç bin erimiz gelecek var mı ne? Böyle söyledim [kağana].
|- 
| 1-G8
| ty1-2-g-10-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰢: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰝: 𐰇𐱅𐰨𐰢𐰤: 𐰾𐰓𐰇: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰚𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰆𐰑𐰕: 𐱅𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰚: 𐰇𐰭𐰏: 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰆: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰃𐰽𐰍𐰀𐰺𐰆: 𐰆𐰑𐰕𐱅𐰢: 𐰃𐰤𐰏: 𐰚𐰝𐰠𐰚𐰤: 𐱃𐰆𐰍𐰞𐰑𐰀: 𐰆𐰍𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KaGaNıM: BM: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüNTÜK: ÖTüNÇüMüN: iSiDÜ: BERTİ: KÖÑLüÑÇE: UDZ: TiDİ: KÖK: ÖŇG: YOGuRU: ÖTüKeN: YIŞGARU: UDuZTıM: İNiG: KÖKLüKüN: TOGuLDA: OGuZ: KeLTİ:
| Kağanım, ben özüm Bilge Tonyukuk konuştuk. [Kağan] söylediğimi işiti verdi. Gönlünce [orduyu] yönel[t] dedi. Kök Öng'ü aşıp Ötüken Ormanı'na yöneldim. İnig Köklük'ün Toğul'da Oğuz geldi.
|- 
| 1-G9
| ty1-2-g-10-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰢𐰕: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰇𐰾𐰓𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰸: 𐰖𐰆𐰡𐰀: 𐰘𐰢𐰀: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰝𐰝: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰆𐰍𐰕: 𐰸𐰯𐰤: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| SÜSİ: ÜÇ: BİŇ: eRMiŞ: BİZ: EKİ: BİŇ: eRTiMiZ: SÜÑüŞDüMüZ: TEŇRİ: YaRLıKaDI: YaYıNDıMıZ: ÖGüZKE: TÜSDİ: YaYıNDUK: YOLTA: YiME: ÖLTİ: KÖK: aNDA: ÖTRÜ: OGuZ: KOPıN: KeLTİ:
| Eri üç bin imiş. Biz iki bin erdik. Süngüşdük. Tanrı öyle istedi dağıttık. Irmağa düştü. Dağıttıklarımız yolda yine öldü hep. Ondan ötürü Oğuz'un tümü geldi [bize katıldı].
|- 
| 1-G10
| ty1-2-g-10-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰚𐰀: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰏: 𐰸𐰆𐰣𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰼𐰘𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰘𐰃𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰇𐰭𐰼𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| [...]: ÖK: TÜRK: BODuNuG: ÖTüKeN: YiRKE: BEN: ÖZüM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüKeN: YiRiG: KONMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BiRiYeKİ: BODuN: KURıYaKI: YIRıYaKI: ÖŇReKİ: BODuN: KeLTİ:
| Getirdim bütün Türk boylarını'nı Ötüken Yeri'ne[...] Ben özüm Bilge Tonyukuk Ötüken Yer'e konmuş diye işitip Güney'deki boyları, Batı'daki, Kuzey'deki, Doğu'daki boyları geldi [bize katıldı].
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 3. yüz (doğu) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-D1
| ty1-3-d-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰃: 𐰉𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰘𐰆𐰴: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐰯: 𐰾𐰇: 𐰠𐱅𐰓𐰢
| iKİ: BİÑ: eRTiMiZ: BİZ: iKİ: SÜ: BOLDI: TÜRK: BODuN: OLuRGaLI: TÜRK: KaGaN: OLuRGalI: ŞaNTUÑ: BaLIKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGMiŞ: YOK: eRMiŞ: KaGaNıMA: ÖTüNüP: SÜ: iLeTDiM:
| [biz] İki bin erdik. İki ordumuz oldu. Türk boyları kılınalı, Türk Kağanı oturalı Şantung kentine, Taluy ırmağına ulaşmışlığı yok imiş. Kağanıma söyleyip er ettim (saldım).
|- 
| 1-D2
| ty1-3-d-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰇𐰲: 𐰆𐱃𐰕: 𐰉𐰞𐰶: 𐰾𐰃𐰑𐰃: 𐰆𐰾𐰃𐰣: 𐰉𐰆𐰦𐱃𐰆: 𐰘𐰆𐰺𐱃𐰑𐰀: 𐰖𐱃𐰆: 𐰴𐰞𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃
| ŞaNTUÑ: BaLıKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGüRTiM: ÜÇ: OTuZ: BaLıK: SIDI: USıN: BUNTaTU: YURTDA: YaTU: KaLUR: eRTİ: TaBGaÇ: KaGaN: YaGıMıZ: eRTİ: ON: OK: KaGaNI: YaGıMıZ: eRTİ:
| Şantung kentine, Taluy ırmağına değdirdim. Yirmi üç kenti kırdı. Usu yıprandı. Otağda (çadırda) yatıp kalır idi. Çin kağanı yağımız idi. On Ok kağanı yağımız idi.
|- 
| 1-D3
| ty1-3-d-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐱃𐰸: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰚𐰇𐰲𐰠𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰕𐰢: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰆𐰞: 𐰇𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰯: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰉𐰾𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰨𐰀: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰭𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰢𐰾𐰼: 𐰴𐰲: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰆𐰞: 𐰋𐰕𐰤𐰃
| aRTUK: KIRKıZ: KÜÇLüG: KaGaN: YaGıZıM: BOLDI: OL: ÜÇ: KaGaN: ÖGLeŞiP: ALTUN: YIŞ: ÜZE: KaBıŞaLıM: TiMiŞ: aNÇA: ÖGLeŞMiŞ: ÖÑRE: TÜRK: KaGaNGaRU: SÜLeLiM: TiMiŞ: aÑaRU: SÜLeMeSeR: KaÇa:NeÑ: eRSeR: OL: BiZNİ:
| Dahası Kırkız'ın güçlü kağanı yağımız oldu. O üç kağan sözleşip &quot;Altun ormanı üzerinde kapışalım&quot; demiş. Anca [öyle] anlaşıp. &quot;Doğu'da Türk Kağanı'na süleyelim&quot; demiş. &quot;Ona [doğru] sülemez [isek] nice ne eder o bizi[...]
|- 
| 1-D4
| ty1-3-d-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰝𐰰: 𐰇𐰲𐰏𐰇𐰤: 𐰴𐰉𐰽𐰯: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰤𐰭: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰢: 𐰦𐰀: 𐰼𐰇𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaNeÑ: eRSeR: ÖLüRTeÇİ: KÖK: ÜÇüGÜN: KaBıŞıP: SÜLeLiM: eDİ: YOK: KISaLıM: TiMiŞ: TÜRGiŞ: KaGaN: aNÇA: TiMiŞ: BeNiÑ: BODuNuM: aNDA: eRÜR: TiMiŞ:
| Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. Nice ne edip öldürecek hep?. Üçümüz birleşip süleyelim. Onu yok kılalım.&quot; demiş. Türgiş Kağanı anca (öyle) demiş. &quot;Benim boylarım oraya erişir.&quot; demiş.
|- 
| 1-D5
| ty1-3-d-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰞𐰍𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰃𐰣: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰆𐰑𐰾𐰶𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰾𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰦𐰀: 𐰽𐰴𐰦𐰢𐰀
| TÜRK: BODuN: YiME: BuLGaNÇ: OL: TiMiŞ: OGuZI: YiME: TaRKıNÇ: OL: TiMiŞ: OL: SaBIN: eŞiDiP: TÜN: YiME: UDSIKıM: KeLMeZ: eRTİ: OLuRSıKıM: KeLMeZ: eRTİ: aNDA: SaKıNDıMA:
| Türk boyları yine bulanık. demiş. &quot;Oğuz'u yine sıkıntıda.&quot; o demiş. O sözü işitince gece yine uyuyasım gelmez idi. Gün[düz] yine oturasım gelmez idi. [o] anda düşündüm.
|- 
| 1-D6
| ty1-3-d-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰠𐰚: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰴𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰘𐰏: 𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰓𐰢: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰆𐰞𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰼𐰢𐰾: 𐱃𐰆𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰉𐰆: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰽𐰺: 𐰖𐰺𐰢𐰲𐰃: 𐱅𐰓𐰢: [...]: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐱅𐰠𐰓𐰢: 𐰲𐰇𐰠𐰏: 𐰃𐰕: 𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰞𐱃𐰢
| iLK: KIRKıZKA: SÜLeLiM: YiG: eRMiŞ: TiDiM: KÖGMeN: YOLI: BİR: eRMiŞ: TUMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BU: YOLuN: YORISaR: YaRaMaÇI: TiDiM: [...]: YiRÇİ: TiLeDiM: ÇÖLüG: İZ: eRİ: BULTuM:
| İlk Kırgız'a sülersek iyi olur dedim. Kögmen'in yolu bir imiş, [ama] kapalı imiş diye işitip bu yolu [at ile] yorar isek yaramıyacak dedim. [...] Yerci [kılavuz] istedim. Çölgi İz eri buldum.
|- 
| 1-D7
| ty1-3-d-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰕𐰢: 𐰕: 𐰘𐰃𐰼𐰢: 𐰣𐰃: 𐰋𐰠𐰢: [...]: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃: 𐰆𐰺𐰆𐰸𐰃: 𐰼𐰢𐰾: 𐰣𐰃𐰣: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐰭𐰺: 𐰖𐱃𐰯: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃𐰞𐰍: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰆𐰞: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰽𐰺: 𐰆𐰨: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰺𐰦𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀
| ÖZüM: aZ: YiRiM: aNI: BELiM: [...]: eRMiŞ: BİR: aT: ORUKI: eRMiŞ: aNIN: BaRMıŞ: AÑAR: aYTıP: BİR: aTLıG: BaRMıŞ: TiYiN: OL: YOLuN: YORISaR: UNÇ: TiDiM: SaKıNDıM: KaGaNıMA:
| Özüm az yerim, onu beslerim [...] imiş. Bir at yolu imiş. Onun [ile] varmış [gitmiş]. Ona söyleyip bir atlı varmış diye o yolu yorsak iyi olur dedim. Düşündüm. Kağanıma
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 4. yüz (kuzey) 11 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-K1
| ty1-4-k-11-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰞𐱃: 𐱅𐰓𐰢: 𐰴𐱅𐰼𐰢𐰠: 𐰚𐰲𐰀: 𐰆𐰍𐰺𐰴𐰞𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰇𐰕𐰀: 𐰋𐰤𐱅𐰼𐰀: 𐰴𐰺𐰍: 𐰾𐰝𐰓𐰢: 𐰖𐰸𐰺𐰆: 𐱃: 𐰘𐱅𐰀: 𐰖𐰑𐰍𐰣: [...]: 𐰃𐰍𐰲: 𐱃𐰆𐱃𐰣𐰆: 𐰍𐱃𐰆𐰺𐱃𐰢: 𐰇𐰭𐰼𐰀𐰚𐰃: 𐰼
| ÖTüNTüM: SÜ: YORıTDıM: aT: aLT: TiDiM: aKTeRMiL: KeÇE: OGuRKaLaTDıM: aT: ÜZE: BiNTiRE: KaRıG: SÖKDüM: YUKaRU: aT: YeTE: YaDaGıN: [...]: IGaÇ: TUTuNU: aGTURTuM: ÖÑREKİ: eR:
| söyledim. Ordu yürüttüm. &quot;Attan in&quot; dedim. Ak Termil'i geçip yorgalattım. At üzerine bindirip karı söktüm (geçtim). Yukarıya at yedekleyip yaya[...] ağaç(lara) tutunup çıkarttım. Öndeki er
|- 
| 1-K2
| ty1-4-k-11-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰲𐰀[...]: [...]𐰾𐰉𐰺𐱈: 𐰽𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰆𐰉𐰞𐰆: 𐰃𐰤𐱅𐰢𐰕: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰤𐰚𐰀: 𐰖𐰦𐰴𐰃: 𐱃𐰆𐰍: 𐰉𐰃𐰺𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐰘𐰼: 𐰖𐰭𐰞𐰯: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰞𐰦𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰑𐰯: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐰠𐰇: 𐰝𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| YOGuRuÇA[...]: .ıŞBaRaRTI: aŞDıMıZ: YOBuLU: İNTiMiZ: ON: TÜNKE: YaNTaKI: TUG: BİRÜ: BaRDıMıZ: YiRÇİ: YiR: YaÑıLıP: BOGuZLaNDI: BUÑaDıP: KaGaN: YeLÜ: KÖR: TiMiŞ:
| geçince [...] Ibrık (ırmağı)'ı aştık. Yobul (dağı)'u indik. On gecede yanındaki Tuğ'un berisine vardık. Kılavuz yeri yanılıp boğazlandı. Bunalan Kağan &quot;koşturu verin&quot; demiş,
|- 
| 1-K3
| ty1-4-k-11-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰣𐰃: 𐰽𐰆𐰉𐰍: 𐰉𐰺𐰞𐰢: 𐰆𐰞: 𐰽𐰆𐰉: 𐰸𐰆𐰑𐰃: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰽𐰣𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰾𐰇𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐱃𐰍: 𐰃𐰴𐰀: 𐰉𐰖𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰘𐰠𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰍: 𐰆𐰴𐰀: 𐰉𐰽𐰑𐰢𐰕
| aNI: SUBıG: BaRaLıM: OL: SUB: KODI: BaRTıMıZ: aŞaNGaLI: TÜŞÜRTüMüZ: aTıG: IKA: BaYUR: eRTiMiZ: KÜN: YiME: TÜN: YiME: YeLÜ: BaRDıMıZ: KIRKıZıG: UKA: BaSDıMıZ:
| Anı suyuna varalım[...] O suyun yanına vardık. Aş yemeğe attan indirdik. At[lar]ı iyice dinlendirdik. Gündüz de gece de [at] koşup vardık. Kırgız'ı uykuda bastık.
|- 
| 1-K4
| ty1-4-k-11-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰭𐰏𐰤: 𐰲𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐱅𐰼𐰠𐰢𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰽𐰨𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰨𐰚𐰓𐰃: 𐰘𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰋𐰼𐰇: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕
| SÜÑüGüN: aÇDıMıZ: KaNI: SÜSİ: TeRiLMiŞ: SÜÑüŞDüMüZ: SaNÇDıMıZ: KaNIN: ÖLüRTüMüZ: KaGaNKA: KIRKıZ: BODuNI: iÇiKDİ: YÜKüNTİ: YaNTıMıZ: KÖGMeN: YIŞıG: BeRÜ: KeLTiMiZ:
| Süngüyle açtık. Ka(ğa)nı, ordusu dirilmiş. Süngüşdük, sançtık. Kağanını öldürdük. Kağan'a Kırgız boyları tutsak oldu, baş eğdi. Geri döndük. Kögmen ormanına beri geldik.
|- 
| 1-K5
| ty1-4-k-11-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰑𐰀: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰦𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰏: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇: 𐰘𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰾𐰺: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼
| KIRKıZDA: YaNDıMıZ: TÜRGiŞ: KaGaNDA: KÖRüG: KeLTİ: SaBI: aNTeG: ÖÑDiN: KaGaNGaRU: SÜ: YORILıM: TiMiŞ: YORıMaSaR: BİZNİ: KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaN: NeÑ: eRSeR:
| Kırkız'dan döndük. Türgiş kağanından gözcü geldi. Sözü şöyle: &quot;Doğu'dan kağana doğru süleyelim demiş. Ordu yürütmezsek o bizi, kağanı alp imiş, danışmanı bilge imiş, ne zaman, nerede olsa
|- 
| 1-K6
| ty1-4-k-11-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰚𐰝: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰉𐰆𐰣𐰑𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋: 𐰏𐰼𐰇: 𐱅𐰇𐰾𐰘𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃
| BİZNİ: ÖLüRTeÇİ: KÖK: TiMiŞ: TÜRGİŞ: KaGaNI: TAŞIKMıŞ: TİDİ: ON: OK: BONuDI: KaLISıZ: TaŞIKMıŞ: TİR: TaBGaÇ: SÜSİ: BaR: eRMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNıM: BeN: eB: GeRÜ: TÜŞeYiN: TİDİ:
| bizi kesin öldürür demiş. Türgiş kağanı [yola] çıkmış&quot; dedi. &quot;On Ok boyları eksiksiz [yola] çıkmış&quot; der. Çin ordusu [da] var imiş. O sözü işitip kağanım: &quot;Ben eve geri döneyim&quot; dedi.
|- 
| 1-K7
| ty1-4-k-11-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰸: 𐰉𐰞𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰣𐰃: 𐰖𐰆𐰍𐰞𐱃𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰽𐰃: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰍𐰣: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑: 𐰉𐰺𐰕𐰆𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸𐰀: 𐰉𐰭𐰀: 𐰖𐰑𐰃
| KATuN: YOK: BoLMıŞ: eRTİ: aNI: YOGLaTaYIN: TiDİ: SÜ: BaRıÑ: TiDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRuÑ: TiDİ: SÜ: BaŞI: İNeL: KaGaN: TaRDUŞ: ŞaD: BaRZUN: TiDİ: BİLGE: TONYUKUKA: BaÑA: aYDI:
| Katun yok olmuş (ölmüş) idi. &quot;Onu yoğlatayım&quot; dedi. Sü[leyip] varın dedi. &quot;Altun ormanında oturun&quot; dedi. &quot;Sü (ordu) başı İnel Kağan, Tarduş Şad varsın&quot; dedi. Bilge Tonyukuk'a, bana söyledi.
|- 
| 1-K8
| ty1-4-k-11-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐰾𐰇𐰏: 𐰠𐱅: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐰖𐰤𐰍: 𐰝𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰖: 𐰋𐰤: 𐰾𐰭𐰀: 𐰤𐰀: 𐰖𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰚𐰠𐰃𐰼: 𐰼𐰾𐰼: 𐰝𐰇𐰼: 𐰇𐰚𐰠𐰇𐰼: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐰾𐰼: 𐱅𐰃𐰠𐰍: 𐰽𐰉𐰍: 𐰞𐰃: 𐰆𐰞𐰆𐰺: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰾𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰢𐰕
| BU: SÜG: iLeT: TİDİ: KIYıNıG: KÖÑLüÑÇE: aY: BeN: SaÑA: NE: aYaYIN: TİDİ: KeLİR: eRSeR: KÜR: ÖKüLÜR: KeLMeZ: eRSeR: TİLiG: SaBıG: aLI: OLUR: TİDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRTuMuZ:
| Bu orduyu [yön]elt dedi. &quot;Buyruğunu gönlünce söyle. Ben sana ne söyleyeyim&quot; dedi. &quot;Gelir ise yiğitçe toparlanır, gelmez ise dilini sözünü alıp otur&quot; dedi. Altun ormanında oturduk.
|- 
| 1-K9
| ty1-4-k-11-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰲: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰘𐰃𐰘𐰃: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰴𐰍𐰣: 𐰾𐰇: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐱅𐰃𐰼𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰃𐱃𐰢: 𐰴𐰦𐰖𐰤: 𐰽𐰉𐰍: 𐰖𐰣𐰀
| ÜÇ: KÖRüG: YİYİ: KeLTİ: SaBI: BİR: KaGaN: SÜ: TaŞIKDI: ON: OK: SÜSİ: KaLISıZ: TaŞIKDI: TİR: YaRıŞ: YaZIDA: TİRiLeLiM: TiMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNGaRU: OL: SaBıG: ITıM: KaNDaYıN: SaBıG: YaNA:
| Üç gözcü kişi geldi. Sözleri bir: &quot;Kağan ordu çıkardı. On Ok ordusu eksiksiz [yola] çıktı&quot; der. &quot;Yarış ovasında dirilelim (toplanalım)&quot; demiş. O sözü işitip Kağan'a o sözü ilettim. Kağan'dan söze karşılık
|- 
| 1-K10
| ty1-4-k-11-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰃𐰘𐰤: 𐱅𐰢𐰾: 𐰘𐰠𐰢𐰀: 𐰴𐰺𐰍𐰆: 𐰓𐰏𐰇𐱅𐰃: 𐰆𐰺𐰍𐰞: 𐰉𐰽𐱃𐰢𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰇𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰭𐰺𐰆: 𐰨𐰀: 𐰖𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰯𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰨𐰼𐰀: 𐰽𐰉: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰪𐰃𐰍: 𐰆𐰞: 𐰇𐰕: 𐰆𐰞: 𐰭𐰞𐰺
| KeLTİ: OLuRuÑ: TİYiN: TiMiŞ: YeLME: KaRGU: eDGÜTİ: URGıL: BaSıTMA: TiMiŞ: BÖG: KaGaN: BaÑaRU: aNÇA: YIDMıŞ: aPA: TaRKaNGaRU: İÇRE: SaB: IDMıŞ: BİLGE: TONYUKUK: aYNIG: OL: ÖZ: OL: aÑıLıR:
| geldi. &quot;Oturun&quot; diye demiş. &quot;Öncüyü, gözcüyü iyice ırgala. Baskın yapma&quot; demiş. Bögü (Kapağan) Kağan bana öyle söylemiş. Apa Tarkan'a gizli söz göndermiş: &quot;Bilge Tonyukuk korkar, o kendisi o yanılır.
|- 
| 1-K11
| ty1-4-k-11-11
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰓𐰲𐰃: 𐰆𐰣𐰀𐰢𐰭: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰖𐰆𐰞𐰾𐰕𐰤: 𐰽𐰑𐰢: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰏𐰾𐰕𐰤: 𐰚𐰲𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰤: 𐰴𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰞𐰲𐰆𐰴𐰀: 𐱃𐰭: 𐰇𐰤𐱅𐰼𐰇: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕
| SÜ: YORILıM: TiDiÇİ: ONAMaÑ: OL: SaBıG: eŞiDiP: SÜ: YORıTDıM: aLTUN: YIŞıG: YOLSuZuN: aŞDıM: iRTiŞ: ÖGüZüG: KeÇiGSiZiN: KeÇDiMiZ: TÜN: KaTDıMıZ: BOLÇUKA: TAÑ: ÖNTÜRÜ: TEGDİMİZ:
| [atlı] er yoralım (sürelim) derse onamayın&quot;. O sözü işitip [atlı] er yordum. Altun ormanını yol aramadan aştım. İrtiş ırmağını geçitsiz yerinden geçtik. Gece de gittik. Bolçu'ya tan öncesi değdik.
|}

== İkinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 1. yüz (batı) 9 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-B1
| ty2-1-b-9-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱃𐰞𐰍: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰢𐰤: 𐰾𐰇: 𐱅𐰼𐰠𐱅𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰏𐰠𐰼: 𐰸𐰆𐰯
| TıLıG: KeLÜRTİ: SaBI: aNTaG: YaRıŞ: YaZıDA: ON: TÜMeN: SÜ: TiRiLTİ: TİR: OL: SABIG: EŞİDİP: BEGLER: KOPUN:
| Ulak geldi. Sözü şöyle: &quot;Yarış ovasında on tümen (yüzbin) er dirildi (toplandı)&quot; der. O sözü işitince beğlerin hepsi
|- 
| 2-B2
| ty2-1-b-9-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰣𐰞𐰢: 𐰺𐰃𐰍: 𐰆𐰉𐱃𐰃: 𐰘𐰏: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰤: 𐰨𐰀: 𐱅𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰽𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏
| YaNaLıM: aRIG: UBuTI: YiG: TiDİ: BeN: aNÇA: TiR: MeN: BeN: BİLGE: TONYUKUK: aLTUN: YIŞıG: aŞA: KeLTiMiZ: iRTiŞ: ÖGüZüG:
| Dönelim, arı uslu olmak iyidir dediler. Ben şöyle derim, ben Bilge Tonyukuk, &quot;Altun ormanını aşıp geldik, İrtiş ırmağını
|- 
| 2-B3
| ty2-1-b-9-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰲𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐰢𐰾𐰃: 𐰞𐰯: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐱃𐰆𐰖𐰢𐰑𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰆𐰢𐰖: 𐰃𐰑𐰸: 𐰘𐰼: 𐰾𐰆𐰉: 𐰉𐰽𐰀: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰨: 𐰤𐰚𐰀: 𐱅𐰕𐰼: 𐰋𐰃𐰕
| KeÇE: KeLTiMiZ: KeLMiŞİ: aLP: TİDİ: TUYMaDI: TeÑRİ: UMaY: IDUK: YiR: SUB: BaSA: BiRTİ: eRiNÇ: NeKE: TeZeR: BİZ:
| geçip geldik. Gelmiş[ler]i alp dedi, duymadı. Tanrı, Umay, Iduk Yer Su bası verdi gerçek. Niye kaçıyoruz?
|- 
| 2-B4
| ty2-1-b-9-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰚𐰀: 𐰸𐰆𐰺𐰸𐰆𐰺: 𐰋𐰃𐰕: 𐰕: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰀: 𐰉𐰽𐰣𐰞𐰢: 𐱅𐰏𐰠𐰢: 𐱅𐰃𐰓𐰢: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕: 𐰖𐰖𐰃𐰑𐰢𐰕: 𐰚𐰃𐰤𐱅𐰃: 𐰰𐰇𐰾: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| ÖKÜŞ: TiYiN: NeKE: KORKUR: BİZ: aZ: TiYiN: NE: BaSıNaLıM: TeGeLiM: TİDiM: TeGDiMiZ: YaYIDıMıZ: iKİNTİ: ÖKÜŞ: KeLTİ:
| Çok diye niye korkuyoruz? Az[ız] diye ne[den] basmayalım? Değelim (saldıralım) dedim. Değdik, yayıldık. İkinci gün
|- 
| 2-B5
| ty2-1-b-9-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰼𐱅𐰲𐰀: 𐰶𐰃𐰕𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐱅𐰀: 𐰚𐰃: 𐰆𐰲𐰃: 𐰾𐰃𐰭𐰺𐰲𐰀: 𐰺𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰕
| ÖRTÇE: KIZıP: KeLTİ: SÜÑüŞDüMüZ: BİZiNTE: iKİ: UÇI: SIÑaRÇA: aRTUK: eRTİ: TeÑRİ: YaRLıKaDUK: ÜÇüN: ÖKÜŞ: TiYiN: BİZ:
| Yanar gibi kızıp geldi[ler]. Süngüşdük. Bizim iki üç katımız idi(ler). Tanrı bağışladığı için, çok(turlar) diye biz
|- 
| 2-B6
| ty2-1-b-9-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰸𐰆𐰺𐰴𐰢𐰑𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑𐰺𐰀: 𐰆𐰑𐰃: 𐰖𐰖𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰃𐰤: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰉𐰍𐰆𐰾𐰃𐰤: 𐰽𐰑𐰃𐰤
| KORKMaDıMıZ: SÜÑüŞDüMüZ: TaRDUŞ: ŞaDRA: UDI: YaYDıMıZ: KaGaNIN: TUTDUMUZ: YABGUSIN: ŞADIN:
| korkmadık, süngüşdük. Tarduş Şadar'a kadar yayıldık. Kağanını tuttuk. Yabgusunu, şadını
|- 
| 2-B7
| ty2-1-b-9-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰠𐰏𐰲𐰀: 𐰼: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰸: 𐱅𐰇𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰽𐰖𐰆: 𐰃𐱃𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰸𐰆𐰯
| aNDA: ÖLüRTİ: eLiGÇE: eR: TUTDuMuZ: OL: OK: TÜN: BODuNIN: SaYU: ITıMıZ: OL: SaBıG: eŞiDiP: ON: OK: BeGLeRİ: BODuNI: KOP:
| [o] anda öldürüldü. Elli'ce (kadar) er tuttuk. O aynı gece boylarına bilgi gönderdik. O sözü işitip On Ok beğleri, boyları hep
|- 
| 2-B8
| ty2-1-b-9-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰚𐰠𐰏𐰢𐰀: 𐰋𐰏𐰼𐰠𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰃𐱅𐰯: 𐰖𐰃𐰍𐰯: 𐰕𐰲𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰕𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃𐰤: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢
| KeLTİ: YÜKÜNTİ: KeLiGME: BeGReLİN: BODuNIN: İTiP: YIGıP: aZÇA: BODuN: TeZMiŞ: eRTİ: ON: OK: SÜSİN: SÜLeTDiM:
| geldi, baş eğdi. Gelen beğlerini, boylarını eğitip, düzenlettim. Azca boyları tezmiş (kaçmış) idi. On Ok ordusunu sületdim.
|- 
| 2-B9
| ty2-1-b-9-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕: 𐰘𐰢𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰓𐰢𐰕: 𐰣𐰃: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰘𐰨𐰇: 𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐰋𐰭𐰠𐰏: 𐰚: 𐱃𐰍𐰍: 𐰼𐱅𐰇𐰼𐱅𐰢
| BİZ: YiME: SÜLeDiMiZ: aNI: eRTiMiZ: YiNÇÜ: öGüZüG: KeÇE: TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: BeÑiLiG: eK: TaGaG: eRTÜRTüM:
| Biz de süledik. Anı'ya erdik. Yinçü Irmağı'nı geçip Tinsi Oğlu denilen kutsal Ek dağına erdirdim.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 2. yüz (güney) 6 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-G1
| ty2-2-g-6-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰃: 𐰃𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰦𐰀: 𐰖𐰦𐰆𐰺𐱃𐰢𐰕: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: [...]𐰆𐰯: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰕𐰃𐰚: 𐱃𐰸𐰺𐰽𐰃𐰤
| TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: [...]UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.:
| Temirkapı'ya dek eriştik. [o] anda (ordan) döndük. İnelkapı'ya, […] dağa Tezik, Tokursın'(a)?
|- 
| 2-G2
| ty2-2-g-6-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰘𐰼𐰝𐰃: 𐰽𐰀: 𐰉𐰽𐰞𐰍𐰺𐰆: 𐰺𐰑𐰴: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰀: 𐱅𐰏𐱅𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃
| aNDA: YiRÜKİ: aŞA: BaŞaLGaRU: aRDaK: BODuN: KOP: KeLTİ: OL: KÜNTE: TeGTİ: TÜRÜK: BODuN: TeMiR: KaPıGKA: TİNSİ: OGLI:
| [o] anda, Yirük'i aşıp başlayıp Ardak boyları hep geldi, o gün (içinde) değdi. Türk boyları Demirkapı'ya, Tinsi Oğlu
|- 
| 2-G3
| ty2-2-g-6-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰘𐰼𐱅𐰀: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤
| TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: TAGKA: TeGMiŞ: İDİ: YOK: eRMiŞ: OL: YiRTE: BeN: BİLGE: TONYUKUK: TeGÜRTÜK: ÜÇüN: [...]:
| Tinsi Oğlu denilen dağa değmişligi yok imiş. O yerde ben Bilge Tonyukuk değirdiğim için
|- 
| 2-G4
| ty2-2-g-6-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰇𐰼𐰭: 𐰝𐰇𐰢𐰾: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰆𐰑𐰕: 𐰏𐰼𐰃𐱅: 𐰽𐰃𐰍𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰾𐰕: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀𐰾𐰃
| KIZıL: aLTUN: ÜRüÑ: KÜMüŞ: KIZıL: UDuZ: GeRİT: aSIGI: BUÑSuZ: KeLÜRTİ: İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGESİ:
| kızıl altın, ak gümüş, kızıl uduz?, gerit? kazancı zorlamadan getirdi. İlteriş Kağan bilgesi [...]
|- 
| 2-G5
| ty2-2-g-6-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐰃𐰤: 𐰇𐰲𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰏𐰃𐰼𐰢𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰴𐰀: 𐰋𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃
| İLİN: ÜÇüN: TaBGaÇKA: YiTİ: YiGİRMİ: SÜÑüŞDİ: KITaYNKA: YiTİ: SÜÑüŞDİ: OGuZKA: BeŞ: SÜÑüŞDİ: aNDA: aYGUÇI:
| İli için Çin ile onyedi [kez] süngüşdü. Kıtay ile yedi [kez] süngüşdü. Oğuz ile beş [kez] süngüşdü. [o] anda danışmanı
|- 
| 2-G6
| ty2-2-g-6-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰖𐰍𐰃𐰑𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰲𐰑𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰏𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀
| YiME: BeN: ÖK: eRTiM: aYGIDI: YiME: BeN: ÖK: eRTiM: İLTeRiŞ: KaGaN: UÇDI: TÜRÜK: BöGİ: KaGaNKA: TÜRÜK: BİLGE: KaGaNKA:
| yine ben kendim idim. Danıştığı yine ben kendim idim. İlteriş Kağan uçdu. Türk Bögi (Kapağan) Kağan'a, Türk Bilge Kağan'a
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 3. yüz (doğu) 8 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-D1
| ty2-3-d-8-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐱅𐰃: 𐰆𐱃𐰕: 𐰖𐰾𐰴𐰀: [...]: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰑𐰢: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰢𐱃𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: YiTİ: OTuZ: YaŞKA: [...]: iRTİ: KaPaGaN: KaGaN: OLuRDuM: TÜN: UDuMaTI:
| Kapağan Kağan yirmiyedi yaşında [...] idi. Kapağan Kağan oturdu (kağan oldu). Gece uyumadım,
|- 
| 2-D2
| ty2-3-d-8-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰝𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰢𐱃𐰃: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰴𐰣𐰢: 𐱅𐰝𐱅𐰃: 𐰴𐰺𐰀: 𐱅𐰼𐰢: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰃: 𐰾𐰏: 𐰝𐰇𐰲𐰃𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐰆𐰕𐰣: 𐰘𐰠𐰢𐰏: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐱃𐰢: 𐰸
| KÜNTüZ: OLuRMaTI: KIZıL: aLTUN: TöKTİ: ÜRüÑ: KÜMüŞ: TÖKTİ: iŞiG: KÜÇİG: BeRTiM: ÖK: UZuN: YeLMeG: YeME: ITıM: OK:
| gündüz oturmadım. Kızıl kanımı dökütüp, kara terimi akıtıp işi, gücü verdim hep. Uzun keşif yine ettim hep.
|- 
| 2-D3
| ty2-3-d-8-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐰴𐰆𐰖: 𐰴𐰺𐰍𐰆𐰍: 𐰆𐰞𐰍𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰸: 𐰉𐰣𐰍𐰢𐰀: 𐰖𐰍𐰃𐰴𐰀: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐰃𐰼: 𐰼𐱅𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰣: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰕𐰆
| aRKUY: KaRGUG: ULGaRTDıM: OK: BaNGıMA: YaGIKA: KeLÜRİR: eRTiM: KaGaNıMıN: SÜLeTDiMiZ: TeÑRİ: YaRLıKaZU:
| Savunmayı, gözleme yerlerini kendim büyüttüm. Yağıya bağırdığımda, kaçırır idim. Kağanımla (birlikte) süngüşdük. Tanrı bağışladı(ğı için)
|- 
| 2-D4
| ty2-3-d-8-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐱅𐰇𐰼𐰰: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀: 𐰖𐰺𐰴𐰞𐰍: 𐰖𐰍𐰃𐰍: 𐰚𐰠𐱅𐰇𐰼𐰢𐰓𐰢: 𐱅𐰇𐰏𐰤𐰠𐰏: 𐱃𐰍: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰢𐰓𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺
| BU: TÜRÜK: BODuNKA: YaRaKLıG: YaGIG: KeLTÜRMeDiM: TÖGüNLüG: aTıG: YÜGüRTMeDiM: İLTeRiŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR:
| bu Türk boyları'na pusatlı yağıyı yaklaştırtmadım, damgalı atı yürüttürmedim. İlteriş Kağan kazanmasa
|- 
| 2-D5
| ty2-3-d-8-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰆: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰃𐰣: 𐰆𐰑𐰆: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰢: 𐰇𐰲𐰤
| UDU: BeN: ÖZüM: KaZGaNMaSaR: İL: YiME: BODuN: YiME: YOK: eRTeÇİ: eRTİ: KaZGaNTUKIN: UDU: ÖZüM: KaZGaNTUKıM: ÜçüN:
| ve de ben özüm kazanmasam il[i] yine, boylar[ı] yine yok edecek (olacak) idi. [o] Kazandığı için ve de özüm kazandığım için
|- 
| 2-D6
| ty2-3-d-8-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰠: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰺𐰃: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰆𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰤𐰭: 𐰘𐰼𐰓𐰚𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀
| İL: YiME: İL: BOLDI: BODuN: YiME: BODuN: BOLDI: ÖZüM: KaRI: BOLDuM: ULuG: BOLDuM: NeÑ: YiRDeKİ: KaGaNLıG: BODuNKA:
| il yine il oldu, boy yine boy oldu. Kendim yaşlı oldum, ulu oldum. Hangi yerde kağanlı boyuna
|- 
| 2-D7
| ty2-3-d-8-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐰋𐰃𐰤𐱅𐰏𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰤𐰀: 𐰉𐰆𐰭𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐰢𐰾
| [...]: BÜNTeGİ: BaR: eRSeR: NE: BUÑI: BaR: eRTeÇİ: eRMiŞ:
| [...] böylesi var ise ne sıkıntısı var edecek (olacak) imiş.
|- 
| 2-D8
| ty2-3-d-8-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰋𐰃𐱅𐰃𐱅𐰓𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸
| [...]: TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: İLiÑE: BİTİTDiM: BeN: BİLGE: TONYUKUK:
| Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bilge Tonyukuk.
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 4. yüz (kuzey) 4 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-K1
| ty2-4-k-4-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰋𐰤: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼
| İLTeRİŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR: YOK: eRTİ: eRSeR: BeN: ÖZüM: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNMaSaR: BeN: YOK: eRTiM: eRSeR:
| İlteriş Kağan kazanmasa, yok idi isei, ben özüm Bilge Tonyukuk kazanmasam, ben yok idim ise,
|- 
| 2-K2
| ty2-4-k-4-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰉𐰆𐰑: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YiRİNTE: BOD: YiME: BODuN: YiME: KİŞİ: YiME: İDİ: YOK: eRTeÇİ: eRTİ:
| Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yerinde boy da, boylar da, kişi de yok edecek (olacak) idi.
|- 
| 2-K3
| ty2-4-k-4-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰑𐰸𐰃: 𐰉𐰆
| İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGE: TONYUKUK: KaZGaNDUK: ÜÇüN: KaPaGaN: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuN: YORIDUKI: BU:
| İlteriş Kağan, Bilge Tonyukuk kazandığı için, Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yürüdüğü bu[ndandır].
|- 
| 2-K4
| ty2-4-k-4-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰃𐰏𐰓𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺
| TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: TÜRÜK: SİR: BODuNuG: OGuZ: BODuNuG: İGiDÜ: OLuRUR:
| Türk Bilge Kağan'ı, Türk Sir boylarını, Oğuz boylarını besleyip oturur.
|}

== Dış bağlantılar ==
[https://web.archive.org/web/20200424174452/https://www.turkbitig.com/tonyukuk.html Orhun Yazıtları Tonyukuk Anıtları]

[[Kategori:Orhun Abideleri]]</text>
      <sha1>b57wyyhwwab8lyxsdxiiefubq0piqmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174921</id>
      <parentid>174920</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48109-74</username>
        <id>26757</id>
      </contributor>
      <origin>174921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46073" sha1="9n9nehwnndkiksp3rkgubn0rlylbqbx" xml:space="preserve">{{eser başlığı
 | başlık      = Orhun Yazıtları (Tonyukuk)
 | önceki      =
 | sonraki     =
 | bölüm       =
 | eser sahibi = 
 | notlar      =
 | vikipedi    = Tonyukuk Yazıtı
}}

== Birinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 1. yüz (batı) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-B1
| ty1-1-b-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰶𐰠𐰦𐰢: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰼: 𐰼𐱅𐰃
| BİLGE: TUNYUKUK: BEN: ÖZM: TaBGaÇ: İLİŇE: KILINTIM: TÜRK: BODN: TABGAÇKA: KÖRR: ERTİ:
| Bilge Tonyukuk'um. Ben özüm Çin ilinde kılındım (doğdum). Türk boyları Çin'e görür (bağlı) idi.
|- 
| 1-B2
| ty1-1-b-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰞𐰢𐰘𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰑𐰺𐰡𐰃: 𐰴𐰣𐰞𐰦𐰃: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰖𐰣𐰀: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐰴𐰣: 𐰋𐰼𐱅𐰢
| TÜRK: BODN: KANİN: BOLMYİN: TABGAÇDA: ADRILTI: KANLNTI: KANİN: KODP: TABGAÇKA: YANA: IÇKDİ: TEŇRİ: NÇA: TM: ERiNÇ: KAN: BERTİM:
| Türk boyları kağan bulamadan Çin'den ayrıldı, kağanlandı, [ama] kağanı koyup (terkedip) Çin'e yine döndü. Tanrı anca demiş[ki] gerçek: &quot;Baş verdim,
|- 
| 1-B3
| ty1-1-b-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰣𐰭𐰤: 𐰸𐰆𐰑𐰯: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰃𐰲𐰚𐰓𐰭: 𐰇𐰲𐰤: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰇𐰠𐱅𐰢𐰾: 𐰼𐰨: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰞𐰴𐰦𐰃: 𐰖𐰸: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀
| KANIŇİN: KODP: IÇKDŇ: IÇKDŇ: ÜÇN: TEŇRİ: ÖLTM: ERiNÇ: TÜRK: BODN: ÖLTİ: ALKINTI: YOK: BOLTI: TÜRK: SİR: BODN: YERİNTE:
| Başını koyup döndün. Döndüğün için Tanrı öldürmüş gerçek&quot;. Türk boyları öldü, eridi, yok oldu. Türk Sir boylarının yerinde (yurdunda)
|- 
| 1-B4
| ty1-1-b-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆𐰑: 𐰴𐰞𐰢𐰑𐰃: 𐰃𐰑𐰀: 𐱃𐱁𐰑𐰀: 𐰴𐰞𐰢𐰾𐰃: 𐰸𐰆𐰉𐰺𐰣𐰯: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰚𐰃: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐱃𐰞𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰇𐰠𐰏𐰃: 𐰖𐰑𐰍: 𐰼𐱅𐰃: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰕: 𐰚𐰃𐰾𐰃𐰏
| BOD: KALMDI: IDA: TAŞDA: KALMI: KUBRNIP: YETİ: YÜZ: BOLTI: EKİ: ÜLGİ: ATLIG: ERTİ: BİR: ÜLGİ: YADAG: ERTİ: YETİ: YÜZ: KİSİG:
| boy kalmadı. Uzakta, dışda kalmışı toparlanıp yediyüz [kişi] oldu. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yediyüz kişiyi
|- 
| 1-B5
| ty1-1-b-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰕𐰍𐰢𐰀: 𐰆𐰞𐰍𐰃: 𐱁𐰑𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰞: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰾𐰃𐰋𐰤𐰼𐱅𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰆𐰶𐰃𐰽𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰴𐰦𐰢: 𐱃𐰆𐰺𐰸𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰞𐰃: 𐰃𐰺𐰴𐰑𐰀
| UDZGMA: ULGI: ŞAD ERTİ: YAGIL: TİDİ: YAGMI BEN ERTiM: BİLGE: TUNYUKUK: KAGAN MU KISYIN: TİDİM: SAKINTIM: TORUQ BUQULI: MZ BUQULI: IRAKDA:
| yöneten ulu şad idi. Yağıl (katıl) dedi, yağmışı (katılanı) ben idim: Bilge Tonyukuk[...] Kağan mı kılayım dedim. Sakındım. Sıska boğa, semiz boğa arkaya
|- 
| 1-B6
| ty1-1-b-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰠𐰾𐰼: 𐰾𐰢𐰕𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱃𐰆𐰺𐰸: 𐰉𐰆𐰸𐰀: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰢𐰕𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰨𐰀: 𐰾𐰴𐰦𐰢: 𐰦𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰼𐰀: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰝: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰃𐰽𐰑𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰉𐰆𐰖𐰞𐰀: 𐰉𐰍𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣
| BİLR: MZ BUKA: TORUQ: BUKA: TİYİN: BİLMZ RM: TiYiN: NÇA: KINTIM: NTA: KİSRE: TEŇRİ: BİLG: BERTÜK: ÜÇN: ÖZM: ÖK: KAGAN: KISDIM: BİLGE: TUNYUKUK: BOYLA: BAGA: TARKAN:
| tekme atsalar, semiz boğa mı, sıska boğa mı attı diye bilinmez imiş deyip anca sakındım. [O] andan sonra Tanrı bilgi verdiği için, özüm, kendim kağan kıldım. Bilge Tonyukuk, Boyla Bağa Tarkan
|- 
| 1-B7
| ty1-1-b-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰖𐰣: 𐰋𐰼𐰘𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰭𐰼𐰃: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰍: 𐰇𐰚𐰾: 𐰝: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰠𐰏𐰾𐰃: 𐰲𐰉𐰾𐰃: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰲𐰆𐰍𐰖: 𐰴𐰆𐰕𐰃𐰤: 𐰴𐰺𐰀: 𐰴𐰆𐰢𐰍: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕
| BİRLE: İLTeR: KAGAN: BOLYıN: BRYE: TABGAÇIG: ÖŇRİ: KITANYIG: YIRYA: OGZG: ÖK: ÖK: ÖLRTİ: BLGİ: ÇBI: BeN: ÖK: ERTiM: ÇOGAY: KUZİN: KaRA: KUMG: OLRUR: ERTiMiZ:
| ile İlteriş kağan olunca Güney'de Çin'i, Doğu'da Kıtay'ı, Kuzey'de Oğuz'u pek çok öldürdü. Bilgesi, çavuşu ben kendim idim. Çoğay'ın Kuzeyi'nde Kara Kumuğ'da oturur idik.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 2. yüz (güney) 10 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-G1
| ty1-2-g-10-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰘𐰚: 𐰘𐰃𐰘𐰇: 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣: 𐰘𐰘𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐱅𐰏𐰼𐰀: 𐰆𐰲𐰸: 𐱅𐰏: 𐰼𐱅𐰃: 𐰋𐰃𐰕: 𐰸𐰏: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰨𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰺: 𐰼𐰃𐰚𐰠𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰦𐰣: 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KiYiK: YİYÜ: TaBıŞGaN: YiYÜ: OLuRUR: eRTiMiZ: BODuN: BOGuZI: ToK: eRTİ: YaGıMıZ: TeGRE: OÇUK: TeG: eRTİ: BİZ: iSiG: eRTiMiZ: aNÇA: OLuRuR: eRiKLİ: OGuZDıNDıN: KÖRüG: KeLTİ:
| Geyik yiyip, tavşan yiyip oturur idik. boyların boğazı tok idi. Yağımız çevrede ocak gibi idi, biz ateş idik. anca otururduk. Güclü Oğuzdan gözcü geldi.
|- 
| 1-G2
| ty1-2-g-10-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰇𐰼𐰏: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐱃𐰆𐰴𐰕: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍𐰺𐰆: 𐰸𐰆𐰣𐰃: 𐰾𐰭𐰇𐰤𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰴𐰃𐱃𐰪𐰍𐰺𐰆: 𐱃𐰆𐰭𐰺𐰀: 𐰾𐰢𐰏: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰽𐰉: 𐰨𐰀: 𐰕𐰴𐰪𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣
| KÖRüG: SabI: aNTaG: TOKuZ: OGuZ: BODuN: ÜZE: KAGAN: OLuRTI: TİR: TaBGaÇGaRU: KONI: SeÑÜNüG: IDMıŞ: KITaYNGaRU: TOÑRA: eSiMiG: IDMıŞ: SaB: aNÇA: aZKıYNA: TÜRK: BODuN:
| gözcünün sözü şöyle: &quot;Dokuz Oğuz boyları üzerine kağan oturdu.&quot; der. Çin yönüne Kum Paşa'yı göndermiş. Kıtay yönüne Tongra Esim'i göndermiş. Söz böyle: &quot;Azıcık Türk boyları
|- 
| 1-G3
| ty1-2-g-10-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰖𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰴𐰃: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰾𐰃𐰤𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰍: 𐰇𐰠𐰇𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰍: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰃𐰤𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰍
| YORIYoR: eRMiŞ: KAGANI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: OL: KI: KİSİ: BaR: eRSeR: SİNİ: TaBGaÇıG: ÖLÜRTeÇİ: TİR: MeN: ÖŇRE: KITaYNıG: ÖLüRTeÇİ: TİR: MeN: BİNİ: OGuZuG:
| yürüyor imiş. Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. O iki kişi var ise seni [de], Çin'i [de] öldürecek der[im] ben. Doğu'da Kıtay'ı öldürecek der[im] ben. Beni, Oğuz'u
|- 
| 1-G4
| ty1-2-g-10-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃𐰚: 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰋𐰼𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰘𐰤: 𐱅𐰏: 𐰋𐰤: 𐰘𐰃𐰺𐰑𐰦𐰖𐰣: 𐱅𐰏𐰘𐰃𐰤: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰕𐰆𐰣: 𐰆𐰽𐰺: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢
| ÖLüRTeÇİK: TİR: MEN: TaBGaÇ: BiRiDiN: YaN: TEG: KITaYN: ÖŇDiN: YaN: TEG: BEN: YIRıDıNTıYaN: TeGeYİN: TÜRK: SİR: BODuN: YiRİNTE: İDİ: YORuMaZUN: USaR: İDİ: YOK: KISaLıM:
| öldürecek der[im] ben. Çin Güney'den yana değsin (saldırsın), Kıtay Doğu'dan yana değsin, ben Kuzey'den yana değeyim. Türk Sir boyları yerinde dursun. (Onun) ilerlemesi dahi dursun, [Türkü] yok kılalım
|- 
| 1-G5
| ty1-2-g-10-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰼: 𐰢𐰤: 𐰆𐰞: 𐰾𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰾𐰃𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰽𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰆𐰍𐰕: 𐰶𐰃𐱃𐰪: 𐰉𐰆: 𐰲𐰚𐰇: 𐰴𐰉𐰽𐰺
| TİR: MEN: OL: SaBıG: eŞiDiP: TÜN: UDıSIKıM: KeLMeDİ: KÜNTüZ: OLuRSıKıM: KeLMeDİ: aNDA: ÖTRÜ: KaGaNıMA: ÖTüNTüM: aNÇA: ÖTüNTüM: TaBGaÇ: OGuZ: KITaYN: BU: ÇKÜ: KaBıSaR:
| der[im] ben.&quot;. O sözü işitip gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Ondan ötürü kağanıma açıldım. Anca [böyle] söyledim: &quot;Çin, Oğuz, Kıtay, bu üçü birleşirse
|- 
| 1-G6
| ty1-2-g-10-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰡𐰲𐰃: 𐰋𐰕: 𐰇𐰕: 𐰃𐰲𐰃: 𐱃𐰽𐰣: 𐱃𐰆𐱃𐰢𐱁: 𐱅𐰏: 𐰋𐰃𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐱅𐰆𐰯𐰞𐰍𐰞𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀: 𐰼𐰚𐰠𐰏: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰃: 𐰆𐰲𐰕: 𐰖𐰆𐰖𐰴𐰀: 𐰴𐰞𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰾𐰺: 𐱃𐰆𐰯𐰞𐰍𐰆𐰞𐰸: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰘𐰨𐰏𐰀
| KaLTaÇI: BiZ: ÖZ: İÇİ: TaSıN: TUTMıŞ: TEG: BİZ: YUYKA: eRKLiG: TUPuLGaLI: UÇZ: eRMiŞ: YiNÇGE: eRKLiG: ÖZGüLİ: UÇZ: YUYKA: KALIN: BOLSaR: TUPuLGULUK: aLP: eRMiŞ: YiNÇGE:
| biz [kala] kalacağız. Öz içi dışından tutulmuş gibi[yiz] biz. Yufka gücündekini delmek ucuz (kolay) imiş. İnce gücündekini kırmak ucuz. Yufka kalın olsa delinmesi çetin imiş. İnce
|- 
| 1-G7
| ty1-2-g-10-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰣: 𐰉𐰆𐰞𐰽𐰺: 𐰇𐰕𐰏𐰠𐰝: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰑𐰀: 𐰉𐰺𐰖𐰀: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰑𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰖𐰀: 𐰴𐰆𐰺𐰑𐰦𐰀: 𐰖𐰃𐰺𐰖𐰀: 𐰆𐰍𐰕𐰑𐰀: 𐰚𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰾𐰇𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰲𐰢𐰕: 𐰉𐰺: 𐰢𐰆: 𐰤𐰀: 𐰨𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢
| YOGUN: BOLSAR: ÜZGÜLÜK: ALP: ERMİŞ: ÖŇRE: KITANYDA: BİRİYE: TABGAÇDA: KURIYA: KURıDıNTA: YIRıYA: OGZDA: EKİ: ÜÇ: BİŇ: SÜMZ: KeLTeÇiMiZ: BaR: MU: NE: aNÇA: ÖTüNTüM:
| yoğun olsa kırmak çetin imiş. Doğu'da Kıyayn'dan, Güney'de Çin'den, Batı'da Batılı'lardan, Kuzey'de Oğuz'dan iki üç bin erimiz gelecek var mı ne? Böyle söyledim [kağana].
|- 
| 1-G8
| ty1-2-g-10-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰢: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰝: 𐰇𐱅𐰨𐰢𐰤: 𐰾𐰓𐰇: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰚𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰆𐰑𐰕: 𐱅𐰓𐰃: 𐰚𐰇𐰚: 𐰇𐰭𐰏: 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰆: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰃𐰽𐰍𐰀𐰺𐰆: 𐰆𐰑𐰕𐱅𐰢: 𐰃𐰤𐰏: 𐰚𐰝𐰠𐰚𐰤: 𐱃𐰆𐰍𐰞𐰑𐰀: 𐰆𐰍𐰕: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| KaGaNıM: BM: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüNTÜK: ÖTüNÇüMüN: iSiDÜ: BERTİ: KÖÑLüÑÇE: UDZ: TiDİ: KÖK: ÖŇG: YOGuRU: ÖTüKeN: YIŞGARU: UDuZTıM: İNiG: KÖKLüKüN: TOGuLDA: OGuZ: KeLTİ:
| Kağanım, ben özüm Bilge Tonyukuk konuştuk. [Kağan] söylediğimi işiti verdi. Gönlünce [orduyu] yönel[t] dedi. Kök Öng'ü aşıp Ötüken Ormanı'na yöneldim. İnig Köklük'ün Toğul'da Oğuz geldi.
|- 
| 1-G9
| ty1-2-g-10-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰇𐰲: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰋𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰢𐰕: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰇𐰾𐰓𐰃: 𐰖𐰪𐰑𐰸: 𐰖𐰆𐰡𐰀: 𐰘𐰢𐰀: 𐰇𐰠𐱅𐰃: 𐰝𐰝: 𐰦𐰀: 𐰇𐱅𐰼𐰇: 𐰆𐰍𐰕: 𐰸𐰯𐰤: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| SÜSİ: ÜÇ: BİŇ: eRMiŞ: BİZ: EKİ: BİŇ: eRTiMiZ: SÜÑüŞDüMüZ: TEŇRİ: YaRLıKaDI: YaYıNDıMıZ: ÖGüZKE: TÜSDİ: YaYıNDUK: YOLTA: YiME: ÖLTİ: KÖK: aNDA: ÖTRÜ: OGuZ: KOPıN: KeLTİ:
| Eri üç bin imiş. Biz iki bin erdik. Süngüşdük. Tanrı öyle istedi dağıttık. Irmağa düştü. Dağıttıklarımız yolda yine öldü hep. Ondan ötürü Oğuz'un tümü geldi [bize katıldı].
|- 
| 1-G10
| ty1-2-g-10-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰚𐰀: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰇𐱅𐰚𐰤: 𐰘𐰼𐰏: 𐰸𐰆𐰣𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰼𐰘𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰘𐰃𐰺𐰖𐰴𐰃: 𐰇𐰭𐰼𐰚𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| [...]: ÖK: TÜRK: BODuNuG: ÖTüKeN: YiRKE: BEN: ÖZüM: BİLGE: TUNYUKUK: ÖTüKeN: YiRiG: KONMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BiRiYeKİ: BODuN: KURıYaKI: YIRıYaKI: ÖŇReKİ: BODuN: KeLTİ:
| Getirdim bütün Türk boylarını'nı Ötüken Yeri'ne[...] Ben özüm Bilge Tonyukuk Ötüken Yer'e konmuş diye işitip Güney'deki boyları, Batı'daki, Kuzey'deki, Doğu'daki boyları geldi [bize katıldı].
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 3. yüz (doğu) 7 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-D1
| ty1-3-d-7-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰃: 𐰉𐰃𐰭: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕: 𐰚𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰍𐰞𐰃: 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰘𐰆𐰴: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀: 𐰇𐱅𐰤𐰯: 𐰾𐰇: 𐰠𐱅𐰓𐰢
| iKİ: BİÑ: eRTiMiZ: BİZ: iKİ: SÜ: BOLDI: TÜRK: BODuN: OLuRGaLI: TÜRK: KaGaN: OLuRGalI: ŞaNTUÑ: BaLIKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGMiŞ: YOK: eRMiŞ: KaGaNıMA: ÖTüNüP: SÜ: iLeTDiM:
| [biz] İki bin erdik. İki ordumuz oldu. Türk boyları kılınalı, Türk Kağanı oturalı Şantung kentine, Taluy ırmağına ulaşmışlığı yok imiş. Kağanıma söyleyip er ettim (saldım).
|- 
| 1-D2
| ty1-3-d-7-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰽𐰦𐰆𐰭: 𐰉𐰞𐰶𐰀: 𐱃𐰞𐰆𐰖: 𐰇𐰏𐰕𐰚𐰀: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰢: 𐰇𐰲: 𐰆𐱃𐰕: 𐰉𐰞𐰶: 𐰾𐰃𐰑𐰃: 𐰆𐰾𐰃𐰣: 𐰉𐰆𐰦𐱃𐰆: 𐰘𐰆𐰺𐱃𐰑𐰀: 𐰖𐱃𐰆: 𐰴𐰞𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰃: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰖𐰍𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃
| ŞaNTUÑ: BaLıKA: TaLUY: ÖGüZKE: TeGüRTiM: ÜÇ: OTuZ: BaLıK: SIDI: USıN: BUNTaTU: YURTDA: YaTU: KaLUR: eRTİ: TaBGaÇ: KaGaN: YaGıMıZ: eRTİ: ON: OK: KaGaNI: YaGıMıZ: eRTİ:
| Şantung kentine, Taluy ırmağına değdirdim. Yirmi üç kenti kırdı. Usu yıprandı. Otağda (çadırda) yatıp kalır idi. Çin kağanı yağımız idi. On Ok kağanı yağımız idi.
|- 
| 1-D3
| ty1-3-d-7-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐱃𐰸: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰚𐰇𐰲𐰠𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰖𐰍𐰕𐰢: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰆𐰞: 𐰇𐰲: 𐰴𐰍𐰣: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰯: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽: 𐰇𐰕𐰀: 𐰴𐰉𐰾𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰨𐰀: 𐰇𐰏𐰠𐰾𐰢𐰾: 𐰇𐰭𐰼𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰭𐰺𐰆: 𐰾𐰇𐰠𐰢𐰾𐰼: 𐰴𐰲: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰆𐰞: 𐰋𐰕𐰤𐰃
| aRTUK: KIRKıZ: KÜÇLüG: KaGaN: YaGıZıM: BOLDI: OL: ÜÇ: KaGaN: ÖGLeŞiP: ALTUN: YIŞ: ÜZE: KaBıŞaLıM: TiMiŞ: aNÇA: ÖGLeŞMiŞ: ÖÑRE: TÜRK: KaGaNGaRU: SÜLeLiM: TiMiŞ: aÑaRU: SÜLeMeSeR: KaÇa:NeÑ: eRSeR: OL: BiZNİ:
| Dahası Kırkız'ın güçlü kağanı yağımız oldu. O üç kağan sözleşip &quot;Altun ormanı üzerinde kapışalım&quot; demiş. Anca [öyle] anlaşıp. &quot;Doğu'da Türk Kağanı'na süleyelim&quot; demiş. &quot;Ona [doğru] sülemez [isek] nice ne eder o bizi[...]
|- 
| 1-D4
| ty1-3-d-7-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰝𐰰: 𐰇𐰲𐰏𐰇𐰤: 𐰴𐰉𐰽𐰯: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰶𐰃𐰽𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰨𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰤𐰭: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰢: 𐰦𐰀: 𐰼𐰇𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaNeÑ: eRSeR: ÖLüRTeÇİ: KÖK: ÜÇüGÜN: KaBıŞıP: SÜLeLiM: eDİ: YOK: KISaLıM: TiMiŞ: TÜRGiŞ: KaGaN: aNÇA: TiMiŞ: BeNiÑ: BODuNuM: aNDA: eRÜR: TiMiŞ:
| Kağanı alp imiş. Danışmanı bilge imiş. Nice ne edip öldürecek hep?. Üçümüz birleşip süleyelim. Onu yok kılalım.&quot; demiş. Türgiş Kağanı anca (öyle) demiş. &quot;Benim boylarım oraya erişir.&quot; demiş.
|- 
| 1-D5
| ty1-3-d-7-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰚: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰞𐰍𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰍𐰕𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰨: 𐰆𐰞: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰃𐰣: 𐰾𐰓𐰯: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰆𐰑𐰾𐰶𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰾𐰴𐰢: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰃: 𐰦𐰀: 𐰽𐰴𐰦𐰢𐰀
| TÜRK: BODuN: YiME: BuLGaNÇ: OL: TiMiŞ: OGuZI: YiME: TaRKıNÇ: OL: TiMiŞ: OL: SaBIN: eŞiDiP: TÜN: YiME: UDSIKıM: KeLMeZ: eRTİ: OLuRSıKıM: KeLMeZ: eRTİ: aNDA: SaKıNDıMA:
| Türk boyları yine bulanık. demiş. &quot;Oğuz'u yine sıkıntıda.&quot; o demiş. O sözü işitince gece yine uyuyasım gelmez idi. Gün[düz] yine oturasım gelmez idi. [o] anda düşündüm.
|- 
| 1-D6
| ty1-3-d-7-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰠𐰚: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰴𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰠𐰢: 𐰘𐰏: 𐰼𐰢𐰾: 𐱅𐰓𐰢: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰆𐰞𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰼𐰢𐰾: 𐱃𐰆𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰾𐰓𐰯: 𐰉𐰆: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰽𐰺: 𐰖𐰺𐰢𐰲𐰃: 𐱅𐰓𐰢: [...]: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐱅𐰠𐰓𐰢: 𐰲𐰇𐰠𐰏: 𐰃𐰕: 𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰞𐱃𐰢
| iLK: KIRKıZKA: SÜLeLiM: YiG: eRMiŞ: TiDiM: KÖGMeN: YOLI: BİR: eRMiŞ: TUMıŞ: TiYiN: eŞiDiP: BU: YOLuN: YORISaR: YaRaMaÇI: TiDiM: [...]: YiRÇİ: TiLeDiM: ÇÖLüG: İZ: eRİ: BULTuM:
| İlk Kırgız'a sülersek iyi olur dedim. Kögmen'in yolu bir imiş, [ama] kapalı imiş diye işitip bu yolu [at ile] yorar isek yaramıyacak dedim. [...] Yerci [kılavuz] istedim. Çölgi İz eri buldum.
|- 
| 1-D7
| ty1-3-d-7-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰕𐰢: 𐰕: 𐰘𐰃𐰼𐰢: 𐰣𐰃: 𐰋𐰠𐰢: [...]: 𐰼𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃: 𐰆𐰺𐰆𐰸𐰃: 𐰼𐰢𐰾: 𐰣𐰃𐰣: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐰭𐰺: 𐰖𐱃𐰯: 𐰋𐰃𐰼: 𐱃𐰞𐰍: 𐰉𐰺𐰢𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰆𐰞: 𐰖𐰆𐰞𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰽𐰺: 𐰆𐰨: 𐱅𐰓𐰢: 𐰽𐰺𐰦𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰀
| ÖZüM: aZ: YiRiM: aNI: BELiM: [...]: eRMiŞ: BİR: aT: ORUKI: eRMiŞ: aNIN: BaRMıŞ: AÑAR: aYTıP: BİR: aTLıG: BaRMıŞ: TiYiN: OL: YOLuN: YORISaR: UNÇ: TiDiM: SaKıNDıM: KaGaNıMA:
| Özüm az yerim, onu beslerim [...] imiş. Bir at yolu imiş. Onun [ile] varmış [gitmiş]. Ona söyleyip bir atlı varmış diye o yolu yorsak iyi olur dedim. Düşündüm. Kağanıma
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 1. taş, 4. yüz (kuzey) 11 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 1-K1
| ty1-4-k-11-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐱅𐰤𐱅𐰢: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰞𐱃: 𐱅𐰓𐰢: 𐰴𐱅𐰼𐰢𐰠: 𐰚𐰲𐰀: 𐰆𐰍𐰺𐰴𐰞𐱃𐰑𐰢: 𐱃: 𐰇𐰕𐰀: 𐰋𐰤𐱅𐰼𐰀: 𐰴𐰺𐰍: 𐰾𐰝𐰓𐰢: 𐰖𐰸𐰺𐰆: 𐱃: 𐰘𐱅𐰀: 𐰖𐰑𐰍𐰣: [...]: 𐰃𐰍𐰲: 𐱃𐰆𐱃𐰣𐰆: 𐰍𐱃𐰆𐰺𐱃𐰢: 𐰇𐰭𐰼𐰀𐰚𐰃: 𐰼
| ÖTüNTüM: SÜ: YORıTDıM: aT: aLT: TiDiM: aKTeRMiL: KeÇE: OGuRKaLaTDıM: aT: ÜZE: BiNTiRE: KaRıG: SÖKDüM: YUKaRU: aT: YeTE: YaDaGıN: [...]: IGaÇ: TUTuNU: aGTURTuM: ÖÑREKİ: eR:
| söyledim. Ordu yürüttüm. &quot;Attan in&quot; dedim. Ak Termil'i geçip yorgalattım. At üzerine bindirip karı söktüm (geçtim). Yukarıya at yedekleyip yaya[...] ağaç(lara) tutunup çıkarttım. Öndeki er
|- 
| 1-K2
| ty1-4-k-11-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰆𐰍𐰺𐰲𐰀[...]: [...]𐰾𐰉𐰺𐱈: 𐰽𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰆𐰉𐰞𐰆: 𐰃𐰤𐱅𐰢𐰕: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰤𐰚𐰀: 𐰖𐰦𐰴𐰃: 𐱃𐰆𐰍: 𐰉𐰃𐰺𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰘𐰼𐰲𐰃: 𐰘𐰼: 𐰖𐰭𐰞𐰯: 𐰉𐰆𐰍𐰕𐰞𐰦𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰑𐰯: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐰠𐰇: 𐰝𐰼: 𐱅𐰢𐰾
| YOGuRuÇA[...]: .ıŞBaRaRTI: aŞDıMıZ: YOBuLU: İNTiMiZ: ON: TÜNKE: YaNTaKI: TUG: BİRÜ: BaRDıMıZ: YiRÇİ: YiR: YaÑıLıP: BOGuZLaNDI: BUÑaDıP: KaGaN: YeLÜ: KÖR: TiMiŞ:
| geçince [...] Ibrık (ırmağı)'ı aştık. Yobul (dağı)'u indik. On gecede yanındaki Tuğ'un berisine vardık. Kılavuz yeri yanılıp boğazlandı. Bunalan Kağan &quot;koşturu verin&quot; demiş,
|- 
| 1-K3
| ty1-4-k-11-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰣𐰃: 𐰽𐰆𐰉𐰍: 𐰉𐰺𐰞𐰢: 𐰆𐰞: 𐰽𐰆𐰉: 𐰸𐰆𐰑𐰃: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰽𐰣𐰍𐰞𐰃: 𐱅𐰇𐰾𐰇𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐱃𐰍: 𐰃𐰴𐰀: 𐰉𐰖𐰆𐰺: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐱅𐰇𐰤: 𐰘𐰢𐰀: 𐰘𐰠𐰇: 𐰉𐰺𐰑𐰢𐰕: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰍: 𐰆𐰴𐰀: 𐰉𐰽𐰑𐰢𐰕
| aNI: SUBıG: BaRaLıM: OL: SUB: KODI: BaRTıMıZ: aŞaNGaLI: TÜŞÜRTüMüZ: aTıG: IKA: BaYUR: eRTiMiZ: KÜN: YiME: TÜN: YiME: YeLÜ: BaRDıMıZ: KIRKıZıG: UKA: BaSDıMıZ:
| Anı suyuna varalım[...] O suyun yanına vardık. Aş yemeğe attan indirdik. At[lar]ı iyice dinlendirdik. Gündüz de gece de [at] koşup vardık. Kırgız'ı uykuda bastık.
|- 
| 1-K4
| ty1-4-k-11-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇𐰭𐰏𐰤: 𐰲𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐱅𐰼𐰠𐰢𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰽𐰨𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰣𐰃𐰤: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰨𐰚𐰓𐰃: 𐰘𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐰝𐰇𐰏𐰢𐰤: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰋𐰼𐰇: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕
| SÜÑüGüN: aÇDıMıZ: KaNI: SÜSİ: TeRiLMiŞ: SÜÑüŞDüMüZ: SaNÇDıMıZ: KaNIN: ÖLüRTüMüZ: KaGaNKA: KIRKıZ: BODuNI: iÇiKDİ: YÜKüNTİ: YaNTıMıZ: KÖGMeN: YIŞıG: BeRÜ: KeLTiMiZ:
| Süngüyle açtık. Ka(ğa)nı, ordusu dirilmiş. Süngüşdük, sançtık. Kağanını öldürdük. Kağan'a Kırgız boyları tutsak oldu, baş eğdi. Geri döndük. Kögmen ormanına beri geldik.
|- 
| 1-K5
| ty1-4-k-11-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕𐰑𐰀: 𐰖𐰦𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰾: 𐰴𐰍𐰦𐰀: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰏: 𐰇𐰭𐰓𐰤: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰾𐰇: 𐰘𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰖𐰆𐰺𐰢𐰾𐰺: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐰞𐰯: 𐰼𐰢𐰾: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃𐰾𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰼𐰢𐰾: 𐰴𐰲𐰤: 𐰤𐰭: 𐰼𐰾𐰼
| KIRKıZDA: YaNDıMıZ: TÜRGiŞ: KaGaNDA: KÖRüG: KeLTİ: SaBI: aNTeG: ÖÑDiN: KaGaNGaRU: SÜ: YORILıM: TiMiŞ: YORıMaSaR: BİZNİ: KaGaNI: aLP: eRMiŞ: aYGUÇISI: BİLGE: eRMiŞ: KaÇaN: NeÑ: eRSeR:
| Kırkız'dan döndük. Türgiş kağanından gözcü geldi. Sözü şöyle: &quot;Doğu'dan kağana doğru süleyelim demiş. Ordu yürütmezsek o bizi, kağanı alp imiş, danışmanı bilge imiş, ne zaman, nerede olsa
|- 
| 1-K6
| ty1-4-k-11-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕𐰤𐰃: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰚𐰝: 𐱅𐰢𐰾: 𐱅𐰇𐰼𐰏𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣𐰃: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰉𐰆𐰣𐰑𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰢𐰾: 𐱅𐰃𐰼: 𐱃𐰉𐰍𐰲: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋: 𐰏𐰼𐰇: 𐱅𐰇𐰾𐰘𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃
| BİZNİ: ÖLüRTeÇİ: KÖK: TiMiŞ: TÜRGİŞ: KaGaNI: TAŞIKMıŞ: TİDİ: ON: OK: BONuDI: KaLISıZ: TaŞIKMıŞ: TİR: TaBGaÇ: SÜSİ: BaR: eRMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNıM: BeN: eB: GeRÜ: TÜŞeYiN: TİDİ:
| bizi kesin öldürür demiş. Türgiş kağanı [yola] çıkmış&quot; dedi. &quot;On Ok boyları eksiksiz [yola] çıkmış&quot; der. Çin ordusu [da] var imiş. O sözü işitip kağanım: &quot;Ben eve geri döneyim&quot; dedi.
|- 
| 1-K7
| ty1-4-k-11-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰸: 𐰉𐰞𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰣𐰃: 𐰖𐰆𐰍𐰞𐱃𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰓𐰃: 𐰾𐰇: 𐰉𐰽𐰃: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰍𐰣: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑: 𐰉𐰺𐰕𐰆𐰤: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸𐰀: 𐰉𐰭𐰀: 𐰖𐰑𐰃
| KATuN: YOK: BoLMıŞ: eRTİ: aNI: YOGLaTaYIN: TiDİ: SÜ: BaRıÑ: TiDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRuÑ: TiDİ: SÜ: BaŞI: İNeL: KaGaN: TaRDUŞ: ŞaD: BaRZUN: TiDİ: BİLGE: TONYUKUKA: BaÑA: aYDI:
| Katun yok olmuş (ölmüş) idi. &quot;Onu yoğlatayım&quot; dedi. Sü[leyip] varın dedi. &quot;Altun ormanında oturun&quot; dedi. &quot;Sü (ordu) başı İnel Kağan, Tarduş Şad varsın&quot; dedi. Bilge Tonyukuk'a, bana söyledi.
|- 
| 1-K8
| ty1-4-k-11-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐰾𐰇𐰏: 𐰠𐱅: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐰖𐰤𐰍: 𐰝𐰇𐰭𐰠𐰭𐰲𐰀: 𐰖: 𐰋𐰤: 𐰾𐰭𐰀: 𐰤𐰀: 𐰖𐰖𐰃𐰤: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰚𐰠𐰃𐰼: 𐰼𐰾𐰼: 𐰝𐰇𐰼: 𐰇𐰚𐰠𐰇𐰼: 𐰚𐰠𐰢𐰕: 𐰼𐰾𐰼: 𐱅𐰃𐰠𐰍: 𐰽𐰉𐰍: 𐰞𐰃: 𐰆𐰞𐰆𐰺: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰾𐰑𐰀: 𐰆𐰞𐰺𐱃𐰢𐰕
| BU: SÜG: iLeT: TİDİ: KIYıNıG: KÖÑLüÑÇE: aY: BeN: SaÑA: NE: aYaYIN: TİDİ: KeLİR: eRSeR: KÜR: ÖKüLÜR: KeLMeZ: eRSeR: TİLiG: SaBıG: aLI: OLUR: TİDİ: aLTUN: YIŞDA: OLuRTuMuZ:
| Bu orduyu [yön]elt dedi. &quot;Buyruğunu gönlünce söyle. Ben sana ne söyleyeyim&quot; dedi. &quot;Gelir ise yiğitçe toparlanır, gelmez ise dilini sözünü alıp otur&quot; dedi. Altun ormanında oturduk.
|- 
| 1-K9
| ty1-4-k-11-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰲: 𐰝𐰇𐰼𐰏: 𐰘𐰃𐰘𐰃: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰋𐰃𐰼: 𐰴𐰍𐰣: 𐰾𐰇: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃: 𐰴𐰞𐰃𐰾𐰕: 𐱃𐰽𐰶𐰑𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐱅𐰃𐰼𐰠𐰠𐰢: 𐱅𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰴𐰍𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰃𐱃𐰢: 𐰴𐰦𐰖𐰤: 𐰽𐰉𐰍: 𐰖𐰣𐰀
| ÜÇ: KÖRüG: YİYİ: KeLTİ: SaBI: BİR: KaGaN: SÜ: TaŞIKDI: ON: OK: SÜSİ: KaLISıZ: TaŞIKDI: TİR: YaRıŞ: YaZIDA: TİRiLeLiM: TiMiŞ: OL: SaBıG: eŞiDiP: KaGaNGaRU: OL: SaBıG: ITıM: KaNDaYıN: SaBıG: YaNA:
| Üç gözcü kişi geldi. Sözleri bir: &quot;Kağan ordu çıkardı. On Ok ordusu eksiksiz [yola] çıktı&quot; der. &quot;Yarış ovasında dirilelim (toplanalım)&quot; demiş. O sözü işitip Kağan'a o sözü ilettim. Kağan'dan söze karşılık
|- 
| 1-K10
| ty1-4-k-11-10
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞𐰺𐰭: 𐱅𐰃𐰘𐰤: 𐱅𐰢𐰾: 𐰘𐰠𐰢𐰀: 𐰴𐰺𐰍𐰆: 𐰓𐰏𐰇𐱅𐰃: 𐰆𐰺𐰍𐰞: 𐰉𐰽𐱃𐰢𐰀: 𐱅𐰢𐰾: 𐰋𐰇𐰏: 𐰴𐰍𐰣: 𐰉𐰭𐰺𐰆: 𐰨𐰀: 𐰖𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰯𐰀: 𐱃𐰺𐰴𐰣𐰍𐰺𐰆: 𐰨𐰼𐰀: 𐰽𐰉: 𐰃𐰑𐰢𐰾: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰪𐰃𐰍: 𐰆𐰞: 𐰇𐰕: 𐰆𐰞: 𐰭𐰞𐰺
| KeLTİ: OLuRuÑ: TİYiN: TiMiŞ: YeLME: KaRGU: eDGÜTİ: URGıL: BaSıTMA: TiMiŞ: BÖG: KaGaN: BaÑaRU: aNÇA: YIDMıŞ: aPA: TaRKaNGaRU: İÇRE: SaB: IDMıŞ: BİLGE: TONYUKUK: aYNIG: OL: ÖZ: OL: aÑıLıR:
| geldi. &quot;Oturun&quot; diye demiş. &quot;Öncüyü, gözcüyü iyice ırgala. Baskın yapma&quot; demiş. Bögü (Kapağan) Kağan bana öyle söylemiş. Apa Tarkan'a gizli söz göndermiş: &quot;Bilge Tonyukuk korkar, o kendisi o yanılır.
|- 
| 1-K11
| ty1-4-k-11-11
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰞𐰢: 𐱅𐰓𐰲𐰃: 𐰆𐰣𐰀𐰢𐰭: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰾𐰇: 𐰖𐰆𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰖𐰆𐰞𐰾𐰕𐰤: 𐰽𐰑𐰢: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰏𐰾𐰕𐰤: 𐰚𐰲𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰇𐰤: 𐰴𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰉𐰆𐰞𐰲𐰆𐰴𐰀: 𐱃𐰭: 𐰇𐰤𐱅𐰼𐰇: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕
| SÜ: YORILıM: TiDiÇİ: ONAMaÑ: OL: SaBıG: eŞiDiP: SÜ: YORıTDıM: aLTUN: YIŞıG: YOLSuZuN: aŞDıM: iRTiŞ: ÖGüZüG: KeÇiGSiZiN: KeÇDiMiZ: TÜN: KaTDıMıZ: BOLÇUKA: TAÑ: ÖNTÜRÜ: TEGDİMİZ:
| [atlı] er yoralım (sürelim) derse onamayın&quot;. O sözü işitip [atlı] er yordum. Altun ormanını yol aramadan aştım. İrtiş ırmağını geçitsiz yerinden geçtik. Gece de gittik. Bolçu'ya tan öncesi değdik.
|}

== İkinci Taş ==
=== Batı Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 1. yüz (batı) 9 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-B1
| ty2-1-b-9-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱃𐰞𐰍: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰽𐰉𐰃: 𐰦𐰍: 𐰖𐰺𐰽: 𐰖𐰕𐰃𐰑𐰀: 𐰆𐰣: 𐱅𐰇𐰢𐰤: 𐰾𐰇: 𐱅𐰼𐰠𐱅𐰃: 𐱅𐰃𐰼: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰋𐰏𐰠𐰼: 𐰸𐰆𐰯
| TıLıG: KeLÜRTİ: SaBI: aNTaG: YaRıŞ: YaZıDA: ON: TÜMeN: SÜ: TiRiLTİ: TİR: OL: SABIG: EŞİDİP: BEGLER: KOPUN:
| Ulak geldi. Sözü şöyle: &quot;Yarış ovasında on tümen (yüzbin) er dirildi (toplandı)&quot; der. O sözü işitince beğlerin hepsi
|- 
| 2-B2
| ty2-1-b-9-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰖𐰣𐰞𐰢: 𐰺𐰃𐰍: 𐰆𐰉𐱃𐰃: 𐰘𐰏: 𐱅𐰓𐰃: 𐰋𐰤: 𐰨𐰀: 𐱅𐰼: 𐰢𐰤: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰖𐰃𐰽𐰍: 𐰽𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰼𐱅𐰾: 𐰇𐰏𐰕𐰏
| YaNaLıM: aRIG: UBuTI: YiG: TiDİ: BeN: aNÇA: TiR: MeN: BeN: BİLGE: TONYUKUK: aLTUN: YIŞıG: aŞA: KeLTiMiZ: iRTiŞ: ÖGüZüG:
| Dönelim, arı uslu olmak iyidir dediler. Ben şöyle derim, ben Bilge Tonyukuk, &quot;Altun ormanını aşıp geldik, İrtiş ırmağını
|- 
| 2-B3
| ty2-1-b-9-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰲𐰀: 𐰚𐰠𐱅𐰢𐰕: 𐰚𐰠𐰢𐰾𐰃: 𐰞𐰯: 𐱅𐰃𐰓𐰃: 𐱃𐰆𐰖𐰢𐰑𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰆𐰢𐰖: 𐰃𐰑𐰸: 𐰘𐰼: 𐰾𐰆𐰉: 𐰉𐰽𐰀: 𐰋𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰨: 𐰤𐰚𐰀: 𐱅𐰕𐰼: 𐰋𐰃𐰕
| KeÇE: KeLTiMiZ: KeLMiŞİ: aLP: TİDİ: TUYMaDI: TeÑRİ: UMaY: IDUK: YiR: SUB: BaSA: BiRTİ: eRiNÇ: NeKE: TeZeR: BİZ:
| geçip geldik. Gelmiş[ler]i alp dedi, duymadı. Tanrı, Umay, Iduk Yer Su bası verdi gerçek. Niye kaçıyoruz?
|- 
| 2-B4
| ty2-1-b-9-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰚𐰀: 𐰸𐰆𐰺𐰸𐰆𐰺: 𐰋𐰃𐰕: 𐰕: 𐱅𐰘𐰤: 𐰤𐰀: 𐰉𐰽𐰣𐰞𐰢: 𐱅𐰏𐰠𐰢: 𐱅𐰃𐰓𐰢: 𐱅𐰏𐰓𐰢𐰕: 𐰖𐰖𐰃𐰑𐰢𐰕: 𐰚𐰃𐰤𐱅𐰃: 𐰰𐰇𐰾: 𐰚𐰠𐱅𐰃
| ÖKÜŞ: TiYiN: NeKE: KORKUR: BİZ: aZ: TiYiN: NE: BaSıNaLıM: TeGeLiM: TİDiM: TeGDiMiZ: YaYIDıMıZ: iKİNTİ: ÖKÜŞ: KeLTİ:
| Çok diye niye korkuyoruz? Az[ız] diye ne[den] basmayalım? Değelim (saldıralım) dedim. Değdik, yayıldık. İkinci gün
|- 
| 2-B5
| ty2-1-b-9-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰇𐰼𐱅𐰲𐰀: 𐰶𐰃𐰕𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐰋𐰃𐰕𐰤𐱅𐰀: 𐰚𐰃: 𐰆𐰲𐰃: 𐰾𐰃𐰭𐰺𐰲𐰀: 𐰺𐱃𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰑𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰰𐰇𐰾: 𐱅𐰘𐰤: 𐰋𐰃𐰕
| ÖRTÇE: KIZıP: KeLTİ: SÜÑüŞDüMüZ: BİZiNTE: iKİ: UÇI: SIÑaRÇA: aRTUK: eRTİ: TeÑRİ: YaRLıKaDUK: ÜÇüN: ÖKÜŞ: TiYiN: BİZ:
| Yanar gibi kızıp geldi[ler]. Süngüşdük. Bizim iki üç katımız idi(ler). Tanrı bağışladığı için, çok(turlar) diye biz
|- 
| 2-B6
| ty2-1-b-9-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰸𐰆𐰺𐰴𐰢𐰑𐰢𐰕: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰢𐰕: 𐱃𐰺𐰑𐰆𐰾: 𐰽𐰑𐰺𐰀: 𐰆𐰑𐰃: 𐰖𐰖𐰑𐰢𐰕: 𐰴𐰍𐰣𐰃𐰤: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰖𐰉𐰍𐰆𐰾𐰃𐰤: 𐰽𐰑𐰃𐰤
| KORKMaDıMıZ: SÜÑüŞDüMüZ: TaRDUŞ: ŞaDRA: UDI: YaYDıMıZ: KaGaNIN: TUTDUMUZ: YABGUSIN: ŞADIN:
| korkmadık, süngüşdük. Tarduş Şadar'a kadar yayıldık. Kağanını tuttuk. Yabgusunu, şadını
|- 
| 2-B7
| ty2-1-b-9-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰇𐰠𐰼𐱅𐰃: 𐰠𐰏𐰲𐰀: 𐰼: 𐱃𐰆𐱃𐰑𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰸: 𐱅𐰇𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰽𐰖𐰆: 𐰃𐱃𐰢𐰕: 𐰆𐰞: 𐰽𐰉𐰍: 𐰾𐰓𐰯: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰋𐰏𐰠𐰼𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃: 𐰸𐰆𐰯
| aNDA: ÖLüRTİ: eLiGÇE: eR: TUTDuMuZ: OL: OK: TÜN: BODuNIN: SaYU: ITıMıZ: OL: SaBıG: eŞiDiP: ON: OK: BeGLeRİ: BODuNI: KOP:
| [o] anda öldürüldü. Elli'ce (kadar) er tuttuk. O aynı gece boylarına bilgi gönderdik. O sözü işitip On Ok beğleri, boyları hep
|- 
| 2-B8
| ty2-1-b-9-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰘𐰇𐰝𐰤𐱅𐰃: 𐰚𐰠𐰏𐰢𐰀: 𐰋𐰏𐰼𐰠𐰃𐰤: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰃𐰤: 𐰃𐱅𐰯: 𐰖𐰃𐰍𐰯: 𐰕𐰲𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰕𐰢𐰾: 𐰼𐱅𐰃: 𐰆𐰣: 𐰸: 𐰾𐰇𐰾𐰃𐰤: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢
| KeLTİ: YÜKÜNTİ: KeLiGME: BeGReLİN: BODuNIN: İTiP: YIGıP: aZÇA: BODuN: TeZMiŞ: eRTİ: ON: OK: SÜSİN: SÜLeTDiM:
| geldi, baş eğdi. Gelen beğlerini, boylarını eğitip, düzenlettim. Azca boyları tezmiş (kaçmış) idi. On Ok ordusunu sületdim.
|- 
| 2-B9
| ty2-1-b-9-09
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰋𐰃𐰕: 𐰘𐰢𐰀: 𐰾𐰇𐰠𐰓𐰢𐰕: 𐰣𐰃: 𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰘𐰨𐰇: 𐰏𐰕𐰏: 𐰚𐰲𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐰋𐰭𐰠𐰏: 𐰚: 𐱃𐰍𐰍: 𐰼𐱅𐰇𐰼𐱅𐰢
| BİZ: YiME: SÜLeDiMiZ: aNI: eRTiMiZ: YiNÇÜ: öGüZüG: KeÇE: TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: BeÑiLiG: eK: TaGaG: eRTÜRTüM:
| Biz de süledik. Anı'ya erdik. Yinçü Irmağı'nı geçip Tinsi Oğlu denilen kutsal Ek dağına erdirdim.
|}

=== Güney Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 2. yüz (güney) 6 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-G1
| ty2-2-g-6-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰃: 𐰃𐰼𐱅𐰢𐰕: 𐰦𐰀: 𐰖𐰦𐰆𐰺𐱃𐰢𐰕: 𐰃𐰤𐰠: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: [...]𐰆𐰯: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰕𐰃𐰚: 𐱃𐰸𐰺𐰽𐰃𐰤
| TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: [...]UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.:
| Temirkapı'ya dek eriştik. [o] anda (ordan) döndük. İnelkapı'ya, […] dağa Tezik, Tokursın'(a)?
|- 
| 2-G2
| ty2-2-g-6-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰦𐰀: 𐰘𐰼𐰝𐰃: 𐰽𐰀: 𐰉𐰽𐰞𐰍𐰺𐰆: 𐰺𐰑𐰴: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰸𐰆𐰯: 𐰚𐰠𐱅𐰃: 𐰆𐰞: 𐰚𐰇𐰤𐱅𐰀: 𐱅𐰏𐱅𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐱅𐰢𐰼: 𐰴𐰯𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃
| aNDA: YiRÜKİ: aŞA: BaŞaLGaRU: aRDaK: BODuN: KOP: KeLTİ: OL: KÜNTE: TeGTİ: TÜRÜK: BODuN: TeMiR: KaPıGKA: TİNSİ: OGLI:
| [o] anda, Yirük'i aşıp başlayıp Ardak boyları hep geldi, o gün (içinde) değdi. Türk boyları Demirkapı'ya, Tinsi Oğlu
|- 
| 2-G3
| ty2-2-g-6-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰃𐰤𐰾𐰃: 𐰆𐰍𐰞𐰃: 𐰖𐱃𐰍𐰢𐰀: 𐱃𐰍𐰴𐰀: 𐱅𐰏𐰢𐰾: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐰢𐰾: 𐰆𐰞: 𐰘𐰼𐱅𐰀: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐱅𐰏𐰇𐰼𐱅𐰝: 𐰇𐰲𐰤
| TİNSİ: OGLI: YaTıGMA: TAGKA: TeGMiŞ: İDİ: YOK: eRMiŞ: OL: YiRTE: BeN: BİLGE: TONYUKUK: TeGÜRTÜK: ÜÇüN: [...]:
| Tinsi Oğlu denilen dağa değmişligi yok imiş. O yerde ben Bilge Tonyukuk değirdiğim için
|- 
| 2-G4
| ty2-2-g-6-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰞𐱃𐰆𐰣: 𐰇𐰼𐰭: 𐰝𐰇𐰢𐰾: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰆𐰑𐰕: 𐰏𐰼𐰃𐱅: 𐰽𐰃𐰍𐰃: 𐰉𐰆𐰭𐰾𐰕: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐱅𐰃: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀𐰾𐰃
| KIZıL: aLTUN: ÜRüÑ: KÜMüŞ: KIZıL: UDuZ: GeRİT: aSIGI: BUÑSuZ: KeLÜRTİ: İLTeRiŞ: KaGaN: BİLGESİ:
| kızıl altın, ak gümüş, kızıl uduz?, gerit? kazancı zorlamadan getirdi. İlteriş Kağan bilgesi [...]
|- 
| 2-G5
| ty2-2-g-6-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐰃𐰤: 𐰇𐰲𐰤: 𐱃𐰉𐰍𐰲𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰘𐰏𐰃𐰼𐰢𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰶𐰃𐱃𐰪𐰴𐰀: 𐰘𐱅𐰃: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰆𐰍𐰕𐰴𐰀: 𐰋𐰾: 𐰾𐰇𐰭𐰾𐰓𐰃: 𐰦𐰀: 𐰖𐰍𐰆𐰲𐰃
| İLİN: ÜÇüN: TaBGaÇKA: YiTİ: YiGİRMİ: SÜÑüŞDİ: KITaYNKA: YiTİ: SÜÑüŞDİ: OGuZKA: BeŞ: SÜÑüŞDİ: aNDA: aYGUÇI:
| İli için Çin ile onyedi [kez] süngüşdü. Kıtay ile yedi [kez] süngüşdü. Oğuz ile beş [kez] süngüşdü. [o] anda danışmanı
|- 
| 2-G6
| ty2-2-g-6-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰖𐰍𐰃𐰑𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰋𐰤: 𐰝: 𐰼𐱅𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰲𐰑𐰃: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰏𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣𐰴𐰀
| YiME: BeN: ÖK: eRTiM: aYGIDI: YiME: BeN: ÖK: eRTiM: İLTeRiŞ: KaGaN: UÇDI: TÜRÜK: BöGİ: KaGaNKA: TÜRÜK: BİLGE: KaGaNKA:
| yine ben kendim idim. Danıştığı yine ben kendim idim. İlteriş Kağan uçdu. Türk Bögi (Kapağan) Kağan'a, Türk Bilge Kağan'a
|}

=== Doğu Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 3. yüz (doğu) 8 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-D1
| ty2-3-d-8-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰘𐱅𐰃: 𐰆𐱃𐰕: 𐰖𐰾𐰴𐰀: [...]: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐰆𐰞𐰺𐰑𐰢: 𐱅𐰇𐰤: 𐰆𐰑𐰢𐱃𐰃
| KaPaGaN: KaGaN: YiTİ: OTuZ: YaŞKA: [...]: iRTİ: KaPaGaN: KaGaN: OLuRDuM: TÜN: UDuMaTI:
| Kapağan Kağan yirmiyedi yaşında [...] idi. Kapağan Kağan oturdu (kağan oldu). Gece uyumadım,
|- 
| 2-D2
| ty2-3-d-8-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰝𐰇𐰤𐱅𐰕: 𐰆𐰞𐰺𐰢𐱃𐰃: 𐰶𐰃𐰕𐰞: 𐰴𐰣𐰢: 𐱅𐰝𐱅𐰃: 𐰴𐰺𐰀: 𐱅𐰼𐰢: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰃: 𐰾𐰏: 𐰝𐰇𐰲𐰃𐰏: 𐰋𐰼𐱅𐰢: 𐰝: 𐰆𐰕𐰣: 𐰘𐰠𐰢𐰏: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐱃𐰢: 𐰸
| KÜNTüZ: OLuRMaTI: KIZıL: aLTUN: TöKTİ: ÜRüÑ: KÜMüŞ: TÖKTİ: iŞiG: KÜÇİG: BeRTiM: ÖK: UZuN: YeLMeG: YeME: ITıM: OK:
| gündüz oturmadım. Kızıl kanımı dökütüp, kara terimi akıtıp işi, gücü verdim hep. Uzun keşif yine ettim hep.
|- 
| 2-D3
| ty2-3-d-8-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰺𐰴𐰆𐰖: 𐰴𐰺𐰍𐰆𐰍: 𐰆𐰞𐰍𐰺𐱃𐰑𐰢: 𐰸: 𐰉𐰣𐰍𐰢𐰀: 𐰖𐰍𐰃𐰴𐰀: 𐰚𐰠𐰇𐰼𐰃𐰼: 𐰼𐱅𐰢: 𐰴𐰍𐰣𐰢𐰣: 𐰾𐰇𐰠𐱅𐰓𐰢𐰕: 𐱅𐰭𐰼𐰃: 𐰖𐰺𐰞𐰴𐰕𐰆
| aRKUY: KaRGUG: ULGaRTDıM: OK: BaNGıMA: YaGIKA: KeLÜRİR: eRTiM: KaGaNıMıN: SÜLeTDiMiZ: TeÑRİ: YaRLıKaZU:
| Savunmayı, gözleme yerlerini kendim büyüttüm. Yağıya bağırdığımda, kaçırır idim. Kağanımla (birlikte) süngüşdük. Tanrı bağışladı(ğı için)
|- 
| 2-D4
| ty2-3-d-8-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰉𐰆: 𐱅𐰇𐰼𐰰: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀: 𐰖𐰺𐰴𐰞𐰍: 𐰖𐰍𐰃𐰍: 𐰚𐰠𐱅𐰇𐰼𐰢𐰓𐰢: 𐱅𐰇𐰏𐰤𐰠𐰏: 𐱃𐰍: 𐰘𐰇𐰏𐰼𐱅𐰢𐰓𐰢: 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺
| BU: TÜRÜK: BODuNKA: YaRaKLıG: YaGIG: KeLTÜRMeDiM: TÖGüNLüG: aTıG: YÜGüRTMeDiM: İLTeRiŞ: KaGaN: KaZGaNMaSaR:
| bu Türk boyları'na pusatlı yağıyı yaklaştırtmadım, damgalı atı yürüttürmedim. İlteriş Kağan kazanmasa
|- 
| 2-D5
| ty2-3-d-8-05
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰆𐰑𐰆: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰃𐰣: 𐰆𐰑𐰆: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸𐰢: 𐰇𐰲𐰤
| UDU: BeN: ÖZüM: KaZGaNMaSaR: İL: YiME: BODuN: YiME: YOK: eRTeÇİ: eRTİ: KaZGaNTUKIN: UDU: ÖZüM: KaZGaNTUKıM: ÜçüN:
| ve de ben özüm kazanmasam il[i] yine, boylar[ı] yine yok edecek (olacak) idi. [o] Kazandığı için ve de özüm kazandığım için
|- 
| 2-D6
| ty2-3-d-8-06
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰠: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰉𐰆𐰡𐰃: 𐰇𐰕𐰢: 𐰴𐰺𐰃: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰆𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰡𐰢: 𐰤𐰭: 𐰘𐰼𐰓𐰚𐰃: 𐰴𐰍𐰣𐰞𐰍: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰴𐰀
| İL: YiME: İL: BOLDI: BODuN: YiME: BODuN: BOLDI: ÖZüM: KaRI: BOLDuM: ULuG: BOLDuM: NeÑ: YiRDeKİ: KaGaNLıG: BODuNKA:
| il yine il oldu, boy yine boy oldu. Kendim yaşlı oldum, ulu oldum. Hangi yerde kağanlı boyuna
|- 
| 2-D7
| ty2-3-d-8-07
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐰋𐰃𐰤𐱅𐰏𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐰾𐰼: 𐰤𐰀: 𐰉𐰆𐰭𐰃: 𐰉𐰺: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐰢𐰾
| [...]: BÜNTeGİ: BaR: eRSeR: NE: BUÑI: BaR: eRTeÇİ: eRMiŞ:
| [...] böylesi var ise ne sıkıntısı var edecek (olacak) imiş.
|- 
| 2-D8
| ty2-3-d-8-08
| style=&quot;text-align:right;&quot; | [...]: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐰃𐰠𐰭𐰀: 𐰋𐰃𐱅𐰃𐱅𐰓𐰢: 𐰋𐰤: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸
| [...]: TÜRÜK: BİLGE: KaGaN: İLiÑE: BİTİTDiM: BeN: BİLGE: TONYUKUK:
| Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bilge Tonyukuk.
|}

=== Kuzey Yüzü ===

{|  class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Tonyukuk 2. taş, 4. yüz (kuzey) 4 dizi'''
! colspan=&quot;2&quot; | #
! Göktürk Türkçesi (aslı)
! Harf çevirisi
! Çeviri yazı
! Türkiye Türkçesi çevirisi
|- 
| 2-K1
| ty2-4-k-4-01
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰃𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼: 𐰋𐰤: 𐰇𐰕𐰢: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰣𐰢𐰽𐰺: 𐰋𐰤: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰃: 𐰼𐰾𐰼
| İLTERİS: KAGAN: KAZGANMSR: YOK: ERTİ: ERSER: BEN: ÖZM: BİLGE: TUNYUKUK: KAZGANMSR: BEN: YOK: ERTİ: ERSER:
| İlteriş Kağan kazanmasa, yok idi isei, ben özüm Bilge Tonyukuk kazanmasam, ben yok idim ise,
|- 
| 2-K2
| ty2-4-k-4-02
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰼𐰃𐰤𐱅𐰀: 𐰉𐰆𐰑: 𐰘𐰢𐰀: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰘𐰢𐰀: 𐰚𐰃𐰾𐰃: 𐰘𐰢𐰀: 𐰃𐰓𐰃: 𐰖𐰸: 𐰼𐱅𐰲𐰃: 𐰼𐱅𐰃
| KAPGAN: KAGAN: TÜRÜK: SİR: BODN: YERİNTE: BOD: YME: BODN: YME: KİSİ: YME: İDİ: YOK: ERTÇİ: ERTİ:
| Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yerinde boy da, boylar da, kişi de yok edecek (olacak) idi.
|- 
| 2-K3
| ty2-4-k-4-03
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐰃𐰠𐱅𐰼𐰾: 𐰴𐰍𐰣: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐱃𐰆𐰣𐰪𐰸𐰸: 𐰴𐰕𐰍𐰦𐰸: 𐰇𐰲𐰤: 𐰴𐰯𐰍𐰣: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣: 𐰖𐰆𐰺𐰃𐰑𐰸𐰃: 𐰉𐰆
| İLTER: KAGAN: BİLGE: TUNNYUKUK: KZGNTUK: ÜÇN: KAPGAN: KAGAN: TÜRÜK: SİR: BODN: YORIDUKI: BU:
| İlteriş Kağan, Bilge Tonyukuk kazandığı için, Kapağan Kağan'ın Türk Sir boylarının yürüdüğü bu[ndandır].
|- 
| 2-K4
| ty2-4-k-4-04
| style=&quot;text-align:right;&quot; | 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀: 𐰴𐰍𐰣: 𐱅𐰇𐰼𐰝: 𐰾𐰃𐰼: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰆𐰍𐰕: 𐰉𐰆𐰑𐰣𐰍: 𐰃𐰏𐰓𐰇: 𐰆𐰞𐰺𐰆𐰺
| TÜRÜK: BİLGE: KAGAN: TÜRÜK: SİR: BODNG: OGZ: BODNG: İGDÜ: OLRUR:
| Türk Bilge Kağan'ı, Türk Sir boylarını, Oğuz boylarını besleyip oturur.
|}

== Dış bağlantılar ==
[https://web.archive.org/web/20200424174452/https://www.turkbitig.com/tonyukuk.html Orhun Yazıtları Tonyukuk Anıtları]

[[Kategori:Orhun Abideleri]]</text>
      <sha1>9n9nehwnndkiksp3rkgubn0rlylbqbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikikaynak:Değişiklik sayılarına göre kullanıcılar listesi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26348</id>
    <revision>
      <id>174881</id>
      <parentid>174751</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T21:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YBot</username>
        <id>13050</id>
      </contributor>
      <comment>Güncelleme</comment>
      <origin>174881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7766" sha1="eimxo3ocm7swqsvkkbap1xm34swi405" xml:space="preserve">{{/begin}}

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! #
! Kullanıcı
! Değişiklik sayısı
! Kullanıcı grupları
|-
| 1
| [[Kullanıcı:Mümtaz|Mümtaz]]
| align=&quot;center&quot; | 32.645
| hizmetli
|-
| 2
| [[Kullanıcı:Justinianus|Justinianus]]
| align=&quot;center&quot; | 10.871
| 
|-
| 3
| [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]]
| align=&quot;center&quot; | 9.179
| geri döndürücü
|-
| 4
| [[Kullanıcı:Nosferatü|Nosferatü]]
| align=&quot;center&quot; | 6.939
| 
|-
| 5
| [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]]
| align=&quot;center&quot; | 4.472
| 
|-
| 6
| [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]]
| align=&quot;center&quot; | 4.220
| 
|-
| 7
| [[Kullanıcı:Seksen iki yüz kırk beş|Seksen iki yüz kırk beş]]
| align=&quot;center&quot; | 2.938
| 
|-
| 8
| [[Kullanıcı:𐰇𐱅𐰚𐰤|𐰇𐱅𐰚𐰤]]
| align=&quot;center&quot; | 2.803
| 
|-
| 9
| [[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]]
| align=&quot;center&quot; | 2.670
| 
|-
| 10
| [[Kullanıcı:Egemensen|Egemensen]]
| align=&quot;center&quot; | 2.553
| 
|-
| 11
| [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]]
| align=&quot;center&quot; | 2.535
| 
|-
| 12
| [[Kullanıcı:Vikiolog|Vikiolog]]
| align=&quot;center&quot; | 2.278
| 
|-
| 13
| [[Kullanıcı:Absar|Absar]]
| align=&quot;center&quot; | 1.838
| 
|-
| 14
| [[Kullanıcı:Suelnur|Suelnur]]
| align=&quot;center&quot; | 1.737
| 
|-
| 15
| [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]]
| align=&quot;center&quot; | 1.561
| 
|-
| 16
| [[Kullanıcı:Selahattin ilhan|Selahattin ilhan]]
| align=&quot;center&quot; | 1.480
| 
|-
| 17
| [[Kullanıcı:Kutsalyolcusu|Kutsalyolcusu]]
| align=&quot;center&quot; | 1.278
| 
|-
| 18
| [[Kullanıcı:Kurmanbek|Kurmanbek]]
| align=&quot;center&quot; | 1.075
| 
|-
| 19
| [[Kullanıcı:Pinar|Pinar]]
| align=&quot;center&quot; | 1.034
| 
|-
| 20
| [[Kullanıcı:Felecita|Felecita]]
| align=&quot;center&quot; | 940
| 
|-
| 21
| [[Kullanıcı:Sabri76|Sabri76]]
| align=&quot;center&quot; | 883
| 
|-
| 22
| [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]]
| align=&quot;center&quot; | 867
| 
|-
| 23
| [[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]]
| align=&quot;center&quot; | 857
| 
|-
| 24
| [[Kullanıcı:Maderibeyza|Maderibeyza]]
| align=&quot;center&quot; | 758
| 
|-
| 25
| [[Kullanıcı:3210|3210]]
| align=&quot;center&quot; | 721
| 
|-
| 26
| [[Kullanıcı:Aybeg|Aybeg]]
| align=&quot;center&quot; | 595
| 
|-
| 27
| [[Kullanıcı:ToprakM|ToprakM]]
| align=&quot;center&quot; | 578
| 
|-
| 28
| [[Kullanıcı:Osmanlı98|Osmanlı98]]
| align=&quot;center&quot; | 564
| 
|-
| 29
| [[Kullanıcı:Srhat|Srhat]]
| align=&quot;center&quot; | 553
| 
|-
| 30
| [[Kullanıcı:Mereyü|Mereyü]]
| align=&quot;center&quot; | 547
| 
|-
| 31
| [[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]]
| align=&quot;center&quot; | 512
| 
|-
| 32
| [[Kullanıcı:Yeni hesap|Yeni hesap]]
| align=&quot;center&quot; | 482
| 
|-
| 33
| [[Kullanıcı:Oğuzhan|Oğuzhan]]
| align=&quot;center&quot; | 478
| 
|-
| 34
| [[Kullanıcı:Kadı|Kadı]]
| align=&quot;center&quot; | 441
| geri döndürücü
|-
| 35
| [[Kullanıcı:Etrüsk~trwikisource|Etrüsk~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 437
| 
|-
| 36
| [[Kullanıcı:Fuzûlî~trwikisource|Fuzûlî~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 427
| 
|-
| 37
| [[Kullanıcı:Bizim Kafkasya|Bizim Kafkasya]]
| align=&quot;center&quot; | 427
| 
|-
| 38
| [[Kullanıcı:Rateslines~trwikisource|Rateslines~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 418
| 
|-
| 39
| [[Kullanıcı:Hasan Sami|Hasan Sami]]
| align=&quot;center&quot; | 407
| 
|-
| 40
| [[Kullanıcı:Pathoschild|Pathoschild]]
| align=&quot;center&quot; | 390
| 
|-
| 41
| [[Kullanıcı:Pinarsan83|Pinarsan83]]
| align=&quot;center&quot; | 384
| 
|-
| 42
| [[Kullanıcı:Reality006|Reality006]]
| align=&quot;center&quot; | 338
| 
|-
| 43
| [[Kullanıcı:Aksoy61|Aksoy61]]
| align=&quot;center&quot; | 327
| 
|-
| 44
| [[Kullanıcı:Vito Genovese|Vito Genovese]]
| align=&quot;center&quot; | 317
| 
|-
| 45
| [[Kullanıcı:Homonihilis|Homonihilis]]
| align=&quot;center&quot; | 306
| 
|-
| 46
| [[Kullanıcı:Cekli829|Cekli829]]
| align=&quot;center&quot; | 301
| 
|-
| 47
| [[Kullanıcı:Ömer faruk çakmak|Ömer faruk çakmak]]
| align=&quot;center&quot; | 296
| 
|-
| 48
| [[Kullanıcı:Magurale|Magurale]]
| align=&quot;center&quot; | 295
| 
|-
| 49
| [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]]
| align=&quot;center&quot; | 284
| 
|-
| 50
| [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]]
| align=&quot;center&quot; | 277
| 
|-
| 51
| [[Kullanıcı:Mustafahoca|Mustafahoca]]
| align=&quot;center&quot; | 252
| 
|-
| 52
| [[Kullanıcı:Mustafa MVC|Mustafa MVC]]
| align=&quot;center&quot; | 248
| 
|-
| 53
| [[Kullanıcı:Evrifaessa|Evrifaessa]]
| align=&quot;center&quot; | 246
| 
|-
| 54
| [[Kullanıcı:Ali Karacan~trwikisource|Ali Karacan~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 240
| 
|-
| 55
| [[Kullanıcı:Oğuz256~trwikisource|Oğuz256~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 236
| 
|-
| 56
| [[Kullanıcı:Koraman~trwikisource|Koraman~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 224
| 
|-
| 57
| [[Kullanıcı:Takabeg|Takabeg]]
| align=&quot;center&quot; | 221
| 
|-
| 58
| [[Kullanıcı:Demirci74|Demirci74]]
| align=&quot;center&quot; | 218
| 
|-
| 59
| [[Kullanıcı:YG1|YG1]]
| align=&quot;center&quot; | 218
| 
|-
| 60
| [[Kullanıcı:Gökhan~trwikisource|Gökhan~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 215
| 
|-
| 61
| [[Kullanıcı:Zohak|Zohak]]
| align=&quot;center&quot; | 206
| 
|-
| 62
| [[Kullanıcı:Gülşah|Gülşah]]
| align=&quot;center&quot; | 192
| 
|-
| 63
| [[Kullanıcı:Ugur Basak|Ugur Basak]]
| align=&quot;center&quot; | 191
| 
|-
| 64
| [[Kullanıcı:NKOzi|NKOzi]]
| align=&quot;center&quot; | 187
| 
|-
| 65
| [[Kullanıcı:Meryem Yazıcı|Meryem Yazıcı]]
| align=&quot;center&quot; | 185
| 
|-
| 66
| [[Kullanıcı:Harosman|Harosman]]
| align=&quot;center&quot; | 185
| 
|-
| 67
| [[Kullanıcı:Saltinbas|Saltinbas]]
| align=&quot;center&quot; | 183
| 
|-
| 68
| [[Kullanıcı:Alikıroğlu6163|Alikıroğlu6163]]
| align=&quot;center&quot; | 183
| 
|-
| 69
| [[Kullanıcı:Khodemhuck|Khodemhuck]]
| align=&quot;center&quot; | 182
| 
|-
| 70
| [[Kullanıcı:Samsen|Samsen]]
| align=&quot;center&quot; | 176
| 
|-
| 71
| [[Kullanıcı:Noyder~trwikisource|Noyder~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 174
| 
|-
| 72
| [[Kullanıcı:Mezireli61|Mezireli61]]
| align=&quot;center&quot; | 172
| 
|-
| 73
| [[Kullanıcı:Ahmetaslan~trwikisource|Ahmetaslan~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 172
| 
|-
| 74
| [[Kullanıcı:İsmetaydin~trwikisource|İsmetaydin~trwikisource]]
| align=&quot;center&quot; | 168
| 
|-
| 75
| [[Kullanıcı:Viki|Viki]]
| align=&quot;center&quot; | 166
| 
|-
| 76
| [[Kullanıcı:Kuzeyli Adam|Kuzeyli Adam]]
| align=&quot;center&quot; | 163
| 
|-
| 77
| [[Kullanıcı:Alikıroğlu|Alikıroğlu]]
| align=&quot;center&quot; | 161
| 
|-
| 78
| [[Kullanıcı:HakanIST|HakanIST]]
| align=&quot;center&quot; | 161
| 
|-
| 79
| [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]]
| align=&quot;center&quot; | 150
| 
|-
| 80
| [[Kullanıcı:St. Doggo|St. Doggo]]
| align=&quot;center&quot; | 149
| 
|-
| 81
| [[Kullanıcı:Hazan|Hazan]]
| align=&quot;center&quot; | 138
| 
|-
| 82
| [[Kullanıcı:Can Kedi|Can Kedi]]
| align=&quot;center&quot; | 137
| 
|-
| 83
| [[Kullanıcı:AhmetÇavuş|AhmetÇavuş]]
| align=&quot;center&quot; | 121
| 
|-
| 84
| [[Kullanıcı:PrimZiya|PrimZiya]]
| align=&quot;center&quot; | 121
| 
|-
| 85
| [[Kullanıcı:Recep64|Recep64]]
| align=&quot;center&quot; | 117
| 
|-
| 86
| [[Kullanıcı:Kotzaztzikli|Kotzaztzikli]]
| align=&quot;center&quot; | 116
| 
|-
| 87
| [[Kullanıcı:Kuzey 75|Kuzey 75]]
| align=&quot;center&quot; | 110
| 
|-
| 88
| [[Kullanıcı:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]
| align=&quot;center&quot; | 103
| 
|-
| 89
| [[Kullanıcı:Oyhan Hasan Bıldırki|Oyhan Hasan Bıldırki]]
| align=&quot;center&quot; | 102
| 
|-
| 90
| [[Kullanıcı:Neslihan Bilgili|Neslihan Bilgili]]
| align=&quot;center&quot; | 101
| 
|-
| 91
| [[Kullanıcı:SessizZurna|SessizZurna]]
| align=&quot;center&quot; | 99
| 
|-
| 92
| [[Kullanıcı:Vikiyazar|Vikiyazar]]
| align=&quot;center&quot; | 96
| 
|-
| 93
| [[Kullanıcı:Kübra uzuntaş|Kübra uzuntaş]]
| align=&quot;center&quot; | 95
| 
|-
| 94
| [[Kullanıcı:Rornaof|Rornaof]]
| align=&quot;center&quot; | 92
| 
|-
| 95
| [[Kullanıcı:Özlem malkoç|Özlem malkoç]]
| align=&quot;center&quot; | 90
| 
|-
| 96
| [[Kullanıcı:Burak Kara|Burak Kara]]
| align=&quot;center&quot; | 85
| 
|-
| 97
| [[Kullanıcı:Alpfa|Alpfa]]
| align=&quot;center&quot; | 77
| 
|-
| 98
| [[Kullanıcı:Dilekisildar|Dilekisildar]]
| align=&quot;center&quot; | 76
| 
|-
| 99
| [[Kullanıcı:EVula|EVula]]
| align=&quot;center&quot; | 76
| 
|-
| 100
| [[Kullanıcı:Enba24|Enba24]]
| align=&quot;center&quot; | 76
| 
|}
&lt;/center&gt;</text>
      <sha1>eimxo3ocm7swqsvkkbap1xm34swi405</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Üç Eser (Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan, Frankfurt Seyahatnamesi).pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>29160</id>
    <revision>
      <id>174849</id>
      <parentid>111166</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174849</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="n3cdfmqtnhya3wjt43s6bbesgw79gws" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{çsy|20}}

{{center|BİZE  GÖRE}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n3cdfmqtnhya3wjt43s6bbesgw79gws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174850</id>
      <parentid>174849</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174850</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="t22wzg5xfl9rtthncv730i9vs9cyclb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{çsy|23}}

{{center|BİZE  GÖRE}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t22wzg5xfl9rtthncv730i9vs9cyclb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174851</id>
      <parentid>174850</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174851</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="1gtnc4rvqlfkj1tv734d1vhaxpwv3ny" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{çsy|25}}

{{center|BİZE  GÖRE}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1gtnc4rvqlfkj1tv734d1vhaxpwv3ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Üç Eser (Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan, Frankfurt Seyahatnamesi).pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>29161</id>
    <revision>
      <id>174852</id>
      <parentid>111265</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174852</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1488" sha1="o2lw6i6qfn499dj5o6f9b9fhr82puob" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|8}}
{{center|BAŞLANGIÇ}}

Bir nevi ölümden sonra dirilme sırrına mazhar olan “İkdam&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;” ın san’at ve edebiyat sütunlarına bakmak vazifesini üzerime almış olmaktan utanıyo­rum. Bu utanç, edebiyatı yüz kızartıcı bir meşgale telâkki ettiğimden ileri gelmiyor. Zira bilirim ki,
İngiliz milleti, Hint mülkünden ziyade Shakespeare
ile mağrurdur; bilirim ki İran, zâlim bir güneşin
yaktığı kısır topraklar üzerinde mevcut olmaktan
ziyade, Hâfız-ı Şirazî&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;’nin nazmında, Behzad&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;'ın re­simlerinde ve seccadelerinin renkli bahçelerinde ya­şıyor; bilirim ki İspanya, ne Alphonse&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;'un, ne de
Primo de Rivera’&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;nındır? Fakat kızıl karanfilli Karmen&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;’in vatanı, ancak El Greco&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; ve Cervantes&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;’indir. Hayır, edebiyattan değil, karşısında şimdiden
aczini duyduğum okuyucudan utanıyorum.

Gazetecilik, ticaret mahiyetini aldıktan sonra,
kendisine “müşteri” ismi verilmesi daha doğru olan
okuyucunun hoşuna gitmek gayretiyle gazeteler,
yavaş yavaş sütunlarından “fikir”in bütün şekillerini süpürüp attılar. Hareket etmeyen güzel bir vü­cudu nasıl her taraftan yağ tabakaları kaplarsa,
gazeteler de bir taraftan yiyecek ve içecek ilânları,
diğer taraftan metni kovan resimlerin istilâsı altında
kaldı. Dünya basınına göz atılınca hükmedilir ki,
mide ve barsak, dimağdan çok daha şerefli birer&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o2lw6i6qfn499dj5o6f9b9fhr82puob</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174853</id>
      <parentid>174852</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174853</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1489" sha1="io6bfu0a58tg4c0s5f9pgkjyhh7d005" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|10}}
{{center|BAŞLANGIÇ}}

Bir nevi ölümden sonra dirilme sırrına mazhar olan “İkdam&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;” ın san’at ve edebiyat sütunlarına bakmak vazifesini üzerime almış olmaktan utanıyo­rum. Bu utanç, edebiyatı yüz kızartıcı bir meşgale telâkki ettiğimden ileri gelmiyor. Zira bilirim ki,
İngiliz milleti, Hint mülkünden ziyade Shakespeare
ile mağrurdur; bilirim ki İran, zâlim bir güneşin
yaktığı kısır topraklar üzerinde mevcut olmaktan
ziyade, Hâfız-ı Şirazî&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;’nin nazmında, Behzad&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;'ın re­simlerinde ve seccadelerinin renkli bahçelerinde ya­şıyor; bilirim ki İspanya, ne Alphonse&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;'un, ne de
Primo de Rivera’&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;nındır? Fakat kızıl karanfilli Karmen&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;’in vatanı, ancak El Greco&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; ve Cervantes&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;’indir. Hayır, edebiyattan değil, karşısında şimdiden
aczini duyduğum okuyucudan utanıyorum.

Gazetecilik, ticaret mahiyetini aldıktan sonra,
kendisine “müşteri” ismi verilmesi daha doğru olan
okuyucunun hoşuna gitmek gayretiyle gazeteler,
yavaş yavaş sütunlarından “fikir”in bütün şekillerini süpürüp attılar. Hareket etmeyen güzel bir vü­cudu nasıl her taraftan yağ tabakaları kaplarsa,
gazeteler de bir taraftan yiyecek ve içecek ilânları,
diğer taraftan metni kovan resimlerin istilâsı altında
kaldı. Dünya basınına göz atılınca hükmedilir ki,
mide ve barsak, dimağdan çok daha şerefli birer&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>io6bfu0a58tg4c0s5f9pgkjyhh7d005</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174854</id>
      <parentid>174853</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174854</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1491" sha1="6s4f3sz63nnpkash7yr9rh0xnlcq5wm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|10}}
{{center|BAŞLANGIÇ}}


Bir nevi ölümden sonra dirilme sırrına mazhar olan “İkdam&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;” ın san’at ve edebiyat sütunlarına bakmak vazifesini üzerime almış olmaktan utanıyo­rum. Bu utanç, edebiyatı yüz kızartıcı bir meşgale telâkki ettiğimden ileri gelmiyor. Zira bilirim ki,
İngiliz milleti, Hint mülkünden ziyade Shakespeare
ile mağrurdur; bilirim ki İran, zâlim bir güneşin
yaktığı kısır topraklar üzerinde mevcut olmaktan
ziyade, Hâfız-ı Şirazî&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;’nin nazmında, Behzad&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;'ın re­simlerinde ve seccadelerinin renkli bahçelerinde ya­şıyor; bilirim ki İspanya, ne Alphonse&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;'un, ne de
Primo de Rivera’&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;nındır? Fakat kızıl karanfilli Karmen&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;’in vatanı, ancak El Greco&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; ve Cervantes&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;’indir. Hayır, edebiyattan değil, karşısında şimdiden
aczini duyduğum okuyucudan utanıyorum.

Gazetecilik, ticaret mahiyetini aldıktan sonra,
kendisine “müşteri” ismi verilmesi daha doğru olan
okuyucunun hoşuna gitmek gayretiyle gazeteler,
yavaş yavaş sütunlarından “fikir”in bütün şekillerini süpürüp attılar. Hareket etmeyen güzel bir vü­cudu nasıl her taraftan yağ tabakaları kaplarsa,
gazeteler de bir taraftan yiyecek ve içecek ilânları,
diğer taraftan metni kovan resimlerin istilâsı altında
kaldı. Dünya basınına göz atılınca hükmedilir ki,
mide ve barsak, dimağdan çok daha şerefli birer&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6s4f3sz63nnpkash7yr9rh0xnlcq5wm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174855</id>
      <parentid>174854</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174855</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1497" sha1="pjir6s5u85i0tkzm7q2yjgc4ckrha6o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|10}}
{{center|'''BAŞLANGIÇ'''}}


Bir nevi ölümden sonra dirilme sırrına mazhar olan “İkdam&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;” ın san’at ve edebiyat sütunlarına bakmak vazifesini üzerime almış olmaktan utanıyo­rum. Bu utanç, edebiyatı yüz kızartıcı bir meşgale telâkki ettiğimden ileri gelmiyor. Zira bilirim ki,
İngiliz milleti, Hint mülkünden ziyade Shakespeare
ile mağrurdur; bilirim ki İran, zâlim bir güneşin
yaktığı kısır topraklar üzerinde mevcut olmaktan
ziyade, Hâfız-ı Şirazî&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;’nin nazmında, Behzad&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;'ın re­simlerinde ve seccadelerinin renkli bahçelerinde ya­şıyor; bilirim ki İspanya, ne Alphonse&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;'un, ne de
Primo de Rivera’&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;nındır? Fakat kızıl karanfilli Karmen&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;’in vatanı, ancak El Greco&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; ve Cervantes&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;’indir. Hayır, edebiyattan değil, karşısında şimdiden
aczini duyduğum okuyucudan utanıyorum.

Gazetecilik, ticaret mahiyetini aldıktan sonra,
kendisine “müşteri” ismi verilmesi daha doğru olan
okuyucunun hoşuna gitmek gayretiyle gazeteler,
yavaş yavaş sütunlarından “fikir”in bütün şekillerini süpürüp attılar. Hareket etmeyen güzel bir vü­cudu nasıl her taraftan yağ tabakaları kaplarsa,
gazeteler de bir taraftan yiyecek ve içecek ilânları,
diğer taraftan metni kovan resimlerin istilâsı altında
kaldı. Dünya basınına göz atılınca hükmedilir ki,
mide ve barsak, dimağdan çok daha şerefli birer&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pjir6s5u85i0tkzm7q2yjgc4ckrha6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Üç Eser (Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan, Frankfurt Seyahatnamesi).pdf/12</title>
    <ns>250</ns>
    <id>29163</id>
    <revision>
      <id>174856</id>
      <parentid>111266</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174856</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1404" sha1="cw3dmeew2yhsyuf8bcb1i7c4o7bxpm6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|10}}

&lt;section begin=&quot;G&quot;/&gt;{{center|GAZÎ}}
Yeni harflere dair ilk defa fikir teatisi için Dolmabahçe sarayına davet edilenler içinde Gazi’yi biz­zat görmeğe gidenlerden biri de bendim.

Heyecanım çoktu.

Fotoğraf adesesine zerre kadar itimadım yoktur.
Bundan dolayı, fotoğraf âletinin keşfiyle “portre”
ressamının vazifesine nihayet bulmuş gözüyle ba­kanlara hak vermek bence müşküldür.
Şekil ve madde, ışığın akislerine göre her an değişir. Bu iti­barla hiç bir çehrenin, vasıfları belirli, bir tek gö­rünüşü yoktur. Fırça san’atkârı, resmedeceği çehre
üzerinde, uzun müddet hayatın iniş ve çıkışını göz­lemek ve onu birçok değişikliklerinde tespit etmek
suretiyle, nihayet gerçek hüviyetin gizli hatlarını
sezmeğe ve görmeğe muvaffak olur. Fotoğraf, bu
zihnî tahlil ve terkip kudretine sahip değildir. Onun
için, hassas cam üzerinde beliren şekle bir vesika
kıymeti izafe edilemez. 

Gördüğüm fotoğraflara göre biraz şişman, bi­raz yorgun, biraz hatları kalınlaşmış bir vücutla karşılaşacağımı zannederken, kapıdan bir ışık dal­gası halinde giren teksif edilmiş bir kuvvet ve hayat tecellisi ile birden gözlerim kamaştı: Göz bebekleri
en garip ve esrarengiz madenlerden yapılmış bir çift gözün, mavi, sarı, yeşil ışıklarla aydınlandığı asabi
&lt;section end=&quot;G&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cw3dmeew2yhsyuf8bcb1i7c4o7bxpm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Üç Adam Kemal Atatürk - Roosevelt - Mussolini.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31000</id>
    <revision>
      <id>174857</id>
      <parentid>102080</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174857</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="2anesg0zdvf1ai2xendnb0l1jpyu4sv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''Başlangıç'''}}

Dante «Cehennem» isimli eserini yazdığı vakit o zamanki Floransa'lıları o kadar korkuttu, onlar üzerinde o derece derin bir tesir yaptı ki kendisinin hakikaten anlattığı yeraltı derinliklerinden geldiğini düşündüler, «Ne fevkalâde macera, diye hayret ettiler, fakat avdet yoluna nasıl bulabildi, bu mücadele Dante’nin karakteri üzerinde ne gibi tesirler husule getirdi?»

Burada tetkik edilen üç hükümet adamı on dördüncü yüzyıl Floransa'lılarının Dante’nin yendiğini tahayyül ettikleri müşküllerden aşağı kalmıyan zorluklarla çarpışmıya mecbur kaldılar.

Avdet yolunu açmada gösterdikleri büyük enerji her birini memleketlerinin geçirdiği buhranın hallinde Ekzekütif kuvvetin şefi olmak için hazırlamış bulunuyordu.

Roosevelt'in müptelâ olduğu feci kötürümlüğü herkes işitti. Fakat Kemal ve Mussoli'nin de cismanî bir cehennemin basamaklarını inmek mecburiyetinde kaldıklarını ve tekrar çıkabilmek için en büyük cesarete lüzum hissettiklerini pek az kimse bilmektedir.

Dante'nin gün ışığına nasıl yeniden kavuştuğunu anlamak hususunda Floransa'lıların göster­dikleri alâkanın büyüklüğü tasavvur olunabilir, zorlu bir zamanda mutlak bir idare yapabilmeyi eleme karşı çarpışa çarpışa öğrenen üç hükûmet adamı hakkındaki alâkamız bundan daha az olamaz.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2anesg0zdvf1ai2xendnb0l1jpyu4sv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174858</id>
      <parentid>174857</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174858</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1423" sha1="ab0ri9pp6rv7grjigclxc9y3vuvr0a1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''Başlangıç'''}}


Dante «Cehennem» isimli eserini yazdığı vakit o zamanki Floransa'lıları o kadar korkuttu, onlar üzerinde o derece derin bir tesir yaptı ki kendisinin hakikaten anlattığı yeraltı derinliklerinden geldiğini düşündüler, «Ne fevkalâde macera, diye hayret ettiler, fakat avdet yoluna nasıl bulabildi, bu mücadele Dante’nin karakteri üzerinde ne gibi tesirler husule getirdi?»

Burada tetkik edilen üç hükümet adamı on dördüncü yüzyıl Floransa'lılarının Dante’nin yendiğini tahayyül ettikleri müşküllerden aşağı kalmıyan zorluklarla çarpışmıya mecbur kaldılar.

Avdet yolunu açmada gösterdikleri büyük enerji her birini memleketlerinin geçirdiği buhranın hallinde Ekzekütif kuvvetin şefi olmak için hazırlamış bulunuyordu.

Roosevelt'in müptelâ olduğu feci kötürümlüğü herkes işitti. Fakat Kemal ve Mussoli'nin de cismanî bir cehennemin basamaklarını inmek mecburiyetinde kaldıklarını ve tekrar çıkabilmek için en büyük cesarete lüzum hissettiklerini pek az kimse bilmektedir.

Dante'nin gün ışığına nasıl yeniden kavuştuğunu anlamak hususunda Floransa'lıların göster­dikleri alâkanın büyüklüğü tasavvur olunabilir, zorlu bir zamanda mutlak bir idare yapabilmeyi eleme karşı çarpışa çarpışa öğrenen üç hükûmet adamı hakkındaki alâkamız bundan daha az olamaz.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ab0ri9pp6rv7grjigclxc9y3vuvr0a1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31654</id>
    <revision>
      <id>174863</id>
      <parentid>103650</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174863</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1327" sha1="q92r2myu623zgajf6k52e6omjlyf3fi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|8}}
&lt;big&gt;{{center|ZÂLİMÂNE BİR İDAM HÜKMÜ [*]&lt;ref&gt;[*] Bu kitap yirmi yıl önce Umumi hapisanede geceleri küçük kâğıtlara yazılarak yatak altına saklanmak, akraba ve dostlarımdan hapisaneye gelenlere parça parça verilerek dışarıya kaçırılmak suretile vücude gelmişti.&lt;br&gt; Bu uzun müddet zarfında alelhusus Lâtin harflerini kabul ettiğimiz tarihten beri imlâ şekilleri hayli değişmişse de ben eski şekillerini yenileştirmek istemedim; çünkü ne kadar dikkat edilse gözden kaçarak aynı kitapta aynı kelimelerin yine az çok muhtelif şekillerde bullunmaları gibi bir ittiratsızlık hasıl olacağından vaktile yazıldıkları şekillerde basılmasını tercih ettim.&lt;/ref&gt;}}&lt;/big&gt;
{{çsy}}
1920 senesi mayısının yirmi dördüncü günü akşamı İstanbuldan Erenköyüne gelip şimendifer istasyonundan kimbilir neler düşünerek dalgın bir halde evime giderken bahçemin duvarı hizasına gelince gafil bir kuşa yaklaşan avcı kediler gibi iki polis memurunun bana doğru gelmekte olduklarını gördüm.&lt;br&gt;
Bunlardan biri:&lt;br&gt;
— Hâzım Bey siz misiniz ? diye sordu.&lt;br&gt;
Şu ansızın sualle derin bir uykudan uyandı­rmışa dönmekle beraber :&lt;br&gt;
— Evet, dedim, benim.&lt;br&gt;
Öteki polis :&lt;br&gt;
— Bizim memur efendi sizi görmek istiyor,&lt;noinclude&gt;{{yç}}
{{smallrefs}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q92r2myu623zgajf6k52e6omjlyf3fi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174864</id>
      <parentid>174863</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174864</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="16vspfs0r3tlsff8bvwp6so8cfybciu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|10}}
&lt;big&gt;{{center|ZÂLİMÂNE BİR İDAM HÜKMÜ [*]&lt;ref&gt;[*] Bu kitap yirmi yıl önce Umumi hapisanede geceleri küçük kâğıtlara yazılarak yatak altına saklanmak, akraba ve dostlarımdan hapisaneye gelenlere parça parça verilerek dışarıya kaçırılmak suretile vücude gelmişti.&lt;br&gt; Bu uzun müddet zarfında alelhusus Lâtin harflerini kabul ettiğimiz tarihten beri imlâ şekilleri hayli değişmişse de ben eski şekillerini yenileştirmek istemedim; çünkü ne kadar dikkat edilse gözden kaçarak aynı kitapta aynı kelimelerin yine az çok muhtelif şekillerde bullunmaları gibi bir ittiratsızlık hasıl olacağından vaktile yazıldıkları şekillerde basılmasını tercih ettim.&lt;/ref&gt;}}&lt;/big&gt;
{{çsy}}
1920 senesi mayısının yirmi dördüncü günü akşamı İstanbuldan Erenköyüne gelip şimendifer istasyonundan kimbilir neler düşünerek dalgın bir halde evime giderken bahçemin duvarı hizasına gelince gafil bir kuşa yaklaşan avcı kediler gibi iki polis memurunun bana doğru gelmekte olduklarını gördüm.&lt;br&gt;
Bunlardan biri:&lt;br&gt;
— Hâzım Bey siz misiniz ? diye sordu.&lt;br&gt;
Şu ansızın sualle derin bir uykudan uyandı­rmışa dönmekle beraber :&lt;br&gt;
— Evet, dedim, benim.&lt;br&gt;
Öteki polis :&lt;br&gt;
— Bizim memur efendi sizi görmek istiyor,&lt;noinclude&gt;{{yç}}
{{smallrefs}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>16vspfs0r3tlsff8bvwp6so8cfybciu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31655</id>
    <revision>
      <id>174866</id>
      <parentid>103651</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174866</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="3wbapky6a3tl8kn2emy8e46tqhtp1np" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{center|— 4 —}}&lt;/noinclude&gt;dedi. Arkadaşlarla beraber öteki kapının önünde.&lt;br&gt;
— Pekâlâ gidelim de görsün.&lt;br&gt;
Ben köşke girdikten birkaç dakika sonra sivil kıyafetli biri gelerek polis umum müdürünün beni istediğini söyledi.&lt;br&gt;
— Vakit geçti, dedim, yarın sabah gelsem olmaz mı ?&lt;br&gt;
— Olmaz, bu akşam mutlaka gideceksiniz, emir böyledir, tren zamanı da yaklaştı, cevabını verdi.&lt;br&gt;
İçeriye girip refikama :&lt;br&gt;
— Benim böyle bir sürü polislerle götürülecek bir hal ve hareketim olmadığını bilirsiniz. Merak edecek birşey yok demek, diyerek çıktım.&lt;br&gt;
Kızıltoprak merkez memuru olduğu sonradan anlaşılan bu efendi ve ileride, geride birçok polis memur ile istasyona geldik.&lt;br&gt;
Oğlum Celâli bittesadüf istasyonda buldum.&lt;br&gt;
Böyle mahkûm ve firari bir cani gibi aranılmamı ve mahfuzan götürülmemi mucip olan sebep Bursada Vali ve müteakiben Dahiliye Nazırı iken kuvâyı milliyyeye tarafdar olarak muvaffakiyetine hizmet etmekle beraber gazetelere taşkınca beyanatım olduğunu benim gibi Celâl de biliyordu,&lt;br&gt;
İkinci defa olarak Dahiliye Nazırlığile dahil olduğum Salih paşa kabinesinin istifasından iki&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3wbapky6a3tl8kn2emy8e46tqhtp1np</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31656</id>
    <revision>
      <id>174867</id>
      <parentid>111257</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174867</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="k8axmpbeveejz2hqsxz017f2bsd6945" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 5 —}}&lt;/noinclude&gt;gün sonra müşarünileyh, bu kabinede Bahriye Nazırı olan Esad paşa vasıtasiyle, Damad Ferid paşa hükûmeti tarafından takip ve tevkif ettirilecek zatlerin listesine yazılmış olan adımın üstüne kırmızı bir zait (+) yapıldığı görülmüş olduğundan bir, iki gün bir yerde gizlenerek aranıldığım takdirde saklandığım mahalden Anadoluya sa­vuşmak çaresine bakmak lüzumunu ihtar etmek lûtfunda bulunmuştu.&lt;br&gt;
Binaenaleyh bir hafta kadar Beylerbeyinde ve Çengelköyünde gizlendiğim halde aranılmadığım için Erenköyüne avdet etmiştim.&lt;br&gt;
Fakat takipten vazgeçilmediği ve geçilemiyeceği hakkındaki ihtarlar üzerine, kendi kendime Anadoluya kaçmakta düçar olduğum müşkilâttan dolayı Edirneye giderek badehu emin bir surette Anadoluya geçmek niyetile Bakırköyüne
gittiğim halde bu hususta evvelce bana muavenet vâdeden Resneli Osman beyi evinde bulamıyarak eski dostum doktor Bafralı Yankonun evinde bir hafta kaldığım halde bir takip eseri görülmediğinden yine Erenköyüne geldim.&lt;br&gt;
Buradan bulabileceğim delil ve vasıta ile Anadoluya gitmeğe cesaret edemiyordum. Çünkü kaçarken tutulmak daha tehlikeli idi.&lt;br&gt;
Anadoluya iltica çaresi bulunmadıkça er, geç yakayı ele vermek tabiî idi ve öyle oldu.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k8axmpbeveejz2hqsxz017f2bsd6945</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31657</id>
    <revision>
      <id>174868</id>
      <parentid>111259</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174868</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1235" sha1="0a259bxg0ox528gxzu4op71ybbmd2q0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 6 —}}&lt;/noinclude&gt;
Saat yirmi treniyle polis ve sivil kıyafetlerde birçok eşhasın pek sıkı nezaretleri altında Erenköyünden Haydarpaşaya geldiğimiz zaman ortalık tamamile kararmıştı.&lt;br&gt;
Haydarpaşada birkaç polis memuru tarafından karşılandım. Bunlardan biri:&lt;br&gt;
— Biraz evvel, dedi, umum polis müdürü Tahsin bey telefonla “vakit geçti; Hâzım bey yarın gelsin„ dediğini söyliyerek beni serbest bırakmak istediyse de diğerleri muvafakat etmiyerek beni gardaki polis odasına götürdüler ve “Polis birinci şube müdürü Şerafettin efendi buradaki lokantadadır, kendisiyle görüşünüz„ dediler.&lt;br&gt;
Polislerle beraber lokantaya girip şube müdürünü bularak Tahsin beyin telefonla verdiği emirden bahsile serbest bırakılmamı rica ettim.&lt;br&gt;
— Siz o telefona bakmayınız. Aldığım emir kat'idir. Bu gece mutlaka umumî müdür beyin dairesine gidilmesi yolundadır, dedi.&lt;br&gt;
Binaenaleyh saat ona doğru üstü açık ve iki kürekli bir sandal kadar olsun kuvvetten mahrum bir otokano ile Haydarpaşadan hareket ettik.&lt;br&gt;
Hava serin değil, soğuk ve pek ziyade rutubetli idi.&lt;br&gt;
Otokano İstanbula değil Kızkulesine doğru gidiyordu. Kulenin yanına gelinceye kadar o&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0a259bxg0ox528gxzu4op71ybbmd2q0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/6</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31658</id>
    <revision>
      <id>174869</id>
      <parentid>111260</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:15:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174869</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1319" sha1="2s2pxlpxvhp4t8t9g3jh9klwd1sk3hn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 7 —}}&lt;/noinclude&gt;muzlarım ve dizlerim tamamile ıslanmış, ayakta duran şube müdürü de rutubetten ve soğuktan şikâyete başlamıştı.&lt;br&gt;
Kule sabık Dahiliye Nazırını meşhut cürüm halinde tutulmuş bir canî gibi polislerle alıp götüren otokanonun patırtısile sükûnu ihlâl edildiğinden münfeil gibi kırmızı göziyle bize değil uzaklara bakıyor, üstümüzdeki buharla meşbu kirli sema donuk yıldızlariyle, altımızdaki deniz küçük,
küçük sesiz dalgalariyle bize karşı lâkayt görünüyorlardı.&lt;br&gt;
Otokano kuleyi geçtikten sonra da İstanbul cihetine dönmiyerek koyu karanlık içinde altından, üstünden, önünden, arkasından ziyaya tahavvül etmiş ervahı habise gibi rengârenk ışıklar fışkıran itilâf devletleri zırhlılarına doğru gidiyordu.&lt;br&gt;
Bütün dünyayı letafetine hayran eden Boğaz bilhassa son aylardanberi hâifane sükût ile etrafından akan gözyaşlarından toplanmış gibi hazin
bedbaht İstanbulun tulânî bir matem alâmeti gibi simsiyah serilip yatıyor, şehrin sakinlerinden yalnız Türklerin tazallümden de memnu lisanlarile hemhal olarak sâkit duruyordu.&lt;br&gt;
Şu anda dünyada yalnız bir kayığa, bir ağa, bir oltaya malik yerli, yabancı hıristiyan bir balıkçı da buradan geçse zulmet içinde yine bir başka&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2s2pxlpxvhp4t8t9g3jh9klwd1sk3hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31659</id>
    <revision>
      <id>174870</id>
      <parentid>111261</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174870</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1262" sha1="h05z39mtsb9zj21yiyormrgs9c5e3th" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 8 —}}&lt;/noinclude&gt;türlü cazip, sehhar, güzel olan boğazı benim gördüğüm gibi hazin görmezdi.&lt;br&gt;
Asılları da, su içinde oynayan akisleri de temaşaya şayan olan bu lâtif ziyalar ona ; bana göründükleri gibi görünmezlerdi.&lt;br&gt;
Ben böyle hüzün ve kederle düşünürken otokano arasıra yer, yer beyaz parçalarla sedeflenen bu karanlık sathın muttarid hâreleri arasında halezonî hareketlerle oynayan muhtelif renkli ziya akisleri uzanarak, kısalarak birbirinden ayrılıp yine birleşerek peyda ve nihan oldukları
mıntakaya yaklaşıyordu.&lt;br&gt;
Bizim memurlarımız beni İngiliz zıhlılarına götürecekler zannederek müdüre :&lt;br&gt;
— İstanbula gitmiyecek miyiz ? dedim.&lt;br&gt;
— Gideceğiz, fakat akıntıdan kaçıyoruz, cevabını verdi.&lt;br&gt;
Bu' suretle bir buçuk saatten ziyade biri lâtif, diğeri kesif iki sudan birinin üstünde, ötekinin içinde kaldıktan sonra, Sirkeci iskelesine çıktık ve Aydın dağlarında aranırken İstanbulda tutulmuş bir Çakırcalı gibi, birçok polisler arasında Polis Müdiriyeti Umumiyesine (Şahinpaşa oteline) götürüldüm.&lt;br&gt;
Dokuz senedenberi tanıdığım mütekaid mira­lay Emin beyi Polis Umum Müdürü Tahsin beyin yanında buldum. Bu zatin merkez kumandanı,&lt;br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h05z39mtsb9zj21yiyormrgs9c5e3th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>31660</id>
    <revision>
      <id>174871</id>
      <parentid>111262</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174871</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1267" sha1="o3d9zrzywpdv8jb579axvno698uetqv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 9 —}}&lt;/noinclude&gt;yahut İstanbul muhafızı olduğunu bilmiyordum.&lt;br&gt;
Hicaz valiliğine tayin edildiğim sırada bu Emin bey kendisini Cidde Mutasarrıflığına tayin ettirmemi rica etmek için Erenköyündeki evime geldiği ve bir müddet sonra Taifte iken Hüseyin Hilmi Paşadan bir tavsiye mektubu da getirdiği halde arzu ettiği mutasarrıflığa tayinine delâlet
edememiştim.&lt;br&gt;
Emin Bey gittikten sonra Tahsin Bey beni Manastır valiliğinde bulunduğum zamanlardanberi tanıdığını ve hakkımda hürmet ve muhabbetle mütehassis olduğunu söyledi ve memlekette şiddetle hüküm süren ahlâk fesadından uzunca bahis ve şikâyetler etti.&lt;br&gt;
Mumaileyh bu odaya muttasıl diğer bir odanın kapısını açtı.&lt;br&gt;
&quot;Burası benim yatak odamdır. Zatiâlinize terkediyorum. Burada yatarsınız, yatak takımları temizdir, merak etmeyiniz&quot; dedi ve gitti.&lt;br&gt;
Hicazda bulunduğum esnada Mekkede ve Taifte asker zabitlerinden beni en çok ziyaret eden bu Emin Bey olduğu ve polis müdürü de hürmet ve muhabbetini temin ettiği için geçen sene, Bursadan sadrâzam Damat Ferit Paşa ve Dahiliye Nazırı Camal Beye yazdığım telgraftan dolayı aleyhimde şiddetli takibat icra edildiği
esnada kendilerile hiç tanışmadığımız polis umum&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o3d9zrzywpdv8jb579axvno698uetqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Akl-ı Selim.djvu/31</title>
    <ns>250</ns>
    <id>33137</id>
    <revision>
      <id>174917</id>
      <parentid>109928</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174917</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1360" sha1="63w0n3fsycwcotmuceiz60y02280u5r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|Mebhas - 2}}

{{center|TEOLOCYA YANİ İLAHİYAT NEDİR?}}

Mevzuı yalnız anlaşılmaz şeyler olan bir 'ilim vardır. Diger bütün 'i­limlerin dışında olan bu bilim, havasımızla tedkik ve takdir olunmayan şeylerle meşgul olur. (Hobbes) bu 'ilime «Melekûlüzzulümat (Royaume de téuébres) adını verir. Bu memleket, herkesin, sâkin bulundıgı âlemde bilebildikleri kanunlara muhalif kanunlara tabi' oldıgı bir memlektedir. 

Bu acaib hıttada nûr, zulmetdir; akl-ı selim cünûna istihâle ider. Bu 'ilme, te­olociyâ [ilahiyat, ilm-î din, ilm-î akâ'id] tesmiye olunur ve bu teolociya, akl-ı beşere tahkir-i dâimdir. 

&quot;Eger&quot;leri, &quot;ilm-i ilahî&quot;leri, &quot;muhtemel ki&quot;leri birbiri üzerine yığa yığa, en vazıh bilgileri unutturacak ve en müsbet hakikatleri şübheye düşürecek derecede insanların zihinlerini teşevvüş etmeke mukadder, rabt ü sebükden 'âri hoyrat bir sistem, bir manzume vücuda getirebilmiş­lerdir. Bu mertebe Galimatias&lt;ref&gt;Galimatias, vuzuhsuz, muallak, mübhem, müşevveş söz. &lt;/ref&gt; ile, insan içün tabiat, nâkabil-i izâh bir muamma olmuşdur; merî' 'alem, ['alem-i şühûd] gayr-i merî' hıttalara yer açmak üzere nâyâb olmuşdur; muhtera-yı yegâne olduğu evhâm memleketine yegâne yol göstericisi idebilen muhayyileyi terk-i mevki' etmeye, akıl mecbur idilmişdir.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>63w0n3fsycwcotmuceiz60y02280u5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174918</id>
      <parentid>174917</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="1enxbwax1n4tf8wx510t7txuq4vip6p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|3}}
{{center|Mebhas - 2}}

{{center|TEOLOCYA YANİ İLAHİYAT NEDİR?}}

Mevzuu yalnız anlaşılmaz şeyler olan bir 'ilim vardır. Diger bütün 'i­limlerin dışında olan bu bilim, havasımızla tedkik ve takdir olunmayan şeylerle meşgul olur. (Hobbes) bu 'ilime «Melekûlüzzulümat (Royaume de téuébres) adını verir. Bu memleket, herkesin, sâkin bulundıgı âlemde bilebildikleri kanunlara muhalif kanunlara tabi' oldıgı bir memlektedir. 

Bu acaib hıttada nûr, zulmetdir; akl-ı selim cünûna istihâle ider. Bu 'ilme, te­olociyâ [ilahiyat, ilm-î din, ilm-î akâ'id] tesmiye olunur ve bu teolociya, akl-ı beşere tahkir-i dâimdir. 

&quot;Eger&quot;leri, &quot;ilm-i ilahî&quot;leri, &quot;muhtemel ki&quot;leri birbiri üzerine yığa yığa, en vazıh bilgileri unutturacak ve en müsbet hakikatleri şübheye düşürecek derecede insanların zihinlerini teşevvüş etmeke mukadder, rabt ü sebükden 'âri hoyrat bir sistem, bir manzume vücuda getirebilmiş­lerdir. Bu mertebe Galimatias&lt;ref&gt;Galimatias, vuzuhsuz, muallak, mübhem, müşevveş söz. &lt;/ref&gt; ile, insan içün tabiat, nâkabil-i izâh bir muamma olmuşdur; merî' 'alem, ['alem-i şühûd] gayr-i merî' hıttalara yer açmak üzere nâyâb olmuşdur; muhtera-yı yegâne olduğu evhâm memleketine yegâne yol göstericisi idebilen muhayyileyi terk-i mevki' etmeye, akıl mecbur idilmişdir.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1enxbwax1n4tf8wx510t7txuq4vip6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:-Lozan sulh muahedenamesi - mukavelât ve senedât- saire - (IA lozansulhmuahede00turk).pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>33937</id>
    <revision>
      <id>174900</id>
      <parentid>161605</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:41:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="hm4ephklp5uki0y1cqkq864dedy4ykf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|20}}
{{orta|'''1''' }}


{{orta|'''sulh muahedenamesi ''' }}
{{çsy|6}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hm4ephklp5uki0y1cqkq864dedy4ykf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174901</id>
      <parentid>174900</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="le7dwn4v5rfjc84lbuc0xrq3ykv6kgg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|20}}
{{orta|'''1''' }}


{{orta|'''sulh muahedenamesi ''' }}
{{çsy|6}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>le7dwn4v5rfjc84lbuc0xrq3ykv6kgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174902</id>
      <parentid>174901</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="hm4ephklp5uki0y1cqkq864dedy4ykf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|20}}
{{orta|'''1''' }}


{{orta|'''sulh muahedenamesi ''' }}
{{çsy|6}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hm4ephklp5uki0y1cqkq864dedy4ykf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:-Lozan sulh muahedenamesi - mukavelât ve senedât- saire - (IA lozansulhmuahede00turk).pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>33940</id>
    <revision>
      <id>174897</id>
      <parentid>113018</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174897</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="ealrsp9g5tsogxm5a25jvrtg5qw6fi8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|7}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''Sulh muahedenamesi'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;


Bir taraftan,

Britanya İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat-Sloven Devleti,

Ve diğer taraftan, 

Türkiye,

1914 senesinden beri şarkın sükûnunu ihlâl eden hali harbe kat'î surette hatime vermek arzu-yi mütekabil ile mütehassis olarak, 

Ve kendi milletlerinin müşterek refah ve saadeti için elzem olan dostane ve ticarî münasebatı beyinlerinde yeniden tesis etmek emelinde bulunarak,

Ve kendi milletlerinin müşterek refah ve saadeti için elzem olan dostane ve ticarî münasebatı beyinlerinde yeniden tesis etmek emelinde bulunarak,

Ve bu münasebatın devletlerin istiklâl ve hâkimiyetine hürmet esasına müstenit olması vücubunu mülâhaza ederek, bu maksadla bir muahede aktine karar vermişler ve murahhas olarak:

Haşmetlû büyük britanya ve irlanda kraliyeti müttehidesi, maverâ-yı ebhâr britanya arazisi kıralı ve hindistan imparatoru hazretleri:

İstanbulda fevkalade komiser asaletlû sir horace jorj montagu rumbold, baronet, J. S. M. J.,

Fransa Cumhuriyeti:

Fransa sefir-i kebiri, cumhuriyetin şarkta fevkalâde komiseri, lejyon donör nişanı millîsinin grandofisiye rütbesini haiz ferik ceneral mösyö maurice pelle;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ealrsp9g5tsogxm5a25jvrtg5qw6fi8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174898</id>
      <parentid>174897</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174898</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1295" sha1="4g9p06l5br104oauujqoqv4rqdxnabb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|12}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''Sulh muahedenamesi'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;


Bir taraftan,

Britanya İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat-Sloven Devleti,

Ve diğer taraftan, 

Türkiye,

1914 senesinden beri şarkın sükûnunu ihlâl eden hali harbe kat'î surette hatime vermek arzu-yi mütekabil ile mütehassis olarak, 

Ve kendi milletlerinin müşterek refah ve saadeti için elzem olan dostane ve ticarî münasebatı beyinlerinde yeniden tesis etmek emelinde bulunarak,

Ve kendi milletlerinin müşterek refah ve saadeti için elzem olan dostane ve ticarî münasebatı beyinlerinde yeniden tesis etmek emelinde bulunarak,

Ve bu münasebatın devletlerin istiklâl ve hâkimiyetine hürmet esasına müstenit olması vücubunu mülâhaza ederek, bu maksadla bir muahede aktine karar vermişler ve murahhas olarak:

Haşmetlû büyük britanya ve irlanda kraliyeti müttehidesi, maverâ-yı ebhâr britanya arazisi kıralı ve hindistan imparatoru hazretleri:

İstanbulda fevkalade komiser asaletlû sir horace jorj montagu rumbold, baronet, J. S. M. J.,

Fransa Cumhuriyeti:

Fransa sefir-i kebiri, cumhuriyetin şarkta fevkalâde komiseri, lejyon donör nişanı millîsinin grandofisiye rütbesini haiz ferik ceneral mösyö maurice pelle;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4g9p06l5br104oauujqoqv4rqdxnabb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174899</id>
      <parentid>174898</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1295" sha1="398ytqeuqwqcpsld2xv74hxphh2pgfa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|15}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''Sulh muahedenamesi'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;


Bir taraftan,

Britanya İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat-Sloven Devleti,

Ve diğer taraftan, 

Türkiye,

1914 senesinden beri şarkın sükûnunu ihlâl eden hali harbe kat'î surette hatime vermek arzu-yi mütekabil ile mütehassis olarak, 

Ve kendi milletlerinin müşterek refah ve saadeti için elzem olan dostane ve ticarî münasebatı beyinlerinde yeniden tesis etmek emelinde bulunarak,

Ve kendi milletlerinin müşterek refah ve saadeti için elzem olan dostane ve ticarî münasebatı beyinlerinde yeniden tesis etmek emelinde bulunarak,

Ve bu münasebatın devletlerin istiklâl ve hâkimiyetine hürmet esasına müstenit olması vücubunu mülâhaza ederek, bu maksadla bir muahede aktine karar vermişler ve murahhas olarak:

Haşmetlû büyük britanya ve irlanda kraliyeti müttehidesi, maverâ-yı ebhâr britanya arazisi kıralı ve hindistan imparatoru hazretleri:

İstanbulda fevkalade komiser asaletlû sir horace jorj montagu rumbold, baronet, J. S. M. J.,

Fransa Cumhuriyeti:

Fransa sefir-i kebiri, cumhuriyetin şarkta fevkalâde komiseri, lejyon donör nişanı millîsinin grandofisiye rütbesini haiz ferik ceneral mösyö maurice pelle;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>398ytqeuqwqcpsld2xv74hxphh2pgfa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:-Lozan sulh muahedenamesi - mukavelât ve senedât- saire - (IA lozansulhmuahede00turk).pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>33941</id>
    <revision>
      <id>174892</id>
      <parentid>161607</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174892</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="8jw1amqi13h68iir2nwamavskiht7yj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|4}}
haşmetlû italya kıralı hazretleri:

kıraliyet senato azası,  italya sefiri, istanbulda fevkalâde komiser, senmoris ve lazar ve kuron ditali nişanlarının grankruvasına ha'iz Asaletlû Marki kamilye Garroni:

Atina fevkalâde murahhas ve orta elçisi, senmoris ve lazar nişanlarının komandör ve rütbesini ve kuron ditali nişanının grandofisiye rütbesini haiz mösyü jules sezar montanya;
haşmetlû japonya imparatoru hazretleri:

Soleylövan nişanının birinci rütbesini haiz roma fevkalâde sefir-i kebir ve murahhası mösyö kentaro oçya'i juzammi;

Haşmetlû yunanlılar kıralı hazretleri:

Esbak Heyeti nüzzar reisi, sovör nişanının grankruva rütbesini haiz mösyö eleftiryos k. venizelos,

Londra orta elçisi, sovör nişanının komandör rütbesini haiz mösyö demtere kaklamanos;

Haşmetlû romanya kıralı hazretleri:

Orta elçi mösyö kostantin I. diyamandi,

Orta elçi mösyö kostantin kostantinkunçesku;

Haşmetlû sırplar-hırvatlar-slovenler kıralı hazretleri:

Bernde fevkalâde murahhas ve orta elçi mösyö doktor milyotin yovanivaniç;

Türkiye büyük millet meclisi hükümeti:

Edirne meb'usı, umur-u hariciye vekili ismet paşa,

Sinob meb'usı, umur-u sıhhiye ve muaveneti içtimaiye vekili, doktor rıza nur beg, 

Hazeratını tayin etmişlerdir. Müşarünileyhin usulüne muvafık ve muteber tanınan salâhiyetnamelerini ibrazdan soñra atideki mevaddı kararlaşdırmışlardır.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8jw1amqi13h68iir2nwamavskiht7yj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174893</id>
      <parentid>174892</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:36:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174893</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="ej3im4f5bovdy5c2f00911xuffzf57x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|5}}
haşmetlû italya kıralı hazretleri:

kıraliyet senato azası,  italya sefiri, istanbulda fevkalâde komiser, senmoris ve lazar ve kuron ditali nişanlarının grankruvasına ha'iz Asaletlû Marki kamilye Garroni:

Atina fevkalâde murahhas ve orta elçisi, senmoris ve lazar nişanlarının komandör ve rütbesini ve kuron ditali nişanının grandofisiye rütbesini haiz mösyü jules sezar montanya;
haşmetlû japonya imparatoru hazretleri:

Soleylövan nişanının birinci rütbesini haiz roma fevkalâde sefir-i kebir ve murahhası mösyö kentaro oçya'i juzammi;

Haşmetlû yunanlılar kıralı hazretleri:

Esbak Heyeti nüzzar reisi, sovör nişanının grankruva rütbesini haiz mösyö eleftiryos k. venizelos,

Londra orta elçisi, sovör nişanının komandör rütbesini haiz mösyö demtere kaklamanos;

Haşmetlû romanya kıralı hazretleri:

Orta elçi mösyö kostantin I. diyamandi,

Orta elçi mösyö kostantin kostantinkunçesku;

Haşmetlû sırplar-hırvatlar-slovenler kıralı hazretleri:

Bernde fevkalâde murahhas ve orta elçi mösyö doktor milyotin yovanivaniç;

Türkiye büyük millet meclisi hükümeti:

Edirne meb'usı, umur-u hariciye vekili ismet paşa,

Sinob meb'usı, umur-u sıhhiye ve muaveneti içtimaiye vekili, doktor rıza nur beg, 

Hazeratını tayin etmişlerdir. Müşarünileyhin usulüne muvafık ve muteber tanınan salâhiyetnamelerini ibrazdan soñra atideki mevaddı kararlaşdırmışlardır.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ej3im4f5bovdy5c2f00911xuffzf57x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174894</id>
      <parentid>174893</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174894</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="jmp9760hi9unsgeb9zui9rak33m8dj5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|6}}
haşmetlû italya kıralı hazretleri:

kıraliyet senato azası,  italya sefiri, istanbulda fevkalâde komiser, senmoris ve lazar ve kuron ditali nişanlarının grankruvasına ha'iz Asaletlû Marki kamilye Garroni:

Atina fevkalâde murahhas ve orta elçisi, senmoris ve lazar nişanlarının komandör ve rütbesini ve kuron ditali nişanının grandofisiye rütbesini haiz mösyü jules sezar montanya;
haşmetlû japonya imparatoru hazretleri:

Soleylövan nişanının birinci rütbesini haiz roma fevkalâde sefir-i kebir ve murahhası mösyö kentaro oçya'i juzammi;

Haşmetlû yunanlılar kıralı hazretleri:

Esbak Heyeti nüzzar reisi, sovör nişanının grankruva rütbesini haiz mösyö eleftiryos k. venizelos,

Londra orta elçisi, sovör nişanının komandör rütbesini haiz mösyö demtere kaklamanos;

Haşmetlû romanya kıralı hazretleri:

Orta elçi mösyö kostantin I. diyamandi,

Orta elçi mösyö kostantin kostantinkunçesku;

Haşmetlû sırplar-hırvatlar-slovenler kıralı hazretleri:

Bernde fevkalâde murahhas ve orta elçi mösyö doktor milyotin yovanivaniç;

Türkiye büyük millet meclisi hükümeti:

Edirne meb'usı, umur-u hariciye vekili ismet paşa,

Sinob meb'usı, umur-u sıhhiye ve muaveneti içtimaiye vekili, doktor rıza nur beg, 

Hazeratını tayin etmişlerdir. Müşarünileyhin usulüne muvafık ve muteber tanınan salâhiyetnamelerini ibrazdan soñra atideki mevaddı kararlaşdırmışlardır.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jmp9760hi9unsgeb9zui9rak33m8dj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174895</id>
      <parentid>174894</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174895</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="nbp86y7oo7266a6xff8bq45ms94kbqz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|7}}
haşmetlû italya kıralı hazretleri:

kıraliyet senato azası,  italya sefiri, istanbulda fevkalâde komiser, senmoris ve lazar ve kuron ditali nişanlarının grankruvasına ha'iz Asaletlû Marki kamilye Garroni:

Atina fevkalâde murahhas ve orta elçisi, senmoris ve lazar nişanlarının komandör ve rütbesini ve kuron ditali nişanının grandofisiye rütbesini haiz mösyü jules sezar montanya;
haşmetlû japonya imparatoru hazretleri:

Soleylövan nişanının birinci rütbesini haiz roma fevkalâde sefir-i kebir ve murahhası mösyö kentaro oçya'i juzammi;

Haşmetlû yunanlılar kıralı hazretleri:

Esbak Heyeti nüzzar reisi, sovör nişanının grankruva rütbesini haiz mösyö eleftiryos k. venizelos,

Londra orta elçisi, sovör nişanının komandör rütbesini haiz mösyö demtere kaklamanos;

Haşmetlû romanya kıralı hazretleri:

Orta elçi mösyö kostantin I. diyamandi,

Orta elçi mösyö kostantin kostantinkunçesku;

Haşmetlû sırplar-hırvatlar-slovenler kıralı hazretleri:

Bernde fevkalâde murahhas ve orta elçi mösyö doktor milyotin yovanivaniç;

Türkiye büyük millet meclisi hükümeti:

Edirne meb'usı, umur-u hariciye vekili ismet paşa,

Sinob meb'usı, umur-u sıhhiye ve muaveneti içtimaiye vekili, doktor rıza nur beg, 

Hazeratını tayin etmişlerdir. Müşarünileyhin usulüne muvafık ve muteber tanınan salâhiyetnamelerini ibrazdan soñra atideki mevaddı kararlaşdırmışlardır.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nbp86y7oo7266a6xff8bq45ms94kbqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174896</id>
      <parentid>174895</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174896</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="6dk7u43cygv47m4vi4zar3esz00ymem" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|8}}
haşmetlû italya kıralı hazretleri:

kıraliyet senato azası,  italya sefiri, istanbulda fevkalâde komiser, senmoris ve lazar ve kuron ditali nişanlarının grankruvasına ha'iz Asaletlû Marki kamilye Garroni:

Atina fevkalâde murahhas ve orta elçisi, senmoris ve lazar nişanlarının komandör ve rütbesini ve kuron ditali nişanının grandofisiye rütbesini haiz mösyü jules sezar montanya;
haşmetlû japonya imparatoru hazretleri:

Soleylövan nişanının birinci rütbesini haiz roma fevkalâde sefir-i kebir ve murahhası mösyö kentaro oçya'i juzammi;

Haşmetlû yunanlılar kıralı hazretleri:

Esbak Heyeti nüzzar reisi, sovör nişanının grankruva rütbesini haiz mösyö eleftiryos k. venizelos,

Londra orta elçisi, sovör nişanının komandör rütbesini haiz mösyö demtere kaklamanos;

Haşmetlû romanya kıralı hazretleri:

Orta elçi mösyö kostantin I. diyamandi,

Orta elçi mösyö kostantin kostantinkunçesku;

Haşmetlû sırplar-hırvatlar-slovenler kıralı hazretleri:

Bernde fevkalâde murahhas ve orta elçi mösyö doktor milyotin yovanivaniç;

Türkiye büyük millet meclisi hükümeti:

Edirne meb'usı, umur-u hariciye vekili ismet paşa,

Sinob meb'usı, umur-u sıhhiye ve muaveneti içtimaiye vekili, doktor rıza nur beg, 

Hazeratını tayin etmişlerdir. Müşarünileyhin usulüne muvafık ve muteber tanınan salâhiyetnamelerini ibrazdan soñra atideki mevaddı kararlaşdırmışlardır.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6dk7u43cygv47m4vi4zar3esz00ymem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:-Lozan sulh muahedenamesi - mukavelât ve senedât- saire - (IA lozansulhmuahede00turk).pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>33942</id>
    <revision>
      <id>174886</id>
      <parentid>161106</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:19:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174886</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1679" sha1="0wjdzqomriuermbqgbkvba5tyvwwdj4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{center|'''— 5 —'''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Kısım: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt; 
{{madde|numara=1|başlık=Siyasî Mevad }}
{{fıkra|numara=1|metin= İşbu muahedenin mevki-i mer'iyete vaz'ı tarihinden itibaren bir taraftan britanya imparatorlugı, fransa, italya, japonya, yunanistan, romanya, sırp-hırvat-sloven devleti ve diger taraftan türkiye arasında ve kezalik tarafeyn tebaaları beyninde hali sulh sureti kafiyede tekrar teessüs edecektir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tarafeyn arasında münasebatı resmiye vücut bulacak ve tarafeynin arazileri dahilinde siyasî ve şehbenderî memurin, vaki olacak itilâfat-ı hususiyeye halel gelmeksizin, hukuk-u düvel esas-ü umumiyesiyle tayin edilmiş olan muameleye mazhar olacaklardır.}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Fasıl: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;
{{madde|numara=2|1. Araziye Mütaallik Ahkâm}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bahrisiyahtan adalar denizine kadar türkiyenin hududları berveçhi zir tesbit edilmiştir. (Merbut bir numaralı Haritaya müracaat):}}
{{fıkra|numara=2|metin=1- Bulgaristan ile: &lt;br&gt; Rezvaya munsabından meriç üzerinde türkiye, bulgaristan ve yunanistana a'id üç hududun kâin nokta-i iltisakına kadar: bulgaristanın elyevm tahdit edilmiş oldıgı şekilde cenup hududı;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Yunanistan ile;&lt;br&gt; Oradan arda ve meriç nehirlerinin birleşdigi noktaya kadar: &lt;br&gt;Meriç mecrası;&lt;br&gt;Oradan arda membaına dogrı bu nehir üzerinde ve çörek köyün heman civarında olmak üzre arazi üzerinde tayin edilecek bir noktaya kadar: &lt;br&gt;Arda mecrası; &lt;br&gt; Oradan cenub-u şarkî istikametinde bosna köyün bir kilometre munsap cihetinde meriç üzerinde kâin bir noktaya kadar; }}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0wjdzqomriuermbqgbkvba5tyvwwdj4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174887</id>
      <parentid>174886</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:20:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174887</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1690" sha1="nf5fth1ywl1mbc0x90br2q4jt0hxl64" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{center|'''— 5 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Kısım: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt; 
{{madde|numara=1|başlık=Siyasî Mevad }}
{{fıkra|numara=1|metin= İşbu muahedenin mevki-i mer'iyete vaz'ı tarihinden itibaren bir taraftan britanya imparatorlugı, fransa, italya, japonya, yunanistan, romanya, sırp-hırvat-sloven devleti ve diger taraftan türkiye arasında ve kezalik tarafeyn tebaaları beyninde hali sulh sureti kafiyede tekrar teessüs edecektir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tarafeyn arasında münasebatı resmiye vücut bulacak ve tarafeynin arazileri dahilinde siyasî ve şehbenderî memurin, vaki olacak itilâfat-ı hususiyeye halel gelmeksizin, hukuk-u düvel esas-ü umumiyesiyle tayin edilmiş olan muameleye mazhar olacaklardır.}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Fasıl: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;
{{madde|numara=2|1. Araziye Mütaallik Ahkâm}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bahrisiyahtan adalar denizine kadar türkiyenin hududları berveçhi zir tesbit edilmiştir. (Merbut bir numaralı Haritaya müracaat):}}
{{fıkra|numara=2|metin=1- Bulgaristan ile: &lt;br&gt; Rezvaya munsabından meriç üzerinde türkiye, bulgaristan ve yunanistana a'id üç hududun kâin nokta-i iltisakına kadar: bulgaristanın elyevm tahdit edilmiş oldıgı şekilde cenup hududı;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Yunanistan ile;&lt;br&gt; Oradan arda ve meriç nehirlerinin birleşdigi noktaya kadar: &lt;br&gt;Meriç mecrası;&lt;br&gt;Oradan arda membaına dogrı bu nehir üzerinde ve çörek köyün heman civarında olmak üzre arazi üzerinde tayin edilecek bir noktaya kadar: &lt;br&gt;Arda mecrası; &lt;br&gt; Oradan cenub-u şarkî istikametinde bosna köyün bir kilometre munsap cihetinde meriç üzerinde kâin bir noktaya kadar; }}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nf5fth1ywl1mbc0x90br2q4jt0hxl64</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174888</id>
      <parentid>174887</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174888</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="49wdnvf264je4f07skhlygs0om7e5ts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''— 5 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Kısım: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt; 
{{madde|numara=1|başlık=Siyasî Mevad }}
{{fıkra|numara=1|metin= İşbu muahedenin mevki-i mer'iyete vaz'ı tarihinden itibaren bir taraftan britanya imparatorlugı, fransa, italya, japonya, yunanistan, romanya, sırp-hırvat-sloven devleti ve diger taraftan türkiye arasında ve kezalik tarafeyn tebaaları beyninde hali sulh sureti kafiyede tekrar teessüs edecektir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tarafeyn arasında münasebatı resmiye vücut bulacak ve tarafeynin arazileri dahilinde siyasî ve şehbenderî memurin, vaki olacak itilâfat-ı hususiyeye halel gelmeksizin, hukuk-u düvel esas-ü umumiyesiyle tayin edilmiş olan muameleye mazhar olacaklardır.}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Fasıl: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;
{{madde|numara=2|1. Araziye Mütaallik Ahkâm}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bahrisiyahtan adalar denizine kadar türkiyenin hududları berveçhi zir tesbit edilmiştir. (Merbut bir numaralı Haritaya müracaat):}}
{{fıkra|numara=2|metin=1- Bulgaristan ile: &lt;br&gt; Rezvaya munsabından meriç üzerinde türkiye, bulgaristan ve yunanistana a'id üç hududun kâin nokta-i iltisakına kadar: bulgaristanın elyevm tahdit edilmiş oldıgı şekilde cenup hududı;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Yunanistan ile;&lt;br&gt; Oradan arda ve meriç nehirlerinin birleşdigi noktaya kadar: &lt;br&gt;Meriç mecrası;&lt;br&gt;Oradan arda membaına dogrı bu nehir üzerinde ve çörek köyün heman civarında olmak üzre arazi üzerinde tayin edilecek bir noktaya kadar: &lt;br&gt;Arda mecrası; &lt;br&gt; Oradan cenub-u şarkî istikametinde bosna köyün bir kilometre munsap cihetinde meriç üzerinde kâin bir noktaya kadar; }}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>49wdnvf264je4f07skhlygs0om7e5ts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174889</id>
      <parentid>174888</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174889</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1699" sha1="d4jgvdbpt5su93u0f7kd64s8ecynl66" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''— 5 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Kısım: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt; 
{{madde|numara=1|başlık=Siyasî Mevad }}
{{fıkra|numara=1|metin= İşbu muahedenin mevki-i mer'iyete vaz'ı tarihinden itibaren bir taraftan britanya imparatorlugı, fransa, italya, japonya, yunanistan, romanya, sırp-hırvat-sloven devleti ve diger taraftan türkiye arasında ve kezalik tarafeyn tebaaları beyninde hali sulh sureti kafiyede tekrar teessüs edecektir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tarafeyn arasında münasebatı resmiye vücut bulacak ve tarafeynin arazileri dahilinde siyasî ve şehbenderî memurin, vaki olacak itilâfat-ı hususiyeye halel gelmeksizin, hukuk-u düvel esas-ü umumiyesiyle tayin edilmiş olan muameleye mazhar olacaklardır.}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Fasıl: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;
{{center|'''1. Araziye Mütaallik Ahkâm'''}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bahrisiyahtan adalar denizine kadar türkiyenin hududları berveçhi zir tesbit edilmiştir. (Merbut bir numaralı Haritaya müracaat):}}
{{fıkra|numara=2|metin=1- Bulgaristan ile: &lt;br&gt; Rezvaya munsabından meriç üzerinde türkiye, bulgaristan ve yunanistana a'id üç hududun kâin nokta-i iltisakına kadar: bulgaristanın elyevm tahdit edilmiş oldıgı şekilde cenup hududı;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Yunanistan ile;&lt;br&gt; Oradan arda ve meriç nehirlerinin birleşdigi noktaya kadar: &lt;br&gt;Meriç mecrası;&lt;br&gt;Oradan arda membaına dogrı bu nehir üzerinde ve çörek köyün heman civarında olmak üzre arazi üzerinde tayin edilecek bir noktaya kadar: &lt;br&gt;Arda mecrası; &lt;br&gt; Oradan cenub-u şarkî istikametinde bosna köyün bir kilometre munsap cihetinde meriç üzerinde kâin bir noktaya kadar; }}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d4jgvdbpt5su93u0f7kd64s8ecynl66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174890</id>
      <parentid>174889</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174890</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1687" sha1="14sl65nnr5hm45sj2il0wechwjl0188" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''— 5 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Kısım: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt; 
{{center|'''Siyasî Mevad'''}}
{{fıkra|numara=1|metin= İşbu muahedenin mevki-i mer'iyete vaz'ı tarihinden itibaren bir taraftan britanya imparatorlugı, fransa, italya, japonya, yunanistan, romanya, sırp-hırvat-sloven devleti ve diger taraftan türkiye arasında ve kezalik tarafeyn tebaaları beyninde hali sulh sureti kafiyede tekrar teessüs edecektir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tarafeyn arasında münasebatı resmiye vücut bulacak ve tarafeynin arazileri dahilinde siyasî ve şehbenderî memurin, vaki olacak itilâfat-ı hususiyeye halel gelmeksizin, hukuk-u düvel esas-ü umumiyesiyle tayin edilmiş olan muameleye mazhar olacaklardır.}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Fasıl: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;
{{center|'''1. Araziye Mütaallik Ahkâm'''}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bahrisiyahtan adalar denizine kadar türkiyenin hududları berveçhi zir tesbit edilmiştir. (Merbut bir numaralı Haritaya müracaat):}}
{{fıkra|numara=2|metin=1- Bulgaristan ile: &lt;br&gt; Rezvaya munsabından meriç üzerinde türkiye, bulgaristan ve yunanistana a'id üç hududun kâin nokta-i iltisakına kadar: bulgaristanın elyevm tahdit edilmiş oldıgı şekilde cenup hududı;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Yunanistan ile;&lt;br&gt; Oradan arda ve meriç nehirlerinin birleşdigi noktaya kadar: &lt;br&gt;Meriç mecrası;&lt;br&gt;Oradan arda membaına dogrı bu nehir üzerinde ve çörek köyün heman civarında olmak üzre arazi üzerinde tayin edilecek bir noktaya kadar: &lt;br&gt;Arda mecrası; &lt;br&gt; Oradan cenub-u şarkî istikametinde bosna köyün bir kilometre munsap cihetinde meriç üzerinde kâin bir noktaya kadar; }}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>14sl65nnr5hm45sj2il0wechwjl0188</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174891</id>
      <parentid>174890</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174891</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1758" sha1="jsh4p9px49i6a3tt8e5zelrfk83rmwa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''— 5 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Kısım: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt; 
{{center|'''Siyasî Mevad'''}}
{{center|'''Madde : 1''' }}&lt;/div&gt; 
{{fıkra|numara=1|metin= İşbu muahedenin mevki-i mer'iyete vaz'ı tarihinden itibaren bir taraftan britanya imparatorlugı, fransa, italya, japonya, yunanistan, romanya, sırp-hırvat-sloven devleti ve diger taraftan türkiye arasında ve kezalik tarafeyn tebaaları beyninde hali sulh sureti kafiyede tekrar teessüs edecektir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tarafeyn arasında münasebatı resmiye vücut bulacak ve tarafeynin arazileri dahilinde siyasî ve şehbenderî memurin, vaki olacak itilâfat-ı hususiyeye halel gelmeksizin, hukuk-u düvel esas-ü umumiyesiyle tayin edilmiş olan muameleye mazhar olacaklardır.}}
&lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Fasıl: 1 &lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;
{{center|'''1. Araziye Mütaallik Ahkâm'''}}

{{center|'''Madde : 2''' }}&lt;/div&gt; 
{{fıkra|numara=1|metin=Bahrisiyahtan adalar denizine kadar türkiyenin hududları berveçhi zir tesbit edilmiştir. (Merbut bir numaralı Haritaya müracaat):}}
{{fıkra|numara=2|metin=1- Bulgaristan ile: &lt;br&gt; Rezvaya munsabından meriç üzerinde türkiye, bulgaristan ve yunanistana a'id üç hududun kâin nokta-i iltisakına kadar: bulgaristanın elyevm tahdit edilmiş oldıgı şekilde cenup hududı;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Yunanistan ile;&lt;br&gt; Oradan arda ve meriç nehirlerinin birleşdigi noktaya kadar: &lt;br&gt;Meriç mecrası;&lt;br&gt;Oradan arda membaına dogrı bu nehir üzerinde ve çörek köyün heman civarında olmak üzre arazi üzerinde tayin edilecek bir noktaya kadar: &lt;br&gt;Arda mecrası; &lt;br&gt; Oradan cenub-u şarkî istikametinde bosna köyün bir kilometre munsap cihetinde meriç üzerinde kâin bir noktaya kadar; }}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jsh4p9px49i6a3tt8e5zelrfk83rmwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:-Lozan sulh muahedenamesi - mukavelât ve senedât- saire - (IA lozansulhmuahede00turk).pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>34210</id>
    <revision>
      <id>174884</id>
      <parentid>172058</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174884</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2279" sha1="5ggfq4ujglviwvn7lukjg1jchiwe33b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''— 6 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}


{{metin girintisi|1em|Bosna köyini Türkiyade bırakan his olunacak derecede müstakim bir hat. Çörek köyi, beşinci maddede zikr idilen komisyon tarafından ahâlîsi ekseriyet i'tibâriyle Türk veyâ Rûm olarak tanılacağına göre Türkiya veya Yunanistana virilecekdir. 11 teşrîn-i evvel 1922 tarihinden soñra bu köye hicret eden ahâlî hesâba alınmayacakdır; oradan adalar deñize kadar: &lt;br&gt; Meriç mecrâsı 

{{center|'''Madde : 3''' }}&lt;/div&gt; 

Bahr-i sefîdden Îrân hudûdına kadar türkiyanıñ hudûdı bervechi zîr tesbît edilmişdir: 

1— Suriye ile:   

20 Teşrinievvel 1921 senesinde akdolunan Fransa-Türkiya itilâfnamesinin 8 inci maddesinde musarrah ve muayyen hudud;

2— Irak ile:  

Türkiya ile Irak arasındaki hudut işbu mu'ahedenameniñ mevki'-i  meriyete vaz'ından itibaren dokuz ay zarfında Türkiya ile Büyük Britanya arasında suret-i maslahanede tayin edilecektir.

Tayin olunan müddet zarfında iki hükumet arasında i'tilaf husule gelemediği takdirde, ihtilaf Cemiyet-i Akvam meclisine arz olunacakdır.

Hattı hudud hakkında ittihaz olunacak karara intizaren Türk ve Britanya hükumetleri mukadderat-ı kat'iyesi bu karara muallak olan arazinin hal-i hazırında her hangi bir tebeddül ifa'ına bais olunacak mahiyetde hiç bir hareket-i askeriye veya sairde bulunmamağı mütekabilen taahhüd iderler.

{{center|'''Madde : 4''' }}

İşbu muahedede zikr idilen hududlar iş bu muahedeye merbut bulunan&lt;math&gt;\tfrac {1}{1.000.000}&lt;/math&gt; mikyasındaki haritalar üzerinde tersim idilmişdir. mu'ahede metni ile haritalar arasında ihtilaf vukuunda muahede metni mu'teber olacakdır.

{{center|'''Madde : 5''' }}

İkinci maddenin 2 numerosunda muharrer hududları arazi üzerinde çizmeğe bir tahdid-i hudud komisyonu memur idilecekdir. bu komisyon her devlet içün birer murahhas olmak üzere Yunanistan ve Türkiya murahhaslarından ve mezkur  hükumetlerce bir devlet-i salise teb'ası meyanından müntahab bir reisden terekküb idecekdir.

Mezkur komisyon idari hududları ve mahalli menafi'-i iktisadiyeyi mümkün olduğu kadar nazar-ı dikkate alarak işbu muahededeki ta'rifatı yakından takib itmeğe her halükarda cehd ve gayret idecekdir.


}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5ggfq4ujglviwvn7lukjg1jchiwe33b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174885</id>
      <parentid>174884</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174885</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2278" sha1="hhvgar4enxp872dwz4p1jh7qdp4bvja" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{center|'''— 6 —'''}}&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}

{{metin girintisi|1em|Bosna köyini Türkiyade bırakan his olunacak derecede müstakim bir hat. Çörek köyi, beşinci maddede zikr idilen komisyon tarafından ahâlîsi ekseriyet i'tibâriyle Türk veyâ Rûm olarak tanılacağına göre Türkiya veya Yunanistana virilecekdir. 11 teşrîn-i evvel 1922 tarihinden soñra bu köye hicret eden ahâlî hesâba alınmayacakdır; oradan adalar deñize kadar: &lt;br&gt; Meriç mecrâsı 

{{center|'''Madde : 3''' }}&lt;/div&gt; 

Bahr-i sefîdden Îrân hudûdına kadar türkiyanıñ hudûdı bervechi zîr tesbît edilmişdir: 

1— Suriye ile:   

20 Teşrinievvel 1921 senesinde akdolunan Fransa-Türkiya itilâfnamesinin 8 inci maddesinde musarrah ve muayyen hudud;

2— Irak ile:  

Türkiya ile Irak arasındaki hudut işbu mu'ahedenameniñ mevki'-i  meriyete vaz'ından itibaren dokuz ay zarfında Türkiya ile Büyük Britanya arasında suret-i maslahanede tayin edilecektir.

Tayin olunan müddet zarfında iki hükumet arasında i'tilaf husule gelemediği takdirde, ihtilaf Cemiyet-i Akvam meclisine arz olunacakdır.

Hattı hudud hakkında ittihaz olunacak karara intizaren Türk ve Britanya hükumetleri mukadderat-ı kat'iyesi bu karara muallak olan arazinin hal-i hazırında her hangi bir tebeddül ifa'ına bais olunacak mahiyetde hiç bir hareket-i askeriye veya sairde bulunmamağı mütekabilen taahhüd iderler.

{{center|'''Madde : 4''' }}

İşbu muahedede zikr idilen hududlar iş bu muahedeye merbut bulunan&lt;math&gt;\tfrac {1}{1.000.000}&lt;/math&gt; mikyasındaki haritalar üzerinde tersim idilmişdir. mu'ahede metni ile haritalar arasında ihtilaf vukuunda muahede metni mu'teber olacakdır.

{{center|'''Madde : 5''' }}

İkinci maddenin 2 numerosunda muharrer hududları arazi üzerinde çizmeğe bir tahdid-i hudud komisyonu memur idilecekdir. bu komisyon her devlet içün birer murahhas olmak üzere Yunanistan ve Türkiya murahhaslarından ve mezkur  hükumetlerce bir devlet-i salise teb'ası meyanından müntahab bir reisden terekküb idecekdir.

Mezkur komisyon idari hududları ve mahalli menafi'-i iktisadiyeyi mümkün olduğu kadar nazar-ı dikkate alarak işbu muahededeki ta'rifatı yakından takib itmeğe her halükarda cehd ve gayret idecekdir.


}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hhvgar4enxp872dwz4p1jh7qdp4bvja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:10.16951-atauniiibd.862443-1513475.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>35006</id>
    <revision>
      <id>174903</id>
      <parentid>138103</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1592" sha1="40gyut0c67ghh8vniq2oeuthamkzse1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{sağa hizala|''Ali Servet ÖNCÜ''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;center&gt;
'''1. Giriş'''
&lt;/center&gt;
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin 1933 yılında iktidara gelmesi,
dünyada ve Avrupa’da uluslararası ilişkileri derinden etkileyip, birçok yeni
gelişmeye sebep olmuştur. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreter Vekili Mehmet
Emin Ali Türkgeldi, çeşitli Avrupa başkentlerindeki Türkiye Cumhuriyeti
büyükelçiliklerinden gelen bilgileri de dikkate alarak 1935 yılının ilk yarısında
Stresa Mutabakatı’nda da gündeme gelen silahsızlanma, Şark Misakı, Hava
Misakı, Tuna Misakı, Almanya’nın Avusturya’ya ittifak teklifi, Habsburg
Hanedanı’na mallarının iadesi ve Habeşistan meselesi ile ilgili ne gibi
gelişmelerin yaşandığını, Balkan devletleri arasındaki siyasi ilişkileri, Türkiye –
Balkan devletleri ilişkilerini, Avrupa devletlerindeki iç politik gelişmeleri,
Türkiye’nin İran, Afganistan, Irak ile siyasi, ticari ilişkilerini, İngiltere,
Bulgaristan, Finlandiya, İspanya ve Romanya ile imzaladığı ticaret
anlaşmalarını ve Romanya ile ekonomik ilişkilerini ele alan bir rapor
hazırlamıştır. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Numan Menemencioğlu ise
rapora Türkgeldi’nin ele aldığı konular ve Türk dış politikası hakkında birtakım
değerlendirmelerde bulunarak katkı yapmıştır. (Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, 30-10-00/219-476-5)

&lt;section end=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;

İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3

945&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>40gyut0c67ghh8vniq2oeuthamkzse1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174904</id>
      <parentid>174903</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1602" sha1="4eqk79g82zlqxtoxn7x7k696c64pp5p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{sağa hizala|''Ali Servet ÖNCÜ''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;center&gt;
'''1. Giriş'''
&lt;/center&gt;
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin 1933 yılında iktidara gelmesi,
dünyada ve Avrupa’da uluslararası ilişkileri derinden etkileyip, birçok yeni
gelişmeye sebep olmuştur. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreter Vekili Mehmet
Emin Ali Türkgeldi, çeşitli Avrupa başkentlerindeki Türkiye Cumhuriyeti
büyükelçiliklerinden gelen bilgileri de dikkate alarak 1935 yılının ilk yarısında
Stresa Mutabakatı’nda da gündeme gelen silahsızlanma, Şark Misakı, Hava
Misakı, Tuna Misakı, Almanya’nın Avusturya’ya ittifak teklifi, Habsburg
Hanedanı’na mallarının iadesi ve Habeşistan meselesi ile ilgili ne gibi
gelişmelerin yaşandığını, Balkan devletleri arasındaki siyasi ilişkileri, Türkiye –
Balkan devletleri ilişkilerini, Avrupa devletlerindeki iç politik gelişmeleri,
Türkiye’nin İran, Afganistan, Irak ile siyasi, ticari ilişkilerini, İngiltere,
Bulgaristan, Finlandiya, İspanya ve Romanya ile imzaladığı ticaret
anlaşmalarını ve Romanya ile ekonomik ilişkilerini ele alan bir rapor
hazırlamıştır. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Numan Menemencioğlu ise
rapora Türkgeldi’nin ele aldığı konular ve Türk dış politikası hakkında birtakım
değerlendirmelerde bulunarak katkı yapmıştır. (Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, 30-10-00/219-476-5)

&lt;section end=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;{{çsy|4}}

İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3

945&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4eqk79g82zlqxtoxn7x7k696c64pp5p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174905</id>
      <parentid>174904</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1602" sha1="d4hrge74bynolq2fcpyecxe3ziu1iju" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{sağa hizala|''Ali Servet ÖNCÜ''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;center&gt;
'''1. Giriş'''
&lt;/center&gt;
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin 1933 yılında iktidara gelmesi,
dünyada ve Avrupa’da uluslararası ilişkileri derinden etkileyip, birçok yeni
gelişmeye sebep olmuştur. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreter Vekili Mehmet
Emin Ali Türkgeldi, çeşitli Avrupa başkentlerindeki Türkiye Cumhuriyeti
büyükelçiliklerinden gelen bilgileri de dikkate alarak 1935 yılının ilk yarısında
Stresa Mutabakatı’nda da gündeme gelen silahsızlanma, Şark Misakı, Hava
Misakı, Tuna Misakı, Almanya’nın Avusturya’ya ittifak teklifi, Habsburg
Hanedanı’na mallarının iadesi ve Habeşistan meselesi ile ilgili ne gibi
gelişmelerin yaşandığını, Balkan devletleri arasındaki siyasi ilişkileri, Türkiye –
Balkan devletleri ilişkilerini, Avrupa devletlerindeki iç politik gelişmeleri,
Türkiye’nin İran, Afganistan, Irak ile siyasi, ticari ilişkilerini, İngiltere,
Bulgaristan, Finlandiya, İspanya ve Romanya ile imzaladığı ticaret
anlaşmalarını ve Romanya ile ekonomik ilişkilerini ele alan bir rapor
hazırlamıştır. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Numan Menemencioğlu ise
rapora Türkgeldi’nin ele aldığı konular ve Türk dış politikası hakkında birtakım
değerlendirmelerde bulunarak katkı yapmıştır. (Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, 30-10-00/219-476-5)

&lt;section end=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;{{çsy|2}}

İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3

945&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d4hrge74bynolq2fcpyecxe3ziu1iju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174906</id>
      <parentid>174905</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1618" sha1="eksurpheu5r23qpo95psqksvtcql9nk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{sağa hizala|''Ali Servet ÖNCÜ''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;center&gt;
'''1. Giriş'''
&lt;/center&gt;
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin 1933 yılında iktidara gelmesi,
dünyada ve Avrupa’da uluslararası ilişkileri derinden etkileyip, birçok yeni
gelişmeye sebep olmuştur. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreter Vekili Mehmet
Emin Ali Türkgeldi, çeşitli Avrupa başkentlerindeki Türkiye Cumhuriyeti
büyükelçiliklerinden gelen bilgileri de dikkate alarak 1935 yılının ilk yarısında
Stresa Mutabakatı’nda da gündeme gelen silahsızlanma, Şark Misakı, Hava
Misakı, Tuna Misakı, Almanya’nın Avusturya’ya ittifak teklifi, Habsburg
Hanedanı’na mallarının iadesi ve Habeşistan meselesi ile ilgili ne gibi
gelişmelerin yaşandığını, Balkan devletleri arasındaki siyasi ilişkileri, Türkiye –
Balkan devletleri ilişkilerini, Avrupa devletlerindeki iç politik gelişmeleri,
Türkiye’nin İran, Afganistan, Irak ile siyasi, ticari ilişkilerini, İngiltere,
Bulgaristan, Finlandiya, İspanya ve Romanya ile imzaladığı ticaret
anlaşmalarını ve Romanya ile ekonomik ilişkilerini ele alan bir rapor
hazırlamıştır. Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Numan Menemencioğlu ise
rapora Türkgeldi’nin ele aldığı konular ve Türk dış politikası hakkında birtakım
değerlendirmelerde bulunarak katkı yapmıştır. (Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, 30-10-00/219-476-5)

&lt;section end=&quot;A1&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;{{çsy|2}}

İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3
{{sağa hizala|945}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eksurpheu5r23qpo95psqksvtcql9nk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:10.16951-atauniiibd.862443-1513475.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>35007</id>
    <revision>
      <id>174907</id>
      <parentid>138104</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4193" sha1="dlqwgwxleamyx9dp02wrimc88emprpz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{sağa hizala|''Mehmet Emin Ali Türkgeldi ve Numan Menemencioğlu’nun 1935 Yılının İlk Yarısında Avrupa’da Meydana Gelen Önemli Gelişmelerle İlgili Görüşleri''}}&lt;/noinclude&gt;Makalede, 1935 yılının ilk yarısında Avrupa’da meydana gelen
gelişmelerin neler olduğu ve Stresa Mutabakatı çerçevesinde de gündeme gelen
silahsızlanma, Şark Misakı, Hava Misakı, Tuna Misakı, Almanya’nın
Avusturya’ya ittifak teklifi, Habsburg Hanedanı’na mallarının iadesi, İtalya’nın
revizyonist politikalarının bir sonucu olan Habeşistan meselesi ile ilgili hangi
gelişmelerin yaşandığı, bunların Türkgeldi’nin gözünden nasıl değerlendirildiği
ve Numan Menemencioğlu’nun bu konularla ilgili yorumlarının ve ileriye
dönük perspektiflerinin neler olduğu sorularına cevap aranacak, Avrupa’da
uluslararası siyasette yaşanan gelişmeler karşısında Türk hariciyesinin iki
önemli isminin meselelere bakışı ortaya konulmaya çalışılacaktır.
&lt;center&gt;
'''2. Almanya’da İktidara Gelen Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’ne Karşı Dünyada ve Avrupa’da Ortaya Çıkan İlk Tepkiler''' 
&lt;/center&gt;

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi lideri Adolf Hitler, iktidara
geldikten sonra Almanya’nın dış politikasını üç ana hedef doğrultusunda
şekillendirmişti. Bunlar, Almanya’yı Versailles Antlaşması’nın ağır
yükümlülüklerinden kurtarmak, tek millet tek devlet (ein volk ein reich) ve
Hayat Sahası (Lebensraum) olarak ifade edilebilir. (Sander, 2008:46-47) Hitler,
Almanya’nın tekrar bir dünya gücü olabilmesi için Versailles Antlaşmasının
kayıtlarından kurtulmasının şart olduğuna inanıyordu. İkinci amacı ‘‘tek millet
tek devlet’’ ülküsü çerçevesinde Avrupa’da Almanların yaşadıkları bölgeleri
ülkesine katmaktı. Sonra ise sıra, Almanya’nın refahını sağlamak için
‘‘Lebensraum’’ diye tanımladığı ve sınırlarını sadece kendisinin bildiği
bölgelerin işgal edilmesine veya kontrol altına alınmasına geliyordu. (Sander,
2008: 46-47) Bu çerçevede Almanya, 1933 yılı Eylül ve Ekim aylarında
Milletler Cemiyeti üyeliğinden ve Silahsızlanma Konferansı’ndan çekilmiş,&lt;ref&gt;Lokarno Anlaşmalarının imzalanması özellikle Fransa ile Almanya arasındaki gerilimi azaltmış, Fransa Başbakanı Briand ile Almanya Başbakanı Stressemann 1926 yılı Eylül ayında askeri birliklerin Ren bölgesinden çekilmesi ve Alman silahsızlanmasının itilaf Devletleri tarafından teftişine son verilmesi konusunda anlaşmışlar Almanya 8 Eylül 1926 tarihinde Milletler Cemiyeti’ne üye olmuştur. Almanya kara silahsızlanması ile ilgili olarak Milletler Cemiyeti bünyesinde 1926’da kurulan Silahsızlanma Konferansı Hazırlık Komisyonu’nun faaliyetlerine aynı yıl katılmayı kabul etmiş ve komisyonun bu konu ile ilgili yaptığı toplantılarda Milletler Cemiyeti üyeleri arasında silahlanma konusundaki eşitsizliğin aldırılmasını savunmuştur. Komisyon çalışmalarının belli bir olgunluğa ulaşmasından sonra Kara Silahsızlanma Konferansı 2 Şubat 1932 tarihinde Cenevre’de başlamış Almanya, konferans görüşmelerinde yine eşitlik konusunu gündeme getirmiştir. Bu isteği gerçekleştiremeyen Almanya, 1932 yılı Eylül ayında konferanstan çekilmiş fakat Fransa’nın bütün milletler için bir güvenlik sistemi inşası halinde Almanya’ya eşitlik tanınacağı sözü üzerine aynı yılın Aralık ayında konferansa geri dönmüştür. Çalışmalarına ara veren konferans 1933 yılı Ocak ayında yeniden toplanmış, bugünlerde Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi de Almanya’da iktidara gelmiş ve konferansın gidişatından memnun olmayan Hitler, Almanya’yı 14 Ekim 1933 tarihinde konferans çalışmalarından çekmiştir. Armaoğlu, 2012: 280 - 284, 305, Best, vd, 2015: 63, 181, Kershaw, 2007: 496.&lt;/ref&gt;
Versailles Anlaşmasına aykırı olarak 1 Ekim 1934 tarihine kadar ordusunun
mevcudunu yüz binden üç yüz bine çıkarma kararı almış, kruvazör yapımına&lt;noinclude&gt;
{{smallrefs}}


946

İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dlqwgwxleamyx9dp02wrimc88emprpz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174908</id>
      <parentid>174907</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4176" sha1="lcwxae10c41qbjvcaiwty5h8rg7rfx6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
''Mehmet Emin Ali Türkgeldi ve Numan Menemencioğlu’nun 1935 Yılının İlk Yarısında Avrupa’da Meydana Gelen Önemli Gelişmelerle İlgili Görüşleri''&lt;/noinclude&gt;Makalede, 1935 yılının ilk yarısında Avrupa’da meydana gelen
gelişmelerin neler olduğu ve Stresa Mutabakatı çerçevesinde de gündeme gelen
silahsızlanma, Şark Misakı, Hava Misakı, Tuna Misakı, Almanya’nın
Avusturya’ya ittifak teklifi, Habsburg Hanedanı’na mallarının iadesi, İtalya’nın
revizyonist politikalarının bir sonucu olan Habeşistan meselesi ile ilgili hangi
gelişmelerin yaşandığı, bunların Türkgeldi’nin gözünden nasıl değerlendirildiği
ve Numan Menemencioğlu’nun bu konularla ilgili yorumlarının ve ileriye
dönük perspektiflerinin neler olduğu sorularına cevap aranacak, Avrupa’da
uluslararası siyasette yaşanan gelişmeler karşısında Türk hariciyesinin iki
önemli isminin meselelere bakışı ortaya konulmaya çalışılacaktır.
&lt;center&gt;
'''2. Almanya’da İktidara Gelen Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’ne Karşı Dünyada ve Avrupa’da Ortaya Çıkan İlk Tepkiler''' 
&lt;/center&gt;

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi lideri Adolf Hitler, iktidara
geldikten sonra Almanya’nın dış politikasını üç ana hedef doğrultusunda
şekillendirmişti. Bunlar, Almanya’yı Versailles Antlaşması’nın ağır
yükümlülüklerinden kurtarmak, tek millet tek devlet (ein volk ein reich) ve
Hayat Sahası (Lebensraum) olarak ifade edilebilir. (Sander, 2008:46-47) Hitler,
Almanya’nın tekrar bir dünya gücü olabilmesi için Versailles Antlaşmasının
kayıtlarından kurtulmasının şart olduğuna inanıyordu. İkinci amacı ‘‘tek millet
tek devlet’’ ülküsü çerçevesinde Avrupa’da Almanların yaşadıkları bölgeleri
ülkesine katmaktı. Sonra ise sıra, Almanya’nın refahını sağlamak için
‘‘Lebensraum’’ diye tanımladığı ve sınırlarını sadece kendisinin bildiği
bölgelerin işgal edilmesine veya kontrol altına alınmasına geliyordu. (Sander,
2008: 46-47) Bu çerçevede Almanya, 1933 yılı Eylül ve Ekim aylarında
Milletler Cemiyeti üyeliğinden ve Silahsızlanma Konferansı’ndan çekilmiş,&lt;ref&gt;Lokarno Anlaşmalarının imzalanması özellikle Fransa ile Almanya arasındaki gerilimi azaltmış, Fransa Başbakanı Briand ile Almanya Başbakanı Stressemann 1926 yılı Eylül ayında askeri birliklerin Ren bölgesinden çekilmesi ve Alman silahsızlanmasının itilaf Devletleri tarafından teftişine son verilmesi konusunda anlaşmışlar Almanya 8 Eylül 1926 tarihinde Milletler Cemiyeti’ne üye olmuştur. Almanya kara silahsızlanması ile ilgili olarak Milletler Cemiyeti bünyesinde 1926’da kurulan Silahsızlanma Konferansı Hazırlık Komisyonu’nun faaliyetlerine aynı yıl katılmayı kabul etmiş ve komisyonun bu konu ile ilgili yaptığı toplantılarda Milletler Cemiyeti üyeleri arasında silahlanma konusundaki eşitsizliğin aldırılmasını savunmuştur. Komisyon çalışmalarının belli bir olgunluğa ulaşmasından sonra Kara Silahsızlanma Konferansı 2 Şubat 1932 tarihinde Cenevre’de başlamış Almanya, konferans görüşmelerinde yine eşitlik konusunu gündeme getirmiştir. Bu isteği gerçekleştiremeyen Almanya, 1932 yılı Eylül ayında konferanstan çekilmiş fakat Fransa’nın bütün milletler için bir güvenlik sistemi inşası halinde Almanya’ya eşitlik tanınacağı sözü üzerine aynı yılın Aralık ayında konferansa geri dönmüştür. Çalışmalarına ara veren konferans 1933 yılı Ocak ayında yeniden toplanmış, bugünlerde Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi de Almanya’da iktidara gelmiş ve konferansın gidişatından memnun olmayan Hitler, Almanya’yı 14 Ekim 1933 tarihinde konferans çalışmalarından çekmiştir. Armaoğlu, 2012: 280 - 284, 305, Best, vd, 2015: 63, 181, Kershaw, 2007: 496.&lt;/ref&gt;
Versailles Anlaşmasına aykırı olarak 1 Ekim 1934 tarihine kadar ordusunun
mevcudunu yüz binden üç yüz bine çıkarma kararı almış, kruvazör yapımına&lt;noinclude&gt;
{{smallrefs}}


946

İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lcwxae10c41qbjvcaiwty5h8rg7rfx6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:10.16951-atauniiibd.862443-1513475.pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>35008</id>
    <revision>
      <id>174909</id>
      <parentid>174766</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3553" sha1="amofvz8t0v7usd1huxp7o8pqkbiiylz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{çsy|2}}
{{sağa hizala|''Ali Servet ÖNCÜ''}}&lt;/noinclude&gt;girişmiş, sivil havacılık ve spor organizasyonları adı altında uçak yapımı ve
askeri pilot yetiştirilmesi faaliyetlerine başlamıştır. (Armaoğlu, 2012: 305)

Hitler, tek millet tek devlet ülküsü çerçevesinde 1934 yılında Avusturya
Nazilerini kullanarak bir darbe ile Anschluss’u (Avusturya’yı ilhak etme)
gerçekleştirmek istemiş, Avusturya’da 1930 yılı itibariyle sayıları bir milyona
yükselen Avusturya Nazilerini kışkırtarak hükümete karşı harekete geçmelerine
neden olmuştur. Alman etkisinin Orta Tuna ve Balkanlara yayılmasından
endişe eden Küçük Antant Devletleri (Çekoslovakya, Yugoslavya, Romanya)
ve İtalya ise bu konjonktürde Avusturya’nın arkasında durmuşlardır. Avrupa’da
birçok devletin Nazi tehlikesi karşısında kendisine destek verdiğini gören
Avusturya Başbakanı Engelbert Dollfuss 1933 yılı Mart ayında demokrasiyi
askıya alarak ülkeyi diktatör gibi idare etmeye başlamış, Haziran ayında Nazi
Partisi’ni yasadışı ilan ederek Naziler üzerinde baskı kurmuştur. Hitler’in
Avusturya’yı işgal edip, kuzeyden İtalya için bir tehdit oluşturacağını düşünen
Benito Mussolini, Dollfuss’u desteklemiş, İtalya, Avusturya ve Macaristan
arasında siyasal ve ekonomik işbirliğini öngören bir anlaşma imzalanmıştır.
Dollfuss’un hamleleri Almanya ve Avusturya Nazilerini yıldırmamış 25
Temmuz 1925 günü Avusturya polisi üniforması giymiş bir grup Nazi,
başbakanlık binasına gelerek Dollfuss’u öldürmüş ve darbe yapmaya
kalkışmışlardır. Fakat Avusturya ordusunun duruma müdahale etmesi sonucu
darbe girişimi bastırılmış Almanya, darbe ile ilgisinin olmadığını açıklamak
zorunda kalmış ve Avusturya ile ilişkilerini düzeltme yoluna gitmiştir.
(Armaoğlu, 2012:302 – 304)

Hitlerin bu siyaseti Avrupa ve dünyada endişeye sebep olmuş, devletler
karşı önlemler alma yoluna gitmişlerdir. Amerika Birleşik Devletleri hem
Almanya’da yaşanan gelişmeler hem de Japonya’nın Mançurya’ya saldırması
üzerine komünist rejimle idare edildiği için 1917’den beri tanımadığı Sovyet
Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ni 16 Kasım 1933 tarihinde tanımıştır. (Foreign
Relations of The United States Diplomatic Papers, The Soviet Union 19331939, 1952: 27 -37) Yine 1917 yılından beri çoğu zaman ötekileştirilen ve
Avrupa sistemine entegrasyonu engellenen SSCB, yapılan davet üzerine 18
Eylül 1934 tarihinde Milletler Cemiyeti’ne üye olmuş, (Ingeborgs, 1983: 144,
Akşam 19 Eylül 1934: 2) 1933 yılı Şubat ayında Küçük Antant devamlı hale
gelmiştir. (Armaoğlu, 2012: 300)

1935 yılında Nazi iktidarına karşı tepki olarak görülebilecek ilk gelişme
7 Ocak 1935 tarihli Fransa - İtalya Anlaşmasıdır. İtalya Başbakanı Mussolini ile
Fransa Dışişleri Bakanı Pierre Laval arasında imzalanan anlaşmaya göre iki
devlet dış politikada birlikte hareket etme konusunda uzlaşmışlardır.
Anlaşmanın Avrupa kıtasını ilgilendiren bölümüne göre Almanya, Versailles
Anlaşması’nda yer alan silahsızlanmasına dair kararları fesheder ve
Avusturya’nın bağımsızlığı için tehdit oluşturursa iki devlet birlikte hareket
edecekler, Avusturya’ya komşu ülkelere sınırlarını korumak ve birbirlerinin iç
işlerine karışmamak konularında uzlaşmaları tavsiyesinde bulunacaklar, orta&lt;noinclude&gt;


İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Temmuz 2021, Cilt: 35, Sayı: 3 {{sağa hizala|947}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>amofvz8t0v7usd1huxp7o8pqkbiiylz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:C.H.P. 15. Yıl Kitabı (1938).pdf/33</title>
    <ns>250</ns>
    <id>35595</id>
    <revision>
      <id>174883</id>
      <parentid>137795</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:12:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174883</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3200" sha1="0zcmfsowbof6jb82tc5qjc8eia5knop" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;{{Sola hizala|22}}&lt;/noinclude&gt;alınırken yukarıda işaret edilen vasıflarla mücehhez bulunmaları hakkile takdir ve tetkik olunduktan sonra istikballeri noktasından da bu mesklete feyiz göreceklerine emin olmaları ve terfi ve takdirlerinin de bu yüksek mülâhazalara dayanan esaslara göre tanzim edilmiş bulunması lâzımdır. 
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-indent:1em&quot;&gt;
Teşkilâtı esasiye kanunumuzda mahkemelerimizin istiklâlini kayıt ve tesbit eden 56 ncı maddede hâkimlerin evsafı, hukuk ve vezaifi, maaş ve muhassasatları ile nasıp ve azillerinin mahsus kanunla tayin olunacağı açık olarak gösterilmiş olduğundan 766 sayılı kanunun tatbikinde görülen tecrübeler bu kanunun değiştirilmesi zaruret ve mecburiyetini gösterdiğinden dolayı mahzurlu ve hatalı olmak değil umulduğu kadar fayda vermiyen her şeyi ilmin, usulün ve ihtiyacın icaplarına göre tadil ve ıslâh etmek siarında olan inkılâbımıza lâyık ve hakkın sahibine verilmesinde itimada şayan hâkimler yetiştirmek ve gençlerimize bu mesleğin istikballerinden kat'i ümitler verici olduğunu anlatmak için 1/K.Evvel/934 tarihinde mer'iyet mevkiine giren 2556 sayılı hâkimler kanunu Büyük Millet Meclisince kabul edilmiştir.

Hükmünün yürümeğe başladığı üç buçuk senedenberi tatbikatından görülen ameli faydalar; hâkimlerin terfii için, kendi sayügayretlerinden ve çıkardıkları iş miktarından ve verdikleri kararlardan temyizce tetkik olunanları tasdik ve bozma nisbetlerinin lehlerine tezahür etmesinden başka çare olmadığını tebarüz ettirmiş ve esasen her meslekten ziyade fcragati nefisle çalışan hâkimlerimizi daha ziyade şevk ve gayretle mesleklerine bağlamıştır.

Mesleğin istilzam ettiği ağır mes'uliyete katlanacak olan hâkimlerimizden arzolunan 2556 sayılı kanunla muayyen olan usul dairesinde lâzımgelen şartları ihraz edenlerin terfi edebilmeleri için her sene alınan kadrolar ihtiyaç nisbetinde arttırılmış ve nihayet bu sene 30. 5 938 tarihinde Yüksek Meclisce kabul buyurulan 3408 sayılı kanunla 63 adet (90) liralık ve 79 adet (80) liralık, 188 adet (70) liralık ve 268 adet (55) liralık ve 347 adet (45) liralık ve 485 adet (40) liralık ve 660 adet (35) liralık ve 350 adet (30) liralık olmak üzere çok geniş bir kadro alınarak hâkimlerin terfileri esbabı temin edilmiştir.

Cümhuriyetin ilânından beri yapılan adli teşkilâttaki tedrici değişiklikleri, bu yolda elde edilen tekâmülü tebarüz ettirmek için şu suretle sıralayabiliriz:
&lt;/div&gt;
'''A —''' Sivasda hukuku şer'iye ve ceza ve istida dairelerinden mürekkep muvakkat bir temyiz heyeti teşkiline dair olan 7/Haziran/337 tarih ve 4 numaralı kanun.

'''B — '''Kazalarda bidayet mehakimi vazife ve salâhiyetini haiz olmak üzere tek hâkimliklerle vilâyet ve livalarda bir reis ve iki âzadan mürekkep istinaf mahkemelerinin teşkiline dair 30/Nisarı /337 tarih ve 117 sayılı kanun.

'''C — '''Salâhiyeti adliyeye müteallik 1/T.Sani/339 tarih ve 367 sayılı kanun.

'''D — '''Heyeti temyiziye merkezinin Eskişehire nakline ve teşkilâtın genişletilmesine dair |4/T.Şani/339 tarih ve 371 sayılı kanun.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0zcmfsowbof6jb82tc5qjc8eia5knop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Ali Galip Hadisesi.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>36789</id>
    <revision>
      <id>174915</id>
      <parentid>163330</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1373" sha1="r6tv9z5nyxk9hlhjrl8wdi0ssocz87m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;'''ATATÜRK KÜTÜPHANESİ'''&lt;/center&gt;

{{metin girintisi|2em|Bu kütüphaneyi Atatürk'e, Milli Mücadeleye ve inkilâplarımıza ait eserleri, hatıraları, vesikaları, fıkra ve anekdotları, hülâsa herşeyi, - Doğruluğunu tevsik ederek - bir arada toplamak gayesiyle kuruyoruz.&lt;p&gt;Atatürk'ün hayatını bütün tafsilât ve teferrüatı ile toplıyacak, O'nun her cephesini bütün incelikleriyle tetkik ve tasvir edecek, eserleri üzerinde muhakeme ve mukayeseler yapacak bir (Atatürk Tarihi) nin yazılması gelecek nesillerin işi, fakat gelecek nesillere malzeme vermek, Atatürk'e ve onun devrine yetişmiş olanların vazifesidir.&lt;p&gt;Bu vazife inkilâplarımızın şahitleri ve Atatürk'ün mesai ve mücadele arkadaşları hayatta iken yapılmazsa yarının tarihçisi hem yanılır,hem de pek çok aldanır. Bugün bile, vaktiyle hâdis uyduranlar olduğu gibi, hâtıra uydurucuları türemiş ve işin şaşılacak tarafı, bu cür'et, Atatürk'ün çok yakınları henüz hayatta ve tekzip edecek vaziyette iken yapılmakta bulunmuştur.&lt;p&gt;Atatürk Kütüphanesi, Atatürk'e mal edilecek hâtıraları, emin olmadan veya yakınlarının ve mesai arkadaşlarının sıkı süzgeçinden geçirmeden neşretmiyecektir. Atatürk'e aityazılmış ve yazılacak ciddi hâtıra ve eserleri bu kütüphanede toplamak başlıca gayemizdir.}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r6tv9z5nyxk9hlhjrl8wdi0ssocz87m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174916</id>
      <parentid>174915</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1373" sha1="2kemydc18nn9te6t9nnwn0ccsai7hlp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|3}}
&lt;center&gt;'''ATATÜRK KÜTÜPHANESİ'''&lt;/center&gt;

{{metin girintisi|2em|Bu kütüphaneyi Atatürk'e, Milli Mücadeleye ve inkilâplarımıza ait eserleri, hatıraları, vesikaları, fıkra ve anekdotları, hülâsa herşeyi, - Doğruluğunu tevsik ederek - bir arada toplamak gayesiyle kuruyoruz.&lt;p&gt;Atatürk'ün hayatını bütün tafsilât ve teferrüatı ile toplıyacak, O'nun her cephesini bütün incelikleriyle tetkik ve tasvir edecek, eserleri üzerinde muhakeme ve mukayeseler yapacak bir (Atatürk Tarihi) nin yazılması gelecek nesillerin işi, fakat gelecek nesillere malzeme vermek, Atatürk'e ve onun devrine yetişmiş olanların vazifesidir.&lt;p&gt;Bu vazife inkilâplarımızın şahitleri ve Atatürk'ün mesai ve mücadele arkadaşları hayatta iken yapılmazsa yarının tarihçisi hem yanılır,hem de pek çok aldanır. Bugün bile, vaktiyle hâdis uyduranlar olduğu gibi, hâtıra uydurucuları türemiş ve işin şaşılacak tarafı, bu cür'et, Atatürk'ün çok yakınları henüz hayatta ve tekzip edecek vaziyette iken yapılmakta bulunmuştur.&lt;p&gt;Atatürk Kütüphanesi, Atatürk'e mal edilecek hâtıraları, emin olmadan veya yakınlarının ve mesai arkadaşlarının sıkı süzgeçinden geçirmeden neşretmiyecektir. Atatürk'e aityazılmış ve yazılacak ciddi hâtıra ve eserleri bu kütüphanede toplamak başlıca gayemizdir.}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2kemydc18nn9te6t9nnwn0ccsai7hlp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Ali Galip Hadisesi.pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>36791</id>
    <revision>
      <id>174912</id>
      <parentid>163332</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="cja9f841fcrsr96p484dzh1gnxojj6p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
&lt;center&gt;'''ÖNSÖZ'''&lt;/center&gt;
{{metin girintisi|2em|
Atatürk Kütüphanesinin bu cildini bizzat Atatürk'ün (Mücadele Tarihimizde mühim bir vak'a) olarak vasıflandırdığı, Ali Galip hádisesine tahsis ediyoruz. Bu hâdise, padişahın, Babıâlinin ve Ecnebilerin müşterek bir teşebbüsü idi ki, gayesi Sıvas Kongresini önlemek, Mustafa Kemal'i ele geçirmek ve böylece Millî Hareketi daha başlangıcında boğmaktan ibaretti.}}

{{metin girintisi|2em|
Hatıralar Yunus Nadi merhumundur. Fakat hâdisenin bütün safhalarını bir arada toplamak maksadı ile, bu hatıraların yazılışından sonra, bu hâdise ile alâkalı olarak öğrenilenler, Sel Yayınları yazı heyeti tarafından hatıraların başına ve sonuna ilâve edilmiştir. Yunus Nadi'nin hatıralarından evvel, hatıralara giriş olarak takdim edilen kısımda vak'a kahramanı Ali Galib'in Elaziz'e giderken Sıvas'tan geçişine, orada Vali Reşid Paşa ve bilâhare bizzat Mustafa Kemal'le görüşmelerine ait malûmat vardır. Hatıraların sonuna yapılanilâvede ise bizzat Mustafa Kemal'in bazı açıklamaları ve buaçıklamalara kadar gizli kalmış vesikaların suretleri görülecektir.}}

{{metin girintisi|2em|
Bu hatıraları okuyacak karilere hâdiseleri kolaylıkla takip edebilmeleri için şu tarihleri sıralamak faydalı olacaktır:

19 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal'in Samsun'a ayak bastığı gün.

23 Haziran 1919 - Babıâli Mustafa Kemal Paşa'nın azledildiğini vilâyetlere bildiriyor. (Paşa Amasya'dadır.)

26 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Paşa Amasya'dan Sıvasa hareket ediyor. (Ele geçen müsveddelere nazaran Babiâli daha o zaman Paşanın tevkifi kararını veriyorsa da tebliğe cesaret eđemiyor.)

27 Haziran 1919 - Paşa Sivas'a vasıl oluyor, (Elâziz {{ysb|Va|Valisi}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cja9f841fcrsr96p484dzh1gnxojj6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174913</id>
      <parentid>174912</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:07:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="ibqvzaqvsv3m6qb2jb83gf5fhgudp4u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|4}}
&lt;center&gt;'''ÖNSÖZ'''&lt;/center&gt;
{{metin girintisi|2em|
Atatürk Kütüphanesinin bu cildini bizzat Atatürk'ün (Mücadele Tarihimizde mühim bir vak'a) olarak vasıflandırdığı, Ali Galip hádisesine tahsis ediyoruz. Bu hâdise, padişahın, Babıâlinin ve Ecnebilerin müşterek bir teşebbüsü idi ki, gayesi Sıvas Kongresini önlemek, Mustafa Kemal'i ele geçirmek ve böylece Millî Hareketi daha başlangıcında boğmaktan ibaretti.}}

{{metin girintisi|2em|
Hatıralar Yunus Nadi merhumundur. Fakat hâdisenin bütün safhalarını bir arada toplamak maksadı ile, bu hatıraların yazılışından sonra, bu hâdise ile alâkalı olarak öğrenilenler, Sel Yayınları yazı heyeti tarafından hatıraların başına ve sonuna ilâve edilmiştir. Yunus Nadi'nin hatıralarından evvel, hatıralara giriş olarak takdim edilen kısımda vak'a kahramanı Ali Galib'in Elaziz'e giderken Sıvas'tan geçişine, orada Vali Reşid Paşa ve bilâhare bizzat Mustafa Kemal'le görüşmelerine ait malûmat vardır. Hatıraların sonuna yapılanilâvede ise bizzat Mustafa Kemal'in bazı açıklamaları ve buaçıklamalara kadar gizli kalmış vesikaların suretleri görülecektir.}}

{{metin girintisi|2em|
Bu hatıraları okuyacak karilere hâdiseleri kolaylıkla takip edebilmeleri için şu tarihleri sıralamak faydalı olacaktır:

19 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal'in Samsun'a ayak bastığı gün.

23 Haziran 1919 - Babıâli Mustafa Kemal Paşa'nın azledildiğini vilâyetlere bildiriyor. (Paşa Amasya'dadır.)

26 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Paşa Amasya'dan Sıvasa hareket ediyor. (Ele geçen müsveddelere nazaran Babiâli daha o zaman Paşanın tevkifi kararını veriyorsa da tebliğe cesaret eđemiyor.)

27 Haziran 1919 - Paşa Sivas'a vasıl oluyor, (Elâziz {{ysb|Va|Valisi}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ibqvzaqvsv3m6qb2jb83gf5fhgudp4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174914</id>
      <parentid>174913</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="omb2ixg5ylf7ht792l7sn4klzi0ajnp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|5}}
&lt;center&gt;'''ÖNSÖZ'''&lt;/center&gt;
{{metin girintisi|2em|
Atatürk Kütüphanesinin bu cildini bizzat Atatürk'ün (Mücadele Tarihimizde mühim bir vak'a) olarak vasıflandırdığı, Ali Galip hádisesine tahsis ediyoruz. Bu hâdise, padişahın, Babıâlinin ve Ecnebilerin müşterek bir teşebbüsü idi ki, gayesi Sıvas Kongresini önlemek, Mustafa Kemal'i ele geçirmek ve böylece Millî Hareketi daha başlangıcında boğmaktan ibaretti.}}

{{metin girintisi|2em|
Hatıralar Yunus Nadi merhumundur. Fakat hâdisenin bütün safhalarını bir arada toplamak maksadı ile, bu hatıraların yazılışından sonra, bu hâdise ile alâkalı olarak öğrenilenler, Sel Yayınları yazı heyeti tarafından hatıraların başına ve sonuna ilâve edilmiştir. Yunus Nadi'nin hatıralarından evvel, hatıralara giriş olarak takdim edilen kısımda vak'a kahramanı Ali Galib'in Elaziz'e giderken Sıvas'tan geçişine, orada Vali Reşid Paşa ve bilâhare bizzat Mustafa Kemal'le görüşmelerine ait malûmat vardır. Hatıraların sonuna yapılanilâvede ise bizzat Mustafa Kemal'in bazı açıklamaları ve buaçıklamalara kadar gizli kalmış vesikaların suretleri görülecektir.}}

{{metin girintisi|2em|
Bu hatıraları okuyacak karilere hâdiseleri kolaylıkla takip edebilmeleri için şu tarihleri sıralamak faydalı olacaktır:

19 Mayıs 1919 - Mustafa Kemal'in Samsun'a ayak bastığı gün.

23 Haziran 1919 - Babıâli Mustafa Kemal Paşa'nın azledildiğini vilâyetlere bildiriyor. (Paşa Amasya'dadır.)

26 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Paşa Amasya'dan Sıvasa hareket ediyor. (Ele geçen müsveddelere nazaran Babiâli daha o zaman Paşanın tevkifi kararını veriyorsa da tebliğe cesaret eđemiyor.)

27 Haziran 1919 - Paşa Sivas'a vasıl oluyor, (Elâziz {{ysb|Va|Valisi}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>omb2ixg5ylf7ht792l7sn4klzi0ajnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:001 00 008.pdf/13</title>
    <ns>250</ns>
    <id>37045</id>
    <revision>
      <id>174910</id>
      <parentid>151695</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1574" sha1="9qbuc7qb3dwpqmpo5ysye8vdz2083eh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;ToprakM&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|3}}
ve saray halkı ve etrafının sefahati esası üzerine müesses bir saltanat yerine asıl halk kütlesinin ve köylünün hukukunu himaye ve saadetini tekeffül eden bir halk Hükümeti idaresi tesis ve vaz etmiştir.
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-indent:1em&quot;&gt;
Hal böyle iken İstanbul'da düşmanlarla teşriki mesai etmiş olanların elan hukuku hilafet ve saltanat ve hukuku hanedandan bahseylemelerini görmekle müsrağrakı hayret bulunuyoruz. Tevfik Paşanın telgrafı kadar garip ve acip ve hilafı mavakka bir vesika tarihte nadir görülmüştür. Binaenaleyh Türkiye Büyük Millet Meclisi berveçhi ati mevaddı meşrü ilana karar vermiştir:

1. Teşkilâtı Esasiye kanunu ile Türkiye halkı, hukuku hakimiyet ve hükümranesini mümessili hakikisi olan Türkiye Büyük Millet Meclisinin şahsiyeti maneviyesinde gayri kabili terk ve tecezzi ve ferağ olmak üzere temsile ve bilfiil istimale ve İradei Mil- İlyeye istinat etmeyen hiç bir kuvvet ve heyeti tanımamağa karar verdiği cihetle Misaki Milli hudutları dahilinde Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetinden başka şekli hü- kümeti tanımaz. Binaenaleyh Türkiye Halkı Hakimiyeti şahsiyeye müstenit olan İstan- bul'daki şekli hükümeti 16 Mart 1336 (1920) dan itibaren ve edebiyen tarihe münta- kil addeylemiştir.

2. Hilâfet; hanedanı âli Osman'a ait olup Halifeliğe Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bu hanedanın ilmen ve ahlâken erşet ve eslah olanı intihap  olunur.

Türkiye Devleti makamı hilafetin istinatgahıdır. 

&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{sağa hizala|97}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9qbuc7qb3dwpqmpo5ysye8vdz2083eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Kamâlizm.pdf/13</title>
    <ns>250</ns>
    <id>41264</id>
    <revision>
      <id>174875</id>
      <parentid>174723</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174875</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="cmc1sdncuzb0nk1xisw5aapdu1s0hp1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 11 —}}&lt;/noinclude&gt;gelle hep bu ölçüsüz kazanca dalmış olan ekonomi ve tecim kurumla...
rıdır ki bunların parlâmentoya girmiş olan üyeleri (kamuy asığa) âm-
me menafiine karşı şahsi faydayı tutarlar.

Artık demokrasinin parlâmantarizmi yolunda bir anlamı kalma-
dığı için bu rejim bugünün gidişine uymıyarak yıkılacağı. gün yaklaş-
mış bulunuyor.

Bizde böyle birşey olamaz. Zira: Kamutay parlâmento değildir.
İcra kuvvetinin bir gün için, ulus egemenliğini kendisinde (toplamış
olan Ikamutayın gösterdiği ve çizdiği gayeye aykırı gitmesine yol ve
imkan yoktur. Hiç bir bakan Kamutayın düşündüğünün dışında ve ona
karşı yürüyemez. Yine parlâmentosu ve bir senatosu olan Amerika.
Cümhuriyeti de bambaşka birşeydir. Cümhur Başkanı orada herşeydir.

Kurtuluş ve erkinlik savaşından sonra, artık ulusal devlet kurulmuştu, Türk milletine en yakışan ve ruhuna en uygun olan şekli bul.
mak garskü, Atatürkün, tarihleri nde diz çökerten, her engeli de-
virerek Türk varlığmı koruyan ve Kurtaran yüksek deha ve e Jisi,
gözünün önü evler görüğrleri üzere durdu. 3
manlı İmparatorluğunda da uyanan eşitlik ve hürriyet öreklerini de tâ
içinden gördü. edi
1877 ve 1907 de bir uyanma yok değildi Yalnız bunları hazırlı.
yan fikir yürüyüşlerinin kaynağı ulusal değildi. Hiç şüpbesiz batıya,
medeni yükselmeğe doğru gitmek isterken nasıl gidileceğini kimse «

şünmemişti. Bu, şöylece bir benzet, 5 taklit idi. Bir ulusun kendisine.

uygun gördüğü bir rejimi başka bir ulus benzelirse işte böyle Os.
manlı İmparatorluğunda gördüğümüz kötü duruma düşer.

Bunun için hiç bir rejime, hiç bir devlet şekline o benzemiyerek
Türk Cümhuriyeti kurulmuştu ki bunun en kesin o cevabını Atatürk
vermiştir:

 
(Biz, bize benzeriz)

Kurumların hepsi siyasal, sosyal, ekonomik bütün kurul ve ku-
rumlar baştanbaşa birleşik kuvvet üzerinde durur. İşte bizde bu se -
bepledir ki ulusal devlet bir ülkü ve kültürel bir gayedir. Ulus bunu.
amaçlamıştır.

KAMUSAL HAKLAR

Parti, programının ana temellerini sayarken üçüncü dizide kamu»
sal hakları saymak gerekliğini duymuştur.
Kamusal haklar, anasal kanunda açıkça, pürüzsüz bildirilen hak&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cmc1sdncuzb0nk1xisw5aapdu1s0hp1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174876</id>
      <parentid>174875</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174876</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2329" sha1="hzwpsjx4ck05kor06r8h8s40hhofr0v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 11 —}}&lt;/noinclude&gt;gelle hep bu ölçüsüz kazanca dalmış olan ekonomi ve tecim kurumla...
rıdır ki bunların parlâmentoya girmiş olan üyeleri (kamuy asığa) âm-
me menafiine karşı şahsi faydayı tutarlar.

Artık demokrasinin parlâmantarizmi yolunda bir anlamı kalma-
dığı için bu rejim bugünün gidişine uymıyarak yıkılacağı. gün yaklaş-
mış bulunuyor.

Bizde böyle birşey olamaz. Zira: Kamutay parlâmento değildir.
İcra kuvvetinin bir gün için, ulus egemenliğini kendisinde (toplamış
olan Ikamutayın gösterdiği ve çizdiği gayeye aykırı gitmesine yol ve
imkan yoktur. Hiç bir bakan Kamutayın düşündüğünün dışında ve ona
karşı yürüyemez. Yine parlâmentosu ve bir senatosu olan Amerika.
Cümhuriyeti de bambaşka birşeydir. Cümhur Başkanı orada herşeydir.

Kurtuluş ve erkinlik savaşından sonra, artık ulusal devlet kurulmuştu, Türk milletine en yakışan ve ruhuna en uygun olan şekli bul.
mak garskü, Atatürkün, tarihleri nde diz çökerten, her engeli de-
virerek Türk varlığmı koruyan ve Kurtaran yüksek deha ve e Jisi,
gözünün önü evler görüğrleri üzere durdu. 3
manlı İmparatorluğunda da uyanan eşitlik ve hürriyet öreklerini de tâ
içinden gördü.

1877 ve 1907 de bir uyanma yok değildi Yalnız bunları hazırlıyan fikir yürüyüşlerinin kaynağı ulusal değildi. Hiç şüpbesiz batıya,
medeni yükselmeğe doğru gitmek isterken nasıl gidileceğini kimse düşünmemişti. Bu, şöylece bir benzet, 5 taklit idi. Bir ulusun kendisine.

uygun gördüğü bir rejimi başka bir ulus benzelirse işte böyle Os.
manlı İmparatorluğunda gördüğümüz kötü duruma düşer.

Bunun için hiç bir rejime, hiç bir devlet şekline o benzemiyerek
Türk Cümhuriyeti kurulmuştu ki bunun en kesin o cevabını Atatürk
vermiştir:

 
(Biz, bize benzeriz)

Kurumların hepsi siyasal, sosyal, ekonomik bütün kurul ve ku-
rumlar baştanbaşa birleşik kuvvet üzerinde durur. İşte bizde bu se -
bepledir ki ulusal devlet bir ülkü ve kültürel bir gayedir. Ulus bunu.
amaçlamıştır.

KAMUSAL HAKLAR

Parti, programının ana temellerini sayarken üçüncü dizide kamu»
sal hakları saymak gerekliğini duymuştur.
Kamusal haklar, anasal kanunda açıkça, pürüzsüz bildirilen hak&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hzwpsjx4ck05kor06r8h8s40hhofr0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174877</id>
      <parentid>174876</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174877</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="3x0m70ckt838s4lx1ao5mdydn8xpwh0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 11 —}}&lt;/noinclude&gt;gelle hep bu ölçüsüz kazanca dalmış olan ekonomi ve tecim kurumla...
rıdır ki bunların parlâmentoya girmiş olan üyeleri (kamuy asığa) âm-
me menafiine karşı şahsi faydayı tutarlar.

Artık demokrasinin parlâmantarizmi yolunda bir anlamı kalma-
dığı için bu rejim bugünün gidişine uymıyarak yıkılacağı. gün yaklaş-
mış bulunuyor.

Bizde böyle birşey olamaz. Zira: Kamutay parlâmento değildir.
İcra kuvvetinin bir gün için, ulus egemenliğini kendisinde (toplamış
olan Ikamutayın gösterdiği ve çizdiği gayeye aykırı gitmesine yol ve
imkan yoktur. Hiç bir bakan Kamutayın düşündüğünün dışında ve ona
karşı yürüyemez. Yine parlâmentosu ve bir senatosu olan Amerika.
Cümhuriyeti de bambaşka birşeydir. Cümhur Başkanı orada herşeydir.

Kurtuluş ve erkinlik savaşından sonra, artık ulusal devlet kurulmuştu, Türk milletine en yakışan ve ruhuna en uygun olan şekli bul.
mak garskü, Atatürkün, tarihleri nde diz çökerten, her engeli de-
virerek Türk varlığmı koruyan ve Kurtaran yüksek deha ve e Jisi,
gözünün önü evler görüğrleri üzere durdu. 3
manlı İmparatorluğunda da uyanan eşitlik ve hürriyet öreklerini de tâ
içinden gördü.

1877 ve 1907 de bir uyanma yok değildi Yalnız bunları hazırlıyan fikir yürüyüşlerinin kaynağı ulusal değildi. Hiç şüpbesiz batıya,
medeni yükselmeğe doğru gitmek isterken nasıl gidileceğini kimse düşünmemişti. Bu, şöylece bir benzet, 5 taklit idi. Bir ulusun kendisine.

uygun gördüğü bir rejimi başka bir ulus benzelirse işte böyle Os.
manlı İmparatorluğunda gördüğümüz kötü duruma düşer.

Bunun için hiç bir rejime, hiç bir devlet şekline o benzemiyerek
Türk Cümhuriyeti kurulmuştu ki bunun en kesin o cevabını Atatürk
vermiştir:

(Biz, bize benzeriz)

Kurumların hepsi siyasal, sosyal, ekonomik bütün kurul ve ku-
rumlar baştanbaşa birleşik kuvvet üzerinde durur. İşte bizde bu se -
bepledir ki ulusal devlet bir ülkü ve kültürel bir gayedir. Ulus bunu.
amaçlamıştır.

KAMUSAL HAKLAR

Parti, programının ana temellerini sayarken üçüncü dizide kamu»
sal hakları saymak gerekliğini duymuştur.
Kamusal haklar, anasal kanunda açıkça, pürüzsüz bildirilen hak&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3x0m70ckt838s4lx1ao5mdydn8xpwh0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174878</id>
      <parentid>174877</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174878</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2301" sha1="1ccf5t633anthj91tjinnf197uf7xts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;{{center|— 11 —}}&lt;/noinclude&gt;gelle hep bu ölçüsüz kazanca dalmış olan ekonomi ve tecim kurumla...
rıdır ki bunların parlâmentoya girmiş olan üyeleri (kamuy asığa) âm-
me menafiine karşı şahsi faydayı tutarlar.

Artık demokrasinin parlâmantarizmi yolunda bir anlamı kalma-
dığı için bu rejim bugünün gidişine uymıyarak yıkılacağı. gün yaklaş-
mış bulunuyor.

Bizde böyle birşey olamaz. Zira: Kamutay parlâmento değildir.
İcra kuvvetinin bir gün için, ulus egemenliğini kendisinde (toplamış
olan Ikamutayın gösterdiği ve çizdiği gayeye aykırı gitmesine yol ve
imkan yoktur. Hiç bir bakan Kamutayın düşündüğünün dışında ve ona
karşı yürüyemez. Yine parlâmentosu ve bir senatosu olan Amerika.
Cümhuriyeti de bambaşka birşeydir. Cümhur Başkanı orada herşeydir.

Kurtuluş ve erkinlik savaşından sonra, artık ulusal devlet kurulmuştu, Türk milletine en yakışan ve ruhuna en uygun olan şekli bul.
mak garskü, Atatürkün, tarihleri nde diz çökerten, her engeli de-
virerek Türk varlığmı koruyan ve Kurtaran yüksek deha ve e Jisi,
gözünün önü evler görüğrleri üzere durdu. 3
manlı İmparatorluğunda da uyanan eşitlik ve hürriyet öreklerini de tâ
içinden gördü.

1877 ve 1907 de bir uyanma yok değildi Yalnız bunları hazırlıyan fikir yürüyüşlerinin kaynağı ulusal değildi. Hiç şüpbesiz batıya,
medeni yükselmeğe doğru gitmek isterken nasıl gidileceğini kimse düşünmemişti. Bu, şöylece bir benzet, 5 taklit idi. Bir ulusun kendisine uygun gördüğü bir rejimi başka bir ulus benzelirse işte böyle Osmanlı İmparatorluğunda gördüğümüz kötü duruma düşer.

Bunun için hiç bir rejime, hiç bir devlet şekline o benzemiyerek
Türk Cümhuriyeti kurulmuştu ki bunun en kesin o cevabını Atatürk
vermiştir:

(Biz, bize benzeriz)

Kurumların hepsi siyasal, sosyal, ekonomik bütün kurul ve ku-
rumlar baştanbaşa birleşik kuvvet üzerinde durur. İşte bizde bu se -
bepledir ki ulusal devlet bir ülkü ve kültürel bir gayedir. Ulus bunu.
amaçlamıştır.

KAMUSAL HAKLAR

Parti, programının ana temellerini sayarken üçüncü dizide kamu»
sal hakları saymak gerekliğini duymuştur.
Kamusal haklar, anasal kanunda açıkça, pürüzsüz bildirilen hak&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ccf5t633anthj91tjinnf197uf7xts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Amerika Tarihinin Ana Hatları.pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>41347</id>
    <revision>
      <id>174865</id>
      <parentid>174785</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174865</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3095" sha1="6vfjsns5z0uco5q2rszi413mqlkpdio" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|2}}
York'un Hudson nehri, Pennsylvania'nın, Susguehanna ve
Virginia'daki Potomac nehri gibi muazzam nehirler sahil ovaları ile limanlar ve bu limanlarla Avrupa arasında bir rabıta
teşkil ediyordu. Şimali Amerika'nın şark sahilindeki büyük
nehirleri arasında, yalnız Kanadadaki Fransızların elinde
bulunan St. Lawrence nehri kıt'anın tâ içlerine kadar giden seyrü
sefere müsait bir su yolu idi. Su yolunun bu eksikliği ile Appalachian dağlarının vücuda getirdiği korkunç sed sahil ovaları mıntıkasından ileriye doğru yapılabilecek hareketlere mani oluyordu. Yalnız hafif eşyalarla seyahat eden avcılar ve tâcirler sahil mıntıkasının ötesine geçebilmişlerdi. Bundan dolayı yüz sene müddetle kolonizatörler yerleştikleri şehir ve kasabaları şark sahili boyunca dar bir saha içinde bina etmişlerdi.

İşte nüfusu, büyük yollarla kesilmiş olan, sahil mıntıkasından ilk defa şimale ve cenuba doğru dağıtan sahilin bu vaziyeti
ve nehirlerdir. Kolonilerin her biri denize kendi mahreci olan
müstakil topluluklardı. Bunların müstakil vaziyette olması ve
ayni zamanda meskûn yerler arasında mesafeler bulunması
merkezî ve birleşik bir hükûmetin inkişafına mâni oluyordu.
Bu itibarla, her koloni kuvvetli benliğe sahip müstakil bir şahsiyet halini almıştı ki bu da Amerika Birleşik Devletleri tarihinin ilerdeki safhalarında «Devletler Hakkı» mefhumunun esasını teşkil etmişti. Fakat bu benlik cereyanına rağmen tâ ilk
zamanlardan beri ticaret, seyrüsefer, imalât ve para meseleleri
koloni hudutlarını aşmakta ve müşterek nizamat ihtiyacını
meydana koymakta idi ki bu ihtiyaç da İngiltereden istiklâl
kazanıldıktan sonra federasyon şeklini intaç etmiştir.

Onyedinci asırda kolonizatörlerin Amerikaya gelmesi dikkatli bir plânlama ve idare neticesi idi. Fakat bu hicret mühim masraf ve tehlikeyi de mucib olmuştu. Yeni gelenlerin denizler ötesinden, üç bin millik mesafeden buraya nakledilmeleri lâzım geliyordu. Bunların kap kacağa, elbiseye, tohuma, âlet ve edevata, yapı malzemesine, canlı hayvanlara, silâh ve cephaneye ihtiyaçları vardı. Diğer memleketlerin ve başka devirlerin kolonizasyon siyasetine aykırı olarak İngiltereden yapılan bu muhaceret, hükûmet tarafından desteklenmiyordu. Bilâkis bu husustaki teşebbüs gayri resmi gruplar veya fertler tarafından yapılıyordu. İki koloni Virginia ve Massachusetts, imtiyazlı şirketler tarafından kurulmuştu. Bu şirketlerin hususi ferdler tarafından temin edilen sermayesi koloni ahalisinin malzeme ve nakliyat ihtiyaçları ile geçinmelerine hasredilmişti. Sonradan Connecticut'ın bir parçası olan New Haven kolonisine gelince, burada hal ve vakitleri yerinde olan muhacirler ailelerinin ve adamlarının nakil ve malzeme temini işleri için bizzat para koymuşlardır. Diğer koloniler — New Hampshire, Maine, Maryland, Carolina'lar, New Jersey ve Pennsylvania — esas itibarile İngiliz asilzadelerine veya kibar aileler mensuplarına ait bulunmakta idi.&lt;noinclude&gt;{{sağa hizala|'''7'''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6vfjsns5z0uco5q2rszi413mqlkpdio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İstiklal Harbimiz.pdf/17</title>
    <ns>250</ns>
    <id>41822</id>
    <revision>
      <id>174826</id>
      <parentid>159655</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174826</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2895" sha1="q7pmtsvmryl8o8t618l0up21bmte28b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;binesi istifa ediyor, Tevfik Paşa kabineyi teşkil edemediğinden İzzet Pa­
şa kabine teşkiline memur olunuyor, Alman garp cephesinde de itilâf
taarruzları başlıyor. Almanların da muvaffakiyetsizlikleri temadi edi­
yor. Enver Paşanın istifası ve vedânamesi geliyor, nihayet bana da ka­
rargâhımı Nahcıvan’a nakil ve İran’ı tahliye emri geliyor.

25 Teşrinievvelde Çulfa’da iken Karargâhı Umumî İstihbarat Şu­
besi müdüriyetinden aldığım şifrede «İsmet Bey İstanbul’a geldi, bu ay
zarfında sizin de gelmenizi ümit ediyor» deniliyordu. 31 Teşrinievvelde
Nahcıvan’da iken kolordu karargâhımın lâğvolduğunu ve benim İs­
tanbul’a hareketim emrini aldım. İsmet Bey Harbiye Nezareti Müsteşarı
olmuş, benim de Erkân Harbiyei Umumiye riyasetine tâyinim mutasav­ver bulunduğunu haber aldım.

1 Teşrinisanide âtideki mütareke emri geldi:

(31 Teşrinievvel 1334 öğleden muteber olmak üzere düveli itilâf iye ile mütareke akdettik. Düveli mezkûrenin murahhasları keyfiyeti Bulgaristan,
Suriye ve Irak’ta bulunan orduları kumandanlarına tebliğ etmişlerdir. Mütareke şeraitine sureti kat ­
iyede riayet olunması ve bu tebliğin ahndığındığının iş’arı lâzımdır. Tafsilât ayrıca bildirilecektir.)  30 /10 /1334

Başkumandanlık Erkânı Harbiye Reisi

Ahmet İzzet

Bilâhare 4 Teşrinisanide Kars’da resmî tebliğden daha doğrusunu
öğrendiğim mütareke şeraitini ajans bildirdi.

Harbi Umuminin bizim tarafın mağlûbiyeti Üe neticelenmesi hepi­
mize elim tesirler bıraktı. Artık iş itüâf devletlerinin insafına kalmıg
demekti. Benim karargâhımın lâğvı ve hususiyle İstanbul’a çağırılmakiığım hiç de îyi alâmetler değildi.

1 Teşrinisani akşamı trenle Nahcivan’dan karargâhımla Kars’a ha­
reket ettik. Yol boyunca kıtaatın hepsi yeis içinde. Kamarlı’da Dokuzuncu
Fırka Kumandam Rüştü Beyle karargâhında dört saat kadar hasbıhal
ettik. Bir med gibi taşdıkları bu yerlerden cezir gibi hangi mmtakalara
çekileceklerini düşünmekle endişe içinde. Ararat ve İlgaz buzlu dağlan
üç ay evvel cenuba inerken beyaz takke giymiş gibi idi, şimdi yukarı
kısımları ziyadece beyazlanmış. 2 /3 Teşrinisani gece yansı Gümrü’ye
geldik. Kars’da Ordu Kumandanı Şevki Paşaya 4 de mülâki oldum. Mü­
tareke şeraiti resmen gelmiş, ajansda okuduğumuzdan az farklı. Şevki
Paşa memleketin dağıldığına kani. Bari buraları da bize verseler diyor.
EUviyei selâsenin tahliyesinin Ermenilerin yeniden katliamları ve şark
vilâyetlerinin de tehlikeye düşmesi ihtimali dolayısıyla zabitanı mütees­
sir etmekte. Bühassa İstanbul’a çağırılmakhğımdan da yeis ziyade. Or­
du kumandanı da benim katî olarak niçin çağırıldığımı bilmiyor, Erkânı Harbiye riyaseti için olduğunu tahmin ediyor.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q7pmtsvmryl8o8t618l0up21bmte28b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174827</id>
      <parentid>174826</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174827</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2897" sha1="4d1oxsvjf12wksdumfpzg03as902cr7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;binesi istifa ediyor, Tevfik Paşa kabineyi teşkil edemediğinden İzzet Pa­
şa kabine teşkiline memur olunuyor, Alman garp cephesinde de itilâf
taarruzları başlıyor. Almanların da muvaffakiyetsizlikleri temadi edi­
yor. Enver Paşanın istifası ve vedânamesi geliyor, nihayet bana da ka­
rargâhımı Nahcıvan’a nakil ve İran’ı tahliye emri geliyor.

25 Teşrinievvelde Çulfa’da iken Karargâhı Umumî İstihbarat Şu­
besi müdüriyetinden aldığım şifrede «İsmet Bey İstanbul’a geldi, bu ay
zarfında sizin de gelmenizi ümit ediyor» deniliyordu. 31 Teşrinievvelde
Nahcıvan’da iken kolordu karargâhımın lâğvolduğunu ve benim İs­
tanbul’a hareketim emrini aldım. İsmet Bey Harbiye Nezareti Müsteşarı
olmuş, benim de Erkân Harbiyei Umumiye riyasetine tâyinim mutasav­ver bulunduğunu haber aldım.

1 Teşrinisanide âtideki mütareke emri geldi:

(31 Teşrinievvel 1334 öğleden muteber olmak üzere düveli itilâf iye ile mütareke akdettik. Düveli mezkûrenin murahhasları keyfiyeti Bulgaristan,
Suriye ve Irak’ta bulunan orduları kumandanlarına tebliğ etmişlerdir. Mütareke şeraitine sureti kat ­
iyede riayet olunması ve bu tebliğin alındığındığının iş’arı lâzımdır. Tafsilât ayrıca bildirilecektir.)  30 /10 /1334

Başkumandanlık Erkânı Harbiye Reisi

Ahmet İzzet

Bilâhare 4 Teşrinisanide Kars’da resmî tebliğden daha doğrusunu
öğrendiğim mütareke şeraitini ajans bildirdi.

Harbi Umuminin bizim tarafın mağlûbiyeti Üe neticelenmesi hepi­
mize elim tesirler bıraktı. Artık iş itüâf devletlerinin insafına kalmıg
demekti. Benim karargâhımın lâğvı ve hususiyle İstanbul’a çağırılmaklığım hiç de îyi alâmetler değildi.

1 Teşrinisani akşamı trenle Nahcivan’dan karargâhımla Kars’a ha­
reket ettik. Yol boyunca kıtaatın hepsi yeis içinde. Kamarlı’da Dokuzuncu
Fırka Kumandam Rüştü Beyle karargâhında dört saat kadar hasbıhal
ettik. Bir med gibi taşdıkları bu yerlerden cezir gibi hangi mmtakalara
çekileceklerini düşünmekle endişe içinde. Ararat ve İlgaz buzlu dağlan
üç ay evvel cenuba inerken beyaz takke giymiş gibi idi, şimdi yukarı
kısımları ziyadece beyazlanmış. 2 /3 Teşrinisani gece yansı Gümrü’ye
geldik. Kars’da Ordu Kumandanı Şevki Paşaya 4 de mülâki oldum. Mü­
tareke şeraiti resmen gelmiş, ajansda okuduğumuzdan az farklı. Şevki
Paşa memleketin dağıldığına kani. Bari buraları da bize verseler diyor.
EUviyei selâsenin tahliyesinin Ermenilerin yeniden katliamları ve şark
vilâyetlerinin de tehlikeye düşmesi ihtimali dolayısıyla zabitanı mütees­
sir etmekte. Bühassa İstanbul’a çağırılmakhğımdan da yeis ziyade. Or­
du kumandanı da benim katî olarak niçin çağırıldığımı bilmiyor, Erkânı Harbiye riyaseti için olduğunu tahmin ediyor.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4d1oxsvjf12wksdumfpzg03as902cr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Ömrüm.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>44350</id>
    <revision>
      <id>174859</id>
      <parentid>168602</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174859</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="pm3lh5p8ojijtcwyb2tcpn6kbx6ulq7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Kibele&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|3}}
ALİ KEMAL

ÖMRÜM


Yayımlayan&lt;br&gt;
ZEKİ KUNERALP


İSİS&lt;br&gt;
YAYIMCILIK&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pm3lh5p8ojijtcwyb2tcpn6kbx6ulq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Account of a new anaesthetic agent, as a substitute for sulphuric ether in sugery and midwifery (IA 39002011124840.med.yale.edu).pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>44662</id>
    <revision>
      <id>174911</id>
      <parentid>169431</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="n2reznhfjfmsx2ne816df685deuos4g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Satirdan kahraman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|15}}
{{orta|INSCRIBED&lt;p&gt;TO&lt;p&gt;M.J. DUMAS,&lt;p&gt;MEMBER OF THE INSTITUTE,&lt;p&gt;DEAN OF THE FACULTY OF SCIENCES,&lt;p&gt;''&amp;C. &amp;C. &amp;C.''}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n2reznhfjfmsx2ne816df685deuos4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İntibah.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45247</id>
    <revision>
      <id>174829</id>
      <parentid>171437</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174829</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="35bq44mxurd7ynoj2pzn3axelw8l7ry" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ego retribuam&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|İntibah}}

{{center|Ali Bey’in Sergüzeştini Havîdir}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>35bq44mxurd7ynoj2pzn3axelw8l7ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174830</id>
      <parentid>174829</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174830</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="jk88zcoph1arpx6k6tmvsj2raeqsnsw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ego retribuam&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|10}}

{{center|İntibah}}

{{center|Ali Bey’in Sergüzeştini Havîdir}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jk88zcoph1arpx6k6tmvsj2raeqsnsw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174831</id>
      <parentid>174830</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174831</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="9v1ulm83kr5knt04rma4q93o3w7x7xm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ego retribuam&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|20}}

{{center|İntibah}}

{{center|Ali Bey’in Sergüzeştini Havîdir}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9v1ulm83kr5knt04rma4q93o3w7x7xm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174832</id>
      <parentid>174831</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174832</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="d2x343ngr3vqgdzc9uqji6guw0uej9w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ego retribuam&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{çsy|22}}

{{center|İntibah}}

{{center|Ali Bey’in Sergüzeştini Havîdir}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2x343ngr3vqgdzc9uqji6guw0uej9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Akl-ı Selim.djvu/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45964</id>
    <revision>
      <id>174919</id>
      <parentid>174691</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="gjzsr3rxsqfq3ffwvcakmm6tbsyjkpa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;İfade-i Tabi'

Cumhuriyet her şeyden evvel fikri bir varlıkdır; Fikri varlıkların harsları, müdafaaları da esasen fikri olmak labüddür.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gjzsr3rxsqfq3ffwvcakmm6tbsyjkpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İsyan ve Dua.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45993</id>
    <revision>
      <id>174821</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:17:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174821</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İsyan ve Dua.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45994</id>
    <revision>
      <id>174822</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:18:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174822</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İsyan ve Dua.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45995</id>
    <revision>
      <id>174823</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Boş bir sayfa oluşturdu</comment>
      <origin>174823</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="jksqkbizz1hc7r9fc33v64tvuslg38m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jksqkbizz1hc7r9fc33v64tvuslg38m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İsyan ve Dua.pdf/24</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45996</id>
    <revision>
      <id>174824</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:19:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174824</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İsyan ve Dua.pdf/23</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45997</id>
    <revision>
      <id>174825</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Boş bir sayfa oluşturdu</comment>
      <origin>174825</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="jksqkbizz1hc7r9fc33v64tvuslg38m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jksqkbizz1hc7r9fc33v64tvuslg38m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İntibah.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45998</id>
    <revision>
      <id>174828</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174828</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İlm-i farâʾiz.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45999</id>
    <revision>
      <id>174833</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174833</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki komite iki kıt'a.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46000</id>
    <revision>
      <id>174834</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174834</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki komite iki kıt'a.pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46001</id>
    <revision>
      <id>174835</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:35:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa:      Ahmed Refik       İki komite, iki kıtal</comment>
      <origin>174835</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="cpjeu8iseviajkwxnelt0f7aaaribgz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


Ahmed Refik 


İki komite, iki kıtal&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cpjeu8iseviajkwxnelt0f7aaaribgz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki komite iki kıt'a.pdf/6</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46002</id>
    <revision>
      <id>174836</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174836</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki komite iki kıt'a.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46003</id>
    <revision>
      <id>174837</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa:     Ahmed Refik     İki komite, iki kıtal</comment>
      <origin>174837</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="drccbm4yngy99u9yyfkw0nm8s5kxyi6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


Ahmed Refik


İki komite, iki kıtal&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>drccbm4yngy99u9yyfkw0nm8s5kxyi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki komite iki kıt'a.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46004</id>
    <revision>
      <id>174838</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174838</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki komite iki kıt'a.pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46005</id>
    <revision>
      <id>174839</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa:   (İki komite, iki kıtal)</comment>
      <origin>174839</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="sxszx1gcbtp0go2sg49aiyiuecaelte" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

(İki komite, iki kıtal)&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sxszx1gcbtp0go2sg49aiyiuecaelte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174840</id>
      <parentid>174839</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174840</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="ff7l66f3hy965woeryydyjgmost6h5w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

(İki komite, iki kıtal) Osmanlı Tarihinin&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ff7l66f3hy965woeryydyjgmost6h5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki emel.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46006</id>
    <revision>
      <id>174841</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174841</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İki emel.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46007</id>
    <revision>
      <id>174842</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174842</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İhtilal ve İnkılab 1325.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46008</id>
    <revision>
      <id>174843</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174843</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İhtilal ve İnkılab 1325.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46009</id>
    <revision>
      <id>174844</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174844</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İhtilal ve İnkılab 1325.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46010</id>
    <revision>
      <id>174845</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174845</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İhtilal ve İnkılab 1325.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46011</id>
    <revision>
      <id>174846</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174846</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:İbretnüma, Lami Çelebi.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46012</id>
    <revision>
      <id>174847</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174847</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Üç Medeniyet.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46013</id>
    <revision>
      <id>174848</id>
      <timestamp>2026-10-10T18:46:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa: Ahmet Ağaoğlu  ÜÇ  MEDENİYET              Doğu Kitabevi</comment>
      <origin>174848</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="r1qxs0tsj74lpbs43f28ytq80508aio" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Ahmet Ağaoğlu

ÜÇ

MEDENİYET


Doğu Kitabevi&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r1qxs0tsj74lpbs43f28ytq80508aio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Çerkes Ethem Kuvvetlerinin İhaneti.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46014</id>
    <revision>
      <id>174860</id>
      <timestamp>2026-10-10T19:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174860</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Çağlayanlar.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46015</id>
    <revision>
      <id>174861</id>
      <timestamp>2026-10-10T19:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174861</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı 29.pdf/6</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46016</id>
    <revision>
      <id>174862</id>
      <timestamp>2026-10-10T19:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* Metinsiz */</comment>
      <origin>174862</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek29d3ddmj7u9ajtmq5m0w8k5yazt8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46017</id>
    <revision>
      <id>174872</id>
      <timestamp>2026-10-10T19:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa:   m üdürü Halil ve İstanbul muhafızı vekili kay­ makam Fehmi Beyler ve daha sonra Nâzım Pa­ şa divanı harbinin tahkik heyetini teşkil eden as­ ker ve sivil âzadan gördüğüm pek İnsanî mua­ meleyi bunlardan da göreceğimi ümit eder gibi oldum. Böyle mahkûm bir canî gibi celbedil'şimin sebebini Tahsin Beyden sormuştum. Yıldız me­ selesi için divanıharpten davet edildiğimi söyle­ mişti. Bu meseleden dolayı takip edildiğimin söylenmesi pek yak...</comment>
      <origin>174872</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1204" sha1="h02bqv3b58xt43rrb0hex00eb0nhzcs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;{{center|— 10 —}}&lt;/noinclude&gt;

m üdürü Halil ve İstanbul muhafızı vekili kay­
makam Fehmi Beyler ve daha sonra Nâzım Pa­
şa divanı harbinin tahkik heyetini teşkil eden as­
ker ve sivil âzadan gördüğüm pek İnsanî mua­
meleyi bunlardan da göreceğimi ümit eder gibi
oldum.
Böyle mahkûm bir canî gibi celbedil'şimin
sebebini Tahsin Beyden sormuştum. Yıldız me­
selesi için divanıharpten davet edildiğimi söyle­
mişti. Bu meseleden dolayı takip edildiğimin
söylenmesi pek yakın bir selâmet müjdesi idi.
25 mayıs 1920

Sabah saat beşte uyandım. Dünkü macerayı
düşündüm ve hiddetten ziyade hayretle mütehas­
sis oldum.
Yıldız meselesi, hükümetçe ikinci Abdülhamidln emvaline resmen vaz’ı yed edilmekten ibaret
bir muamle iken bundan dolayı on iki sene son­
ra beni tevkif etmek hakikaten bir zulüm gari­
besidir ; fakat kimden kime, şikâyet etmeli ?
Hükümet reisinin, hattâ padişahın rey ve
müsaadesi alınmaksızın sabık Dahiliye Nazırının
tevkif edilemiyeceği âşikârdır.
Akıbete mütevekkilâne intizardan başka be­
nim için şimdilik yapacak birşey yoktu. Yatak­
tan kalkarak giyindim ; koridora açılan kapıyı
açtım.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h02bqv3b58xt43rrb0hex00eb0nhzcs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174873</id>
      <parentid>174872</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174873</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1203" sha1="ndo37kejbw0mdrg227zwo32fer23wvr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;{{center|— 10 —}}&lt;/noinclude&gt;

müdürü Halil ve İstanbul muhafızı vekili kay­
makam Fehmi Beyler ve daha sonra Nâzım Pa­
şa divanı harbinin tahkik heyetini teşkil eden as­
ker ve sivil âzadan gördüğüm pek İnsanî mua­
meleyi bunlardan da göreceğimi ümit eder gibi
oldum.
Böyle mahkûm bir canî gibi celbedil'şimin
sebebini Tahsin Beyden sormuştum. Yıldız me­
selesi için divanıharpten davet edildiğimi söyle­
mişti. Bu meseleden dolayı takip edildiğimin
söylenmesi pek yakın bir selâmet müjdesi idi.
25 mayıs 1920

Sabah saat beşte uyandım. Dünkü macerayı
düşündüm ve hiddetten ziyade hayretle mütehas­
sis oldum.
Yıldız meselesi, hükümetçe ikinci Abdülhamidln emvaline resmen vaz’ı yed edilmekten ibaret
bir muamle iken bundan dolayı on iki sene son­
ra beni tevkif etmek hakikaten bir zulüm gari­
besidir ; fakat kimden kime, şikâyet etmeli ?
Hükümet reisinin, hattâ padişahın rey ve
müsaadesi alınmaksızın sabık Dahiliye Nazırının
tevkif edilemiyeceği âşikârdır.
Akıbete mütevekkilâne intizardan başka be­
nim için şimdilik yapacak birşey yoktu. Yatak­
tan kalkarak giyindim ; koridora açılan kapıyı
açtım.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ndo37kejbw0mdrg227zwo32fer23wvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sayfa:Zâlimâne Bir İdam Hükmü.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46018</id>
    <revision>
      <id>174874</id>
      <timestamp>2026-10-10T19:18:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <comment>/* İstinsah edilmemiş */ Yeni sayfa:   içinden çıkacak kuğu tutm ak için yuva deliği önünde bekliyen kediler gibi iki polis memurunun kapı önünde oturduklarını görerek aptestliğin mevkiini sordum. Saat dokuz buçuğa kadar polis müdürünün odasında bütün sabah gazetelerini gözden geçir­ dim, tevkifime dair bunlarda birşey yoktu. Bir saat 6onra İstanbul muhafızı ve polis müdürü geldiler. Emin Bey divanıharbe gideceğimi, fakat öğ­ leden sonra ikiye doğru toplandıkları için o za...</comment>
      <origin>174874</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1246" sha1="980oek0ytx667h00oybsuhai85jyfzl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;{{center|— 11 —}}&lt;/noinclude&gt;

içinden çıkacak kuğu tutm ak için yuva deliği
önünde bekliyen kediler gibi iki polis memurunun
kapı önünde oturduklarını görerek aptestliğin
mevkiini sordum.
Saat dokuz buçuğa kadar polis müdürünün
odasında bütün sabah gazetelerini gözden geçir­
dim, tevkifime dair bunlarda birşey yoktu. Bir
saat 6onra İstanbul muhafızı ve polis müdürü
geldiler.
Emin Bey divanıharbe gideceğimi, fakat öğ­
leden sonra ikiye doğru toplandıkları için o za­
mana kadar burada kalmadansa İstanbul muha­
fızlığı dairesinde bulunmak daha muvafık olaca­
ğını söyledikten sonra telefonla muavinine şu
emri verdi :
“Hazım Beyefendi oraya gelecek, benim oda­
yı açtırarak kendisini orada hürm etle kabul
ediniz.»
Muhafızlık makamı, Harbiye Nezareti (İstan­
bul Üniversitesi) kapısının sol tarafındaki köşkte
bulunduğundan bir muhafızla oraya gönderildim.
Emin Beyin odasında saat üçe kadar bekle­
dikten sonra mezkûr nezaret binasının arkasın­
da bulunan bir numaralı divanıharbe götürül­
düm. Bu divanıharp (Nemrut Mustafa Divanıhar­
bı) adı ile anılıyordu. Harbiye Nezareti dairelerde
bilcümle m üteferriatı İngilizler tarafından işgal.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>980oek0ytx667h00oybsuhai85jyfzl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>174882</id>
      <parentid>174874</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tarih</username>
        <id>348</id>
      </contributor>
      <origin>174882</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1248" sha1="gs19lfhk6r6f9qybe7ttfbtt5sbd0zi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tarih&quot; /&gt;{{center|— 11 —}}&lt;/noinclude&gt;

içinden çıkacak kuşu tutmak için yuva deliği
önünde bekliyen kediler gibi iki polis memurunun
kapı önünde oturduklarını görerek aptestliğin
mevkiini sordum.

Saat dokuz buçuğa kadar polis müdürünün
odasında bütün sabah gazetelerini gözden geçir­
dim, tevkifime dair bunlarda birşey yoktu. Bir
saat sonra İstanbul muhafızı ve polis müdürü
geldiler.

Emin Bey divanıharbe gideceğimi, fakat öğ­
leden sonra ikiye doğru toplandıkları için o za­
mana kadar burada kalmadansa İstanbul muha­
fızlığı dairesinde bulunmak daha muvafık olaca­
ğını söyledikten sonra telefonla muavinine şu
emri verdi :

“Hazım Beyefendi oraya gelecek, benim oda­
yı açtırarak kendisini orada hürm etle kabul
ediniz.»

Muhafızlık makamı, Harbiye Nezareti (İstan­
bul Üniversitesi) kapısının sol tarafındaki köşkte
bulunduğundan bir muhafızla oraya gönderildim.
Emin Beyin odasında saat üçe kadar bekle­
dikten sonra mezkûr nezaret binasının arkasın­
da bulunan bir numaralı divanıharbe götürül­
düm. Bu divanıharp (Nemrut Mustafa Divanıhar­
bı) adı ile anılıyordu. Harbiye Nezareti dairelerde
bilcümle müteferriatı İngilizler tarafından işgal.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gs19lfhk6r6f9qybe7ttfbtt5sbd0zi</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>