Türkiye

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tr">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikigezgin</sitename>
    <dbname>trwikivoyage</dbname>
    <base>https://tr.wikivoyage.org/wiki/Anasayfa</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Ortam</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Özel</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Tartışma</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Kullanıcı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kullanıcı mesaj</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikigezgin</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikigezgin tartışma</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosya</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosya tartışma</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki tartışma</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Şablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Şablon tartışma</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yardım</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yardım tartışma</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategori tartışma</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modül</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modül tartışma</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Türkiye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>314</id>
    <revision>
      <id>17339</id>
      <parentid>17148</parentid>
      <timestamp>2026-09-04T09:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zemxer</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>17339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19760" sha1="93x498ewbj1tkkrgf3yi1jcirt7c218" xml:space="preserve">{{kapakfotoğrafı|Kekova (Turkey) banner.jpg}}
[[Dosya:Flag of Turkey.svg|küçükresim|Türk bayrağı]]
{{ülke bilgi kutusu}}
'''Türkiye''', resmî adıyla '''Türkiye Cumhuriyeti''', iki kıtada yer alan bir ülkedir. Türkiye hakkında sıklıkla tekrarlanan bir klişe, Türkiye'nin Avrupa ile Asya arasında bir köprü olduğu yönündedir. Bu sadece coğrafi olarak değil kültürel olarak da geçerli ve birçok Türk Avrupalı ve Asyalı kimliklerine eşit değer veriyor. Bu nedenle, Türkiye pek çok kişi için nihai &quot;egzotik&quot; ama farklı yönleri olan bir gezi yeridir. Ülkeye gelen pek çok gezgin her köşede büyüleyici bir yenilik bulacak, ancak aynı zamanda hangisi olursa olsun rahatlatıcı bir aşinalık hissine sahip olacaktır. yön veya ne kadar uzaklıktan geldikleri. Karışıma Türklerin ziyaretçilere karşı duyduğu dillere destan sıcaklığı da ekleyin, fikri anlıyorsunuz.

Türkiye, gezginlere çok çeşitli rotalar sunmaktadır. [[İstanbul]]'un kubbe ve minare dolu silüetinden, [[Ege Bölgesi|Ege]] ve [[Akdeniz Bölgesi|Akdeniz]] kıyılarındaki Roma kalıntılarına, yoğun bir şekilde [[Likya]]'nın dağlık fonuna ve [[Pamfilya]]'nın geniş ve güneşli kumsallarına, [[Doğu Anadolu Bölgesi|Doğu]]'nun soğuk ve karlı dağlarına, [[Bodrum]]'un çılgın &quot;köpük partileri&quot;nden girintili çıkıntılı kıyı şeridine, Orta doğu aromalı [[Güneydoğu Anadolu Bölgesi|Güneydoğu Anadolu]] şehirlerine, [[Karadeniz Bölgesi|Doğu Karadeniz]]'in yemyeşil sisli dağlarından [[İç Anadolu Bölgesi|İç Anadolu]]'nun geniş bozkır manzaralarına kadar, otostopla veya milyonluk yatlarla ve aşırı bir bütçeyle seyahat etmesi fark etmeksizin herkesin zevkine göre bir şeyler bulundurmaktadır.

Türkiye; Kuzeybatıda [[Bulgaristan]], batıda [[Yunanistan]], kuzeydoğuda [[Gürcistan]], doğuda [[Ermenistan]], [[İran]] ve [[Azerbaycan]]'ın [[Anklav ve eksklav|ekslav]] toprağı [[Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti|Nahçıvan]], güneydoğuda ise [[Irak]] ve [[Suriye]] ile komşudur. Güneyini [[Akdeniz]], batısını [[Ege Denizi]] ve kuzeyini [[Karadeniz]] çevreler. [[Marmara Denizi]] ise [[İstanbul Boğazı]] ve [[Çanakkale Boğazı]] ile birlikte Anadolu'yu Trakya'dan yani Asya'yı Avrupa'dan ayırır. Türkiye, Avrupa ve Asya'nın kavşak noktasında yer alması sayesinde önemli bir jeostratejik güce sahiptir.

== Bölgeler ==
{{Bölge listesi
|region1name=[[Ege Bölgesi]]|region1color=#a1a4c1|region1description=Bir yanda masmavi deniz ve diğer yanda gümüşi zeytinlikler arasındaki Yunan ve Roma kalıntıları|region2name=[[Karadeniz Bölgesi]]|region2color=#9eccb1|region2description=Trekking ve rafting gibi harika doğa sporları sunan yoğun ormanlık dağlar|region3name=[[İç Anadolu Bölgesi]]|region3color=#ceb881|region3description=Başkent Ankara, Hitit ve Frig kalıntıları ve ay benzeri Kapadokya ile ağaçsız merkezi bozkırları|region4name=[[Doğu Anadolu Bölgesi]]|region4color=#c0ce98|region4description=Sert kışları olan yüksek ve dağlık doğu kesimi. Tarihsel olarak Ermenilerin ve Kürtlerin yaşadığı yer|region5name=[[Marmara Bölgesi]]|region5color=#b59bb2|region5description=Ülkenin en büyük şehirlerinden bazılarının bulunup Bizans ve Osmanlı anıtlarının bulunduğu en kentleşmiş bölge|region6name=[[Akdeniz Bölgesi]]|region6color=#cba88b|region6description=Kristal berraklığındaki denizin yoğun biçimde girintili çıkıntılı kıyı şeridinden yükselen çam ormanlarıyla kaplı dağlar ve Antik Roma ve Yunan kalıntıları|region7name=[[Güneydoğu Anadolu Bölgesi]]|region7color=#beb588|region7description=Ülkenin yarı çöl/dağlık kısmı. Göbeklitepe, Nevali Çori, Karahantepe ve Çayönü gibi cilalı taş devrinden kalma yerleşkeler, Roma kalıntıları bulunmaktadır. Bölgede ağırlıklı olarak Kürtler, Zazalar ve Araplar yaşamaktadır.|regionmap=Turkey regions map (tr).png|regionmapsize=320px}}

{{Mapshape|type=geoshape|fill=#a1a4c1|title=[[Ege Bölgesi]]|wikidata=Q155564}}
{{Mapshape|type=geoshape|fill=#9eccb1|title=[[Karadeniz Bölgesi]]|wikidata=Q155533}}
{{Mapshape|type=geoshape|fill=#ceb881|title=[[İç Anadolu Bölgesi]]|wikidata=Q155526}}
{{Mapshape|type=geoshape|fill=#c0ce98|title=[[Doğu Anadolu Bölgesi]]|wikidata=Q155542}}
{{Mapshape|type=geoshape|fill=#b59bb2|title=[[Marmara Bölgesi]]|wikidata=Q155583}}
{{Mapshape|type=geoshape|fill=#cba88b|title=[[Akdeniz Bölgesi]]|wikidata=Q155552}}
{{Mapshape|type=geoshape|fill=#beb588|title=[[Güneydoğu Anadolu Bölgesi]]|wikidata=Q155638}}

== Tatiller ==
[[Dosya:Mustafa Kemal Ataturk looking through a train window over Turkish flag.jpg|küçükresim|Mustafa Kemal Atatürk]]
Türkiye'nin içine veya çevresine seyahat ederken seyahatte gecikmelere, trafik sıkışıklığına, rezerve edilmiş konaklama yerlerine ve kalabalık mekanlara neden olabileceği için akılda tutulması gereken birkaç tatil olduğunu hatırlamalısınız. Bankalar, ofisler ve işletmeler resmi tatillerde kapalıdır ve takip eden tüm tatillerde trafik yoğunlaşır, bu nedenle araştırmanızı ziyaret etmeden önce yapın. Bu tatillerde rezervasyon yapmayın, Türk tatil günlerinde seyahat etmek genellikle zordur ve çoğu zaman ilginç değildir.

=== Resmî tatiller ===
* 1 Ocak: Yılbaşı
* 23 Nisan: Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı &amp;mdash; Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yıl dönümünü kutlanır. Bayraklar ve Atatürk portreleri genellikle her yerdedir.
* 1 Mayıs: Emek ve Dayanışma günü (ayrıca İşçi Bayramı olarak da bilinir) neredeyse 40 yıl boyunca bir tatil olarak yasaklanmıştır ve 2009 yılında yalnızca ulusal bir tatil olarak yeniden getirilmiştir. Bugün geçmiş yıllarda genellikle şiddete dönüşmüştür. Bugün geçit törenlerine katılınması tavsiye edilmez.
* 19 Mayıs: Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı &amp;mdash; Atatürk'ün [[Samsun]]'a gelişi ve Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcı.
* 15 Temmuz: Demokrasi ve Milli Birlik Günü
* 30 Ağustos: Zafer Bayramı &amp;mdash; İstila kuvvetlerine karşı Türk Kurtuluş Savaşı'nın sona ermesinin kutlanması. Genellikle büyük bir silahlı kuvvetler veya askerî kuvvetler geçit törenleri yapılır.
* 29 Ekim: Cumhuriyet Bayramı, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanının yıl dönümüdür. Örneğin perşembe günü düşerse, cuma ve hafta sonu seyahat planlarınızda dikkate alınmalıdır. 29 Ekim'de birçok tatil beldesinde turist sezonunun resmî sonu ve genellikle şehir meydanlarında büyük bir kutlama yapılır.
* 10 Kasım, 09:05 &amp;mdash; Trafik genellikle durur ve sirenler, Türkiye Cumhuriyeti kurucusu Atatürk'ün 1938'de [[İstanbul]]'daki [[Dolmabahçe Sarayı]]'nda öldüğü gün olan 09:05'ten başlayarak iki dakika boyunca çalar. Ancak mekânlar genellikle gün boyunca kapalı olmazlar. Bununla birlikte; eğer sokaktaysanız, yüksek sesle bir ses duyarsınız ve aniden tüm insanlar ve trafik bu olaya uymak için kaldırımda ve sokaklarda durarak saygı duruşunda bulunurlar.

=== Dinî bayramlar ===
{{ramazan}}
'''Ramazan''' müslümanların güneş varken yemek yemedikleri ve su içmedikleri bir ay boyunca tutulan oruç, dua ve kutlama zamanıdır. İşletmeler, bankalar ve resmî yerler bu süre zarfında kapalı değildir. Türkiye'nin bazı yerlerinde, yerel olarak iç ve doğu konumlarının çoğu, ülkenin geri kalanındaki insanlardan daha muhafazakârdır; halkın yerlerinde aperatifler yemek veya yerel halkın önünde gazlı içecekler içmek ya da halka açık yerlerde yemek içmek kötü olarak kabul edilir. Tamamen güvenli tarafta olmak için, yerel halkın nasıl davrandığını, ancak restoranların genellikle açık olduğunu ve her zamanki gibi içlerinde yemek yemek sorun olmadığını, ancak bazı restoran sahiplerinin çok ihtiyaç duyulan bir tatil (veya yenileme) için bir fırsat olarak kullanmasına rağmen ve 30 gün boyunca işlerini tamamen kapattılar. Bununla birlikte, büyük şehirlerde, şehirlerin orta kısımlarında ve Türkiye'nin batı ve güneyindeki turistik şehirlerde kapalı bir yapı görmeyeceksiniz. Bankalar, işletmeler ve resmî yerler bu süre zarfında KAPALI DEĞİLDİR.

'''Ramazan sırasında''', birçok belediye, özellikle yoksul kesimi olan veya yaşlı veya özürlü olanlar için, ihtiyaç sahipleri için özellikle amaçlanan ve sunulan kentlerin ana meydanlarında çadır benzeri yapılar kurmaktadır. Gün batımı (''iftar''), ücretsiz (çorba mutfakları gibi, tam yemek servisi) yapılır. İlk önce İslam'ın gelişi sırasında İslam peygamberi Muhammed tarafından uygulanmıştır.

''Ramazan''dan hemen sonra ''Ramazan Bayramı'' 3 günlük bir bayram olur. Ayrıca ''Şeker Bayramı'' olarak da bilinir. Bankalar, ofisler ve işletmelerin kapalı olduğu ve seyahatin zor olduğu bayramdır. Ancak birçok restoran, kafe ve bar açıktır. Ramazan bayramı her yıl farklı günlere denk gelir.

''Kurban Bayramı'' yılın en önemli İslam dinî bayramıdır. Birkaç gün sürer ve resmî tatildir. Bu süre zarfında hemen hemen her yer kapalı olacaktır (ancak birçok restoran, kafe, bar ve bazı küçük dükkânlar açık olacaktır). '' Kurban Bayramı '' aynı zamanda Mekke'ye yıllık hac ziyaretinin ([[Hac]]) zamanıdır, bu nedenle Türkiye'de hem iç hem de uluslararası seyahatler yoğundur. Daha küçük kasabalarda veya köylerde iseniz halka açık bir yerde öldürülen bir hayvanı, genellikle bir keçiyi ama bazen bir ineği bile gözlemleyebilirsiniz.

Bu dini bayramların tarihleri, Müslüman ay takvimine göre değişmekte ve böylece 10-11 gün (Gregoryen ve Ay takvimleri arasındaki tam fark, her yıl başında 10 gün ve 21 saattir) gerçekleşmektedir. Buna göre,

* ''Şeker/Ramazan Bayramı''
* ''Kurban Bayramı'' dört gün boyunca devam ediyor.

Her iki dini bayramda, birçok şehir '''ücretsiz toplu taşıma''' (minibüs, dolmuş ve taksiler hariç) sağlamaktadır. Bu yer ve zamana bağlıdır. Örneğin, İstanbul'un toplu taşıma otoritesi ücretsiz ulaşım sağlamıştır. Bazı yıllar boyunca, her iki tatilde de ücretsiz, bazılarında ise indirim uygulanmadı. Emin olmak için, diğer yolcuların bilet/jeton kullanıp kullanmadıklarını kontrol edin.

== Giriş ==
Türkiye, ülkesine İsrail vatandaşlarını kabul eden üç Orta Doğu ülkesinden biridir. Türkiye'ye giriş, İsrail pasaport sahipleri için sorun değildir.

=== Vize ===
[[Dosya:Visa policy of Turkey.png|küçükresim|Türkiye için vize şartlarını gösteren harita. Koyu kırmızı veya yeşil olan ülkelerin ülkeye vizesiz erişimi vardır ve mavi veya krem rengi olan ülkeler eVize alabilir.]]
Aşağıda listelenen ülkelerin vatandaşları, aksi belirtilmedikçe, Türkiye'ye ''90 gün boyunca vizesiz'' girebilirler. [http://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa stated]: [[Arnavutluk]], [[Andorra]], [[Arjantin]], [[Azerbaycan]] (30 gün), [[Bolivya]], [[Bosna Hersek]] (60 gün), [[Brezilya]], [[Brunei]], [[Bulgaristan]], [[Şili]], [[Kolombiya]], [[Kosta Rika]] (30 gün), [[Çek Cumhuriyeti]], [[Kuzey Kıbrıs]] (Türkiye tarafı), [[Danimarka]], [[Ekvator]], [[El Salvador]], [[Estonya]], [[Finlandiya]], [[Fransa]], [[Gürcistan]], [[Almanya]], [[Yunanistan]], [[Guatemala]], [[Honduras]], [[İzlanda]], [[Hong Kong]] (SAR Pasaportu), [[İran]], [[İsrail]], [[İtalya]], [[Japonya]], [[Kazakistan]] (30 gün), [[Kosova]], [[Kırgızistan]] (30 gün),  [[Letonya]] (30 gün), [[Lübnan]], [[Lihtenştayn]], [[Litvanya]], [[Lüksemburg]], [[Makao]] (30 gün), [[Malezya]], [[Moldova]] (30 gün), [[Monako]], [[Moğolistan]] (30 gün), [[Karadağ]], [[Fas]], [[Yeni Zelanda]], [[Nikaragua]], [[Kuzey Makedonya]], [[Paraguay]], [[Peru]], [[Romanya]], [[Rusya]] (60 gün), [[San Marino]], [[Sırbistan]], [[Singapur]], [[Slovakya]], [[Güney Kore]], [[İsveç]], [[İsviçre]], [[Suriye]], [[Tacikistan]] (30 gün), [[Tayland]] (30 gün), [[Trinidad ve Tobago]], [[Tunus]], [[Türkmenistan]] (30 gün), [[Ukrayna]] (60 gün), [[Uruguay]], [[Özbekistan]] (30 gün), [[Roma/Vatikan|Vatikan Şehri]] ve [[Venezuela]].

Alman, İtalyan ve Fransız vatandaşları 90 güne kadar olan konaklamalar için vizeye ihtiyaç duymazlar ve hatta kendi ulusal kimlik kartlarıyla girebilirler.

Aşağıdaki ülkelerin vatandaşları turist vizesi alabilir [https://www.evisa.gov.tr/en/online]. E-Vizeler pasaportuna bağlı olarak 15-60 ABD dolarına (çoğu AB ülkesi için: 20 ABD Doları, ABD/Kanada/Avustralya için: 60 ABD Doları) ve ayrıca 0,70 ABD Doları servis ücretine mal olmaktadır. Türk MFA'ya göre, '''Türkiye'ye vizesiz gelen ziyaretçiler, e-vizelerini Türk havalimanlarına yerleştirilen interaktif kiosklar aracılığıyla alabilirler''', ancak ücret çevrim içi e-Vize'den daha yüksektir (yaklaşık olarak 10 ABD dolar). Bazı taşıyıcılar daha önce e-Vize'siz yolcuları reddetmiştir (Pegasus Havayolları, İtalya, Haziran 2014).

'''Üç ay geçerlidir''': [[Antigua ve Barbuda]], [[Avustralya]], [[Avusturya]], [[Bahamalar]], [[Barbados]], [[Belçika]], [[Kanada]], [[Hırvatistan]], [[Dominik]], [[Dominik Cumhuriyeti]], [[Grenada]], [[Haiti]], [[Hong Kong]] (BNO Pasaportu), [[İrlanda]], [[Jamaika]], [[Kuveyt]], [[Maldivler]], [[Malta]] (bedava), [[Meksika]] (geçerli Schengen, İngiltere, Kanada veya Japonya vizesi ile), [[Hollanda]], [[Norveç]], [[Umman]], [[Polonya]], [[Portekiz]], [[Katar]], [[Suudi Arabistan]], [[İspanya]], [[Saint Kitts ve Nevis]], [[Saint Lucia]], [[Saint Vincent ve Grenadinler]], [[Birleşik Arap Emirlikleri]], [[Birleşik Krallık]] ve [[Birleşmiş Milletler]].

'''İki ay geçerlidir''': [[Beyaz Rusya]]

'''Bir ay geçerlidir''': [[Ermenistan]], [[Bahreyn]], [[Bangladeş]] (geçerli Schengen, İrlanda veya İngiltere vizesi ile), [[Çin]], [[Kıbrıs|Kıbrıs Cumhuriyeti]], [[Macaristan]], [[Hindistan]] (geçerli Schengen, İrlanda veya İngiltere vizesi ile), [[Endonezya]], [[Mauritius]], [[Moldova]], [[Pakistan]] (geçerli Schengen, İrlanda veya İngiltere vizesi ile), [[Filipinler]] geçerli bir Schengen veya OECD üyesinin vizesine veya oturma iznine sahipseniz, [[Slovakya]], [[Güney Afrika]], [[Tayvan]]&lt;br/&gt;
Sterlin cinsinden yapılan ödemeler, Bank of England'a yapılmalıdır.

[http://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa Dış işleri Bakanlığı web sitesinde] daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

=== Uçakla ===
Türkiye'nin hava yoluyla uluslararası ağ geçidi, Ekim 2018'de açılan '' 'İstanbul Havaalanı''' (IST)'dır. Avrupa ile Orta ve Uzak Doğu arasındaki trafik buradan gerçekleşir; aynı zamanda tüm büyük Türk şehirlerine de hizmet vermektedir. Şehir merkezinin 40&amp;nbsp;km kuzeybatısında, şehre otobüsle ulaşmak mümkündür. Lakin yol uzun sürmektedir.

Eski ana havaalanı '''Atatürk Havalimanı 2019 Nisan'ında kapandı'''. Güncel yol levhası ve haritalarından ve sizi yıkım alanı olan havalimanına götürmeye çalışabilecek dolandırıcı taksi şoförlerine dikkat edin.

Diğer bir ağ geçidi, İstanbul'un ikinci havalimanı, '''[https://www.sabihagokcen.aero/anasayfa Sabiha Gökçen Havaalanı] '' (SAW), [[İstanbul]]'un 50&amp;nbsp;km doğusunda Asya yakasındadır. Özellikle [http://www.flypgs.com Pegasus] gibi bütçe havayolları tarafından kullanılır. Uçuş bağlantıları İstanbul Havalimanı'nınki kadar kapsamlı değildir, ancak başlıca Türk şehirlerini, Kuzey Kıbrıs'taki Ercan'ı ve bazı Körfez Ülkelerini içerir. Bu havaalanı, Pendik tren istasyonu için, Eskişehir, Ankara ve Konya'ya hızlı trenler için de uygundur. Taksim Meydanı'ndan havaalanına servis otobüsleri vardır.

'''[[Antalya]], [[Bodrum]]''' ve '''[[Dalaman]]''' gibi sahil beldeleri Avrupa'dan doğrudan paket turlu uçuşlar vardır: bunları yalnızca uçuş olarak ayırtmak mümkün olabilir.

Ankara, Adana ve İzmir gibi diğer Türk şehirlerine direkt olarak yazları uluslararası uçuşlar düzenlenmektedir.

=== Trenle ===
[[Dosya:HT80101.jpg|küçükresim|Anadolu genelinde yüksek hızlı trenler]]

Batı Avrupa'dan Türkiye'ye trenle olan rota Budapeşte'den geçer, ardından bir gecede Bükreş ya da [[Sofya]]'dan [[İstanbul]]'a varır. Gece treni gece saat 21:00'de Sofya'dan hareket eder, Kapıkule sınırından ve Edirne'den geçerek saat 07:40'ta Halkalı'da son bulur. TCDD, Halkalı ile Sirkeci şehir merkezi arasında bir bağlantı otobüsü kullanmaktadır. Haziran ayından eylül ayına kadar başka bir gece Bosphor Ekspresi, Bükreş'ten saat 12:45'te, Ruse'den Kapıkule'ye doğru yola çıkar. Burada Sofya'dan geçer ve tüm yolcular Halkalı'ya devam etmeden önce sınır prosedürlerinden geçmek zorundadırlar. Batıya giden tren 21:40'da Halkalı'dan saat 09:00'da Sofya'ya, ertesi gün saat 19:00'a Bükreş'e varır. Ekim-Mayıs ayları arasında Bükreş'ten geçen tren geçmiyor, bu yüzden Ruse'deki trenleri tekrar benzer bir zaman çizelgesine sahip Kapıkule'de değiştiriyorsunuz. Diğer batıdan gelen trenler (yani Budapeşte ve Belgrad), Türkiye'ye giden trenlerle bağlanmadığından, bir geceyi Sofya veya Bükreş'te geçirmeniz gerekir. İkinci sınıf münferit ücretler Sofya'dan yaklaşık 20€, Bükreş'ten 40€'dır. Gemideki konaklama standartları, yerli trenlere benzer.

Haziran 2019'dan itibaren, başka bir tren Cumartesi ve Pazar günü sadece Plovdiv'den 08:40'ta kalkar ve Edirne'ye saat 13:00'de ulaşır ve saat 17:00'de geri döner. Günlük geziler için tasarlanmıştır ancak Bulgaristan ile Türkiye arasında faydalı bir rota yaratır.

== Yiyin ==
[[Dosya:Döner Kebab, Berlin, 2010 (01).jpg|küçükresim|Döner kebap]]
[[Dosya:AdanaKebap.JPG|küçükresim|Adana kebap]]
[[Akdeniz]], [[Orta Asya]], Kafkas ve Arap etkilerini birleştiren Türk mutfağı, bölgenin kültürel ve biyolojik çeşitliliğini yansıtan son derece zengindir. Gerçekten de, Türk mutfağının tek ve birleşik bir ulusal mutfak olmadığı, pişirme tarzları ve malzemelere ilişkin tercihlerin bazı durumlarda örtüştüğü, bazı durumlarda ise farklılaştığı (örneğin zeytinyağı ve diğer sebzeler) birçok farklı bölgesel mutfağın bir koleksiyonu olduğu söylenir. Batıda yaygın yağlar ve diğer yerlerde tereyağı, bazı bölgeler sebze ağırlıklı, diğerleri ise et ağırlıklı, sığır eti geleneksel olarak batıda en önemli kırmızı et, ancak kuzu ve keçi diğer yerlerde bu boşluğu dolduruyor (domuz eti, İslam'da tabu statüsü nedeniyle herhangi bir yerde bulmak zor), deniz ürünleri, özellikle de balık, kuzeyde ve batıda yaygındır, ancak başka yerlerde yoktur, güney ve güneydoğu baharat açısından yoğunken, diğer yerlerde çok daha ılımlı ve &quot;yumuşak&quot;, ana Temel gıda kuzeyde ve batıda pirinç, diğer yerlerde ise bulgur buğdayıdır, ekmek her yerde yaygındır ama o bile çeşitli şekil ve formlarda gelir, vb. Elbette, iç göçün artması ve ulaşım ve iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte, farklılıklar çoğu zaman bulanıklaşıyor ve geçmişteki kadar net değil, ancak temel ayrımlar hâlâ mevcut.

== İçin ==
[[Dosya:Fresh ayran.jpg|küçükresim|Bol köpüklü ayran]]
'''Ayran''', su ve yoğurttan oluşan popüler bir içecektir; ancak her zaman şekersiz (ve aslında genellikle biraz tuz eklenerek) servis edilir. Toros Dağları üzerinde otobüsle seyahat ediyorsanız, yerel halkın çok sevdiği bir içecek olan &quot;köpüklü ayran&quot; veya &quot;yayık ayranı&quot;nı isteyin.

== Dış bağlantılar ==
{{Vikipedi}}
{{Commons}}

{{Parçası|Asya}}
{{Parçası|Balkanlar}}

[[Kategori:Avrupa]]
[[Kategori:Türkiye| ]]</text>
      <sha1>93x498ewbj1tkkrgf3yi1jcirt7c218</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karadağ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2510</id>
    <revision>
      <id>17338</id>
      <parentid>17335</parentid>
      <timestamp>2026-09-04T09:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zemxer</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Diğer destinasyonlar */</comment>
      <origin>17338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45004" sha1="ijbjqf5y6rkd47lus8zzzc2m55mkmlq" xml:space="preserve">{{pagebanner|Montenegro_banner.jpg|caption=Karadağ'da sahil kıyısındaki evler}}
'''Karadağ''' ([[Montenegrin phrasebook|Karadağca]]: ''Crna Gora'', Црна Гора), Adriyatik Denizi kıyısında, [[Balkans|Balkanlar]]'da yer alan bir ülkedir.

2006 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla Avrupa'nın en yeni bağımsız ülkelerinden biri olmuştur. Bağımsızlıktan bu yana altyapı büyük ölçüde gelişmiş; Karadağ, sayısız beş yıldızlı otele, gösterişli yeni yerleşimlere ve yollara, enerjiye, suya ve kanalizasyon hatlarına yapılan yatırımlara ev sahipliği yapmaya başlamıştır.

==Bölgeler==
Karadağ, beş bölgeye ayrılabilecek 21 belediyeye bölünmüştür:

{{Regionlist
| regionmap=Montenegro-map.png
| regionmaptext=Karadağ'ın bölgeleri
| regionmapsize=400px
| regionInteractiveMap=map1

| region1name=[[Bay of Kotor|Kotor Körfezi]]
| region1color=#d8a35b
| region1description=Bu körfez Avrupa'nın en güzel körfezlerinden biri sayılır ve tamamı bir [[UNESCO World Heritage Site|UNESCO Dünya Mirası Alanı]]'dır. [[Perast]] ve [[Kotor]] kasabalarının yanı sıra tipik Akdeniz kasabalarını da içerir.

| region2name=[[Budva Riviera|Budva Rivierası]]
| region2color=#edee76
| region2description=Güzel plajları, tarihi köyleri ve vahşi gece hayatıyla ülkenin başlıca turistik bölgesi.

| region3name=[[Central Montenegro|Orta Karadağ]]
| region3color=#68a3cc
| region3description=Devletin başkenti [[Podgorica]], tarihi başkent [[Cetinje]] ve sanayi merkezi [[Nikšić]] ile ülkenin kalbi burasıdır. Ayrıca [[Skadar Lake National Park|Skadar Gölü Milli Parkı]] ve [[Lovćen National Park|Lovćen Milli Parkı]] gibi doğal güzelliklere de ev sahipliği yapar.

| region4name=[[Montenegrin South Coast|Karadağ Güney Kıyısı]]
| region4color=#cc87cc
| region4description=[[Bar]] ve [[Ulcinj]] kasabaları çevresindeki Akdeniz kıyısı; sonuncusunda Arnavut nüfus çoğunluktadır.

| region5name=[[North Montenegrin Mountains|Kuzey Karadağ Dağları]]
| region5color=#c5deb0
| region5description=Bu bölge tamamen Dinar Alpleri içinde yer alır ve el değmemiş vahşi doğasıyla ünlüdür. [[Durmitor National Park|Durmitor Milli Parkı]]'ndaki Tara Nehri Kanyonu mutlaka görülmelidir. [[Žabljak]], Karadağ'ın kış sporları başkentidir.
}}

{{mapshape|type=geoshape|fill=#d8a35b|title=[[Bay of Kotor|Kotor Körfezi]]|wikidata=Q207468}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#edee76|title=[[Budva Riviera|Budva Rivierası]]|wikidata=Q1282557}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#68a3cc|title=[[Central Montenegro|Orta Karadağ]]|wikidata=Q14207744}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#cc87cc|title=[[Montenegrin South Coast|Karadağ Güney Kıyısı]]|wikidata=Q14225442}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#c5deb0|title=[[North Montenegrin Mountains|Kuzey Karadağ Dağları]]|wikidata=Q14207746}}

==Şehirler==
{{mapframe}}
* {{marker|type=city|name=[[Podgorica]]|wikidata=Q23564}} — başkent, idari merkez ve Karadağ'ın en büyük şehri; bağımsızlıktan bu yana yoğun biçimde gelişmektedir
* {{marker|type=city|name=[[Bar]]|wikidata=Q115276}} — ülkenin en büyük limanı
* {{marker|type=city|name=[[Budva]]|wikidata=Q174237}} — yüksek binalar, tatil köyleri ve yeni yapılarla çevrili bu surlu eski kasaba, muhteşem plajları ve vahşi gece hayatıyla en popüler turistik noktadır
* {{marker|type=city|name=[[Cetinje]]|wikidata=Q173338}} — Lovćen dağı ve milli parkının eteğindeki eski kraliyet başkenti; çok sayıda müze, manastır ve eski büyükelçilik binası barındırır
* {{marker|type=city|name=[[Kotor]]|wikidata=Q171080}} — Boka Kotorska körfezinin derinliklerinde yer alan antik surlu bir kasaba, [[UNESCO World Heritage Site|UNESCO Dünya Mirası Alanı]]. Kruvaziyer gemilerinin sık uğrak noktasıdır
* {{marker|type=city|name=[[Nikšić]]|wikidata=Q200733}} — Karadağ'ın en büyük ikinci şehri ve ekonomik açıdan önemli bir merkez; ünlü Karadağ birası Nikšićko'nun üretildiği yer
* {{marker|type=city|name=[[Tivat]]|wikidata=Q223469}} — Kotor Körfezi'nde küçük bir kasaba; ülkenin ikinci uluslararası havalimanı sayesinde hızla önemli bir turizm, iş ve ulaşım merkezine dönüşmektedir
* {{marker|type=city|name=[[Žabljak]]|wikidata=Q393309}} — Durmitor dağı ve milli parkının eteğinde, hem yaz hem kış aktiviteleri için önemli turistik noktalardan biri
* {{marker|type=city|name=[[Ulcinj]]|wikidata=Q189969}} — bir zamanlar korsanların yuvası olan antik surlu bir kasaba; kitesurf için popüler ve doğacılar için cennet olan 12 km uzunluğundaki kumsalla çevrili

==Diğer gezilecek yerler==
[[File:Gornji manasti sa konakom - panorama 2008.jpg|thumb|Ostrog Dağı'ndaki manastır]]
* {{marker|type=vicinity|name=[[Bečići]]|wikidata=Q2329119}} — 2 km uzunluğundaki ince kumlu plajıyla birçok tatil köyüne ve otele ev sahipliği yapar
* {{marker|type=vicinity|name=[[Biogradska Gora National Park|Biogradska Gora Milli Parkı]]|wikidata=Q1258880}} — Avrupa'nın kalan son el değmemiş ormanlarından bazılarını ve balık tutabileceğiniz güzel küçük bir göl barındırır
* {{marker|type=vicinity|name=[[Durmitor National Park|Durmitor Milli Parkı]]|wikidata=Q212836}} — Avrupa'nın en derin kanyonu olan Tara Kanyonu'nda rafting, Karadağ'ın en popüler aktivitelerinden biridir
* {{marker|type=vicinity|name=[[Lovćen National Park|Lovćen Milli Parkı]]|wikidata=Q1288177}} — doğal, kültürel ve tarihi manzaralarıyla güzel bir dağ
* {{marker|type=vicinity|name=[[Mount Ostrog|Ostrog Dağı]]|wikidata=Q1257434}} — Danilovgrad belediyesinde, Ostrog Dağı'nın neredeyse dikey uçurumuna kurulmuş muhteşem manastır
* {{marker|type=vicinity|name=[[Perast]]|wikidata=Q998789}} — güzel küçük bir köy, bir [[UNESCO]] Dünya Doğal ve Tarihi Miras Alanı
* {{marker|type=vicinity|name=[[Prokletije National Park|Prokletije Milli Parkı]]|wikidata=Q615771}} - yürüyüş ve dağcılık bu parkın başlıca cazibe merkezidir
* {{marker|type=vicinity|name=[[Skadar Lake National Park |Skadar Gölü Milli Parkı]]|wikidata=Q3364523}} — Balkanlar'ın en büyük gölü ve son derece çeşitli flora ile faunanın doğal yaşam alanı
* {{marker|type=vicinity|name=[[Sveti Stefan]]|wikidata=Q844192}} — Budva yakınlarındaki küçük yarımadada, eski bir balıkçı kasabasından dönüştürülmüş pitoresk otel-kasaba

==Anlamak==
{{quickbar|location=LocationMontenegro.png}}

===Tarih===
[[File:Kotor zastava utvrda.jpg|thumb|[[Kotor]]'da Karadağ bayrağı]]
Karadağ, en az 11. yüzyıldan beri siyasi bir varlıktır. Duklja Slav devletinin geleneğini sürdürerek 15. yüzyılda bugünkü adıyla bir devlet olarak kurulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlar'daki hâkimiyeti döneminde bağımsızlığını korumayı başarmış, bağımsızlığı 1878'de Berlin Kongresi'nde tanınmıştır. I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri safında savaşmıştır. 1929'da Yugoslavya Krallığı'na dönüşen Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın bir parçası olmuştur. Karadağ, Yugoslavya'nın çeşitli evrelerinin bir parçası olarak kalmış; Mayıs 2006'daki referandumun ardından Sırbistan-Karadağ federasyonundan ayrılarak yeniden bağımsızlığını kazanmıştır. Karadağ, 1990'ların savaşları sırasında Sırbistan'ı destekleyen eski Yugoslavya'nın tek cumhuriyetiydi.

===Halk===
Karadağ'da 620.000 kişi yaşamaktadır (2020) ve çok kültürlü, çok etnikli bir ülkedir. Karadağ'ın tüm vatandaşlarına Karadağlı denilebilir, ancak bu terim ülke içindeki belirli bir etnik grup için de kullanılır. Ülkedeki insanların çoğunluğu (~%75) etnik Karadağlı veya Sırp'tır; ancak bu grupların kimliklerini nasıl algıladıklarına dair bireysel bakış açıları nedeniyle kesin oranları belirlemek zordur. Etnik Karadağlıların ve Sırpların çoğu Sırp Ortodoks Hristiyandır. Kuzeydoğuda Boşnak çoğunluk ve çoğunluğu İslam'a mensup bir Arnavut azınlık bulunur. Ulcinj kasabasında, farklı dini eğilimlere sahip bir Arnavut çoğunluk vardır. Kotor bölgesinde ise çoğu Roma Katolik olan bir Hırvat azınlık yaşar. Etnik kökenlerinden bağımsız olarak Karadağ vatandaşları nezaketleri ve misafirperverlikleriyle bilinir.

===İklim===
Karadağ'ın kıyı boyunca uzanan alçak bölgeleri, kurak yazları ve ılıman, yağışlı kışlarıyla Akdeniz iklimine sahiptir. Orta ve kuzey bölgeler ise, sıcaklığın yükseklikle büyük ölçüde değiştiği karasal iklime sahiptir. Orta bölgenin vadisinde, deniz seviyesine yakın bir konumda bulunan Podgorica, Karadağ'daki en sıcak Temmuz sıcaklıklarına sahiptir; ortalama 35-40°C (95-104°F).

{{m|670}} rakımda Karst bölgesinde yer alan Cetinje'de sıcaklık 5°C (10°F) daha düşüktür. Ocak ayı sıcaklıkları, güney kıyısındaki Bar'da 8°C (46°F) ile kuzey bölgede -3°C (27°F) arasında değişir.

Karadağ'ın dağlık bölgeleri Avrupa'nın en yüksek yağış miktarlarından bazılarını alır. Kuzey dağlarında ilkbahar boyunca kar mevcuttur.

===Arazi===
Karadağ'ın arazisi, yüksek dağlardan, batı Balkan Yarımadası'nın Karst bölümünden, genişliği yalnızca bir ila dört mil arasında değişen dar bir kıyı ovasına kadar uzanır. Kıyı ovası kuzeyde tamamen ortadan kalkar; burada Lovćen Dağı ve diğer sıradağlar Kotor Körfezi girintisine dik biçimde iner.

Karadağ'ın Karst bölümü genel olarak deniz seviyesinden {{m|1000}} altında bir rakımda yer alır — bazı alanlar {{m|1800}}'e kadar yükselse de. En alçak kesim, {{m|460}} rakımda akan Zeta Nehri vadisindedir.

Karadağ'ın yüksek dağları, Avrupa'nın en engebeli arazilerinden bazılarını içerir. Ortalama rakımları {{m|2,100}}'ün üzerindedir.

===Ziyaretçi bilgisi ===
*[https://www.montenegro.travel/ Karadağ Ulusal Turizm Organizasyonu]

==Giriş==
Yabancı turistlerin çoğu Karadağ'a doğrudan uçakla, [[Croatia|Hırvatistan]] üzerinden karayoluyla ya da bazen [[Italy|İtalya]]'dan denizyoluyla girer. [[Bosnia and Herzegovina|Bosna]], [[Serbia|Sırbistan]], [[Kosovo]] ve [[Albania|Arnavutluk]]'tan gelen karayolu güzergâhları çoğunlukla bu ülkelerden gelen turistler tarafından kullanılır.

[[File:Visa policy of Montenegro.svg|thumb|450px|Karadağ vize politikası]]
===Giriş koşulları===
Geçerli bir Schengen vizesi, geçerli bir Amerika Birleşik Devletleri vizesi veya bu ülkelerde kalma izni içeren seyahat belgesi sahipleri, Karadağ topraklarına en fazla yedi gün girip kalabilir veya transit geçebilir; ancak vizenin geçerlilik süresi yedi günden azsa, bu süreyi aşamazlar. Ancak sınır muhafızları bu bilgiden tam olarak haberdar olmayabilir ve size Karadağ'a girmek için vize gerektiğini söyleyebilirler. Sakin kalın ve bilgilerini tekrar kontrol etmelerini kibarca rica edin. Pasaportunuz ve araç kayıt bilgilerinizle bir form dolduracaklardır; bu işlem 1 saate kadar sürebilir!

2010 itibarıyla, aşağıdaki ülkelerin vatandaşları geçerli bir seyahat belgesiyle vizesiz olarak Karadağ'a girebilir, transit geçebilir ve en fazla 90 gün kalabilir: [[Andorra]], [[Argentina|Arjantin]], [[Aruba]], [[Australia|Avustralya]], [[Austria|Avusturya]], [[Belgium|Belçika]], [[Bermuda]], [[Bosnia and Herzegovina|Bosna Hersek]], [[Brazil|Brezilya]], [[Brunei]], [[Bulgaria|Bulgaristan]], [[Canada|Kanada]], [[Chile|Şili]], [[Costa Rica]], [[Croatia|Hırvatistan]], [[Cyprus|Kıbrıs]], [[Czech Republic|Çek Cumhuriyeti]], [[Denmark|Danimarka]], [[Estonia|Estonya]], [[Finland|Finlandiya]], [[France|Fransa]], [[Germany|Almanya]], [[Guatemala]], [[Greece|Yunanistan]], [[Honduras]], [[Hong Kong]], [[Hungary|Macaristan]], [[Iceland|İzlanda]], [[Ireland|İrlanda]], [[Israel|İsrail]], [[Italy|İtalya]], [[Japan|Japonya]], [[South Korea|Güney Kore]], [[Latvia|Letonya]], [[Liechtenstein]], [[Lithuania|Litvanya]], [[Luxembourg|Lüksemburg]], [[Macau|Makao]], [[Malaysia|Malezya]], [[Malta]], [[Mexico|Meksika]], [[Monaco]], [[Nicaragua]], [[Netherlands|Hollanda]], [[Netherlands Antilles|Hollanda Antilleri]], [[New Zealand|Yeni Zelanda]], [[North Macedonia|Kuzey Makedonya]], [[Norway|Norveç]], [[Panama]], [[Paraguay]], [[Poland|Polonya]], [[Portugal|Portekiz]], [[Romania|Romanya]], [[Russia|Rusya]] (Kasım 2026'ya kadar), [[El Salvador]], [[San Marino]], [[Seychelles]], [[Serbia|Sırbistan]], [[Singapore|Singapur]], [[Slovakia|Slovakya]], [[Slovenia|Slovenya]], [[Spain|İspanya]], [[Sweden|İsveç]], [[Switzerland|İsviçre]], [[Taiwan|Tayvan]], [[Turkey|Türkiye]] (Kasım 2026'ya kadar), [[United Kingdom|Birleşik Krallık]], [[Uruguay]], [[United States|Amerika Birleşik Devletleri]], [[Rome/Vatican|Vatikan]] ve [[Venezuela]].

Vize muafiyeti, Çin Halk Cumhuriyeti'nin [[Hong Kong]] Özel İdari Bölgesi ve [[Macao]] Özel İdari Bölgesi tarafından düzenlenen geçerli seyahat belgesi sahiplerine de uygulanır.

Ayrıca, en azından bu yazının yazıldığı sırada (2026 ortası), bir tür ''çıkış'' gerekliliği de vardır: turistlerin varıştan sonraki 24 saat içinde adreslerini kaydettirmesi gerekir. Bu işlem kaldığınız yer tarafından yapılmalıdır; kaydınızı ispat edemezseniz çıkışta ceza ödemeniz gerekebilir.

===Uçakla===
[[File:Podgorica airport.jpg|thumb|Podgorica Havalimanı]]
* [[Podgorica#By plane|Podgorica Havalimanı]] ({{IATA|TGD}}) – Karadağ'ın birçok uluslararası ve ucuz uçuşa sahip ana uluslararası havalimanı.
* [[Tivat#By plane|Tivat Havalimanı]] ({{IATA|TIV}}) – Bu havalimanı yıl boyunca Belgrad'dan düzenli uçuşlara, yaz aylarında ise büyük Avrupa destinasyonlarından charter uçuşlara sahiptir.
* [[Dubrovnik#By plane|Dubrovnik Havalimanı]] ({{IATA|DBV}}) – Hırvatistan sınırının hemen ötesinde, kıyı kenti Herceg-Novi'den yarım saatlik mesafede. Bu havalimanı birçok büyük havayolu tarafından kullanılır, bu yüzden uçakla gelen turistler için iyi bir seçenektir.
* Diğer yakın havalimanları [[Sarajevo|Saraybosna]] ({{IATA|SJJ}}), [[Pristina|Priştine]] ({{IATA|PRN}}) ve [[Tirana|Tiran]]'dadır ({{IATA|TIA}}).

===Trenle===

[[Belgrade|Belgrad]]'dan bir gece treni (yazın iki) ve yazın [[Subotica]]'dan ek bir gündüz treni bulunur. Trenler Bijelo Polje, Kolašin, Podgorica üzerinden geçerek Karadağ'ın ana deniz limanı olan [[Bar]]'da sona erer. Dinar Dağları üzerinden geçen demiryolu, Avrupa'nın en manzaralı demiryollarından biri sayılır. Trenle seyahat Karadağ'a ulaşmanın en ucuz yoludur, ancak hizmet kalitesi pek iyi değildir. Yolculuk süresi Belgrad'dan Podgorica'ya 10 saat (Bar'a 11 saat) sürer, ancak ciddi gecikmeler bekleyebilirsiniz.
Lovcen 433 treni 20:20'de kalkar ve son istasyon olan Bar'a planlanan varış saati 07:23'tür.
Aralık 2022 itibarıyla altı kişilik kompartıman için {{EUR|21.00}}, dört kişilik kompartıman için {{EUR|31.80}} ücret alınmaktadır. Belgrad Merkez İstasyonu'nda yerel para birimiyle veya banka kartıyla ödeme yapılabilir.

===Otobüsle===

Karadağ, komşu ülkelerle iyi bağlantılıdır ve bilet fiyatlarının tamamı 25 €'nun altındadır. Yaz aylarında daha fazla mevsimlik hat devreye girer. [[Dubrovnik]]'ten [[Herceg Novi]]'ye bir Flixbus 22 € tutar ve sınır geçiş gecikmelerine bağlı olarak yaklaşık 1,5-2 saat sürer.

===Arabayla===

E65, E80, E762, E763 ve E851 Avrupa yolları ülkeden geçerek onu [[Croatia|Hırvatistan]], [[Bosnia and Herzegovina|Bosna Hersek]], [[Serbia|Sırbistan]], [[Kosovo]] ve [[Albania|Arnavutluk]]'a bağlar.

Karadağ'da otoyol standardında inşa edilmiş yol bulunmamaktadır; ancak Bar-Belgrad otoyolunun 2032'ye kadar tamamlanması beklenmektedir.

Farları açık sürmek zorunludur, gündüz dahi; emniyet kemeri kullanımı da öyle.

===Gemiyle===
[[Bar]]'dan İtalya'daki [[Bari]]'ye düzenli bir [[Ferries in the Mediterranean|feribot hattı]] bulunur. Bar-Bari hattı yıl boyunca çalışır, yaz aylarında haftada birkaç kez sefer düzenlenir. Bari'ye yolculuk yaklaşık 8 saat sürer. Ayrıca İtalya'nın Bari kentinden Hırvatistan'ın Dubrovnik kentine de feribot hizmeti bulunur. Oradan Karadağ'a otobüs hizmeti mevcuttur — Dubrovnik otobüs terminali, feribotun yanaştığı limana bitişiktir.

==Dolaşmak==

===Taksiyle===
Karadağ'da Uber veya Bolt bulunmamaktadır. Bunun yerine, ülke genelinde lisanslı sürücülerle sizi buluşturan yerel bir uygulama olan '''MonteGO''' kullanılabilir; ayrıca şehre özgü diğer yerel taksi uygulamaları ve telefon/Viber/WhatsApp üzerinden aranabilen taksi şirketleri de mevcuttur. Binmeden önce her zaman TX plakalı, lisanslı bir araca bindiğinizden emin olun ve fiyatı mutlaka önceden sorup üzerinde anlaşın; sayaç kullanılmıyorsa özellikle Budva gibi turistik bölgelerde fazla ücretlendirme yaygındır.

===Otobüsle===
Karadağ içinde dolaşmanın en hızlı yolu bu olabilir. Otobüsler sık (özellikle yaz aylarında), güvenli ve genellikle programa uygundur. Karadağ içindeki bilet fiyatlarının tamamı 15 €'nun altındadır. Örnek fiyatlar: Podgorica-Ulcinj 6 €, Podgorica-Cetinje 3 €, Cetinje-Kotor 5 €. Yerel otobüslerin genellikle klimaları yoktur. Varılacak yere bağlı olarak normal otobüsler ve minibüsler bulunur.

Tüm otobüs terminalleri, terminal kullanımı için bir ücret talep eder; bu ücret, terminalde bilet satın aldığınızda fiyata dahildir. Ancak çevrimiçi biletlerde bu ücret dahil değilmiş gibi görünüyor ve terminal görevlisi ile turistler arasında bu ücreti ödemeden platforma alınmadıkları için sık sık tartışma çıkıyor. Çevrimiçi satın aldığınız biletin ücretini her zaman terminalde ödeyebilirsiniz, ancak bunu kalkıştan yeterince önce yapın, aksi halde otobüsünüzü kaçırabilirsiniz. Görevli tavizsizdir. Terminal ücretinden kaçınmak için, o hattın yakınındaki otobüs duraklarından birine gidin — otobüs şoförleri ek yolcuları memnuniyetle alır. Ancak ücreti bilmeniz gerekir. Otobüs duraklarını, OsmAnd veya Mapy.cz gibi mobil uygulamalarla OpenStreetMap üzerinde bulabilirsiniz.

Karadağ içindeki ve hatta dışındaki destinasyonlara yönelik programları ve fiyatları öğrenmek için [https://busticket4.me Busticket4Me] kullanın. Çevrimiçi bilet satın alabilirsiniz, ancak yazdırılmaları gerekir.

Çoğu otobüs terminalinde Wi-Fi vardır — bazen şifresini istemeniz gerekebilir.

===Trenle===
{{main|Rail travel in Montenegro}}
[[File:Railway map Montenegro.png|thumb|Karadağ demiryolu ağı esasen birbirini kesen iki hattan oluşur; Sırbistan'dan yolcu servisi olsa da Arnavutluk'a giden hat yalnızca yük taşımacılığı için kullanılır]]
Trenle seyahat, otobüs kullanımına iyi bir alternatiftir, ancak ülke geneli kapsamı pek iyi değildir.

Podgorica'dan [[Kolašin]] ve [[Mojkovac]] üzerinden [[Bar]]'a, [[Bijelo Polje]]'ye (ve oradan Belgrad'a) ve [[Nikšić]]'e düzenli tren seferleri bulunur. Karadağ içinde kuzeyden güneye ve tam tersi yönde seyahat etmenin en ucuz yoludur; en fazla 2,80 € tutar. Hizmet kalitesi çok yüksek düzeyde değildir, ama makuldür.

Tarifeler ve fiyatlar için bakınız [[Rail travel in Montenegro#Tickets]].

Ayrıca, Karadağ Demiryolları, otobüsten daha yavaş olmadan manzaralı ve oldukça ucuz bir yolculuk sunan ve [[Mount_Ostrog|Ostrog Manastırı]]'nda inme imkânı veren Nikšić hattını yeniden faaliyete geçirmiştir.

===Arabayla===

[[File:Bečići Beach.jpg|thumb|300px|Bečići Plajı]]
Yolların çoğu iki şeritlidir; sık sık üçüncü bir sollama şeridi eklenir ve genel olarak Avrupa standartlarına uygun değildir. Yolların çoğu virajlı ve dağlıktır, bu yüzden {{kmh|80}} üzerindeki hızlar nadiren yasal veya güvenlidir.

Hız sınırı genellikle açık yolda 80 km/sa, yerleşim alanlarında {{kmh|50}}'dir.

Emniyet kemeri ve gündüz far kullanımı zorunludur, araç kullanırken cep telefonu kullanımı yasaktır. Karadağ'da kullanılan trafik işaretleri AB ülkelerindekilerle neredeyse aynıdır.

Yerel sürücüler hızlı sürme ve tehlikeli manevralar yapma eğilimindedir. Yaz sezonunun zirvesinde trafik sıkışıklığı yaygındır. Yayalar her Karadağ şehrinde kurallara uymadan yol geçmeleriyle ünlüdür.

Sürücüler oldukça yüksek sesli olma eğilimindedir, bu yüzden bir sürücü size bağırırsa şahsınıza almayın.

Karadağ'da [https://www.carngo.com/car-rental/montenegro araç kiralayabilirsiniz]; Tivat Havalimanı'nda [https://www.carngo.com/car-rental/montenegro-tivat-airport-tiv 11 €'dan], Podgorica Havalimanı'nda [https://www.carngo.com/car-rental/montenegro-podgorica-airport-tgd 14 €'dan] başlayan fiyatlarla, şehirler arasında ve ülke genelinde dolaşabilirsiniz.

====Belirli yollar====
Podgorica'dan Bar'a ve Nikšić'e giden yollar oldukça iyi ve sürüşü kolaydır.

Podgorica'dan Cetinje üzerinden Budva'ya ve Petrovac'a giden yollar iyi durumdadır, ancak nadiren 70 km/sa üzerinde hıza izin veren virajlı, dağlık yollardır.

Podgorica'dan kuzeye Kolašin'e, ardından Žabljak'a veya Sırbistan'a giden yol, özellikle Moraca kanyonundan geçen kısım, kış aylarında tehlikeli kabul edilir. Soğuk veya yağmurlu günlerde kuzeye giderken otobüs kullanmanız önerilir, çünkü otobüs şoförleri deneyimlidir ve yolu bilir.

Cetinje'den Kotor'a giden eski yol, çoğunlukla Kotor'un yukarıdan çarpıcı manzarasını sunan dar tek şeritli bir yoldur; ancak karşıdan gelen trafiği geçerken, sollarken ve virajlarda son derece dikkatli olun.

====Kiralık arabayla====
Araç kiralama işletmeleri çok sayıdadır ve fiyatlar Toyota Yaris için günlük 20 €'dan başlar.

===Otostopla===
Otostop Karadağ'da oldukça iyi işler, ancak [[Hitchhiking|genel uyarılar geçerlidir]]. Yerel halk da genellikle insanları alsa da, kıyı boyunca ve yüksek sezonda başka turistler tarafından alınma ihtimali daha yüksektir. Ayrıca daha fazla bilgi için [http://hitchwiki.org/en/Montenegro Hitchwiki]'ye bakınız.

=== Helikopterle ===
Karadağ'ın vahşi güzelliğini keşfetmenin eşsiz bir yolu da helikopterdir. Ulaşım Dubrovnik, Kotor, Budva, Podgorica'dan düzenlenebilir. Yerleşik operatörler bölgede manzaralı uçuşlar, charter seferler ve ticari transferler konusunda uzmanlaşmıştır.

===Yaya olarak ve navigasyon===
Karadağ, birçok pitoresk patikası ve zirvesiyle popüler bir yürüyüş destinasyonudur. Yanınızda iyi (çevrimdışı) haritalar ve GPS bulundurduğunuzdan emin olun. Güvenilir haritalar, [[GPS navigation|GPS navigasyonu]], kapsamlı patika ve harita bilgileri için, bu seyahat rehberi tarafından da kullanılan ve OsmAnd veya Mapy.cz gibi birçok mobil uygulama tarafından da kullanılan [https://openstreetmap.org OpenStreetMap]'e bakınız. Ya da bu tür patikalar için GPX veya KML dosyalarını [https://hiking.waymarkedtrails.org/ Waymarked Trails] üzerinden OpenStreetMap'ten indirin. (Not: aynı bağlantı üzerinden GPX veya KML dosyalarını indirmek için yalnızca OpenStreetMap ilişki kimliğini değiştirmeniz yeterlidir.)

==Konuşmak==
{{see also|Montenegrin phrasebook}}

Resmi dil Karadağcadır. [[Serbian phrasebook|Sırpça]], [[Croatian phrasebook|Hırvatça]] ve [[Bosnian phrasebook|Boşnakça]] ile esasen aynı dildir. Arnavut çoğunluğa (Ulcinj) veya büyük bir Arnavut azınlığa (Plav, Gusinje) sahip bazı belediyelerde ve Podgorica belediyesindeki Malesia bölgesinde [[Albanian phrasebook|Arnavutça]] yaygın olarak konuşulur. [[Slovenian phrasebook|Slovence]] ve Makedonca da anlaşılır. Dilleri neredeyse birebir aynı olsa da, insanlar Karadağlı, Sırp, Hırvat ve Boşnak etnik kimlikleri arasında ayrım yapmaya devam eder; Karadağlılar hafif bir çoğunluk oluşturur. Karadağca hem Kiril hem de Latin alfabesiyle yazılır. Latin yazısı Karadağ'da komşu Sırbistan'a ve Bosna'nın Sırp kesimine göre çok daha yaygındır.

Podgorica'da ve kıyı bölgesinde birçok kişi biraz İngilizce konuşabilir. Almanya ve Avusturya'da önemli bir diaspora topluluğu bulunduğundan, insanlar bazen [[German phrasebook|Almanca]] bilgisine sahiptir. [[Italian phrasebook|İtalyanca]] da, özellikle kıyı boyunca, oldukça işe yarar. Aynı Slav dil ailesine mensup [[Russian phrasebook|Rusça]], Yugoslavya'da zorunlu ikinci dil olduğundan birçok yaşlı kişi tarafından konuşulur, ancak genç nesil arasında büyük ölçüde İngilizce'nin yerini almıştır. Bununla birlikte Rusça konuşanlar, kıyı boyunca turizm sektöründe kendilerine hitap eden hizmetler bulacaktır.

==Görmek==
Karadağ küçük bir ülke olsa da, görülecek çok çeşitli tarih ve doğaya sahiptir. Çarpıcı dağlık manzaralar, dramatik kıyı şeritleri, tarihi anıtlar ve gerçekten güzel surlu kasabalar bulunur. Karadağ kıyısı, daha iyi bilinen komşusu [[Croatia|Hırvatistan]]'ınki kadar muhteşemdir ve ana turistik destinasyonlarının yazın kalabalıklaşması boşuna değildir. Yine de başka bir zamanda ziyaret edemiyorsanız, popülerlikleri sizi caydırmasın. En büyük kruvaziyer gemi kalabalıkları bile, özellikle erken kalkıp gezinizi başkalarından önce yapmaya istekliyseniz, bu ülkenin muhteşem Rivierası'nı ve Ortaçağ kıyı kasabalarını keyifle gezmenize engel olmayacaktır.

Ülkenin birçok kilisesi ve manastırı arasında, Sırp Ortodoks '''[[Ostrog Monastery|Ostrog Manastırı]]''' özel ilgiyi hak eder. [[Nikšić|Danilovgrad]]'a yaklaşık 10 km mesafede, neredeyse dikey bir arka planda çarpıcı biçimde konumlanmıştır. 17. yüzyılda kurulmuş olup Balkanlar'ın en çok ziyaret edilen hac destinasyonlarından biridir ve '''Bjelopavlići ovası'''na muhteşem bir manzaraya sahiptir.

===Riviera===
[[File:Budva6.jpg|thumb|[[Budva]]'dan [[Sveti Stefan]] manzarası]]
'''[[Bay of Kotor|Kotor Körfezi]]''', muhtemelen dünyanın en güzel körfezlerinden biridir. En derin noktasında, canlı bir tarihe sahip, güzelce korunmuş surlu bir Ortaçağ kasabası olan '''[[Kotor]]''' yer alır. Dar, taş döşeli sokaklarının labirentinde dolaşırken, canlı meydanlar, birçok antik kilise ve keyifli barlar ile restoranlarla karşılaşacaksınız. 12. yüzyıldan kalma '''Aziz Tryphon Katedrali'''ni, '''Aziz Luka Kilisesi'''ni ve Ortodoks '''Aziz Nikolaos Kilisesi'''ni kaçırmayın. Kotor bir yanda mavi deniz, diğer yanda dik bir uçurum arasına sıkışmıştır. Yokuş yukarı ağır bir yürüyüş olsa da, 1500 basamağı tırmanmak sizi zirvedeki eski '''istihkamlar'''ı görmeye ve körfez üzerinde muhteşem manzaralara ulaştıracaktır.

'''[[Budva]]''', ülkenin en popüler turistik destinasyonudur; harika plajlara ve sevimli, surlarla çevrili bir kasaba merkezine sahiptir. Eski kasaba merkezi oldukça küçük bir yarımadada pitoresk biçimde konumlanmıştır ve dar, kıvrımlı sokakları çok sayıda tarihi bina, kilise ve küçük meydanı gizler. Buradaki en ilginç anıtlar arasında 7. yüzyıldan kalma '''Aziz Yuhanna Kilisesi''', 8. yüzyıldan kalma '''Santa Marija of Punta''' ve 12. yüzyıldan kalma '''Aziz Sava Kilisesi''' bulunur. Ortaçağ kasaba kalesine '''Citadela''' denir ve hemen yanında 1804'te inşa edilmiş renkli '''Kutsal Üçlü Birlik Kilisesi''' yer alır. Budva Rivierası 30 km'den uzundur ve &quot;Kumlu Plajlar Rivierası&quot; olarak anılmıştır. Sevimli köyler ve zengin tarihi anıtlarla doludur. Otel ve restoranlardan oluşan bir şerit, onu Lovćen'in etkileyici dağ kütlelerinden ayırır. Budva'dan, benzersiz '''[[Sveti Stefan]]''' tatil beldesine kolay bir otobüs yolculuğu vardır.

[[File:Herceg Novi main square or &quot;trg&quot;.jpg|thumb|[[Herceg Novi]]'nin ana meydanı]]
Küçük ama muhteşem '''[[Perast]]''' kasabası, Venedik Cumhuriyeti'ne ait olduğu 17. ve 18. yüzyıllarda en iyi mimari eserlerinden bazılarına kavuşmuştur. Bir zamanlar zengin denizci kaptanlara ait olan '''Bujović, Zmajević, Badović''' ve '''Smekja Sarayları''' başta olmak üzere, tipik Venedik barok mimarisi harika şekilde korunmuştur. Tamamen güneyde, '''[[Ulcinj]]''', Adriyatik'in en eski kasabalarından biridir; keyifli bir merkeze ve çevresinde bol doğal güzelliğe sahiptir. Ayrıca yakındaki '''[[Bar]]''' eski kasabasını, [[Skadar Lake National Park|Skadar Gölü]]'nü veya hatta sınır ötesi bir [[Albania|Arnavutluk]] ziyaretini keşfetmek için iyi bir üs oluşturur. Yakındaki Kotor kadar görkemli olmasa da, '''[[Herceg Novi]]''' (kabaca &quot;Yeni Kale&quot; anlamına gelir), güzel bir eski merkeze ve çok sayıda ilginç kilise, meydan ve kaleye sahip bir başka sevimli Karadağ kasabasıdır.

===Doğal cazibe merkezleri===
[[File:Tara River Canyon 4.jpg|thumb|Tara nehri kanyonu]]
Karadağ'ın muhteşem kıyı manzarası gezginler arasında en çok bilinen özelliği olsa da, dağlık iç bölgeleri de büyük panoramik manzaralar sunar. Ülke, komşu Arnavutluk ile büyük tatlı su gölü '''[[Skadar Lake National Park|Skadar Gölü]]'''nü paylaşır. Milli park statüsüne sahiptir ve yürüyüş, kuş gözlemciliği ve vahşi yaşam gözlemi için harika fırsatlar sunar. Çevresindeki birçok dost canlısı balıkçı kasabası arasında, gezginler için en uygun olanı [[Virpazar]]'dır. Kaçırılmaması gereken bir yer, Tara Nehri sularının üzerinde 1300 metreye kadar yükselen dik yamaçlarıyla muhteşem '''Tara Nehri Kanyonu'''dur. Dünyanın ikinci en uzun kanyonu olup bir [[UNESCO World Heritage Site|UNESCO Dünya Mirası Alanı]]'dır. Kanyon, kendi başına bir Dünya Mirası Alanı olan ve zengin bir flora ve faunanın yanı sıra karlı yüksek zirveler, çeşitli kanyonlar ve birçok buzul gölü barındıran '''[[Durmitor National Park|Durmitor Milli Parkı]]''' içindedir. En çok ziyaret edilen göl, dağ ve kış turizminin merkezi olarak hizmet veren '''[[Žabljak]]''' kasabasına yürüme mesafesindeki '''Kara Göl'''dür.

==Yapmak==
* '''Futbol:''' erkek milli takımı Podgorica'daki City Stadyumu'nda oynar. Birinci Lig'de 10, İkinci Lig'de 10 kulüp mücadele eder.
* {{do
| name= Rafting| alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
|lastedit=2017-01-03| content= Avrupa'nın en büyük kanyonunun 100 km'lik yolunda eski usul tahta veya lastik botlarla rafting, eşi benzeri olmayan bir deneyimdir.
}}
* {{do
| name= Yürüyüş/Trekking/Bisiklet| alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=Ülkenin boyutu ve altyapının çok geç gelişmesi göz önüne alındığında, Karadağ köyleri, yolları, kiliseleri ve dağları birbirine bağlayan çeşitli patikalara dayanmıştır; bu patikalar günümüzde korunmakta olup her türlü açık hava aktivitesi için idealdir. Rota haritaları kasabalardaki turizm ofislerinden temin edilebilir.
}}
* {{do
| name= [[Bay of Kotor|Kotor Körfezi]]'nde kruvaziyer ve dalış| alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content= Boka Kotorska'nın ikonik manzarası ancak deniz seviyesinden tam olarak takdir edilebilir ve muazzam tarihe sahip çeşitli küçük adalara yalnızca bu şekilde ulaşılabilir. Lustica boyunca birçok noktada dalış ilginç olabilir.
}}
* {{do
| name= [[Budva]] Rivierası üzerinde yamaç paraşütü| alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content= [[Boka Bay|Boka Körfezi]]'nin manzarası ancak deniz seviyesinden tam olarak takdir edilebilir ve muazzam tarihe sahip çeşitli küçük adalara yalnızca bu şekilde ulaşılabilir. Lustica boyunca birçok noktada dalış ilginç olabilir.
}}
* {{do
| name= Ada Bojana'da kitesurf| alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content= Ulcinj yakınlarındaki Karadağ'ın 12 km uzunluğundaki kumlu plajının en güney ucunda rüzgârı deneyimleyin
}}
* {{do
| name= (yaz) Kayak/Snowboard| alt= | url= | email=
| address= | lat= | long= | directions=
| phone= | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content= Kışın alp disiplini kayak ve snowboard [[Žabljak]] ve [[Kolašin]]'deki tatil köylerinde olağan aktiviteler olsa da, yaz boyunca birçok dağın belirli bölgeleri kar altında kalmaya devam eder ve vahşi yaz kayağı veya snowboard deneyimi için idealdir
}}
===Festivaller===

Karadağ'da gitmeye değer birçok yerel festival vardır; bunlar tipik müzik konserlerinden, ücretsiz yiyecek ve içecek içeren yerel şenliklere kadar değişebilir. Genellikle şarap ve deniz ürünleri.

* '''Bokeška Noć''' (Ağustos'un 3. haftası) - Kotor'un ikonik istihkamları yanında maskeler altında kutlamalar; her yıl nefret uyandıran bir figür yakılır ve açık havadaki kutlamalar sabaha kadar sürer.
* '''Sea Dance Festivali''' (Temmuz sonu) - meşhur Exit festivali yaz sezonu için yeni bir yuva bulmuştur ve Güneydoğu Avrupa'nın en büyük müzik etkinliği [[Budva]]'daki Jaz plajında düzenlenir.
* '''[[Virpazar]]'da Şarap ve Balık Günleri''' - deneyimlemeye değer. Skadar Gölü kıyısındaki manzaralı bir köyde şarap ve balık severlerin buluşması. Çok kalabalık ve balık kızartmasından dumanlı.
* '''Petrovačka noć''' ([[Petrovac]]) - yerel gelenekleri kutlayan bu etkinlik, şehri ziyaret etmek ve kalabalığın, yemeğin ve müziğin tadını çıkarmak için harika bir zamandır.
* '''Spring Break''' - Kamenovo plajında bolca DJ'in yer aldığı tipik bir müzik festivali
* '''Yaban Mersini Günleri''' - kuzey Karadağ'daki [[Plav]]'da, bu festival, ünlü olduğu yaban mersinlerine atfedilir ve Karadağ diasporasının, akrabalarının ve birçok turistin önemli bir buluşmasıdır.
* '''Pasticada Fest'''
* '''Sunčane Skale'''
* '''Dani Mimoze'''
* '''Southern Soul Festival'''

==Satın almak==
===Para===
{{Exchange rate euros}}
{{Euro}}

====ATM'ler====
Büyük şehirlerde yüzlerce ATM bulunur. ATM'ler çoğu uluslararası Visa ve MasterCard kredi ve banka kartını kabul eder.

Balkanlar, Orta veya Doğu Avrupa'dansanız, kendi bankanızın bir ATM'ini arayın. Bankanızın Karadağ'da faaliyet gösterme ve ücret alınmama ihtimali oldukça yüksektir.

Genel olarak ATM'ler çekiminize, çekilen tutarla birlikte tek bir kalem olarak faturalanan ek bir ücret ekler. Temmuz 2024 itibarıyla şu bankalardaki ücretler:
* Erste Bank: 5 €
* NLB: 5 €
* ckbbanka: 5 €
Eylül 2025 itibarıyla Ziraat Bank nakit çekimlerde ücret almıyordu.

====Kredi/banka kartları====
Süpermarketlerde, otellerde, restoranlarda ve birçok mağazada kabul edilseler de, açık hava pazarları, hediyelik eşya tezgahları, küçük fırınlar, müzeler ve toplu taşıma için yanınızda her zaman biraz nakit bulundurun.

====Döviz büroları====
Neredeyse tüm turistler yanlarında euro getirdiğinden pek yaygın değildir. Karadağ'a nakit euro olmadan geldiyseniz, bir ATM kullanın (önerilir) veya ABD doları, İsviçre frangı ya da İngiliz sterlini bozdurmak için bir banka bulun.

===Alışveriş===
====Çalışma saatleri====
Normal işletmeler ve devlet kurumları 08:00-09:00'dan 16:00-17:00'ye kadar çalışır; market, eczane ve mağazalar ise genellikle 20:00-21:00'e kadar açık kalır. Barlar, meyhaneler ve restoranlar genellikle gece yarısına veya 01:00'e kadar, kulüpler ise 03:00 veya 04:00'e kadar açık kalabilir.

====Yerel özellikler====
* Peynir
* Füme jambon
* Geleneksel kıyafetler
* Hediyelik eşyalar

====Şehir mağazaları====
[[File:Podgorica Mall of Montenegro and Ramada Hotel IMG 1297.JPG|thumb|Podgorica'daki Mall of Montenegro]]
* Podgorica'da şehir merkezi ve Bulevar Džordža Vašingtona
* Porto Montenegro
* Kotor ve Budva eski kasabalarındaki birçok mağaza

====Alışveriş merkezleri====
* [[Podgorica]]'da Delta City
* [[Budva]]'da TQ Centre
* [[Kotor]]'da Kamelija

====Bakkallar ve süpermarketler====
* Voli marketleri, HD Laković, Maxi Markets ve Roda başlıca perakende süpermarket zincirleridir ve neredeyse tüm şehirlerde bulunur. Çeşitli ürünler satan başka bakkallar da vardır. Temel yerel gıda fiyatları (unlu mamuller, süt ürünleri, taze meyve ve sebze) [[Bosnia|Bosna]] ve [[Serbia|Sırbistan]] seviyesindedir, yani genellikle [[EU|AB]] ülkelerinden daha ucuzdur.

==Yemek==
[[File:Njeguški pršut.jpg|thumb|Njeguški pršut]]
Kasabalarda ve yaz tatil köylerinde yarım pansiyon ve tam pansiyon konaklama sunan otellerin yanı sıra, yollar ve ulaşım hatları boyunca restoranlar, pizzacılar, meyhaneler, fast-food restoranları ve kafeler bulunur; ayrıca geleneksel Karadağ mutfağı sunan yerel restoranlar da vardır.

Standart Avrupa ve Akdeniz mutfağına ek olarak, Karadağ çeşitli sağlıklı gıda ürünleri ve yerel özellikler sunar.

'''Soğuk mezeler''' arasında ünlü ''njeguški pršut'' (füme jambon) ve ''njeguški peyniri'', ''pljevaljski peyniri'', mantar, çörek ve kurutulmuş çaça balığı bulunur. '''Kuzey''' dağlık bölgesine özgü ana yemekler haşlanmış kuzu eti, sütte pişmiş kuzu, taze süt kaymağında cicvara (tereyağlı mısır lapası), peynirli ve taze kremalı haşlanmış patatestir. '''Orta ve kıyı''' kesimlerin geleneksel tariflerinden bir seçki ''kastradina'' (kurutulmuş koyun eti), füme ve taze sazan (Skadar gölünden) ve çeşitli taze deniz balığı ve deniz ürünleri yemeklerini içerir. Bal ve kurutulmuş incirle servis edilen çörekler, Karadağ'ın bu bölgelerinde geleneksel tatlılardır.

Hayvansal kaynaklı ürünler, AB standartlarına göre veteriner ve sağlık otoriteleri tarafından denetlenir ve onaylanır. Karadağ'daki restoran sahnesi hızla gelişmekte ve giderek daha uluslararası hale gelmekte olup, kıyı boyunca ve Podgorica'da yeni, çeşitli restoranları çekmeye devam etmektedir.

==İçmek==

===Şarap===

Karadağ bağları ve kaliteli şarap üretimi, güney ve kıyı şarap üreticilerinin geleneğinin bir parçasıdır.

En bilinen Karadağ şarapları, premium beyazlar &quot;Krstač&quot;, &quot;Cabernet&quot;, &quot;Chardonnay&quot; ve kırmızılar &quot;Vranac&quot;, &quot;Pro Corde&quot;dir. Bunların hepsi ünlü &quot;Plantaže&quot; şirketi tarafından üretilir, ancak Crmničko şarabı gibi yüksek kaliteli ev yapımı şaraplar da vardır.

Bar veya restoranda 1 L şişe &quot;Vranac&quot; kırmızı şarabı 8-15 € arasında tutar ve buna değer! Ayrıca süpermarketlerde &quot;Plantaže&quot; şarabının bir şişesini yaklaşık 2-4 €'ya satın alabilirsiniz.

Ayrıca Karadağ'da Golubovci'den Knezevic gibi butik şaraphaneler bulunur ve ünlü marka &quot;'''Monte Grande'''&quot; ülkenin imza şarabı haline gelmiştir.

===Brendi===
Kıta bölgesi ve kuzey, aromatik meyve aromalı brendi üretimine daha çok yönelmiştir (erik brendisi - šljivovica, elma brendisi - jabukovača). Üzüm brendisi &quot;Montenegrin loza&quot;, &quot;Prvijenac&quot;, &quot;Kruna&quot; veya ev yapımı üzüm brendisi (lozova rakija, lozovača) mutlaka denenmelidir ve akşam dışarı çıkmadan önce &quot;ısınmak&quot; için iyi bir seçimdir.

===Bira===
&quot;Nikšićko&quot; birası, Karadağ'ın en bilinen birası ve en yaygın alkollü içeceğidir; fiyatı 0,50-2,50 € arasındadır. Hem fıçı hem de şişe olarak, &quot;Nik Gold&quot; ve daha hafif &quot;Nik Cool&quot; versiyonlarıyla üretilir. Koyu versiyon &quot;Nik tamno&quot;, bira severler arasında övülür. Artık bazı Karadağlı zanaat bira üreticileri de vardır ve biraları büyük şehirlerdeki birkaç barda bulunabilir.

===Diğer===
Diğer alkollü içecekler 1-10 € arasında değişebilir.
==Uyumak==

==Güvende kalmak==
[[File:Police car of Montenegro 01.JPG|thumb|Karadağ'da polis arabası]]
Karadağ genel olarak güvenli bir ülkedir. Dünyadaki tüm ülkelerde olduğu gibi suç faaliyetleri vardır, ancak polis kuvvetleri görevlerinde genellikle hızlıdır. Acil çağrı numarası 122, uluslararası acil çağrı numarası ise 112'dir. Kosova sınırına yakın bölgelerde seyahat ederken ana yollarda kalmanız önerilir. Kosova sınırı boyunca patlamamış mayınlar kalmış olabilir. Askeri faaliyetlerin olduğu bölgelerden de kaçınmalısınız.

Kotor, Budva, Sveti Stefan ve Herceg Novi gibi tatil kasabalarında dilenciler ve yankesiciler nadir değildir. Diğer birçok Avrupa lokasyonunda olduğu gibi, dilenciler organize suç gruplarının bir parçasıdır. Onlara para vermeyin. Bunu yapmak, sizi daha saldırgan yaklaşımlar için de hedef haline getirebilir. Çantalarınızı her zaman en güvenli şekilde, çantayı önde ve elinizi veya kolunuzu üzerinde tutacak şekilde omzunuza asılı taşıyın (paranızı kıyafetlerinizin altında taşıyın).

Deniz kestaneleri, Karadağ kıyısındaki deniz tabanının büyük bir kısmını kaplayan küçük, yuvarlak, dikenli deniz canlılarıdır. Yalnızca son derece berrak sularda toplandıkları için bu kötü bir şey değildir. Suda yürürken ayaklarınızı örtecek deniz çorabı gibi bir şey giymek iyi bir fikirdir. Ayrıca şnorkelle yüzüyorsanız dikkatli olun ve kayaların kenarlarındakilere sürtünmediğinizden emin olun.

Karadağlılar güvenli sürücüler değildir. Kendi ve başkalarının güvenliğini pek önemsemeyen agresif sürücülerle yol için rekabet ediyormuş gibi hissedebilirsiniz. Birçok kişi hız sınırlarını da aşar. Bazı yollar gerçekten dardır. Sonuç olarak ülke, Avrupa'daki en yüksek trafik kazası ölüm oranlarından birine sahiptir.

Karadağ'da iki tür engerek yılanı bulunur, ''sarka'' ve ''poskok''. İkisi de küçük ama son derece zehirlidir, bu yüzden yürüyüş yaparken dikkatli olun, adımlarınıza dikkat edin ve rahatsız edilmedikleri sürece asla insanlara saldırmadıklarını unutmayın.

==Sağlıklı kalmak==

'''[[Tap water|Musluk suyu]]''' genel olarak içilebilir, ancak bazı küçük kasabalarda içmekten kaçınmak daha iyi olabilir.

==Saygı==
Kısa pantolonlara genellikle kamu kurumlarında (hastaneler vb.) izin verilmez. Manastır ve kiliseleri ziyaret ederken sade giyinin.

Plajlarda, mayonun alt parçasını çıkarmak muhtemelen tepki yaratacaktır ve genellikle bu, bunun için ayrılmış nudist plajlarla sınırlıdır.

Kadeh kaldırırken ve tokuşturuken karşınızdaki kişinin gözlerinin içine bakın, aksi halde saygısızlık işareti olarak algılanabilir.

Görünür şekilde sarhoş olmak, Karadağ'da kötü zevk ve karakter işareti sayılır: galonlarca içki içmeye davet edilebilirsiniz, ancak dayanıklı olmanız beklenir. İnsanlar ayrıca içkilerini &quot;dipte&quot; tarzda bitirmek yerine yudumlamayı tercih eder. Dikkatli olun: erik ruhu olan ''rakija'', muhtemelen beklediğinizden daha güçlü olacaktır (genellikle yaklaşık %53 alkol oranı) ve sizi hızla sarhoş edecektir!

==Bağlantı==

===İnternet===
Barlarda ve kafeteryalarda Wi-Fi noktaları boldur ve çoğu otel ve apartman Wi-Fi sunar. Ayrıca birçok banka açık Wi-Fi noktalarına sahiptir. Bazı merkezi turistik alanlar da Wi-Fi ile kaplıdır.

Güvenli olmayan bir Wi-Fi ağı kullanırken güvenlik konusunda dikkatli olun.

===Mobil===
Havalimanında, otobüs terminalinde veya alışveriş merkezlerinde kimliğinizi veya pasaportunuzu göstererek 10-20 €'ya cep telefonu SIM kartı satın alabilirsiniz.

Karadağ'da üç büyük şebeke operatörü vardır: telenor / One, m:tel ve T-Mobile. Eylül 2023 itibarıyla hepsi aynı paketlere sahiptir: 7 gün 500GB için 10 €, 15 gün 500GB için 15 € veya 30 gün 1TB için 20 €. (Bu bir yazım hatası değil. Gerçekten bir terabayt veri sunuyorlar.)

(Podgorica için bonus ipucu: Geç kaldıysanız ama acil olarak bir SIM karta ihtiyacınız varsa, şehir merkezinin batısındaki &quot;Delta City&quot; alışveriş merkezine gidin. Üç sağlayıcı da orada bulunur ve saat 22:00'ye kadar açıktır.)

Balkanlar'daki birçok mobil operatör, Balkan ülkeleri arasında '''ücretsiz dolaşım''' sunar. Yani sınırı geçmeyi planlıyorsanız, yerel SIM kartını diğer Balkan ülkelerinde nasıl kullanacağınızı sorun. Örneğin, Arnavutluk'tan bir One.al SIM kartı, düzenli bir Arnavutluk paketiyle Kuzey Makedonya ve Kosova'da sorunsuz çalışır.

2025'ten bu yana Balkanlar'da eSIM kullanımı giderek popülerleşmiştir. Bazı yerel sağlayıcılar artık eSIM seçenekleri sunmaktadır, ancak etkinleştirme yine de kimlik doğrulaması veya şahsen ziyaret gerektirebilir. Aynı zamanda, birçok uluslararası eSIM sağlayıcısı, tüm Avrupa'yı veya Balkanlar'ı kapsayan bölgesel planlar başlatmıştır; bazıları Karadağ'ı da desteklenen ülkeler arasında içermektedir.

{{outlinecountry}}
{{geo|42.7833|19.4667|zoom=8}}
{{IsPartOf|Balkans}}</text>
      <sha1>ijbjqf5y6rkd47lus8zzzc2m55mkmlq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kullanıcı mesaj:~2026-44748-07</title>
    <ns>3</ns>
    <id>4862</id>
    <revision>
      <id>17336</id>
      <timestamp>2026-09-03T21:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YBot</username>
        <id>1043</id>
      </contributor>
      <comment>Hoş geldiniz!</comment>
      <origin>17336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="600" sha1="fmrb1l0bx1p5m4jnhmp4n23464wqccu" xml:space="preserve">== Hoş geldiniz &amp;#126;2026-44748-07! ==
Merhaba, özgür seyahat rehberi Vikigezgin'in '''Türkçe''' sürümüne '''[[Vikigezgin:Hoş geldiniz|hoş geldiniz]]'''! Vikigezgin tamamen gönüllü katılımcıların çabalarıyla hazırlanır.

Tartışma ve kullanıcı mesaj sayfalarında iletilerinizin sonuna '''&quot;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&quot;''' koduyla imza atabilirsiniz. Hata yapmaktan korkmayın, katkıda bulunmaktan çekinmeyin ve '''[[Vikigezgin:Yürüyün ileriye|cesur olun]]'''! Kolay gelsin. --[[Kullanıcı:YBot|YBot]] ([[Kullanıcı mesaj:YBot|mesaj]]) 21.00, 3 Eylül 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fmrb1l0bx1p5m4jnhmp4n23464wqccu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kullanıcı mesaj:Mustafabosnak</title>
    <ns>3</ns>
    <id>4863</id>
    <revision>
      <id>17337</id>
      <timestamp>2026-09-03T21:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YBot</username>
        <id>1043</id>
      </contributor>
      <comment>Hoş geldiniz!</comment>
      <origin>17337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="594" sha1="h6lqmjtm7bsjvsmohq7gy9l7x8dj2aj" xml:space="preserve">== Hoş geldiniz Mustafabosnak! ==
Merhaba, özgür seyahat rehberi Vikigezgin'in '''Türkçe''' sürümüne '''[[Vikigezgin:Hoş geldiniz|hoş geldiniz]]'''! Vikigezgin tamamen gönüllü katılımcıların çabalarıyla hazırlanır.

Tartışma ve kullanıcı mesaj sayfalarında iletilerinizin sonuna '''&quot;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&quot;''' koduyla imza atabilirsiniz. Hata yapmaktan korkmayın, katkıda bulunmaktan çekinmeyin ve '''[[Vikigezgin:Yürüyün ileriye|cesur olun]]'''! Kolay gelsin. --[[Kullanıcı:YBot|YBot]] ([[Kullanıcı mesaj:YBot|mesaj]]) 21.00, 3 Eylül 2026 (UTC)</text>
      <sha1>h6lqmjtm7bsjvsmohq7gy9l7x8dj2aj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>