Wikipedia
tswiki
https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Mikolombyani
0
8022
42132
42090
2026-09-01T07:50:37Z
Thulani Admire
12531
ntlawa
42132
wikitext
text/x-wiki
[[File:Lizard_Collage.jpg|thumb|312x312px|swifaniso swa tinxaka ta mikolombyane]]
'''Mikolombyani''' i swihadyana leswi hanyaka etindhawini to tala to hambana-hambana ta misava. Ti wela eka ntlawa wa Squamata naswona ti katsa swiharhi swofana na gecko, iguanas, chameleons, skinks, na monitor lizards. Kuna magidi ya tinxaka ta swinyenyani, naswona swihambana swinene hi vukulu, muhlovo, ndzhawu ya vutshamo, swakudya na mahanyelo. Swinyenyani i swirho swa nkoka swa ti ecosystems hikuva i swiharhi leswi dyaka swin’we na leswi dyaka, leswi pfunetaka ku hlayisa ku ringanisela eka ntumbuluko.<ref>{{Cite web|title=Lizard {{!}} San Diego Zoo Animals & Plants|url=https://animals.sandiegozoo.org/animals/lizard|website=animals.sandiegozoo.org|access-date=2026-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=lizards|url=https://sdzwildlifeexplorers.org/animals/lizards|website=San Diego Zoo Wildlife Explorers|language=en|access-date=2026-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Reptiles {{!}} San Diego Zoo Animals & Plants|url=https://animals.sandiegozoo.org/animals/reptiles|website=animals.sandiegozoo.org|access-date=2026-08-25}}</ref>
Mikolombyani i swihadyani leswi hi xitalo yina ngati yo titimela, leswivulaka leswaku swititshege hi kuhisa ka mbango kuva swilawula mahiselo ya miri wa swona. Mikolmbyani yo tala ya tifufumeta hi ku hisa edyambyini naswona swi ya endzhutini kumbe etindhawini leti titimelaka loko swi hisa ngopfu. Nhlonge ya yona leyi omeke, leyi nga ni swirhumbana yi pfuneta ku hunguta ku lahlekeriwa hi mati, kasi tinxaka to tala ti halata nhlonge ya tona ya khale loko ti ri karhi ti kula <ref>{{Cite web|title=Komodo Dragon|url=https://zoo.sandiegozoo.org/animals/komodo-dragon|website=San Diego Zoo|language=en|access-date=2026-08-25}}</ref> <ref>{{Citation|title=Classification of reptiles (ref: Animal Diversity Web)|url=https://doi.org/10.1016/b978-0-7020-2968-4.00035-6|publisher=Elsevier|work=Medical History and Physical Examination in Companion Animals|date=2009|access-date=2026-08-25|isbn=978-0-7020-2968-4|pages=308–310}}</ref>. Ku cinca loku ku endla leswaku Mikolombyani yi hanya eka tindhawu to hambana-hambana.
Kuna mindyangu yohambana hambana na tinxaka ta Mikolombyane. Swikombiso swi katsa ti- iguana, ti- agamid, ti- gecko, ti- skink, ti- anoles, ti- chameleon ni ti- monitor lizards<ref>{{Cite journal |date=2015-06-18 |title=Animal Diversity Web |url=https://doi.org/10.5860/choice.189898 |journal=Choice Reviews Online |volume=52 |issue=11 |pages=52–5874-52-5874 |doi=10.5860/choice.189898 |issn=0009-4978}}</ref><ref>{{Citation|title=Classification of reptiles (ref: Animal Diversity Web)|url=https://doi.org/10.1016/b978-0-7020-2968-4.00035-6|publisher=Elsevier|work=Medical History and Physical Examination in Companion Animals|date=2009|access-date=2026-08-25|isbn=978-0-7020-2968-4|pages=308–310}}</ref>. Mikolombyane yinwani i yitsongo swinene, kasi yin’wana yi nga ha va yikulu swinene. Hi xikombiso, dragona ya Komodo i xima i kolombyane leyikulu leyi hanyaka naswona xi nga leha timitara to hlayanyana <ref>{{Cite web|last=Vieira-Alencar|first=João Paulo dos Santos|last2=Liedtke|first2=Christoph|date=2025-06-23|title=letsHerp: An Interface to the Reptile Database|url=https://doi.org/10.32614/cran.package.letsherp|website=CRAN: Contributed Packages|access-date=2026-08-25}}</ref>. Ku hambana loku lokukulu ku kombisa ndlela leyi mikolombyani yi toloveleke tindhawu to hambana-hambana hi ndlela leyi humelelaka ha yona
Mikolombyani yi tshama eka tindzhawu totala, kukatsa na mananga, makhwati, tindzhawu ta byanyi, tintshava, tindzhawu letingana mati, na tindzhawu leti rhendzeleke tindzhawu leti vanhu va tshamaka eka tona<ref>{{Citation|title=Restoring Britannica to Pax Britannica|url=https://doi.org/10.2307/j.ctt1df4g5b.12|publisher=UNP - Nebraska|work=Deterrence through Strength|access-date=2026-08-25|pages=217–226}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-04-24|title=Cordyla densiflora: IUCN SSC East African Plants Red List Authority, IUCN SSC East African Plants Red List Authority, IUCN SSC East African Plants Red List Authority, IUCN SSC East African Plants Red List Authority|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2013-2.rlts.t179597a1583624.en|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2026-08-25}}</ref> .Tinxaka tin’wana ti heta nkarhi wo tala ti ri emirhini, kasi tin’wana ti tshama ehansi kumbe ehansi ka misava. Agama leyi tolovelekeke, xikombiso, yinga hanya eka tindzhawu ta ntumbuluko xikan’we na tindzhawu ta le madorobeni nale handle ka madoroba laha kungana swimilani na swakudya leswi ringaneleke <ref>{{Cite web|date=2000-01-01|title=Cyclura rileyi ssp. rileyi: Carter, R.L., Hayes, W.K. & West Indian Iguana Specialist Group|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2000.rlts.t6048a12360803.en|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2026-08-25}}</ref>. Vuswikoti bya tona byo hanya etindhawini to hambana-hambana byi pfune tinjiya leswaku ti hangalaka.
Mikolombyani yi dya swakudya swohambana hambana kuya hi tinxaka ta swona. yotala yidya switsotswana na swin’wana leswintsongo leswinga riki na marhambu ya nhloko,kasi van’wana vadya swimilani, mihandzu, swiluva kumbe swiharhi leswikulu<ref>{{Cite journal |last=HALLAGER |first=S. |date=2005-01 |title=Breeding and hand-rearing the Kori bustard<i>Ardeotis kori</i>at the Smithsonian's National Zoological Park, Washington, DC |url=https://doi.org/10.1111/j.1748-1090.2005.tb00014.x |journal=International Zoo Yearbook |volume=39 |issue=1 |pages=153–161 |doi=10.1111/j.1748-1090.2005.tb00014.x |issn=0074-9664}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Deng |first=Boer |date=2015-07-08 |title=Smithsonian sets up frozen-plant repository |url=https://doi.org/10.1038/nature.2015.17931 |journal=Nature |doi=10.1038/nature.2015.17931 |issn=0028-0836}}</ref>.Hi xikombiso, mikolombyani ya Caiman yidya ngopfu swiharhi swofana na ti crawfish na ti clams ta mati yo tenga<ref>{{Cite journal |date=2015-02-27 |title=PLOS ONE 2014 Reviewer Thank You |url=https://doi.org/10.1371/journal.pone.0121093 |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=2 |pages=e0121093 |doi=10.1371/journal.pone.0121093 |issn=1932-6203}}</ref>.yitlhela yiva swakudya swa nkoka eka swiharhi swin’wana, kukatsa na tinyoka, swinyenyani na swihadyani leswi mamisaka, hikokwalaho swina xiave xa nkoka eka ti food webs<ref>{{Cite journal |last=Harman |first=Jennifer |last2=Fenton |first2=Brock |last3=Ferrier |first3=David |last4=Hipsley |first4=Christy A. |last5=Liberles |first5=David A. |last6=McDougall |first6=Carmel |last7=Narayan |first7=Edward |date=2025-08-15 |title=2025 joint BMC Ecology and Evolution and BMC Zoology image competition: the winning images |url=https://doi.org/10.1186/s12862-025-02423-6 |journal=BMC Ecology and Evolution |volume=25 |issue=1 |doi=10.1186/s12862-025-02423-6 |issn=2730-7182}}</ref>.
====== SWIHLOVO ======
<references />
[[Category:Animals]]
iimfmpprindiymz8u2ja8pm5jfxtdri
42133
42132
2026-09-01T07:53:18Z
Thulani Admire
12531
42133
wikitext
text/x-wiki
[[File:Lizard_Collage.jpg|thumb|312x312px|swifaniso swa tinxaka ta mikolombyane]]
'''Mikolombyani''' i swihadyana leswi hanyaka etindhawini to tala to hambana-hambana ta misava. Ti wela eka ntlawa wa Squamata naswona ti katsa swiharhi swofana na gecko, iguanas, chameleons, skinks, na monitor lizards. Kuna magidi ya tinxaka ta swinyenyani, naswona swihambana swinene hi vukulu, muhlovo, ndzhawu ya vutshamo, swakudya na mahanyelo. Swinyenyani i swirho swa nkoka swa ti ecosystems hikuva i swiharhi leswi dyaka swin’we na leswi dyaka, leswi pfunetaka ku hlayisa ku ringanisela eka ntumbuluko.<ref>{{Cite web|title=Lizard {{!}} San Diego Zoo Animals & Plants|url=https://animals.sandiegozoo.org/animals/lizard|website=animals.sandiegozoo.org|access-date=2026-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=lizards|url=https://sdzwildlifeexplorers.org/animals/lizards|website=San Diego Zoo Wildlife Explorers|language=en|access-date=2026-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Reptiles {{!}} San Diego Zoo Animals & Plants|url=https://animals.sandiegozoo.org/animals/reptiles|website=animals.sandiegozoo.org|access-date=2026-08-25}}</ref>
Mikolombyani i swihadyani leswi hi xitalo yina ngati yo titimela, leswivulaka leswaku swititshege hi kuhisa ka mbango kuva swilawula mahiselo ya miri wa swona. Mikolmbyani yo tala ya tifufumeta hi ku hisa edyambyini naswona swi ya endzhutini kumbe etindhawini leti titimelaka loko swi hisa ngopfu. Nhlonge ya yona leyi omeke, leyi nga ni swirhumbana yi pfuneta ku hunguta ku lahlekeriwa hi mati, kasi tinxaka to tala ti halata nhlonge ya tona ya khale loko ti ri karhi ti kula <ref>{{Cite web|title=Komodo Dragon|url=https://zoo.sandiegozoo.org/animals/komodo-dragon|website=San Diego Zoo|language=en|access-date=2026-08-25}}</ref> <ref>{{Citation|title=Classification of reptiles (ref: Animal Diversity Web)|url=https://doi.org/10.1016/b978-0-7020-2968-4.00035-6|publisher=Elsevier|work=Medical History and Physical Examination in Companion Animals|date=2009|access-date=2026-08-25|isbn=978-0-7020-2968-4|pages=308–310}}</ref>. Ku cinca loku ku endla leswaku Mikolombyani yi hanya eka tindhawu to hambana-hambana.
Kuna mindyangu yohambana hambana na tinxaka ta Mikolombyane. Swikombiso swi katsa ti- iguana, ti- agamid, ti- gecko, ti- skink, ti- anoles, ti- chameleon ni ti- monitor lizards<ref>{{Cite journal |date=2015-06-18 |title=Animal Diversity Web |url=https://doi.org/10.5860/choice.189898 |journal=Choice Reviews Online |volume=52 |issue=11 |pages=52–5874-52-5874 |doi=10.5860/choice.189898 |issn=0009-4978}}</ref><ref>{{Citation|title=Classification of reptiles (ref: Animal Diversity Web)|url=https://doi.org/10.1016/b978-0-7020-2968-4.00035-6|publisher=Elsevier|work=Medical History and Physical Examination in Companion Animals|date=2009|access-date=2026-08-25|isbn=978-0-7020-2968-4|pages=308–310}}</ref>. Mikolombyane yinwani i yitsongo swinene, kasi yin’wana yi nga ha va yikulu swinene. Hi xikombiso, dragona ya Komodo i xima i kolombyane leyikulu leyi hanyaka naswona xi nga leha timitara to hlayanyana <ref>{{Cite web|last=Vieira-Alencar|first=João Paulo dos Santos|last2=Liedtke|first2=Christoph|date=2025-06-23|title=letsHerp: An Interface to the Reptile Database|url=https://doi.org/10.32614/cran.package.letsherp|website=CRAN: Contributed Packages|access-date=2026-08-25}}</ref>. Ku hambana loku lokukulu ku kombisa ndlela leyi mikolombyani yi toloveleke tindhawu to hambana-hambana hi ndlela leyi humelelaka ha yona
Mikolombyani yi tshama eka tindzhawu totala, kukatsa na mananga, makhwati, tindzhawu ta byanyi, tintshava, tindzhawu letingana mati, na tindzhawu leti rhendzeleke tindzhawu leti vanhu va tshamaka eka tona<ref>{{Citation|title=Restoring Britannica to Pax Britannica|url=https://doi.org/10.2307/j.ctt1df4g5b.12|publisher=UNP - Nebraska|work=Deterrence through Strength|access-date=2026-08-25|pages=217–226}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-04-24|title=Cordyla densiflora: IUCN SSC East African Plants Red List Authority, IUCN SSC East African Plants Red List Authority, IUCN SSC East African Plants Red List Authority, IUCN SSC East African Plants Red List Authority|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2013-2.rlts.t179597a1583624.en|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2026-08-25}}</ref> .Tinxaka tin’wana ti heta nkarhi wo tala ti ri emirhini, kasi tin’wana ti tshama ehansi kumbe ehansi ka misava. Agama leyi tolovelekeke, xikombiso, yinga hanya eka tindzhawu ta ntumbuluko xikan’we na tindzhawu ta le madorobeni nale handle ka madoroba laha kungana swimilani na swakudya leswi ringaneleke <ref>{{Cite web|date=2000-01-01|title=Cyclura rileyi ssp. rileyi: Carter, R.L., Hayes, W.K. & West Indian Iguana Specialist Group|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2000.rlts.t6048a12360803.en|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2026-08-25}}</ref>. Vuswikoti bya tona byo hanya etindhawini to hambana-hambana byi pfune tinjiya leswaku ti hangalaka.
Mikolombyani yi dya swakudya swohambana hambana kuya hi tinxaka ta swona. yotala yidya switsotswana na swin’wana leswintsongo leswinga riki na marhambu ya nhloko,kasi van’wana vadya swimilani, mihandzu, swiluva kumbe swiharhi leswikulu<ref>{{Cite journal |last=HALLAGER |first=S. |date=2005-01 |title=Breeding and hand-rearing the Kori bustard<i>Ardeotis kori</i>at the Smithsonian's National Zoological Park, Washington, DC |url=https://doi.org/10.1111/j.1748-1090.2005.tb00014.x |journal=International Zoo Yearbook |volume=39 |issue=1 |pages=153–161 |doi=10.1111/j.1748-1090.2005.tb00014.x |issn=0074-9664}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Deng |first=Boer |date=2015-07-08 |title=Smithsonian sets up frozen-plant repository |url=https://doi.org/10.1038/nature.2015.17931 |journal=Nature |doi=10.1038/nature.2015.17931 |issn=0028-0836}}</ref>.Hi xikombiso, mikolombyani ya Caiman yidya ngopfu swiharhi swofana na ti crawfish na ti clams ta mati yo tenga<ref>{{Cite journal |date=2015-02-27 |title=PLOS ONE 2014 Reviewer Thank You |url=https://doi.org/10.1371/journal.pone.0121093 |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=2 |pages=e0121093 |doi=10.1371/journal.pone.0121093 |issn=1932-6203}}</ref>.yitlhela yiva swakudya swa nkoka eka swiharhi swin’wana, kukatsa na tinyoka, swinyenyani na swihadyani leswi mamisaka, hikokwalaho swina xiave xa nkoka eka ti food webs<ref>{{Cite journal |last=Harman |first=Jennifer |last2=Fenton |first2=Brock |last3=Ferrier |first3=David |last4=Hipsley |first4=Christy A. |last5=Liberles |first5=David A. |last6=McDougall |first6=Carmel |last7=Narayan |first7=Edward |date=2025-08-15 |title=2025 joint BMC Ecology and Evolution and BMC Zoology image competition: the winning images |url=https://doi.org/10.1186/s12862-025-02423-6 |journal=BMC Ecology and Evolution |volume=25 |issue=1 |doi=10.1186/s12862-025-02423-6 |issn=2730-7182}}</ref>.
== SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE ==
<references />
[[Category:Animals]]
je4vwbqdnxiy26x6rv727wjhzfoiohi