Wikipedia tswiki https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Rirhandzu 0 4953 42544 42498 2026-09-23T21:09:32Z Kataliya23 12473 Created by translating the section "Impersonal" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374640837|Love]]" 42544 wikitext text/x-wiki [[File:Heart icon red hollow.svg|thumb|Mfungo wa nthlaveko wa rirhandzu]] [[File:1873_Pierre_Auguste_Cot_-_Spring.jpg|thumb|Pierre Auguste Cot (1873)]] '''Rirhandzu''' i nxaxamelo wa [[minthlaveko]] na xiyimo xa miehleketo, leyi hakanyingi yinga na matimba, kusukela eka vunakulori lebyi enteke kufikela eka ntsako lowu tolovelekeke. Xikombiso xa nxaxamelo wa minthlaveko ya rirhandzu hileswaku rirhandzu ra manana rahambana eka rirhandzu exikarhi ka mpatswa rithlela rihambana na rirhandzu ra swakudya. Hiku olova, rirhandzu i nthlaveko wa nkokelo wa matitwele ya matimba na ku twanana exikarhi ka vanhu.<ref name="oxford">''Oxford Illustrated American Dictionary'' (1998) + ''Merriam-Webster Collegiate Dictionary'' (2000)</ref> Rirhandzu ringa thlela riva mfanelo ya vumunhu leyi yimelaka vunene, ntwela-vusiwana, na ntwanano - "Kutshembeka na kunavelela un'wana leswinene".<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/love|title=Love - Definition of love by Merriam-Webster|work=merriam-webster.com}}</ref> Ringathlela ri hlamusela kutwela na kutsakela vanhu van'wana, munhu hixiyexe kumbe swiharhi.<ref name="Fromm, Erich 1956">Fromm, Erich; ''The Art of Loving'', Harper Perennial (1956), Original English Version, {{ISBN|978-0-06-095828-2}}</ref> Vafilosofa va Vagriki vakhale vahlamusele minxaka ya mune ya rirhandzu: Rirhandzu ra munti (''storge'' hi xigriki), Rirhandzu ra vunghana(''philia hi xigriki)'', Rirhandzu ra rimbewu (''eros''), rirhandzu ra vukwembu (''agape''). Vatsari va manguva lawa vathlela va hlamisela yin'wana mixaka ya rirhandzu: Rirhandzu ra kunavela, Kutirhandza, rirhandzu ro xixima.<ref>[[Liddell and Scott]]: [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dfili%2Fa φιλία]</ref><ref name="Gita">{{cite book |last= Mascaró |first=Juan |title=The Bhagavad Gita |url= https://archive.org/details/bhagavadgita0000unse_r9w2 |publisher=Penguin|series=Penguin Classics |year=2003 |isbn=0-14-044918-3}} (J. Mascaró, translator)</ref> Rirhandzu rithlela riva na tinhlamuselo ta vukhongeri na vumoya. Matirhisele lawa yotala ma komba kunonoha ka ku hlamusela nthlaveko wa rirhandzu kuhambana na minthlaveko yin'wana. Rirhandzu hikuya hi mixaka ya rona ri pfuna ku aka vuxaka exikarhi ka vanhu, naswona ritlanga xiphemu lexi kulu eka swa [[vutshila]] na vupfapfarhuti.<ref>{{cite web|title=Article On Love|url=http://www.slideshare.net/azharabbas/just-love|accessdate=13 September 2011|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120530043739/http://www.slideshare.net/azharabbas/just-love|archivedate=30 May 2012|df=}}</ref> Rirhandzu ringa twisiseka tanihi nchumu lowu khomanisaka vanhu naswona wu pfuna ku yisa mahlweni nhlayo ya vona.<ref name="Fisher">Helen Fisher. ''Why We Love: the nature and chemistry of romantic love''. 2004.</ref> == Nhlamuselo == Rito "Rirhandzu" ri nga va na tinhlamuselo to hambana leti yelanaka kambe leti eka swiyimo swo hambana ku nga le ti hambaneke.Tindzimi tin'wana ti tirhisa marito yo tala ku hlamusela tin'wana ta tinhlamuselo to hambana leti eka Xinghezi ti kombisiwaka tanihi "Rirhandzu" xikombiso xin'wana i tinhlamuselo to tala ta Xigriki ta "Rirhandzu" (agape, eros, philia, storge).<ref name="Nygren">{{Cite book |last=Nygren |first=Anders Theodor Samuel |author-link=Anders Nygren |year=1936 |title=[[Agape and Eros]]}}</ref> Ku hambana ka mindhavuko eka ku twisisa rirhandzu swi endla leswaku swi tika ku endla nhlamuselo ya misava hinkwayo.<ref>{{Cite journal |last=Kay |first=Paul |last2=Kempton |first2=Willett |date=March 1984 |title=What is the Sapir–Whorf Hypothesis? |journal=American Anthropologist |series=New Series |volume=86 |issue=1 |pages=65–79 |doi=10.1525/aa.1984.86.1.02a00050}}</ref> Rito "rirhandzu" ri nga va na tinhlamuselo to hambana-hambana leti yelanaka kambe leti hambaneke eka swiyimo swo hambana. Tindzimi tin'wana to tala ti tirhisa marito yo tala ku hlamusela tin'wana ta tinhlamuselo to hambana leti eka Xinghezi ti kombisiwaka ta ni hi "rirhandzu"; xikombiso xin'wana i tinhlamuselo to tala ta Xigriki ta "rirhandzu" (agape, eros, philia, storge). Ku hambana ka mindhavuko eka ku twisisa rirhandzu swi endla leswaku swi nga olovi ku humesa nhlamuselo ya misava hinkwayo.<ref>{{Cite journal |first=65–79}}</ref> == Impersonal == Vanhu va nga va ni ku ti nyiketela loku enteke ni ku tlangela lokulu eka nchumu, nsinya wa nawu, kumbe xikongomelo, xisweswo va tokota ku titwa va ri ni rirhandzu eka wona. Hi xikombiso, ku va ni ntwela-vusiwana ni "rirhandzu" ra vatirhi va ku tirhandzela eka xikongomelo xa vona minkarhi yin'wana ri nga ha va ri ri ra rirhandzu ra vanhu kambe ri nga ri ra munhu, ku pfumala vutianakanyi, ni ku khorwiseka loku tiyeke ka moya kumbe ka tipolitiki.[4]Vanhu va nga tlhela va "rhandza" swilo leswi vonakaka, swiharhi, kumbe mintirho loko va nghenelela eka vu xaka kumbe ku tihlanganisa na swilo sweswo. Loko ku navela ka rimbewu na kona ku ka tseka, kutani ku titwa loku ku vuriwa paraphilia.<ref>{{Cite web|title=Paraphilia|url=http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/paraphilia.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071212105714/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/paraphilia.html|archive-date=12 December 2007|accessdate=16 December 2007|website=DiscoveryHealth}}</ref> == Mintshaho == {{Reflist|3}} [[Category:Minthlaveko]] [[Category:Matitwele]] [[Category:Vumunhu]] oqtnqkte3y81whxjc6fq4wbvsnjg2bh 42545 42544 2026-09-23T22:28:10Z InternetArchiveBot 7881 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260923sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 42545 wikitext text/x-wiki [[File:Heart icon red hollow.svg|thumb|Mfungo wa nthlaveko wa rirhandzu]] [[File:1873_Pierre_Auguste_Cot_-_Spring.jpg|thumb|Pierre Auguste Cot (1873)]] '''Rirhandzu''' i nxaxamelo wa [[minthlaveko]] na xiyimo xa miehleketo, leyi hakanyingi yinga na matimba, kusukela eka vunakulori lebyi enteke kufikela eka ntsako lowu tolovelekeke. Xikombiso xa nxaxamelo wa minthlaveko ya rirhandzu hileswaku rirhandzu ra manana rahambana eka rirhandzu exikarhi ka mpatswa rithlela rihambana na rirhandzu ra swakudya. Hiku olova, rirhandzu i nthlaveko wa nkokelo wa matitwele ya matimba na ku twanana exikarhi ka vanhu.<ref name="oxford">''Oxford Illustrated American Dictionary'' (1998) + ''Merriam-Webster Collegiate Dictionary'' (2000)</ref> Rirhandzu ringa thlela riva mfanelo ya vumunhu leyi yimelaka vunene, ntwela-vusiwana, na ntwanano - "Kutshembeka na kunavelela un'wana leswinene".<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/love|title=Love - Definition of love by Merriam-Webster|work=merriam-webster.com}}</ref> Ringathlela ri hlamusela kutwela na kutsakela vanhu van'wana, munhu hixiyexe kumbe swiharhi.<ref name="Fromm, Erich 1956">Fromm, Erich; ''The Art of Loving'', Harper Perennial (1956), Original English Version, {{ISBN|978-0-06-095828-2}}</ref> Vafilosofa va Vagriki vakhale vahlamusele minxaka ya mune ya rirhandzu: Rirhandzu ra munti (''storge'' hi xigriki), Rirhandzu ra vunghana(''philia hi xigriki)'', Rirhandzu ra rimbewu (''eros''), rirhandzu ra vukwembu (''agape''). Vatsari va manguva lawa vathlela va hlamisela yin'wana mixaka ya rirhandzu: Rirhandzu ra kunavela, Kutirhandza, rirhandzu ro xixima.<ref>[[Liddell and Scott]]: [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dfili%2Fa φιλία]</ref><ref name="Gita">{{cite book |last= Mascaró |first=Juan |title=The Bhagavad Gita |url= https://archive.org/details/bhagavadgita0000unse_r9w2 |publisher=Penguin|series=Penguin Classics |year=2003 |isbn=0-14-044918-3}} (J. Mascaró, translator)</ref> Rirhandzu rithlela riva na tinhlamuselo ta vukhongeri na vumoya. Matirhisele lawa yotala ma komba kunonoha ka ku hlamusela nthlaveko wa rirhandzu kuhambana na minthlaveko yin'wana. Rirhandzu hikuya hi mixaka ya rona ri pfuna ku aka vuxaka exikarhi ka vanhu, naswona ritlanga xiphemu lexi kulu eka swa [[vutshila]] na vupfapfarhuti.<ref>{{cite web|title=Article On Love|url=http://www.slideshare.net/azharabbas/just-love|accessdate=13 September 2011|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120530043739/http://www.slideshare.net/azharabbas/just-love|archivedate=30 May 2012|df=}}</ref> Rirhandzu ringa twisiseka tanihi nchumu lowu khomanisaka vanhu naswona wu pfuna ku yisa mahlweni nhlayo ya vona.<ref name="Fisher">Helen Fisher. ''Why We Love: the nature and chemistry of romantic love''. 2004.</ref> == Nhlamuselo == Rito "Rirhandzu" ri nga va na tinhlamuselo to hambana leti yelanaka kambe leti eka swiyimo swo hambana ku nga le ti hambaneke.Tindzimi tin'wana ti tirhisa marito yo tala ku hlamusela tin'wana ta tinhlamuselo to hambana leti eka Xinghezi ti kombisiwaka tanihi "Rirhandzu" xikombiso xin'wana i tinhlamuselo to tala ta Xigriki ta "Rirhandzu" (agape, eros, philia, storge).<ref name="Nygren">{{Cite book |last=Nygren |first=Anders Theodor Samuel |author-link=Anders Nygren |year=1936 |title=[[Agape and Eros]]}}</ref> Ku hambana ka mindhavuko eka ku twisisa rirhandzu swi endla leswaku swi tika ku endla nhlamuselo ya misava hinkwayo.<ref>{{Cite journal |last=Kay |first=Paul |last2=Kempton |first2=Willett |date=March 1984 |title=What is the Sapir–Whorf Hypothesis? |url=https://archive.org/details/sim_american-anthropologist_1984-03_86_1/page/65 |journal=American Anthropologist |series=New Series |volume=86 |issue=1 |pages=65–79 |doi=10.1525/aa.1984.86.1.02a00050}}</ref> Rito "rirhandzu" ri nga va na tinhlamuselo to hambana-hambana leti yelanaka kambe leti hambaneke eka swiyimo swo hambana. Tindzimi tin'wana to tala ti tirhisa marito yo tala ku hlamusela tin'wana ta tinhlamuselo to hambana leti eka Xinghezi ti kombisiwaka ta ni hi "rirhandzu"; xikombiso xin'wana i tinhlamuselo to tala ta Xigriki ta "rirhandzu" (agape, eros, philia, storge). Ku hambana ka mindhavuko eka ku twisisa rirhandzu swi endla leswaku swi nga olovi ku humesa nhlamuselo ya misava hinkwayo.<ref>{{Cite journal |first=65–79}}</ref> == Impersonal == Vanhu va nga va ni ku ti nyiketela loku enteke ni ku tlangela lokulu eka nchumu, nsinya wa nawu, kumbe xikongomelo, xisweswo va tokota ku titwa va ri ni rirhandzu eka wona. Hi xikombiso, ku va ni ntwela-vusiwana ni "rirhandzu" ra vatirhi va ku tirhandzela eka xikongomelo xa vona minkarhi yin'wana ri nga ha va ri ri ra rirhandzu ra vanhu kambe ri nga ri ra munhu, ku pfumala vutianakanyi, ni ku khorwiseka loku tiyeke ka moya kumbe ka tipolitiki.[4]Vanhu va nga tlhela va "rhandza" swilo leswi vonakaka, swiharhi, kumbe mintirho loko va nghenelela eka vu xaka kumbe ku tihlanganisa na swilo sweswo. Loko ku navela ka rimbewu na kona ku ka tseka, kutani ku titwa loku ku vuriwa paraphilia.<ref>{{Cite web|title=Paraphilia|url=http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/paraphilia.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071212105714/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/paraphilia.html|archive-date=12 December 2007|accessdate=16 December 2007|website=DiscoveryHealth}}</ref> == Mintshaho == {{Reflist|3}} [[Category:Minthlaveko]] [[Category:Matitwele]] [[Category:Vumunhu]] po4lc79tvul7yikq4y12g1tezhxkiau User:Kataliya23 2 7531 42525 42439 2026-09-23T19:31:47Z Kataliya23 12473 Ku chela liki. 42525 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i Kataliya [[User:Kataliya23/Dirafiti 1|Dirafiti 1]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 2|Dirafiti 2]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 3|Dirafiti 3]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 4|Dirafiti 4]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 5|Dirafiti 5]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 6|Dirafiti 6]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 7|Dirafiti 7]] . mzpey4vo19iczdju52ink6otm774750 42535 42525 2026-09-23T20:18:21Z Kataliya23 12473 ku tsala dirifati ya 7 42535 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i Kataliya [[User:Kataliya23/Dirafiti 1|Dirafiti 1]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 2|Dirafiti 2]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 3|Dirafiti 3]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 4|Dirafiti 4]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 5|Dirafiti 5]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 6|Dirafiti 6]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 7|Dirafiti 7]] . Dirafiti 8 6w65h51uerwvavllymr6chifuhw4umw 42536 42535 2026-09-23T20:19:08Z Kataliya23 12473 ku chela liki 42536 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i Kataliya [[User:Kataliya23/Dirafiti 1|Dirafiti 1]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 2|Dirafiti 2]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 3|Dirafiti 3]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 4|Dirafiti 4]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 5|Dirafiti 5]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 6|Dirafiti 6]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 7|Dirafiti 7]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 8|Dirafiti 8]] 1emlsk2jm24656947dnu705hb4a1pak Lamine Yamal 0 7986 42546 42139 2026-09-23T23:07:29Z Sakari-Simppa 12992 File 42546 wikitext text/x-wiki 67 [[File:Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg|thumb|Lamine Yamal (2026)]] == Swihluvi leswi tirhisiweke == == Ku hlaya loku yaka emahlweni == * {{Cite news |last=Kay |first=Oliver |last2=James |first2=Stuart |date=2 May 2025 |title=Is Lamine Yamal already the best footballer in Europe? And if not, who is? |url=https://www.nytimes.com/athletic/6326382/2025/05/02/lamine-yamal-best-footballer-who-is/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250529214737/https://www.nytimes.com/athletic/6326382/2025/05/02/lamine-yamal-best-footballer-who-is/ |archive-date=29 May 2025 |access-date=17 May 2025 |work=The New York Times |issn=0362-4331}} * {{Cite web|last=Flynn|first=Henry|date=16 May 2025|title=Lamine Yamal Might Be The World's Best—Good Job He's Not Too Fussed|url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2025/05/16/lamine-yamal-might-be-the-worlds-best-good-job-hes-not-too-bothered/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250517102538/https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2025/05/16/lamine-yamal-might-be-the-worlds-best-good-job-hes-not-too-bothered/|archive-date=17 May 2025|accessdate=18 May 2025|website=Forbes}} == Swihlanganisi swa le handle == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commonscat}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129404/lamine-yamal-nasraoui-ebana Profile] eka website ya FC Barcelona * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/lamine-yamal-absoluta Profayile] eka webusayiti ya Royal Spanish Football Federation (in Spanish) * Lamine Yamal rhekhodo ya mphikizano wa [[Category:Living people]] l9s9g0q186drsla1w8enkts5xrr37mh User:Salivary/Dirafiti 12 2 8164 42504 2026-09-23T15:30:53Z Salivary 12474 Ku tsala nomboro ya dirafiti 42504 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 d3n5ho2e95x40c42ni7qi5r3alqepw0 42505 42504 2026-09-23T15:44:36Z Salivary 12474 Ku tsala atikili 42505 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA Xihloka i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni. Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli ti onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi tsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsala swilava utirhisa matimba hikuva xa tika nyana. m05ekln90xuy0e0njsl5ub0e4xyaglt 42506 42505 2026-09-23T15:45:21Z Salivary 12474 ku kurisa xirhangi 42506 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA '''Xihloka''' i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni. Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli ti onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi tsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsala swilava utirhisa matimba hikuva xa tika nyana. 6tg3atu3ne5sd7d8z9zdnub04ezwihv 42507 42506 2026-09-23T15:49:18Z Salivary 12474 Ku chela liki. 42507 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA '''Xihloka''' i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni. Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli xi onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi ntsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsanda swilava u tirhisa [[matimba]] hikuva xa tika nyana. 99rgbyykrvjla12d8ia4wluw4zpocy0 42508 42507 2026-09-23T15:51:01Z Salivary 12474 Ku chela ntlawa. 42508 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA '''Xihloka''' i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni. Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli xi onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi ntsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsanda swilava u tirhisa [[matimba]] hikuva xa tika nyana. [[Category:Matimba]] 69uam5k3xupiqmf2zn7n82jkhq1d3tm 42509 42508 2026-09-23T15:51:36Z Salivary 12474 Ku chela tibuku leti tirhisiweke. 42509 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA '''Xihloka''' i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni. Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli xi onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi ntsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsanda swilava u tirhisa [[matimba]] hikuva xa tika nyana. == Swikombo == [[Category:Matimba]] lsg1l7eiea4hlrozsuj0h5zko2xvc2r 42510 42509 2026-09-23T15:56:41Z Salivary 12474 Ku chela liki. 42510 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA '''Xihloka''' i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni.<ref name=":1">[https://lasher.co.za/axes-hatchets-product-categories/ Axes And Hatchets | Lasher Hand Tools]</ref> Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli xi onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi ntsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsanda swilava u tirhisa [[matimba]] hikuva xa tika nyana.<ref name=":1" /> == Swikombo == [[Category:Matimba]] kocgwloge75ict4fssh4hufplzq0ukh 42511 42510 2026-09-23T16:02:35Z Salivary 12474 Ku chela swifaniso. 42511 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 12 XIHLOKA [[File:Xihloko xa mbinyi ya rihunyi.png|thumb|380x380px|Xihloka xa mbhinyi ya nsinya]] '''Xihloka''' i xilo xa nsimbi lexi totsweke lexi tirhisiwaka emakaya na nhoveni.<ref name=":1">[https://lasher.co.za/axes-hatchets-product-categories/ Axes And Hatchets | Lasher Hand Tools]</ref> Xi tirhisiwa ku pandela matsanda na swigodo. Xi tiyile swinene leswi endlaka leswaku swi olova ku pandela matsanda, xi tlhela xi endliwa hi simbi leswaku xinga hatli xi onhaka. Ku na ti sayizi to hambana hambana kuna leswi nkulu na leswi ntsongo. Ku tirhisa xona ku pandela matsanda swilava u tirhisa [[matimba]] hikuva xa tika nyana.<ref name=":1" /> == Swikombo == [[Category:Matimba]] gsmbduubtxva5lcyiuiadtdbtsqa8tn User:Salivary/Dirafiti 13 2 8165 42512 2026-09-23T16:03:50Z Salivary 12474 Ku tsala nomboro ya dirafiti 42512 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 14 4y048uqieq92g2vj74uqvb0kt5r3g06 42517 42512 2026-09-23T19:00:38Z Salivary 12474 ku tsla hungu 42517 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU Ndlopfu i xiarhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma swakudya ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni mihandzu. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona. 8wjfblbhpf29hljpzunud0mugdle7jv 42518 42517 2026-09-23T19:06:05Z Salivary 12474 ku tsala hungu 42518 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU Ndlopfu i xiarhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma swakudya ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni mihandzu. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona. Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana. Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. m1fq7dvai0zbmdls4mrl5eno2yemref 42519 42518 2026-09-23T19:06:31Z Salivary 12474 ku kurisa xirhangi 42519 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU '''Ndlopfu''' i xiarhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma swakudya ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni mihandzu. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona. Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana. Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. en6gfz5abknorknnmita7lr8080vy3o 42520 42519 2026-09-23T19:07:18Z Salivary 12474 Ku chela liki. 42520 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU '''Ndlopfu''' i xiarhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma [[swakudya]] ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni [[mihandzu]]. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona. Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana. Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. me3402oc3a4ips1k8mqn32n99xt21ko 42521 42520 2026-09-23T19:08:21Z Salivary 12474 Ku chela ntlawa. 42521 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU '''Ndlopfu''' i xiharhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma [[swakudya]] ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni [[mihandzu]]. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona. Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana. Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. [[Category:Swakudya]] ra3tmhudgm5k2as3qb257xxoiba7byf 42522 42521 2026-09-23T19:09:32Z Salivary 12474 Ku tsala hlokomhaka 42522 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU '''Ndlopfu''' i xiharhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma [[swakudya]] ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni [[mihandzu]]. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona. Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana. Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. == Swikombo == [[Category:Swakudya]] 6nvmc4it9wbyxs63ngvgsgwex7q5ub9 42523 42522 2026-09-23T19:11:13Z Salivary 12474 Ku chela liki. 42523 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU '''Ndlopfu''' i xiharhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma [[swakudya]] ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni [[mihandzu]]. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona.<ref name=":1">[https://www.worldwildlife.org/species/elephant/ Elephant | WWF | WWF]</ref> Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana.<ref name=":1" /> Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. == Swikombo == [[Category:Swakudya]] qk0xurkoi755d9nsqxwgpy618na6kst 42524 42523 2026-09-23T19:13:08Z Salivary 12474 Ku chela swifaniso. 42524 wikitext text/x-wiki Leyi i dirafiti ya mina no. 13 NDLOPFU [[File:African elephant (Loxodonta africana) 3.jpg|thumb|332x332px|Ndlopfu ebyanini]] '''Ndlopfu''' i xiharhi lexikulu swinene lexi hanyaka nhoveni. Yi ni miri lowukulu, milenge leyikulu na tindleve letikulu. Ndlopfu yi tlhela yi va na nhompfu yo leha leyi yi yi tirhisaka ku khoma [[swakudya]] ni ku nwa mati. Ndlopfu yi dya byanyi, matluka ni [[mihandzu]]. Yi tirhisa nhopfu ya yona ku fikelela swakudya lewi nga emurhini kumbe ehansi. Hakanyingi tindlopfu ti famba hi mintlawa leswaku ti kota ku sirhelela vana va tona.<ref name=":1">[https://www.worldwildlife.org/species/elephant/ Elephant | WWF | WWF]</ref> Ndlopfu yi tiveka hi vutlharho naswona yi ni vuswikoti byo tsundzuka tindhawu ni swiharhi swin'wana. Loko yi twa khombo, tindlopfu ti nga tirhisa miri wa tona ku sirhelela vana.<ref name=":1" /> Ti tlhela ti tirhisa mimpfumawulo yo hambana-hambana leswaku ti kota ku tivisana. == Swikombo == [[Category:Swakudya]] 6qnr34z6jfsokdfsk30tsmh0tt96tqt User:Mabundaxiluva/Draft 5 2 8166 42513 2026-09-23T17:34:56Z Mabundaxiluva 12530 ndzi tumbuluxe draft 5 42513 wikitext text/x-wiki '''Mahanyelo ya sweswi na mahanyelo ya khale''' ya hambanile swinene hikuva swilo leswi aswi endliwa khale aswaha endliwi sweswi. Vutomi bya rixaka ra khale hi ntolovelo byi vumbiwile himimpimanyeto ya ndhavuko, vuhlanganisi bya ku langutana hi mahlo na thekinoloji leyi nga nyawuriki, kasi rixaka lerintshwa ri kulele emisaveni ya ti-smartphone, inthanete, swihangalasamahungu swa le ka social media na ku cinca ka thekinoloji hi xihatla. Hambileswi ku nga riki na vutomi lebyinene kumbe byo biha hi ku helela, ku ni ku hambana loku nga erivaleni exikarhi ka byona. <ref>{{Cite web|last=Faverio|first=Michelle|date=2022-01-13|title=Share of those 65 and older who are tech users has grown in the past decade|url=https://www.pewresearch.org/short-reads/2022/01/13/share-of-those-65-and-older-who-are-tech-users-has-grown-in-the-past-decade/|accessdate=2026-09-23|website=Pew Research Center|language=en-US}}</ref> [[File:Pngtree-old-vs-new-generation-images-image 15909700.jpg|thumb|xifaniso xa mahanyelo ya khale naya sweswi ]] Thekinoloji na Vuhlanganisi Xin’wana xa ku hambana lokukulu exikarhi ka tinxaka letimbirhi i ku tirhisiwa ka thekinoloji. Tinxaka ta khale ti kurile loko tikhompyuta, ti-smartphone na inthanete swi nga kumeki kumbe swi nga tolovelekanga. Vanhu a va titshege ngopfu hi mapapila, tifoyini ta le makaya na mabulo yo langutana hi mahlo leswaku va vulavurisana.Hambiswiritano, xitukulwana lexintshwa xi tirhisa thekinoloji ya xidijitali tanihi xiphemu lexi tolovelekeke xa vutomi bya siku na siku. Ti-smartphone, switirhisiwa swo rhumela marungula, ku bela riqingho hi vhidiyo na swihangalasamahungu swa le ka social media swi pfumelela vanhu ku vulavurisana hi xihatla eka mpfhuka wo leha. Vulavisisi bya Pew Research Center byi kombisa leswaku hi ntolovelo vanhu lavakulu lavatsongo va tala ku tirhisa ti-smartphone na swihangalasamahungu swa le ka social media ku tlula vanhu lavakulu, hambileswi ku amukeriwa ka thekinoloji eka vanhu lavakulu lava dyuhaleke ku andzeke swinene hi ku famba ka nkarhi.<ref>{{Cite web|last=Auxier|first=Brooke|last2=Anderson|first2=Monica|date=2021-04-07|title=Social Media Use in 2021|url=https://www.pewresearch.org/internet/2021/04/07/social-media-use-in-2021/|accessdate=2026-09-23|website=Pew Research Center|language=en-US}}</ref> Vutomi bya Ndyangu na bya Ntshamisano Khale, mindyangu a yi tala ku heta nkarhi wo tala swin’we hi ku dya swakudya leswi avelaniwa, migingiriko ya vaaki na mabulo yo langutana hi mahlo. Vaakelani na swirho swa ndyangu lowukulu na swona swi nga hoxa xandla swinene eka vutomi bya vanhu bya siku na siku bya ntshamisano.Namuntlha, vanhu va nga hlayisa vuxaka hambiloko va tshama ekule. Social media na vukorhokeri bya marungula swi endla leswaku swi koteka ku vulavurisana na ndyangu na vanghana hi ku hatlisa. Hi nkarhi lowu fanaka, vuhlanganisi bya xidijitali byi nga cinca ndlela leyi mindyangu yi hetaka nkarhi wa yona swin’we ha yona. Vulavisisi bya thekinoloji na vuhlanganisi bya ndyangu byi kumile leswaku inthanete na tiselfoni swi nga pfuna mindyangu ku tshama yi hlanganisiwile, ngopfungopfu loko swirho swa ndyangu swi tshama swi hambanile.<ref>{{Cite web|title=WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128|accessdate=2026-09-23|website=www.who.int|language=en}}</ref> Dyondzo Dyondzo na yona yi cincile swinene. Tinxaka ta khale a ti titshege ngopfu hi vadyondzisi, tibuku ta dyondzo, tilayiburari na tinotsi leti tsariweke hi voko. Ku kuma rungula swi nga teka nkarhi wo leha.Swichudeni namuntlha swi na mfikelelo eka tilayiburari ta inthanete, tiwebsite ta dyondzo, tivhidiyo, tibuku ta xidijitali na tikhoso ta inthanete. Hakanyingi rungula ri nga kumiwa ku nga si hela tisekoni. Leswi swi tumbuluxe minkarhi leyintshwa yo dyondza, hambileswi swichudeni swi tlhelaka swi lava ku dyondza ndlela yo kuma mahungu lama tshembekaka eka inthanete. <ref>{{Cite web|title=WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128|accessdate=2026-09-23|website=www.who.int|language=en}}</ref> Ntirho na Ntirho Ndhawu ya ntirho ya xitukulwana xa khale hi ntolovelo a yi ri ya ndhavuko swinene. Vanhu votala ava tirha etihofisini, tifektri, emapurasini, mavhengele kumbe tindzhawu tin’wana ta ntirho wa xiviri naswona hakanyingi ava tshama eka ntirho wun’we kuringana malembe yotala.Mahanyelo ya sweswi ya ni tindlela to hambana-hambana swinene to tirha. Thekinoloji yi tumbuluxile swivandlanene swa ntirho wa le kule, ku tirha hi ku tiyimela, mabindzu ya inthanete na mintirho ya xidijitali. Hambiswiritano, ntirho wa manguva lawa wu nga tlhela wu endla leswaku swi tika ku hambanisa vutomi bya xiphurofexinali ni bya munhu hi xiyexe hikuva vanhu va nga ha tshama va hlanganisiwe leswaku va tirha hi tifoyini ni tikhompyuta ta vona. Vuhungasi Vuhungasi byi cince swinene. Tinxaka ta khale hi ntolovelo a ti tsakela minongonoko ya xiya-ni-moya, maphephahungu, tibuku, mintlangu ya le handle, swiendlakalo swa vaaki na thelevhixini.Xitukulwana lexintshwa xi na mfikelelo eka vukorhokeri bya ku khuluka, tivhidiyo ta inthanete, swihangalasamahungu swa le ka social media, tipodcast, mintlangu ya vhidiyo na vuhungasi byin’wana bya xidijitali. Vantshwa lavakulu va gingiriteka ngopfu eka tipulatifomo ta swihangalasamahungu swa le ka social media. Xikombiso, ndzavisiso wa Pew Research Center wu tshama wu ri karhi wu kuma ku hambana lokukulu ka malembe eka ku tirhisiwa ka tipulatifomo to fana na Instagram, Snapchat na TikTok.<ref>{{Cite web|title=Physical activity|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity|accessdate=2026-09-23|website=www.who.int|language=en}}</ref> == SWIHLOVO == <references /> 8jfp8gabg21lnf4tqa3ohe435bho0oh Mahanyelo ya sweswi naya khale 0 8167 42514 2026-09-23T17:37:48Z Mabundaxiluva 12530 Created page with " '''Mahanyelo ya sweswi na mahanyelo ya khale''' ya hambanile swinene hikuva swilo leswi aswi endliwa khale aswaha endliwi sweswi. Vutomi bya rixaka ra khale hi ntolovelo byi vumbiwile himimpimanyeto ya ndhavuko, vuhlanganisi bya ku langutana hi mahlo na thekinoloji leyi nga nyawuriki, kasi rixaka lerintshwa ri kulele emisaveni ya ti-smartphone, inthanete, swihangalasamahungu swa le ka social media na ku cinca ka thekinoloji hi xihatla. Hambileswi ku nga riki na vut..." 42514 wikitext text/x-wiki '''Mahanyelo ya sweswi na mahanyelo ya khale''' ya hambanile swinene hikuva swilo leswi aswi endliwa khale aswaha endliwi sweswi. Vutomi bya rixaka ra khale hi ntolovelo byi vumbiwile himimpimanyeto ya ndhavuko, vuhlanganisi bya ku langutana hi mahlo na thekinoloji leyi nga nyawuriki, kasi rixaka lerintshwa ri kulele emisaveni ya ti-smartphone, inthanete, swihangalasamahungu swa le ka social media na ku cinca ka thekinoloji hi xihatla. Hambileswi ku nga riki na vutomi lebyinene kumbe byo biha hi ku helela, ku ni ku hambana loku nga erivaleni exikarhi ka byona. <ref>{{Cite web|last=Faverio|first=Michelle|date=2022-01-13|title=Share of those 65 and older who are tech users has grown in the past decade|url=https://www.pewresearch.org/short-reads/2022/01/13/share-of-those-65-and-older-who-are-tech-users-has-grown-in-the-past-decade/|accessdate=2026-09-23|website=Pew Research Center|language=en-US}}</ref> [[File:Pngtree-old-vs-new-generation-images-image 15909700.jpg|thumb|xifaniso xa mahanyelo ya khale naya sweswi]] Thekinoloji na Vuhlanganisi Xin’wana xa ku hambana lokukulu exikarhi ka tinxaka letimbirhi i ku tirhisiwa ka thekinoloji. Tinxaka ta khale ti kurile loko tikhompyuta, ti-smartphone na inthanete swi nga kumeki kumbe swi nga tolovelekanga. Vanhu a va titshege ngopfu hi mapapila, tifoyini ta le makaya na mabulo yo langutana hi mahlo leswaku va vulavurisana.Hambiswiritano, xitukulwana lexintshwa xi tirhisa thekinoloji ya xidijitali tanihi xiphemu lexi tolovelekeke xa vutomi bya siku na siku. Ti-smartphone, switirhisiwa swo rhumela marungula, ku bela riqingho hi vhidiyo na swihangalasamahungu swa le ka social media swi pfumelela vanhu ku vulavurisana hi xihatla eka mpfhuka wo leha. Vulavisisi bya Pew Research Center byi kombisa leswaku hi ntolovelo vanhu lavakulu lavatsongo va tala ku tirhisa ti-smartphone na swihangalasamahungu swa le ka social media ku tlula vanhu lavakulu, hambileswi ku amukeriwa ka thekinoloji eka vanhu lavakulu lava dyuhaleke ku andzeke swinene hi ku famba ka nkarhi.<ref>{{Cite web|last=Auxier|first=Brooke|last2=Anderson|first2=Monica|date=2021-04-07|title=Social Media Use in 2021|url=https://www.pewresearch.org/internet/2021/04/07/social-media-use-in-2021/|accessdate=2026-09-23|website=Pew Research Center|language=en-US}}</ref> Vutomi bya Ndyangu na bya Ntshamisano Khale, mindyangu a yi tala ku heta nkarhi wo tala swin’we hi ku dya swakudya leswi avelaniwa, migingiriko ya vaaki na mabulo yo langutana hi mahlo. Vaakelani na swirho swa ndyangu lowukulu na swona swi nga hoxa xandla swinene eka vutomi bya vanhu bya siku na siku bya ntshamisano.Namuntlha, vanhu va nga hlayisa vuxaka hambiloko va tshama ekule. Social media na vukorhokeri bya marungula swi endla leswaku swi koteka ku vulavurisana na ndyangu na vanghana hi ku hatlisa. Hi nkarhi lowu fanaka, vuhlanganisi bya xidijitali byi nga cinca ndlela leyi mindyangu yi hetaka nkarhi wa yona swin’we ha yona. Vulavisisi bya thekinoloji na vuhlanganisi bya ndyangu byi kumile leswaku inthanete na tiselfoni swi nga pfuna mindyangu ku tshama yi hlanganisiwile, ngopfungopfu loko swirho swa ndyangu swi tshama swi hambanile.<ref>{{Cite web|title=WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128|accessdate=2026-09-23|website=www.who.int|language=en}}</ref> Dyondzo Dyondzo na yona yi cincile swinene. Tinxaka ta khale a ti titshege ngopfu hi vadyondzisi, tibuku ta dyondzo, tilayiburari na tinotsi leti tsariweke hi voko. Ku kuma rungula swi nga teka nkarhi wo leha.Swichudeni namuntlha swi na mfikelelo eka tilayiburari ta inthanete, tiwebsite ta dyondzo, tivhidiyo, tibuku ta xidijitali na tikhoso ta inthanete. Hakanyingi rungula ri nga kumiwa ku nga si hela tisekoni. Leswi swi tumbuluxe minkarhi leyintshwa yo dyondza, hambileswi swichudeni swi tlhelaka swi lava ku dyondza ndlela yo kuma mahungu lama tshembekaka eka inthanete. <ref>{{Cite web|title=WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128|accessdate=2026-09-23|website=www.who.int|language=en}}</ref> Ntirho na Ntirho Ndhawu ya ntirho ya xitukulwana xa khale hi ntolovelo a yi ri ya ndhavuko swinene. Vanhu votala ava tirha etihofisini, tifektri, emapurasini, mavhengele kumbe tindzhawu tin’wana ta ntirho wa xiviri naswona hakanyingi ava tshama eka ntirho wun’we kuringana malembe yotala.Mahanyelo ya sweswi ya ni tindlela to hambana-hambana swinene to tirha. Thekinoloji yi tumbuluxile swivandlanene swa ntirho wa le kule, ku tirha hi ku tiyimela, mabindzu ya inthanete na mintirho ya xidijitali. Hambiswiritano, ntirho wa manguva lawa wu nga tlhela wu endla leswaku swi tika ku hambanisa vutomi bya xiphurofexinali ni bya munhu hi xiyexe hikuva vanhu va nga ha tshama va hlanganisiwe leswaku va tirha hi tifoyini ni tikhompyuta ta vona. Vuhungasi Vuhungasi byi cince swinene. Tinxaka ta khale hi ntolovelo a ti tsakela minongonoko ya xiya-ni-moya, maphephahungu, tibuku, mintlangu ya le handle, swiendlakalo swa vaaki na thelevhixini.Xitukulwana lexintshwa xi na mfikelelo eka vukorhokeri bya ku khuluka, tivhidiyo ta inthanete, swihangalasamahungu swa le ka social media, tipodcast, mintlangu ya vhidiyo na vuhungasi byin’wana bya xidijitali. Vantshwa lavakulu va gingiriteka ngopfu eka tipulatifomo ta swihangalasamahungu swa le ka social media. Xikombiso, ndzavisiso wa Pew Research Center wu tshama wu ri karhi wu kuma ku hambana lokukulu ka malembe eka ku tirhisiwa ka tipulatifomo to fana na Instagram, Snapchat na TikTok.<ref>{{Cite web|title=Physical activity|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity|accessdate=2026-09-23|website=www.who.int|language=en}}</ref> == SWIHLOVO == <references /> pttw16zg3qk0tedn3rhg6u5e8binc6r User:Mabundaxiluva/Draft 6 2 8168 42515 2026-09-23T18:32:45Z Mabundaxiluva 12530 Ndzi tumbuluxw draft 6 42515 wikitext text/x-wiki [[File:Pngtree-old-vs-new-generation-images-image 15909700.jpg|thumb|262x262px|Vatswari]] '''Vatswari''' va endla xin’wana xa swiphemu swa nkoka swinene evuton’wini bya n’wana. Va nyika rirhandzu, nsirhelelo, nkongomiso na nseketelo kusukela evuhlangini kuya fika eka vukulu. Vutswari a hi ku nyika swakudya, swiambalo na dyondzo ntsena; swi tlhela swi katsa ku pfuna vana ku kula hi tlhelo ra mintlhaveko, eka ntshamisano, emirini na le ka miehleketo. Kuya hi UNICEF, vatswari na vahlayisi va na nkucetelo lowukulu eka ku kula ka vana ka ha ri emahlweni naswona va pfuneta ku tumbuluxa masungulo ya vuxaka lebyi hanyeke kahle, ku dyondza na vuhlayiseki.Hakanyingi vatswari i vadyondzisi vo sungula va n’wana.<ref>{{Cite web|title=Child development {{!}} UNICEF Parenting|url=https://www.unicef.org/parenting/child-development|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> Vana va nga si nghena xikolo, va dyondza vuhlanganisi bya masungulo, mahanyelo, mimpimanyeto na vuswikoti bya ntshamisano eka mindyangu ya vona. Mintirho yo olova yo fana na ku vulavula, ku hlaya, ku tlanga na ku heta nkarhi swin’we swi nga hoxa xandla eka ku kula ka n’wana. UNICEF yi hlamusela leswaku tindhawu ni mintokoto ya vana swi kucetela ndlela leyi va hluvukaka ni ku dyondza ha yona.<ref>{{Cite web|title=Child development {{!}} UNICEF Parenting|url=https://www.unicef.org/parenting/child-development|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> Vatswari va tlhela va dyondzisa vana mimpimanyeto ya nkoka yo fana na ku tshembeka, musa, xichavo, vutihlamuleri na ntwela-vusiwana. Tidyondzo leti ti nga kucetela ndlela leyi vana va tirhisanaka ha yona ni vanhu van’wana ni ndlela leyi va angulaka ha yona eka mintlhontlho evuton’wini bya vona hinkwabyo.Rirhandzu ni nseketelo wa mintlhaveko i swiphemu swa nkoka swa vutswari. Vana va fanele ku titwa va hlayisekile, va amukeriwa na ku va va ri va nkoka hi vatswari va vona. Vuxaka lebyi khathalelaka byi nga pfuna vana leswaku va titshemba ni ku sirheleleka emintlhavekweni.<ref>{{Cite web|title=The power of parenting {{!}} UNICEF|url=https://www.unicef.org/stories/power-parenting|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> UNICEF yi kandziyisa leswaku ku kula u titwa u rhandziwa ni ku kuma nkhathalelo lowu kurisaka swi nga endla ku hambana ka nkoka eku kuleni ka n’wana. Vuxaka byo seketela na vahlayisi na byona i bya nkoka eka vuhlayiseki na nhluvukiso wa vana.Vatswari va ni xiphemu xa nkoka eku dyondziseni ka vana va vona. Va nga khutaza vana ku ya exikolweni nkarhi na nkarhi, va hetisa ntirho wa vona wa xikolo, va va ni mikhuva leyinene yo dyondza ni ku tsakela ku dyondza. A swi bohi leswaku vatswari va tiva dyondzo yin’wana ni yin’wana ya xikolo leswaku va kota ku seketela vana va vona. Ku khutaza, ku vulavurisana na vadyondzisi na ku tumbuluxa ndhawu leyi faneleke yo dyondza swi nga endla ku hambana loku nga na nhlamuselo.<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=Parenting of Adolescents {{!}} UNICEF|url=https://www.unicef.org/reports/parenting-adolescents|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> UNICEF yi xiya leswaku vatswari va teka swiboho na ku nyika nseketelo lowu fambelanaka na dyondzo ya vana, rihanyo, swakudya na vuhlayiseki, hinkwaswo leswi swi nga kucetela nhluvukiso.Vana va lava nkongomiso loko va ri karhi va kula. Vatswari va pfuna vana ku twisisa ku hambana exikarhi ka mahanyelo lama faneleke na lama nga fanelangiki. Vutswari lebyi humelelaka byi katsa ku veka mindzilakano leyi twalaka loko u ri karhi u yingisela ni mintlhaveko ni swilaveko swa vana.<ref>{{Cite web|title=UNICEF parenting {{!}} UNICEF South Africa|url=https://www.unicef.org/southafrica/unicef-parenting|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> Loko vana va ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, ntirho wa vatswari wa cinca. Vantshwa va tiyimela hi voxe naswona va sungula ku tiendlela swiboho swo tala. UNICEF yi xiya leswaku vutswari hi nkarhi wa vuntshwa swi lava vutshila na tindlela leti faneleke eka nhluvukiso loko swilaveko swa vana swi cinca.Ku va mutswari namuntlha swi nga va ntlhontlho. Vatswari va nga ha boheka ku ringanisela ntirho, vutihlamuleri bya le kaya, dyondzo ni ku hlayisa vana. Thekinoloji yi tlhele yi nghenisa mintlhontlho leyintshwa, ku katsa na ku lawula matirhiselo ya vana ya ti-smartphone, swihangalasamahungu swa le ka social media na inthanete.<ref>{{Cite web|date=2026-08-24|title=Center on the Developing Child at Harvard University|url=https://developingchild.harvard.edu/homepage/|accessdate=2026-09-23|website=Center on the Developing Child at Harvard University|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO == <references /> kd1vl9rkd1s8rgt0rv1wva4hjcgxboa Vatswari 0 8169 42516 2026-09-23T18:39:01Z Mabundaxiluva 12530 Ndzi tumbuluxe papila ra vatswari 42516 wikitext text/x-wiki [[https://ts.wikipedia.org/wiki/File:Pngtree-old-vs-new-generation-images-image_15909700.jpg|link=File:Pngtree-old-vs-new-generation-images-image_15909700.jpg|thumb|262x262px|Vatswari]] '''Vatswari''' va endla xin’wana xa swiphemu swa nkoka swinene evuton’wini bya n’wana. Va nyika rirhandzu, nsirhelelo, nkongomiso na nseketelo kusukela evuhlangini kuya fika eka vukulu. Vutswari a hi ku nyika swakudya, swiambalo na dyondzo ntsena; swi tlhela swi katsa ku pfuna vana ku kula hi tlhelo ra mintlhaveko, eka ntshamisano, emirini na le ka miehleketo. Kuya hi UNICEF, vatswari na vahlayisi va na nkucetelo lowukulu eka ku kula ka vana ka ha ri emahlweni naswona va pfuneta ku tumbuluxa masungulo ya vuxaka lebyi hanyeke kahle, ku dyondza na vuhlayiseki.Hakanyingi vatswari i vadyondzisi vo sungula va n’wana.<ref>{{Cite web|title=Child development {{!}} UNICEF Parenting|url=https://www.unicef.org/parenting/child-development|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> Vana va nga si nghena xikolo, va dyondza vuhlanganisi bya masungulo, mahanyelo, mimpimanyeto na vuswikoti bya ntshamisano eka mindyangu ya vona. Mintirho yo olova yo fana na ku vulavula, ku hlaya, ku tlanga na ku heta nkarhi swin’we swi nga hoxa xandla eka ku kula ka n’wana. UNICEF yi hlamusela leswaku tindhawu ni mintokoto ya vana swi kucetela ndlela leyi va hluvukaka ni ku dyondza ha yona.<ref>{{Cite web|title=Child development {{!}} UNICEF Parenting|url=https://www.unicef.org/parenting/child-development|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> Vatswari va tlhela va dyondzisa vana mimpimanyeto ya nkoka yo fana na ku tshembeka, musa, xichavo, vutihlamuleri na ntwela-vusiwana. Tidyondzo leti ti nga kucetela ndlela leyi vana va tirhisanaka ha yona ni vanhu van’wana ni ndlela leyi va angulaka ha yona eka mintlhontlho evuton’wini bya vona hinkwabyo.Rirhandzu ni nseketelo wa mintlhaveko i swiphemu swa nkoka swa vutswari. Vana va fanele ku titwa va hlayisekile, va amukeriwa na ku va va ri va nkoka hi vatswari va vona. Vuxaka lebyi khathalelaka byi nga pfuna vana leswaku va titshemba ni ku sirheleleka emintlhavekweni.<ref>{{Cite web|title=The power of parenting {{!}} UNICEF|url=https://www.unicef.org/stories/power-parenting|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> UNICEF yi kandziyisa leswaku ku kula u titwa u rhandziwa ni ku kuma nkhathalelo lowu kurisaka swi nga endla ku hambana ka nkoka eku kuleni ka n’wana. Vuxaka byo seketela na vahlayisi na byona i bya nkoka eka vuhlayiseki na nhluvukiso wa vana.Vatswari va ni xiphemu xa nkoka eku dyondziseni ka vana va vona. Va nga khutaza vana ku ya exikolweni nkarhi na nkarhi, va hetisa ntirho wa vona wa xikolo, va va ni mikhuva leyinene yo dyondza ni ku tsakela ku dyondza. A swi bohi leswaku vatswari va tiva dyondzo yin’wana ni yin’wana ya xikolo leswaku va kota ku seketela vana va vona. Ku khutaza, ku vulavurisana na vadyondzisi na ku tumbuluxa ndhawu leyi faneleke yo dyondza swi nga endla ku hambana loku nga na nhlamuselo.<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=Parenting of Adolescents {{!}} UNICEF|url=https://www.unicef.org/reports/parenting-adolescents|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> UNICEF yi xiya leswaku vatswari va teka swiboho na ku nyika nseketelo lowu fambelanaka na dyondzo ya vana, rihanyo, swakudya na vuhlayiseki, hinkwaswo leswi swi nga kucetela nhluvukiso.Vana va lava nkongomiso loko va ri karhi va kula. Vatswari va pfuna vana ku twisisa ku hambana exikarhi ka mahanyelo lama faneleke na lama nga fanelangiki. Vutswari lebyi humelelaka byi katsa ku veka mindzilakano leyi twalaka loko u ri karhi u yingisela ni mintlhaveko ni swilaveko swa vana.<ref>{{Cite web|title=UNICEF parenting {{!}} UNICEF South Africa|url=https://www.unicef.org/southafrica/unicef-parenting|accessdate=2026-09-23|website=www.unicef.org|language=en}}</ref> Loko vana va ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, ntirho wa vatswari wa cinca. Vantshwa va tiyimela hi voxe naswona va sungula ku tiendlela swiboho swo tala. UNICEF yi xiya leswaku vutswari hi nkarhi wa vuntshwa swi lava vutshila na tindlela leti faneleke eka nhluvukiso loko swilaveko swa vana swi cinca.Ku va mutswari namuntlha swi nga va ntlhontlho. Vatswari va nga ha boheka ku ringanisela ntirho, vutihlamuleri bya le kaya, dyondzo ni ku hlayisa vana. Thekinoloji yi tlhele yi nghenisa mintlhontlho leyintshwa, ku katsa na ku lawula matirhiselo ya vana ya ti-smartphone, swihangalasamahungu swa le ka social media na inthanete.<ref>{{Cite web|date=2026-08-24|title=Center on the Developing Child at Harvard University|url=https://developingchild.harvard.edu/homepage/|accessdate=2026-09-23|website=Center on the Developing Child at Harvard University|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO == <references /> * td537nvifs77077aie6tpwuq2f1vvgr User:Kataliya23/Dirafiti 7 2 8170 42526 2026-09-23T19:32:48Z Kataliya23 12473 ku tsala dirafiti 42526 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 toqrrt43l92k30o2tkefy3wxcluo743 42527 42526 2026-09-23T19:48:28Z Kataliya23 12473 ku tsala atikili 42527 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA Dyandza a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. 69nnr891smgd9lorybiu7lcpeak3yiq 42528 42527 2026-09-23T19:49:46Z Kataliya23 12473 ku chela bold 42528 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. 7h2zq6mo4ax6oz4ztd5wxf1r4qh719n 42529 42528 2026-09-23T19:53:55Z Kataliya23 12473 Ku tsala heading 42529 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. == Swikombo == qasl2v5ebopqocts1de2r2ya9m31l85 42530 42529 2026-09-23T19:58:26Z Kataliya23 12473 ku chela khathegorisi 42530 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. == Swikombo == [[Category:Mati]] 4efk3lsv9jmcqzv78kvocy5pd10k449 42531 42530 2026-09-23T20:02:19Z Kataliya23 12473 ku xifaniso 42531 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA [[File:Wadi Rum Desert, Jordan, Arid Dry Climate.jpg|thumb|Xifaniso xa ku komba Dyandza]] '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. == Swikombo == [[Category:Mati]] kccu0evfw227wmtrwm2ltgnih42xag1 42532 42531 2026-09-23T20:09:43Z Kataliya23 12473 ku chela cite 42532 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 <ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=dyandza&cvid=02c10a61d3c641a38596183f40513029&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAAGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQkzMTI4MmowajGoAgCwAgA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS dyandza - Searc]</ref> DYANDZA [[File:Wadi Rum Desert, Jordan, Arid Dry Climate.jpg|thumb|Xifaniso xa ku komba Dyandza]] '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga<ref name=":1" /> . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo<ref name=":1" />.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. == Swikombo == [[Category:Mati]] fh0x5vp8s5jrq5j3toeq5pztfevmd1u 42533 42532 2026-09-23T20:10:45Z Kataliya23 12473 42533 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA [[File:Wadi Rum Desert, Jordan, Arid Dry Climate.jpg|thumb|Xifaniso xa ku komba Dyandza]] '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=dyandza&cvid=02c10a61d3c641a38596183f40513029&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAAGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQkzMTI4MmowajGoAgCwAgA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS dyandza - Searc]</ref> . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni swakudya.Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo<ref name=":1" />.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona swifuwo swi tlhela swi kuma mati. == Swikombo == [[Category:Mati]] p24a7zcujkcoz1jtu4pmscmjj4tkk65 42534 42533 2026-09-23T20:16:48Z Kataliya23 12473 Ku chela liki. 42534 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 7 DYANDZA [[File:Wadi Rum Desert, Jordan, Arid Dry Climate.jpg|thumb|Xifaniso xa ku komba Dyandza]] '''Dyandza''' a ri ri kona etikoxikaya tinwana ta Afrika Dzonga<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=dyandza&cvid=02c10a61d3c641a38596183f40513029&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAAGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQkzMTI4MmowajGoAgCwAgA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS dyandza - Searc]</ref> . Ku hete tin'hweti to tala ku nga ni mpfula. Misinya, swimilana ni byanyi a swi sungula ku oma. Swifuwo swo fana na tihomu, timbuti ni tinyimpfu a swi pfumala mati ni [[swakudya]].Eka mungaga wa Mavhungu, vanhu a va vilela hikuva milambu ni swihlovo a swi omile. Vana a va famba mpfhuka wo leha ku ya lava mati. Varimi vona leswaku swimilani swa vona swa mavele ni miroho a swi fa hi ku pfumala mati.Siku rin'wana ,varhangeri va muganga va hlengeletana na vaki ku vulavula hi ndlela yo hlayisa mati. Va bohe ku tirhisa mati hi vukheta ni ku byala swimilana leswi kotaka ku hanya hi mati matsongo<ref name=":1" />.Endzhaku ka nkarhi, mapapa ya ntima ma humele exibakabakeni naswona mpfula yi sungula ku na. Vanhu va tsake swinene hikuva misava yi tlhela yi va rihlaza na swona [[swifuwo]] swi tlhela swi kuma mati. == Swikombo == [[Category:Mati]] q6v9jv7pgxdzcbec6tny7u4wb6vobew User:Kataliya23/Dirafiti 8 2 8171 42537 2026-09-23T20:20:51Z Kataliya23 12473 ku tsala dirafiti 42537 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 6pnisrj2ttve2mmmcwkrxfx0bd13w5l 42538 42537 2026-09-23T20:40:14Z Kataliya23 12473 ku tsala atikili 42538 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 RIRHANDZU Rirhandzu i nchumu wa nkoka swinene evuton'wini bya vanhu. I ku rhandza munhu kumbe hi mbilu hinkwayo, u kombisa ku khathalela, ku xixima ni ku twisisa. Rirhandzu a ri heleli eka ku rhandza munhu loyi u nga eka vuxaka na yena ntsena, kambe ri tlhela ri katsa rirhandzu ra vatswari eka vana va vona, rirhandzu ra vanghana, rirhandzu ra midyangu ni rirhandzu leri vanhu va nga na rona eka vaakikulobye.Loko munhu a ri ni rirhandzu, u rhandza ku pfuna vanwana naswona u lava ku vona va tsakile . Rirhandzu ri endla leswaku vanhu rivalelana loko kuri niku twanana loku nga hoxeka kumbe ku hambana hi marito.Ri tlhela ri dyondzisa vanhu ku lehisela vanwana mbilu, ku yingisela ni ku xixima mavonelo ya van'wana. Eka midyangu, rirhandzu ri endla leswaku ku va ni kurhula ni ntsako. Vatswari lava rhandzaka vana va vona va va hlayisa, va va letela naswona va va pfuna ku kula kahle. Rirhandzu a hi marito ntsena kambe rifanele ku vanakala hi swiendlo. Loko munhu a pfuna , akhathalela vanwana u kombisa rirhandzu ra ntiyiso. 5tp6ayvmhhpo4pu1frng41ejzzub04f 42539 42538 2026-09-23T20:42:03Z Kataliya23 12473 Ku tsala heading 42539 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 RIRHANDZU '''Rirhandzu''' i nchumu wa nkoka swinene evuton'wini bya vanhu. I ku rhandza munhu kumbe hi mbilu hinkwayo, u kombisa ku khathalela, ku xixima ni ku twisisa. Rirhandzu a ri heleli eka ku rhandza munhu loyi u nga eka vuxaka na yena ntsena, kambe ri tlhela ri katsa rirhandzu ra vatswari eka vana va vona, rirhandzu ra vanghana, rirhandzu ra midyangu ni rirhandzu leri vanhu va nga na rona eka vaakikulobye.Loko munhu a ri ni rirhandzu, u rhandza ku pfuna vanwana naswona u lava ku vona va tsakile . Rirhandzu ri endla leswaku vanhu rivalelana loko kuri niku twanana loku nga hoxeka kumbe ku hambana hi marito.Ri tlhela ri dyondzisa vanhu ku lehisela vanwana mbilu, ku yingisela ni ku xixima mavonelo ya van'wana. Eka midyangu, rirhandzu ri endla leswaku ku va ni kurhula ni ntsako. Vatswari lava rhandzaka vana va vona va va hlayisa, va va letela naswona va va pfuna ku kula kahle. Rirhandzu a hi marito ntsena kambe rifanele ku vanakala hi swiendlo. Loko munhu a pfuna , akhathalela vanwana u kombisa rirhandzu ra ntiyiso. == Swikombiso == tnefg09qqfg93xll30qmfi58l45t5tl 42540 42539 2026-09-23T20:43:33Z Kataliya23 12473 Ku chela liki. 42540 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 RIRHANDZU '''Rirhandzu''' i nchumu wa nkoka swinene evuton'wini bya vanhu. I ku rhandza munhu kumbe hi mbilu hinkwayo, u kombisa ku khathalela, ku xixima ni ku twisisa. [[Rirhandzu]] a ri heleli eka ku rhandza munhu loyi u nga eka vuxaka na yena ntsena, kambe ri tlhela ri katsa rirhandzu ra vatswari eka vana va vona, rirhandzu ra vanghana, rirhandzu ra midyangu ni rirhandzu leri vanhu va nga na rona eka vaakikulobye.Loko munhu a ri ni rirhandzu, u rhandza ku pfuna vanwana naswona u lava ku vona va tsakile . Rirhandzu ri endla leswaku vanhu rivalelana loko kuri niku twanana loku nga hoxeka kumbe ku hambana hi marito.Ri tlhela ri dyondzisa vanhu ku lehisela vanwana mbilu, ku yingisela ni ku xixima mavonelo ya van'wana. Eka midyangu, rirhandzu ri endla leswaku ku va ni kurhula ni ntsako. [[Vatswari]] lava rhandzaka vana va vona va va hlayisa, va va letela naswona va va pfuna ku kula kahle. Rirhandzu a hi marito ntsena kambe rifanele ku vanakala hi swiendlo. Loko munhu a pfuna , akhathalela vanwana u kombisa rirhandzu ra ntiyiso. == Swikombiso == fbdgvbgav7os1gu70adr0lapqowi8wf 42541 42540 2026-09-23T20:48:34Z Kataliya23 12473 ku vekela xifaniso 42541 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 RIRHANDZU [[File:Lucky time —- — Love life.jpg|thumb|304x304px|Rirhandzu]] '''Rirhandzu''' i nchumu wa nkoka swinene evuton'wini bya vanhu. I ku rhandza munhu kumbe hi mbilu hinkwayo, u kombisa ku khathalela, ku xixima ni ku twisisa. [[Rirhandzu]] a ri heleli eka ku rhandza munhu loyi u nga eka vuxaka na yena ntsena, kambe ri tlhela ri katsa rirhandzu ra vatswari eka vana va vona, rirhandzu ra vanghana, rirhandzu ra midyangu ni rirhandzu leri vanhu va nga na rona eka vaakikulobye.Loko munhu a ri ni rirhandzu, u rhandza ku pfuna vanwana naswona u lava ku vona va tsakile . Rirhandzu ri endla leswaku vanhu rivalelana loko kuri niku twanana loku nga hoxeka kumbe ku hambana hi marito.Ri tlhela ri dyondzisa vanhu ku lehisela vanwana mbilu, ku yingisela ni ku xixima mavonelo ya van'wana. Eka midyangu, rirhandzu ri endla leswaku ku va ni kurhula ni ntsako. [[Vatswari]] lava rhandzaka vana va vona va va hlayisa, va va letela naswona va va pfuna ku kula kahle. Rirhandzu a hi marito ntsena kambe rifanele ku vanakala hi swiendlo. Loko munhu a pfuna , akhathalela vanwana u kombisa rirhandzu ra ntiyiso. == Swikomb0 == 1oglnmw9qfdoh4zmzmoy22cv48n703m 42542 42541 2026-09-23T20:52:09Z Kataliya23 12473 42542 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 RIRHANDZU [[File:Lucky time —- — Love life.jpg|thumb|304x304px|Rirhandzu]] '''Rirhandzu''' i nchumu wa nkoka swinene evuton'wini bya vanhu<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=rirhandz&cvid=d8373abc22db41d48409bd4b93347c7c&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIARBFGDkyBwgAEC4Y-QcyBggBEEUYOTIGCAIQABhAMgYIAxAAGEAyBggEEAAYQDIGCAUQABhAMgYIBhAAGEAyBggHEAAYQDIGCAgQRRg80gEJMTU1ODFqMGoxqAIAsAIA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS rirhandz - Search]</ref>. I ku rhandza munhu kumbe hi mbilu hinkwayo, u kombisa ku khathalela, ku xixima ni ku twisisa. [[Rirhandzu]] a ri heleli eka ku rhandza munhu loyi u nga eka vuxaka na yena ntsena, kambe ri tlhela ri katsa rirhandzu ra vatswari eka vana va vona, rirhandzu ra vanghana, rirhandzu ra midyangu ni rirhandzu leri vanhu va nga na rona eka vaakikulobye.Loko munhu a ri ni rirhandzu, u rhandza ku pfuna vanwana naswona u lava ku vona va tsakile . Rirhandzu ri endla leswaku vanhu rivalelana loko kuri niku twanana loku nga hoxeka kumbe ku hambana hi marito.Ri tlhela ri dyondzisa vanhu ku lehisela vanwana mbilu, ku yingisela ni ku xixima mavonelo ya van'wana<ref name=":1" />. Eka midyangu, rirhandzu ri endla leswaku ku va ni kurhula ni ntsako. [[Vatswari]] lava rhandzaka vana va vona va va hlayisa, va va letela naswona va va pfuna ku kula kahle. Rirhandzu a hi marito ntsena kambe rifanele ku vanakala hi swiendlo. Loko munhu a pfuna , akhathalela vanwana u kombisa rirhandzu ra ntiyiso. == Swikomb0 == dokvy8frlcnjpubxvpgrqrvv8pyvqzo 42543 42542 2026-09-23T20:56:31Z Kataliya23 12473 ku tsala khategorisi 42543 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 8 RIRHANDZU [[File:Lucky time —- — Love life.jpg|thumb|304x304px|Rirhandzu]] '''Rirhandzu''' i nchumu wa nkoka swinene evuton'wini bya vanhu<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=rirhandz&cvid=d8373abc22db41d48409bd4b93347c7c&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIARBFGDkyBwgAEC4Y-QcyBggBEEUYOTIGCAIQABhAMgYIAxAAGEAyBggEEAAYQDIGCAUQABhAMgYIBhAAGEAyBggHEAAYQDIGCAgQRRg80gEJMTU1ODFqMGoxqAIAsAIA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS rirhandz - Search]</ref>. I ku rhandza munhu kumbe hi mbilu hinkwayo, u kombisa ku khathalela, ku xixima ni ku twisisa. [[Rirhandzu]] a ri heleli eka ku rhandza munhu loyi u nga eka vuxaka na yena ntsena, kambe ri tlhela ri katsa rirhandzu ra vatswari eka vana va vona, rirhandzu ra vanghana, rirhandzu ra midyangu ni rirhandzu leri vanhu va nga na rona eka vaakikulobye.Loko munhu a ri ni rirhandzu, u rhandza ku pfuna vanwana naswona u lava ku vona va tsakile . Rirhandzu ri endla leswaku vanhu rivalelana loko kuri niku twanana loku nga hoxeka kumbe ku hambana hi marito.Ri tlhela ri dyondzisa vanhu ku lehisela vanwana mbilu, ku yingisela ni ku xixima mavonelo ya van'wana<ref name=":1" />. Eka midyangu, rirhandzu ri endla leswaku ku va ni kurhula ni ntsako. [[Vatswari]] lava rhandzaka vana va vona va va hlayisa, va va letela naswona va va pfuna ku kula kahle. Rirhandzu a hi marito ntsena kambe rifanele ku vanakala hi swiendlo. Loko munhu a pfuna , akhathalela vanwana u kombisa rirhandzu ra ntiyiso. == Swikomb0 == <references /> [[Category:Rhandazaka]] gnm09ee2r1bm25aiovu0dkkmf4qrm36