Wikipedia tswiki https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Mati 0 4585 42684 42378 2026-09-27T17:49:38Z Salivary 12474 Created by translating the section "On Earth" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376799185|Water]]" 42684 wikitext text/x-wiki   '''Mati''' i nkatsakanyo lowu nga riki wa ntumbuluko lowu nga ni fomula ya tikhemikhali .I xiaki xa tikhemikhali lexi vonakaka, lexi nga nandzihiki, lexi nga nun’hweriki, [ c ] naswona xi nga kwalomu ka muvala . I xiaki lexikulu xa swinambyana [[Misava|swa misava]], mativa ni [[Lwandle|malwandle]] . Mati nakambe i mati ya swivumbiwa hinkwaswo leswi hanyaka leswi tivekaka, laha ma tirhaka tanihi xitofu . Mati, tanihi leswi yanga molekhuli ya vupolariti, ya hundza eka ku hlanganisiwa ka hydrogen hi le xikarhi ka timolekhuli yo tiya leswinga hoxa xandla swinene eka swivumbeko swa wona swa xiviri na ti khemikhali. <ref>{{Cite web|date=20 June 2019|title=Water Q&A: Why is water the "universal solvent"?|url=https://www.usgs.gov/special-topic/water-science-school/science/water-qa-why-water-universal-solvent?qt-science_center_objects=0#qt-science_center_objects|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206061114/https://www.usgs.gov/special-topic/water-science-school/science/water-qa-why-water-universal-solvent?qt-science_center_objects=0#qt-science_center_objects|archive-date=6 February 2021|accessdate=15 January 2021|website=Water Science School|publisher=[[United States Geological Survey]], [[U.S. Department of the Interior]]}}</ref> I swa nkoka eka swivumbeko hinkwaswo leswi tiviwaka swa vutomi, hambileswi yi nga nyikiki matimba ya swakudya kumbe ku va swakudya swa nkoka swa organic leswi lavekaka hi ntsongo . Hikwalaho ka vukona bya yona eka swivumbiwa hinkwaswo, ku tshamiseka ka yona ka tikhemikhali, ku tala ka yona emisaveni hinkwayo, na vupolariti ya yona yo tiya loko yi pimanisiwa na vukulu bya yona lebyintsongo bya ti molekhuli, mati ya tala ku vuriwa "universal solvent". <ref>{{Cite web|date=2017-08-09|title=4.1: Water, the Universal Solvent|url=https://chem.libretexts.org/Courses/University_of_California_Santa_Cruz/UCSC%3A_Chem_1B-AL_(Mednick)/Map%3A_Chemistry_(Zumdahl_and_Decoste)/Map%3A_Chemistry_(Zumdahl_and_Decoste)/04%3A_Types_of_Chemical_Reactions_and_Solution_Stoichiometry/4.01_Water%2C_the_Universal_Solvent|accessdate=2026-01-14|website=Chemistry LibreTexts|language=en}}</ref> [[Category:Mati]] == On Earth == Hydrology i dyondzo ya ku famba-famba, ku hangalaka na nkoka wa mati emisaveni hinkwayo. Dyondzo ya ku hangalasiwa ka mati i hydrography. Dyondzo ya ku hangalasiwa ni ku famba-famba ka mati ya le hansi ka misava i hydrogeology, ya marhangu lamakulu ya ayisi i glaciology, ya mati ya le ndzeni ka tiko i Lymnology naswona ku hangalasiwa ka malwandle i oceanography. Maendlelo ya swa ntumbuluko lama fambelanaka ni hydrology ma kongomisiwa eka ecohydrology. ixr0uwfht30vzemkug0ub834ksmqprc User:Hlukani25 2 7529 42685 42153 2026-09-27T19:11:24Z Hlukani25 12469 42685 wikitext text/x-wiki Vito ra mina I Hlukani25 [[Draft 1]] * [[User:Hlukani25/Draft 2|Draft 2]] * [[User:Hlukani25/Draft 3|Draft 3]] [[draft 4]] * Draft 5 * nfnilq62apyx69xu5lwdm1rq2bd2teh 42686 42685 2026-09-27T19:17:47Z Hlukani25 12469 42686 wikitext text/x-wiki Vito ra mina I Hlukani25 [[Draft 1]] * [[User:Hlukani25/Draft 2|Draft 2]] * [[User:Hlukani25/Draft 3|Draft 3]] [[draft 4]] * [[* Draft 5|Draft 5 *]] 998hhsru0pmglcyiqqvddsyy0rynoky User:Kataliya23 2 7531 42690 42672 2026-09-27T21:51:03Z Kataliya23 12473 ku tsala dirafiti 42690 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i Kataliya [[User:Kataliya23/Dirafiti 1|Dirafiti 1]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 2|Dirafiti 2]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 3|Dirafiti 3]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 4|Dirafiti 4]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 5|Dirafiti 5]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 6|Dirafiti 6]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 7|Dirafiti 7]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 8|Dirafiti 8]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 9|Dirafiti 9]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 10|Dirafiti 10]] .[[User:Kataliya23/|Dirafiti 11]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 12|Dirafiti 12]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 13|Dirafiti 13]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 14|Dirafiti 14]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 15|Dirafiti 15]] .Dirafiti 16 tpc5hf1apbpijkl9t38pnl0f16h485q 42691 42690 2026-09-27T21:51:37Z Kataliya23 12473 Ku chela liki. 42691 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i Kataliya [[User:Kataliya23/Dirafiti 1|Dirafiti 1]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 2|Dirafiti 2]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 3|Dirafiti 3]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 4|Dirafiti 4]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 5|Dirafiti 5]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 6|Dirafiti 6]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 7|Dirafiti 7]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 8|Dirafiti 8]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 9|Dirafiti 9]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 10|Dirafiti 10]] .[[User:Kataliya23/|Dirafiti 11]] . [[User:Kataliya23/Dirafiti 12|Dirafiti 12]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 13|Dirafiti 13]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 14|Dirafiti 14]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 15|Dirafiti 15]] .[[User:Kataliya23/Dirafiti 16|Dirafiti 16]] 106a8gcts2qwvd2hmb9td3190xfg6jd Xihenge 0 7832 42699 41223 2026-09-28T10:37:59Z NKaTEKOCLAWs 12529 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372920452|Pineapple]]" 42699 wikitext text/x-wiki '''Xihenge''' <ref name="Morton 1987">{{Cite web|year=1987|title=Pineapple, ''Ananas comosus''|url=https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/pineapple.html|accessdate=2 August 2025|publisher=In: Fruits of Warm Climates, New Crop Resource Online Program, Center for New Crops and Plant Products, Purdue University|pages=18–28}}</ref> ( '''''Ananas comosus''''' ) i ximilani xa le tindhawini to hisa lexi nga ni mihandzu leyi dyiwaka; i ximilani lexi nga na nkoka swinene eka ikhonomi eka ndyangu wa Bromeliaceae . <ref>{{Cite book |last=Coppens d'Eeckenbrugge |first=G |year=2003 |title=The Pineapple: Botany, Production, and Uses |last2=Leal |first2=F. |publisher=CABI Publishing |isbn=978-0-85199-503-8 |editor-last=Bartholomew |editor-first=DP |location=Wallingford, UK |page=21 |chapter=Chapter 2: Morphology, Anatomy, and Taxonomy |editor-last2=Paull |editor-first2=RE |editor-last3=Rohrbach |editor-first3=KG}}</ref> Xihenge xi huma [[Amerikha ya le Dzongeni|eAmerika Dzonga]], laha yi byariweke kona ku ringana malembe-xidzana yo tala. <ref name="grant">{{Cite journal |last=Grant |first=Jason R. |last2=Zijlstra |first2=Gea |date=1998 |title=An Annotated Catalogue of the Generic Names of the Bromeliaceae (see ''Ananas'') |journal=Selbyana |volume=19 |issue=1 |pages=91–121 |issn=0361-185X |jstor=41759978}}</ref> Ku nghenisiwa ka ximilani xa xihenge [[Yuropa|eYuropa]] hi lembe xidzana ra vu-17 swi endle leswaku xi va xifaniso xa nkoka xa ndhavuko xa vulovolovo. <ref name="smithsonian">{{Cite web|date=28 January 2021|title=The prickly meanings of the pineapple|url=https://blog.library.si.edu/blog/2021/01/28/the-prickly-meanings-of-the-pineapple/|accessdate=2 August 2025|publisher=Smithsonian Library and Archives}}</ref> Kusukela hiva 1820s, swihenge aswi byariwa hiku xavisiwa eka ti yindlu ta rihlaza nale ka swimilani swotala swa tropical. Mihandzu leyi, ngopfu-ngopfu juzi ya yona, yi ni matirhiselo yo hambana-hambana eka swakudya ni le ka swinambunambu . Swihenge swikula tani hi xihlahla lexintsongo; swiluva ha xin'we-xin'we swa ximilani lexi nga riki na vulombe swi hlangana swi vumba mihandzu yo tala . Hi ntolovelo ximilani lexi xi hangalaka kusuka eka offset leyi humelerisiwaka ehenhla ka mihandzu <ref name="Morton 1987" /> kumbe kusuka eka xirhabyani xale tlhelo, naswona hi ntolovelo xivupfa endzhaku ka lembe. <ref name="ncsu">{{Cite web|date=2025|title=''Ananas comosus'', pineapple|url=https://plants.ces.ncsu.edu/plants/ananas-comosus/|accessdate=2 August 2025|publisher=North Carolina State University Extension; Plant Toolbox}}</ref> k6dkt60laje8fskhw4ummz6j0yshl7f User:Kataliya23/Dirafiti 15 2 8194 42687 42676 2026-09-27T21:45:51Z Kataliya23 12473 ku chela khathegori 42687 wikitext text/x-wiki Leyi Dirafiti ya mina yavu 15 Ntumbuluko '''Ntumbuluko''' i swilo hinkwaswo leswi kumekaka hi ntumbuluko emisaveni, ku fana na mirhi, swimilana, swiharhi, titshava, milambu ni malwandle. [[Ntumbuluko]] wu pfuna ku hlayisa vutomi bya vanhu ni bya swiharhi hikuva wu hi nyika moya wo hefemula, mati ni swakudya. Swimilana ni mirhi swi tlhela swi pfuna ku basisa moya ni ku sivela misava ku onhaka. Swiharhi na swona i xiphemu xa nkoka xa ntumbuluko hikuva swi endla leswaku ku va ni ku ringanisela eka mbangu. loko vanhu va hlayisa ntumbuluko. va pfuna leswaku swilo leswi swi tshama swiri kona eka switikuluwana leswi taka. hambiswiritano ntumbuluko wu nga onhakiwa hiku tsema mirhi hi ndlela yo biha, ku thyakisa mati ni ku lahlela thyaka etindhawini leti nga fanelekangiki. hikwalao, munhu un'wana ni un'wana u fanele ku pfuna eka hlayiseni ka ntumbuluko == Swikombo == [[Category:Ntumbuluko]] gppyzjfqbxe1gyyojtfeodpx1x8r4kf 42688 42687 2026-09-27T21:47:57Z Kataliya23 12473 Ku chela liki. 42688 wikitext text/x-wiki Leyi Dirafiti ya mina yavu 15 Ntumbuluko '''Ntumbuluko''' i swilo hinkwaswo leswi kumekaka hi ntumbuluko emisaveni, ku fana na mirhi, swimilana, swiharhi, titshava, milambu ni malwandle<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=nature&cvid=4bb06e946d3f411691824a1e82e3a0e6&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQLhhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAAGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQg1OTQyajBqMagCALACAA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS nature - Search]</ref>. [[Ntumbuluko]] wu pfuna ku hlayisa vutomi bya vanhu ni bya swiharhi hikuva wu hi nyika moya wo hefemula, mati ni swakudya. Swimilana ni mirhi swi tlhela swi pfuna ku basisa moya ni ku sivela misava ku onhaka<ref name=":1" />. Swiharhi na swona i xiphemu xa nkoka xa ntumbuluko hikuva swi endla leswaku ku va ni ku ringanisela eka mbangu. loko vanhu va hlayisa ntumbuluko. va pfuna leswaku swilo leswi swi tshama swiri kona eka switikuluwana leswi taka. hambiswiritano ntumbuluko wu nga onhakiwa hiku tsema mirhi hi ndlela yo biha, ku thyakisa mati ni ku lahlela thyaka etindhawini leti nga fanelekangiki. hikwalao, munhu un'wana ni un'wana u fanele ku pfuna eka hlayiseni ka ntumbuluko == Swikombo == [[Category:Ntumbuluko]] mdln2xqw36lhr588pg33vnnnnxby1pt 42689 42688 2026-09-27T21:50:05Z Kataliya23 12473 ku chela xifaniso 42689 wikitext text/x-wiki Leyi Dirafiti ya mina yavu 15 Ntumbuluko [[File:Castle Mountain.jpg|thumb|377x377px|xifaniso xa ku komba ntumbuluko]] '''Ntumbuluko''' i swilo hinkwaswo leswi kumekaka hi ntumbuluko emisaveni, ku fana na mirhi, swimilana, swiharhi, titshava, milambu ni malwandle<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=nature&cvid=4bb06e946d3f411691824a1e82e3a0e6&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQLhhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAAGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQg1OTQyajBqMagCALACAA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS nature - Search]</ref>. [[Ntumbuluko]] wu pfuna ku hlayisa vutomi bya vanhu ni bya swiharhi hikuva wu hi nyika moya wo hefemula, mati ni swakudya. Swimilana ni mirhi swi tlhela swi pfuna ku basisa moya ni ku sivela misava ku onhaka<ref name=":1" />. Swiharhi na swona i xiphemu xa nkoka xa ntumbuluko hikuva swi endla leswaku ku va ni ku ringanisela eka mbangu. loko vanhu va hlayisa ntumbuluko. va pfuna leswaku swilo leswi swi tshama swiri kona eka switikuluwana leswi taka. hambiswiritano ntumbuluko wu nga onhakiwa hiku tsema mirhi hi ndlela yo biha, ku thyakisa mati ni ku lahlela thyaka etindhawini leti nga fanelekangiki. hikwalao, munhu un'wana ni un'wana u fanele ku pfuna eka hlayiseni ka ntumbuluko == Swikombo == [[Category:Ntumbuluko]] snodfhnpho5s6mo3xudnkecor0r0623 Tintangu 0 8198 42682 2026-09-27T17:03:10Z NastyB innit 12496 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374274462|Shoe]]" 42682 wikitext text/x-wiki Tintangu i nchumu wa swiambalo swa milenge lowu hi ntolovelo wu kumekaka hi vambirhi-mbirhi, lowu endleriweke ku sirhelela ni ku chavelela nenge wa munhu, hi ntolovelo ti endliwa hi ndlela yo ringanela nenge wa ximatsi kasi leyin’wana yi ringanela nenge wa xinene. 3y8cssevjelltij0dpgpf2om58tystb Ximanga xa nhova 0 8199 42683 2026-09-27T17:15:51Z NastyB innit 12496 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376206531|Grasshopper]]" 42683 wikitext text/x-wiki '''Tinjiya''' i ntlawa wa switsotswana leswi welaka eka ntlawa lowutsongo wa Caelifera. Tile xikarhi ka leswi endlekaka leswaka mintlawa ya khale leyi hanyaka ya switsotswana leswi dyaka byanyi , byi kusukela ekusunguleni ka Triassic, kwalomu ka 250 million wa malembe lawa yanga hundza. 4w0ndtx6cniss1wu4wl8mptto7kx7ll User:Kataliya23/Dirafiti 16 2 8200 42692 2026-09-27T21:52:21Z Kataliya23 12473 ku tsala dirafiti 42692 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 7so2inu9vg0yogrxl3243kp18dh7qwf 42693 42692 2026-09-27T22:11:41Z Kataliya23 12473 ku tsala atikili 42693 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 XIKHWAMA Xikhwama i nchumu wa nkoka lowu tirhisiwaku ku rhwala swilo swo hambanahambana. Vanhu va tirhisa swikhwama ku veka tibuku, maphepha, mali, rigingho ni swilo swin'wana swa nkoka. Ku ni tinxaka to tala ta swikhwama, ku katsa ni swikhwama swa xikolo, swa le mavokweni ni swa maendzo.Xikhwama xi pfuna munhu ku hlayisa swilo swa yena swi tshama sw basile naswona swi sirhelekile. Vana va xikolo va tirhisa swikhwama siku ni siku loko va ya exikolweni, swikhwama swi endliwa hi swilo swo fana ni lapi, ndzovo kumbe pulastiki naswona swi kumeka hi mhlovo ni swivumbeko swo hambanahambana hp4ciff2kveos02jbei8rej86d3kti0 42694 42693 2026-09-27T22:12:21Z Kataliya23 12473 Ku tsala heading 42694 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 XIKHWAMA '''Xikhwama''' i nchumu wa nkoka lowu tirhisiwaku ku rhwala swilo swo hambanahambana. Vanhu va tirhisa swikhwama ku veka tibuku, maphepha, mali, rigingho ni swilo swin'wana swa nkoka. Ku ni tinxaka to tala ta swikhwama, ku katsa ni swikhwama swa xikolo, swa le mavokweni ni swa maendzo.Xikhwama xi pfuna munhu ku hlayisa swilo swa yena swi tshama sw basile naswona swi sirhelekile. Vana va xikolo va tirhisa swikhwama siku ni siku loko va ya exikolweni, swikhwama swi endliwa hi swilo swo fana ni lapi, ndzovo kumbe pulastiki naswona swi kumeka hi mhlovo ni swivumbeko swo hambanahambana. 53rfoz1gmkizu2ow99m7i799wh28d7l 42695 42694 2026-09-27T22:12:54Z Kataliya23 12473 Ku tsala heading 42695 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 XIKHWAMA '''Xikhwama''' i nchumu wa nkoka lowu tirhisiwaku ku rhwala swilo swo hambanahambana. Vanhu va tirhisa swikhwama ku veka tibuku, maphepha, mali, rigingho ni swilo swin'wana swa nkoka. Ku ni tinxaka to tala ta swikhwama, ku katsa ni swikhwama swa xikolo, swa le mavokweni ni swa maendzo.Xikhwama xi pfuna munhu ku hlayisa swilo swa yena swi tshama sw basile naswona swi sirhelekile. Vana va xikolo va tirhisa swikhwama siku ni siku loko va ya exikolweni, swikhwama swi endliwa hi swilo swo fana ni lapi, ndzovo kumbe pulastiki naswona swi kumeka hi mhlovo ni swivumbeko swo hambanahambana. == Swikombo == 0qypizt0x9l360lvgsveffh9cd02pfo 42696 42695 2026-09-27T22:17:13Z Kataliya23 12473 Ku chela liki. 42696 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 XIKHWAMA '''Xikhwama''' i nchumu wa nkoka lowu tirhisiwaku ku rhwala swilo swo hambanahambana. [[Vanhu]] va tirhisa swikhwama ku veka tibuku, maphepha, mali, rigingho ni swilo swin'wana swa nkoka. Ku ni tinxaka to tala ta swikhwama, ku katsa ni swikhwama swa xikolo, swa le mavokweni ni swa maendzo.Xikhwama xi pfuna munhu ku hlayisa swilo swa yena swi tshama sw basile naswona swi sirhelekile. Vana va [[xikolo]] va tirhisa swikhwama siku ni siku loko va ya exikolweni, swikhwama swi endliwa hi swilo swo fana ni lapi, ndzovo kumbe pulastiki naswona swi kumeka hi mhlovo ni swivumbeko swo hambanahambana. == Swikombo == [[Category:Xikhwama]] d2xqlia29sq20lj8miyg75b5zl5wcdb 42697 42696 2026-09-27T22:18:59Z Kataliya23 12473 ku chela cite 42697 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 XIKHWAMA '''Xikhwama''' i nchumu wa nkoka lowu tirhisiwaku ku rhwala swilo swo hambanahambana<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=bag&cvid=67ae72083338407a95782e27998443d6&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQLhhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAuGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQgyNTQ0ajBqMagCALACAA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS bag - Search]</ref>. [[Vanhu]] va tirhisa swikhwama ku veka tibuku, maphepha, mali, rigingho ni swilo swin'wana swa nkoka. Ku ni tinxaka to tala ta swikhwama, ku katsa ni swikhwama swa xikolo, swa le mavokweni ni swa maendzo.Xikhwama xi pfuna munhu ku hlayisa swilo swa yena swi tshama sw basile naswona swi sirhelekile<ref name=":1" />. Vana va [[xikolo]] va tirhisa swikhwama siku ni siku loko va ya exikolweni, swikhwama swi endliwa hi swilo swo fana ni lapi, ndzovo kumbe pulastiki naswona swi kumeka hi mhlovo ni swivumbeko swo hambanahambana. == Swikombo == [[Category:Xikhwama]] d0jausr03cjjdfts0giggw2j7zzftay 42698 42697 2026-09-27T22:21:01Z Kataliya23 12473 ku chela xifaniso 42698 wikitext text/x-wiki Leyi i Dirafiti ya mina ya 16 XIKHWAMA [[File:A school Bag.jpg|thumb|150x150px|xifaniso xo kombisa xinkhwama]] '''Xikhwama''' i nchumu wa nkoka lowu tirhisiwaku ku rhwala swilo swo hambanahambana<ref name=":1">[https://www.bing.com/search?pglt=297&q=bag&cvid=67ae72083338407a95782e27998443d6&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQLhhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQDIGCAQQABhAMgYIBRAuGEAyBggGEAAYQDIGCAcQABhAMgYICBAAGEDSAQgyNTQ0ajBqMagCALACAA&FORM=ANNTA1&PC=HCTS bag - Search]</ref>. [[Vanhu]] va tirhisa swikhwama ku veka tibuku, maphepha, mali, rigingho ni swilo swin'wana swa nkoka. Ku ni tinxaka to tala ta swikhwama, ku katsa ni swikhwama swa xikolo, swa le mavokweni ni swa maendzo.Xikhwama xi pfuna munhu ku hlayisa swilo swa yena swi tshama sw basile naswona swi sirhelekile<ref name=":1" />. Vana va [[xikolo]] va tirhisa swikhwama siku ni siku loko va ya exikolweni, swikhwama swi endliwa hi swilo swo fana ni lapi, ndzovo kumbe pulastiki naswona swi kumeka hi mhlovo ni swivumbeko swo hambanahambana. == Swikombo == [[Category:Xikhwama]] do8ckzuy4rndfk5wgv1zcamvpen3016