Wikipedia tswiki https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Gezi 0 4766 42710 41800 2026-09-29T08:12:47Z Mgingiriko 12521 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368701770|Electricity]]" 42710 wikitext text/x-wiki '''Gezi''' i sete ya swiendlakalo swa xiviri leswi fambelanaka na vukona na ku famba ka [[Xiaka-Swilo|swilo]] leswi nga na chaji ya gezi . Gezi ri fambisana na vumaginete, havumbirhi bya swona i xiphemu xa xiendlakalo xa maginete wa gezi, hi laha swi hlamuseriweke hakona hi swiringaniso swa Makisiwele . Swiendlakalo leswi tolovelekeke swi fambelana na gezi, ku katsa na [[rihati]], gezi leri nga cinciki, ku kufumeta ka gezi, ku humesiwa ka gezi na swin’wana swo tala. Ku va kona ka gezi lerinene kumbe leri nga ri ki rinene swi humesa matimba ya gezi . Ku famba ka swirhwari swa gezi i gezi naswona ku humesa matimba ya maginete . Eka matirhiselo yo tala, nawu wa yuniti ya ku pima chaji ya gezi wu boha matimba lama tirhaka eka xiphemu lexi nga ni gezi . Nchumu wa gezi i ntirho lowu endliwaka ku yisa chaji ya gezi ku suka eka ndhawu yin’wana ku ya eka yin’wana endzeni ka ndhawu ya gezi, hi ntolovelo yi pimiwa hi tivoliti . cjz76xhpdjg0t9v62t1aoweniglm6cg Jacques Chirac 0 5028 42707 39863 2026-09-28T23:13:52Z Raippa-Valli 13004 42707 wikitext text/x-wiki [[File:Jacques Chirac, 1999.jpg|thumb|right|Jacques Chirac (1999)]] '''Jacques Chirac''' (Paris, 29 [[Hukuri]] 1932 – Paris, 26 [[Ndzhati]] 2019) i khale ka Presidenti ya [[Furhwa]]. E ofisini 1995-2007. U landzela : [[François Mitterrand]]. A landzeriwa hi : [[Nicolas Sarkozy]]. [[Category:Furhwa]] pcxycjm5z6ia3ffgiucn39fxuv7ihf7 Giyani Brian Rikhotso 0 5815 42718 39594 2026-09-29T09:43:23Z Teddy577 12465 Created by translating the section "Early life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1337678154|DJ Brian]]" 42718 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Giyani Brian "DJ Brian" Rikhotso''' (utswariwile hi ti 1 ta sunguti 1980) i muhaxi wa xitichi xa [[Munghana Lonene FM]], mutlangi/ mutlambi wa tinsimu na n'wamabindzu.<ref>{{Cite web |title=SABC |url=http://www.sabc.co.za/wps/portal/SABC/SABCARTICLE?id=353544804abf33d8aab9ea209eab8490&page_from=PRESS |access-date=2018-09-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050547/http://www.sabc.co.za/wps/portal/SABC/SABCARTICLE?id=353544804abf33d8aab9ea209eab8490&page_from=PRESS |dead-url=yes }}</ref> hi ti 2015, Brian usukile eka kuhaxa nongonoko wa Mphensa-Mphensa a hlanganisiwa na Sydney Baloyi ku ya haxa nongonoko wa ni mpundzu ku nga Phaphama. == Matimu na vutomi byakwe == Brian utswariwile e Soweto, [[Afrika Dzonga]]. Ukulelele eBolobedu kusuhi na Tzaneen, [[Limpopo]]. i nghenile eMatshwi Primary School, Bolobedu ayahetisa  eMokope Senior Secondary a nga sidyondzela kuva Journalist e Technikon Pretoria (sweswi kunga Tshwane University of Technology). u sungurile kuhaxa eka Munghana lonene FM hi 2000 a haxa hiku hela ka vhiki. == Munghana Lonene FM == Brian u humelerisile minongonoko yo hambanahambana eka Munghana Lonene FM. uthoriwile eka station hi 2000 tani hi stand-in(muyimeri muhaxi), a tala eku haxa ta Mafu loko ari karhi a hetisa swa tidyondzo ta yena. usungurile ku haxa eka African World Music Show Mindhzumba ya Afrika, lowu hi wona nongonoko  lowu wun'wi dumiseke. hi lembe ra 2003 usungurile ku haxa nongonoko wa Vaxumi, a cincana na Conny Mashimbye. uvuye a kuma nongonoko wo haxa na mpundzu 2005, enongonoko lowu anga haxa kufikela loko a tshika ntirho hi lembe ra 2007. hi lembe ra 2008 utlhelele eka xitichi laha anga sungula ku haxa nongonoko wani mpundzu wa Phaphama with Sydney Baloyi. hi lembe ra 2009 ntlawa wu hlanganisiwile na Tebogo Jacko Magubane tani hi muhumelerisi wa nonongonoko, leswi swiendle leswaku nongonoko wu duma swinene. endzhaku ko humelela ka nongonoko wa Phaphama's , Brian ususiwile ku ya haxa nongonoko wa ndzhenga laha a nga hlanganisiwa na Thembzana Reloaded na Nyiko Sithole tani hi muhumelerisi wa swa mintlangu  ku fikela April 2015. hi 2015 utlhelele ku ya haxa  Munghana Lonene fm's breakfast show Phaphama. hi 2018 DJ Brian ususiwile ku ya haxa nongonoko wa ninhlekanhi ku nga Dzumba na Mina. === Ku thlomiwa risiva === hi 23 wa malembe, Brian uvile na nkateko wo kuma sagwati ra muhaxi wa lembe hinkarhi a haxa kambirhi ntsena hi vhiki.  nyiketa va yingiseri nantswo wa vunanga  bya xi Afrika kotala yo huma eka matiko ya SADC. Hikwalaho ka nantswo wa yena wa vunanga uvile munhu sungula eka xitchi xa munghana lonene ku ya tlanga e Salala from [[Madagascar]], Koffi Olomide Fally Ipupa Papa Wemba, Kanda Bongo Man, kusuka [[Democratic Republic of the Congo]] nati ntlambi to hambanahambana [[Muzambhiki]] to fana na Zico, Tabassily, Mr Bow. == References == {{Reflist}} [[Category:Vanhu]] {{Lifetime|1980||Brian Rikhotso}} [[Category:Vahaxi va Munghana Lonene FM]] == Masungulo ya Vutomi == Brian Rikhotso u velekiwile eSoweto [[Afrika-Dzonga|eAfrika Dzonga]] . Endzhaku u rhurhele eBolobedu kusuhi nale [[Tzaneen]], [[Limpopo|eLimpopo]] . U nghenile xikolo xa le hansi xa Matshwi, eBolobedu na le Mokope Senior Secondary. U dyondzele ku va mutivisi wa mahungu eTechnikon Pretoria (leyi sweswi ku nga Yunivhesiti ya Thekinoloji ya Tshwane ). <ref>{{Cite web|title=DJ Brian - MUNGHANALONENEFM|url=http://www.munghanalonenefm.co.za/sabc/home/munghanalonenefm/shows/personalityprofiles/details?id=04eef451-77de-44c9-87aa-3cc9408c5331&title=DJ%20Brian}}</ref> scxep5ba4j7d5nn3bgtkgnob0lnk6qp Michael Jackson 0 7204 42726 38635 2026-09-29T11:15:23Z Kataliya23 12473 Created by translating the section "Life and career" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376912465|Michael Jackson]]" 42726 wikitext text/x-wiki   '''Michael Joseph Jackson''' (August 29, 1958 – June 25, 2009) ari xiyimbeleri xa le Amerika, mutsari wa tinsimu, hiletelo mucinci, na mupfuni wa vanhu. U vitaniwa " '''King of Pop''' ", hi xilngu. U tekiwa [[MICHAE JACKSON|tani]]<ref>MICHAEL JACKSON</ref> hi un'wana wa vanhu va nkoka swinene va ndzhavuko eka lembe xidzana ra vu 20. Eka ntirho wa yena wa makume ya mune wa malembe, ku hoxa xandla ka yena eka vuyimbeleri, ncino na fexeni, kun’we na vutomi bya yena bya munhu hi xiyexe lebyi hangalasiweke, swi n’wi endle munhu wo rhandziwa hi vanhu misava hinkwayo eka ndhavuko lowu dumeke. Michael Jackson u kucetele vayimbeleri eka tinxaka to tala ta vuyimbeleri. Hi ku tirhisa mintlangu ya le xitejini ni ya vhidiyo, u endle leswaku ku duma cinelo rayena switlhea swi endla leswaku vanhu van'wi rhandza swinene, micino leyi ya yena ayi vitaniwa macinelo ya xi roboto.michael jackson<ref group="michael jackon">michael jackson</ref> == Ta vutomi na Migingiriko yakwe == Michael Joseph Jackson <ref name="allmusic">{{Cite web|last=Huey|first=Steve|title=Michael Jackson – Artist Biography|url=https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography|archive-url=https://web.archive.org/web/20150507080746/https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography|archive-date=May 7, 2015|accessdate=May 31, 2015|publisher=[[AllMusic]]}}</ref> u velekiwe hi ti 29 ta Mhawuri 1958, eGary, Indiana. <ref name="Barnes">{{Cite news |last=Barnes |first=Brokes |date=June 25, 2009 |title=A Star Idolized and Haunted, Michael Jackson Dies at 50 |url=https://www.nytimes.com/2009/06/26/arts/music/26jackson.html |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208194246/https://www.nytimes.com/2009/06/26/arts/music/26jackson.html?ref=obituaries&_r=0 |archive-date=December 8, 2022 |access-date=July 12, 2009 |work=[[The New York Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|date=June 24, 2014|title=Michael Jackson: 10 Achievements That Made Him The King of Pop|url=https://www.grammy.com/blogs/michael-jackson-10-achievements-that-made-him-the-king-of-pop|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215072653/https://www.grammy.com/blogs/michael-jackson-10-achievements-that-made-him-the-king-of-pop|archive-date=February 15, 2017|accessdate=October 20, 2016|publisher=National Academy of Recording Arts and Sciences}}</ref> A a ri wa vutsevu eka vana va khume endyangwini wa ka Jackson, ku nga ndyangu wa vatirhi wa Maamerika ya rixaka ra Vantima lowu tshamaka ekaya ra makamara mambirhi yo etlela eka wona eXitarateni xa Jackson. [13] [14]. Mana wakwe, Katherine Jackson (loyi a velekiweke Scruse), [[Timbhoni ta Yehovha|Mbhoni ya Yehovha]], <ref name="monstrous">{{Cite news |last=Petridis |first=Alexis |date=June 27, 2018 |title=Joe Jackson was one of the most monstrous fathers in pop |url=https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-one-of-the-most-monstrous-fathers-in-pop |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208194300/https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-one-of-the-most-monstrous-fathers-in-pop |archive-date=December 8, 2022 |access-date=April 18, 2019 |work=The Guardian}}</ref> a tlanga clarinet, cello ni piyano; a a navela ku va muyimbeleri wa tiko ni wa le vupela-dyambu, naswona u tirhe nkarhi nyana eSears. [16]. Tata wa yena , Joe Jackson, a ri khale ka muboxi naswona a a ri mufambisi wa tikreyini eka US Steel, loyi a a tlhela a tlanga katara eka ntlawa wa kwalaho wa rhythm and blues wa Falcons. <ref name="Obit Guardian">{{Cite news |last=Sweeting |first=Adam |date=June 27, 2018 |title=Joe Jackson obituary |url=https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-obituary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208194246/https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-obituary |archive-date=December 8, 2022 |access-date=April 14, 2019 |work=The Guardian}}</ref> [18]. Hi ku tirhisa tata wakwe, Michael a a ri ni rixaka ra Maindiya ya le Amerika (Choctaw); kokwa wa yena wa xinuna, Israel Nero Jackson, a tirhisa no xavisa mirhi ya ndhavuko ya swimilana ya Valungu, mukhuva lowu hundziseriweke eka tata wa yena, <ref>{{Cite book |last=Andersen |first=Christopher |year=1995 |title=Michael Jackson Unauthorized |publisher=[[Pocket Books]] |isbn=9780671892401 |pages=13}}</ref> July "Jack" Gale, muhloti wa Vuthu ra le United States loyi a tekeke hlonga ra Vantima leri vuriwaka Gina emahlweni ka Nyimpi ya le Xikarhi ka Matiko. <ref>{{Cite book |last=Knopper |first=Steve |year=2016 |title=MJ: The Genius of Michael Jackson |publisher=[[Charles Scribner's Sons]] |isbn=9781476730387 |pages=6}}</ref> Michael a a ri ni vamakwerhu vanharhu va xisati— Rebbie, La Toya na Janet —ni vamakwavo va ntlhanu va xinuna Jackie, Tito, Jermaine, Marlon na Randy. <ref name="Obit Guardian" /> Makwerhu wa vutsevu, Brandon, mawele ya Marlon, u file endzhakunyana ka ku velekiwa. c6tswvl8yhjhztoi559cykozu3o21l9 Nsinya 0 7600 42711 40177 2026-09-29T09:12:03Z Teddy577 12465 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377207149|Tree]]" 42711 wikitext text/x-wiki E botany, '''nsinya''' i ximilani lexi ngana ti mintsu toleha kumbe mirhi, hi ntolovelo wu seketela marhavi na matluka . Eka matirhiselo man’wana, nhlamuselo ya nsinya yingava yitsongo, xikombiso, kukatsa ntsena swimilani swa tihunyi leswingana kukula ka vumbirhi, ntsena swimilani leswi tirhisiwaka eka mapulanga, kumbe swimilani ntsena leswinga ehenhla ka ku leha loku vekiweke. Tinhlamuselo to anama ti katsa micindzu yo leha, ti tree ferns, mabanana na ti bamboos . Misinya ayiweli ka ntlawa wa monophyletic taxonomic mara yikatsa tinxaka tohambana hambana ta swimilani leswinga tiyimela switumbuluke xirhabyani na marhavi tani hi ndlela yo tlakuka ehenhla ka swimilani swin’wana kuva swi phikizanela masana. Vunyingi bya tinxaka ta misinya i ti angiosperms kumbe minsinya leyo tiya; eka leswin’wana hinkwaswo, to tala i ti- gymnosperm kumbe tminsinya leyo olova. Minsinya yi tala ku hanya nkarhi wo leha, minsinya yin’wana yi fika eka magidi yo hlayanyana ya malembe hi vukhale. Misinya yosungula yitumbuluke kwalomu ka 400 million wa malembe lawa yanga hundza, naswona ku ringanyetiwa leswaku kuna kwalomu ka ti trillion tinharhu ta misinya leyi vupfeke emisaveni sweswi. Hi ntolovelo nsinya wuna marhavi yotala ya vumbirhi lawa ya seketeriwaka kusuka ehansi hi nsinya, lowu hi ntolovelo wungana ti woody tissue kuva wu tiya, na vascular tissue kuva yi rhwala switirhisiwa kusuka eka xiphemu xin’wana xa nsinya kuya eka xin’wana. Eka misinya yotala nsinya wu rhendzeriwe hi leyara ya madzovo lawa ya tirhaka tani hi xisirhelelo xo sirhelela. Ehansi ka misava, timintsu ta marhavi naswona ti hangalaka ngopfu; ti tirha ku khoma nsinya ni ku humesa ndzhongho ni swakudya emisaveni . Ehenhla ka misava, marhavi ya avana kuva marhavi lamantsongo na swirhabyani. Hi ntolovelo swirhabyani swa kona swi tswala matluka, lawa ya khomaka matimba ya ku vonakala ivi ya ma hundzula chukele hi ku tirhisa photosynthesis, leswi nyikaka swakudya swa ku kula ni ku kula ka nsinya. a50mssbdmyz2ktzlbh62mswjl1j93wg User:NwaMasingita 2 7612 42715 42394 2026-09-29T09:33:47Z NwaMasingita 12492 i added a draft 42715 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i NwaMasingita [[User:NwaMasingita/Draft 1|Draft 1]] [[User:NwaMasingita/Draft 2|Draft 2]] [[Draft3]] Draft 4 Draft 5 p7zsk976berqm3xl68abutn7xvo8x9v 42716 42715 2026-09-29T09:36:52Z NwaMasingita 12492 i added a link 42716 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i NwaMasingita [[User:NwaMasingita/Draft 1|Draft 1]] [[User:NwaMasingita/Draft 2|Draft 2]] [[Draft3]] [[Draft10]] [[Draft 15]] 9n3mfeaceaa5ceuhbrhs9sbbrm6mtf6 Nkwama 0 7658 42728 41956 2026-09-29T11:27:09Z Kataliya23 12473 Created by translating the section "See also" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369971065|Bag]]" 42728 wikitext text/x-wiki [[File:Bolsas-de-asa-plana-interior-bolsapubli.jpg|thumb|Swikhwama swa maphepha leswi nga ni swikhomo]] '''Nkwama''', lowu tlhelaka wu tiviwa hi xifundzha tanihi '''saka''', i xitirhisiwa lexi tolovelekeke hi xivumbeko xa khontheni xa floppy, hi ntolovelo xi endliwa hi lapi, dzovo, nsengele, phepha kumbe pulasitiki. Ku tirhisiwa ka minkwama ku ve kona emahlweni ka matimu lama rhekhodiweke, laha minkwama yo sungula a ku ri ku leha ka dzovo ra swiharhi, khotoni, kumbe tifibre ta swimilana leti lukiweke, leti hlanganisiweke emakumu ivi ti tiyisiwa hi xivumbeko xexo hi tintambhu ta nchumu lowu fanaka.<ref>{{Cite book |title=Carried away: all about bags |url=https://archive.org/details/carriedawayallab0000unse |date=2005 |publisher=Vendome Press |isbn=978-0-86565-158-6 |location=New York, NY}}</ref> Minkwama yi nga tirhisiwa ku rhwala swilo swo fana ni swilo swa munhu hi xiyexe, swilo swo xava, switirho ni swin’wana. Tiva na swivumbeko swohambanahambana na vukulu, hakanyingi ti hlomisiwile hi swikhomo kumbe furu leswaku swi olova ku khoma. Minkwama yi ve ya nkoka eku antswiseni ka nhluvuko wa vanhu, tanihi leswi yi pfumelelaka vanhu ku hlengeleta ni ku rhwala swilo leswi khomekaka hi ku olova, swo tanihi mihandzu kumbe tindzoho ta swakudya, kasi yi tlhela yi va pfumelela ku rhwala swilo swo tala emavokweni ya vona.<ref>{{Cite book |title=Carried away: all about bags |url=https://archive.org/details/carriedawayallab0000unse |date=2005 |publisher=Vendome Press |isbn=978-0-86565-158-6 |location=New York, NY}}</ref> Rito ra Xinghezi kumbexana ri huma eka rito ra Xinorse ''baggi'', ku suka eka bʰak ya Xiproto-Indo-European leri hlanganisiweke nakambe, kambe ri tlhela ri ringanisiwa na Welsh baich (ndzhwalo, xirhundzu), na Xigriki Τσιαντουλίτσα ( ''Chandulícha'', ndzhwalo). Swikhwama swa maphepha leswi lahliwaka swo xaveka na swikhwama swa plastiki swo xava swi tolovelekile swinene, swihambana hi vukulu na ku tiya eka bindzu ra vuxavisi tani hi ku olova eka vaxavi, naswona switala ku phakeriwa hi vhengele mahala kumbe hi mali yitsongo. Vaxavi va nga ha tlhela va teka nkwama wa vona wo xava leswaku va wu tirhisa eswitolo. == Tibuku leti tirhisiweke == {{Reflist}} == Thlela uvona swin'wana == * Nkwama (yuniti ya mpimo leyi nga na mimpimo yo hambana). * Bagger * Bagg (ku paluxa swilo leswi nga twisisekiki ). * Xigwitsirisi xa nkwama * Sack (ku paluxa swi nga twisiseki ). bdbwy74dw3le9k5q4jcjkjj08y2jy1u Xikhigelo 0 7662 42724 40330 2026-09-29T10:49:03Z Kataliya23 12473 Created by translating the section "See also" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377218538|Pillow]]" 42724 wikitext text/x-wiki [[File:Pillows_on_a_hotel_bed.jpg|thumb|Xikhigelo ehenhla ka mubedo.]] '''Xikhigelo''' i nseketelo wa miri loko wu wisa leswaku wu chaveleleka, wu tshunguleka, kumbe xi khavisa. Mibedo yi tirhisiwa hi ku hambanahambana hi tinxaka to tala, ku katsa ni [[vanhu]]. Tinxaka tin’wana ta swikhigelo ti katsa swikhigelo swo lahlela, swikhigelo swa miri,swikhigelo swo khavisa ni swin’wana swo tala.<ref>{{Cite journal |last=Hediger |first=H |date=3 December 2016 |title=Sleep: Comparative Observations on Sleep [ Abridged ] |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/003591576906200213 |journal=Proceedings of the Royal Society of Medicine |language=en |volume=62 |issue=2 |pages=153–156 |doi=10.1177/003591576906200213 |issn=0035-9157}}</ref> Swikhigelo leswi pfunetaka ku etlela i xivumbeko xa swifunengelo leswi seketelaka nhloko na nhamu. Tinxaka tin’wana ta swikhigelo ti endleriwe ku seketela miri loko u etlela ehansi kumbe u tshamile. Nakambe ku ni swikhigelo leswi tekelaka enhlokweni xivumbeko xa miri wa munhu leswaku wu ta va ni nchavelelo lowu engetelekeke hi nkarhi wa vurhongo. Swikhigelo swo khavisa leswi tirhisiwaka eka mibedo, masofa kumbe switulu minkarhi yin’wana yi vuriwa ti cushion . Eka nkarhi wunwe ndhavuko wa le vupela dyambu,swikhigelo swivumbiwa hi mvhilopho ya lapi ro vonaka kumbe leri nga na xivumbeko (leyi tivekaka tani hi pillowcase) leyingana kutatiwa ka swilo swo olova, hi ntolovelo xa synthetic naswona hi ntolovelo yi ringaniseriwile hi vukulu na xivumbeko. Swikhigelo hi matimu yi endliwe hi switirhisiwa swo hambanahambana swa ntumbuluko naswona mindhavuko yo tala yi ya emahlweni yi tirhisa swikhigelo leswi endliweke hi swilo swa ntumbuluko emisaveni. == Tibuku leti tirhisiweke == == Thlela uvona swin'wana == * Swiamabalo swa mubedo * xikhingelo xo leha * Xikhuxini * Duvheti * Matirasi * Sachet (nkwama wo nun'hwela) * Vuhlayiseko * Xikhigelo xa mati j06pq9zjllgk5wassygz2wqah8kggs1 User:SHAMAIN22 2 7713 42700 40661 2026-09-28T17:31:05Z SHAMAIN22 12526 I added my drafts 42700 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i SHAMAIN22 [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 1]] [[User:SHAMAIN22/Draft 2|Draft 2]] [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 3]] [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 4]] [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 5]] [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 6]] [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 7]] 8o2dknvbyym8gkl2e8nepcb6dcttolr 42702 42700 2026-09-28T18:13:39Z SHAMAIN22 12526 I added my drafts 42702 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i SHAMAIN22 [[User:SHAMAIN22/Draft 1|Draft 1]] [[User:SHAMAIN22/Draft 2|Draft 2]] [[User:SHAMAIN22/Draft 3|Draft 3]] [[User:SHAMAIN22/Draft 4|Draft 4]] [[User:SHAMAIN22/Draft 5|Draft 5]] [[User:SHAMAIN22/Draft 6|Draft 6]] [[User:SHAMAIN22/Draft 7|Draft 7]] 8crb1o7005xgt1kwmk9vm0xs50wb3v9 User:SHAMAIN22/Draft 1 2 7732 42701 41097 2026-09-28T18:05:06Z SHAMAIN22 12526 Article ya mina 42701 wikitext text/x-wiki = NSINYA WA MARULA = [[File:Marula tree.jpg|thumb|NSINYA WA MARULA]] Nsinya wa marula i nsinya lowukulu lowu milaka hi ntumbuluko eka tindzhawu totala ta Afrika. Vito ra yona ra sayense i Sclerocarya birrea. <ref>{{Cite book |last=Komane |first=Baatile |date=2023 |title=Sclerocarya birrea |url=https://doi.org/10.1016/b978-0-323-99794-2.00027-1 |last2=Kamatou |first2=Guy |last3=Mulaudzi |first3=Nduvho |last4=Vermaak |first4=Ilze |last5=Fouche |first5=Gerda |publisher=Elsevier |isbn=978-0-323-99794-2 |pages=471–501}}</ref>Yikumeka ematikweni yofana na Afrika Dzonga, Botswana, Namibia, Zimbabwe na Mozambique.Nsinya wa marula wunga kula ku leha swinene naswona wuna harhi yo anama, leyi hangalakaka. Yina nsinya wo tiya na matluka ya rihlaza. Nsinya lowu wu humesa mihandzu ya xirhendzevutani, yotshuka leyi vupfaka eka tinhweti leti kufumelaka.<ref>{{Cite journal |last=Abdelwahab |first=Siddig Ibrahim |last2=Taha |first2=Manal Mohamed Elhassan |last3=Mariod |first3=Abdalbasit Adam |date=2024-04-02 |title=Bibliometric analysis of scientific research on Sclerocarya birrea (A. Rich.) Hochst. |url=https://doi.org/10.21603/2308-4057-2025-1-629 |journal=Foods and Raw Materials |pages=128–135 |doi=10.21603/2308-4057-2025-1-629 |issn=2308-4057}}</ref>Mihandzu ya marula yi dyiwa hi vanhu na swifuwo. Swiharhi swofana na tindlopfu, tindlopfu na swiharhi swin’wana swa nhova swinga dya mihandzu leyi. Vanhu vanga tlhela va tirhisa mihandzu leyi ku endla juzi, swakudya na swin’wana switirhisiwa. Mbewu yale ndzeni ka mihandzu yina kernel leyi dyiwaka leyinga tlhelaka yitirhisiwa. NSINYA WA MARULA Nsinya wa marula wuna nkoka wa ndzhavuko eka miganga yin’wana ya Afrika. Miganga yohambana hambana yitirhisa swiphemu swa nsinya eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko na swikongomelo swinwana.Nsinya lowu wutlhela wuva na nkoka eka mbango hikuva wunyika swakudya na vutumbelo eka swiharhi swa nhova. <ref>{{Cite journal |last=. |first=W. Mojeremane |last2=. |first2=S.O. Tshwenyane |date=2004-10-15 |title=The Resource Role of Morula (Sclerocarya birrea): A Multipurpose Indigenous Fruit Tree of Botswana |url=https://doi.org/10.3923/jbs.2004.771.775 |journal=Journal of Biological Sciences |volume=4 |issue=6 |pages=771–775 |doi=10.3923/jbs.2004.771.775 |issn=1727-3048}}</ref>Mihandzu ya yona yi pfuneta ku nyika swakudya eka swifuwo, kasi nsinya hi woxe wunyika ndzhuti.Hikokwalaho nsinya wa marula wuna nkoka hikuva wuna matirhiselo ya mbango, ndzhavuko na ikhonomi eka swiphemu swa Afrika.<ref>{{Cite web|date=2019-11-24|title=Sclerocarya birrea (marula)|url=https://doi.org/10.1079/cabicompendium.49081|accessdate=2026-09-28|website=CABI Compendium}}</ref> Nsinya wa marulaNsinya wa marula i nsinya lowukulu lowu milaka hi ntumbuluko eka tindzhawu totala ta Afrika.<ref>{{Cite book |last=Hiwilepo-van Hal |first=P. |title=Processing of marula (Sclerocarya birrea subsp. Caffra) fruits : a case study on health-promoting compounds in marula pulp |url=https://doi.org/10.18174/278188}}</ref> REFERENCE <references /> <references /> {{DEFAULTSORT:SHAMAIN22/Draft 3}} ftbuson5jhj3mw2uk9l0i597wfbrz31 42703 42701 2026-09-28T18:16:39Z SHAMAIN22 12526 Ndzi tumbuluxe papila ra draft 42703 wikitext text/x-wiki = NSINYA WA MARULA = [[File:Marula tree.jpg|thumb|NSINYA WA MARULA]] Nsinya wa marula i nsinya lowukulu lowu milaka hi ntumbuluko eka tindzhawu totala ta Afrika. Vito ra yona ra sayense i Sclerocarya birrea. <ref>{{Cite book |last=Komane |first=Baatile |date=2023 |title=Sclerocarya birrea |url=https://doi.org/10.1016/b978-0-323-99794-2.00027-1 |last2=Kamatou |first2=Guy |last3=Mulaudzi |first3=Nduvho |last4=Vermaak |first4=Ilze |last5=Fouche |first5=Gerda |publisher=Elsevier |isbn=978-0-323-99794-2 |pages=471–501}}</ref>Yikumeka ematikweni yofana na Afrika Dzonga, Botswana, Namibia, Zimbabwe na Mozambique.Nsinya wa marula wunga kula ku leha swinene naswona wuna harhi yo anama, leyi hangalakaka. Yina nsinya wo tiya na matluka ya rihlaza. Nsinya lowu wu humesa mihandzu ya xirhendzevutani, yotshuka leyi vupfaka eka tinhweti leti kufumelaka.<ref>{{Cite journal |last=Abdelwahab |first=Siddig Ibrahim |last2=Taha |first2=Manal Mohamed Elhassan |last3=Mariod |first3=Abdalbasit Adam |date=2024-04-02 |title=Bibliometric analysis of scientific research on Sclerocarya birrea (A. Rich.) Hochst. |url=https://doi.org/10.21603/2308-4057-2025-1-629 |journal=Foods and Raw Materials |pages=128–135 |doi=10.21603/2308-4057-2025-1-629 |issn=2308-4057}}</ref>Mihandzu ya marula yi dyiwa hi vanhu na swifuwo. Swiharhi swofana na tindlopfu, tindlopfu na swiharhi swin’wana swa nhova swinga dya mihandzu leyi. Vanhu vanga tlhela va tirhisa mihandzu leyi ku endla juzi, swakudya na swin’wana switirhisiwa. Mbewu yale ndzeni ka mihandzu yina kernel leyi dyiwaka leyinga tlhelaka yitirhisiwa. NSINYA WA MARULA Nsinya wa marula wuna nkoka wa ndzhavuko eka miganga yin’wana ya Afrika. Miganga yohambana hambana yitirhisa swiphemu swa nsinya eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko na swikongomelo swinwana.Nsinya lowu wutlhela wuva na nkoka eka mbango hikuva wunyika swakudya na vutumbelo eka swiharhi swa nhova. <ref>{{Cite journal |last=. |first=W. Mojeremane |last2=. |first2=S.O. Tshwenyane |date=2004-10-15 |title=The Resource Role of Morula (Sclerocarya birrea): A Multipurpose Indigenous Fruit Tree of Botswana |url=https://doi.org/10.3923/jbs.2004.771.775 |journal=Journal of Biological Sciences |volume=4 |issue=6 |pages=771–775 |doi=10.3923/jbs.2004.771.775 |issn=1727-3048}}</ref>Mihandzu ya yona yi pfuneta ku nyika swakudya eka swifuwo, kasi nsinya hi woxe wunyika ndzhuti.Hikokwalaho nsinya wa marula wuna nkoka hikuva wuna matirhiselo ya mbango, ndzhavuko na ikhonomi eka swiphemu swa Afrika.<ref>{{Cite web|date=2019-11-24|title=Sclerocarya birrea (marula)|url=https://doi.org/10.1079/cabicompendium.49081|accessdate=2026-09-28|website=CABI Compendium}}</ref> Nsinya wa marulaNsinya wa marula i nsinya lowukulu lowu milaka hi ntumbuluko eka tindzhawu totala ta Afrika.<ref>{{Cite book |last=Hiwilepo-van Hal |first=P. |title=Processing of marula (Sclerocarya birrea subsp. Caffra) fruits : a case study on health-promoting compounds in marula pulp |url=https://doi.org/10.18174/278188}}</ref> SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE <references /> <references /> {{DEFAULTSORT:SHAMAIN22/Draft 3}} l4p4zbgh82u9htg0c9o0vvjsc7w0uxr 42704 42703 2026-09-28T18:36:15Z SHAMAIN22 12526 I added my article 42704 wikitext text/x-wiki = NSINYA WA MARULA = [[File:Marula tree.jpg|thumb|NSINYA WA MARULA]] Nsinya wa marula i nsinya lowukulu lowu milaka hi ntumbuluko eka tindzhawu totala ta Afrika. Vito ra yona ra sayense i Sclerocarya birrea. <ref>{{Cite book |last=Komane |first=Baatile |date=2023 |title=Sclerocarya birrea |url=https://doi.org/10.1016/b978-0-323-99794-2.00027-1 |last2=Kamatou |first2=Guy |last3=Mulaudzi |first3=Nduvho |last4=Vermaak |first4=Ilze |last5=Fouche |first5=Gerda |publisher=Elsevier |isbn=978-0-323-99794-2 |pages=471–501}}</ref>Yikumeka ematikweni yofana na Afrika Dzonga, Botswana, Namibia, Zimbabwe na Mozambique.Nsinya wa marula wunga kula ku leha swinene naswona wuna harhi yo anama, leyi hangalakaka. Yina nsinya wo tiya na matluka ya rihlaza. Nsinya lowu wu humesa mihandzu ya xirhendzevutani, yotshuka leyi vupfaka eka tinhweti leti kufumelaka.<ref>{{Cite journal |last=Abdelwahab |first=Siddig Ibrahim |last2=Taha |first2=Manal Mohamed Elhassan |last3=Mariod |first3=Abdalbasit Adam |date=2024-04-02 |title=Bibliometric analysis of scientific research on Sclerocarya birrea (A. Rich.) Hochst. |url=https://doi.org/10.21603/2308-4057-2025-1-629 |journal=Foods and Raw Materials |pages=128–135 |doi=10.21603/2308-4057-2025-1-629 |issn=2308-4057}}</ref>Mihandzu ya marula yi dyiwa hi vanhu na swifuwo. Swiharhi swofana na tindlopfu, tindlopfu na swiharhi swin’wana swa nhova swinga dya mihandzu leyi. Vanhu vanga tlhela va tirhisa mihandzu leyi ku endla juzi, swakudya na swin’wana switirhisiwa. Mbewu yale ndzeni ka mihandzu yina kernel leyi dyiwaka leyinga tlhelaka yitirhisiwa. NSINYA WA MARULA Nsinya wa marula wuna nkoka wa ndzhavuko eka miganga yin’wana ya Afrika. Miganga yohambana hambana yitirhisa swiphemu swa nsinya eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko na swikongomelo swinwana.Nsinya lowu wutlhela wuva na nkoka eka mbango hikuva wunyika swakudya na vutumbelo eka swiharhi swa nhova. <ref>{{Cite journal |last=. |first=W. Mojeremane |last2=. |first2=S.O. Tshwenyane |date=2004-10-15 |title=The Resource Role of Morula (Sclerocarya birrea): A Multipurpose Indigenous Fruit Tree of Botswana |url=https://doi.org/10.3923/jbs.2004.771.775 |journal=Journal of Biological Sciences |volume=4 |issue=6 |pages=771–775 |doi=10.3923/jbs.2004.771.775 |issn=1727-3048}}</ref>Mihandzu ya yona yi pfuneta ku nyika swakudya eka swifuwo, kasi nsinya hi woxe wunyika ndzhuti.Hikokwalaho nsinya wa marula wuna nkoka hikuva wuna matirhiselo ya mbango, ndzhavuko na ikhonomi eka swiphemu swa Afrika.<ref>{{Cite web|date=2019-11-24|title=Sclerocarya birrea (marula)|url=https://doi.org/10.1079/cabicompendium.49081|accessdate=2026-09-28|website=CABI Compendium}}</ref> Nsinya wa marulaNsinya wa marula i nsinya lowukulu lowu milaka hi ntumbuluko eka tindzhawu totala ta Afrika.<ref>{{Cite book |last=Hiwilepo-van Hal |first=P. |title=Processing of marula (Sclerocarya birrea subsp. Caffra) fruits : a case study on health-promoting compounds in marula pulp |url=https://doi.org/10.18174/278188}}</ref> == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> <references /> {{DEFAULTSORT:SHAMAIN22/Draft 3}} cto8rc2dmoi8eac1ior4b04zy68yp8e User:SHAMAIN22/Draft 2 2 7750 42705 41187 2026-09-28T18:43:34Z SHAMAIN22 12526 Ndzi paluxepapila ra mina 42705 wikitext text/x-wiki [[File:Tap at Hill Farm - geograph.org.uk - 448374.jpg|thumb|Ku pfumala mati]] '''ku pfumala mati''' emugangeni swina khombo hi kuva ma hi pfuna ku sweka ku hlamba ku endla leswi hi swi lavaka na swihari swi nwa mati lawa hi wa pfumalaka na swimilana swa hina swi lava mati (1)<ref>{{Cite web|last=Haffajee|first=Ferial|date=2026-02-27|title=Maria McCloy gig guide and the art of surviving the Joburg water crisis|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-02-27-maria-mccloy-gig-guide-and-the-art-of-surviving-the-joburg-water-crisis/|access-date=2026-02-28|website=Daily Maverick|language=en}}</ref> Hina emugangeni wa hina hi byala swimilana leswi lavaka mati hi tlhela hi hlantswa magume kumbe mpahla hi wona swimilana swa tsaka loko swi twa mati leswi vulaka leswaku mati ma na konka swinene eka hina vavhu kumbe swimilana tihomu ti nwa mati na swihari swa nhova <ref>{{Cite web|last=Haffajee|first=Ferial|date=2026-02-27|title=Maria McCloy gig guide and the art of surviving the Joburg water crisis|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-02-27-maria-mccloy-gig-guide-and-the-art-of-surviving-the-joburg-water-crisis/|access-date=2026-02-28|website=Daily Maverick|language=en}}</ref> na swona a swi lulumanga ku nwa kumbe ku tirhisa mati yo thyaka hikuva ya ta hi vangela mavabyi lama ma nga le ndzeni ka mati mpfuneto wa mati i ku vanhu loko va kuma nkarhi va tata madirhomu na swinghubu va kangatela matiyo basa leswaku va nga khomi vu vabyi<ref>{{Cite web|title=Daily Water Notices {{!}} Johannesburg Water|url=https://www.johannesburgwater.co.za/daily-water-notices/|access-date=2026-02-28|website=https://www.johannesburgwater.co.za/|language=en-US}}</ref> == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> lz405c76r8q0we4s2xn4hygcgwl1y2c 42706 42705 2026-09-28T18:45:15Z SHAMAIN22 12526 Ndzi tumbuluxe papila ra draft 42706 wikitext text/x-wiki == KU PFUMALA MATI == [[File:Tap at Hill Farm - geograph.org.uk - 448374.jpg|thumb|Ku pfumala mati]] '''ku pfumala mati''' emugangeni swina khombo hi kuva ma hi pfuna ku sweka ku hlamba ku endla leswi hi swi lavaka na swihari swi nwa mati lawa hi wa pfumalaka na swimilana swa hina swi lava mati (1)<ref>{{Cite web|last=Haffajee|first=Ferial|date=2026-02-27|title=Maria McCloy gig guide and the art of surviving the Joburg water crisis|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-02-27-maria-mccloy-gig-guide-and-the-art-of-surviving-the-joburg-water-crisis/|access-date=2026-02-28|website=Daily Maverick|language=en}}</ref> Hina emugangeni wa hina hi byala swimilana leswi lavaka mati hi tlhela hi hlantswa magume kumbe mpahla hi wona swimilana swa tsaka loko swi twa mati leswi vulaka leswaku mati ma na konka swinene eka hina vavhu kumbe swimilana tihomu ti nwa mati na swihari swa nhova <ref>{{Cite web|last=Haffajee|first=Ferial|date=2026-02-27|title=Maria McCloy gig guide and the art of surviving the Joburg water crisis|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-02-27-maria-mccloy-gig-guide-and-the-art-of-surviving-the-joburg-water-crisis/|access-date=2026-02-28|website=Daily Maverick|language=en}}</ref> na swona a swi lulumanga ku nwa kumbe ku tirhisa mati yo thyaka hikuva ya ta hi vangela mavabyi lama ma nga le ndzeni ka mati mpfuneto wa mati i ku vanhu loko va kuma nkarhi va tata madirhomu na swinghubu va kangatela matiyo basa leswaku va nga khomi vu vabyi<ref>{{Cite web|title=Daily Water Notices {{!}} Johannesburg Water|url=https://www.johannesburgwater.co.za/daily-water-notices/|access-date=2026-02-28|website=https://www.johannesburgwater.co.za/|language=en-US}}</ref> == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> sgy3ebjrqxwnatdl75a230bx995b9qe 42709 42706 2026-09-29T07:36:30Z SHAMAIN22 12526 Ndzi paluxepapila ra mina 42709 wikitext text/x-wiki == KU PFUMALA MATI == [[File:Tap at Hill Farm - geograph.org.uk - 448374.jpg|thumb|Ku pfumala mati]] Ku pfumala mati i xiphiqo lexikulu lexi khumbaka vanhu, swiharhi ni swimilana, hikuva mati ya laveka siku ni siku eka ku nwa, ku sweka, ku hlamba, ku basisa, vurimi ni mintirho yin’wana ya le kaya, naswona loko mati ma nga ri kona vanhu va nga boheka ku famba mpfhuka wo leha va ya ma lavisisa. <ref>{{Cite book |date=2026-09-01 |title=Evaluation of WHO normative function at country level: web annexes |url=https://doi.org/10.2471/b09825 |publisher=World Health Organization}}</ref> Ku pfumala mati swi nga vangiwa hi dyandza, ku cinca ka maxelo, ku engeteleka ka nhlayo ya vanhu, ku tirhisiwa ngopfu ka mati, ku onhaka ka switirhisiwa swa mati ni vulawuri byo biha bya swihlovo swa mati, leswi ngaendlaka leswaku miganga yin’wana yi nga koti ku kuma mati yo tala naswona yo hlayiseka.<ref>{{Cite journal |date=2013-03-01 |title=ESCWA Water Development Report 3 |url=https://doi.org/10.18356/402c9a2e-en |journal=ESCWA Series on Water Development |doi=10.18356/402c9a2e-en |issn=2412-1088}}</ref> Loko vanhu va pfumala mati yo tenga, va nga hlangana ni swiphiqo swa rihanyo hikuva mati lama thyakeke kumbe ku pfumaleka ka mati yo hlamba swi nga engetela khombo ra mavabyi yo fana na cholerа na diarrhea, naswona WHO <ref>{{Cite journal |last=Kaunda-Khangamwa |first=Blessings N. |last2=Msuku |first2=Harrison |last3=Kamiza |first3=Cecilia T. |last4=Chimala |first4=Alfred A. |last5=Stanley |first5=Christopher C. |last6=Chinkhumba |first6=Jobiba |last7=Mwapasa |first7=Victor |last8=Mathanga |first8=Don P. |date=2026-07-01 |title=Retention and attrition of community health volunteers in rural Malawi; a mixed-methods study |url=https://doi.org/10.1186/s12889-026-28321-0 |journal=BMC Public Health |volume=26 |issue=1 |doi=10.1186/s12889-026-28321-0 |issn=1471-2458}}</ref>yi hlamusela leswaku mati yo hlayiseka ni vuhlayiseki bya mati i swa nkoka swinene eka rihanyo ra vanhu<ref>{{Cite book |last=Hohenthal |first=Johanna |date=2017-08-02 |title=Social Aspects of Water Scarcity and Drought |url=https://doi.org/10.1201/9781315404219-32 |last2=Minoia |first2=Paola |publisher=CRC Press |isbn=978-1-315-40421-9 |pages=607–625}}</ref>. Ku lulamisa xiphiqo xa ku pfumala mati, vanhu, miganga ni mfumo va fanele ku hlayisa swihlovo swa mati, va papalata ku thyakisa milambu ni swihlovo, va tirhisa mati hi vutlhari, va lunghisa switirhisiwa leswi onhakeke naswona va seketela tindlela leti sirhelelaka mati leswaku vanhu va sweswi ni lava taka va kota ku ma kuma.<ref>{{Cite book |date=2026-03-19 |title=The United Nations World Water Development Report 2026 – Water for All People: Equal Rights and Opportunities |url=https://doi.org/10.54679/nxcl7067 |publisher=UNESCO |isbn=978-92-3-100853-5}}</ref> == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> 7mknds79vbmbx0bqxbx1hjkcf597hvx Ngwenya 0 7777 42721 40976 2026-09-29T10:27:32Z Kataliya23 12473 Created by translating the section "Relationship with humans" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372417258|Crocodile]]" 42721 wikitext text/x-wiki '''Ngwenya''' ( ndyangu wa '''Crocodylidae''' ) kumbe '''ngwenya ya ntiyiso''' i xihadyani lexikulu, lexi hanyaka hi xiphemu xa mati lexi hanyaka eka tindzhawu hinkwato to hisa e[[Afrika]], [[Axiya|Asia]], Amerika na [[Ostraliya|Australia]] . Rito "crocodile" minkarhi yin’wana ritirhisiwa hiku olova swinene ku katsa swirho hinkwaswo leswinga kona swa xileriso Tingwenya, leswi katsaka ti swinyenyana na tingwenya ta le America (hinkwaswo swirho swa ndyangu wa Tingwenya leti kumekaku e Amerika ), gharial na gharial ya mavunwal (hinkwaswo swirho swa ndyangu wa Gavialidae ) xikan’we na ti taxa tin’wana letinga nyamalala . Xitsalwana lexi xi ta tirhisa ngwenya kumbe ngwenya ya ntiyiso ku kombetela ntsena eka tinxaka leti katsekaka hi ku hlawuleka kuya hi mintlawa ya swiharhi eka ndyangu wa Crocodylidae, leti nga kona kumbe leti nga nyamalala . [[Mpimo|Vukulu]] bya tingwenya, xivumbeko xa tona, mahanyelo ni ndlela leyi ti hanyaka swa hambana eka tinxaka . Hambiswiritano, ti na swilo swo fana eka tindhawini leti. Tingwenya hinkwato i swiharhi leswi hanyaka matini ni le misaveni naswona ti tala ku hlengeletana eka tindzhawu ta mati yo tenga tofana na milambu, mativa, tindzhawu ta mati naswona minkarhi yin'wana eka mati ya munyu na mati ya munyu . I swiharhi leswi dyaka nyama, swidya ngopfu swihadyani swa marhambu ya nhloko swofana na tihlampfi, swihadyani leswi hahaka, swinyenyani na swihadyani leswi mamisaka, naswona minkarhi yin’wana swidya swihadyani leswinga riki na marhambu ya nhloko swofana na ti molluscs nati crustaceans, kuya hi muxaka na malembe na malembe ya tona. Tingwenya hinkwato i tinxaka ta le tindhawini leti hisaku , ku hambana ni ti- alligator, ti nga ni vuxiyaxiya swinene eka xirhami . Tinxaka to tala ti le khombyeni ro hela, tin'wana ti hlawuriwile tanihi leti nga ekhombyeni lerikulu ro herisiwa . == Relationship with humans == Tinxaka letikulu ta tingwenya ti ni khombo swinene eka vanhu, ngopfu-ngopfu hikwalaho ka vuswikoti bya tona byo hlasela munhu hi ku hatlisa a nga se kota kuti sirhelela.<ref name="iucncsg">{{Cite web|title=Crocodilian Attacks|url=https://www.iucncsg.org/pages/Crocodilian-Attacks.html|accessdate=3 February 2013|publisher=IUCN Crocodile Specialist Group (iucncsg.org)}}</ref> Ngwenya ya mati ya munyu na ngwenya ya Nile hi tona leti nga ni khombo swinene, yi dlaya madzana ya vanhu lembe rin'wana na rin'wana eka swiphemu swa Dzonga-vuxa bya Asia na Afrika.<ref name="IUCN_Attacks">{{Cite web|last=Sideleau|first=B.|title=Crocodilian Attacks|url=https://www.iucncsg.org/pages/Crocodilian-Attacks.html|accessdate=May 14, 2026|publisher=IUCN-SSC Crocodile Specialist Group}}</ref> Ngwenya ya le Amerika na yona yi ni khombo eka vanhu.<ref name="Sideleau2023">{{Cite journal |last=Sideleau |first=B. |date=2023 |title=Overview of Crocodilian Attacks 2012-2022 |url=https://www.researchgate.net/publication/371755741 |journal=Crocodile Specialist Group Newsletter |volume=42 |issue=1 |pages=22–26}}</ref> lxrospsl3j2ufhlnynt2uvvz4xalvku Mpfundla 0 7806 42725 41380 2026-09-29T11:02:33Z Kataliya23 12473 Created by translating the section "In culture" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376288780|Rabbit]]" 42725 wikitext text/x-wiki [[File:Oryctolagus_cuniculus_Rcdo.jpg|thumb|Xifaniso xa xiharhi]] '''Mpfundla''', leyi tiviwaka ngopfu hi ku saseka ka yona ni mahanyelo ya yona yo tlangela, i xiharhi leswitsongo lexi kumekaka eka tindhawu to hambanahambana emisaveni. Ti hundzuke vatlangi lava dumeke eka mintsheketo ya ndhavuko, tibuku ni vuhangalasi bya manguva lawa, naswona hakanyingi ti yimela vuhomboloki, ku navela ku tiva ni vutlhari byo hatlisa.<ref>{{Cite web|title=Rabbit facts {{!}} Mammals {{!}} BBC Earth|url=https://www.bbcearth.com/factfiles/animals/mammals/rabbit|website=www.bbcearth.com|access-date=2026-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20260204220703/https://www.bbcearth.com/factfiles/animals/mammals/rabbit|archive-date=2026-02-04|language=en|dead-url=no}}</ref> Le nhoveni, mimpfundla i xirho xa ndyangu wa Leporidae naswona ti tiveka hi milenge ya tona ya le ndzhaku leyi tiyeke, tindleve to leha ni misisi leyitsongo. Swivumbeko leswi swa miri swi ti pfuna ku twa khombo ivi ti baleka hi ku hatlisa hi ku tlula ni ku cinca ndlela hi xihatla. I [[swiharhi]] leswi dyaka swimilani ntsena, naswona swakudya swa tona swi katsa ngopfu byanyi, makamba ni matsavu.<ref>{{Cite web|title=what is a rabbit?|url=https://www.runinrabbit.com/pages/what-is-a-rabbit|website=rabbit|access-date=2026-02-28|language=en|last=rabbit}}</ref> Mimpfundla yi tlhela yi rhandziwa tanihi swifuwo hikwalaho ka mahanyelo ya tona yo olova ni ku rhandza ku hanya ni van’wana. Loko yi hlayisiwa kahle<ref>{{Cite web|title=15 rabbit facts you probably didn't know!|url=https://www.bluecross.org.uk/advice/rabbit/wellbeing-and-care/facts-about-rabbits|website=Blue Cross|access-date=2026-02-28|language=en}}</ref>, ku katsa swakudya leswi ringaneke, vutshamo lebyi sirhelelekeke ni ku kamberiwa hi dokodela wa swiharhi nkarhi na nkarhi, mimpfundla ya le kaya yi nga hanya malembe yo tala naswona yi nga aka vuxaka lebyi tiyeke ni vini va yona. Hambi yi tshama ehlathini, eswivandleni swa byanyi kumbe emakaya, mimpfundla yi ya emahlweni yi tsakisa vanhu emisaveni hinkwayo hi ku hanya ka yona loku hanyaka ni loku rhandzekaka.<ref>{{Cite web|title=10 hopping fun rabbit facts!|url=https://www.natgeokids.com/au/discover/animals/general-animals/10-hopping-fun-rabbit-facts/|website=National Geographic Kids|date=2025-04-15|access-date=2026-02-28|language=en|first=Gemma|last=Chandler}}</ref> Swihlovo leswi tirhisiweke <references /> == In culture == Mimpfundla yi tala ku vekiwa hi swidyondzeki tani hi mfungho wa ku veleka,<ref name=":3">{{Cite journal |last=Stein |first=Sadie |date=31 March 2024 |title=Our Bunnies, Ourselves |url=https://link.gale.com/apps/doc/A788166009/ITOF?u=wikipedia&sid=bookmark-ITOF&xid=1b6a6489 |journal=The New York Times Book Review |page=22 |via=Gale General OneFile}}</ref> rimbewu na ximun'wana, hambi leswi swi hlamuseriweke hi tindlela to hambana eka matimu hinkwawo.<ref>{{Cite web|last=Windling|first=Terri|authorlink=Terri Windling|date=2005|title=The Symbolism of Rabbits and Hares|url=http://www.endicott-studio.com/rdrm/rrRabbits.html|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120503161949/http://www.endicott-studio.com/rdrm/rrRabbits.html|archive-date=3 May 2012|publisher=[[Endicott Studio]]}}</ref> Ku fikela eku heleni ka lembe-xidzana ra vu 18, a ku tshembiwa ngopfu leswaku mimpfundla na timhofu a ku ri ti-hermaphrodite, leswi hoxaka xandla eka mavonelo swi endla leswaku mimpfundzhankulu yi languteka yi ri "leyi nga riki na vuxaka bya rimbewu".<ref>{{Cite journal |last=Harley |first=Marta Powell |date=1985 |title=Rosalind, the Hare, and the Hyena In Shakespeare's 'As You Like It' |journal=Shakespeare Quarterly |volume=36 |issue=3 |pages=335–337 |doi=10.2307/2869713 |jstor=2869713}}</ref> Easter Bunny i xifaniso kusuka eka mintsheketo ya German loyi a hangalakeke eAmerika naswona endzhaku ka sweswo a hangalaka ni le swiphen'wini swin'wana swa misava naswona u fana na Santa Claus, hambi leswi havumbirhi bya vona a va ri ni swiphemu swo olova loko va pimanisiwa ni vanhu vo sungula.<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Gary |date=2004 |title=The Cute and the Cool |isbn=978-0-19-515666-9 |pages=83–120 |chapter=Holidays and New Rituals of Innocence |doi=10.1093/acprof:oso/9780195156669.003.0004}}</ref> jb444ji3plurth9m706mawxxxzyqvdj James Peace 0 7949 42708 42030 2026-09-29T00:07:29Z InternetArchiveBot 7881 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 42708 wikitext text/x-wiki [[File:James Peace at his home in Wiesbaden2.jpg|thumb|400x400px|James Peace ekaya rakwe eWiesbaden]] '''Kenneth James Peace''' u, velekiwile ePaisley, hi ti 28 ta Ndzhati, 1963. I muqambhi wa le Scotland, muyimbeleri wa piyano wa tikhonsati na mutshila wa swifaniso. == Matimu == James Peace u velekiwe ePaisley, eScotland, hi ti 28 ta Ndzhati, 1963. U hete nkarhi wo tala wa vuhlangi bya yena eHelensburgh, ndhawu ya vuhungasi leyi nga eribuweni ra lwandle evupeladyambu bya Scotland.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110527164145/http://www.wiesbadener-tagblatt.de/region/wiesbaden/meldungen/10206548.htm Birgitta Lamparth. "Keine ‘stacheligen’ Klänge", Wiesbadener Tagblatt (phepha-hungu ra le Jarimani), 10 Dzivamusoko 2011]</ref><ref name=":1">Julia Anderton. "Tango wie eine süß-saure Geschichte". Wiesbadener Kurier  (phepha-hungu ra le Jarimani). 24 Nyenyenkulu 2012</ref><ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20240523121450/https://hojaderutadigital.mx/una-entrevista-al-compositor-james-peace/ Soledad Carrizo-Araya. "Una entrevista al compositor James Peace". Hoja de Ruta Digital. N'wendzamhala 2022]</ref> Ndyangu wa yena a wu katsa vatshila votala (xik. John McGhie), naswona u tlhela a ri na vuxaka na Felix Burns, muqambhi loyi a dumeke wa vuyimbeleri bya ncino eka hafu yo sungula ya 20 ya Lembe-xidzana.<ref name=":0" /><ref name=":3">Sabine Klein. "Meine Musik ist wie ich - sehr romantisch". Frankfurter Rundschau (phepha-hungu ra le Jarimani), 1992, nkandziyiso 254, tluka 2</ref> U kumile dyondzo ya piyano ku sukela loko a ri na malembe ya tsevu naswona vuyimbeleri bya yena byo sungula bya le rivaleni byi humelerile a ri na khume mune wa malembe, a tlanga vuyimbeleri bya Scott Joplin.<ref name=":2" /> Hi khume-nhungu u amukeriwile eka Royal Scottish Academy of Music and Drama (sweswi yi vitaniwaka: Royal Conservatoire of Scotland) tanihi xichudeni lexitsongo ku tlula hinkwaswo leswi tshameke swi tirha nkarhi hinkwawo. Hi 1983 u thwasile e[[Yunivhesiti]] ya Glasgow hi digri ya BA. eka ku dyondzisa piyano. Lembe leri landzelaka u kumile diploma eka vuyimbeleri endzhaku ko tlanga Mendelssohn Piano Concerto No.1 ya Mendelssohn na okhestra ya RSAMD.<ref name=":3" /><ref name=":4">G. Müller. "Die Seele des Klaviers tanzt Tango". Kulturspiegel Wetterau (magazini wa Xijarimani). 17. Nyenyankulu 2001, tluka 5</ref> Endzhaku ko tshika dyondzo ya ximfumo a laviwa swinene tani hi mutlangi wa piyano naswona u tshamile e Edinburgh 1988-1991.<ref name=":0" /><ref name=":5">"James Peace". ''FRIZZ'' (magazini wa Xijarimani). Sunguti 2001, ​​tluka 5</ref> [[File:Tango Milonga op. 26.wav|center|thumb|298x298px|Tango Milonga op. 26]] [[File:Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano).wav|center|thumb|297x297px|Tango XVIII hi James Peace (James Ku Rhula, piyano) ]] James Peace u tshame eBad Nauheim, e[[Jarimani]] ku sukela hi 1991-2009.<ref>Manfred Merz. "Virtuose, gefühlsbetonte Welt der Romantik", Wetterauer Zeitung (phepha-hungu ra le Jarimani). 12 N'wendzamhala 1992, tluka 19</ref><ref>"James Peace". The Tango Times (magazini wa le New York). ​​Nomboro ya nkandziyiso: 2002/2003 (39). Matluka 1 - 5</ref> Kusukela hi 1998 u endle dyondzo ya tango, a humesa CD ya ''Scottish Tango'' ya vuyimbeleri bya yena bya piyano lebyi hlohloteriweke hi tango, naswona hi 2002 u vile xirho xo xiximeka xa Victoria College of Music.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLS_ALMA21615957400004341&context=L&vid=44NLS_VU1&lang=en_US&search_scope=SCOPE1&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,Tango%20escoc%C3%A9s&mode=basic National Library of Scotland. ''Tango escocés'']</ref><ref name=":7">{{Cite web |url=https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano |title=Philharmonie de Paris. ''Tango escocés'' |accessdate=2026-07-27 |archive-date=2025-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928140339/https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano |dead-url=yes }}</ref><ref name=":8">{{Cite web |url=https://www.muziekweb.nl/Link/KHX3103/Tango-escoc%C3%A9s |title=de bibliotheek. ''Tango escocés'' |accessdate=2026-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928195355/https://www.muziekweb.nl/Link/KHX3103/Tango-escoc%C3%A9s |archive-date=2025-09-28 |dead-url=yes}}</ref><ref name=":9">"James Peace". La Cadena (magazini wa le Netherlands).  Ndzhati 2002, tluka 26</ref> Hi lembe leri fanaka u yile eka maendzo ya tikhonsati ta solo ya le n’walungwini wa Jarimani hi Ndzhati /Nhlangulanale Far East hi Hukuri, a nyika vuyimbeleri byo sungula bya ''Tango XVII ya yena'' eHong Kong.<ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref>''TangoTang'', Hong Kong (香港). Xiphephana xa Mahungu, 8 Nhlangula 2002, 2002</ref><ref>"James Peace". 南華早報 (phepha-hungu ra le Hong Kong). 9 Nhlangula 2002, 2002</ref> [[File:James Peace - Idylls Op.4b.webm|thumb|323x323px|James Peace - Idylls Op.4b]] Emalembeni lama landzeleke vuyimbeleri bya yena a byi dzike ngopfu e[[Yuropa]]. U tlange ti-tango ta yena n’wini emadorobeninkulu lama landzelaka: eAmsterdam, eAthens,<ref>Broxara ya khonsati ''{Για σένα Αγγελική}''. Athens, 27 Nhlangula 2016</ref> eBerlin,<ref>Tangodanza (magazini wa Dzheremane). Nomboro ya nkandziyiso: 1/2002 - 9</ref> eBrussels, eHelsinki,<ref>Phositara ya riendzo ra khonsati (riendzo ra tikhonsati ra le Finland hi 2014)</ref> eLisbon,<ref name=":2" /><ref>Phositara ya riendzo ra khonsati (riendzo ra tikhonsati ra le Portugal hi 2016)</ref> eLondon, eMadrid,<ref name=":2" /><ref>Phositara ya riendzo ra khonsati (riendzo ra tikhonsati ra le Spain: ''¡Feliz Cincuenta Cumpleaños - 2013!'')</ref> e[[Oslo]],<ref>[https://web.archive.org/web/20241208042729/https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt Listen.no. James Peace (flygel). Munch Museet. Oslo. 16 Nhlangula 2002, 2004]</ref> eReykjavík<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/823608/ Ríkarður Ö. Pálsson. "Skozkir Slaghörputangoár". Morgunblaðið (phepha-hungu ra le Iceland). 14 Nhlangula 2002]</ref> ni le Vienna.<ref>Broxara ya khonsati (Vienna). Siku ra vu-25 ra Sunguti 2005</ref> Hi lembe ra 2008 u vile xirho xo xiximeka xa London College of Music ku xixima vukorhokeri bya yena eka tango.<ref name=":10">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?vid=44NLS_VU1&tab=default_tab&docid=44NLS_ALMA21438757900004341&lang=en_US&context=L&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,K.%20James%20Peace&mode=basic National Library of Scotland. ''K. James Peace in Wiesbaden'']</ref><ref name=":11">[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1022200380 Deutsche Nationalbibliothek. ''K. James Peace in Wiesbaden'']</ref><ref name=":12">[https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html Whittaker Live. "Wiesbadener Highlander K. James Peace - New DVD"]</ref> Endzhaku ka nkarhinyana eEdinburgh u tlhelele hi Nyenyenyani 2010 eJarimani kuya tshama eWiesbaden.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Leswi swi endle leswaku a va na minsusumeto leyintshwa yo tumbuluxa naswona u endle tifilimi to koma ta tin’wana ta vuyimbeleri bya yena. K. James Peace Filimi ya tidokhumentari ya ''K. James Peace eWiesbaden'' i yin’wana ya mintirho ya yena eka muxaka lowu.<ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /> == Masagwadi na Tihakelo == [[File:Cover page, Eternal Song Op.32 by James Peace (study score).png|thumb|316x316px|Tluka ra xifunengeto, Risimu leri nga heriki Op.32 hi James Peace (xikoro xa dyondzo)]] ●     Sagwadi ro Sungula, ''Agnes Millar Prize''. Glasgow, 1983<ref name=":4" /> ●      Sagwadi ro Sungula, ''Dunbartonshire EIS Prize''. Glasgow, 1984<ref name=":4" /> ●      Sagwadi ro Sungula, ''Sibelius Essay Prize''. Glasgow, 1985<ref name=":4" /> ●     Diploma yo xiximeka, ''TIM International Composition Competition''. Rome, 2000<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> ●      Diploma yo xiximeka, ''IBLA Foundation''. INew York, 2002<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> ●     Medali ya Xitsundzuxo, ''International Piano Duo Association''. Tokyo, 2002<ref>{{Cite web |url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |title=International Piano Duo Association (東京), Tokyo. Nxaxamelo wa vahluri hi 2002 |accessdate=2026-07-27 |archive-date=2020-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |dead-url=yes }}</ref> ●     Medal ya Nsuku, ''Académie Internationale de Lutèce''. Paris, 2008<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Swivumbeko-nkulu == ●     Xihlovo xa Mati ''(The Waterfall)''<ref>Hessisches Staatstheater. Nongonoko wa tikhonsati hi ti 12 na ti 19 ta Ndzhati, 2021</ref> [[File:Eternal Song Op.32 by James Peace (bars 602 - 606).pdf|thumb|290x290px|Risimu leri nga heriki Op.32 hi James Peace (tibara 602 - 606)]] ●     Idylls ●     Serenade ya nimixo ''(Aubade)''<ref>University of Adelaide Music Library (Barr Smith Library). Aubade no. 1 for cor anglais and string orchestra</ref> ●     Mihloti yo miyela ''(Lento Lacrimoso)'' ●     Matluka Lama Rivariweke ''(Forgotten Leaves)''<ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=forgotten%20leaves%20op%2012%20for%20cello%20and%20orchestra&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082963650109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Forgotten Leaves : op. 12, for cello and orchestra]</ref> ●     Sonata ya oboe ni phiyano<ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=Sonata%20for%20oboe%20and%20piano%20op.16&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082969210109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Oboe sonata, op. 16]</ref> ●     Balladi<ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=Ballade%20op.18&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082963220109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Ballade no.1 : in c major : op.18]</ref> ●     Nkhuvo wa March no.1 ''(Ceremonial March No.1)''<ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=ceremonial%20march%20no%201%20for%20organ%20and%20orchestra%20op%2019&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082969030109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Ceremonial march no.1: for organ and orchestra : op. 19]</ref> ●      Nkhuvo wa March no.2 ''(Ceremonial March No.2)''<ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=ceremonial%20march%20no%202%20for%20orchestra%20op%2023&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082968580109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Ceremonial march no.2 : for orchestra : op. 23]</ref> ●     Nsuku wa Ximun’wana ''(Autumn Gold)''<ref>"Violine schwebt über das Orchester". Schwäbische Post (Phepha-hungu ra le Jarimani). 4 Khotavuxika 1992</ref><ref>[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb17035044k <nowiki>National Library of France. [Autumn gold. Op. 25b]. Arr. pour violon et piano</nowiki>]</ref><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=Autumn%20gold%20op.25&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082968420109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Autumn gold : for clarinet and string orchestra : op. 25]</ref> ●     Risimu leri nga Heriki ''(Eternal Song)''<ref name=":0" /><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=Eternal%20Song%20op.32&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990133856020109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Eternal Song : for soprano and orchestra : op.32]</ref><ref>University of Adelaide Music Library (Barr Smith Library). Eternal Song for soprano and orchestre, op.32 </ref><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9935400923804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,James%20peace&mode=basic National Library of Scotland. ''Eternal Song Op.32, Peace, K. James'']</ref> ●     "Eka Georgia" ''(Ririmi ra Xigeorgia: საქართველოსთვის)'' ●     24 Ti-Tango<ref name=":0" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=tangos%20for%20piano%20op%2013&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082974750109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Tangos for piano op. 13]</ref><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=tangos%20for%20piano%20op%2017&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082969810109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Tangos for piano op.17]</ref><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=tangos%20for%20piano%20op%2029&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082969820109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Tangos for piano op.29]</ref><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=tangos%20for%20piano%20op%2033&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082969300109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Tangos for piano op.33]</ref><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9941548033804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=MainCatalogue&query=any,contains,Tango%20for%20piano,%20K.%20James%20Peace&offset=0 National Library of Scotland. Tangos for piano op.17, Peace, K. James]</ref><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9941547953804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,James%20peace&mode=basic National Library of Scotland. Tangos for piano op.33, Peace, K. James]</ref><ref>[https://catalogue.bl.uk/nde/fulldisplay?query=K.%20James%20Peace&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=44BL_MAIN:BLL01_NDE&lang=en&docid=alma990082968570109251&adaptor=Local%20Search%20Engine&context=L&isFrbr=false&isHighlightedRecord=false&state= British Library. Souvenir de Buenos Aires : arr. for string orchestra]</ref><ref>[https://www.britishviolasociety.co.uk/wp-content/uploads/2024/01/Latest-news-from-the-British-Viola-Society.-August-2023-compressed.pdf British Viola Society Newsletter, Mhawuri 2023] </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240522135254/https://hojaderutadigital.mx/una-corta-historia-del-tango/ Hoja de Ruta Digital, México. "Una corta historia del tango". Hi ti 22 ta Nyenyankulu 2022]</ref> == Swihlanganisi swa le Handle == ''[https://www.youtube.com/watch?v=sSX1c8EUukg&list=RDsSX1c8EUukg&start_radio=1 Souvenir de Buenos Aires - youtube]'' ''[https://www.youtube.com/watch?v=ZcMRNnwNJhk&list=RDZcMRNnwNJhk&start_radio=1 Lento Lacrimoso - youtube]'' ''[https://www.youtube.com/watch?v=_VKxG2dmQn4&list=RD_VKxG2dmQn4&start_radio=1 Autumn Gold - youtube]'' == Tirheferense == <references /> [[Category:Living people]] g2qs9tt0zjccljzk8byzcmqnm093uwt Ntiyiso 0 8201 42712 2026-09-29T09:23:55Z NwaMasingita 12492 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376540653|Truth]]" 42712 wikitext text/x-wiki '''Ntiyiso''' i ku pfumelelana ni ntiyiso kumbe ntiyiso. Swi hambanile ni mavunwa kumbe ku vulavula hi ndlela leyi hoxeke loku tsandzekaka ku fambisana ni misava. Ntiyiso hi ntolovelo wu tekiwa tanihi nhundzu ya swilo swo tanihi swivulwa, swiringanyeto kumbe ripfumelo leri hlamuselaka swilo hilaha swi nga hakona. Swi fambisana swinene ni ntiyiso ku nga mfanelo leyinene leyi fambisanaka na ku tshembeka, na ku fana na ntiyiso ku nga xihlawulekisi xa mianakanyo leyi ringaniselaka ntiyiso. Ku pimanisiwa mianakanyo yo hambana-hambana ya muxaka wa ntiyisokambe nhlamuselo ya wona leyi kongomeke ya ha kanetiwa. Thiyori ya ku fambisana yi vula leswaku xitatimende i ntiyiso loko xi fambelana na vuxokoxoko. Hi ku ya hi dyondzo ya ku yelana ripfumelo i ntiyiso loko ri fambisana ni ripfumelo rin’wana naswona ri seketeriwa hi rona. Vativi va ntiyiso va twisisa ntiyiso hi ku ya hi vuyelo lebyi tirhaka ni ku lavisisa, va vula leswaku ntiyiso hi wona lowu tirhaka kumbe lowu nga tiyiselaka ndzingo wa ku lavisisa loku nga riki na swipimelo. Tithiyori ta 'deflationary' ti vula leswaku ntiyiso a wu na ntumbuluko wa nkoka wa le ndzeni ti khoma leswaku ku twisisa mhaka ya ntiyiso i ku twisisa ntsena ntirho wa ririmi wa rito ''ra ntiyiso'' na swivulavulelo leswi fanaka. Vativi va vunyingi va tiyisisa leswaku nhlamuselo ya ntiyiso ya hambana hi ku ya hi xiyenge xa nxopaxopo kasi vativi va 'relativist' va vula leswaku xitatimende lexi fanaka xi nga va ntiyiso eka langutelo rin’wana kasi ra mavunwa eka rin’wana. Tidyondzo ta ntiyiso ti tlhontlhiwa hi minjhekanjhekisano leyi twisisekaka, yo tanihi mpfilumpfilu wa mavunwa. Ku tlhela ku va na ku vulavurisana mayelana na vukona bya mimpimanyeto ya ntiyiso yo engetela handle ka ''ntiyiso'' na ''mavunwa'' na mayelana na ku koteka ka swivandla swa nkoka wa ntiyiso — switatimende leswi nga riki na nkoka wa ntiyiso. == Swikombo ==   === Swihlovo ===   75wecwfila7ozjygnutkas49kzslc1e Benny Mayengani 0 8202 42713 2026-09-29T09:24:17Z Teddy577 12465 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339574502|Benny Mayengani]]" 42713 wikitext text/x-wiki Benny Mayengani u tiveka hi ku tirhisana na Mr Jambatani, Prince Rhangani, socha ra Hlungwane one Joe Shirimani na Vana va Ndoda ehansi ka Limpopo Poison. U humese alibamu ya yena yo sungula ya ''Tiba Ben'' hi lembe ra 2011 leyi yinga fika yinwu dumisa swinene eka vunanga bya [[Xitsonga]] . Hi ti 28 Ndzati 2013 hi mi nkarhi ya Masagwadi ya Vuyimbeleri bya Xitsonga, Benny Mayengani utleketlile swinarhu eka mitlawa leyi; ntlambhi yaxi nuna ya vuswikoti, Best Xitsonga Popular Song ya lembe na Best Xitsonga Album ya lembe. Alibamu ya yena ya vukhume ya studio ''Ni Happy'' leyi nga humesiwa hi lembe ra 2019 yi langhiwile eka masagwadi ya vuyimbeleri ya Limpopo eka Best Male Artist. <ref>{{Cite news |title=BEST MALE ARTIST |url=https://ewn.co.za/2019/08/27/4-nominations-for-sho-madjozi-candy-tsamandebele-for-limpopo-music-awards |access-date=29 March 2020 |publisher=Eyewitness News}}</ref> Benny Mayengani u humesile "Malambhani" hi ti 27 Nyenyankulu 2020 leyi yinga tirha kahle eka iTunes chati ku ringana masiku ya nhungu hi ku landzelelana. [[Category:Living people]] pcy07ys8apu4b9oy34f77s88yz2t0ne Desmond Tutu 0 8203 42714 2026-09-29T09:31:17Z Teddy577 12465 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339176593|Desmond Tutu]]" 42714 wikitext text/x-wiki   '''Desmond Mpilo Tutu''' (7 Khotavuxika 1931  26 December 2021) a ari muvhangeli na mutivi wa vukhongeri wa Anglican wa Afrika Dzonga, loyi a tiveka hi ntirho wa yena tani hi mulweri wa xihlawuhlawu na timfanelo ta ximunhu . U vile Bishop wa Joni kusukela hi 1985 kuya eka 1986 kutani Archbishop wa Cape Town kusukela hi 1986 kuya eka 1996, eka timhaka leti hatimbirhi ari Muntima wosungula wa Afrika kuva a khoma xikhundlha lexi. Hi tlhelo ra ntivo-vukwembu, u lave ku hlanganisa mianakanyo leyi humaka eka ntivo-vukwembu bya Vantima na ntivo-vukwembu bya Afrika . Tutu u velekiwile hi ndzhaka leyi pfanganisiweke ya Xixhosa na Motswana endyangwini lowu pfumalaka eKlerksdorp, [[Nhlangano wa Afrika Dzonga|Afrika Dzonga]] . Loko a nghena eka vukulu, u titolovete ku va mudyondzisi kutani a tekana na Nomalizo Leah Tutu, loyi a nga va na vana vo hlayanyana na yena. Hi 1960, u vekiwile tanihi muprista wa Anglican naswona hi 1962 u rhurhele eUnited Kingdom leswaku a ya dyondzela ntivo-vukwembu eKing ’s College London . Hi 1966 u tlhelele edzongeni wa Afrika, a dyondzisa eFederal Theological Seminary ivi endzhaku a dyondzisa eYunivhesiti ya Botswana, Lesotho na Swaziland . Hi 1972, u vile mukongomisi wa Nkwama wa Dyondzo ya Ntivo-vukwembu eka Afrika, xiyimo lexi a xi tshama eLondon kambe a xi lava maendzo ya nkarhi na nkarhi eka tiko-nkulu ra Afrika. Loko a tlhelela e dzongeni wa Afrika hi 1975, u sungule ku tirha tani hi dean wa St Mary's Cathedral [[Joni|eJoni]] kutani a tirha tani hi Bishop wa Lesotho ; ku sukela hi 1978 ku ya eka 1985 a a ri matsalana-nkulu wa Huvo ya Tikereke ya Afrika Dzonga . U humelerile tani hi un’wana wa vakaneti lava dumeke swinene va fambiselo ra xihlawuhlawu ra Afrika Dzonga ra ku hambanyisa tinxaka na ku fuma ka valungu vatsongo . Hambileswi a tsundzuxeke hulumendhe ya Vandla ra Rixaka leswaku ku hlundzuka eka xihlawuhlawu swi ta Hi 1985, Tutu u vile Bixopo wa Joni naswona hi 1986 a va Bixopo-nkulu wa Cape Town, xiyimo xa le henhla swinene eka xiyimo xa Anglican xa le dzongeni wa Afrika. Eka xiyimo lexi, u kandziyise xikombiso xa vurhangeri lexi akaka ku twanana naswona u langute ku nghenisiwa ka vaprista va xisati . Nakambe hi 1986, u ve muungameri wa All Africa Conference of Churches, leswi endleke leswaku a endla maendzo man’wana ya tiko-nkulu. Endzhaku kaloko President FW de Klerk a ntshunxe mulwela-xihlawuhlawu [[Nelson Mandela]] ekhotsweni hi 1990 naswona vambirhi lava va rhangele minkanerisano yo herisa xihlawuhlawu naku nghenisa xidemokirasi xa tinxaka to hambana hambana, Tutu u pfunetile tani hi muhlanganisi exikarhi ka mintlawa ya vantima leyi phikizanaka. Endzhaku ka loko nhlawulo wa mani na mani wa 1994 wu endle leswaku ku va na mfumo wa ntwanano lowu a wu rhangela hi Mandela, loyi wo hetelela u hlawurile Tutu ku va mutshamaxitulu wa Khomixini ya Ntiyiso na ku Vuyelelana ku lavisisa ku tlula ka timfanelo ta ximunhu ka nkarhi lowu hundzeke loku endliweke hi mintlawa leyi seketelaka na leyi lwisanaka na xihlawuhlawu. Endzhaku ka ku wa ka xihlawuhlawu, Tutu u endle matshalatshala yo lwela timfanelo ta tinghwavava naswona u vulavule hi timhaka to hamb Loko Tutu ari karhi a tlakuka kuya eka ndhuma hiva 1970s, mintlawa yohambana hambana ya socio-economic na mintlawa ya tipolotiki ava khome mavonelo yohambana hambana hi yena, kusuka eka ku sola kuya eka ku n’wi tsakela. A a tsakeriwa ngopfu exikarhi ka vantima vo tala va Afrika-Dzonga naswona u bumabumeriwile emisaveni hinkwayo hikwalaho ka ntirho wa yena lowu katsaka ku lwisana na xihlawuhlawu, leswi a nga wina Sagwadi ra Nobel Peace Prize na masagwadi man’wana ya matiko ya misava. U tlhele a hlengeleta tibuku to hlayanyana ta tinkulumo ni tidyondzo ta yena. Desmond Mpilo Tutu u tswariwe hi ti 7 Khotavuxika 1931 e Klerksdorp, Transvaal, Afrika Dzonga. [ 1 ] Manana wa yena, Allen Dorothea Mavoertsek Mathlare, u beburiwe emutini wa ka Motswana eBoksburg . [ 2 ] Tatana wa yena, Zachariah Zelilo Tutu, a huma eka rhavi ra amaFengu ra Xixhosa naswona u kulele eGcuwa, eKapa-Vuxa. [ 3 ] Ekaya ravona aku vulavuliwa ririmi ra Xixhosa . [ 4 ] Leswi a va ncatile Boksburg, [ 5 ] va rhurhele eKlerksdorp hilembe ra 1950, va tshama eka "ndhawu ya ntumbuluko" ya doroba, kumbe ndhawu ya vutshamo bya vantima, ku sukela loko yi thyiwile vito lerintshwa ra Makoeteng. [ 6 ] Zachariah a tirha tani hi nhloko ya xikolo xa le hansi xa Methodist naswona ndyangu lowu a wu tshama endlwini ya mudyondzisi wa xikolo wa switina swa ndzhope exivaveni xa vurhumiwa bya Methodist. [ 7 ] . [[File:ChurchofChristtheKing.jpg|alt=Church of Christ the King|left|thumb|[[Kereke]] ya Kriste Hosi eSophiatown, laha Tutu a a ri mutirhi ehansi ka muprista Trevor Huddleston]] 8bwp6o4e9gtq9yng3o6fwfie59ipvbh Draft10 0 8204 42717 2026-09-29T09:38:30Z NwaMasingita 12492 i added a topic 42717 wikitext text/x-wiki '''Ribye''' dxhsulns015ohp7jrw0aek3g9y7cn6r Tanghu 0 8205 42719 2026-09-29T09:55:59Z Kataliya23 12473 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374274462|Shoe]]" 42719 wikitext text/x-wiki [[File:Skor_från_1700-_till_1960-talet_-_Nordiska_Museet_-_NMA.0056302.jpg|alt=Three blue shelves on a black background. The top shelf displays a pair of pink high heels, a wedge sandal and a dance heel shoe. The middle shelf displays a variety of low-heeled, slipper-type shoes. The bottom shelf displays two antique heeled shoes and a pair of kid's shoes.|thumb|275x275px| Tintangu to hambana hambana leti kombisiweke e Nordic Museum, kukatsa na ti models kusukela hi 1700 kuya eka 1960s.]] Tanghu i nchumu wa ku ambala emilengeni lowu hi ntolovelo wu kumekaka hi tiphere timbirhi leyi endleriweke ku sirhelela ni ku chavelela nenge wa munhu. Lowu hi ntolovelo, tanghu yi endliwa leswaku yi ringanela leyi yin'wana yi endleriweke leswaku yi fambisana ni nenge wa ximatsi kasi leyi nwana yi fambisana ni nenge wa xinene. e5mm8llgnwirmikuq22kqcqmwbbgt3i Nkolombyani 0 8206 42720 2026-09-29T10:18:19Z Kataliya23 12473 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376139503|Lizard]]" 42720 wikitext text/x-wiki Nkolombyani i vito leri tolovelekeke leri tirhisiwaka eka swihadyana hinkwaswo swa muxaka squamate leswi nga riki tinyoka. (naswona hi mpimo lowutsongo ti amphisbaenians kumbe "'''Xitsotswana''' swa swivungu"), leswi hlanganisaka tinxaka to tlula 7000.<ref>{{Cite web|title=The Reptile Database|url=http://reptile-database.reptarium.cz/search?search=lizard&submit=Search|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220613093958/http://reptile-database.reptarium.cz/search?search=lizard&submit=Search|archive-date=2022-06-13|accessdate=2022-06-13|website=Reptile-database.reptarium.cz}} Retrieved on 2022-06-13</ref> Ti kumeka eka matiko-nkulu hinkwawo handle ka [[Antakthika|Antarctica]], xikan'we na Swihlala swo tala swa le lwandle. Tinxaka ta minkolombyani Leswi nga kona ti hambana hi vukulu ku eka 13.5 in) nano-chameleon na 14-18 in) Jaragua dwarf gecko ku ya eka 3 meter long Komodo dragon. 78nqdi6rqf6tqx6064s8bfzqyn90ihs Phaphatana 0 8207 42722 2026-09-29T10:39:57Z Kataliya23 12473 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375073706|Butterfly]]" 42722 wikitext text/x-wiki '''Maphaphatana''' i Switsotswana leswi nga ni timpapa leswi humaka eka ndyangu wa le henhla wa le lepidopteran lowu vuriwaka '''Papilionoidea''', leswi nga ni Timpapa letikulu, leti talaka ku va ni mivala yo vangama swinene, Loko ti wisa timpapa ta swona ta pfaleka loko ti ri karhi ti wisa, ni ku haha loku xiyekaka. Marhambu ya khale swinene ya maphaphatana ya tsariwe eka Paleocene, kwalomu ka 56 wa timiliyoni ta malembe lama hundzeke, hambi leswi vumbhoni bya timolekhuli byi ringanyetaka leswaku swi nga ha va swi sungule eka Cretaceous.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Kawahara |first=Akito Y. |last2=Storer |first2=Caroline |last3=Carvalho |first3=Ana Paula S. |last4=Plotkin |first4=David M. |last5=Condamine |first5=Fabien L. |last6=Braga |first6=Mariana P. |last7=Ellis |first7=Emily A. |last8=St Laurent |first8=Ryan A. |last9=Li |first9=Xuankun |last10=Barve |first10=Vijay |last11=Cai |first11=Liming |last12=Earl |first12=Chandra |last13=Frandsen |first13=Paul B. |last14=Owens |first14=Hannah L. |last15=Valencia-Montoya |first15=Wendy A. |date=2023-05-15 |title=A global phylogeny of butterflies reveals their evolutionary history, ancestral hosts and biogeographic origins |journal=Nature Ecology & Evolution |volume=7 |issue=6 |pages=903–913 |bibcode=2023NatEE...7..903K |doi=10.1038/s41559-023-02041-9 |issn=2397-334X |pmc=10250192 |pmid=37188966}}</ref> fqbcfd9ylefu7gs1mqjj1u6gax1d2et User:Blaq centia/Draft 4 2 8208 42723 2026-09-29T10:44:22Z Blaq centia 12476 Created page with "== NANDZU WA PETER"GAGASH" NONYANE NA NSATI WAKWE CHARLOTTE TIBANA == Peter"gagash" Nonyane na nsati wakwe Charlotte Tibana va khomeriwa ku va va bile na ku yiva '''mali''' leyi fikelelaka kwalomu ka R6 miliyoni<ref>{{Cite web|last=aimcmc|title=MDN TV|url=http://www.musicdiscoveries.com/mdntv/|accessdate=2026-09-22|language=en-US}}</ref> eka ti-akhawuti ta mitsalo ya vukosi(deceased estate accounts) ta midyangu leyi feriweke.Vaka Nonyane va lungutane na milandzu yo ringa..." 42723 wikitext text/x-wiki == NANDZU WA PETER"GAGASH" NONYANE NA NSATI WAKWE CHARLOTTE TIBANA == Peter"gagash" Nonyane na nsati wakwe Charlotte Tibana va khomeriwa ku va va bile na ku yiva '''mali''' leyi fikelelaka kwalomu ka R6 miliyoni<ref>{{Cite web|last=aimcmc|title=MDN TV|url=http://www.musicdiscoveries.com/mdntv/|accessdate=2026-09-22|language=en-US}}</ref> eka ti-akhawuti ta mitsalo ya vukosi(deceased estate accounts) ta midyangu leyi feriweke.Vaka Nonyane va lungutane na milandzu yo ringana makume-mune nharhu (43)<ref>{{Cite web|date=2025-07-09|title=Official SABC News - SABC News - Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa's news leader.|url=https://www.sabcnews.com/sabcnews/|accessdate=2026-09-22|language=en-US}}</ref> leyi katsaka :Ku hlantswa ka mali(money laundering) va kumiwile na nandzu wa ku hundzisela mali leyi va yi yiveke eka ti-akhawuti tinw'ana ku fihla vutumbuluki bya yona.Va hlamuseriwa hikuv va xavile 'Merceds-Benz AMG G63' hi mali leyi fikelelaka R1.65 miliyoni leyi yiviweke, va aka tiyindlu naku endla switokofela nmq9harzaxds5znl8gcbvmb8wm32btt XIPANO XA Orlando Pirates 0 8209 42727 2026-09-29T11:24:32Z Blaq centia 12476 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376134507|Orlando Pirates F.C.]]" 42727 wikitext text/x-wiki '''Orlando Pirates xipano xa bolo ya milenge''', lexi vuriwaka '''Pirates''' i xipano xa bolo ya milenge xa xiphurofesinale xa Afirika-Dzonga lexi tshamaka e [[Orlando West|Orlando e Soweto]] lexi tlangaka eka Phirimiyara ya Afirika-Dzonga, xiyimo xa le henhla xa tiko. Xipano lexi xi tlange mintlangu ya xona ya le kaya e Xitadiyamu xa Orlando e Soweto. <ref>{{Cite web|last=Ditlotlhobolo|first=Austin|date=23 June 2021|title=How did Orlando Pirates get their name?|url=https://www.goal.com/en/news/goalpedia-how-did-orlando-pirates-get-their-name/1njg2ikkodikw1705hivq3txn6|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623065428/https://www.goal.com/en/news/goalpedia-how-did-orlando-pirates-get-their-name/1njg2ikkodikw1705hivq3txn6|archive-date=23 June 2021|accessdate=17 November 2023|website=Goalpedia}}</ref> I tinhenha ta sweswi ta PSL leti nga teka xidlodlo hiti 23 ta Dzivamusoko hi lembe ra magidi mbirhi na makume-mbirhi ntsevu eka ntlangu wo hetelela wa nguva ya 2025/26 loko va hlangana na xipano xa Orbit College. <ref>{{Cite web|date=2026-05-23|title=Pirates win first league title in 14 years|url=https://supersport.com/football/news/14eef278-7f77-4721-b0a4-669e82034ebc/pirates-win-first-league-title-in-14-years|accessdate=2026-08-16|website=SuperSport|language=en}}</ref> lfdklea9b9c36hmc0jdsj04w2kn1k4l Omah Lay 0 8210 42729 2026-09-29T11:48:18Z Blaq centia 12476 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376685107|Omah Lay]]" 42729 wikitext text/x-wiki   '''Omah Stanley Didia''' loyi a velekiweke hi ti 19 Dzivamusoko hi lembe ra 1997 loyi hi xiphurofexinali a tivekaka tani hi "'''Omah Lay"''', i xiyimbeleri xale matikweni mambe ya "Nigeria", Mutsari wa ti simu na muhumelerisi wa tirhikhodo. <ref name="NGToDara">{{Cite news |last=Oluwatoye |first=Dara |title=From Lil Street King to Omah Lay: The Making of A Pop Music Icon |url=https://thenet.ng/from-lil-king-to-omah-lay-the-making-of-a-pop-music-icon/ |work=[[The Netng|The NET]] |location=Lagos, Nigeria}}</ref> Omah Lay ukumile ndhuma ya matiko ya misava hi tisimu leti kunga "Bad Influence", "Do Not Disturb", "Godly", "Understand", " Attention ", na " Soso ". U hlurile masagwadi yo tala ku katsa na "The Headies" hi lembe ra 2020 na 2023 . Omah Lay u humesile alibamu ya tisimu ta yena to sungula leti vitaniwaka ''"Boy Alone"'' hi lembe ra 2022, yi landzeriwa hi nkandziyiso wa "deluxe" hi lembe ra 2023. <ref>{{Cite web|last=Esomnofu|first=Emmanuel|date=2023-06-16|title=4 Takeaways From Omah Lay's 'Boy Alone (Deluxe)'|url=https://thenativemag.com/omah-lay-boy-alone-deluxe/|accessdate=2024-11-28|website=The NATIVE|language=en-US}}</ref> Alibamu leyi yi amukele ku bumabumeriwa hi vaxopaxopi. <ref>{{Cite web|date=2023-06-16|title='Boy Alone' Deluxe; A Testament Of Omah Lay's Genre-Defying Abilities|url=https://culturecustodian.com/boy-alone-deluxe-a-testament-of-omah-lays-genre-defying-abilities/|accessdate=2024-11-28|website=The Culture Custodian (Est. 2014.)|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Igwe|first=Nwanneamaka|date=2024-08-07|title=The Shuffle: Omah Lay's “i'm a mess” Perfectly Captures the Angst of Early Adulthood|url=https://thenativemag.com/the-shuffle-omah-lay/|accessdate=2024-11-28|website=The NATIVE|language=en-US}}</ref> I CEO wa khamphani ya yena leyintshwa ya vuyimbeleri leyi vuriwaka"Boy Alone"; swi paluxiwile hi mufambisi wa yena eka mbulavurisano na "OkayAfrica" . [[Category:Living people]] foz5yjehtnkbcen8mu2g6k918dikd6p