Wikipedia tswiki https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Xikhigelo 0 7662 43228 42724 2026-10-04T08:42:30Z Malender911 12516 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378368079|Pillow]]" 43228 wikitext text/x-wiki ehenhla ka mubedo. Xikhigelo i xisirhelelo xa lapi xo olova lexi tirhisiwaka ku seketela nhloko kumbe miri. <ref name="SanzCall2013">{{Cite book |last=Crickette M. Sanz |date=7 March 2013 |title=Tool Use in Animals: Cognition and Ecology |url=https://books.google.com/books?id=xka-mKRz3swC&pg=PA184 |last2=Josep Call |last3=Christophe Boesch |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-01119-9 |pages=184–}}</ref> Swikhigelo i xivumbeko xa swiambalo swa le mubedweni leswi seketelaka nhloko na nhamu. Swikhigelo swin’wana swi tirhisiwa ku khavisa. <ref>{{Cite news |title=Pillow |url=http://www.thefreedictionary.com/pillow |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515083452/http://www.thefreedictionary.com/pillow |archive-date=2012-05-15 |access-date=2012-05-20 |work=Thefreedictionary.com |publisher=The Free Dictionary By Farlex}}</ref> <ref>{{Cite book |title=Oxford English Dictionary |chapter=Pillow, n.1a |access-date=12 May 2015 |chapter-url=http://www.oed.com/view/Entry/143932}}</ref> Eka ndhavuko wa manguva lawa wa le vupela-dyambu, swikhigelo swi funengetiwa hi mvhilopho ya lapi leyi nga riki na nchumu kumbe leyi nga ni swifaniso (leyi tiviwaka tanihi xifunengeto xa swikhigelo). Endzeni ka xona ku ni swilo swo olova leswi hlanganisiweke leswi humaka eka swilo leswi endliweke kumbe swa ntumbuluko. <ref>{{Cite web|title=Pillow|url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/pillow?q=pillow|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928182542/http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/pillow?q=pillow|archive-date=2013-09-28|accessdate=2012-05-20|publisher=Cambridge Dictionaries Online}}</ref> Rito ''pillow'' ri huma eka Xinghezi xa le Xikarhi e''pilwe'', eka Xinghezi xa Khale ''pyle'' (leyi fanaka na Xijarimani xa le Henhla xa Khale ''pfuliwi'' ) na le ka Xilatini ''pulvinus'' . Ku tirhisiwa ko sungula loku tiviwaka ka rito leri nge ''xikhigelo'' a ku ri emahlweni ka lembe-xidzana ra vu-12. <ref name="MerriamWebsterPillow">{{Cite web|title=Pillow|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/pillow|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111218034058/http://www.merriam-webster.com/dictionary/pillow|archive-date=2011-12-18|accessdate=2012-05-20|publisher=Merriam Webster}}</ref> d1ih7vs5m3it2kihb6ehqzcyi4uczbx User:Thulani Admire 2 7711 43201 41992 2026-10-03T17:53:43Z Thulani Admire 12531 43201 wikitext text/x-wiki Vito ra mina i Thulani Admire [[User:Thulani Admire/Draft1|draft1]] - [[User:Thulani Admire/Draft2|draft2]] - [[User:Thulani Admire/Draft3|draft3]] - [[User:Thulani Admire/Draft4|draft4]] - [[User:Thulani Admire/Draft5|draft5]] - [[User:Thulani Admire/Draft6|draft6]] - [[User:Thulani Admire/Draft7|draft7]] [[User:Thulani Admire/Draft8|draft8]] - [[User:Thulani Admire/Draft9|draft9]] - [[User:Thulani Admire/Draft10|draft10]] - [[User:Thulani Admire/Draft11|draft11]] [[User:Thulani Admire/Draft12|draft12]] 2j15hh1i1lqtrp2x7w1sgwoqkmfw1tl User:Matlhavani 2 7719 43199 40658 2026-10-03T16:49:24Z Matlhavani 12515 43199 wikitext text/x-wiki Vito ra mina hi mina Matlhavani [[User:Matlhavani/Draft 1|Draft 1]] - [[User:Matlhavani/Draft 2|Draft 2]] - [[User:Matlhavani/Draft 3|Draft 3]] [[User:Matlhavani/Draft 4|Draft 4]] [[User:Matlhavani/Draft 5|Draft 5]] [[User:Matlhavani/Draft 6|Draft 6]] [[User:Matlhavani/Draft 7|Draft 7]] [[User:Matlhavani/Draft 8|Draft 8]] [[User:Matlhavani/Draft 9|Draft 9]] [[User:Matlhavani/Draft 10|Draft 10]] [[User:Matlhavani/Draft 11|Draft 11]] [[User:Matlhavani/Draft 12|Draft 12]] 0zkjptivapeoc8n778ewmpq3ewc3qns Xitulu 0 7931 43227 42119 2026-10-04T08:07:25Z Malender911 12516 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377720539|Chair]]" 43227 wikitext text/x-wiki '''Xitulu''' ( /t͡ʃɛɚ/ N ) i muxaka wa switshamo, hi ntolovelo xi endleriwe munhu un’we naswona xi vumbiwa hi nenge wun’we kumbe ku tlula, xitulu lexi nga phambarhala kumbe lexi nga ni nhlonhlwe nyana ni ndhawu yo tshamisa nhlana. Xi nga ha endliwa hi mapulanga, nsimbi, kumbe swilo leswi endliweke, naswona yi nga ha va yi ri ni swiphepherhele kumbe ku pfariwa hi mihlovo ni malapi yo hambana-hambana. Switulu swa hambana hi ndlela leyi swi endliweke ha yona. Xitulu xa mavoko xi ni switshamo swa mavoko leswi khomiweke exitshan’weni; <ref>{{Cite web|title=Armchair|url=http://www.thefreedictionary.com/armchair|accessdate=13 May 2012|publisher=The Free Dictionary By Farlex}}</ref> xitulu xo tshama eka xona xi funengetiwile naswona xi na muchini lowu hungutaka nkolo wa xitulu ivi wu tlakusa xitshamo xa milenge wu va endhawini ya xona ; <ref>{{Cite web|title=Recliner|url=http://dictionary.reference.com/browse/recliner+?s=t|accessdate=13 May 2012|publisher=Dictionary.com}}</ref> xitulu xo tsekatseka xi na milenge leyi khomiweke eka swiphepherhele swimbirhi swo leha leswi govekeke; naswona xitulu xa lava lamaleke xi ni mavhilwa lama khomiweke eka xirhendzevutana ehansi ka xitulu. <ref>{{Cite web|title=Wheelchair|url=http://dictionary.reference.com/browse/wheelchair?fromAsk=true&o=100074|accessdate=13 May 2012|publisher=Dictionary.com}}</ref> ''xitulu x''i huma eka rito ra Xinghezi ra le ku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-13 leri ''nge chaere'', leri humaka eka Xifurwa xa Khale {{Lang|fro|chaiere}} ("xitulu, xitulu, xiluvelo"), ku suka eka {{Lang|la|cathedra}} ya Xilatini naswona eku heteleleni i Xigiriki {{Lang|grc|καθέδρα}} ''kathedra'' ("xitulu, xiluvelo"). kf7ew325n0o5w301swaetcimttk0h9d Nkumba 0 7944 43224 41822 2026-10-04T07:41:25Z Malender911 12516 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374514019|Blanket]]" 43224 wikitext text/x-wiki Nkumba i xiphemu lexinkulu xa lapi ro rhetela lerikulu ku ringanela lerova ri nga funengeta kumbe ku funengela miri wo tala wa mutirhisi naswona ri tiya ku ringana ku hlayisa miri wu kufumela hi ku khoma ku hisa ka miri loku voningaka loku handle ka sweswo a ku ta lahleka hi ku tirhisa hangalaka na ku vangama. Rito leri ri humelele eka ku andlariwa ka lapi ro karhi leri vuriwaka ''blanke'', ku nga ku luka ka voya loku nga dayiwangiki loku etleleke ngopfu. Mianakanyo leyi dumeke yi vula leswaku vito leri ri huma eka [[Thomas Blanket]] (Blanquette) loyi avuriwaka Thomas Blanket (Blanquette), muluki wa le Flemish loyi a tshameke eBristol, eNghilandhi, hi lembe ra vu-14&nbsp;khume ra malembe. <ref>{{Cite news |date=24 March 1901 |title=Origin of Blanket |url=https://www.nytimes.com/1901/03/24/archives/origin-of-blanket.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728004837/https://www.nytimes.com/1901/03/24/archives/origin-of-blanket.html |archive-date=28 July 2018 |access-date=27 July 2018 |work=The New York Times}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Beckinsale |first=R. P. |year=1937 |title=Factors in the Development of the Cotswold Woollen Industry |journal=The Geographical Journal |volume=90 |issue=4 |pages=349–362 |bibcode=1937GeogJ..90..349B |doi=10.2307/1787694 |jstor=1787694}}</ref> Kambe matirhiselo ya khale ya rito leri ya koteka tani hi ku lomba rito ra Xifurwa ra Khale ''ra blanket'' eka muxaka wa lapi, leri tiyisisiweke kusukela hi 1278 naswona ri huma eka xihlawulekisi ''[[wiktionary:blanc#French|blanc]]'', leswi vulaka "wo basa". <ref>{{Cite web|title=blanchet|url=https://www.cnrtl.fr/etymologie/blanchet|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221221220156/https://www.cnrtl.fr/etymologie/blanchet|archive-date=21 December 2022|accessdate=28 December 2022|website=[[Trésor de la langue française]]|publisher=[[CNRTL]]}}</ref> William Shakespeare u tiviwa tani hi munhu wosungula ku tirhisa riendli ''blanket'', leswi vulaka ku ‘funengeta hi kumbe tani hi xibalesa’. Eka ntlangu wa ''King Lear'', lowu kandziyisiweke hi 1608, ximunhuhatwa Edgar xi ri: "Xikandza xa mina ile grime hi thyaka, Blanket my loynes, else all my haire with knots." <ref>{{Cite news |date=2015-12-25 |title=Almost 300 years without a duvet |url=https://www.bbc.com/news/magazine-34848546 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240417052425/https://www.bbc.com/news/magazine-34848546 |archive-date=17 April 2024 |access-date=2021-01-28 |publisher=BBC News |language=en-GB}}</ref> Xivumbeko xa khale xa nkumba xikandziyisiwe tanihi {{Lang|Sa|"Kambala"}} . Mufambi wa lembe xidzana ra vu-7 wa Muchayina tlhelo xidyondzi Xuanzang u boxile swilo leswi eka buku yakwe ya riendzo rakwe ro ya eIndiya hi 629–645 C.E. U hlamusela "Kambala" tanihi nchumu wa voya lowu endliwaka hi voya bya tinyimpfu kumbe bya timbuti. U yi hambanise hi swiyenge tanihi muxaka wa swilo swo endla swiambalo. <ref>{{Cite book |last=Watters |first=Thomas |date=1904 |title=On Yuan Chwang'S Travels in India, 629-645 A. D. |url=http://archive.org/details/OnYuanChwangsTravelsInIndia629645AD |pages=149 |language=en |quote="The third group is the kambala. This word, which denotes "woollen cloth" and "a blanket""}}</ref> Nhlamuselo ya Xisanskrit ya Kambala i 'xifunengeto xa voya." <ref>{{Cite book |last=Turner |first=R. L. |date=1999 |title=A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages |url=https://books.google.com/books?id=UX_AeDYzhBQC&dq=Kambala+blanket&pg=PA139 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-1665-7 |pages=139 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Sanskrit Dictionary|url=https://sanskritdictionary.com/?q=kambala|accessdate=2022-02-05|website=sanskritdictionary.com}}</ref> Hi ku ya hi tsalwa ra khale ra India, Atharvaveda, kambala i rito leri tolovelekeke ra switirhisiwa swo fana na swiambalo swo fana na swihuku na swiambalo. <ref name=":0">{{Cite book |date=1989 |title=Handwoven fabrics of India |url=http://archive.org/details/handwovenfabrics0000unse |publisher=Mapin Pub. |isbn=978-0-944142-26-4 |location=Ahmedabad |pages=61, 33}}</ref> Ri tiveka tanihi "Kambali" eKannada na Tamil, swiambalo leswi swo tiya swi tlhela swi gwanya swi lukiwile hi voya bya tinyimpfu lebyi xivumbeko xa byona xinga gwanya swinene naswona xi endleriwe ku nyika ku kufumela loku ringaneleke hi xixika. <ref>{{Cite web|date=7 August 2023|title=National Handloom Day Special: Reviving Karnataka's timeless tradition of weaving the 'kambli' to empower Kuruba pastoralists|url=https://thesouthfirst.com/featured/reviving-kambli-weaving-to-empower-kuruba-pastoralist/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716080004/https://thesouthfirst.com/featured/reviving-kambli-weaving-to-empower-kuruba-pastoralist/|archive-date=16 July 2024|accessdate=16 July 2024|website=thesouthfirst.com}}</ref> 0rtdf8mkrp4gz3i6n0yxwtfrnspb8hl User:Thulani Admire/Draft4 2 8163 43195 42503 2026-10-03T13:57:52Z Thulani Admire 12531 43195 wikitext text/x-wiki [[File:Indian rhinoceros in Kaziranga National Park March 2025 by Tisha Mukherjee 06.jpg|thumb|xifabiso xa Xibenjwani kumbe N'wa ripondo na rinwe]] '''N'wa ripondo na rinwe''' , hi ntolovelo yi vitaniwaka Xibenjwani, i xiharhi lexikulu lexi dyaka byanyi lexi welaku eka swiharhi leswi nkulu swa ntlhanu<ref>{{Cite web|last=Theys|first=Michael|date=2022-12-16|title=Why Are They Called the Big 5 Animals & Other FAQs|url=https://africafreak.com/big-five-animals|accessdate=2026-09-23|language=en-US}}</ref>.Ku ni tinxaka ta ntlhanu ta ta nw'a ripondo na rinwe leti hanyaka: xibenjwana xo basa, xibenjwana xa ntima, xibenjwana lexikulu lexi nga ni rimhondzo rin’we, xibenjwana xa le Java ni xa le Sumatra<ref>{{Cite web|last=trvst|date=2024-03-13|title=5 Types of Rhinoceros: Species, Facts and Photos|url=https://www.trvst.world/biodiversity/types-of-rhinoceros/|accessdate=2026-09-23|website=TRVST|language=en-US}}</ref>. Xibenjwani xi tiviwa hi miri lowukulu, nhlonge yo tsindziyela ni rimhondzo rin’we kumbe timbirhi etinhan’wini ta tona. Xikumeka ngopfu eka swiphemu swa [[Afrika]] nale [[Asia|Asia,]] laha xitshamaka eka tindzhawu tofana na tindzhawu ta byanyi, ti savannas, makhwati na tindzhawu letinga na mati<ref>{{Cite web|title=Where do rhinos live? And eight other rhino facts|url=https://www.worldwildlife.org/resources/facts/where-do-rhinos-live-and-eight-other-rhino-facts/|accessdate=2026-09-23|website=World Wildlife Fund|language=en-us}}</ref>. N'wa ripondo na rin'we ya hoxa xandla swinene eka ti ecosystem ya yona. yi pfuneta ku vumba mbango hiku dya swimilani swotala naku tumbuluxa tindlela eka swimilani swo tiya<ref>{{Cite web|last=Bennett|first=Hilton|date=2026-02-16|title=Why Rhinos are Important for Ecosystems|url=https://globalhumane.africa/2026/02/16/why-rhinos-are-important-for-ecosystems/|accessdate=2026-10-03|website=Global Humane - Conservation Fund of Africa|language=en-US}}</ref>. Ku nga khathariseki vukulu bya tona, tingwenya ti kota ku tsutsuma hi rivilo leri hlamarisaka. Nakambe ti ni vuswikoti lebyikulu byo nun’hwetela ni ku twa, leswi ti pfunaka ku vona khombo. Hi ntolovelo tingwenya ti heta nkarhi wo tala ti ri karhi ti dya, ti wisa ni ku lava mati<ref>{{Cite web|last=Rick|first=Karoline|date=2025-02-22|title=50 Facts About Rhino|url=https://facts.net/nature/50-facts-about-rhino/|accessdate=2026-10-03|website=Facts.net|language=en-US}}</ref>. Lexi twisaka ku vava, N'wa ripondo na rin'we yi langutana ni minxungeto lowukulu hikwalaho ka ku lahlekeriwa hi ndhawu leyi yitshamaka eka yona ni ku hlotiwa ka timhondzo ta yona swi nga ri enawini<ref>{{Cite web|title=Poaching {{!}} Rhino Threats {{!}} Save the Rhino International|url=https://www.savetherhino.org/rhino-info/threats/poaching-rhino-horn/|accessdate=2026-10-03|website=Save the Rhino|language=en-US}}</ref>. Mintlawa yo hlayisa swiharhi ni tihulumendhe swi tirha ku sirhelela xibenjwani hi ku tumbuluxa tindhawu leti sirhelelekeke, ku yimisa ku hlotiwa ka swiharhi hi ndlela yo biha ni ku seketela minongonoko yo fuwa<ref>{{Cite web|title=Save the Rhinos|url=https://www.africanparks.org/save-rhinos|accessdate=2026-10-03|website=www.africanparks.org|language=en}}</ref>. Ku sirhelela xibenjwani i swa nkoka hikuva i xiphemu xa nkoka xa ntumbuluko na biodiversity. Hi ku khathalela tindhawu ta tona to tshama eka tona na ku seketela matshalatshala yo hlayisa, vanhu va nga pfuneta ku tiyisisa leswaku tingwenya ti hanya eka tinxaka leti taka<ref>{{Cite web|title=Rhinos as Umbrella Species: Protecting Entire Ecosystems – Global Conservation Force|url=https://globalconservationforce.org/rhinos-as-umbrella-species-protecting-entire-ecosystems/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Swihari]] 08951mo6chxaeyoiwy9ty3wr268tofp N'wa ripondo na rinwe 0 8424 43196 2026-10-03T13:59:53Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Indian rhinoceros in Kaziranga National Park March 2025 by Tisha Mukherjee 06.jpg|thumb|xifaniso xa Xibenjwani kumbe N'wa ripondo na rinwe]] '''N'wa ripondo na rinwe''' , hi ntolovelo yi vitaniwaka Xibenjwani, i xiharhi lexikulu lexi dyaka byanyi lexi welaku eka swiharhi leswi nkulu swa ntlhanu<ref>{{Cite web|last=Theys|first=Michael|date=2022-12-16|title=Why Are They Called the Big 5 Animals & Other FAQs|url=https://africafreak.com/big-five-animals|accessdate=2..." 43196 wikitext text/x-wiki [[File:Indian rhinoceros in Kaziranga National Park March 2025 by Tisha Mukherjee 06.jpg|thumb|xifaniso xa Xibenjwani kumbe N'wa ripondo na rinwe]] '''N'wa ripondo na rinwe''' , hi ntolovelo yi vitaniwaka Xibenjwani, i xiharhi lexikulu lexi dyaka byanyi lexi welaku eka swiharhi leswi nkulu swa ntlhanu<ref>{{Cite web|last=Theys|first=Michael|date=2022-12-16|title=Why Are They Called the Big 5 Animals & Other FAQs|url=https://africafreak.com/big-five-animals|accessdate=2026-09-23|language=en-US}}</ref>.Ku ni tinxaka ta ntlhanu ta ta nw'a ripondo na rinwe leti hanyaka: xibenjwana xo basa, xibenjwana xa ntima, xibenjwana lexikulu lexi nga ni rimhondzo rin’we, xibenjwana xa le Java ni xa le Sumatra<ref>{{Cite web|last=trvst|date=2024-03-13|title=5 Types of Rhinoceros: Species, Facts and Photos|url=https://www.trvst.world/biodiversity/types-of-rhinoceros/|accessdate=2026-09-23|website=TRVST|language=en-US}}</ref>. Xibenjwani xi tiviwa hi miri lowukulu, nhlonge yo tsindziyela ni rimhondzo rin’we kumbe timbirhi etinhan’wini ta tona. Xikumeka ngopfu eka swiphemu swa [[Afrika]] nale [[Asia|Asia,]] laha xitshamaka eka tindzhawu tofana na tindzhawu ta byanyi, ti savannas, makhwati na tindzhawu letinga na mati<ref>{{Cite web|title=Where do rhinos live? And eight other rhino facts|url=https://www.worldwildlife.org/resources/facts/where-do-rhinos-live-and-eight-other-rhino-facts/|accessdate=2026-09-23|website=World Wildlife Fund|language=en-us}}</ref>. N'wa ripondo na rin'we ya hoxa xandla swinene eka ti ecosystem ya yona. yi pfuneta ku vumba mbango hiku dya swimilani swotala naku tumbuluxa tindlela eka swimilani swo tiya<ref>{{Cite web|last=Bennett|first=Hilton|date=2026-02-16|title=Why Rhinos are Important for Ecosystems|url=https://globalhumane.africa/2026/02/16/why-rhinos-are-important-for-ecosystems/|accessdate=2026-10-03|website=Global Humane - Conservation Fund of Africa|language=en-US}}</ref>. Ku nga khathariseki vukulu bya tona, tingwenya ti kota ku tsutsuma hi rivilo leri hlamarisaka. Nakambe ti ni vuswikoti lebyikulu byo nun’hwetela ni ku twa, leswi ti pfunaka ku vona khombo. Hi ntolovelo tingwenya ti heta nkarhi wo tala ti ri karhi ti dya, ti wisa ni ku lava mati<ref>{{Cite web|last=Rick|first=Karoline|date=2025-02-22|title=50 Facts About Rhino|url=https://facts.net/nature/50-facts-about-rhino/|accessdate=2026-10-03|website=Facts.net|language=en-US}}</ref>. Lexi twisaka ku vava, N'wa ripondo na rin'we yi langutana ni minxungeto lowukulu hikwalaho ka ku lahlekeriwa hi ndhawu leyi yitshamaka eka yona ni ku hlotiwa ka timhondzo ta yona swi nga ri enawini<ref>{{Cite web|title=Poaching {{!}} Rhino Threats {{!}} Save the Rhino International|url=https://www.savetherhino.org/rhino-info/threats/poaching-rhino-horn/|accessdate=2026-10-03|website=Save the Rhino|language=en-US}}</ref>. Mintlawa yo hlayisa swiharhi ni tihulumendhe swi tirha ku sirhelela xibenjwani hi ku tumbuluxa tindhawu leti sirhelelekeke, ku yimisa ku hlotiwa ka swiharhi hi ndlela yo biha ni ku seketela minongonoko yo fuwa<ref>{{Cite web|title=Save the Rhinos|url=https://www.africanparks.org/save-rhinos|accessdate=2026-10-03|website=www.africanparks.org|language=en}}</ref>. Ku sirhelela xibenjwani i swa nkoka hikuva i xiphemu xa nkoka xa ntumbuluko na biodiversity. Hi ku khathalela tindhawu ta tona to tshama eka tona na ku seketela matshalatshala yo hlayisa, vanhu va nga pfuneta ku tiyisisa leswaku tingwenya ti hanya eka tinxaka leti taka<ref>{{Cite web|title=Rhinos as Umbrella Species: Protecting Entire Ecosystems – Global Conservation Force|url=https://globalconservationforce.org/rhinos-as-umbrella-species-protecting-entire-ecosystems/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Swiharhi]] l30i4ntpmioqqo0subr1nrpibf1p6hn Xibam-bam 0 8425 43197 2026-10-03T14:53:04Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Soyuz TMA-5 launch.jpg|thumb|Xifaniso xa xibam-bam]] '''Xibam-bam''' i xofamba xa matimba lexi endleriweke ku famba exibakabakeni .Xibam-bam xi tirha hi ku hisa mafurha leswaku ti humesa tigasi leti susumetiwaka ehandle ka njhini hi rivilo lerikulu. Leswi swi endla leswaku ku va ni ku susumetiwa, loku fambisaka Xibam-bam hi tlhelo leri hambaneke. Xibam-bam xi tirhisiwa ku rhumela tisathelayiti, ku kambisisa xibakabaka ni ku rhwala vampfampfarhuti va swilo swa le..." 43197 wikitext text/x-wiki [[File:Soyuz TMA-5 launch.jpg|thumb|Xifaniso xa xibam-bam]] '''Xibam-bam''' i xofamba xa matimba lexi endleriweke ku famba exibakabakeni .Xibam-bam xi tirha hi ku hisa mafurha leswaku ti humesa tigasi leti susumetiwaka ehandle ka njhini hi rivilo lerikulu. Leswi swi endla leswaku ku va ni ku susumetiwa, loku fambisaka Xibam-bam hi tlhelo leri hambaneke. Xibam-bam xi tirhisiwa ku rhumela tisathelayiti, ku kambisisa xibakabaka ni ku rhwala vampfampfarhuti va swilo swa le mpfhukeni ni switirhisiwa swa sayense<ref>{{Cite web|date=2010-09-21|title=What Is a Rocket? (Grades 5-8) - NASA|url=https://www.nasa.gov/learning-resources/for-kids-and-students/what-is-a-rocket-grades-5-8/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> Swibam-bam swi hoxe xandla swinene eku hloteni ka le xibakabakeni. Va pfune vanhu va dyondza hi N’weti, Mars ni swiphemu swin’wana swa fambiselo ra dyambu<ref>{{Cite web|date=2026-09-03|title=Rocket - Propulsion, Jet, Vehicle {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/technology/rocket-jet-propulsion-device-and-vehicle/Development-of-rockets|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Tisathelayiti leti rhumeriwaka hi swibam-bam swi tlhela swi tirhisiwa ku vulavurisana, ku vhumbha maxelo, ku fambisa swikepe ni ndzavisiso wa sayense<ref>{{Cite web|last=Star|first=Tech Sky|title=Satellite Technology: Types, Orbits, and Applications|url=https://www.techskystar.com/page/blog/satellite-technology|accessdate=2026-10-03|website=Tech Sky Star|language=en-US}}</ref>. Swibam-bam swa manguva lawa swi nga endliwa leswaku swi rhwala switirhisiwa swo tika naswona, eka swiyimo swin’wana, swiphemu swa swibam-bam swi nga ha tlhela swi tirhisiwa<ref>{{Cite web|date=2026-06-26|title=How Can Rockets Be Reused? A Practical Guide to Rocket Reusability in 2026 - Sentinel Mission|url=https://sentinelmission.org/blog/how-can-rockets-be-reused/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> . Swibam-bam swihi hi pfunile ku dyondza swo tala hi vuako bya hina naswona ti hambeta ti va xiphemu xa nkoka xa sayense ni thekinoloji<ref>{{Cite web|title=How a simple idea revolutionised the world: The profound influence of rockets on humanity.|url=https://www.nlcs.org.uk/news/nlcs-thinking/how-a-simple-idea-revolutionised-the-world-the-profound-influence-of-rockets-on-humanity/|accessdate=2026-10-03|website=North London Collegiate School|language=en-GB}}</ref>. Vanjhiniyara ni vativi va sayense va endla tirhokete letintshwa leti nga fambaka ekule ni ku endla leswaku mintirho ya le xibakabakeni yi tirha kahle. Loko thekinoloji yi ri karhi yi antswisiwa, swibam-bam swi nga ha pfuna vanhu leswaku va kambisisa tindhawu leti nga ekule swinene exibakabakeni<ref>{{Cite journal |last=Achieng |first=Nyambura |last2=University V |first2=Kampala International |date=2025-06-12 |title=The Future of Space Exploration: Innovations in Propulsion Technologies |url=https://www.researchgate.net/publication/392620685_The_Future_of_Space_Exploration_Innovations_in_Propulsion_Technologies |journal=Research Output Journal of Engineering and Scientific Research |volume=4 |pages=108–115 |doi=10.59298/ROJESR/2025/4.2.108115}}</ref>. == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> [[Category:Sayense ya ntumbuluko]] empgwuxr7uj7lr15c8dgg91o22ngo2x User:Thulani Admire/Draft5 2 8426 43198 2026-10-03T14:54:25Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Soyuz TMA-5 launch.jpg|thumb|Xifaniso xa xibam-bam]] '''Xibam-bam''' i xofamba xa matimba lexi endleriweke ku famba exibakabakeni .Xibam-bam xi tirha hi ku hisa mafurha leswaku ti humesa tigasi leti susumetiwaka ehandle ka njhini hi rivilo lerikulu. Leswi swi endla leswaku ku va ni ku susumetiwa, loku fambisaka Xibam-bam hi tlhelo leri hambaneke. Xibam-bam xi tirhisiwa ku rhumela tisathelayiti, ku kambisisa xibakabaka ni ku rhwala vampfampfarhuti va swilo swa le..." 43198 wikitext text/x-wiki [[File:Soyuz TMA-5 launch.jpg|thumb|Xifaniso xa xibam-bam]] '''Xibam-bam''' i xofamba xa matimba lexi endleriweke ku famba exibakabakeni .Xibam-bam xi tirha hi ku hisa mafurha leswaku ti humesa tigasi leti susumetiwaka ehandle ka njhini hi rivilo lerikulu. Leswi swi endla leswaku ku va ni ku susumetiwa, loku fambisaka Xibam-bam hi tlhelo leri hambaneke. Xibam-bam xi tirhisiwa ku rhumela tisathelayiti, ku kambisisa xibakabaka ni ku rhwala vampfampfarhuti va swilo swa le mpfhukeni ni switirhisiwa swa sayense<ref>{{Cite web|date=2010-09-21|title=What Is a Rocket? (Grades 5-8) - NASA|url=https://www.nasa.gov/learning-resources/for-kids-and-students/what-is-a-rocket-grades-5-8/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> Swibam-bam swi hoxe xandla swinene eku hloteni ka le xibakabakeni. Va pfune vanhu va dyondza hi N’weti, Mars ni swiphemu swin’wana swa fambiselo ra dyambu<ref>{{Cite web|date=2026-09-03|title=Rocket - Propulsion, Jet, Vehicle {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/technology/rocket-jet-propulsion-device-and-vehicle/Development-of-rockets|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Tisathelayiti leti rhumeriwaka hi swibam-bam swi tlhela swi tirhisiwa ku vulavurisana, ku vhumbha maxelo, ku fambisa swikepe ni ndzavisiso wa sayense<ref>{{Cite web|last=Star|first=Tech Sky|title=Satellite Technology: Types, Orbits, and Applications|url=https://www.techskystar.com/page/blog/satellite-technology|accessdate=2026-10-03|website=Tech Sky Star|language=en-US}}</ref>. Swibam-bam swa manguva lawa swi nga endliwa leswaku swi rhwala switirhisiwa swo tika naswona, eka swiyimo swin’wana, swiphemu swa swibam-bam swi nga ha tlhela swi tirhisiwa<ref>{{Cite web|date=2026-06-26|title=How Can Rockets Be Reused? A Practical Guide to Rocket Reusability in 2026 - Sentinel Mission|url=https://sentinelmission.org/blog/how-can-rockets-be-reused/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> . Swibam-bam swihi hi pfunile ku dyondza swo tala hi vuako bya hina naswona ti hambeta ti va xiphemu xa nkoka xa sayense ni thekinoloji<ref>{{Cite web|title=How a simple idea revolutionised the world: The profound influence of rockets on humanity.|url=https://www.nlcs.org.uk/news/nlcs-thinking/how-a-simple-idea-revolutionised-the-world-the-profound-influence-of-rockets-on-humanity/|accessdate=2026-10-03|website=North London Collegiate School|language=en-GB}}</ref>. Vanjhiniyara ni vativi va sayense va endla tirhokete letintshwa leti nga fambaka ekule ni ku endla leswaku mintirho ya le xibakabakeni yi tirha kahle. Loko thekinoloji yi ri karhi yi antswisiwa, swibam-bam swi nga ha pfuna vanhu leswaku va kambisisa tindhawu leti nga ekule swinene exibakabakeni<ref>{{Cite journal |last=Achieng |first=Nyambura |last2=University V |first2=Kampala International |date=2025-06-12 |title=The Future of Space Exploration: Innovations in Propulsion Technologies |url=https://www.researchgate.net/publication/392620685_The_Future_of_Space_Exploration_Innovations_in_Propulsion_Technologies |journal=Research Output Journal of Engineering and Scientific Research |volume=4 |pages=108–115 |doi=10.59298/ROJESR/2025/4.2.108115}}</ref>. == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> lvbuad9nbu9xwcjorwm1uaph3qy1k13 Nsuku 0 8427 43200 2026-10-03T17:39:14Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:India, Chandragupta II, Gupta Period - Coin with Figure of an Archer - 1977.62 - Cleveland Museum of Art.jpg|thumb|lexi i xifaniso xa mali leyi endliweke hi nsuku]] '''Nsuku''' i nsimbi ya risima ni yo saseka leyi tsakeriwaka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|title=All About Gold {{!}} The Metal & its History|url=https://www.gold.org/about-gold|accessdate=2026-10-03|website=World Gold Council|language=en}}</ref>. Yina muhlovo wotshuka wo vangama..." 43200 wikitext text/x-wiki [[File:India, Chandragupta II, Gupta Period - Coin with Figure of an Archer - 1977.62 - Cleveland Museum of Art.jpg|thumb|lexi i xifaniso xa mali leyi endliweke hi nsuku]] '''Nsuku''' i nsimbi ya risima ni yo saseka leyi tsakeriwaka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|title=All About Gold {{!}} The Metal & its History|url=https://www.gold.org/about-gold|accessdate=2026-10-03|website=World Gold Council|language=en}}</ref>. Yina muhlovo wotshuka wo vangama naswona yitiveka hiku hatima naswona yinga ngheniwi hi rhosi. Nsuku wu kumeka hi ntumbuluko emaribyeni na le hansi ka misava, naswona hi ntolovelo wu ceriwa kusuka eMisaveni<ref>{{Cite web|date=2026-03-26|title=What Is a Gold Deposit? Types and How They Form|url=https://scienceinsights.org/what-is-a-gold-deposit-types-and-how-they-form/|accessdate=2026-10-03|website=ScienceInsights|language=en-US}}</ref>.Nsuku wu tirhisiwe eka swikongomelo swo tala ematin’wini hinkwawo<ref>{{Cite web|title=Uses of Gold in Industry, Medicine, Computers, Electronics, Jewelry|url=https://geology.com/minerals/gold/uses-of-gold.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref>.Vanhu va endle swin’wetsin’wetsi, mali ya nsimbi, swilo swo khavisa ni swilo swin’wana swa risima hi yona. Hikwalaho ka leswi nsuku wu nga talaka naswona wu nga onhakiki hi ku olova, hakanyingi wu tekiwe wu ri xikombiso xa rifuwo ni nkoka<ref>{{Cite web|date=2026-09-08|title=Gold - Element, Precious Metal, Jewelry {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/gold-chemical-element/Properties-occurrences-and-uses|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Namuntlha, nsuku wa ha tirhisiwa eka vuhlalu ni le ka tiindasitiri tin’wana to tala. Nsuku wutsongo wu tirhisiwa eka switirhisiwa swa elektroniki hikuva wu fambisa gezi naswona a wu bola hi ku olova. Nsuku wu tlhela wu tirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swa sayense ni swa thekinoloji<ref>{{Cite web|date=2013-11-05|title=Utilisation and Fields of Application of Gold {{!}} Gold.info|url=https://www.gold.info/en/application-of-gold/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> .Nsuku i rifuwo ra nkoka ra ntumbuluko, kambe ku ceriwa ka wona swinga khumba mbango. Ku ceriwa hi vutihlamuleri na ku tirhisiwa hi vukheta ka switirhisiwa swa ntumbuluko swinga pfuna ku hunguta ku onhiwa ka mbango. Hikwalaho ka leswi nsuku wu nga tolovelekangiki, wa pfuna naswona wu tshamaka nkarhi wo leha, wu hambeta wu va nsimbi ya nkoka emisaveni hinkwayo<ref>{{Cite journal |last=Joseph |first=Roseline |date=2025-09-28 |title=Environmental issues in Mining: A Comprehensive Review of Challenges and Strategies for Mitigation and Rehabilitation |url=https://www.researchgate.net/publication/395940659_Environmental_issues_in_Mining_A_Comprehensive_Review_of_Challenges_and_Strategies_for_Mitigation_and_Rehabilitation |journal=Mining Revue |volume=31 |pages=51–71 |doi=10.2478/minrv-2025-0029}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Swicelwa]] 0i10c5pkazfasub79as01coxo59uqkq User:Thulani Admire/Draft6 2 8428 43202 2026-10-03T17:55:32Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:India,_Chandragupta_II,_Gupta_Period_-_Coin_with_Figure_of_an_Archer_-_1977.62_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg|thumb|lexi i xifaniso xa mali leyi endliweke hi nsuku]] '''Nsuku''' i nsimbi ya risima ni yo saseka leyi tsakeriwaka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|title=All About Gold {{!}} The Metal & its History|url=https://www.gold.org/about-gold|accessdate=2026-10-03|website=World Gold Council|language=en}}</ref>. Yina muhlovo wotshuka wo vangama..." 43202 wikitext text/x-wiki [[File:India,_Chandragupta_II,_Gupta_Period_-_Coin_with_Figure_of_an_Archer_-_1977.62_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg|thumb|lexi i xifaniso xa mali leyi endliweke hi nsuku]] '''Nsuku''' i nsimbi ya risima ni yo saseka leyi tsakeriwaka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|title=All About Gold {{!}} The Metal & its History|url=https://www.gold.org/about-gold|accessdate=2026-10-03|website=World Gold Council|language=en}}</ref>. Yina muhlovo wotshuka wo vangama naswona yitiveka hiku hatima naswona yinga ngheniwi hi rhosi. Nsuku wu kumeka hi ntumbuluko emaribyeni na le hansi ka misava, naswona hi ntolovelo wu ceriwa kusuka eMisaveni<ref>{{Cite web|date=2026-03-26|title=What Is a Gold Deposit? Types and How They Form|url=https://scienceinsights.org/what-is-a-gold-deposit-types-and-how-they-form/|accessdate=2026-10-03|website=ScienceInsights|language=en-US}}</ref>.Nsuku wu tirhisiwe eka swikongomelo swo tala ematin’wini hinkwawo<ref>{{Cite web|title=Uses of Gold in Industry, Medicine, Computers, Electronics, Jewelry|url=https://geology.com/minerals/gold/uses-of-gold.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref>.Vanhu va endle swin’wetsin’wetsi, mali ya nsimbi, swilo swo khavisa ni swilo swin’wana swa risima hi yona. Hikwalaho ka leswi nsuku wu nga talaka naswona wu nga onhakiki hi ku olova, hakanyingi wu tekiwe wu ri xikombiso xa rifuwo ni nkoka<ref>{{Cite web|date=2026-09-08|title=Gold - Element, Precious Metal, Jewelry {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/gold-chemical-element/Properties-occurrences-and-uses|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Namuntlha, nsuku wa ha tirhisiwa eka vuhlalu ni le ka tiindasitiri tin’wana to tala. Nsuku wutsongo wu tirhisiwa eka switirhisiwa swa elektroniki hikuva wu fambisa gezi naswona a wu bola hi ku olova. Nsuku wu tlhela wu tirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swa sayense ni swa thekinoloji<ref>{{Cite web|date=2013-11-05|title=Utilisation and Fields of Application of Gold {{!}} Gold.info|url=https://www.gold.info/en/application-of-gold/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> .Nsuku i rifuwo ra nkoka ra ntumbuluko, kambe ku ceriwa ka wona swinga khumba mbango. Ku ceriwa hi vutihlamuleri na ku tirhisiwa hi vukheta ka switirhisiwa swa ntumbuluko swinga pfuna ku hunguta ku onhiwa ka mbango. Hikwalaho ka leswi nsuku wu nga tolovelekangiki, wa pfuna naswona wu tshamaka nkarhi wo leha, wu hambeta wu va nsimbi ya nkoka emisaveni hinkwayo<ref>{{Cite journal |last=Joseph |first=Roseline |date=2025-09-28 |title=Environmental issues in Mining: A Comprehensive Review of Challenges and Strategies for Mitigation and Rehabilitation |url=https://www.researchgate.net/publication/395940659_Environmental_issues_in_Mining_A_Comprehensive_Review_of_Challenges_and_Strategies_for_Mitigation_and_Rehabilitation |journal=Mining Revue |volume=31 |pages=51–71 |doi=10.2478/minrv-2025-0029}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> daai0yzco9uilwk6vvcvic9ilt89e1k Thathu 0 8429 43203 2026-10-03T18:02:22Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Tattoo barnstar.png|thumb|xifaniso xa thathu]] '''Ti Thathu''' i pulani ya nkarhi hinkwawo kumbe ya xinkarhana, xifaniso kumbe xifaniso lexi endliwaka enhlongeni hi ku nghenisa inki, mihlovo kumbe tidayi enhlongeni. Ti Thathu ti tirhisiwe hi vanhu vo hambana-hambana ku ringana magidi ya malembe naswona ti nga va ni tinhlamuselo ta ndhavuko, ta vukhongeri, ta munhu hi xiyexe kumbe ta vutshila. Namuntlha, ku endla ti thatu swi tolovelekile eswiphen’wini swo tala s..." 43203 wikitext text/x-wiki [[File:Tattoo barnstar.png|thumb|xifaniso xa thathu]] '''Ti Thathu''' i pulani ya nkarhi hinkwawo kumbe ya xinkarhana, xifaniso kumbe xifaniso lexi endliwaka enhlongeni hi ku nghenisa inki, mihlovo kumbe tidayi enhlongeni. Ti Thathu ti tirhisiwe hi vanhu vo hambana-hambana ku ringana magidi ya malembe naswona ti nga va ni tinhlamuselo ta ndhavuko, ta vukhongeri, ta munhu hi xiyexe kumbe ta vutshila. Namuntlha, ku endla ti thatu swi tolovelekile eswiphen’wini swo tala swa misava naswona hakanyingi swi tirhisiwa tanihi ndlela yo tiphofula ni ku endla vutshila bya miri. Matimu Matimu ya ku endla ti Thathu ma sungule eka magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-09-18|title=Tattoo {{!}} Body Art, Cultural Significance & Design {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/art/tattoo|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Xin’wana xa swikombiso swa khale swinene leswi tiviwaka swa ku tsariwa ka misisi xi kumiwe eka Ötzi the Iceman, miri wa munhu lowu hlayisiweke hi ntumbuluko lowu kumiweke etintshaveni ta Alps. Vativi va sayense va ringanyeta leswaku Ötzi u hanye malembe yo tlula 5 000 lama hundzeke naswona u ve ni swifaniso swo hlayanyana emirini wakwe. Mindhavuko ya khale eswifundzheni swo tanihi Egipta, Asia na Polynesia na yona a yi titoloveta ku endla ti- tattoo hi swikongomelo swo hambana-hambana<ref>{{Cite web|title=Ancient ink: Iceman Otzi has the world's oldest tattoos|url=https://www.si.edu/stories/ancient-ink-iceman-otzi-has-worlds-oldest-tattoos|accessdate=2026-10-03|website=www.si.edu|language=en}}</ref>. Eka miganga yin’wana, ti Thathu a ti tirhisiwa ku kombisa xiyimo xa munhu xa ntshamisano, ntlawa, ripfumelo ra vukhongeri kumbe leswi a swi fikeleleke. Hi xikombiso, eka mindhavuko ya le Polynesia, ku endla ti Thathu hi ntolovelo a ku ri xiphemu xa nkoka xa vutivi bya ndhavuko. Endzhakunyana vatluti va le Yuropa va hlangane ni ku endla ti Thathu ta le Polynesia naswona va pfunetile ku hangalasa mukhuva lowu etindhawini tin’wana ta misava. Endlelo ro endla ti Thathu. Ti Thathu ta manguva lawa hi ntolovelo ti endliwa hi muchini wa gezi wo endla ti Thathu. Muchini lowu wu tirhisa tineleta ku nghenisa inki eka leyara leyi dzikeke ya nhlonge leyi vuriwaka dermis. Nkumba wu nga ha huma ngatinyana hi nkarhi wa endlelo leri, naswona hi ntolovelo tattoo yi lava nkarhi leswaku yi hola. Vaendli va ti Thathu va tirhisa mixaka yo hambana-hambana ya tineleta, ti inki ni tindlela to endla milayeni, ku endla ndzhuti, mihlovo ni tipulani leti nga ni vuxokoxoko. Endlelo leri ri nga vanga ku vava hikuva tineleta ti nghena hi ku phindha-phindha enhlongeni. Mpimo wa ku vava wu nga ha hambana hi ku ya hi ndlela leyi munhu a tiyiselaka switlhavi ha yona ni ndhawu leyi tattoo yi nga eka yona. Tinxaka na tipulani Ti Thathu ti nga va ni tipulani to hambana-hambana ni switayele swo hambana-hambana. Swikombiso leswi tolovelekeke swi katsa mavito, marito, swiluva, swiharhi, swikombiso swa vukhongeri, swivumbeko swa geometri, swifaniso ni swikombiso swa ndhavuko. Vanhu van’wana va hlawula ti Thathu hikuva ti ni tinhlamuselo ta munhu hi xiyexe, kasi van’wana va ti hlawula ngopfu-ngopfu hikwalaho ka ndlela leyi ti langutekaka ha yona. Switayili leswi dumeke swa ti- tattoo swi katsa ku endla ti Thathu ta ndhavuko, ta xiviri, ta rixaka, ta minimalist, ta Majapani ni ta mivala ya mati. Switayili swa ti thathu swi nga cinca hi ku famba ka nkarhi loko vatshila va ri karhi va hluvukisa tindlela letintshwa na minkucetelo.<ref>{{Cite web|date=2026-03-03|title=How Are Tattoos Done: Why Ink Stays in Your Skin|url=https://scienceinsights.org/how-are-tattoos-done-why-ink-stays-in-your-skin/|accessdate=2026-10-03|website=ScienceInsights|language=en-US}}</ref> Hikwalaho ka leswi ku endla ti thathu swi katsa ku tshoveka ka nhlonge, ku ni makhombo ya rihanyo loko swi nga endliwi hi ndlela leyi hlayisekeke. Vuhlayiseki lebyi nga riki byinene byi nga engetela khombo ra ku tluleriwa hi mavabyi ni ku tluleriwa hi mavabyi lama tluletiwaka hi ngati. Vanhu van’wana va nga ha tlhela va va ni ku nga twanani ni inki ya ti thathu kumbe va va ni swiphiqo swa nhlonge.Hikwalaho ka xivangelo lexi, hi ntolovelo vaendli va ti thathu va xiphurofexinali va languteriwe ku tirhisa switirhisiwa leswi tengeke, swinaliti leswi nga riki na switsongwatsongwana ni maendlelo lama hlayisekeke yo tirha. Vanhu lava ehleketaka hi ku endla ti thathu hakanyingi va tsundzuxiwa ku hlawula studio lexi tivekaka xa ku endla ti thathu naswona va landzela swiletelo leswi faneleke swa nhlayiso wa le ndzhaku.<ref>{{Cite news |title=Tattoos: Understand risks and precautions |url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |archive-url=http://web.archive.org/web/20261001001332/https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |archive-date=2026-10-01 |access-date=2026-10-03 |work=Mayo Clinic |language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Tatto]] nuoxvj01bqjgdyktl94cjluyqm10e7q User:Matlhavani/Draft 3 2 8430 43204 2026-10-03T18:03:08Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Tattoo barnstar.png|thumb|xifaniso xa thathu]] '''Ti Thathu''' i pulani ya nkarhi hinkwawo kumbe ya xinkarhana, xifaniso kumbe xifaniso lexi endliwaka enhlongeni hi ku nghenisa inki, mihlovo kumbe tidayi enhlongeni. Ti Thathu ti tirhisiwe hi vanhu vo hambana-hambana ku ringana magidi ya malembe naswona ti nga va ni tinhlamuselo ta ndhavuko, ta vukhongeri, ta munhu hi xiyexe kumbe ta vutshila. Namuntlha, ku endla ti thatu swi tolovelekile eswiphen’wini swo tala s..." 43204 wikitext text/x-wiki [[File:Tattoo barnstar.png|thumb|xifaniso xa thathu]] '''Ti Thathu''' i pulani ya nkarhi hinkwawo kumbe ya xinkarhana, xifaniso kumbe xifaniso lexi endliwaka enhlongeni hi ku nghenisa inki, mihlovo kumbe tidayi enhlongeni. Ti Thathu ti tirhisiwe hi vanhu vo hambana-hambana ku ringana magidi ya malembe naswona ti nga va ni tinhlamuselo ta ndhavuko, ta vukhongeri, ta munhu hi xiyexe kumbe ta vutshila. Namuntlha, ku endla ti thatu swi tolovelekile eswiphen’wini swo tala swa misava naswona hakanyingi swi tirhisiwa tanihi ndlela yo tiphofula ni ku endla vutshila bya miri. Matimu Matimu ya ku endla ti Thathu ma sungule eka magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-09-18|title=Tattoo {{!}} Body Art, Cultural Significance & Design {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/art/tattoo|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Xin’wana xa swikombiso swa khale swinene leswi tiviwaka swa ku tsariwa ka misisi xi kumiwe eka Ötzi the Iceman, miri wa munhu lowu hlayisiweke hi ntumbuluko lowu kumiweke etintshaveni ta Alps. Vativi va sayense va ringanyeta leswaku Ötzi u hanye malembe yo tlula 5 000 lama hundzeke naswona u ve ni swifaniso swo hlayanyana emirini wakwe. Mindhavuko ya khale eswifundzheni swo tanihi Egipta, Asia na Polynesia na yona a yi titoloveta ku endla ti- tattoo hi swikongomelo swo hambana-hambana<ref>{{Cite web|title=Ancient ink: Iceman Otzi has the world's oldest tattoos|url=https://www.si.edu/stories/ancient-ink-iceman-otzi-has-worlds-oldest-tattoos|accessdate=2026-10-03|website=www.si.edu|language=en}}</ref>. Eka miganga yin’wana, ti Thathu a ti tirhisiwa ku kombisa xiyimo xa munhu xa ntshamisano, ntlawa, ripfumelo ra vukhongeri kumbe leswi a swi fikeleleke. Hi xikombiso, eka mindhavuko ya le Polynesia, ku endla ti Thathu hi ntolovelo a ku ri xiphemu xa nkoka xa vutivi bya ndhavuko. Endzhakunyana vatluti va le Yuropa va hlangane ni ku endla ti Thathu ta le Polynesia naswona va pfunetile ku hangalasa mukhuva lowu etindhawini tin’wana ta misava. Endlelo ro endla ti Thathu. Ti Thathu ta manguva lawa hi ntolovelo ti endliwa hi muchini wa gezi wo endla ti Thathu. Muchini lowu wu tirhisa tineleta ku nghenisa inki eka leyara leyi dzikeke ya nhlonge leyi vuriwaka dermis. Nkumba wu nga ha huma ngatinyana hi nkarhi wa endlelo leri, naswona hi ntolovelo tattoo yi lava nkarhi leswaku yi hola. Vaendli va ti Thathu va tirhisa mixaka yo hambana-hambana ya tineleta, ti inki ni tindlela to endla milayeni, ku endla ndzhuti, mihlovo ni tipulani leti nga ni vuxokoxoko. Endlelo leri ri nga vanga ku vava hikuva tineleta ti nghena hi ku phindha-phindha enhlongeni. Mpimo wa ku vava wu nga ha hambana hi ku ya hi ndlela leyi munhu a tiyiselaka switlhavi ha yona ni ndhawu leyi tattoo yi nga eka yona. Tinxaka na tipulani Ti Thathu ti nga va ni tipulani to hambana-hambana ni switayele swo hambana-hambana. Swikombiso leswi tolovelekeke swi katsa mavito, marito, swiluva, swiharhi, swikombiso swa vukhongeri, swivumbeko swa geometri, swifaniso ni swikombiso swa ndhavuko. Vanhu van’wana va hlawula ti Thathu hikuva ti ni tinhlamuselo ta munhu hi xiyexe, kasi van’wana va ti hlawula ngopfu-ngopfu hikwalaho ka ndlela leyi ti langutekaka ha yona. Switayili leswi dumeke swa ti- tattoo swi katsa ku endla ti Thathu ta ndhavuko, ta xiviri, ta rixaka, ta minimalist, ta Majapani ni ta mivala ya mati. Switayili swa ti thathu swi nga cinca hi ku famba ka nkarhi loko vatshila va ri karhi va hluvukisa tindlela letintshwa na minkucetelo.<ref>{{Cite web|date=2026-03-03|title=How Are Tattoos Done: Why Ink Stays in Your Skin|url=https://scienceinsights.org/how-are-tattoos-done-why-ink-stays-in-your-skin/|accessdate=2026-10-03|website=ScienceInsights|language=en-US}}</ref> Hikwalaho ka leswi ku endla ti thathu swi katsa ku tshoveka ka nhlonge, ku ni makhombo ya rihanyo loko swi nga endliwi hi ndlela leyi hlayisekeke. Vuhlayiseki lebyi nga riki byinene byi nga engetela khombo ra ku tluleriwa hi mavabyi ni ku tluleriwa hi mavabyi lama tluletiwaka hi ngati. Vanhu van’wana va nga ha tlhela va va ni ku nga twanani ni inki ya ti thathu kumbe va va ni swiphiqo swa nhlonge.Hikwalaho ka xivangelo lexi, hi ntolovelo vaendli va ti thathu va xiphurofexinali va languteriwe ku tirhisa switirhisiwa leswi tengeke, swinaliti leswi nga riki na switsongwatsongwana ni maendlelo lama hlayisekeke yo tirha. Vanhu lava ehleketaka hi ku endla ti thathu hakanyingi va tsundzuxiwa ku hlawula studio lexi tivekaka xa ku endla ti thathu naswona va landzela swiletelo leswi faneleke swa nhlayiso wa le ndzhaku.<ref>{{Cite news |title=Tattoos: Understand risks and precautions |url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |archive-url=http://web.archive.org/web/20261001001332/https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |archive-date=2026-10-01 |access-date=2026-10-03 |work=Mayo Clinic |language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> fnt2l53pl6h15bhsi9qi3yobvdy13fn Ntsengele 0 8431 43205 2026-10-03T18:35:10Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Japanese apricot-Fruit.jpg|thumb|Xifaniso xa ntsengele]] Ntsengele i muhandzu lowu tivekaka hi nantswo wa wona wo tshwuka kumbe ''acid''. Vito leri nge ntsengele ri nga kombetela eka mihandzu yo hambana-hambana eka swifundzha swo hambana-hambana. Etindhawini tin’wana ta Afrika, Asia ni le tindhawini tin’wana, tintsengele ti dyiwa ti ri tintshwa kutani ti tirhisiwa ku lunghiselela swakunwa, ti ''sauce'', tijamu ni swakudya swin’wana. Mihandzu leyi yi tekeriw..." 43205 wikitext text/x-wiki [[File:Japanese apricot-Fruit.jpg|thumb|Xifaniso xa ntsengele]] Ntsengele i muhandzu lowu tivekaka hi nantswo wa wona wo tshwuka kumbe ''acid''. Vito leri nge ntsengele ri nga kombetela eka mihandzu yo hambana-hambana eka swifundzha swo hambana-hambana. Etindhawini tin’wana ta Afrika, Asia ni le tindhawini tin’wana, tintsengele ti dyiwa ti ri tintshwa kutani ti tirhisiwa ku lunghiselela swakunwa, ti ''sauce'', tijamu ni swakudya swin’wana. Mihandzu leyi yi tekeriwa enhlokweni hi nantswo wa yona wo hlawuleka naswona minkarhi yin’wana yitirhisiwa eka swakudya swa ndzhavuko na mirhi.<ref>{{Cite web|title=Sourplum - Ximenia caffra|url=https://southafrica.co.za/sourplum-fruit.html|accessdate=2026-10-03|website=southafrica.co.za}}</ref> Tintsengele tikula eka maxelo yohambana hambana kuya hi muxaka wa tona. Tinga kumeka eka tindzhawu ta ''tropical'', maxelo ya ''subtropical''. Hi ntolovelo mirhi leyi yi lava misava leyi faneleke, mati ni ku vonakala loku eneleke ka dyambu leswaku yi humesa mihandzu leyi hanyeke kahle. Tinxaka tin’wana ti mila hi ntumbuluko, kasi tin’wana ti byariwa hi van’wamapurasi kuva ti dyiwa laha tikweni xikan’we naku tirhisiwa eka mabindzu.<ref>{{Cite web|date=2026-01-22|title=Where Do Plum Trees Grow? Climate, Soil, and Regions|url=https://biologyinsights.com/where-do-plum-trees-grow-climate-soil-and-regions/|accessdate=2026-10-03|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> Tintsengele kumbe ntsengele i muhandzu lowu tivekaka ngopfu hi nantswo wa wona wo hlawuleka wo dzunga. Tinxaka tohambana hambana tintsengele titirhisiwa eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko, na mindhavuko ya ndzhawu liya emisaveni hinkwayo. Ku cinca cinca ka yona swipfumelela leswaku yi dyiwa yitsakama kutani yi lulamisiwa kuva swakudya swohambana hambana na swakunwa.<ref>{{Cite web|last=Sylvia|date=2022-03-27|title=Health benefits of Sourplum - Health Benefits|url=https://www.healthbenefitstimes.com/sourplum/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Mihandzu]] s5tj6r5mi41a743oft5ce265jwmg5nc User:Matlhavani/Draft 4 2 8432 43206 2026-10-03T18:35:55Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Japanese apricot-Fruit.jpg|thumb|Xifaniso xa ntsengele]] Ntsengele i muhandzu lowu tivekaka hi nantswo wa wona wo tshwuka kumbe ''acid''. Vito leri nge ntsengele ri nga kombetela eka mihandzu yo hambana-hambana eka swifundzha swo hambana-hambana. Etindhawini tin’wana ta Afrika, Asia ni le tindhawini tin’wana, tintsengele ti dyiwa ti ri tintshwa kutani ti tirhisiwa ku lunghiselela swakunwa, ti ''sauce'', tijamu ni swakudya swin’wana. Mihandzu leyi yi tekeriw..." 43206 wikitext text/x-wiki [[File:Japanese apricot-Fruit.jpg|thumb|Xifaniso xa ntsengele]] Ntsengele i muhandzu lowu tivekaka hi nantswo wa wona wo tshwuka kumbe ''acid''. Vito leri nge ntsengele ri nga kombetela eka mihandzu yo hambana-hambana eka swifundzha swo hambana-hambana. Etindhawini tin’wana ta Afrika, Asia ni le tindhawini tin’wana, tintsengele ti dyiwa ti ri tintshwa kutani ti tirhisiwa ku lunghiselela swakunwa, ti ''sauce'', tijamu ni swakudya swin’wana. Mihandzu leyi yi tekeriwa enhlokweni hi nantswo wa yona wo hlawuleka naswona minkarhi yin’wana yitirhisiwa eka swakudya swa ndzhavuko na mirhi.<ref>{{Cite web|title=Sourplum - Ximenia caffra|url=https://southafrica.co.za/sourplum-fruit.html|accessdate=2026-10-03|website=southafrica.co.za}}</ref> Tintsengele tikula eka maxelo yohambana hambana kuya hi muxaka wa tona. Tinga kumeka eka tindzhawu ta ''tropical'', maxelo ya ''subtropical''. Hi ntolovelo mirhi leyi yi lava misava leyi faneleke, mati ni ku vonakala loku eneleke ka dyambu leswaku yi humesa mihandzu leyi hanyeke kahle. Tinxaka tin’wana ti mila hi ntumbuluko, kasi tin’wana ti byariwa hi van’wamapurasi kuva ti dyiwa laha tikweni xikan’we naku tirhisiwa eka mabindzu.<ref>{{Cite web|date=2026-01-22|title=Where Do Plum Trees Grow? Climate, Soil, and Regions|url=https://biologyinsights.com/where-do-plum-trees-grow-climate-soil-and-regions/|accessdate=2026-10-03|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> Tintsengele kumbe ntsengele i muhandzu lowu tivekaka ngopfu hi nantswo wa wona wo hlawuleka wo dzunga. Tinxaka tohambana hambana tintsengele titirhisiwa eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko, na mindhavuko ya ndzhawu liya emisaveni hinkwayo. Ku cinca cinca ka yona swipfumelela leswaku yi dyiwa yitsakama kutani yi lulamisiwa kuva swakudya swohambana hambana na swakunwa.<ref>{{Cite web|last=Sylvia|date=2022-03-27|title=Health benefits of Sourplum - Health Benefits|url=https://www.healthbenefitstimes.com/sourplum/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> osk4p6z65k7fe1mcy2tahbztqorvx3g Koporo 0 8433 43207 2026-10-03T18:42:12Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Natural Copper Ore Macro 1.JPG|thumb|XIFANISO XA KOPORO]] '''Koporo''' i nsimbi ya buraweni wotshuka naswona i xitirhisiwa xa nkoka xa timinerali lexi kumekaka eka tindzhawu totala ta misava<ref>{{Cite web|last=MAT|first=Mahmut|date=2019-03-10|title=Copper Mineral Properties, Uses and Occurrence|url=https://geologyscience.com/minerals/copper/|accessdate=2026-10-03|website=Geology Science|language=en-US}}</ref>. Yi tirhisiwe hi vanhu ku ringana magidi ya malembe hi..." 43207 wikitext text/x-wiki [[File:Natural Copper Ore Macro 1.JPG|thumb|XIFANISO XA KOPORO]] '''Koporo''' i nsimbi ya buraweni wotshuka naswona i xitirhisiwa xa nkoka xa timinerali lexi kumekaka eka tindzhawu totala ta misava<ref>{{Cite web|last=MAT|first=Mahmut|date=2019-03-10|title=Copper Mineral Properties, Uses and Occurrence|url=https://geologyscience.com/minerals/copper/|accessdate=2026-10-03|website=Geology Science|language=en-US}}</ref>. Yi tirhisiwe hi vanhu ku ringana magidi ya malembe hikuva yi tiyile, ya pfuna naswona swa olova ku yi vumba. Koporo yinga kumeka eka maribye yale hansi ka misava naswona hi ntolovelo yikumeka hiku ceriwa<ref>{{Cite web|title=Copper: a metal for the ages {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/publications/copper-a-metal-ages|accessdate=2026-10-03|website=www.usgs.gov|language=en}}</ref>.Xin’wana xa swilo swa nkoka swinene swa koporo hileswaku yi fambisa gezi kahle swinene. Leswi swi endla leswaku yi pfuna eka tintambhu ta gezi, tintambhu ni switirhisiwa swo tala swa elektroniki. Koporo yitlhela yi fambisa kahle kuhisa, hikokwalaho yitirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swo sweka na maendlelo yo kufumeta<ref>{{Cite web|date=2026-09-25|title=Why Does Copper Conduct Electricity So Well?|url=https://biologyinsights.com/why-does-copper-conduct-electricity-so-well/|accessdate=2026-10-03|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> . Koporo yitirhisiwa ku endla swilo swotala swa siku na siku. Yi kumeka eka tiphayiphi ta tiphayiphi ta mati, mali ya nsimbi, switirhisiwa swa gezi, mimovha ni swilo swo aka. Copper yinga tlhela yi hlanganisiwa na tinsimbi tin’wana kuva yi endla ti alloys tofana na bronze na brass.Ku ceriwa na ku lulamisa koporo swinga nyika mintirho na switirhisiwa swa nkoka eka ti indasitiri. Hambiswiritano, migodi yinga tlhela yi khumba mbango loko yinga lawuriwi hi vukheta. Thyaka leri humaka emigodini ri nga thyakisa misava ni mati, hikwalaho maendlelo ya migodi lama nga ni vutihlamuleri i ya nkoka<ref>{{Cite web|date=2026-09-01|title=Copper {{!}} Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/copper|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> .koporo i minerali ya nkoka leyi hoxaka xandla swinene eka vutomi bya manguva lawa. Vuswikoti bya yona byo fambisa gezi ni ku hisa byi endla leswaku yi va ya nkoka swinene eka thekinoloji ni le ka ku aka. Ku vuyisa koporo switlhela swipfuneta hikuva swipfumelela nsimbi kuva yitirhisiwa nakambe loko kurikarhi kuhungutiwa xilaveko xa migodi leyintshwa.<ref>{{Cite web|date=2026-09-01|title=Copper {{!}} Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/copper|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Swicelwa]] [[Category:Koporo]] ndiizkkhm6hucaf3y69betef0eobp28 User:Thulani Admire/Draft7 2 8434 43208 2026-10-03T18:45:23Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Natural Copper Ore Macro 1.JPG|thumb|XIFANISO XA KOPORO]] '''Koporo''' i nsimbi ya buraweni wotshuka naswona i xitirhisiwa xa nkoka xa timinerali lexi kumekaka eka tindzhawu totala ta misava<ref>{{Cite web|last=MAT|first=Mahmut|date=2019-03-10|title=Copper Mineral Properties, Uses and Occurrence|url=https://geologyscience.com/minerals/copper/|accessdate=2026-10-03|website=Geology Science|language=en-US}}</ref>. Yi tirhisiwe hi vanhu ku ringana magidi ya malembe hi..." 43208 wikitext text/x-wiki [[File:Natural Copper Ore Macro 1.JPG|thumb|XIFANISO XA KOPORO]] '''Koporo''' i nsimbi ya buraweni wotshuka naswona i xitirhisiwa xa nkoka xa timinerali lexi kumekaka eka tindzhawu totala ta misava<ref>{{Cite web|last=MAT|first=Mahmut|date=2019-03-10|title=Copper Mineral Properties, Uses and Occurrence|url=https://geologyscience.com/minerals/copper/|accessdate=2026-10-03|website=Geology Science|language=en-US}}</ref>. Yi tirhisiwe hi vanhu ku ringana magidi ya malembe hikuva yi tiyile, ya pfuna naswona swa olova ku yi vumba. Koporo yinga kumeka eka maribye yale hansi ka misava naswona hi ntolovelo yikumeka hiku ceriwa<ref>{{Cite web|title=Copper: a metal for the ages {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/publications/copper-a-metal-ages|accessdate=2026-10-03|website=www.usgs.gov|language=en}}</ref>.Xin’wana xa swilo swa nkoka swinene swa koporo hileswaku yi fambisa gezi kahle swinene. Leswi swi endla leswaku yi pfuna eka tintambhu ta gezi, tintambhu ni switirhisiwa swo tala swa elektroniki. Koporo yitlhela yi fambisa kahle kuhisa, hikokwalaho yitirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swo sweka na maendlelo yo kufumeta<ref>{{Cite web|date=2026-09-25|title=Why Does Copper Conduct Electricity So Well?|url=https://biologyinsights.com/why-does-copper-conduct-electricity-so-well/|accessdate=2026-10-03|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> . Koporo yitirhisiwa ku endla swilo swotala swa siku na siku. Yi kumeka eka tiphayiphi ta tiphayiphi ta mati, mali ya nsimbi, switirhisiwa swa gezi, mimovha ni swilo swo aka. Copper yinga tlhela yi hlanganisiwa na tinsimbi tin’wana kuva yi endla ti alloys tofana na bronze na brass.Ku ceriwa na ku lulamisa koporo swinga nyika mintirho na switirhisiwa swa nkoka eka ti indasitiri. Hambiswiritano, migodi yinga tlhela yi khumba mbango loko yinga lawuriwi hi vukheta. Thyaka leri humaka emigodini ri nga thyakisa misava ni mati, hikwalaho maendlelo ya migodi lama nga ni vutihlamuleri i ya nkoka<ref>{{Cite web|date=2026-09-01|title=Copper {{!}} Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/copper|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> .koporo i minerali ya nkoka leyi hoxaka xandla swinene eka vutomi bya manguva lawa. Vuswikoti bya yona byo fambisa gezi ni ku hisa byi endla leswaku yi va ya nkoka swinene eka thekinoloji ni le ka ku aka. Ku vuyisa koporo switlhela swipfuneta hikuva swipfumelela nsimbi kuva yitirhisiwa nakambe loko kurikarhi kuhungutiwa xilaveko xa migodi leyintshwa.<ref>{{Cite web|date=2026-09-01|title=Copper {{!}} Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/copper|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 1kmpkjbtyiofrvr29eafttp7p4xdkqz User:Matlhavani/Draft 5 2 8435 43209 2026-10-03T19:55:47Z Matlhavani 12515 Created page with " Alexandra, ndhawu leyi yi tivekaka tani hi Alex, i xidorobana xa Dorobankulu ra Masipala wa Dorobankulu ra Joni e Gauteng, Afrika Dzonga. Yi kumeka en’walungwini wa doroba ra Joni, ekusuhi na Sandton na tindzhawu leti nga ekusuhi to fana na Wynberg na Marlboro. Alexandra yitiveka hi matimu ya yona yo leha, vutivi byo tiya bya vaaki, na xiave xa nkoka eka matimu ya tipolotiki ta Afrika Dzonga. Ku hluvuka ka Alexandra ku sungule eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20...." 43209 wikitext text/x-wiki Alexandra, ndhawu leyi yi tivekaka tani hi Alex, i xidorobana xa Dorobankulu ra Masipala wa Dorobankulu ra Joni e Gauteng, Afrika Dzonga. Yi kumeka en’walungwini wa doroba ra Joni, ekusuhi na Sandton na tindzhawu leti nga ekusuhi to fana na Wynberg na Marlboro. Alexandra yitiveka hi matimu ya yona yo leha, vutivi byo tiya bya vaaki, na xiave xa nkoka eka matimu ya tipolotiki ta Afrika Dzonga. Ku hluvuka ka Alexandra ku sungule eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20.<ref>{{Cite web|title=Alexandra|url=https://mapcarta.com/14392426|accessdate=2026-10-03|website=Mapcarta|language=en}}</ref> Alexandra yi khumbiwe swinene hi fambiselo ra xihlawuhlawu. Mfumo wu ringetile ku lawula ku fambafamba na vutshamo bya Vantima va Afrika Dzonga naswona wu nghenise tipholisi letinga endla leswaku ku susiwa hi nkani eka miganga yo hlaya ya le madorobeni. Alexandra a ku ri rin’wana ra madoroba lama langutaneke ni makungu ya ku lulamisiwa lokukulu ni ku susiwa ka vaaki. Mindyangu yin’wana ya Alexandra yi rhurhisiwile eka tindzhawu leti katsaka Diepkloof na Meadowlands hi malembe yava 1960s.Vaaki va le Alexandra na vona va nghenelerile eku lwisaneni ni milawu ya xihlawuhlawu. Xikombiso xin’wana xa nkoka a ku ri ku boycott ka mabazi ya le Alexandra. Vaaki va hlele ku boycott ku lwisana na ku tlakuka ka tihakelo ta swo famba swa mani na mani, ku katsa na ku boycott lokukulu hi 1957. Ku boycott ku kombisile vuswikoti bya vaaki byo hlengeleta hi vun’we ku rhendzela timhaka ta ikhonomi na ntshamiseko.<ref>{{Cite book |last=Curry |first=Dawne Y. |date=2012 |title=Apartheid on a Black Isle: Removal and Resistance in Alexandra, South Africa |url=http://link.springer.com/10.1057/9781137023100 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-349-43803-7 |location=New York |language=en |doi=10.1057/9781137023100}}</ref> Vugevenga bya madzolonga lebyi vikiweke eAlexandra byi katsa ku dlaya, ku ringeta ku dlaya, ku hlasela na milandzu ya swa masangu. Hi Ndzhati 2026 ntsena, Xitichi xa Maphorisa xa Alexandra xi rhekhode milandzu ya nhungu yo dlaya, tsevu wa ku ringeta ku dlaya, 30 wa milandzu ya ku hlasela hi xikongomelo xo vavisa miri swinene na 53 wa milandzu ya ku hlasela loku tolovelekeke.<ref>{{Cite web|last=Content|first=Print|date=2026-02-23|title=A closer look at crime in the first month of 2026 in Alexandra|url=https://www.citizen.co.za/alex-news/news-headlines/local-news/2026/02/23/crime-remains-concerningly-high-in-alexandra-2/|accessdate=2026-10-03|website=Alex News|language=en-GB}}</ref> == SWIHLOVO SWA MBULAVULO == <references /> 8qmp04ogdryfswq4aihdodoi4tr2fmj Silivhere 0 8436 43210 2026-10-03T22:24:09Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Silver crystal.jpg|thumb|Xifaniso xa silvhere]] '''Silivhere''' i nsimbi yo vangama, yo basa leyi kumekaka hi ntumbuluko eMisaveni. I yin’wana ya tinsimbi ta risima naswona yi tekiwe yi ri ya nkoka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-08-08|title=Silver {{!}} Facts, Properties, & Uses {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/silver|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Silivhere yi olovile..." 43210 wikitext text/x-wiki [[File:Silver crystal.jpg|thumb|Xifaniso xa silvhere]] '''Silivhere''' i nsimbi yo vangama, yo basa leyi kumekaka hi ntumbuluko eMisaveni. I yin’wana ya tinsimbi ta risima naswona yi tekiwe yi ri ya nkoka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-08-08|title=Silver {{!}} Facts, Properties, & Uses {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/silver|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Silivhere yi olovile swinene naswona yi nga vumbiwa yi va swilo swo hambana-hambana. Hi ntolovelo yikumeka hiku ceriwa naswona yitala ku kumeka xikan’we na timinerali tin’wana.Silivhere yi tirhisiwe ku endla swin’wetsin’wetsi, mali ya nsimbi, ku khavisa ni swilo swa le kaya. Ku languteka ka yona loku vangamaka ku endla leswaku yi tsakeriwa swinene hi swingwavila, swingwavila swa le nhan’wini, swingwavila swa mavoko ni swin’wana swo khavisa. Nakambe silivhere yi tirhisiwe tanihi nchumu wa nkoka wa ku xaviselana ematin’wini hinkwawo.<ref>{{Cite web|title=Silver: A native element, mineral, alloy, and byproduct|url=https://geology.com/minerals/silver.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref> Silivhere yi tirhisiwe ku endla swin’wetsin’wetsi, mali ya nsimbi, ku khavisa ni swilo swa le kaya. Ku languteka ka yona loku vangamaka ku endla leswaku yi tsakeriwa swinene hi swingwavila, swingwavila swa le nhan’wini, swingwavila swa mavoko ni swin’wana swo khavisa. Nakambe silivhere yi tirhisiwe tanihi nchumu wa nkoka wa ku xaviselana ematin’wini hinkwawo.Nchumu wun’wana wa nkoka wa silivhere hileswaku yi fambisa gezi kahle swinene. Hikwalaho ka leswi, silivhere yi tirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swa gezi, swa elektroniki ni swilo swa thekinoloji. Yitlhela yi pfuna eka switirhisiwa swokarhi swa ti indasitiri hikuva yi fambisa kuhisa hindlela leyinene<ref>{{Cite web|title=Silver Statistics and Information {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/silver-statistics-and-information|accessdate=2026-10-03|website=www.usgs.gov|language=en}}</ref>. Silivhere yi tlhela yi tirhisiwa eka sayense ni le ka vutshunguri. Swihlanganisi swin’wana swa silivhere swi nga pfuna ku sivela ku kula ka switsongwatsongwana swo karhi, hikwalaho silivhere yi ni matirhiselo eka swilo swin’wana swa vutshunguri ni swa vuhlayiseki. Hambiswiritano, matirhiselo lawa ya lava ku khomiwa hi vukheta ni vutivi lebyi faneleke bya sayense.Silivhere i minerali ya nkoka hikwalaho ka ku saseka ka yona, ku pfuna ka yona ni swilo swo hlawuleka swa yona. Yi ya emahlweni yi va ya nkoka eka vuhlalu, thekinoloji, tiindasitiri ni le ka swiyenge swin’wana. Ku vuyisa silivhere swinga tlhela swi pfuneta ku hlayisa switirhisiwa swa ntumbuluko naku hunguta xilaveko xa migodi yo engetelela<ref>{{Cite web|title=Silver in healthcare: Historical evolution and modern applications {{!}} EVOQ|url=https://www.evoqmm.com/resources/white-papers/silver-in-healthcare-historical-evolution-and-modern-applications|accessdate=2026-10-03|website=www.evoqmm.com|language=en}}</ref>. == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> [[Category:Swicelwa]] [[Category:Silivhere]] 3efpobuwh5rnerslgv1kqfvxo9qezo6 Dayimani 0 8437 43211 2026-10-03T22:26:24Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Diamond (side view).png|thumb|Dayimani]] '''Dayimani''' i timinerali leti kumekaka hi ntumbuluko leti endliweke kwalomu ka khaboni hinkwayo. I rin’wana ra maribye ya risima lama tivekaka swinene naswona nakambe i minerali yo tika swinene leyi kumekaka hi ntumbuluko. Tidayimani tivumbiwa swinene ehansi ka misava ehansi ka swiyimo swa ntshikelelo wale henhla swinene na mahiselo. Ti tekiwa ti ri ta nkoka hikwalaho ka ku saseka ka tona, ku tiya ka tona ni ku pfuna k..." 43211 wikitext text/x-wiki [[File:Diamond (side view).png|thumb|Dayimani]] '''Dayimani''' i timinerali leti kumekaka hi ntumbuluko leti endliweke kwalomu ka khaboni hinkwayo. I rin’wana ra maribye ya risima lama tivekaka swinene naswona nakambe i minerali yo tika swinene leyi kumekaka hi ntumbuluko. Tidayimani tivumbiwa swinene ehansi ka misava ehansi ka swiyimo swa ntshikelelo wale henhla swinene na mahiselo. Ti tekiwa ti ri ta nkoka hikwalaho ka ku saseka ka tona, ku tiya ka tona ni ku pfuna ka tona eka switirhisiwa swa le tifemeni.<ref>{{Cite web|title=Diamond: A gem mineral with properties for industrial use|url=https://geology.com/minerals/diamond.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref> Ku tiya lokukulu ka dayimani ku endla leswaku yi pfuna eka swikongomelo swo tala swa tiindasitiri. Dayimani yi tirhisiwa eka switirhisiwa swo tsema, ku bora, ku sila ni ku pholisha. Switirhisiwa leswi nga ni dayimani swi nga tsema kumbe ku vumba swilo swo tanihi ribye, khonkhriti, nghilazi ni swilo swin’wana swo tiya. Tidayimani leti endliweke ti tlhela ti endliwa leswaku ti tirhisiwa eka tiindasitiri. Tidayimani leti tinga endliwa ehansi ka swiyimo leswi lawuriwaka naswona tingava na swivumbeko leswi faneleke eka swikongomelo swokarhi swa thekinoloji.<ref>{{Cite web|title=Diamond: A gem mineral with properties for industrial use|url=https://geology.com/minerals/diamond.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref> Tidayimani ti tirhisiwa ngopfu tanihi maribye ya risima eka swin’wetsin’wetsi. Hi ntolovelo ti tsemiwa ti va swivumbeko swo karhi leswaku ti antswisa ku languteka ka tona ni vuswikoti bya tona byo kombisa ku vonakala. Ku tsemiwa loku tolovelekeke ka dayimani ku katsa ku tsemiwa ka xirhendzevutana, ka ''princess,'' ''oval'', ''pear'' na ''emerald''.<ref>{{Cite web|title=Brilliant Earth|url=https://www.brilliantearth.com/|accessdate=2026-10-03|website=Brilliant Earth|language=en}}</ref> Dayimani i minerali ya nkoka leyingana nkoka wa ndzhavuko na lowu tirhaka. Ku nonoka ka yona loku hlawulekeke, swivumbeko swa yona swo hlawuleka swa xiviri ni ku languteka ka yona loku kokaka mahlo swi endla leswaku yi pfuna tanihi ribye ra risima ni nchumu wa le tifemeni. Tidayimani ta ntumbuluko ti vumba endzeni-ndzeni ka Misava, kasi thekinoloji ya manguva lawa yi tlhela yi pfumelela tidayimani ku endliwa etilaboratori.<ref>{{Cite web|last=MAT|first=Mahmut|date=2019-03-08|title=Diamond {{!}} Properties, Formation, Occurrence, Deposits|url=https://geologyscience.com/minerals/diamond/|accessdate=2026-10-03|website=Geology Science|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> l21izhf9jvfooazhtcre1dt3x9qd98u User:Matlhavani/Draft 6 2 8438 43212 2026-10-03T22:27:02Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Diamond (side view).png|thumb|Dayimani]] '''Dayimani''' i timinerali leti kumekaka hi ntumbuluko leti endliweke kwalomu ka khaboni hinkwayo. I rin’wana ra maribye ya risima lama tivekaka swinene naswona nakambe i minerali yo tika swinene leyi kumekaka hi ntumbuluko. Tidayimani tivumbiwa swinene ehansi ka misava ehansi ka swiyimo swa ntshikelelo wale henhla swinene na mahiselo. Ti tekiwa ti ri ta nkoka hikwalaho ka ku saseka ka tona, ku tiya ka tona ni ku pfuna k..." 43212 wikitext text/x-wiki [[File:Diamond (side view).png|thumb|Dayimani]] '''Dayimani''' i timinerali leti kumekaka hi ntumbuluko leti endliweke kwalomu ka khaboni hinkwayo. I rin’wana ra maribye ya risima lama tivekaka swinene naswona nakambe i minerali yo tika swinene leyi kumekaka hi ntumbuluko. Tidayimani tivumbiwa swinene ehansi ka misava ehansi ka swiyimo swa ntshikelelo wale henhla swinene na mahiselo. Ti tekiwa ti ri ta nkoka hikwalaho ka ku saseka ka tona, ku tiya ka tona ni ku pfuna ka tona eka switirhisiwa swa le tifemeni.<ref>{{Cite web|title=Diamond: A gem mineral with properties for industrial use|url=https://geology.com/minerals/diamond.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref> Ku tiya lokukulu ka dayimani ku endla leswaku yi pfuna eka swikongomelo swo tala swa tiindasitiri. Dayimani yi tirhisiwa eka switirhisiwa swo tsema, ku bora, ku sila ni ku pholisha. Switirhisiwa leswi nga ni dayimani swi nga tsema kumbe ku vumba swilo swo tanihi ribye, khonkhriti, nghilazi ni swilo swin’wana swo tiya. Tidayimani leti endliweke ti tlhela ti endliwa leswaku ti tirhisiwa eka tiindasitiri. Tidayimani leti tinga endliwa ehansi ka swiyimo leswi lawuriwaka naswona tingava na swivumbeko leswi faneleke eka swikongomelo swokarhi swa thekinoloji.<ref>{{Cite web|title=Diamond: A gem mineral with properties for industrial use|url=https://geology.com/minerals/diamond.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref> Tidayimani ti tirhisiwa ngopfu tanihi maribye ya risima eka swin’wetsin’wetsi. Hi ntolovelo ti tsemiwa ti va swivumbeko swo karhi leswaku ti antswisa ku languteka ka tona ni vuswikoti bya tona byo kombisa ku vonakala. Ku tsemiwa loku tolovelekeke ka dayimani ku katsa ku tsemiwa ka xirhendzevutana, ka ''princess,'' ''oval'', ''pear'' na ''emerald''.<ref>{{Cite web|title=Brilliant Earth|url=https://www.brilliantearth.com/|accessdate=2026-10-03|website=Brilliant Earth|language=en}}</ref> Dayimani i minerali ya nkoka leyingana nkoka wa ndzhavuko na lowu tirhaka. Ku nonoka ka yona loku hlawulekeke, swivumbeko swa yona swo hlawuleka swa xiviri ni ku languteka ka yona loku kokaka mahlo swi endla leswaku yi pfuna tanihi ribye ra risima ni nchumu wa le tifemeni. Tidayimani ta ntumbuluko ti vumba endzeni-ndzeni ka Misava, kasi thekinoloji ya manguva lawa yi tlhela yi pfumelela tidayimani ku endliwa etilaboratori.<ref>{{Cite web|last=MAT|first=Mahmut|date=2019-03-08|title=Diamond {{!}} Properties, Formation, Occurrence, Deposits|url=https://geologyscience.com/minerals/diamond/|accessdate=2026-10-03|website=Geology Science|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> ingyqcza83j40h9oolfbieqeuunwkt8 User:Thulani Admire/Draft8 2 8439 43213 2026-10-03T22:28:04Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Silver crystal.jpg|thumb|Xifaniso xa silvhere]] '''Silivhere''' i nsimbi yo vangama, yo basa leyi kumekaka hi ntumbuluko eMisaveni. I yin’wana ya tinsimbi ta risima naswona yi tekiwe yi ri ya nkoka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-08-08|title=Silver {{!}} Facts, Properties, & Uses {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/silver|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Silivhere yi olovile..." 43213 wikitext text/x-wiki [[File:Silver crystal.jpg|thumb|Xifaniso xa silvhere]] '''Silivhere''' i nsimbi yo vangama, yo basa leyi kumekaka hi ntumbuluko eMisaveni. I yin’wana ya tinsimbi ta risima naswona yi tekiwe yi ri ya nkoka hi vanhu ku ringana magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-08-08|title=Silver {{!}} Facts, Properties, & Uses {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/silver|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Silivhere yi olovile swinene naswona yi nga vumbiwa yi va swilo swo hambana-hambana. Hi ntolovelo yikumeka hiku ceriwa naswona yitala ku kumeka xikan’we na timinerali tin’wana.Silivhere yi tirhisiwe ku endla swin’wetsin’wetsi, mali ya nsimbi, ku khavisa ni swilo swa le kaya. Ku languteka ka yona loku vangamaka ku endla leswaku yi tsakeriwa swinene hi swingwavila, swingwavila swa le nhan’wini, swingwavila swa mavoko ni swin’wana swo khavisa. Nakambe silivhere yi tirhisiwe tanihi nchumu wa nkoka wa ku xaviselana ematin’wini hinkwawo.<ref>{{Cite web|title=Silver: A native element, mineral, alloy, and byproduct|url=https://geology.com/minerals/silver.shtml|accessdate=2026-10-03|website=geology.com}}</ref> Silivhere yi tirhisiwe ku endla swin’wetsin’wetsi, mali ya nsimbi, ku khavisa ni swilo swa le kaya. Ku languteka ka yona loku vangamaka ku endla leswaku yi tsakeriwa swinene hi swingwavila, swingwavila swa le nhan’wini, swingwavila swa mavoko ni swin’wana swo khavisa. Nakambe silivhere yi tirhisiwe tanihi nchumu wa nkoka wa ku xaviselana ematin’wini hinkwawo.Nchumu wun’wana wa nkoka wa silivhere hileswaku yi fambisa gezi kahle swinene. Hikwalaho ka leswi, silivhere yi tirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swa gezi, swa elektroniki ni swilo swa thekinoloji. Yitlhela yi pfuna eka switirhisiwa swokarhi swa ti indasitiri hikuva yi fambisa kuhisa hindlela leyinene<ref>{{Cite web|title=Silver Statistics and Information {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/silver-statistics-and-information|accessdate=2026-10-03|website=www.usgs.gov|language=en}}</ref>. Silivhere yi tlhela yi tirhisiwa eka sayense ni le ka vutshunguri. Swihlanganisi swin’wana swa silivhere swi nga pfuna ku sivela ku kula ka switsongwatsongwana swo karhi, hikwalaho silivhere yi ni matirhiselo eka swilo swin’wana swa vutshunguri ni swa vuhlayiseki. Hambiswiritano, matirhiselo lawa ya lava ku khomiwa hi vukheta ni vutivi lebyi faneleke bya sayense.Silivhere i minerali ya nkoka hikwalaho ka ku saseka ka yona, ku pfuna ka yona ni swilo swo hlawuleka swa yona. Yi ya emahlweni yi va ya nkoka eka vuhlalu, thekinoloji, tiindasitiri ni le ka swiyenge swin’wana. Ku vuyisa silivhere swinga tlhela swi pfuneta ku hlayisa switirhisiwa swa ntumbuluko naku hunguta xilaveko xa migodi yo engetelela<ref>{{Cite web|title=Silver in healthcare: Historical evolution and modern applications {{!}} EVOQ|url=https://www.evoqmm.com/resources/white-papers/silver-in-healthcare-historical-evolution-and-modern-applications|accessdate=2026-10-03|website=www.evoqmm.com|language=en}}</ref>. == Swihlovo leswi tirhisiweke == <references /> 2je4sy9va016gkspbeky0r92p4r0ma6 Nkunghwa 0 8440 43214 2026-10-03T22:53:03Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Vallee-brouillard.jpg|thumb|xifaniso xa nkunghwa]] '''Nkunghwa''' i nhlengeleto wa mathonsi ya mati lamantsongo lama papamalaka ekusuhi na misava kumbe emoyeni. Hakanyingi yivumbiwa loko moya wo kufumela, wotsakama wu hola naswona mpfula ya mati yi cinca kuva mathonsi lamantsongo. Kambe hi ntolovelo wu olova naswona wu endla leswaku vanhu va kota ku vona ekule hi wona<ref>{{Cite web|title=Mist|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/mist|accessdate=2..." 43214 wikitext text/x-wiki [[File:Vallee-brouillard.jpg|thumb|xifaniso xa nkunghwa]] '''Nkunghwa''' i nhlengeleto wa mathonsi ya mati lamantsongo lama papamalaka ekusuhi na misava kumbe emoyeni. Hakanyingi yivumbiwa loko moya wo kufumela, wotsakama wu hola naswona mpfula ya mati yi cinca kuva mathonsi lamantsongo. Kambe hi ntolovelo wu olova naswona wu endla leswaku vanhu va kota ku vona ekule hi wona<ref>{{Cite web|title=Mist|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/mist|accessdate=2026-10-03|website=education.nationalgeographic.org|language=en}}</ref>.Hakanyingi nkungwa wu nga voniwa nimixo swinene, ngopfu-ngopfu ekusuhi ni milambu, mativa, makhwati ni minkova. Swi nga endla leswaku ndhawu leyi rhendzeleke yi languteka yi rhulile naswona yi nga twisiseki. Nkunghwa yitlhela yitala kuva kona loko moya wutsakama naswona mahiselo ya kufumela<ref>{{Cite web|title=What Makes Mornings Misty and Afternoons Clear|url=https://belowclouds.com/en/articles/what-makes-mornings-misty-and-afternoons-clear-2753|accessdate=2026-10-03|website=belowclouds.com|language=en}}</ref>. Nkunghwa iwa nkoka eka ntumbuluko hikuva yi engetela ndzhongho eka mbango. Swimilani swinga hlengeleta yin’wana ya ndzhongho lowu, leswinga pfunaka ku hanya eka tindzhawu letinga na mpfula yotala. Mist yinga tlhela yi nyika mati eka swiharhi swin’wana na switsotswana.Hambiswiritano, nkungu lowukulu minkarhi yin’wana wu nga endla leswaku ku famba swi tika<ref>{{Cite web|title=Mist|url=https://www.environment-database.eu/cms/glossary/46-glossary-m/4637-mist.html|accessdate=2026-10-03|website=www.environment-database.eu}}</ref>. Swi nga hunguta ku vonakala ka vachayeri, vachayeri va swikanyakanya ni vanhu lava fambaka ekusuhi ni magondzo. Loko nkungu wu tika, vanhu va fanele ku famba-famba hi vukheta naswona va nyikela nyingiso eka ndhawu leyi va rhendzeleke<ref>{{Cite web|title=Safe Driving in the Fog and Mist|url=https://www.arrivealive.co.za/safe-driving-in-the-fog-and-mist|accessdate=2026-10-03|website=Arrive Alive}}</ref>. == Swihlovo leswi tirhisiwaku == <references /> [[Category:Maxelo]] 2171bt47htprdxz3f4v3ew02bgkwk5v User:Thulani Admire/Draft9 2 8441 43215 2026-10-03T22:54:11Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Vallee-brouillard.jpg|thumb|xifaniso xa nkunghwa]] '''Nkunghwa''' i nhlengeleto wa mathonsi ya mati lamantsongo lama papamalaka ekusuhi na misava kumbe emoyeni. Hakanyingi yivumbiwa loko moya wo kufumela, wotsakama wu hola naswona mpfula ya mati yi cinca kuva mathonsi lamantsongo. Kambe hi ntolovelo wu olova naswona wu endla leswaku vanhu va kota ku vona ekule hi wona<ref>{{Cite web|title=Mist|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/mist|accessdate=2..." 43215 wikitext text/x-wiki [[File:Vallee-brouillard.jpg|thumb|xifaniso xa nkunghwa]] '''Nkunghwa''' i nhlengeleto wa mathonsi ya mati lamantsongo lama papamalaka ekusuhi na misava kumbe emoyeni. Hakanyingi yivumbiwa loko moya wo kufumela, wotsakama wu hola naswona mpfula ya mati yi cinca kuva mathonsi lamantsongo. Kambe hi ntolovelo wu olova naswona wu endla leswaku vanhu va kota ku vona ekule hi wona<ref>{{Cite web|title=Mist|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/mist|accessdate=2026-10-03|website=education.nationalgeographic.org|language=en}}</ref>.Hakanyingi nkungwa wu nga voniwa nimixo swinene, ngopfu-ngopfu ekusuhi ni milambu, mativa, makhwati ni minkova. Swi nga endla leswaku ndhawu leyi rhendzeleke yi languteka yi rhulile naswona yi nga twisiseki. Nkunghwa yitlhela yitala kuva kona loko moya wutsakama naswona mahiselo ya kufumela<ref>{{Cite web|title=What Makes Mornings Misty and Afternoons Clear|url=https://belowclouds.com/en/articles/what-makes-mornings-misty-and-afternoons-clear-2753|accessdate=2026-10-03|website=belowclouds.com|language=en}}</ref>. Nkunghwa iwa nkoka eka ntumbuluko hikuva yi engetela ndzhongho eka mbango. Swimilani swinga hlengeleta yin’wana ya ndzhongho lowu, leswinga pfunaka ku hanya eka tindzhawu letinga na mpfula yotala. Mist yinga tlhela yi nyika mati eka swiharhi swin’wana na switsotswana.Hambiswiritano, nkungu lowukulu minkarhi yin’wana wu nga endla leswaku ku famba swi tika<ref>{{Cite web|title=Mist|url=https://www.environment-database.eu/cms/glossary/46-glossary-m/4637-mist.html|accessdate=2026-10-03|website=www.environment-database.eu}}</ref>. Swi nga hunguta ku vonakala ka vachayeri, vachayeri va swikanyakanya ni vanhu lava fambaka ekusuhi ni magondzo. Loko nkungu wu tika, vanhu va fanele ku famba-famba hi vukheta naswona va nyikela nyingiso eka ndhawu leyi va rhendzeleke<ref>{{Cite web|title=Safe Driving in the Fog and Mist|url=https://www.arrivealive.co.za/safe-driving-in-the-fog-and-mist|accessdate=2026-10-03|website=Arrive Alive}}</ref>. == Swihlovo leswi tirhisiwaku == <references /> hi9jefw3jsnydejz9ymm3p5y2u4wvni Pulatinamu 0 8442 43216 2026-10-03T23:16:49Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Platinum-nugget.jpg|thumb|274x274px|Pulatinamu]] Pulatinamu i xiaki xa tikhemikhali lexi kumekaka hi ntumbuluko naswona i nsimbi leyi nga tolovelekangiki, ya nkoka. Xikombiso xa yona xa tikhemikhali i Pt naswona nomboro ya yona ya athomo i 78. Pulatinamu i nsimbi yo tsindziyela, yo basa ya silivhere leyi nga kotiki ku bola na ku cinca-cinca ko tala ka tikhemikhali. Yikumeka ngopfu eka maribye na ti minerali naswona yitirhisiwa ngopfu eka vuhlalu, ti indasitiri, mi..." 43216 wikitext text/x-wiki [[File:Platinum-nugget.jpg|thumb|274x274px|Pulatinamu]] Pulatinamu i xiaki xa tikhemikhali lexi kumekaka hi ntumbuluko naswona i nsimbi leyi nga tolovelekangiki, ya nkoka. Xikombiso xa yona xa tikhemikhali i Pt naswona nomboro ya yona ya athomo i 78. Pulatinamu i nsimbi yo tsindziyela, yo basa ya silivhere leyi nga kotiki ku bola na ku cinca-cinca ko tala ka tikhemikhali. Yikumeka ngopfu eka maribye na ti minerali naswona yitirhisiwa ngopfu eka vuhlalu, ti indasitiri, mirhi na thekinoloji.Pulatinamu yihumelela hi ntumbuluko eka crust ya Misava naswona yitala ku kumeka xikan’we na tinsimbi tin’wana leti tivekaka tani hi ti ''platinum-group elements''. Leswi swi katsa ''palladium, rhodium, iridium, osmium'' na ''ruthenium.''<ref>{{Cite web|date=2026-08-28|title=Platinum {{!}} Element, Symbol, Color, Metal, Jewelry, Uses, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/platinum|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> Pulatinamu yi ceriwa ematikweni yo hlaya, laha yin’wana ya ti ''deposits'' letikulu emisaveni ti kumekaka e Afrika Dzonga, Russia na Zimbabwe. Afrika Dzonga rina ngopfu ngopfu switirhisiwa leswikulu swa pulatinamu eka Bushveld Complex, ndzhawu ya ''geological'' leyingana ti ''deposits'' totala ta tinsimbi ta ''platinum-group''.Ku ceriwa ka pulatinamu swinga katsa ku ceriwa ehansi ka misava kumbe ku pfuleka, kuya hi ndzhawu na vuenti bya ti ''deposits''. Endlelo ro humesa ri nga ha rharhangana hikuva pulatinamu yi tala ku kumeka swin’we ni tinsimbi tin’wana.<ref>{{Cite web|title=Platinum Mining? How It Works, Where It’s Found & Why It Matters|url=https://www.physicalgold.com/insights/platinum-mining/|accessdate=2026-10-03|website=Physical Gold|language=en-US}}</ref> Ti ''compounds ta'' pulatinamu titirhisiwa eka mirhi, ngopfu ngopfu eka tinxaka tin’wana ta vutshunguri bya fukujani. Mirhi yo karhi leyi sekeriweke eka pulatinamu yi nga kavanyeta ku kula ka tisele ta khensa. Pulatinamu yitlhela yitirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swa vutshunguri hikuva ayi kondzelela ku bola naswona yinga tirhisiwa hiku hlayiseka emirini ehansi ka swiyimo leswi faneleke.<ref>{{Cite book |last=Bardal |first=Stan K. |date=2011 |title=Neoplasia |url=https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/platinum-compounds |last2=Waechter |first2=Jason E. |last3=Martin |first3=Douglas S. |publisher=Elsevier |isbn=978-1-4377-0310-8 |pages=305–324 |language=en |doi=10.1016/B978-1-4377-0310-8.00020-8}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> ra3blvxpifvicsae2ed4zgfuej70d2i User:Matlhavani/Draft 7 2 8443 43217 2026-10-03T23:17:26Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Platinum-nugget.jpg|thumb|274x274px|Pulatinamu]] Pulatinamu i xiaki xa tikhemikhali lexi kumekaka hi ntumbuluko naswona i nsimbi leyi nga tolovelekangiki, ya nkoka. Xikombiso xa yona xa tikhemikhali i Pt naswona nomboro ya yona ya athomo i 78. Pulatinamu i nsimbi yo tsindziyela, yo basa ya silivhere leyi nga kotiki ku bola na ku cinca-cinca ko tala ka tikhemikhali. Yikumeka ngopfu eka maribye na ti minerali naswona yitirhisiwa ngopfu eka vuhlalu, ti indasitiri, mi..." 43217 wikitext text/x-wiki [[File:Platinum-nugget.jpg|thumb|274x274px|Pulatinamu]] Pulatinamu i xiaki xa tikhemikhali lexi kumekaka hi ntumbuluko naswona i nsimbi leyi nga tolovelekangiki, ya nkoka. Xikombiso xa yona xa tikhemikhali i Pt naswona nomboro ya yona ya athomo i 78. Pulatinamu i nsimbi yo tsindziyela, yo basa ya silivhere leyi nga kotiki ku bola na ku cinca-cinca ko tala ka tikhemikhali. Yikumeka ngopfu eka maribye na ti minerali naswona yitirhisiwa ngopfu eka vuhlalu, ti indasitiri, mirhi na thekinoloji.Pulatinamu yihumelela hi ntumbuluko eka crust ya Misava naswona yitala ku kumeka xikan’we na tinsimbi tin’wana leti tivekaka tani hi ti ''platinum-group elements''. Leswi swi katsa ''palladium, rhodium, iridium, osmium'' na ''ruthenium.''<ref>{{Cite web|date=2026-08-28|title=Platinum {{!}} Element, Symbol, Color, Metal, Jewelry, Uses, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/platinum|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> Pulatinamu yi ceriwa ematikweni yo hlaya, laha yin’wana ya ti ''deposits'' letikulu emisaveni ti kumekaka e Afrika Dzonga, Russia na Zimbabwe. Afrika Dzonga rina ngopfu ngopfu switirhisiwa leswikulu swa pulatinamu eka Bushveld Complex, ndzhawu ya ''geological'' leyingana ti ''deposits'' totala ta tinsimbi ta ''platinum-group''.Ku ceriwa ka pulatinamu swinga katsa ku ceriwa ehansi ka misava kumbe ku pfuleka, kuya hi ndzhawu na vuenti bya ti ''deposits''. Endlelo ro humesa ri nga ha rharhangana hikuva pulatinamu yi tala ku kumeka swin’we ni tinsimbi tin’wana.<ref>{{Cite web|title=Platinum Mining? How It Works, Where It’s Found & Why It Matters|url=https://www.physicalgold.com/insights/platinum-mining/|accessdate=2026-10-03|website=Physical Gold|language=en-US}}</ref> Ti ''compounds ta'' pulatinamu titirhisiwa eka mirhi, ngopfu ngopfu eka tinxaka tin’wana ta vutshunguri bya fukujani. Mirhi yo karhi leyi sekeriweke eka pulatinamu yi nga kavanyeta ku kula ka tisele ta khensa. Pulatinamu yitlhela yitirhisiwa eka switirhisiwa swin’wana swa vutshunguri hikuva ayi kondzelela ku bola naswona yinga tirhisiwa hiku hlayiseka emirini ehansi ka swiyimo leswi faneleke.<ref>{{Cite book |last=Bardal |first=Stan K. |date=2011 |title=Neoplasia |url=https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/platinum-compounds |last2=Waechter |first2=Jason E. |last3=Martin |first3=Douglas S. |publisher=Elsevier |isbn=978-1-4377-0310-8 |pages=305–324 |language=en |doi=10.1016/B978-1-4377-0310-8.00020-8}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> a2a42j90v63ypcldca3lo7v2ejtu7my Xingolonyani xa timbongolo 0 8444 43218 2026-10-03T23:22:59Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Donkey Cart Kenya.jpg|thumb|xingolonyani xa tidonki]] '''Xingolonyana''' xa timbhongolo i golonyi yo olova leyi kokiwaka hi mbhongolo yin’we kumbe to tala. Hi ntolovelo xina mavhilwa mambirhi kumbe mune na furemu ya mapulanga kumbe ya nsimbi laha kunga rhwariwaka vanhu kumbe nhundzu. Tigolonyi ta timbhongolo titirhisiwile kuringana malembe yotala eka tindzhawu tohambana hambana ta misava, ngopfu ngopfu eka miganga yale makaya laha swivumbeko swin’wana swa swof..." 43218 wikitext text/x-wiki [[File:Donkey Cart Kenya.jpg|thumb|xingolonyani xa tidonki]] '''Xingolonyana''' xa timbhongolo i golonyi yo olova leyi kokiwaka hi mbhongolo yin’we kumbe to tala. Hi ntolovelo xina mavhilwa mambirhi kumbe mune na furemu ya mapulanga kumbe ya nsimbi laha kunga rhwariwaka vanhu kumbe nhundzu. Tigolonyi ta timbhongolo titirhisiwile kuringana malembe yotala eka tindzhawu tohambana hambana ta misava, ngopfu ngopfu eka miganga yale makaya laha swivumbeko swin’wana swa swofamba swinga durha kumbe swinga kumeki<ref>{{Cite journal |last=Hanekom |first=Dirk |date=2000-01-01 |title=The use of donkeys for transport in South Africa |url=https://www.researchgate.net/publication/240626627_The_use_of_donkeys_for_transport_in_South_Africa}}</ref>.Tigolonyi ta timbhongolo ta pfuna ku rhwala swibyariwa, tihunyi, mati, switirho ni swin’wana. Ti nga ha tlhela ti tirhisiwa ku fambisa vanhu eka mpfhuka wo koma. Timbhongolo i swiharhi leswi tiyeke naswona tinga famba emagondzweni na le magondzweni laha mimovha leyikulu yingava na swiphiqo<ref>{{Cite web|last=Media|first=Casson|title=Working Donkey Welfare {{!}} Donkeys & Mules {{!}} Animal Welfare NSPCA|url=https://nspca.co.za/working-donkey-welfare/|accessdate=2026-10-03|website=NSPCA|language=en-ZA}}</ref>. Ku tirhisa xigolonyana xa timbhongolo swi nga va ndlela leyi nga durhiki yo fambisa nhundzu. Hambiswiritano, swifuwo swifanele ku khomiwa hi vukheta naswona swinyikiwa swakudya leswi ringaneleke, mati, ku wisa na vutumbelo lebyi faneleke. Xigolonyana xifanele kutlhela xiva na vukulu na ntiko lowu ringaneleke leswaku mbhongolo yinga rhwali ngopfu kumbe kuvaviseka<ref>{{Cite web|last=monica|date=2022-01-06|title=How We're Helping The Donkeys Of Bela-Bela, South Africa!|url=https://networkforanimals.org/how-were-helping-the-donkeys-of-bela-bela-south-africa/|accessdate=2026-10-03|website=Network for Animals|language=en-ZA}}</ref>.Tigolonyi ta timbhongolo i xiphemu xa nkoka xa vutleketli eka miganga yin’wana. Va hlanganisa vanhu ni timakete, mapurasi, swikolo ni tindhawu tin’wana. Hambileswi mimovha ya manguva lawa yi tolovelekeke namuntlha, swigolonyana swa timbhongolo swi ya emahlweni swi pfuna laha ku lavekaka swo famba swo olova ni leswi nga durhiki.<ref>{{Cite web|last=Makhaza|first=Thabiso Goba and Xanderleigh Dookey|title=Inside the world of the donkey cart-riding villages of Mahikeng|url=https://www.ewn.co.za/2024/03/25/inside-the-world-of-the-donkey-cart-riding-villages-of-mahikeng|accessdate=2026-10-03|website=EWN|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWE == <references /> [[Category:Swifambo]] 4mgjfkwxa470btjh0klv25e66xz167h 43231 43218 2026-10-04T11:19:15Z Thulani Admire 12531 43231 wikitext text/x-wiki [[File:Donkey Cart Kenya.jpg|thumb|xingolonyani xa tidonki]] '''Xigolonyana''' xa timbhongolo i golonyi yo olova leyi kokiwaka hi mbhongolo yin’we kumbe to tala. Hi ntolovelo xina mavhilwa mambirhi kumbe mune na furemu ya mapulanga kumbe ya nsimbi laha kunga rhwariwaka vanhu kumbe nhundzu. Tigolonyi ta timbhongolo titirhisiwile kuringana malembe yotala eka tindzhawu tohambana hambana ta misava, ngopfu ngopfu eka miganga yale makaya laha swivumbeko swin’wana swa swofamba swinga durha kumbe swinga kumeki<ref>{{Cite journal |last=Hanekom |first=Dirk |date=2000-01-01 |title=The use of donkeys for transport in South Africa |url=https://www.researchgate.net/publication/240626627_The_use_of_donkeys_for_transport_in_South_Africa}}</ref>.Tigolonyi ta timbhongolo ta pfuna ku rhwala swibyariwa, tihunyi, mati, switirho ni swin’wana. Ti nga ha tlhela ti tirhisiwa ku fambisa vanhu eka mpfhuka wo koma. Timbhongolo i swiharhi leswi tiyeke naswona tinga famba emagondzweni na le magondzweni laha mimovha leyikulu yingava na swiphiqo<ref>{{Cite web|last=Media|first=Casson|title=Working Donkey Welfare {{!}} Donkeys & Mules {{!}} Animal Welfare NSPCA|url=https://nspca.co.za/working-donkey-welfare/|accessdate=2026-10-03|website=NSPCA|language=en-ZA}}</ref>. Ku tirhisa xigolonyana xa timbhongolo swi nga va ndlela leyi nga durhiki yo fambisa nhundzu. Hambiswiritano, swifuwo swifanele ku khomiwa hi vukheta naswona swinyikiwa swakudya leswi ringaneleke, mati, ku wisa na vutumbelo lebyi faneleke. Xigolonyana xifanele kutlhela xiva na vukulu na ntiko lowu ringaneleke leswaku mbhongolo yinga rhwali ngopfu kumbe kuvaviseka<ref>{{Cite web|last=monica|date=2022-01-06|title=How We're Helping The Donkeys Of Bela-Bela, South Africa!|url=https://networkforanimals.org/how-were-helping-the-donkeys-of-bela-bela-south-africa/|accessdate=2026-10-03|website=Network for Animals|language=en-ZA}}</ref>.Tigolonyi ta timbhongolo i xiphemu xa nkoka xa vutleketli eka miganga yin’wana. Va hlanganisa vanhu ni timakete, mapurasi, swikolo ni tindhawu tin’wana. Hambileswi mimovha ya manguva lawa yi tolovelekeke namuntlha, swigolonyana swa timbhongolo swi ya emahlweni swi pfuna laha ku lavekaka swo famba swo olova ni leswi nga durhiki.<ref>{{Cite web|last=Makhaza|first=Thabiso Goba and Xanderleigh Dookey|title=Inside the world of the donkey cart-riding villages of Mahikeng|url=https://www.ewn.co.za/2024/03/25/inside-the-world-of-the-donkey-cart-riding-villages-of-mahikeng|accessdate=2026-10-03|website=EWN|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWE == <references /> [[Category:Swifambo]] ovqvh3otysput5dwkyms82xvnhsz4ju User:Thulani Admire/Draft10 2 8445 43219 2026-10-03T23:23:34Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Donkey Cart Kenya.jpg|thumb|xingolonyani xa tidonki]] '''Xingolonyana''' xa timbhongolo i golonyi yo olova leyi kokiwaka hi mbhongolo yin’we kumbe to tala. Hi ntolovelo xina mavhilwa mambirhi kumbe mune na furemu ya mapulanga kumbe ya nsimbi laha kunga rhwariwaka vanhu kumbe nhundzu. Tigolonyi ta timbhongolo titirhisiwile kuringana malembe yotala eka tindzhawu tohambana hambana ta misava, ngopfu ngopfu eka miganga yale makaya laha swivumbeko swin’wana swa swof..." 43219 wikitext text/x-wiki [[File:Donkey Cart Kenya.jpg|thumb|xingolonyani xa tidonki]] '''Xingolonyana''' xa timbhongolo i golonyi yo olova leyi kokiwaka hi mbhongolo yin’we kumbe to tala. Hi ntolovelo xina mavhilwa mambirhi kumbe mune na furemu ya mapulanga kumbe ya nsimbi laha kunga rhwariwaka vanhu kumbe nhundzu. Tigolonyi ta timbhongolo titirhisiwile kuringana malembe yotala eka tindzhawu tohambana hambana ta misava, ngopfu ngopfu eka miganga yale makaya laha swivumbeko swin’wana swa swofamba swinga durha kumbe swinga kumeki<ref>{{Cite journal |last=Hanekom |first=Dirk |date=2000-01-01 |title=The use of donkeys for transport in South Africa |url=https://www.researchgate.net/publication/240626627_The_use_of_donkeys_for_transport_in_South_Africa}}</ref>.Tigolonyi ta timbhongolo ta pfuna ku rhwala swibyariwa, tihunyi, mati, switirho ni swin’wana. Ti nga ha tlhela ti tirhisiwa ku fambisa vanhu eka mpfhuka wo koma. Timbhongolo i swiharhi leswi tiyeke naswona tinga famba emagondzweni na le magondzweni laha mimovha leyikulu yingava na swiphiqo<ref>{{Cite web|last=Media|first=Casson|title=Working Donkey Welfare {{!}} Donkeys & Mules {{!}} Animal Welfare NSPCA|url=https://nspca.co.za/working-donkey-welfare/|accessdate=2026-10-03|website=NSPCA|language=en-ZA}}</ref>. Ku tirhisa xigolonyana xa timbhongolo swi nga va ndlela leyi nga durhiki yo fambisa nhundzu. Hambiswiritano, swifuwo swifanele ku khomiwa hi vukheta naswona swinyikiwa swakudya leswi ringaneleke, mati, ku wisa na vutumbelo lebyi faneleke. Xigolonyana xifanele kutlhela xiva na vukulu na ntiko lowu ringaneleke leswaku mbhongolo yinga rhwali ngopfu kumbe kuvaviseka<ref>{{Cite web|last=monica|date=2022-01-06|title=How We're Helping The Donkeys Of Bela-Bela, South Africa!|url=https://networkforanimals.org/how-were-helping-the-donkeys-of-bela-bela-south-africa/|accessdate=2026-10-03|website=Network for Animals|language=en-ZA}}</ref>.Tigolonyi ta timbhongolo i xiphemu xa nkoka xa vutleketli eka miganga yin’wana. Va hlanganisa vanhu ni timakete, mapurasi, swikolo ni tindhawu tin’wana. Hambileswi mimovha ya manguva lawa yi tolovelekeke namuntlha, swigolonyana swa timbhongolo swi ya emahlweni swi pfuna laha ku lavekaka swo famba swo olova ni leswi nga durhiki.<ref>{{Cite web|last=Makhaza|first=Thabiso Goba and Xanderleigh Dookey|title=Inside the world of the donkey cart-riding villages of Mahikeng|url=https://www.ewn.co.za/2024/03/25/inside-the-world-of-the-donkey-cart-riding-villages-of-mahikeng|accessdate=2026-10-03|website=EWN|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWE == <references /> 85pdf3xkd5e027i5o3jmyj8wviafqds Iphone 0 8446 43220 2026-10-04T00:31:14Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:IPhone models.jpg|thumb|xifaniso xati Iphone]] '''Iphone''' i foni ya ximanguva lawa leyi dumeke leyi endliweke hi khaphani ya Apple. Yi sungule ku humesiwa hi 2007 naswona yi hundzuke yin’wana ya tifoni leti tivekaka swinene emisaveni. Emalembeni lama hundzeke, Apple yi humese timodele to tala to hambana-hambana ta iPhone leti nga ni tipulani leti antswisiweke, tikhamera, tiphurosesa ni swin’wana.Xin’wana xa swilo leswikulu swa iPhone i ''touchscreen'' ya y..." 43220 wikitext text/x-wiki [[File:IPhone models.jpg|thumb|xifaniso xati Iphone]] '''Iphone''' i foni ya ximanguva lawa leyi dumeke leyi endliweke hi khaphani ya Apple. Yi sungule ku humesiwa hi 2007 naswona yi hundzuke yin’wana ya tifoni leti tivekaka swinene emisaveni. Emalembeni lama hundzeke, Apple yi humese timodele to tala to hambana-hambana ta iPhone leti nga ni tipulani leti antswisiweke, tikhamera, tiphurosesa ni swin’wana.Xin’wana xa swilo leswikulu swa iPhone i ''touchscreen'' ya yona<ref>{{Cite web|date=2026-09-25|title=IPhone {{!}} Models, iPhone 17, iPhone Air, Definition, History, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/technology/iPhone|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Vatirhisi va nga khoma, va swipa ni ku thayipa eka xikirini leswaku va lawula riqingho. Ti-iPhone ti nga tirhisiwa ku bela riqingho, ku rhumela marungula, ku teka swifaniso, ku hlalela tivhidiyo, ku yingisela vuyimbeleri ni ku pfula inthanete<ref>{{Cite web|title=What Is an iPhone?|url=https://www.computerhope.com/jargon/i/iphone.htm|accessdate=2026-10-03|website=Computer Hope|language=en}}</ref>. iPhone yi tlhela yi va na tikhamera leti pfumelelaka vanhu ku teka swifaniso na ku rhekhoda tivhidiyo. Hi ntolovelo timodelie letintshwa ti katsa tisisiteme leti antswisiweke ta tikhamera leti nga humesaka swifaniso swa xiyimo xa le henhla<ref>{{Cite web|title=iPhone - Compare Models|url=https://www.apple.com/iphone/compare/|accessdate=2026-10-04|website=Apple|language=en-US}}</ref>. Khamera yi nga pfuna ku teka switsundzuxo swa nkoka, tiphurojeke ta xikolo ni minkarhi ya siku na siku.Xiphemu xin’wana xa nkoka xa iPhone i ''software'' ya yona, leyi vuriwaka iOS. iOS yi nyika ''interface'' leyi vanhu va yi tirhisaka ku tirhisa foni naswona yi katsa swihlawulekisi swa vuhlanganisi, vuhungasi, vuhlayiseki, na vuhumelerisi. Vatirhisi va nga ha tlhela va kopa ti-app to tala to hambana-hambana eka App Store ya Apple<ref>{{Cite web|date=2021-03-01|title=Architecture of IOS Operating System|url=https://www.geeksforgeeks.org/operating-systems/architecture-of-ios-operating-system/|accessdate=2026-10-04|website=GeeksforGeeks|language=en}}</ref>. iPhone yi vile na nkucetelo lowukulu eka thekinoloji ya manguva lawa na vuhlanganisi. Ti- smartphone ti endle leswaku swi olovela vanhu ku vulavurisana ni ku kuma rungula va ri kwalomu ka kun’wana ni kun’wana. Hambiswiritano, i swa nkoka ku tirhisa ti-smartphone hi vutihlamuleri ni ku ringanisela nkarhi wa xikirini ni xikolo, vurhongo, ku endla vutiolori ni nkarhi wo va ni ndyangu ni vanghana<ref>{{Cite journal |last=Lartey |first=Solomon |date=2024-09-14 |title=Analyzing the Impact of Mobile Phone Technology on Modern Communication in Various Market Segments: A Comparative Study of China and the USA |url=https://www.researchgate.net/publication/384019451_Analyzing_the_Impact_of_Mobile_Phone_Technology_on_Modern_Communication_in_Various_Market_Segments_A_Comparative_Study_of_China_and_the_USA}}</ref>.Hi ku gimeta, iPhone i xiphemu xa nkoka xa thekinoloji ya manguva lawa. Ku hlanganisiwa ka yona ka switirhisiwa swa vuhlanganisi, tikhamera, ti-app, na ku nghena ka inthanete swi endla leswaku yi pfuna eka migingiriko yo tala yo hambana. Loko thekinoloji yi ya emahlweni yi hluvuka, ti-smartphone to fana na iPhone ti nga ha tshama ti ri karhi ti cinca no engetela swilo leswintshwa<ref>{{Cite web|date=2024-12-01|title=The history of iPhone: how the device Revolutionized Communication and Media - World History Journal|url=https://worldhistoryjournal.com/2024/12/01/how-the-iphone-revolutionized-communication-and-media/|accessdate=2026-10-04|language=en-GB}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:FONI]] [[Category:PHONE]] i5guv1g5u7djhv3vufw62m8lihx8i8z User:Thulani Admire/Draft11 2 8447 43221 2026-10-04T00:33:02Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:IPhone models.jpg|thumb|xifaniso xati Iphone]] '''Iphone''' i foni ya ximanguva lawa leyi dumeke leyi endliweke hi khaphani ya Apple. Yi sungule ku humesiwa hi 2007 naswona yi hundzuke yin’wana ya tifoni leti tivekaka swinene emisaveni. Emalembeni lama hundzeke, Apple yi humese timodele to tala to hambana-hambana ta iPhone leti nga ni tipulani leti antswisiweke, tikhamera, tiphurosesa ni swin’wana.Xin’wana xa swilo leswikulu swa iPhone i ''touchscreen'' ya y..." 43221 wikitext text/x-wiki [[File:IPhone models.jpg|thumb|xifaniso xati Iphone]] '''Iphone''' i foni ya ximanguva lawa leyi dumeke leyi endliweke hi khaphani ya Apple. Yi sungule ku humesiwa hi 2007 naswona yi hundzuke yin’wana ya tifoni leti tivekaka swinene emisaveni. Emalembeni lama hundzeke, Apple yi humese timodele to tala to hambana-hambana ta iPhone leti nga ni tipulani leti antswisiweke, tikhamera, tiphurosesa ni swin’wana.Xin’wana xa swilo leswikulu swa iPhone i ''touchscreen'' ya yona<ref>{{Cite web|date=2026-09-25|title=IPhone {{!}} Models, iPhone 17, iPhone Air, Definition, History, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/technology/iPhone|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Vatirhisi va nga khoma, va swipa ni ku thayipa eka xikirini leswaku va lawula riqingho. Ti-iPhone ti nga tirhisiwa ku bela riqingho, ku rhumela marungula, ku teka swifaniso, ku hlalela tivhidiyo, ku yingisela vuyimbeleri ni ku pfula inthanete<ref>{{Cite web|title=What Is an iPhone?|url=https://www.computerhope.com/jargon/i/iphone.htm|accessdate=2026-10-03|website=Computer Hope|language=en}}</ref>. iPhone yi tlhela yi va na tikhamera leti pfumelelaka vanhu ku teka swifaniso na ku rhekhoda tivhidiyo. Hi ntolovelo timodelie letintshwa ti katsa tisisiteme leti antswisiweke ta tikhamera leti nga humesaka swifaniso swa xiyimo xa le henhla<ref>{{Cite web|title=iPhone - Compare Models|url=https://www.apple.com/iphone/compare/|accessdate=2026-10-04|website=Apple|language=en-US}}</ref>. Khamera yi nga pfuna ku teka switsundzuxo swa nkoka, tiphurojeke ta xikolo ni minkarhi ya siku na siku.Xiphemu xin’wana xa nkoka xa iPhone i ''software'' ya yona, leyi vuriwaka iOS. iOS yi nyika ''interface'' leyi vanhu va yi tirhisaka ku tirhisa foni naswona yi katsa swihlawulekisi swa vuhlanganisi, vuhungasi, vuhlayiseki, na vuhumelerisi. Vatirhisi va nga ha tlhela va kopa ti-app to tala to hambana-hambana eka App Store ya Apple<ref>{{Cite web|date=2021-03-01|title=Architecture of IOS Operating System|url=https://www.geeksforgeeks.org/operating-systems/architecture-of-ios-operating-system/|accessdate=2026-10-04|website=GeeksforGeeks|language=en}}</ref>. iPhone yi vile na nkucetelo lowukulu eka thekinoloji ya manguva lawa na vuhlanganisi. Ti- smartphone ti endle leswaku swi olovela vanhu ku vulavurisana ni ku kuma rungula va ri kwalomu ka kun’wana ni kun’wana. Hambiswiritano, i swa nkoka ku tirhisa ti-smartphone hi vutihlamuleri ni ku ringanisela nkarhi wa xikirini ni xikolo, vurhongo, ku endla vutiolori ni nkarhi wo va ni ndyangu ni vanghana<ref>{{Cite journal |last=Lartey |first=Solomon |date=2024-09-14 |title=Analyzing the Impact of Mobile Phone Technology on Modern Communication in Various Market Segments: A Comparative Study of China and the USA |url=https://www.researchgate.net/publication/384019451_Analyzing_the_Impact_of_Mobile_Phone_Technology_on_Modern_Communication_in_Various_Market_Segments_A_Comparative_Study_of_China_and_the_USA}}</ref>.Hi ku gimeta, iPhone i xiphemu xa nkoka xa thekinoloji ya manguva lawa. Ku hlanganisiwa ka yona ka switirhisiwa swa vuhlanganisi, tikhamera, ti-app, na ku nghena ka inthanete swi endla leswaku yi pfuna eka migingiriko yo tala yo hambana. Loko thekinoloji yi ya emahlweni yi hluvuka, ti-smartphone to fana na iPhone ti nga ha tshama ti ri karhi ti cinca no engetela swilo leswintshwa<ref>{{Cite web|date=2024-12-01|title=The history of iPhone: how the device Revolutionized Communication and Media - World History Journal|url=https://worldhistoryjournal.com/2024/12/01/how-the-iphone-revolutionized-communication-and-media/|accessdate=2026-10-04|language=en-GB}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> mtf99s41owgef4n8uuishs7nnzwh0gv Ncuva 0 8448 43222 2026-10-04T06:51:46Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Mancala Board Game.jpg|thumb|264x264px|Ncuva]] '''Ncuva''' i ndyangu wa mintlangu ya ndhavuko ya bodo leyi tlangiwaka eswiphen’wini swo tala swa Afrika, Middle East, Asia na Kharibiya. Mintlangu leyi hi ntolovelo yi tlangiwa ehenhla ka bodo leyi nga ni makhumbi yo hlayanyana lamatsongo kumbe migodi, laha vatlangi va fambisaka mbewu, maribye, vuhlalu kumbe swilo swin’wana leswitsongo exikarhi ka migodi. Mintlangu ya Mancala yitiveka hi milawu ya yona yo olova k..." 43222 wikitext text/x-wiki [[File:Mancala Board Game.jpg|thumb|264x264px|Ncuva]] '''Ncuva''' i ndyangu wa mintlangu ya ndhavuko ya bodo leyi tlangiwaka eswiphen’wini swo tala swa Afrika, Middle East, Asia na Kharibiya. Mintlangu leyi hi ntolovelo yi tlangiwa ehenhla ka bodo leyi nga ni makhumbi yo hlayanyana lamatsongo kumbe migodi, laha vatlangi va fambisaka mbewu, maribye, vuhlalu kumbe swilo swin’wana leswitsongo exikarhi ka migodi. Mintlangu ya Mancala yitiveka hi milawu ya yona yo olova kambe yinga katsa ku ehleketa lokukulu ka maqhinga.<ref>{{Cite web|last=Tatas|first=Markos|date=2025-12-19|title=Mancala: Africa's Oldest Game of Sowing and Counting|url=https://ancientgames.org/mancala-africas-ancient-game-of-sowing-and-counting/|accessdate=2026-10-04|website=ancientgames.org|language=en}}</ref> Bodo ya ndhavuko ya ncuva hi ntolovelo yiva na mintila yimbirhi kumbe kutlula ya migodi leyintsongo. Tibodo tin’wana ti endliwe hi timhandzi, kasi tin’wana ti nga ha va ti ri ni mimbhovo leyi ceriweke hi ku kongoma ehansi. Swilo leswintsongo swofana na mbewu, maribye, makhumbi kumbe vuhlalu swi vekiwa emigodini.Ti bodo totala ta ncuva tina migodi leyikulu yo hlayisa, minkarhi yin’wana yivuriwa switolo kumbe mincuva, laha ku vekiwaka swiphemu leswi khomiweke. Hambiswiritano, a hi vuhundzuluxeri hinkwabyo bya ntlangu lowu lebyi tirhisaka migodi leyi leyikulu. <ref>{{Cite web|title=Mancala Family|url=https://boardgamegeek.com/wiki/page/Mancala_family|accessdate=2026-10-04|website=BoardGameGeek|language=en-US}}</ref> Ntlangu wa ncuva yi hoxe xandla swinene eka vutomi bya ntshamisano na ndhavuko wa miganga yo tala. Ti tirhisiwile eka vuhungasi, ku tirhisana na vanhu, ku dyondzisa, na ku hluvukisa miehleketo ya maqhinga. Eka miganga yin’wana, vuhundzuluxeri byo karhi bya ntlangu lowu byi fambisana ni vanhu lavakulu, varhangeri kumbe swiendlakalo swa nkoka swa ntshamisano.Tibodo tinga tlhela tiva na nkoka wa ndzhavuko na vutshila hikuva minkarhi yin’wana ti vatliwa hi swifaniso swo khavisa na swikombiso.<ref>{{Cite journal |last=Zhang |first=Jian |last2=Liu |first2=Yingdan |last3=Yin |first3=Zijun |last4=Abbas |first4=Safdar |last5=Qin |first5=Shengdong |date=2023-05-27 |title=Role of Mancala Games in Human Evolution, Cultural Development, and Education: An Anthropological Inquiry |url=https://www.researchgate.net/publication/371317435_Role_of_Mancala_Games_in_Human_Evolution_Cultural_Development_and_Education_An_Anthropological_Inquiry |journal=Quality in Sport |volume=14 |pages=23–36 |doi=10.12775/QS.2023.14.01.002}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> paxmd964tt6wj0tj7kj2mfnjfz01h7p User:Matlhavani/Draft 8 2 8449 43223 2026-10-04T06:52:12Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Mancala Board Game.jpg|thumb|264x264px|Ncuva]] '''Ncuva''' i ndyangu wa mintlangu ya ndhavuko ya bodo leyi tlangiwaka eswiphen’wini swo tala swa Afrika, Middle East, Asia na Kharibiya. Mintlangu leyi hi ntolovelo yi tlangiwa ehenhla ka bodo leyi nga ni makhumbi yo hlayanyana lamatsongo kumbe migodi, laha vatlangi va fambisaka mbewu, maribye, vuhlalu kumbe swilo swin’wana leswitsongo exikarhi ka migodi. Mintlangu ya Mancala yitiveka hi milawu ya yona yo olova k..." 43223 wikitext text/x-wiki [[File:Mancala Board Game.jpg|thumb|264x264px|Ncuva]] '''Ncuva''' i ndyangu wa mintlangu ya ndhavuko ya bodo leyi tlangiwaka eswiphen’wini swo tala swa Afrika, Middle East, Asia na Kharibiya. Mintlangu leyi hi ntolovelo yi tlangiwa ehenhla ka bodo leyi nga ni makhumbi yo hlayanyana lamatsongo kumbe migodi, laha vatlangi va fambisaka mbewu, maribye, vuhlalu kumbe swilo swin’wana leswitsongo exikarhi ka migodi. Mintlangu ya Mancala yitiveka hi milawu ya yona yo olova kambe yinga katsa ku ehleketa lokukulu ka maqhinga.<ref>{{Cite web|last=Tatas|first=Markos|date=2025-12-19|title=Mancala: Africa's Oldest Game of Sowing and Counting|url=https://ancientgames.org/mancala-africas-ancient-game-of-sowing-and-counting/|accessdate=2026-10-04|website=ancientgames.org|language=en}}</ref> Bodo ya ndhavuko ya ncuva hi ntolovelo yiva na mintila yimbirhi kumbe kutlula ya migodi leyintsongo. Tibodo tin’wana ti endliwe hi timhandzi, kasi tin’wana ti nga ha va ti ri ni mimbhovo leyi ceriweke hi ku kongoma ehansi. Swilo leswintsongo swofana na mbewu, maribye, makhumbi kumbe vuhlalu swi vekiwa emigodini.Ti bodo totala ta ncuva tina migodi leyikulu yo hlayisa, minkarhi yin’wana yivuriwa switolo kumbe mincuva, laha ku vekiwaka swiphemu leswi khomiweke. Hambiswiritano, a hi vuhundzuluxeri hinkwabyo bya ntlangu lowu lebyi tirhisaka migodi leyi leyikulu. <ref>{{Cite web|title=Mancala Family|url=https://boardgamegeek.com/wiki/page/Mancala_family|accessdate=2026-10-04|website=BoardGameGeek|language=en-US}}</ref> Ntlangu wa ncuva yi hoxe xandla swinene eka vutomi bya ntshamisano na ndhavuko wa miganga yo tala. Ti tirhisiwile eka vuhungasi, ku tirhisana na vanhu, ku dyondzisa, na ku hluvukisa miehleketo ya maqhinga. Eka miganga yin’wana, vuhundzuluxeri byo karhi bya ntlangu lowu byi fambisana ni vanhu lavakulu, varhangeri kumbe swiendlakalo swa nkoka swa ntshamisano.Tibodo tinga tlhela tiva na nkoka wa ndzhavuko na vutshila hikuva minkarhi yin’wana ti vatliwa hi swifaniso swo khavisa na swikombiso.<ref>{{Cite journal |last=Zhang |first=Jian |last2=Liu |first2=Yingdan |last3=Yin |first3=Zijun |last4=Abbas |first4=Safdar |last5=Qin |first5=Shengdong |date=2023-05-27 |title=Role of Mancala Games in Human Evolution, Cultural Development, and Education: An Anthropological Inquiry |url=https://www.researchgate.net/publication/371317435_Role_of_Mancala_Games_in_Human_Evolution_Cultural_Development_and_Education_An_Anthropological_Inquiry |journal=Quality in Sport |volume=14 |pages=23–36 |doi=10.12775/QS.2023.14.01.002}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> paxmd964tt6wj0tj7kj2mfnjfz01h7p Nyama ya nguluve 0 8450 43225 2026-10-04T07:51:38Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Pork Shoulder picnic roast.jpg|thumb|Nyama ya nguluve]] '''Nyama''' ya nguluve i vito ra ''culinary'' ra nyama ya nguluve yale kaya (''Sus scrofa domesticus''). I yin’wana ya nyama leyi dyiwaka ngopfu emisaveni naswona yitirhisiwa eka swakudya swohambana hambana na switirhisiwa swa swakudya. Nyama ya nguluve yinga lulamisiwa hiku tirhisa tindlela tofana naku oxiwa, ku grila, ku gayela, ku tswonga musi, ku virisa, naku horisa.<ref>{{Cite web|date=2026-09-30|title..." 43225 wikitext text/x-wiki [[File:Pork Shoulder picnic roast.jpg|thumb|Nyama ya nguluve]] '''Nyama''' ya nguluve i vito ra ''culinary'' ra nyama ya nguluve yale kaya (''Sus scrofa domesticus''). I yin’wana ya nyama leyi dyiwaka ngopfu emisaveni naswona yitirhisiwa eka swakudya swohambana hambana na switirhisiwa swa swakudya. Nyama ya nguluve yinga lulamisiwa hiku tirhisa tindlela tofana naku oxiwa, ku grila, ku gayela, ku tswonga musi, ku virisa, naku horisa.<ref>{{Cite web|date=2026-09-30|title=Pork {{!}} Definition, Cuts, & Preparation {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/pork|accessdate=2026-10-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> Nyama ya nguluve yinga lulamisiwa hi tindlela totala. Nyama ya nguluve leyi tengeke yitala ku oxiwa, yi oxiwa, yi oxiwa kumbe yi swekiwa eka switolwa. Yinga tlhela yi hlayisiwa hiku horisa, ku tswonga musi, ku omisiwa naku virisa.Switirhisiwa swa nyama ya nguluve leswi lulamisiweke swi katsa ''bacon'', ''ham'', tisoseji na salami. Mindzhavuko yohambana hambana yisungule maendlelo ya yona ya ndzhavuko yo lulamisa naku hlayisa nyama ya nguluve.Nyama ya nguluve yifanele ku swekiwa naku khomiwa hindlela leyi hlayisekeke ku hunguta khombo ra mavabyi lawa ya vangiwaka hi swakudya. Mahiselo lawa ya faneleke yo sweka yaya hi ndlela yo tsema naku lulamisa.<ref>{{Cite web|title=justcooking.in - Food Dictionary - Meat & Meat Products - Pork|url=http://justcooking.in/dictionary/pork|accessdate=2026-10-04|website=justcooking.in|language=en}}</ref> Nyama ya nguluve yinyika tivhitamini leti katsaka ti protein, vitamin B12, thiamine, zinc, selenium, na ti vitamin tin’wana ta B. Swakudya swa yona swa hambana swinene kuya hiku tsemiwa na ndlela leyi yi lulamisiwaka ha yona. Ti lean cuts hi xitalo tina mafurha nyana kutlula switirhisiwa swofana na bacon na ti sausages tin’wana. Switirhisiwa swa nyama ya nguluve leswi lulamisiweke swinga va na nhlayo yale henhla swinene ya munyu na mafurha yotala, ngopfu ngopfu loko swidyiwa ngopfu.<ref>{{Cite web|last=PhD|first=Atli Arnarson BSc|date=2023-07-20|title=Pork 101: Nutrition Facts and Health Effects|url=https://www.healthline.com/nutrition/foods/pork|accessdate=2026-10-04|website=Healthline|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 3pnbntq5lfile21es10pev0ju583fhi User:Matlhavani/Draft 9 2 8451 43226 2026-10-04T07:53:04Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Pork Shoulder picnic roast.jpg|thumb|Nyama ya nguluve]] '''Nyama''' ya nguluve i vito ra ''culinary'' ra nyama ya nguluve yale kaya (''Sus scrofa domesticus''). I yin’wana ya nyama leyi dyiwaka ngopfu emisaveni naswona yitirhisiwa eka swakudya swohambana hambana na switirhisiwa swa swakudya. Nyama ya nguluve yinga lulamisiwa hiku tirhisa tindlela tofana naku oxiwa, ku grila, ku gayela, ku tswonga musi, ku virisa, naku horisa.<ref>{{Cite web|date=2026-09-30|title..." 43226 wikitext text/x-wiki [[File:Pork Shoulder picnic roast.jpg|thumb|Nyama ya nguluve]] '''Nyama''' ya nguluve i vito ra ''culinary'' ra nyama ya nguluve yale kaya (''Sus scrofa domesticus''). I yin’wana ya nyama leyi dyiwaka ngopfu emisaveni naswona yitirhisiwa eka swakudya swohambana hambana na switirhisiwa swa swakudya. Nyama ya nguluve yinga lulamisiwa hiku tirhisa tindlela tofana naku oxiwa, ku grila, ku gayela, ku tswonga musi, ku virisa, naku horisa.<ref>{{Cite web|date=2026-09-30|title=Pork {{!}} Definition, Cuts, & Preparation {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/pork|accessdate=2026-10-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> Nyama ya nguluve yinga lulamisiwa hi tindlela totala. Nyama ya nguluve leyi tengeke yitala ku oxiwa, yi oxiwa, yi oxiwa kumbe yi swekiwa eka switolwa. Yinga tlhela yi hlayisiwa hiku horisa, ku tswonga musi, ku omisiwa naku virisa.Switirhisiwa swa nyama ya nguluve leswi lulamisiweke swi katsa ''bacon'', ''ham'', tisoseji na salami. Mindzhavuko yohambana hambana yisungule maendlelo ya yona ya ndzhavuko yo lulamisa naku hlayisa nyama ya nguluve.Nyama ya nguluve yifanele ku swekiwa naku khomiwa hindlela leyi hlayisekeke ku hunguta khombo ra mavabyi lawa ya vangiwaka hi swakudya. Mahiselo lawa ya faneleke yo sweka yaya hi ndlela yo tsema naku lulamisa.<ref>{{Cite web|title=justcooking.in - Food Dictionary - Meat & Meat Products - Pork|url=http://justcooking.in/dictionary/pork|accessdate=2026-10-04|website=justcooking.in|language=en}}</ref> Nyama ya nguluve yinyika tivhitamini leti katsaka ti protein, vitamin B12, thiamine, zinc, selenium, na ti vitamin tin’wana ta B. Swakudya swa yona swa hambana swinene kuya hiku tsemiwa na ndlela leyi yi lulamisiwaka ha yona. Ti lean cuts hi xitalo tina mafurha nyana kutlula switirhisiwa swofana na bacon na ti sausages tin’wana. Switirhisiwa swa nyama ya nguluve leswi lulamisiweke swinga va na nhlayo yale henhla swinene ya munyu na mafurha yotala, ngopfu ngopfu loko swidyiwa ngopfu.<ref>{{Cite web|last=PhD|first=Atli Arnarson BSc|date=2023-07-20|title=Pork 101: Nutrition Facts and Health Effects|url=https://www.healthline.com/nutrition/foods/pork|accessdate=2026-10-04|website=Healthline|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> pxfizpg1gjqaol6iz2fvpbe33nys0pu Macaroni na chizi 0 8452 43229 2026-10-04T09:15:07Z Malender911 12516 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375694499|Macaroni and cheese]]" 43229 wikitext text/x-wiki   '''Macaroni na chizi''' (hi ririmi ra ririmi swi tiviwa tani hi mak '''na chizi''' naswona switiveka tani hi '''makaroni chizi''' eUnited Kingdom <ref name="bbc_mc">{{Cite web|title=Macaroni cheese recipe|url=https://www.bbc.co.uk/food/recipes/macaronicheese_83521|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230308003237/https://www.bbc.co.uk/food/recipes/macaronicheese_83521|archive-date=2023-03-08|accessdate=2023-12-16|website=[[BBC Food]]|language=en}}</ref> ) i swakudya swa pasta swa macaroni leswi funengetiweke hi soso ya chizi, ngopfu ngopfu soso ya cheda . <ref name="bbc_mc" /> <ref name="lotsacheese">{{Cite news |last=Moskin |first=Julia |date=4 January 2006 |title=Macaroni and Lots of Cheese |url=https://www.nytimes.com/2006/01/04/dining/04wint.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520133134/http://www.nytimes.com/2006/01/04/dining/04wint.html |archive-date=20 May 2016 |access-date=30 January 2009 |work=[[The New York Times]]}}</ref> <ref name="MSL299">{{Cite journal |title=Perfect Macaroni and Cheese |url=https://www.marthastewart.com/271998/perfect-macaroni-and-cheese |url-status=live |journal=[[Martha Stewart Living]] |volume=66 |issue=February 1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720163805/https://www.marthastewart.com/271998/perfect-macaroni-and-cheese |archive-date=July 20, 2019 |access-date=September 22, 2012}}</ref> Masungulo ya yona ya sukela eka ti- casserole ta chizi ni ta pasta eNghilandhi ya le malembeni ya le xikarhi . <ref>{{Cite book |last=Dickson Wright |first=Clarissa |author-link=Clarissa Dickson Wright |date=2011 |title=A History of English Food |title-link=A History of English Food |publisher=[[Random House]] |isbn=978-1-905211-85-2}}</ref> <ref>{{Cite web|title=First macaroni and cheese|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/630454-first-macaroni-and-cheese|accessdate=2025-08-25|publisher=[[Guinness Book of World Records]]}}</ref> Macaroni na chizi ya ndhavuko swi cheriwa eka xigwitsirisi xa casserole ivi swi bakiwa eovheneni; hambiswiritano, yi nga ha lunghiseleriwa eka xigwitsirisi ehenhla ka xitofu, minkarhi yin’wana ku tirhisiwa nkatsakanyo lowu pakiweke <ref name="MSL299" /> wo tanihi lowu sunguleke ku duma exikarhi ka lembe-xidzana ra vu-20. Chizi leyi yitala ku katsiwa tani hi Mornay sauce leyi engeteriweke eka pasta. Yi hlamuseriwile tani hi " swakudya swa khafati ". <ref name="CNNTravel">{{Cite news |last=Joseph |first=Dana |date=10 May 2012 |title=American food: the 50 greatest dishes |url=http://travel.cnn.com/explorations/eat/best-usa-travel/top-50-american-foods-513946 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521031011/http://travel.cnn.com/explorations/eat/best-usa-travel/top-50-american-foods-513946 |archive-date=21 May 2013 |access-date=12 June 2014 |publisher=[[CNN Travel]]}}</ref> <ref name="Forkit">{{Cite news |last=Clark |first=Liam |date=27 July 2016 |title=What is Macaroni and Cheese (Mac and Cheese)? |url=http://forkit.com/blog/mac-and-cheese/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810122434/http://forkit.com/blog/mac-and-cheese/ |archive-date=10 August 2016 |access-date=27 July 2016 |publisher=Forkit}}</ref> == Matimu == Rhisipi ya makaroni na chizi yi katsiwile eka buku ya Elizabeth Raffald yo sweka, ''The Experienced English Housekeeper'' (1769). Ricepe ra Raffald i ra béchamel sauce leyi hlanganisiweke na macaroni, yi fafazeriwa na Parmesan, naswona yi bakiwa kufikela yi bubbly naswona yiva golden. <ref>{{Cite web|title=Mac and cheese facts|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2858t1dMJKbsfPh408qKlK0/eight-mighty-mac-n-cheese-facts|website=[[BBC Radio 4]]}}</ref> 4637nvl6ler7ka6e3cy9u6c8s1jikty Bakiti 0 8453 43230 2026-10-04T09:24:33Z Malender911 12516 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376102111|Bucket]]" 43230 wikitext text/x-wiki [[File:Gotland-Bottarve_Museumshof_07.jpg|right|thumb|250x250px| Mabakiti ya swihlovo swa mati]] Bakiti hi ntolovelo i silindara leyi nga tsakamekii, leyi yimisiweke kumbe khoni leyi tsemiweke kumbe xikwere, leyi nga ni le henhla loku pfulekeke ni le hansi ko phambarhela lexi khomanisiweke ni xikhomela xo rhwala xa xirhendzevutana hafu lexi vuriwaka ''beyili'' . <ref name=":0">{{Cite web|title=Bucket|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/bucket|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909115533/http://www.merriam-webster.com/dictionary/bucket|archive-date=9 September 2013|accessdate=23 August 2013|publisher=Merriam-Webster}}</ref> <ref>{{Cite book |year=1993 |title=Random House Unabridged Dictionary p |publisher=Random House |isbn=0-679-42917-4 |editor-last=Flexner |editor-first=Stuart |edition=second |location=New York |page=271 |type=hardcover |editor-last2=Hauck |editor-first2=epmpre}}</ref> Hi ntolovelo bakiti i xibye lexi pfulekeke ehenhla. Loko ku kongomisiwa eka xikepe xo rhumela, rito "pheyili" ri tirhisiwa tanihi rito ra xithekiniki, hi ku kongoma ri kombetela eka phasela ra xivumbeko xa bakiti leri nga na le henhla kumbe xifunengeto lexi pfaleriweke, leri tirhisiwaka tanihi xigwitsirisi xo fambisa tikhemikhali na switirhisiwa swa tiindasitiri. <ref>{{Cite book |last=Soroka |first=W |title=Illustrated Glossary of Packaging Terminology |url=http://www.iopp.org/i4a/pages/Index.cfm?pageID=1 |publisher=Institute of Packaging Professionals |edition=Second |archive-url=https://web.archive.org/web/20110129074725/http://www.iopp.org/i4a/pages/Index.cfm?pageID=1 |archive-date=2011-01-29 |url-status=live}}</ref> Mabakiti ya tirhisiwa ku khawulela, ku khoma kumbe ku rhwala swilo leswi nga ni mati ni swilo leswi tiyeke. <ref name=":0" /> Mabakiti yanga tlhela ya tirhisiwa ku hlayisa swakudya swa nkarhi woleha. <ref>{{Cite web|last=Durado|first=John|date=22 February 2017|title=Gamma Lids for Long Term Storage|url=http://www.pyramidreviews.com/product-reviews/outdoors-survival/gamma-lids/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170303124752/http://www.pyramidreviews.com/product-reviews/outdoors-survival/gamma-lids/|archive-date=3 March 2017|accessdate=3 March 2017|website=Pyramid Reviews - Prepping for Life}}</ref> Tanihi yuniti ya mpimo leyi nga ha tirhisiwiki, kwalomu ka xihlovo xin’we xi tsala ‘bakiti’ tani hi leri ringanaka na {{Convert|4|impgal}} . <ref name="The Science of Measurement: A Historical Survey">{{Cite book |last=Klein |first=Herbert Arthur |date=3 December 2012 |title=The Science of Measurement: A Historical Survey |url=https://books.google.com/books?id=CrmuSiCFyikC&pg=PA46 |publisher=Courier Corporation |isbn=9780486144979 |access-date=May 23, 2018}}</ref> == Nakambe hi vona == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>  * Bakiti ra Bobrinski * Bakiti ra Giberville * Brigade ya mabakiti * Xigwitsirisi xa malahla * Mop * Pail (xibya) . * Kuna Xirhendzevutani xa Bakiti ra Mina * Veronica Bakiti ra Xitsonga 8sfykacc2v4ghlov8ymo2oqlsbwcgku Mpfuvu 0 8454 43232 2026-10-04T11:55:50Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Hipopótamo (Hippopotamus amphibius), parque nacional de Chobe, Botsuana, 2018-07-28, DD 82.jpg|thumb|Mpfuvu]] '''Mpfuvu''', i xihadyani lexikulu lexi mamisaka xi kumekaka ematini na le handle ka mati lexi tumbulukaka e Afrika yale dzongeni wa Sahara. I xin’wana xa swihadyana leswikulu leswi mamisaka swa le misaveni leswi hanyaka naswona xi heta nkarhi wo tala swi ri emilambyeni, ematini ni le matini man’wana. Ku nga khathariseki vukulu bya yona ni miri wo tik..." 43232 wikitext text/x-wiki [[File:Hipopótamo (Hippopotamus amphibius), parque nacional de Chobe, Botsuana, 2018-07-28, DD 82.jpg|thumb|Mpfuvu]] '''Mpfuvu''', i xihadyani lexikulu lexi mamisaka xi kumekaka ematini na le handle ka mati lexi tumbulukaka e Afrika yale dzongeni wa Sahara. I xin’wana xa swihadyana leswikulu leswi mamisaka swa le misaveni leswi hanyaka naswona xi heta nkarhi wo tala swi ri emilambyeni, ematini ni le matini man’wana. Ku nga khathariseki vukulu bya yona ni miri wo tika, mbhandzu yi hlambela hi matimba naswona yi kota ku famba hi ku hatlisa ematini ni le misaveni.<ref>{{Cite web|date=2026-09-18|title=Hippopotamus {{!}} Size, Diet, Habitat, & Evolution {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/animal/hippopotamus-mammal-species|accessdate=2026-10-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ti mpfuvu ti kumeka ngopfu emilambyeni, ematini, tindhawu leti nga ni mati ni le tindhawini leti nga ni byanyi eAfrika hinkwaro ra le dzongeni wa Sahara. Ti lava ku kuma mati hikuva ti heta nkarhi wo tala wa siku ti ri ehansi ka mati kumbe ti wisa ekusuhi na mati.Hi nkarhi wa swiphemu leswi titimelaka swa siku, timvubu hi ntolovelo ti siya mati leswaku ti ya dya byanyi. Ti nga famba mpfhuka lowukulu exikarhi ka tindhawu ta tona to wisa ni tindhawu to dyela eka tona.<ref>{{Cite web|last=Bastos|first=Jorge|date=2019-03-12|title=Hippopotamus Habitat|url=https://www.hippoworlds.com/hippopotamus-habitat/|accessdate=2026-10-04|language=en-US}}</ref> Ti mpfuvu ngopfu ngopfu i swiharhi leswi dyaka swimilani. Swakudya swa tona swivumbiwa ngopfu hi byanyi na swimilani swin’wana. Hambileswi ti hetaka nkarhi wo tala ti ri ematini, hi ntolovelo ti siya mati nivusiku leswaku ti ya risa emisaveni.Mbuwa leyikulu yinga dya byanyi byotala hi nkarhi waku dya. Milomu ya tona yo anama na milomu yo tiya swi ti pfumelela ku koka ehenhla naku dya swimilani hindlela ya kahle.<ref>{{Cite web|last=Jirik|first=Kate|title=LibGuides: Hippopotamus (Hippopotamus amphibius) & Pygmy Hippopotamus (Choerpsis liberiensis) Fact Sheet: Diet & Feeding|url=https://ielc.libguides.com/sdzg/factsheets/hippopotamus/diet|accessdate=2026-10-04|website=ielc.libguides.com|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 9951z4hppna3kotossnay2fs345891q