Wikipedia tswiki https://ts.wikipedia.org/wiki/Tlukankulu MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Thathu 0 8429 43240 43203 2026-10-05T00:12:26Z InternetArchiveBot 7881 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 43240 wikitext text/x-wiki [[File:Tattoo barnstar.png|thumb|xifaniso xa thathu]] '''Ti Thathu''' i pulani ya nkarhi hinkwawo kumbe ya xinkarhana, xifaniso kumbe xifaniso lexi endliwaka enhlongeni hi ku nghenisa inki, mihlovo kumbe tidayi enhlongeni. Ti Thathu ti tirhisiwe hi vanhu vo hambana-hambana ku ringana magidi ya malembe naswona ti nga va ni tinhlamuselo ta ndhavuko, ta vukhongeri, ta munhu hi xiyexe kumbe ta vutshila. Namuntlha, ku endla ti thatu swi tolovelekile eswiphen’wini swo tala swa misava naswona hakanyingi swi tirhisiwa tanihi ndlela yo tiphofula ni ku endla vutshila bya miri. Matimu Matimu ya ku endla ti Thathu ma sungule eka magidi ya malembe<ref>{{Cite web|date=2026-09-18|title=Tattoo {{!}} Body Art, Cultural Significance & Design {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/art/tattoo|accessdate=2026-10-03|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Xin’wana xa swikombiso swa khale swinene leswi tiviwaka swa ku tsariwa ka misisi xi kumiwe eka Ötzi the Iceman, miri wa munhu lowu hlayisiweke hi ntumbuluko lowu kumiweke etintshaveni ta Alps. Vativi va sayense va ringanyeta leswaku Ötzi u hanye malembe yo tlula 5 000 lama hundzeke naswona u ve ni swifaniso swo hlayanyana emirini wakwe. Mindhavuko ya khale eswifundzheni swo tanihi Egipta, Asia na Polynesia na yona a yi titoloveta ku endla ti- tattoo hi swikongomelo swo hambana-hambana<ref>{{Cite web|title=Ancient ink: Iceman Otzi has the world's oldest tattoos|url=https://www.si.edu/stories/ancient-ink-iceman-otzi-has-worlds-oldest-tattoos|accessdate=2026-10-03|website=www.si.edu|language=en}}</ref>. Eka miganga yin’wana, ti Thathu a ti tirhisiwa ku kombisa xiyimo xa munhu xa ntshamisano, ntlawa, ripfumelo ra vukhongeri kumbe leswi a swi fikeleleke. Hi xikombiso, eka mindhavuko ya le Polynesia, ku endla ti Thathu hi ntolovelo a ku ri xiphemu xa nkoka xa vutivi bya ndhavuko. Endzhakunyana vatluti va le Yuropa va hlangane ni ku endla ti Thathu ta le Polynesia naswona va pfunetile ku hangalasa mukhuva lowu etindhawini tin’wana ta misava. Endlelo ro endla ti Thathu. Ti Thathu ta manguva lawa hi ntolovelo ti endliwa hi muchini wa gezi wo endla ti Thathu. Muchini lowu wu tirhisa tineleta ku nghenisa inki eka leyara leyi dzikeke ya nhlonge leyi vuriwaka dermis. Nkumba wu nga ha huma ngatinyana hi nkarhi wa endlelo leri, naswona hi ntolovelo tattoo yi lava nkarhi leswaku yi hola. Vaendli va ti Thathu va tirhisa mixaka yo hambana-hambana ya tineleta, ti inki ni tindlela to endla milayeni, ku endla ndzhuti, mihlovo ni tipulani leti nga ni vuxokoxoko. Endlelo leri ri nga vanga ku vava hikuva tineleta ti nghena hi ku phindha-phindha enhlongeni. Mpimo wa ku vava wu nga ha hambana hi ku ya hi ndlela leyi munhu a tiyiselaka switlhavi ha yona ni ndhawu leyi tattoo yi nga eka yona. Tinxaka na tipulani Ti Thathu ti nga va ni tipulani to hambana-hambana ni switayele swo hambana-hambana. Swikombiso leswi tolovelekeke swi katsa mavito, marito, swiluva, swiharhi, swikombiso swa vukhongeri, swivumbeko swa geometri, swifaniso ni swikombiso swa ndhavuko. Vanhu van’wana va hlawula ti Thathu hikuva ti ni tinhlamuselo ta munhu hi xiyexe, kasi van’wana va ti hlawula ngopfu-ngopfu hikwalaho ka ndlela leyi ti langutekaka ha yona. Switayili leswi dumeke swa ti- tattoo swi katsa ku endla ti Thathu ta ndhavuko, ta xiviri, ta rixaka, ta minimalist, ta Majapani ni ta mivala ya mati. Switayili swa ti thathu swi nga cinca hi ku famba ka nkarhi loko vatshila va ri karhi va hluvukisa tindlela letintshwa na minkucetelo.<ref>{{Cite web|date=2026-03-03|title=How Are Tattoos Done: Why Ink Stays in Your Skin|url=https://scienceinsights.org/how-are-tattoos-done-why-ink-stays-in-your-skin/|accessdate=2026-10-03|website=ScienceInsights|language=en-US}}</ref> Hikwalaho ka leswi ku endla ti thathu swi katsa ku tshoveka ka nhlonge, ku ni makhombo ya rihanyo loko swi nga endliwi hi ndlela leyi hlayisekeke. Vuhlayiseki lebyi nga riki byinene byi nga engetela khombo ra ku tluleriwa hi mavabyi ni ku tluleriwa hi mavabyi lama tluletiwaka hi ngati. Vanhu van’wana va nga ha tlhela va va ni ku nga twanani ni inki ya ti thathu kumbe va va ni swiphiqo swa nhlonge.Hikwalaho ka xivangelo lexi, hi ntolovelo vaendli va ti thathu va xiphurofexinali va languteriwe ku tirhisa switirhisiwa leswi tengeke, swinaliti leswi nga riki na switsongwatsongwana ni maendlelo lama hlayisekeke yo tirha. Vanhu lava ehleketaka hi ku endla ti thathu hakanyingi va tsundzuxiwa ku hlawula studio lexi tivekaka xa ku endla ti thathu naswona va landzela swiletelo leswi faneleke swa nhlayiso wa le ndzhaku.<ref>{{Cite news |title=Tattoos: Understand risks and precautions |url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261001001332/https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |archive-date=2026-10-01 |access-date=2026-10-03 |work=Mayo Clinic |language=en |dead-url=no}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Tatto]] acc1sqbvi6v666slwd6hqudlmczlpyr Ntsengele 0 8431 43259 43205 2026-10-05T06:59:38Z Matlhavani 12515 43259 wikitext text/x-wiki [[File:Japanese apricot-Fruit.jpg|thumb|Xifaniso xa ntsengele]] '''Ntsengele''' i muhandzu lowu tivekaka hi nantswo wa wona wo tshwuka kumbe ''acid''. Vito leri nge ntsengele ri nga kombetela eka mihandzu yo hambana-hambana eka swifundzha swo hambana-hambana. Etindhawini tin’wana ta Afrika, Asia ni le tindhawini tin’wana, tintsengele ti dyiwa ti ri tintshwa kutani ti tirhisiwa ku lunghiselela swakunwa, ti ''sauce'', tijamu ni swakudya swin’wana. Mihandzu leyi yi tekeriwa enhlokweni hi nantswo wa yona wo hlawuleka naswona minkarhi yin’wana yitirhisiwa eka swakudya swa ndzhavuko na mirhi.<ref>{{Cite web|title=Sourplum - Ximenia caffra|url=https://southafrica.co.za/sourplum-fruit.html|accessdate=2026-10-03|website=southafrica.co.za}}</ref> Tintsengele tikula eka maxelo yohambana hambana kuya hi muxaka wa tona. Tinga kumeka eka tindzhawu ta ''tropical'', maxelo ya ''subtropical''. Hi ntolovelo mirhi leyi yi lava misava leyi faneleke, mati ni ku vonakala loku eneleke ka dyambu leswaku yi humesa mihandzu leyi hanyeke kahle. Tinxaka tin’wana ti mila hi ntumbuluko, kasi tin’wana ti byariwa hi van’wamapurasi kuva ti dyiwa laha tikweni xikan’we naku tirhisiwa eka mabindzu.<ref>{{Cite web|date=2026-01-22|title=Where Do Plum Trees Grow? Climate, Soil, and Regions|url=https://biologyinsights.com/where-do-plum-trees-grow-climate-soil-and-regions/|accessdate=2026-10-03|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> Tintsengele kumbe ntsengele i muhandzu lowu tivekaka ngopfu hi nantswo wa wona wo hlawuleka wo dzunga. Tinxaka tohambana hambana tintsengele titirhisiwa eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko, na mindhavuko ya ndzhawu liya emisaveni hinkwayo. Ku cinca cinca ka yona swipfumelela leswaku yi dyiwa yitsakama kutani yi lulamisiwa kuva swakudya swohambana hambana na swakunwa.<ref>{{Cite web|last=Sylvia|date=2022-03-27|title=Health benefits of Sourplum - Health Benefits|url=https://www.healthbenefitstimes.com/sourplum/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Mihandzu]] p2whkchz76tjk7kzfdohst39o83okth User:Matlhavani/Draft 4 2 8432 43258 43206 2026-10-05T06:58:54Z Matlhavani 12515 43258 wikitext text/x-wiki [[File:Japanese apricot-Fruit.jpg|thumb|Xifaniso xa ntsengele]] '''Ntsengele''' i muhandzu lowu tivekaka hi nantswo wa wona wo tshwuka kumbe ''acid''. Vito leri nge ntsengele ri nga kombetela eka mihandzu yo hambana-hambana eka swifundzha swo hambana-hambana. Etindhawini tin’wana ta Afrika, Asia ni le tindhawini tin’wana, tintsengele ti dyiwa ti ri tintshwa kutani ti tirhisiwa ku lunghiselela swakunwa, ti ''sauce'', tijamu ni swakudya swin’wana. Mihandzu leyi yi tekeriwa enhlokweni hi nantswo wa yona wo hlawuleka naswona minkarhi yin’wana yitirhisiwa eka swakudya swa ndzhavuko na mirhi.<ref>{{Cite web|title=Sourplum - Ximenia caffra|url=https://southafrica.co.za/sourplum-fruit.html|accessdate=2026-10-03|website=southafrica.co.za}}</ref> Tintsengele tikula eka maxelo yohambana hambana kuya hi muxaka wa tona. Tinga kumeka eka tindzhawu ta ''tropical'', maxelo ya ''subtropical''. Hi ntolovelo mirhi leyi yi lava misava leyi faneleke, mati ni ku vonakala loku eneleke ka dyambu leswaku yi humesa mihandzu leyi hanyeke kahle. Tinxaka tin’wana ti mila hi ntumbuluko, kasi tin’wana ti byariwa hi van’wamapurasi kuva ti dyiwa laha tikweni xikan’we naku tirhisiwa eka mabindzu.<ref>{{Cite web|date=2026-01-22|title=Where Do Plum Trees Grow? Climate, Soil, and Regions|url=https://biologyinsights.com/where-do-plum-trees-grow-climate-soil-and-regions/|accessdate=2026-10-03|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> Tintsengele kumbe ntsengele i muhandzu lowu tivekaka ngopfu hi nantswo wa wona wo hlawuleka wo dzunga. Tinxaka tohambana hambana tintsengele titirhisiwa eka swakudya, maendlelo ya ndzhavuko, na mindhavuko ya ndzhawu liya emisaveni hinkwayo. Ku cinca cinca ka yona swipfumelela leswaku yi dyiwa yitsakama kutani yi lulamisiwa kuva swakudya swohambana hambana na swakunwa.<ref>{{Cite web|last=Sylvia|date=2022-03-27|title=Health benefits of Sourplum - Health Benefits|url=https://www.healthbenefitstimes.com/sourplum/|accessdate=2026-10-03|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 4pmem7y0676lf8gtlfjy3b79o48npns User:Matlhavani/Draft 5 2 8435 43256 43209 2026-10-05T06:51:07Z Matlhavani 12515 43256 wikitext text/x-wiki [[File:Alexandra Migrant Settlements.jpg|thumb|Alexandra]] Alexandra, ndhawu leyi yi tivekaka tani hi Alex, i xidorobana xa Dorobankulu ra Masipala wa Dorobankulu ra Joni e Gauteng, Afrika Dzonga. Yi kumeka en’walungwini wa doroba ra Joni, ekusuhi na Sandton na tindzhawu leti nga ekusuhi to fana na Wynberg na Marlboro. Alexandra yitiveka hi matimu ya yona yo leha, vutivi byo tiya bya vaaki, na xiave xa nkoka eka matimu ya tipolotiki ta Afrika Dzonga. Ku hluvuka ka Alexandra ku sungule eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20.<ref>{{Cite web|title=Alexandra|url=https://mapcarta.com/14392426|accessdate=2026-10-03|website=Mapcarta|language=en}}</ref> Alexandra yi khumbiwe swinene hi fambiselo ra xihlawuhlawu. Mfumo wu ringetile ku lawula ku fambafamba na vutshamo bya Vantima va Afrika Dzonga naswona wu nghenise tipholisi letinga endla leswaku ku susiwa hi nkani eka miganga yo hlaya ya le madorobeni. Alexandra a ku ri rin’wana ra madoroba lama langutaneke ni makungu ya ku lulamisiwa lokukulu ni ku susiwa ka vaaki. Mindyangu yin’wana ya Alexandra yi rhurhisiwile eka tindzhawu leti katsaka Diepkloof na Meadowlands hi malembe yava 1960s.Vaaki va le Alexandra na vona va nghenelerile eku lwisaneni ni milawu ya xihlawuhlawu. Xikombiso xin’wana xa nkoka a ku ri ku boycott ka mabazi ya le Alexandra. Vaaki va hlele ku boycott ku lwisana na ku tlakuka ka tihakelo ta swo famba swa mani na mani, ku katsa na ku boycott lokukulu hi 1957. Ku boycott ku kombisile vuswikoti bya vaaki byo hlengeleta hi vun’we ku rhendzela timhaka ta ikhonomi na ntshamiseko.<ref>{{Cite book |last=Curry |first=Dawne Y. |date=2012 |title=Apartheid on a Black Isle: Removal and Resistance in Alexandra, South Africa |url=http://link.springer.com/10.1057/9781137023100 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-349-43803-7 |location=New York |language=en |doi=10.1057/9781137023100}}</ref> Vugevenga bya madzolonga lebyi vikiweke eAlexandra byi katsa ku dlaya, ku ringeta ku dlaya, ku hlasela na milandzu ya swa masangu. Hi Ndzhati 2026 ntsena, Xitichi xa Maphorisa xa Alexandra xi rhekhode milandzu ya nhungu yo dlaya, tsevu wa ku ringeta ku dlaya, 30 wa milandzu ya ku hlasela hi xikongomelo xo vavisa miri swinene na 53 wa milandzu ya ku hlasela loku tolovelekeke.<ref>{{Cite web|last=Content|first=Print|date=2026-02-23|title=A closer look at crime in the first month of 2026 in Alexandra|url=https://www.citizen.co.za/alex-news/news-headlines/local-news/2026/02/23/crime-remains-concerningly-high-in-alexandra-2/|accessdate=2026-10-03|website=Alex News|language=en-GB}}</ref> == SWIHLOVO SWA MBULAVULO == <references /> agofrolono01tvznurb89y0mv8w3sma Xithuthu 0 8455 43233 2026-10-04T12:03:23Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Motor cycle stunt2 amk.jpg|thumb|xifaniso xa xithuthu]] '''Xithuthuthu,''' i movha wa mavhilwa mambirhi lowu fambiwaka hi njhini kumbe movha wa gezi. Yi tirhisiwa eka swo famba, vuhungasi, mintlangu na ku rhwala nhundzu. Swithuthuthu swa tsakeriwa ngopfu hikuva i switsongo ku tlula timovha naswona swi kota ku famba hi ku olova eka timovha. Ma tirhisiwa ematikweni yo tala emisaveni hinkwayo hi vanhu va malembe yo hambana-hambana ni mintirho yo hambana-hambana<ref>..." 43233 wikitext text/x-wiki [[File:Motor cycle stunt2 amk.jpg|thumb|xifaniso xa xithuthu]] '''Xithuthuthu,''' i movha wa mavhilwa mambirhi lowu fambiwaka hi njhini kumbe movha wa gezi. Yi tirhisiwa eka swo famba, vuhungasi, mintlangu na ku rhwala nhundzu. Swithuthuthu swa tsakeriwa ngopfu hikuva i switsongo ku tlula timovha naswona swi kota ku famba hi ku olova eka timovha. Ma tirhisiwa ematikweni yo tala emisaveni hinkwayo hi vanhu va malembe yo hambana-hambana ni mintirho yo hambana-hambana<ref>{{Cite web|title=Definition of Motorcycle {{!}} Words Defined|url=https://wordsdefined.com/define/motorcycle|accessdate=2026-10-04|website=wordsdefined.com|language=en}}</ref>.Swithuthuthu swi endliwe hi malembe yo tala. Swithuthuthu swosungula swi endliwe hiku hlanganisa swikanyakanya na tinjhini letintsongo eku heleni ka lembe xidzana ravu khume nhungu. Loko thekinoloji yi ri karhi yi antswisiwa, swithuthuthu swi sungule ku hatlisa, swi tiya ni ku olova. Namuntlha, ku ni vaendli vo tala vo hambana-hambana va swithuthuthu ni timodeli ta swona, ku sukela eka swithuthuthu leswitsongo leswi fambiwaka siku na siku ku ya eka swithuthuthu swa matimba leswi endleriweke ku tsutsuma ni ku famba mpfhuka wo leha<ref>{{Cite web|last=Karo|date=2025-11-30|title=The importance of motorcycles in developing countries|url=https://enginestories.com/moto/motorcycles-in-developing-countries-affordable-mobility/|accessdate=2026-10-04|language=en-US}}</ref>. Kuna tinxaka tohambana hambana ta swithuthuthu leswi endleriweke swikongomelo swohambana hambana. Swikanyakanya swa mintlangu swi endleriwe rivilo ni ku tirha kahle, kasi ti- cruiser ti endleriwe ku khandziya kahle<ref>{{Cite web|title=Different Types of Motor Bike: 14 Categories to Know|url=https://www.wikihow.com/Different-Types-of-Motor-Bike|accessdate=2026-10-04|website=wikiHow|language=en}}</ref>. Swithuthuthu leswi famba-fambaka swi faneleka eka marendzo yo leha hikuva hakanyingi swi ni switulu leswinene ni ndhawu yo hlayisa swilo. Swithuthuthu leswi nga riki egondzweni swi endleriwe ku famba emagondzweni ya misava ni le tindhawini leti nga ni swiganga. Swithuthuthu swi nga ha tlhela swi fambisiwa hi tinjhini ta petirolo kumbe timovha ta gezi<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Hiran|date=2026-08-09|title=Adventure bikes vs Touring bikes which one is the best|url=https://www.bikeleague.in/motorcycle-articles/motorcycle-featured-articles/adventure-bikes-vs-touring-bikes-which-one-is-the-best/|accessdate=2026-10-04|website=Bikeleague India|language=en-GB}}</ref>. Swithuthuthu swi ni swilo swo hlayanyana leswinene. Hi ntolovelo ti tirhisa mafurha matsongo ku tlula timovha to tala naswona ti lava ndhawu yitsongo yo paka. Ti nga tlhela ti pfuna eka ku famba hi timovha leti khomekeke naswona ti tala ku tirhisiwa hi vatirhi va ku yisa swilo ni lava fambaka<ref>{{Cite web|last=Bradford|first=Alina|date=2022-07-13|title=10 Motorcycle Safety Tips Every Rider Should Know|url=https://www.safewise.com/blog/10-motorcycle-safety-tips-every-rider-should-know-2/|accessdate=2026-10-04|website=SafeWise|language=en-US}}</ref>. Hambiswiritano, swithuthuthu swi nga va ni khombo hikuva vakhandziyi va hlangana ngopfu hi nkarhi wa timhangu. Mpfula, swiyimo swo biha swa magondzo, ku chayela hi rivilo lerikulu ni ku chayela hi vukheta swi nga engetela khombo ra ku vaviseka.Hikwalaho vuhlayiseki i bya nkoka swinene loko u khandziya xithuthuthu. Vakhandziyi va fanele va ambala swihuku leswi pfumeleriweke ni swiambalo swin’wana swo tisirhelela, va landzela milawu ya le magondzweni, va hlayisa rivilo leri hlayisekeke ni ku hlayisa swithuthuthu swa vona swi ri exiyin’weni lexinene. Ku tshamela ku kambela mathayere, maburuku, mavoni ni njhini swi nga pfuna ku sivela timhangu. Hi ku angarhela, swithuthuthu i mimovha leyi pfunaka ni leyi dumeke, kambe ku khandziya hi vutihlamuleri swa laveka leswaku ku fambisiwa swithuthuthu swi hlayiseka<ref>{{Cite web|title=10 Routine Checks to Avoid Accidents: A Detailed Motorcycle Safety Checklist {{!}} Shop Apollo Tyres|url=https://shop.apollotyres.com/10-routine-checks-to-avoid-accidents-a-detailed-motorcycle-safety-checklist|accessdate=2026-10-04|website=shop.apollotyres.com}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> [[Category:Swifambo]] n1gpdlx8gkqry4e2tru80u1p32sza14 User:Matlhavani/Draft 10 2 8456 43234 2026-10-04T12:04:15Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Hipopótamo_(Hippopotamus_amphibius),_parque_nacional_de_Chobe,_Botsuana,_2018-07-28,_DD_82.jpg|thumb|Mpfuvu]] '''Mpfuvu''', i xihadyani lexikulu lexi mamisaka xi kumekaka ematini na le handle ka mati lexi tumbulukaka e Afrika yale dzongeni wa Sahara. I xin’wana xa swihadyana leswikulu leswi mamisaka swa le misaveni leswi hanyaka naswona xi heta nkarhi wo tala swi ri emilambyeni, ematini ni le matini man’wana. Ku nga khathariseki vukulu bya yona ni miri wo tik..." 43234 wikitext text/x-wiki [[File:Hipopótamo_(Hippopotamus_amphibius),_parque_nacional_de_Chobe,_Botsuana,_2018-07-28,_DD_82.jpg|thumb|Mpfuvu]] '''Mpfuvu''', i xihadyani lexikulu lexi mamisaka xi kumekaka ematini na le handle ka mati lexi tumbulukaka e Afrika yale dzongeni wa Sahara. I xin’wana xa swihadyana leswikulu leswi mamisaka swa le misaveni leswi hanyaka naswona xi heta nkarhi wo tala swi ri emilambyeni, ematini ni le matini man’wana. Ku nga khathariseki vukulu bya yona ni miri wo tika, mbhandzu yi hlambela hi matimba naswona yi kota ku famba hi ku hatlisa ematini ni le misaveni.<ref>{{Cite web|date=2026-09-18|title=Hippopotamus {{!}} Size, Diet, Habitat, & Evolution {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/animal/hippopotamus-mammal-species|accessdate=2026-10-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ti mpfuvu ti kumeka ngopfu emilambyeni, ematini, tindhawu leti nga ni mati ni le tindhawini leti nga ni byanyi eAfrika hinkwaro ra le dzongeni wa Sahara. Ti lava ku kuma mati hikuva ti heta nkarhi wo tala wa siku ti ri ehansi ka mati kumbe ti wisa ekusuhi na mati.Hi nkarhi wa swiphemu leswi titimelaka swa siku, timvubu hi ntolovelo ti siya mati leswaku ti ya dya byanyi. Ti nga famba mpfhuka lowukulu exikarhi ka tindhawu ta tona to wisa ni tindhawu to dyela eka tona.<ref>{{Cite web|last=Bastos|first=Jorge|date=2019-03-12|title=Hippopotamus Habitat|url=https://www.hippoworlds.com/hippopotamus-habitat/|accessdate=2026-10-04|language=en-US}}</ref> Ti mpfuvu ngopfu ngopfu i swiharhi leswi dyaka swimilani. Swakudya swa tona swivumbiwa ngopfu hi byanyi na swimilani swin’wana. Hambileswi ti hetaka nkarhi wo tala ti ri ematini, hi ntolovelo ti siya mati nivusiku leswaku ti ya risa emisaveni.Mbuwa leyikulu yinga dya byanyi byotala hi nkarhi waku dya. Milomu ya tona yo anama na milomu yo tiya swi ti pfumelela ku koka ehenhla naku dya swimilani hindlela ya kahle.<ref>{{Cite web|last=Jirik|first=Kate|title=LibGuides: Hippopotamus (Hippopotamus amphibius) & Pygmy Hippopotamus (Choerpsis liberiensis) Fact Sheet: Diet & Feeding|url=https://ielc.libguides.com/sdzg/factsheets/hippopotamus/diet|accessdate=2026-10-04|website=ielc.libguides.com|language=en}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> m50xwczffqgjikbidgmuienmbudxwpp User:Thulani Admire/Draft12 2 8457 43235 2026-10-04T12:04:23Z Thulani Admire 12531 Created page with "[[File:Motor cycle stunt2 amk.jpg|thumb|xifaniso xa xithuthu]] '''Xithuthuthu,''' i movha wa mavhilwa mambirhi lowu fambiwaka hi njhini kumbe movha wa gezi. Yi tirhisiwa eka swo famba, vuhungasi, mintlangu na ku rhwala nhundzu. Swithuthuthu swa tsakeriwa ngopfu hikuva i switsongo ku tlula timovha naswona swi kota ku famba hi ku olova eka timovha. Ma tirhisiwa ematikweni yo tala emisaveni hinkwayo hi vanhu va malembe yo hambana-hambana ni mintirho yo hambana-hambana<ref>..." 43235 wikitext text/x-wiki [[File:Motor cycle stunt2 amk.jpg|thumb|xifaniso xa xithuthu]] '''Xithuthuthu,''' i movha wa mavhilwa mambirhi lowu fambiwaka hi njhini kumbe movha wa gezi. Yi tirhisiwa eka swo famba, vuhungasi, mintlangu na ku rhwala nhundzu. Swithuthuthu swa tsakeriwa ngopfu hikuva i switsongo ku tlula timovha naswona swi kota ku famba hi ku olova eka timovha. Ma tirhisiwa ematikweni yo tala emisaveni hinkwayo hi vanhu va malembe yo hambana-hambana ni mintirho yo hambana-hambana<ref>{{Cite web|title=Definition of Motorcycle {{!}} Words Defined|url=https://wordsdefined.com/define/motorcycle|accessdate=2026-10-04|website=wordsdefined.com|language=en}}</ref>.Swithuthuthu swi endliwe hi malembe yo tala. Swithuthuthu swosungula swi endliwe hiku hlanganisa swikanyakanya na tinjhini letintsongo eku heleni ka lembe xidzana ravu khume nhungu. Loko thekinoloji yi ri karhi yi antswisiwa, swithuthuthu swi sungule ku hatlisa, swi tiya ni ku olova. Namuntlha, ku ni vaendli vo tala vo hambana-hambana va swithuthuthu ni timodeli ta swona, ku sukela eka swithuthuthu leswitsongo leswi fambiwaka siku na siku ku ya eka swithuthuthu swa matimba leswi endleriweke ku tsutsuma ni ku famba mpfhuka wo leha<ref>{{Cite web|last=Karo|date=2025-11-30|title=The importance of motorcycles in developing countries|url=https://enginestories.com/moto/motorcycles-in-developing-countries-affordable-mobility/|accessdate=2026-10-04|language=en-US}}</ref>. Kuna tinxaka tohambana hambana ta swithuthuthu leswi endleriweke swikongomelo swohambana hambana. Swikanyakanya swa mintlangu swi endleriwe rivilo ni ku tirha kahle, kasi ti- cruiser ti endleriwe ku khandziya kahle<ref>{{Cite web|title=Different Types of Motor Bike: 14 Categories to Know|url=https://www.wikihow.com/Different-Types-of-Motor-Bike|accessdate=2026-10-04|website=wikiHow|language=en}}</ref>. Swithuthuthu leswi famba-fambaka swi faneleka eka marendzo yo leha hikuva hakanyingi swi ni switulu leswinene ni ndhawu yo hlayisa swilo. Swithuthuthu leswi nga riki egondzweni swi endleriwe ku famba emagondzweni ya misava ni le tindhawini leti nga ni swiganga. Swithuthuthu swi nga ha tlhela swi fambisiwa hi tinjhini ta petirolo kumbe timovha ta gezi<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Hiran|date=2026-08-09|title=Adventure bikes vs Touring bikes which one is the best|url=https://www.bikeleague.in/motorcycle-articles/motorcycle-featured-articles/adventure-bikes-vs-touring-bikes-which-one-is-the-best/|accessdate=2026-10-04|website=Bikeleague India|language=en-GB}}</ref>. Swithuthuthu swi ni swilo swo hlayanyana leswinene. Hi ntolovelo ti tirhisa mafurha matsongo ku tlula timovha to tala naswona ti lava ndhawu yitsongo yo paka. Ti nga tlhela ti pfuna eka ku famba hi timovha leti khomekeke naswona ti tala ku tirhisiwa hi vatirhi va ku yisa swilo ni lava fambaka<ref>{{Cite web|last=Bradford|first=Alina|date=2022-07-13|title=10 Motorcycle Safety Tips Every Rider Should Know|url=https://www.safewise.com/blog/10-motorcycle-safety-tips-every-rider-should-know-2/|accessdate=2026-10-04|website=SafeWise|language=en-US}}</ref>. Hambiswiritano, swithuthuthu swi nga va ni khombo hikuva vakhandziyi va hlangana ngopfu hi nkarhi wa timhangu. Mpfula, swiyimo swo biha swa magondzo, ku chayela hi rivilo lerikulu ni ku chayela hi vukheta swi nga engetela khombo ra ku vaviseka.Hikwalaho vuhlayiseki i bya nkoka swinene loko u khandziya xithuthuthu. Vakhandziyi va fanele va ambala swihuku leswi pfumeleriweke ni swiambalo swin’wana swo tisirhelela, va landzela milawu ya le magondzweni, va hlayisa rivilo leri hlayisekeke ni ku hlayisa swithuthuthu swa vona swi ri exiyin’weni lexinene. Ku tshamela ku kambela mathayere, maburuku, mavoni ni njhini swi nga pfuna ku sivela timhangu. Hi ku angarhela, swithuthuthu i mimovha leyi pfunaka ni leyi dumeke, kambe ku khandziya hi vutihlamuleri swa laveka leswaku ku fambisiwa swithuthuthu swi hlayiseka<ref>{{Cite web|title=10 Routine Checks to Avoid Accidents: A Detailed Motorcycle Safety Checklist {{!}} Shop Apollo Tyres|url=https://shop.apollotyres.com/10-routine-checks-to-avoid-accidents-a-detailed-motorcycle-safety-checklist|accessdate=2026-10-04|website=shop.apollotyres.com}}</ref>. == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> dp46ea00uag9w94zf094hep2u0s2o3l Phirhi 0 8458 43236 2026-10-04T12:42:45Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Red Diamondback Rattle Snake Image 003.jpg|thumb|Phirhi]] '''Phirhi''' i ntlawa wa tinyoka letingana chefu leti welaka eka tinxaka ta ''Crotalus'' na ''Sistrurus''. Phirhi yi tumbuluka e America naswona titiveka ngopfu hi rattle emakumu ka misisi ya tona, leyi tiyi tirhisaka tani hi xikombiso na xitsundzuxo loko ti titwa tiri ekhombyeni. I swirho swa ndyangu wa ti ''pit viper, Viperidae'', naswona ti fambelana swinene na ti ''pit vipers'' tin’wana letingana chef..." 43236 wikitext text/x-wiki [[File:Red Diamondback Rattle Snake Image 003.jpg|thumb|Phirhi]] '''Phirhi''' i ntlawa wa tinyoka letingana chefu leti welaka eka tinxaka ta ''Crotalus'' na ''Sistrurus''. Phirhi yi tumbuluka e America naswona titiveka ngopfu hi rattle emakumu ka misisi ya tona, leyi tiyi tirhisaka tani hi xikombiso na xitsundzuxo loko ti titwa tiri ekhombyeni. I swirho swa ndyangu wa ti ''pit viper, Viperidae'', naswona ti fambelana swinene na ti ''pit vipers'' tin’wana letingana chefu.<ref>{{Cite web|date=2025-01-02|title=Rattlesnake (Crotalus): Classification & Venomous Traits|url=https://www.zoologyverse.com/classification-of-crotalus-rattle-snake|accessdate=2026-10-04|website=Zoologyverse|language=en-US}}</ref> Ti nyoka ta tiphirhi tina mimiri yo tiya, tinhloko ta xivumbeko xa matlhelo manharhu na misisi yo koma swinene. Hi ntolovelo nhlonge ya tona yina swivumbeko leswi ti pfunaka ku hlangana na ndzhawu ya tona. Kuya hi muxaka wa yona, mihlovo ya tona yinga katsa mihlovo ya buraweni, grey, rihlaza, yotshuka na yotshuka.Xin’wana xa swilo leswi ti hambanisaka ngopfu i chefu, leyi nga ni nxaxamelo wa swiphemu leswi hlanganisiweke leswi endliweke h''i keratin''. Loko nyoka yi fambisa ncila wa yona hi ku hatlisa, swiphemu swa yona swa hlaselana ivi swi humesa mpfumawulo lowu tivekaka wa ku rhurhumela.Tinyoka ta rattlesnake titlhela tiva na tintiho to leha letinga na swirhendzevutani leti tirhisiwaka ku chela chefu eka xiharhi lexi dyaka.<ref>{{Cite web|date=2025-08-15|title=What Does a Rattlesnake Look Like? Key Visual Features|url=https://biologyinsights.com/what-does-a-rattlesnake-look-like-key-visual-features/|accessdate=2026-10-04|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 0x646krl6blkdvkdhseeiuqwd1thikr User:Matlhavani/Draft 11 2 8459 43237 2026-10-04T12:43:55Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Red Diamondback Rattle Snake Image 003.jpg|thumb|Phirhi]] '''Phirhi''' i ntlawa wa tinyoka letingana chefu leti welaka eka tinxaka ta ''Crotalus'' na ''Sistrurus''. Phirhi yi tumbuluka e America naswona titiveka ngopfu hi rattle emakumu ka misisi ya tona, leyi tiyi tirhisaka tani hi xikombiso na xitsundzuxo loko ti titwa tiri ekhombyeni. I swirho swa ndyangu wa ti ''pit viper, Viperidae'', naswona ti fambelana swinene na ti ''pit vipers'' tin’wana letingana chef..." 43237 wikitext text/x-wiki [[File:Red Diamondback Rattle Snake Image 003.jpg|thumb|Phirhi]] '''Phirhi''' i ntlawa wa tinyoka letingana chefu leti welaka eka tinxaka ta ''Crotalus'' na ''Sistrurus''. Phirhi yi tumbuluka e America naswona titiveka ngopfu hi rattle emakumu ka misisi ya tona, leyi tiyi tirhisaka tani hi xikombiso na xitsundzuxo loko ti titwa tiri ekhombyeni. I swirho swa ndyangu wa ti ''pit viper, Viperidae'', naswona ti fambelana swinene na ti ''pit vipers'' tin’wana letingana chefu.<ref>{{Cite web|date=2025-01-02|title=Rattlesnake (Crotalus): Classification & Venomous Traits|url=https://www.zoologyverse.com/classification-of-crotalus-rattle-snake|accessdate=2026-10-04|website=Zoologyverse|language=en-US}}</ref> Ti nyoka ta tiphirhi tina mimiri yo tiya, tinhloko ta xivumbeko xa matlhelo manharhu na misisi yo koma swinene. Hi ntolovelo nhlonge ya tona yina swivumbeko leswi ti pfunaka ku hlangana na ndzhawu ya tona. Kuya hi muxaka wa yona, mihlovo ya tona yinga katsa mihlovo ya buraweni, grey, rihlaza, yotshuka na yotshuka.Xin’wana xa swilo leswi ti hambanisaka ngopfu i chefu, leyi nga ni nxaxamelo wa swiphemu leswi hlanganisiweke leswi endliweke h''i keratin''. Loko nyoka yi fambisa ncila wa yona hi ku hatlisa, swiphemu swa yona swa hlaselana ivi swi humesa mpfumawulo lowu tivekaka wa ku rhurhumela.Tinyoka ta rattlesnake titlhela tiva na tintiho to leha letinga na swirhendzevutani leti tirhisiwaka ku chela chefu eka xiharhi lexi dyaka.<ref>{{Cite web|date=2025-08-15|title=What Does a Rattlesnake Look Like? Key Visual Features|url=https://biologyinsights.com/what-does-a-rattlesnake-look-like-key-visual-features/|accessdate=2026-10-04|website=Biology Insights|language=en-US}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 0x646krl6blkdvkdhseeiuqwd1thikr Mhunti 0 8460 43238 2026-10-04T13:17:58Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Day 1 Grey Duiker (Sylvicapra grimmia) male ... (53203344778).jpg|thumb|MHUNTI]] '''Mhunti''' i xiharhi lexitsongo lexi kumekaka etindhawini to tala ta Afrika ya le dzongeni wa Sahara. I yin’wana ya tinxaka ta ti ''duiker'' leti hangalakeke swinene eka tikonkulu leri. Mhunti yitolovele kahle eka tindzhawu tohambana hambana naswona yinga hanya eka tindzhawu ta byanyi, makhwati, ''savannas'' na tindzhawu letingana swimilani swotala.Ta xinuna na ta xisati tina timh..." 43238 wikitext text/x-wiki [[File:Day 1 Grey Duiker (Sylvicapra grimmia) male ... (53203344778).jpg|thumb|MHUNTI]] '''Mhunti''' i xiharhi lexitsongo lexi kumekaka etindhawini to tala ta Afrika ya le dzongeni wa Sahara. I yin’wana ya tinxaka ta ti ''duiker'' leti hangalakeke swinene eka tikonkulu leri. Mhunti yitolovele kahle eka tindzhawu tohambana hambana naswona yinga hanya eka tindzhawu ta byanyi, makhwati, ''savannas'' na tindzhawu letingana swimilani swotala.Ta xinuna na ta xisati tina timhondzo to koma, letinga na tinhla, hambi leswi timhondzo ta xinuna hi ntolovelo tinga kula swinene. Ti mhunti na tona tina tindleve letikulu na nomo wa ntima lowu hambaneke.<ref>{{Cite web|title=Sylvicapra grimmia (bush duiker) {{!}} INFORMATION {{!}} Animal Diversity Web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Sylvicapra_grimmia/|accessdate=2026-10-04|website=animaldiversity.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=Duiker {{!}} African Antelope, Horned Species & Conservation {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/animal/duiker|accessdate=2026-10-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ti mhunti kumeka eka xiphemu lexikulu xa Afrika yale dzongeni wa ''Saharan''. Tinga kumeka eka ti ''savannas'', tindzhawu ta byanyi, emakhwatini, eka tindzhawu ta makhwati na tindzhawu ta swihlahla. Hi ntolovelo titsakela tindzhawu letingana swimilani leswi ringaneleke kuva tinyika swakudya naku funengeta.Kuhambana na tinxaka tin’wana letikulu ta ti ''antelope'', ti mhunti tinga tolovela tindzhawu leti cinciweke hi mintirho ya vanhu. Minkarhi yin’wana swinga humelela ekusuhi na mapurasi na tindzhawu tale makaya laha kunga sala swimilani leswi faneleke.<ref>{{Cite web|last=July 2|first=America Zoo Editorial · Last reviewed|last2=2026|title=Gray Duiker: Facts, Diet & Habitat|url=https://americazoo.com/animals/gray-duiker/|accessdate=2026-10-04|website=America Zoo|language=en}}</ref> Ti mhunti i ti herbivores. Ti dya matluka, swiluva, mihandzu, mbewu ni swilo swin’wana swa swimilana. Ti nga ha tlhela ti dya mihandzu leyi weke naswona ti pfula swihlahla ni mirhi.Swakudya swa tona swohambana hambana switi pfuna ku hanya eka tindzhawu tohambana hambana laha ku kumeka ka swimilani swokarhi swi cincaka lembe hinkwaro.<ref>{{Cite web|title=Common Duiker - Facts, Diet, Habitat & Pictures on Animalia.bio|url=https://animalia.bio/common-duiker|accessdate=2026-10-04|website=animalia.bio}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 0eb2tq6gifc8bev0nf8uvon1azvnsr6 User:Matlhavani/Draft 12 2 8461 43239 2026-10-04T13:18:53Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Day 1 Grey Duiker (Sylvicapra grimmia) male ... (53203344778).jpg|thumb|MHUNTI]] '''Mhunti''' i xiharhi lexitsongo lexi kumekaka etindhawini to tala ta Afrika ya le dzongeni wa Sahara. I yin’wana ya tinxaka ta ti ''duiker'' leti hangalakeke swinene eka tikonkulu leri. Mhunti yitolovele kahle eka tindzhawu tohambana hambana naswona yinga hanya eka tindzhawu ta byanyi, makhwati, ''savannas'' na tindzhawu letingana swimilani swotala.Ta xinuna na ta xisati tina timh..." 43239 wikitext text/x-wiki [[File:Day 1 Grey Duiker (Sylvicapra grimmia) male ... (53203344778).jpg|thumb|MHUNTI]] '''Mhunti''' i xiharhi lexitsongo lexi kumekaka etindhawini to tala ta Afrika ya le dzongeni wa Sahara. I yin’wana ya tinxaka ta ti ''duiker'' leti hangalakeke swinene eka tikonkulu leri. Mhunti yitolovele kahle eka tindzhawu tohambana hambana naswona yinga hanya eka tindzhawu ta byanyi, makhwati, ''savannas'' na tindzhawu letingana swimilani swotala.Ta xinuna na ta xisati tina timhondzo to koma, letinga na tinhla, hambi leswi timhondzo ta xinuna hi ntolovelo tinga kula swinene. Ti mhunti na tona tina tindleve letikulu na nomo wa ntima lowu hambaneke.<ref>{{Cite web|title=Sylvicapra grimmia (bush duiker) {{!}} INFORMATION {{!}} Animal Diversity Web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Sylvicapra_grimmia/|accessdate=2026-10-04|website=animaldiversity.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=Duiker {{!}} African Antelope, Horned Species & Conservation {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/animal/duiker|accessdate=2026-10-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ti mhunti kumeka eka xiphemu lexikulu xa Afrika yale dzongeni wa ''Saharan''. Tinga kumeka eka ti ''savannas'', tindzhawu ta byanyi, emakhwatini, eka tindzhawu ta makhwati na tindzhawu ta swihlahla. Hi ntolovelo titsakela tindzhawu letingana swimilani leswi ringaneleke kuva tinyika swakudya naku funengeta.Kuhambana na tinxaka tin’wana letikulu ta ti ''antelope'', ti mhunti tinga tolovela tindzhawu leti cinciweke hi mintirho ya vanhu. Minkarhi yin’wana swinga humelela ekusuhi na mapurasi na tindzhawu tale makaya laha kunga sala swimilani leswi faneleke.<ref>{{Cite web|last=July 2|first=America Zoo Editorial · Last reviewed|last2=2026|title=Gray Duiker: Facts, Diet & Habitat|url=https://americazoo.com/animals/gray-duiker/|accessdate=2026-10-04|website=America Zoo|language=en}}</ref> Ti mhunti i ti herbivores. Ti dya matluka, swiluva, mihandzu, mbewu ni swilo swin’wana swa swimilana. Ti nga ha tlhela ti dya mihandzu leyi weke naswona ti pfula swihlahla ni mirhi.Swakudya swa tona swohambana hambana switi pfuna ku hanya eka tindzhawu tohambana hambana laha ku kumeka ka swimilani swokarhi swi cincaka lembe hinkwaro.<ref>{{Cite web|title=Common Duiker - Facts, Diet, Habitat & Pictures on Animalia.bio|url=https://animalia.bio/common-duiker|accessdate=2026-10-04|website=animalia.bio}}</ref> == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == <references /> 0eb2tq6gifc8bev0nf8uvon1azvnsr6 Mankwavo 0 8462 43241 2026-10-05T04:14:28Z Malender911 12516 i added references and supported the information in the article 43241 wikitext text/x-wiki '''Mankwavo''' i rito leri tirhisiwaka eka ririmi ra xitsonga leri kombetaka vuxaka bya vanhu lava tswariweke hi mutswari un'we kumbe vatswari va vona va ri vamakwavo. Mankwavo a nga va wa xinuna kumbe wa xisati. Vanhu lava avelanaka vatswari havambirhi va vitaniwa vamakwavo va xiviri, kasi lava avelanaka mutswari un’we va vitaniwa vamakwavo va nhloko yin’we. Vamakwavo va nga tlhela va hlangana hi ku adoptiwa kumbe hi vuxaka bya mindyangu leyi hlanganeke. <ref>{{Cite journal |last=McHale |first=Susan M. |last2=Updegraff |first2=Kimberly A. |last3=Whiteman |first3=Shawn D. |date=2012-09-24 |title=Sibling Relationships and Influences in Childhood and Adolescence |url=https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.01011.x |journal=Journal of Marriage and Family |volume=74 |issue=5 |pages=913–930 |doi=10.1111/j.1741-3737.2012.01011.x |issn=0022-2445}}</ref> '''Vuxaka bya vamakwavo''' Vuxaka bya vamakwavo i muxaka wa vuxaka bya ndyangu lowu nga ta va kona nkarhi wo leha evuton’wini bya munhu. Vamakwavo va tala ku kula swin’we naswona va nga avelana mintokoto, mintirho ya le ndyangwini ni mikarhi yo hambana ya evuton’wini. Vuxaka bya vona byi nga katsa ku seketelana, ku pfunana ni ku va vanghana, kambe minkarhi yin’wana byi nga tlhela byi katsa ku kanetana kumbe ku lwisana. <ref>{{Cite book |last=McHale |first=Susan M. |date=2013 |title=Sibling Relationships |url=https://doi.org/10.1007/978-1-4614-3987-5_15 |last2=Updegraff |first2=Kimberly A. |last3=Whiteman |first3=Shawn D. |publisher=Springer US |isbn=978-1-4614-3986-8 |location=Boston, MA |pages=329–351}}</ref> Vuxaka bya vamakwavo byi nga va na xiave eka ndlela leyi vana va dyondzaka ku tirhisana ni ku hanyisana na van’wana. Vamakwavo va nga dyondzana mahanyelo, ku avelana, ku lulamisa swiphiqo ni ku seketelana. Ku ya hi vuxaka bya vona, vamakwavo va nga va xihlovo xa nseketelo wa mintlhaveko eka minkarhi yo tika. <ref>{{Cite journal |last=Feinberg |first=Mark E. |last2=Solmeyer |first2=Anna R. |last3=McHale |first3=Susan M. |date=2011-11-22 |title=The Third Rail of Family Systems: Sibling Relationships, Mental and Behavioral Health, and Preventive Intervention in Childhood and Adolescence |url=https://doi.org/10.1007/s10567-011-0104-5 |journal=Clinical Child and Family Psychology Review |volume=15 |issue=1 |pages=43–57 |doi=10.1007/s10567-011-0104-5 |issn=1096-4037}}</ref> Muxaka wa vamakwavo Ku na mixaka yo hambana ya vamakwavo. Vamakwavo va xiviri i vanhu lava avelanaka vatswari lavambirhi. Vamakwavo va nhloko yin’we i vanhu lava avelanaka mutswari un’we ntsena. Vamakwavo lava adoptiweke i vanhu lava nga riki na vuxaka bya ngati kambe va amukeriweke endyangwini hi ku adoptiwa. Eka mindyangu leyi hlanganeke, munhu a nga va na vamakwavo va nhloko yin’we kumbe vamakwavo lava nga hlanganangiki hi ngati kambe va hlanganisiweke hi vuxaka bya ndyangu. [1]<ref>{{Cite journal |last=Conger |first=Katherine Jewsbury |last2=Little |first2=Wendy M |date=2010-07-15 |title=Sibling Relationships During the Transition to Adulthood |url=https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |journal=Child Development Perspectives |volume=4 |issue=2 |pages=87–94 |doi=10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |issn=1750-8592}}</ref> '''Xiave xa vamakwavo''' Vamakwavo lavakulu minkarhi yin’wana va nga pfuna ku khathalela, ku letela kumbe ku kongomisa vamakwavo lavatsongo. Vamakwavo va nga tlhela va pfuna un’wana ni un’wana eka swiphiqo swa siku na siku. Vuxaka bya vamakwavo byi nga cinca loko va kula, hikuva va nga sungula ku hanya emindyangwini yo hambana kumbe ku va na vutihlamuleri byo hambana. Hambiswiritano, vuxaka bya vona byi nga hambeta byi ri bya nkoka evuton’wini bya vona. <ref>{{Cite journal |last=Conger |first=Katherine Jewsbury |last2=Little |first2=Wendy M |date=2010-07-15 |title=Sibling Relationships During the Transition to Adulthood |url=https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |journal=Child Development Perspectives |volume=4 |issue=2 |pages=87–94 |doi=10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |issn=1750-8592}}</ref> Vuxaka bya vamakwavo loko va kurile Loko vamakwavo va fika eka vukhale bya vuxakaxaka, vuxaka bya vona byi nga cinca. Va nga va na vutihlamuleri byo tala, mintirho ni mindyangu ya vona. Hambiswiritano, va nga hambeta va tirhisana, va seketelana ni ku avelana mintokoto. Vuxaka bya vamakwavo loko va kurile byi nga va na nkoka eka nseketelo wa ndyangu ni wa mintlhaveko. [4]<ref>{{Cite journal |last=Conger |first=Katherine Jewsbury |last2=Kramer |first2=Laurie |date=2010-07-15 |title=Introduction to the Special Section: Perspectives on Sibling Relationships: Advancing Child Development Research |url=https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2010.00120.x |journal=Child Development Perspectives |volume=4 |issue=2 |pages=69–71 |doi=10.1111/j.1750-8606.2010.00120.x |issn=1750-8592}}</ref> '''Swihlovo leswi tirhisiweke:''' <references /> [[Category:Vanhu lava hanyaka]] trk6jd278z8zyow5bvnntxt7a8ver8k 43242 43241 2026-10-05T04:18:09Z Malender911 12516 i added a picture 43242 wikitext text/x-wiki [[File:Siblings, 1926.jpg|thumb|Lexi i xifaniso xa mankwavo]] '''Mankwavo''' i rito leri tirhisiwaka eka ririmi ra xitsonga leri kombetaka vuxaka bya vanhu lava tswariweke hi mutswari un'we kumbe vatswari va vona va ri vamakwavo. Mankwavo a nga va wa xinuna kumbe wa xisati. Vanhu lava avelanaka vatswari havambirhi va vitaniwa vamakwavo va xiviri, kasi lava avelanaka mutswari un’we va vitaniwa vamakwavo va nhloko yin’we. Vamakwavo va nga tlhela va hlangana hi ku adoptiwa kumbe hi vuxaka bya mindyangu leyi hlanganeke. <ref>{{Cite journal |last=McHale |first=Susan M. |last2=Updegraff |first2=Kimberly A. |last3=Whiteman |first3=Shawn D. |date=2012-09-24 |title=Sibling Relationships and Influences in Childhood and Adolescence |url=https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.01011.x |journal=Journal of Marriage and Family |volume=74 |issue=5 |pages=913–930 |doi=10.1111/j.1741-3737.2012.01011.x |issn=0022-2445}}</ref> '''Vuxaka bya vamakwavo''' Vuxaka bya vamakwavo i muxaka wa vuxaka bya ndyangu lowu nga ta va kona nkarhi wo leha evuton’wini bya munhu. Vamakwavo va tala ku kula swin’we naswona va nga avelana mintokoto, mintirho ya le ndyangwini ni mikarhi yo hambana ya evuton’wini. Vuxaka bya vona byi nga katsa ku seketelana, ku pfunana ni ku va vanghana, kambe minkarhi yin’wana byi nga tlhela byi katsa ku kanetana kumbe ku lwisana. <ref>{{Cite book |last=McHale |first=Susan M. |date=2013 |title=Sibling Relationships |url=https://doi.org/10.1007/978-1-4614-3987-5_15 |last2=Updegraff |first2=Kimberly A. |last3=Whiteman |first3=Shawn D. |publisher=Springer US |isbn=978-1-4614-3986-8 |location=Boston, MA |pages=329–351}}</ref> Vuxaka bya vamakwavo byi nga va na xiave eka ndlela leyi vana va dyondzaka ku tirhisana ni ku hanyisana na van’wana. Vamakwavo va nga dyondzana mahanyelo, ku avelana, ku lulamisa swiphiqo ni ku seketelana. Ku ya hi vuxaka bya vona, vamakwavo va nga va xihlovo xa nseketelo wa mintlhaveko eka minkarhi yo tika. <ref>{{Cite journal |last=Feinberg |first=Mark E. |last2=Solmeyer |first2=Anna R. |last3=McHale |first3=Susan M. |date=2011-11-22 |title=The Third Rail of Family Systems: Sibling Relationships, Mental and Behavioral Health, and Preventive Intervention in Childhood and Adolescence |url=https://doi.org/10.1007/s10567-011-0104-5 |journal=Clinical Child and Family Psychology Review |volume=15 |issue=1 |pages=43–57 |doi=10.1007/s10567-011-0104-5 |issn=1096-4037}}</ref> Muxaka wa vamakwavo Ku na mixaka yo hambana ya vamakwavo. Vamakwavo va xiviri i vanhu lava avelanaka vatswari lavambirhi. Vamakwavo va nhloko yin’we i vanhu lava avelanaka mutswari un’we ntsena. Vamakwavo lava adoptiweke i vanhu lava nga riki na vuxaka bya ngati kambe va amukeriweke endyangwini hi ku adoptiwa. Eka mindyangu leyi hlanganeke, munhu a nga va na vamakwavo va nhloko yin’we kumbe vamakwavo lava nga hlanganangiki hi ngati kambe va hlanganisiweke hi vuxaka bya ndyangu. [1]<ref>{{Cite journal |last=Conger |first=Katherine Jewsbury |last2=Little |first2=Wendy M |date=2010-07-15 |title=Sibling Relationships During the Transition to Adulthood |url=https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |journal=Child Development Perspectives |volume=4 |issue=2 |pages=87–94 |doi=10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |issn=1750-8592}}</ref> '''Xiave xa vamakwavo''' Vamakwavo lavakulu minkarhi yin’wana va nga pfuna ku khathalela, ku letela kumbe ku kongomisa vamakwavo lavatsongo. Vamakwavo va nga tlhela va pfuna un’wana ni un’wana eka swiphiqo swa siku na siku. Vuxaka bya vamakwavo byi nga cinca loko va kula, hikuva va nga sungula ku hanya emindyangwini yo hambana kumbe ku va na vutihlamuleri byo hambana. Hambiswiritano, vuxaka bya vona byi nga hambeta byi ri bya nkoka evuton’wini bya vona. <ref>{{Cite journal |last=Conger |first=Katherine Jewsbury |last2=Little |first2=Wendy M |date=2010-07-15 |title=Sibling Relationships During the Transition to Adulthood |url=https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |journal=Child Development Perspectives |volume=4 |issue=2 |pages=87–94 |doi=10.1111/j.1750-8606.2010.00123.x |issn=1750-8592}}</ref> Vuxaka bya vamakwavo loko va kurile Loko vamakwavo va fika eka vukhale bya vuxakaxaka, vuxaka bya vona byi nga cinca. Va nga va na vutihlamuleri byo tala, mintirho ni mindyangu ya vona. Hambiswiritano, va nga hambeta va tirhisana, va seketelana ni ku avelana mintokoto. Vuxaka bya vamakwavo loko va kurile byi nga va na nkoka eka nseketelo wa ndyangu ni wa mintlhaveko. [4]<ref>{{Cite journal |last=Conger |first=Katherine Jewsbury |last2=Kramer |first2=Laurie |date=2010-07-15 |title=Introduction to the Special Section: Perspectives on Sibling Relationships: Advancing Child Development Research |url=https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2010.00120.x |journal=Child Development Perspectives |volume=4 |issue=2 |pages=69–71 |doi=10.1111/j.1750-8606.2010.00120.x |issn=1750-8592}}</ref> '''Swihlovo leswi tirhisiweke:''' <references /> [[Category:Vanhu lava hanyaka]] q8fpyasfeblut0ctykgjywh5v64oelz Xilotlelo xa Nhloko xa WiFi 0 8463 43243 2026-10-05T05:46:40Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1343169729|WiFi Master Key]]" 43243 wikitext text/x-wiki   WiFi Master (khale ka WiFi Master Key[1]) i sofwere ya matirhiselo ya movha yo avelana Wi-Fi ya tintangha ya mfikelelo wa mahala wa Wi-Fi leyi tumbuluxiweke hi LinkSure Network.[2] Yi tirhisa khomphyuta ya le mapapa, datha leyikulu na milawu ya ikhonomi yo avelana.[3][4][5][6] Musunguri na CEO wa khamphani, Chen Danian, khale a ri CEO na musunguri-kulobye wa Shanda.[7] WiFi Master yi humesiwile ro sungula hi 2012, naswona hi 2016 a yi hundzuke app leyikulu ya ku avelana Wi-Fi emisaveni hinkwayo, leyi nga na vatirhisi vo tlula 900 wa timiliyoni na vatirhisi va 520 wa timiliyoni lava tirhaka n’hweti na n’hweti.[1][2] Hi mayelana na ku hlanganisiwa ka ti-app ta iOS na Android, WiFi Master yi le ka xiyimo xa vu-5 emisaveni hinkwayo, endzhaku ka WhatsApp, Instagram, Facebook na Facebook Messenger.[1][2] WiFi Master i app ya software ya vu 3 hi vukulu eChina endzhaku ka WeChat na Tencent QQ.[3] == Matimu == WiFi Master yi tumbuluxiwile hi Chen Danian hi ntshembo wo ‘hlanganisa ku avana ka xidijitali na ku pfuna vanhu ku fikelela ku titiva hi ku va nyika mfikelelo eka Inthanete ya mahala’.[1] Chen Danian u avelane eka mbulavurisano na Forbes leswaku ‘u velekiwile evuswetini ematiko-xikaya ya China, naswona hi ku tirhisa Internet, u swi vonile leswaku i xitirhisiwa xo cinca vumundzuku na ku landzelela ntsako hi ku lavisisa minkarhi’.[1] Hi September 2012, WiFi Master yi sunguriwile ro sungula eChina.[1] Hi 2015, khamphani ya yona yo tirha, LinkSure yi pfarile mali ya yona ya A round ya USD $52 million, naswona yi hundzuke khamphani ya unicorn eka indasitiri ya inthanete ya tiselfoni.[1] Hi May 2015, LinkSure yi xavile vito ra domain ra wifi.com naswona yi simeke rhavi eSingapore ku ndlandlamuxa vukorhokeri bya yona bya le matikweni ya le handle. WiFi Master yi sunguriwile emisaveni hinkwayo, hi ku hatlisa yi kuma ndhuma eDzonga-vuxa bya Asia.[2] [3] ..<ref>{{cite web|date=October 23, 2015|title=Fast-growing Chinese unicorn WiFi Master Key plans to break into SE Asia as regional popularity soars|url=http://www.republika.co.id/berita/en/international/15/10/23/nwo3ua317-wifi-master-key-gains-popularity-as-se-asia-adopts-sharing-economy|accessdate=18 September 2017|publisher=WiFi Rank}}</ref> <ref>{{cite web|title=WiFi master key gains popularity as SE Asia adopts sharing economy|url=http://wifirank.com/news/fast-growing-chinese-unicorn-wifi-master-key-plans-to-break-into-se-asia-as-regional-popularity-soars|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926095753/http://wifirank.com/news/fast-growing-chinese-unicorn-wifi-master-key-plans-to-break-into-se-asia-as-regional-popularity-soars|archive-date=September 26, 2017|accessdate=18 September 2017|publisher=Republika}}</ref> Hi 2016, WiFi Master yi hundzuke vaaki lavakulu emisaveni hinkwayo yo avelana WiFi, yi nyika ku tlula 4 wa tibiliyoni ta vuhlanganisi bya xikarhi bya siku na siku hi mpimo wa vuhlanganisi lowu humelelaka wo tlula 80% emisaveni hinkwayo.[1] WiFi Master yi kumeka eka matiko ya 223, naswona i app ya le henhla ya Switirhisiwa eka Google Play Store eka matiko ya 49.[2][3] m31pb2opvr7aazc5a1ztidamolmfpie 43244 43243 2026-10-05T05:48:04Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1343169729|WiFi Master Key]]" 43244 wikitext text/x-wiki   '''WiFi Master''' (khale ka WiFi Master Key[1]) i sofwere ya matirhiselo ya movha yo avelana Wi-Fi ya tintangha ya mfikelelo wa mahala wa Wi-Fi leyi tumbuluxiweke hi LinkSure Network.[2] Yi tirhisa khomphyuta ya le mapapa, datha leyikulu na milawu ya ikhonomi yo avelana.[3][4][5][6] Musunguri na CEO wa khamphani, Chen Danian, khale a ri CEO na musunguri-kulobye wa Shanda.[7] WiFi Master yi humesiwile ro sungula hi 2012, naswona hi 2016 a yi hundzuke app leyikulu ya ku avelana Wi-Fi emisaveni hinkwayo, leyi nga na vatirhisi vo tlula 900 wa timiliyoni na vatirhisi va 520 wa timiliyoni lava tirhaka n’hweti na n’hweti.[1][2] Hi mayelana na ku hlanganisiwa ka ti-app ta iOS na Android, WiFi Master yi le ka xiyimo xa vu-5 emisaveni hinkwayo, endzhaku ka WhatsApp, Instagram, Facebook na Facebook Messenger.[1][2] WiFi Master i app ya software ya vu 3 hi vukulu eChina endzhaku ka WeChat na Tencent QQ.[3] == Matimu == WiFi Master yi tumbuluxiwile hi Chen Danian hi ntshembo wo ‘hlanganisa ku avana ka xidijitali na ku pfuna vanhu ku fikelela ku titiva hi ku va nyika mfikelelo eka Inthanete ya mahala’.[1] Chen Danian u avelane eka mbulavurisano na Forbes leswaku ‘u velekiwile evuswetini ematiko-xikaya ya China, naswona hi ku tirhisa Internet, u swi vonile leswaku i xitirhisiwa xo cinca vumundzuku na ku landzelela ntsako hi ku lavisisa minkarhi’.[1] Hi September 2012, WiFi Master yi sunguriwile ro sungula eChina.[1] Hi 2015, khamphani ya yona yo tirha, LinkSure yi pfarile mali ya yona ya A round ya USD $52 million, naswona yi hundzuke khamphani ya unicorn eka indasitiri ya inthanete ya tiselfoni.[1] Hi May 2015, LinkSure yi xavile vito ra domain ra wifi.com naswona yi simeke rhavi eSingapore ku ndlandlamuxa vukorhokeri bya yona bya le matikweni ya le handle. WiFi Master yi sunguriwile emisaveni hinkwayo, hi ku hatlisa yi kuma ndhuma eDzonga-vuxa bya Asia.[2] [3] ..<ref>{{cite web|date=October 23, 2015|title=Fast-growing Chinese unicorn WiFi Master Key plans to break into SE Asia as regional popularity soars|url=http://www.republika.co.id/berita/en/international/15/10/23/nwo3ua317-wifi-master-key-gains-popularity-as-se-asia-adopts-sharing-economy|accessdate=18 September 2017|publisher=WiFi Rank}}</ref> <ref>{{cite web|title=WiFi master key gains popularity as SE Asia adopts sharing economy|url=http://wifirank.com/news/fast-growing-chinese-unicorn-wifi-master-key-plans-to-break-into-se-asia-as-regional-popularity-soars|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926095753/http://wifirank.com/news/fast-growing-chinese-unicorn-wifi-master-key-plans-to-break-into-se-asia-as-regional-popularity-soars|archive-date=September 26, 2017|accessdate=18 September 2017|publisher=Republika}}</ref> Hi 2016, WiFi Master yi hundzuke vaaki lavakulu emisaveni hinkwayo yo avelana WiFi, yi nyika ku tlula 4 wa tibiliyoni ta vuhlanganisi bya xikarhi bya siku na siku hi mpimo wa vuhlanganisi lowu humelelaka wo tlula 80% emisaveni hinkwayo.[1] WiFi Master yi kumeka eka matiko ya 223, naswona i app ya le henhla ya Switirhisiwa eka Google Play Store eka matiko ya 49.[2][3] 8a7ppgtf4qmdgjitboak1zg0whwsgw1 43246 43244 2026-10-05T06:01:22Z Thulani Admire 12531 43246 wikitext text/x-wiki [[File:Wifi-icon.png|thumb|WIFI]]  '''WiFi Master''' (khale ka WiFi Master Key[1]) i sofwere ya matirhiselo ya movha yo avelana Wi-Fi ya tintangha ya mfikelelo wa mahala wa Wi-Fi leyi tumbuluxiweke hi LinkSure Network.[2] Yi tirhisa khomphyuta ya le mapapa, datha leyikulu na milawu ya ikhonomi yo avelana.[3][4][5][6] Musunguri na CEO wa khamphani, Chen Danian, khale a ri CEO na musunguri-kulobye wa Shanda.[7] WiFi Master yi humesiwile ro sungula hi 2012, naswona hi 2016 a yi hundzuke app leyikulu ya ku avelana Wi-Fi emisaveni hinkwayo, leyi nga na vatirhisi vo tlula 900 wa timiliyoni na vatirhisi va 520 wa timiliyoni lava tirhaka n’hweti na n’hweti.[1][2] Hi mayelana na ku hlanganisiwa ka ti-app ta iOS na Android, WiFi Master yi le ka xiyimo xa vu-5 emisaveni hinkwayo, endzhaku ka WhatsApp, Instagram, Facebook na Facebook Messenger.[1][2] WiFi Master i app ya software ya vu 3 hi vukulu eChina endzhaku ka WeChat na Tencent QQ.[3] == Matimu == WiFi Master yi tumbuluxiwile hi Chen Danian hi ntshembo wo ‘hlanganisa ku avana ka xidijitali na ku pfuna vanhu ku fikelela ku titiva hi ku va nyika mfikelelo eka Inthanete ya mahala’.[1] Chen Danian u avelane eka mbulavurisano na Forbes leswaku ‘u velekiwile evuswetini ematiko-xikaya ya China, naswona hi ku tirhisa Internet, u swi vonile leswaku i xitirhisiwa xo cinca vumundzuku na ku landzelela ntsako hi ku lavisisa minkarhi’.[1] Hi September 2012, WiFi Master yi sunguriwile ro sungula eChina.[1] Hi 2015, khamphani ya yona yo tirha, LinkSure yi pfarile mali ya yona ya A round ya USD $52 million, naswona yi hundzuke khamphani ya unicorn eka indasitiri ya inthanete ya tiselfoni.[1] Hi May 2015, LinkSure yi xavile vito ra domain ra wifi.com naswona yi simeke rhavi eSingapore ku ndlandlamuxa vukorhokeri bya yona bya le matikweni ya le handle. WiFi Master yi sunguriwile emisaveni hinkwayo, hi ku hatlisa yi kuma ndhuma eDzonga-vuxa bya Asia.[2] [3] ..<ref>{{cite web|date=October 23, 2015|title=Fast-growing Chinese unicorn WiFi Master Key plans to break into SE Asia as regional popularity soars|url=http://www.republika.co.id/berita/en/international/15/10/23/nwo3ua317-wifi-master-key-gains-popularity-as-se-asia-adopts-sharing-economy|accessdate=18 September 2017|publisher=WiFi Rank}}</ref> <ref>{{cite web|title=WiFi master key gains popularity as SE Asia adopts sharing economy|url=http://wifirank.com/news/fast-growing-chinese-unicorn-wifi-master-key-plans-to-break-into-se-asia-as-regional-popularity-soars|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926095753/http://wifirank.com/news/fast-growing-chinese-unicorn-wifi-master-key-plans-to-break-into-se-asia-as-regional-popularity-soars|archive-date=September 26, 2017|accessdate=18 September 2017|publisher=Republika}}</ref> Hi 2016, WiFi Master yi hundzuke vaaki lavakulu emisaveni hinkwayo yo avelana WiFi, yi nyika ku tlula 4 wa tibiliyoni ta vuhlanganisi bya xikarhi bya siku na siku hi mpimo wa vuhlanganisi lowu humelelaka wo tlula 80% emisaveni hinkwayo.[1] WiFi Master yi kumeka eka matiko ya 223, naswona i app ya le henhla ya Switirhisiwa eka Google Play Store eka matiko ya 49.[2][3] == SWIHLOVO LESWI TIRHISIWEKE == 1m3ry05gg1hhdj79ou9muhxo7gkx67z Lionel Messi, ku vula yena 0 8464 43245 2026-10-05T05:57:58Z Matlhavani 12515 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378560807|Lionel Messi]]" 43245 wikitext text/x-wiki '''Lionel Andrés''' " '''Leo''' " '''Messi''' [ B ] (loyi a velekiweke hi ti 24 Nhlangula 1987) i mutlangi wa bolo ya milenge wa xiphurofexinali wa le Argentina loyi a tlangaka tanihi mudzaberi wa xipano xa Major League Soccer xa Inter Miami, lexi a nga xikaputeni xa xona, na xipano xa rixaka xa Argentina . Hi ku tekiwa hi vanhu vo tala tanihi un’wana wa vatlangi lavakulu ematin’wini, u vekile tirhekhodo to tala ta swidlodlo swa munhu hi xiyexe leswi a swi kumeke eka ntirho wa yena hinkwawo wa bolo ya milenge ya xiphurofexinali, ku katsa na tsevu wa Ballons d’Or, tsevu wa European Golden Shoes, na ku hlawuriwa tanihi mutlangi lonene emisaveni hi FIFA minkarhi ya tsevu. [ D ] U hlawuriwile tani hi Laureus World Sportsman of the Year hi 2020 na 2023, naswona u hlawuriwile tani hi All Time Men’s World Best Player hi IFFHS hi 2025. A a ri exikarhi ka vanhu va 100 ' ''Time'' lava nga ni nkucetelo swinene emisaveni hi 2011, 2012 na 2023. Messi i mutlangi loyi a khavisiweke swinene eka matimu ya bolo ya milenge ya xiphurofexinali, u hlule 47 wa swidlodlo swa swipano[E] eka ku tlula 1,150 wa mitlangu ya ntirho.[1] U nghenise ku tlula 930 wa magoza ya ntirho wa le henhla naswona u nyikile ku tlula 420 wa ku pfuneta eka xipano na tiko, leswi endleke leswaku a va wa vumbirhi hi ku nghenisa magoza na muphakeri wa mpfuneto wa le henhla eka matimu ya bolo ya milenge. U vekiwile tani hi mutlangi loyi a hakeriwaka mali yo tala emisaveni hinkwayo hi Forbes hi 2019 na 2022. Hi 2020, u vile mutlangi wa vumbirhi wa bolo ku tlula $1 wa tibiliyoni eka miholo ya ntirho. Hi lembe ra 2004, Messi u endle masungulo ya yena yo phikizana eka xipano xa La Liga xa Barcelona ari na malembe ya 17. U nyikiwile sagwadi ra FIFPRO Young Player of the Year hi 2006, 2007 na 2008. Hi nguva ya 2008–09, u pfune Barcelona ku fikelela treble yosungula eka bolo ya milenge ya Spain, leswinga n’wi kuma yosungula eka mune wa Ballons d’Or hiku landzelelana. Hi nguva ya 2011–12 u vekile rhekhodo ya Europe ya magoza yotala eka nguva naswona ari mudzaberi wa le henhla wa Barcelona eka nkarhi hinkwawo. Hi nguva ya 2014–15, Messi u vumbe ntlawa wa vahlaseri vanharhu lava humeleleke wa MSN na Luis Suárez na Neymar, a pfuna Barcelona ku fikelela matimu ya vumbirhi ya treble naswona endzhaku ka sweswo u kumile Ballon d’Or ya yena ya vuntlhanu. Messi u hlawuriwile tani hi captain ya Barcelona hi 2018. Loko ari karhi a tlangela xipano lexi, u hlurile eka rhekhodo ya xipano xa 34 wa swidlodlo, kukatsa na 10 wa swidlodlo swa La Liga na mune wa UEFA Champions Leagues. Hi Barcelona, ​​u veke tirhekhodo ta magoza yo tala eka xipano xin’we (672) na magoza yo tala eka La Liga (474). Swiphiqo swa timali eBarcelona swi sindzise Messi ku suka hi 2021 a ya sayina na xipano xa Ligue 1 xa Paris Saint-Germain, laha a nga hlula xidlodlo xa Ligue 1 kambirhi. U joyine xipano xa MLS xa Inter Miami hi 2023 naswona u va rhangele eka ku hlula ka vona ko sungula eka Khapu ya MLS hi 2025, loko a ri karhi a tlhela a hlula sagwadi ra MVP ya ligi hi 2024 na 2025. Endzhaku ka ku fika ka yena na nkucetelo wa yena eka bolo ya milenge eUnited States, Messi u hlawuriwile tani hi Mutlangi wa Lembe wa Nkarhi hi 2023 naswona u nyikiwile Presidential Medal of Freedom hi president wa US Joe Biden hi 2025. Hi lembe ra 2025. Messi i mutlangi loyi a nga rhangela ku nghenisa magoza (125) na mutlangi loyi a nga nghenisa swikoweto swo tala (207) eka xipano xa rixaka xa Argentina. Endzhaku ka malembe yo hlayanyana a tlanga ro sungula eka senior hi 2005, u hlurile eka mendlele ya nsuku eka Tiolimpiki ta Ximumu ta 2008. Loko a teka vukaputeni hi 2011, u rhangele Argentina eka mahelo ya vhiki ya Khapu ya Misava ya 2014, Copa América ya 2015, na Copa América Centenario ya 2016, hinkwaswo leswi va swi hluleke. Endzhaku ka sweswo u tivise ku tshika ka yena bolo ya milenge ya matiko ya misava, kambe u vuyile endzhakunyana ka sweswo. Messi u rhangele Argentina ku hlula eka Copa América ya 2021, Khapu ya Misava ya 2022, (laha a nga va mutlangi wo sungula ku hlula eka Bolo ya Nsuku ya Khapu ya Misava kambirhi) na Copa América ya 2024. U rhangele Argentina eka mahelo ya vhiki ya vona ya vumbirhi hi ku landzelelana ya Khapu ya Misava eka Khapu ya Misava ya 2026, laha a nga hlula Bolo ya Silivhere na Silver Boot ya yena ya vumbirhi hi ku landzelelana.Messi i mutlangi loyi a nga rhangela eka nkarhi hinkwawo (125) na mutlangi loyi a nga tlanga ngopfu (207) wa xipano xa rixaka xa Argentina. Endzhaku ka malembe yo hlayanyana a tlanga ro sungula eka senior hi 2005, u hlurile eka mendlele ya nsuku eka Tiolimpiki ta Ximumu ta 2008. Loko a teka vukaputeni hi 2011, u rhangele Argentina eka mahelo ya vhiki ya Khapu ya Misava ya 2014, Copa América ya 2015, na Copa América Centenario ya 2016, hinkwaswo leswi va swi hluleke. Endzhaku ka sweswo u tivise ku tshika ka yena bolo ya milenge ya matiko ya misava, kambe u vuyile endzhakunyana ka sweswo. Messi u rhangele Argentina ku hlula eka Copa América ya 2021, Khapu ya Misava ya 2022, (laha a nga va mutlangi wo sungula ku hlula eka Bolo ya Nsuku ya Khapu ya Misava kambirhi) na Copa América ya 2024. U rhangele Argentina eka mahelo ya vhiki ya vona ya vumbirhi hi ku landzelelana ya Khapu ya Misava eka Khapu ya Misava ya 2026, laha a nga hlula Bolo ya Silivhere na Xibutsa xa yena xa Vumbirhi hi ku landzelelana xa Silver Boot.. [[Category:Living people]] no9wxj0g6s263s2v7fj1sis83vs244d Mbumbu ya ximanga 0 8465 43247 2026-10-05T06:07:56Z Matlhavani 12515 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377703968|Hippopotamus]]" 43247 wikitext text/x-wiki Hippopotamus (Hippopotamus amphibius; /ˌhɪpəˈpɒtəməs/; pl.: hippopotamuses kumbe hippopotami[1]), leyi talaka ku pfuxetiwa ku va hippopotamus (pl.: hippopotamus), yi tlhela yi faneleka tani hi hippopotamus leyi tolovelekeke, Nile hippopotamus na river hippopotamus, i xihadyani lexikulu lexi mamisaka xa semiaquatic lexi tumbulukaka eka Afrika ya le dzongeni wa Sahara. I yin’wana ya tinxaka timbirhi ntsena letinga kona eka ndyangu wa Hippopotamidae, yin’wana i pygmy hippopotamus (Choeropsis liberiensis kumbe Hexaprotodon liberiensis). Vito ra yona ri huma eka Xigriki xa Khale lexi vulaka "hanci ya nambu" (ἱπποπόταμος). Endzhaku ka tindlopfu ni tingwenya, mbvungu i xihadyana lexi landzelaka lexikulu xa le misaveni. Nakambe i artiodactyl leyikulu swinene ya misava leyi nga kona. Hambi leswi tifana hi nyama na tinguluve na swin’wana swa misava leswinga even-toed ungulates, maxaka yale kusuhi swinene lawa ya hanyaka ya ti hippopotamids i ti cetaceans (whales, dolphins, porpoises, na swin’wana), laha tinga hambana na tona kwalomu ka 55 million wa malembe lawa yanga hundza. Ti hippos titiveka hi ti torsos ta tona letingana xivumbeko xa barrel, milomu leyi pfulekeke swinene leyingana ti canine tusks letikulu, mimiri leyi lavaka kuva yingari na voya, milenge yo koma, na vukulu lebyikulu: letikulu tiva na xiringaniso 1.5 t (1.7 short tons) eka tihomu (ta xinuna) na 1.3 t (1.4 short tons) eka tihomu (ta xisati). Timvubu ti tshama emilambyeni, ematini ni le swihlahleni swa mangrove. Tinkunzi ta ndzhawu yin’wana na yin’wana yi rhangela xiphemu xa mati na ntlawa wa tihomu ta ntlhanu kuya eka makume nharhu na marhole. Ku hlangana na ku velekiwa hivumbirhi bya swona swihumelela ematini. Hi nkarhi wa nhlikanhi, timvubu ti tshama ti kufumela hi ku tshama ematini kumbe endzhopeni, ti huma loko ri pela ti ya dya byanyi. Loko ti hippos titshama ekusuhi na yin’wana ematini, ku risa i ntirho wa toxe naswona ti hippos hi ntolovelo ati kombisi mahanyelo ya ndzhawu emisaveni. Ti hippos tile xikarhi ka swiharhi leswinga na khombo swinene emisaveni hikokwalaho ka ntumbuluko wa tona wa tihanyi xikan’we naku nga languteriwi. Ti xungetiwa hiku lahlekeriwa hi ndzhawu ya vutshamo xikan’we naku hlotiwa ka nyama ya tona na ivory (meno ya ti canine). Rito ra Xilatini ra hippopotamus ri huma eka Xigriki xa Khale ἱπποπόταμος (hippopótamos), kusuka eka ἵππος (híppos) ‘hanci’ na ποταμός (potamós) ‘nambu’, loko swin’we swivula ‘hanci ya nambu’.[1][2][3] Hi Xinghezi, vunyingi lebyi tolovelekeke i "hippopotamuses".[4] cjehf6zqd9pf57eaeprhz9zgg2iapqk Adidas 0 8466 43248 2026-10-05T06:08:28Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378208090|Adidas]]" 43248 wikitext text/x-wiki Adidas AG ( mavitanelo ya Xijarimani: [ˈadiˌdas] i; xitayili xa adidas kusukela hi 1949)[1] i nhlangano wa matiko yohambana hambana wa swiambalo swa mintlangu na swiambalo swa milenge wa Jarimani lowu nga na ntsindza e Herzogenaurach, Germany. I muendli lonkulu wa swiambalo swa mintlangu eYuropa, naswona i wa vumbirhi hi vukulu emisaveni, endzhaku ka Nike.[2][3] I khamphani leyi khomaka Adidas Group, leyi tlhelaka yi va na 8.33% wa xiave eka xipano xa bolo ya milenge xa ​​Bayern Munich, na khamphani ya thekinoloji ya ku ringanela ya Runtastictrian. Mali leyi nghenaka ya Adidas ya 2024 yi xaxametiwile eka €23 wa tibiliyoni.[4] Adidas yi tiveka hi xifaniso xa yona xa brand, matimu yo leha ya masungulo yo anama eka ku nghenelela eka ku seketela vatlangi, na gear eka nxaxamelo wa Khapu ya Misava ya FIFA. Brand leyi yitlhela yi xiximiwa hi vutumbuluxi bya matirhelo ya swiambalo swa vona leswingana tithayi endzeni ka ndhavuko wa mintlangu na ku tiya hi ku kongomisa ka vona eka swiambalo swa mintlangu, swiambalo, swikhwama swa le ndzhaku, na switirhisiwa swin’wana. Khampani leyi yi sunguriwe hi Adolf Dassler endlwini ya mana wakwe. U joyiniwe hi makwavo wa yena lonkulu Rudolf hi 1924 ehansi ka vito ra Gebrüder Dassler Schuhfabrik ("Dassler Brothers Shoe Factory"). Dassler u pfunetile eka ku tumbuluxiwa ka swiambalo swo tsutsuma leswi nga na swipikiri (swipikiri) eka swiendlakalo swo tala swa mintlangu. Leswaku a ndlandlamuxa khwalithi ya swiambalo swa mintlangu leswi nga ni swipikiri, u cince eka modele wa khale wa swipikiri swa nsimbi yo tika ku ya eka ku tirhisa canvas ni rhaba. Dassler u kucetele mutsutsumi wa le U.S., Jesse Owens leswaku a tirhisa swipikiri leswi a swi endleke hi mavoko eka Tiolimpiki ta Ximumu ta 1936. Hi 1949, endzhaku ka ku hohloka ka vuxaka exikarhi ka vamakwerhu, Adolf u tumbuluxe Adidas naswona Rudolf u simeke Puma, leyi veke muphikizani wa Adidas eka bindzu.[1] Mitila yinharhu i mfungho wa vutitivisi wa Adidas, hikuva yi tirhisiwile eka swiambalo swa khamphani na tipulani ta swiambalo tani hi mpfuneto wo xavisa. Branding leyi, leyi Adidas yi yi xaveke hi 1952 kusuka eka khamphani ya mintlangu ya Finnish Karhu Sports hi mali yo ringana €1,600 na mabodlhela mambirhi ya whisky,[1][2] yi humelerile swinene lerova Dassler u hlamusele Adidas tani hi "The three stripes company".[1][2] Xihlangi lexi humelelaka swinene kusuka eka Adidas i "Samba", hikokwalaho ka dizayini ya xona ya retro xikan’we naku cinca cinca ka yona.[1] 3iqsa3coi8ukk9s7j6m3ot8p5qnvzn3 43260 43248 2026-10-05T08:24:38Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378208090|Adidas]]" 43260 wikitext text/x-wiki   Adidas AG ( mavitanelo ya Xijarimani: [ˈadiˌdas] i; xitayili xa adidas kusukela hi 1949)[1] i nhlangano wa matiko yohambana hambana wa swiambalo swa mintlangu na swiambalo swa milenge wa Jarimani lowu nga na ntsindza e Herzogenaurach, Germany. I muendli lonkulu wa swiambalo swa mintlangu eYuropa, naswona i wa vumbirhi hi vukulu emisaveni, endzhaku ka Nike.[2][3] I khamphani leyi khomaka Adidas Group, leyi tlhelaka yi va na 8.33% wa xiave eka xipano xa bolo ya milenge xa ​​Bayern Munich, na khamphani ya thekinoloji ya ku ringanela ya Runtastictrian. Mali leyi nghenaka ya Adidas ya 2024 yi xaxametiwile eka €23 wa tibiliyoni.[4] Adidas yi tiveka hi xifaniso xa yona xa brand, matimu yo leha ya masungulo yo anama eka ku nghenelela eka ku seketela vatlangi, na gear eka nxaxamelo wa Khapu ya Misava ya FIFA. Brand leyi yitlhela yi xiximiwa hi vutumbuluxi bya matirhelo ya swiambalo swa vona leswingana tithayi endzeni ka ndhavuko wa mintlangu na ku tiya hi ku kongomisa ka vona eka swiambalo swa mintlangu, swiambalo, swikhwama swa le ndzhaku, na switirhisiwa swin’wana. Khampani leyi yi sunguriwe hi Adolf Dassler endlwini ya mana wakwe. U joyiniwe hi makwavo wa yena lonkulu Rudolf hi 1924 ehansi ka vito ra Gebrüder Dassler Schuhfabrik ("Dassler Brothers Shoe Factory"). Dassler u pfunetile eka ku tumbuluxiwa ka swiambalo swo tsutsuma leswi nga na swipikiri (swipikiri) eka swiendlakalo swo tala swa mintlangu. Leswaku a ndlandlamuxa khwalithi ya swiambalo swa mintlangu leswi nga ni swipikiri, u cince eka modele wa khale wa swipikiri swa nsimbi yo tika ku ya eka ku tirhisa canvas ni rhaba. Dassler u kucetele mutsutsumi wa le U.S., Jesse Owens leswaku a tirhisa swipikiri leswi a swi endleke hi mavoko eka Tiolimpiki ta Ximumu ta 1936. Hi 1949, endzhaku ka ku hohloka ka vuxaka exikarhi ka vamakwerhu, Adolf u tumbuluxe Adidas naswona Rudolf u simeke Puma, leyi veke muphikizani wa Adidas eka bindzu.[1] Mitila yinharhu i mfungho wa vutitivisi wa Adidas, hikuva yi tirhisiwile eka swiambalo swa khamphani na tipulani ta swiambalo tani hi mpfuneto wo xavisa. Branding leyi, leyi Adidas yi yi xaveke hi 1952 kusuka eka khamphani ya mintlangu ya Finnish Karhu Sports hi mali yo ringana €1,600 na mabodlhela mambirhi ya whisky,[1][2] yi humelerile swinene lerova Dassler u hlamusele Adidas tani hi "The three stripes company".[1][2] hujpzpxxyq92kx09flpmagwvle3i1ky Reebok 0 8467 43249 2026-10-05T06:13:41Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378114952|Reebok]]" 43249 wikitext text/x-wiki Reebok International Limited (/ˈriːbɒk/ REE-bok) i brand ya swiambalo, switirhisiwa na switirhisiwa swa mintlangu ya le Amerika leyi nga xiphemu xa Authentic Brands Group. Ku sukela loko yi xaviwile hi Authentic hi 2022, Reebok yi tlhele yi nghena eka mintlangu ya matirhelo naswona hi ndlela leyi nga na nhlamuselo yi ndlandlamuxe ti Classics na milayeni ya yona ya vutomi.[1] Reebok i yin’wana ya ti brand letikulu ta mintlangu emisaveni hinkwayo, leyi humesaka $5B eka ku xavisiwa ka vuxavisi bya lembe na lembe.[2] Yi simekiwile eNghilandhi hi 1958 tanihi khamphani leyi fambisanaka na J.W. Foster and Sons, khamphani ya switirhisiwa swa mintlangu leyi ayi simekiwile hi 1895 e Bolton, Lancashire. Kusukela hi 1958 kuya fika hi 1986, brand leyi ayi kombisa mujeko wa United Kingdom eka logo ya yona kuva yi kombisa masungulo ya khamphani. Yi xaviwile hi khamphani ya swilo swa mintlangu ya le Jarimani ya Adidas hi 2005, kutani yi xavisiwile eka United States–based Authentic Brands Group hi 2021. Yindlu-nkulu ya misava hinkwayo ya khamphani leyi yi kumeka eBoston, Massachusetts, eXifundzheni xa Ribuwa ra Lwandle Yindlu-nkulu ya Reebok ya le Yuropa yi kumeka eLondon.[1][2] Khamphani ya mutswari ya Reebok, Authentic Brands Group, yi na ntsindza eDorobeni ra New York, na tihofisi tin’wana eLondon, Los Angeles, Miami, Mexico, Shanghai na Seoul.[3] hpt02z358whvj6xrsgzob9si74exfor 43251 43249 2026-10-05T06:15:35Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378114952|Reebok]]" 43251 wikitext text/x-wiki Reebok International Limited (/ˈriːbɒk/ REE-bok) i brand ya swiambalo, switirhisiwa na switirhisiwa swa mintlangu ya le Amerika leyi nga xiphemu xa Authentic Brands Group. Ku sukela loko yi xaviwile hi Authentic hi 2022, Reebok yi tlhele yi nghena eka mintlangu ya matirhelo naswona hi ndlela leyi nga na nhlamuselo yi ndlandlamuxe ti Classics na milayeni ya yona ya vutomi.[1] Reebok i yin’wana ya ti brand letikulu ta mintlangu emisaveni hinkwayo, leyi humesaka $5B eka ku xavisiwa ka vuxavisi bya lembe na lembe.[2] Yi simekiwile eNghilandhi hi 1958 tanihi khamphani leyi fambisanaka na J.W. Foster and Sons, khamphani ya switirhisiwa swa mintlangu leyi ayi simekiwile hi 1895 e Bolton, Lancashire. Kusukela hi 1958 kuya fika hi 1986, brand leyi ayi kombisa mujeko wa United Kingdom eka logo ya yona kuva yi kombisa masungulo ya khamphani. Yi xaviwile hi khamphani ya swilo swa mintlangu ya le Jarimani ya Adidas hi 2005, kutani yi xavisiwile eka United States–based Authentic Brands Group hi 2021. Yindlu-nkulu ya misava hinkwayo ya khamphani leyi yi kumeka eBoston, Massachusetts, eXifundzheni xa Ribuwa ra Lwandle Yindlu-nkulu ya Reebok ya le Yuropa yi kumeka eLondon.[1][2] Khamphani ya mutswari ya Reebok, Authentic Brands Group, yi na ntsindza eDorobeni ra New York, na tihofisi tin’wana eLondon, Los Angeles, Miami, Mexico, Shanghai na Seoul.[3] == Matimu == === Malembe yo sungula === Hi 1895, Joseph William Foster loko ari na malembe ya 14 u sungurile ntirho ekamareni ra yena ro etlela eka rona ehenhla ka vhengele ra swiwitsi ra tata wakwe e Bolton, England, naswona u endle swin’wana swa swiambalo swo tsutsuma swosungula leswingana swipikiri.[1] Endzhaku ka loko mianakanyo yakwe yi ye emahlweni, u simeke bindzu rakwe ra J.W. Foster hi 1900; endzhakunyana u joyine vana va yena va majaha kutani a cinca vito ra khampani ri va J.W. Foster na Vana va yena.[2] Foster u pfule fektri leyintsongo leyi vuriwaka Olympic Works, naswona hakatsongotsongo u dume eka vatlangi hi "ti pompo to tsutsuma".[1][3] Khampani leyi yi sungule ku hangalasa tintangu ta yona etikweni hinkwaro ra United Kingdom, leti a ti ambariwa hi vatlangi va le Britain. Va endliwe va duma hi nghwazi ya Tiolimpiki ya 100m Harold Abrahams eka Tiolimpiki ta Ximumu ta 1924 leti khomeriweke eParis.[3][4] 6dxcgk1y0404bkj39x82i8qwf2t8vh6 Puma (xivumbeko xa brand) . 0 8468 43250 2026-10-05T06:15:30Z Matlhavani 12515 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378606220|Puma (brand)]]" 43250 wikitext text/x-wiki Puma SE i nhlangano wa swiambalo swa mintlangu na swiambalo swa milenge wa le Jarimani lowu nga na ntsindza eHerzogenaurach, Bavaria, eJarimani. Puma i muendli wa vunharhu hi vukulu eka muendli wa swiambalo swa mintlangu emisaveni.[1] Khamphani leyi yi simekiwile hi 1948 hi Rudolf Dassler (1898–1974). Hi 1924, Rudolf na makwavo wa yena Adolf "Adi" Dassler hi ku hlanganyela va vumbe khamphani ya Gebrüder Dassler Schuhfabrik (‘Dassler Brothers Shoe Factory’). Vuxaka exikarhi ka vamakwerhu lavambirhi byi onhakile ku fikela loko va pfumelelana ku hambana hi 1948, va vumba mavandla mambirhi lama hambaneke, ku nga Adidas na Puma. Endzhaku ka ku avana, Rudolf ekusunguleni u tsarisile khamphani leyintshwa leyi simekiweke tani hi Ruda (leyi humaka eka Rudolf Dassler, tani hileswi Adidas ayi sekeriwe eka Adi Dassler), kambe endzhaku u cince vito leri kuya eka Puma. Logo yosungula ya Puma ayi vumbiwa hi xikwere na xiharhi lexi tlulaka hi D, lexi tsarisiweke, xikan’we na vito ra khamphani, hi 1948. Tidizayini ta swiambalo na swiambalo swa Puma ti kombisa logo ya Puma xikan’we na "Formstrip" yo hlawuleka leyi ayi sunguriwile hi 1958.[9] Ku sukela hi 2022, Puma yi tirha ematikweni yo tlula 120 emisaveni hinkwayo.[1] dr9klmlz6qb1um6temto01797y2pumw Swivoni swa le kule 0 8469 43252 2026-10-05T06:25:53Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378056135|Binoculars]]" 43252 wikitext text/x-wiki '''Binoculars''' kumbe '''tinghilazi ta nsimu''' i xitirhisiwa xa mahlo lexi endliweke hi mpatswa wa ti telescopes leti fanaka leti tlheriselaka endzhaku leti vekiweke etlhelo na tlhelo kuya eka tlhelo rin’we, leswi nyikaka mutirhisi ku vona loku kurisiweke eka mahlo hamambirhi (i.e. ku vona ka binocular ). Swivoni swo tala swa le kule swi ni sayizi leyi nga ta khomiwa hi ku tirhisa mavoko hamambirhi, hambileswi vukulu bya swona byi hambanaka swinene ku sukela eka tinghilazi letitsongo ta opera leti tirhisiwaka hi voko rin’we ku ya eka swihlaleri leswikulu swa swihondzo leswi vekiweke exitulwini . Kuhambana na theleskopu ya monocular, ti binoculars tinyika vatirhisi xifaniso xa swiphemu swinharhu: eyepiece yin’wana na yin’wana yi humesa xifaniso lexi hambaneke nyana eka yin’wana na yin’wana ya mahlo ya mulanguti naswona parallax yi pfumelela visual cortex ku humesa mavonelo ya vuenti. == Ku hundzuka ka dizayini ya mahlo == === Mugaleliya === [[File:Binoculars_(AM_2004.5.5-3).jpg|thumb| Swivoni swa le kule swa muxaka wa Galeliya swa nguva ya WW1]] 4hmzn9aj5o83s2wzwdzs36ptifkhpov Gucci Mane na yena 0 8470 43253 2026-10-05T06:31:57Z Matlhavani 12515 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374958115|Gucci Mane]]" 43253 wikitext text/x-wiki Radric Delantic Davis (loyi a velekiweke hi ti 12 ta February 1980),[1][2] loyi a tivekaka hi ndlela ya xiphurofexinali tani hi Gucci Mane, i muyimbeleri wa ti-rap wa le Amerika na mufambisi wa vuyimbeleri. U xiximiwa, kun’we na vayimbeleri-kulobye va ti-rap lava tshamaka eAtlanta T.I. na Jeezy, hi ku sungula vuyimbeleri bya hip-hop subgenre trap eka vayingiseri lavakulu hi malembe ya va 2000.[3] Alibamu ya yena yo sungula ya studio, Trap House (2005), yi humesiwile hi lebula leyi tiyimeleke ya Big Cat Records naswona yi nghene eka Billboard 200; yi landzeriwe hi Hard to Kill (2006), leyi nga tswala ku nghena ka yena ko sungula eka Billboard Hot 100 hi risimu ra yona ra "Freaky Gurl". Hi rona lembe rero, u humesile alibamu ya yena ya vunharhu, Trap-A-Thon, loko anga se sayina na Atlantic Records ku humesa alibamu ya yena ya vumune, Back to the Trap House (2007).[4] Hi nkarhi lowu, Davis uyile emahlweni a ti humesa a humesa ti mixtapes na ti project ta ntirhisano. U sayinile na Atlantic’s sister label, Warner Bros. Records ku humesa alibamu ya yena ya vutsevu na ku humelela lokukulu, The State vs. Radric Davis (2009). Yi rhangele hi single leyi tiyisisiweke hi platinum kambirhi ya "Lemonade", yi fikelele nhlohlorhi endzeni ka khume ra le henhla ra Billboard 200, kasi ntlhandlamano wa alibamu leyi, The Appeal: Georgia's Most Wanted (2010), yi fikelele nhlohlorhi eka nomboro ya vumune. Endzhaku ka ku pfaleriwa malembe mambirhi exikarhi ka 2014 na 2016, u tlhele a humelela hi tiphurojeke to hlaya ta mabindzu ku sukela hi alibamu ya yena ya vutsevu, Everybody Looking (2016), leyi nga fika eka nomboro ya vumbirhi eka Billboard 200. U humelerile muyeni eka single ya Rae Sremmurd ya 2016 "Black Beatles", leyi nga va risimu ra yena ro sungula ku fika ehenhla ka Billboard Hot 100.[1] Gucci Mane u humesile khume-nhungu wa tialibamu ta studio na makume-nkombo-n’we wa mixtape ku sukela hi 2001. U simeke Atlantic Records-distributed label imprint 1017 Records hi 2007, leyi nga sayina vayimbeleri ku katsa na Young Thug, Waka Flocka Flame, Chief Keef, na Pooh Shiesty. Eka ntirho wa yena hinkwawo, u tirhile na vatshila ku katsa na Weeknd, Drake, Chris Brown, Selena Gomez, Mariah Carey, Usher, na Marilyn Manson. U hlawuriwile eka Sagwadi ra Grammy hi lembe ra 2020.[1][2] Radric Delantic Davis u velekiwile hi ti 12 ta February 1980, eBessemer, Alabama, eka khale ka mutirhi wa masocha ya le United States na mutirhi wa xitichi xa gezi Ralph Everett Dudley (loyi a velekiweke hi 1955),[1]: 3 na mutirhela-mfumo wa vaaki na mudyondzisi Vicky Jean Davis (loyi a velekiweke hi 1955).[1]: 6 Ndyangu wa ka Davis a wu ri na ndhavuko wo tiya wa vusocha. Kokwana wa yena wa xinuna hi tlhelo ra tatana, James Dudley Sr. u tirhile eka vusocha ku ringana khume mbirhi wa malembe, ku katsa na hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava, tani hi mupheki,[1]: 4 na kokwa wa yena wa xinuna hi tlhelo ra manana, Walter Lee Davis, va tirhile ePacific hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava na le ka USS South Dakota.[1]: 6 Tata wa Davis na yena u tirhile eka vusocha, a tshama eKorea ku ringana malembe mambirhi malembe.[1]: 6 Vatswari va Davis va hlangane hi 1978; Mana wa Davis se a a ri ni n’wana wa jaha, Victor Davis, loyi a humaka eka vuxaka byin’wana. Loko Davis a velekiwa, tata wa yena a a balekela maphorisa hikwalaho ko xavisa crack cocaine na heroin,[1]: 21 naswona a a balekele eDetroit, Michigan.[1]: 15 Tata wa Davis a nga ri kona ku sayina xitifikheti xa ku velekiwa, naswona Davis u teke vito ro hetelela ra mana wa yena.[1]: 9 [[Category:Living people]] hrz47g0oaop6yonj5r2ctynxjcjunmh Bazooka 0 8471 43254 2026-10-05T06:35:57Z Thulani Admire 12531 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374725929|Bazooka]]" 43254 wikitext text/x-wiki '''Bazooka''' (/bəˈzuːkə/)[1] i tlhari leri rhwalekaka hi munhu leri nga tlheriseriwiki endzhaku ro lwisana na mathangi ra rocket launcher, leri tirhisiweke ngopfu hi Vuthu ra United States, ngopfu ngopfu hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava. Nakambe yivuriwa "stovepipe", bazooka ya vutumbuluxi ayi ri exikarhi ka xitukulwana xosungula xa matlhari yo lwisana na mathangi lawa ya fambiwaka hi rocket lawa ya tirhisiwaka eka nyimpi ya masocha lawa ya fambaka hi milenge. Leswi a yi ri ni rocket leyi nga ni matimba lama tiyeke leswaku yi fambisiwa, yi pfumelele leswaku ku yisiwa tinhloko ta nyimpi leti nga ni xivumbeko xo lwisana ni mathangi lama pfurhaka swinene (HEAT) leswaku ti yisiwa eka timovha leti hlomeke, swisaka swa swibamu swa michini ni swisirhelelo leswi tiyisiweke eka tindhawu leti nga ehandle ka xibamu lexi hoxiweke lexi tolovelekeke kumbe mugodi. Vito ra xirhangiso leri tirhisiwaka hinkwako risungule kusuka eka kufana lokunga twisisekiki ka M1 variant ya tlhari na xichayachayana xa vuyimbeleri lexi vitaniwaka bazooka lexi tumbuluxiweke no duma hi muhlekisani wa malembe yava 1930s wa le Amerika Bob Burns. Hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava, mavuthu ya Germany lawa ya hlomeke ya khome ti bazookas to hlaya ekusunguleni ka ku hlangana ka North African[1] na Eastern Front naswona hiku hatlisa ya reverse engineerer ya version ya wona,[1] ya engetela diameter ya warhead kuya eka 8.8 cm (exikarhi ka ku cinca kun’wana lokuntsongo) naswona ya humesa ngopfu tani hi Raketenpanzerbüchse "Panzerschreck" ("rocket anti-armor rifle 'tank ku chava'").[1] Loko nyimpi yi ri kusuhi ni ku hela, Majapani ma endle tlhari leri fanaka, ra Type 4 70 mm AT rocket launcher, leri a ri ri ni xibamu lexi fambiwaka hi rocket lexi endliweke hi ndlela yo hambana.[2] Hi nkarhi wa Nyimpi ya Korea, M1 na '''M9''' Bazooka series yi siviwe hi caliber leyikulu ya M20 '''Super Bazooka.''' Rito "bazooka" ra ha vona ku tirhisiwa loku nga riki ka xivumbeko tanihi rito ro angarhela[1] leri kombetelaka eka tlhari rihi na rihi ra swibuluki leswi duvuriwaka ehansi ku ya ehansi/misaveni ku ya emoyeni leswi duvuriwaka hi makatla (ngopfu-ngopfu swibalesa swa tibomo leswi fambiwaka hi rocket kumbe swibamu leswi nga tlheriseriwiki endzhaku), na tanihi xivulavulelo xa leswaku magoza yo tika ya tekiwa.<ref>{{Cite web|last=Mishra|first=Ansh|date=2025|title=Trademark: Generic and Cultural Implications|url=https://doi.org/10.2139/ssrn.5394387|accessdate=2026-10-05|website=doi.org}}</ref> == Vito == Vito ra "bazooka" ri huma eka ku engeteriwa ka rito bazoo, leri nga xivulavulelo xa "nomu" kumbe "ku vulavula hi ku tinyungubyisa", naswona kumbexana ri huma eka bazuin ya Madachi (buisine, mhalamhala ya malembe ya le xikarhi).[1] Rito bazooka ri humelela eka novhele ya 1909 ya The Swoop, kumbe ndlela leyi Clarence Saved England ha yona hi P. G. Wodehouse, a hlamusela ximunhuhatwa Grand Duke Vodkakoff na xichayachayana xa vuyimbeleri lexi tirhisiwaka eka tiholo ta vuyimbeleri: [citation needed] "A ndzi fanelanga ku 'arf wonder, kusuka eka ku languteka ka yena, loko a nga ri 'aughty kind of a feller who'd cleave you to the bazooka for tuppence na falchion ya yena yo hluka."[2] Hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava, "bazooka" yi hundzuke vito ra xirhangiso leri tirhisiwaka hinkwako ra tlhari lerintshwa ra Amerika ro lwisana na mathangi, hikwalaho ka ku fana ka rona loku nga twisisekiki na xichayachayana xa vuyimbeleri lexi tumbuluxiweke no duma hi malembe ya va 1930s muhlekisani wa le Amerika Bob Burns.[1][15] hwxmapmgus5jfqc0ogyvn0cslom2drj Jeff Bezos u vula leswaku 0 8472 43255 2026-10-05T06:40:02Z Matlhavani 12515 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378506856|Jeff Bezos]]" 43255 wikitext text/x-wiki Bezos u velekiwile eAlbuquerque, naswona u kulele eHouston na Miami. U thwasile eYunivhesiti ya Princeton hi 1986 hi digri ya vunjhiniyara. U tirhile eWall Street eka tinsimu to hambana hambana leti fambelanaka ku sukela hi 1986 ku ya eku sunguleni ka 1994. U simeke Amazon exikarhi ka 1994 eka riendzo ra le gondzweni ro suka eDorobeni ra New York ku ya eSeattle. Khampani leyi yi sungule tanihi xitolo xa tibuku xa le ka Internet naswona yi ndlandlamukile eka swilo swin’wana swo hambana-hambana swa swilo ni vukorhokeri bya e-commerce, ku katsa ni ku khuluka ka vhidiyo ni mpfumawulo, tikhompyuta ta le mapapa ni vutlhari byo endliwa. I khamphani leyikulu ya vuxavisi bya inthanete emisaveni hinkwayo, khamphani leyikulu ya Inthanete hi mali leyi nghenaka, naswona i muphakeri lonkulu wa vapfuni va xiviri na vukorhokeri bya switirhisiwa swa le mapapa hi ku tirhisa rhavi ra yona ra Vukorhokeri bya Webu bya Amazon. Bezos u simeke khamphani ya muendli wa swihahampfhuka na vukorhokeri bya swihahampfhuka swa le xibakabakeni swa le hansi ka orbital Blue Origin hi 2000, naswona u khandziye xihahampfhuka exibakabakeni hi Blue Origin NS-16 hi 2021. U xavile phephahungu lerikulu ra le Amerika The Washington Post hi 2013 naswona u lawula vuvekisi byin’wana byo tala hi ku tirhisa feme ya yena ya vuvekisi, Bezos Expeditions. Mufumi wosungula wa centibiliyoni eka Forbes Real Time Billionaires Index, Bezos u hlawuriwile tani hi "wanuna loyi a fuweke swinene eka matimu ya manguva lawa" endzhaku ka loko rifuwo ra yena ri tlakuke kuya eka $150 billion hi July 2018 (leswi ringanaka na $1.9×1011 hi 2025).[1] Hi ti 5 ta Nhlangula 2021, Bezos u teke xiave xa mutshamaxitulu wa vulawuri kutani a tshika ntirho tani hi CEO na muungameri wa Amazon, a tlhandlamiwa hi CEO wa Amazon Web Services Andy Jassy. Bezos u velekiwile tani hi Jeffrey Preston Jorgensen hi ti 12 ta Ndzhati 1964, eAlbuquerque, New Mexico,[1] eka Jacklyn (a velekiwa Gise; 1946–2025) na Ted Jorgensen[2] (1944–2015). Hi nkarhi lowu a velekiweke ha wona, mana wakwe a a ri xichudeni xa xikolo xa le henhla xa malembe ya 17 hi vukhale kasi tata wakwe a a ri ni malembe ya 19.[3] Ted a a ri muchayeri wa xikanyakanya wa le Denmark wa le Amerika[4] loyi a velekiweke eChicago endyangwini wa Mabaptist.[5] Endzhaku ko heta xikolo xa le henhla hambileswi a a ri ni swiyimo swo tika, Jacklyn u nghene xikolo xa vusiku, a ta ni n’wana wakwe.[6] Jeff u nghene xikolo xa Montessori eAlbuquerque loko a ri na malembe mambirhi.[7] Ted a a lwisana ni byala ni hi timali.[1] Jacklyn u tshike nuna wa yena a ya tshama na vatswari va yena, a nghenisa xikombelo xo dlaya vukati hi June 1965 loko Jeff a ri na tinhweti ta 17.[2] Endzhaku ka loko vatswari va yena va dlaye vukati, mana wa yena u tekile muhlapfa wa le Cuba Miguel "Mike" Bezos hi April 1968.[3] Endzhakunyana ka mucato, Mike u amukele Jeff wa malembe ya 4 hi vukhale, loyi xivongo xa yena xi cinciweke hi nawu ku suka eka Jorgensen ku ya eka Bezos.[4] Jacklyn, nuna wa yena na n’wana wa yena va sukile endhawini yoleyo kutani va kombela Ted leswaku a tshika ku tihlanganisa, leswi a pfumeleke eka swona.[5] [[Category:Living people]] [[Category:Lava velekiweke hi 1964]] jopju2f5mn7ivq9lcnvu30c609hg8kc Alexandra 0 8473 43257 2026-10-05T06:51:42Z Matlhavani 12515 Created page with "[[File:Alexandra Migrant Settlements.jpg|thumb|Alexandra]] Alexandra, ndhawu leyi yi tivekaka tani hi Alex, i xidorobana xa Dorobankulu ra Masipala wa Dorobankulu ra Joni e Gauteng, Afrika Dzonga. Yi kumeka en’walungwini wa doroba ra Joni, ekusuhi na Sandton na tindzhawu leti nga ekusuhi to fana na Wynberg na Marlboro. Alexandra yitiveka hi matimu ya yona yo leha, vutivi byo tiya bya vaaki, na xiave xa nkoka eka matimu ya tipolotiki ta Afrika Dzonga. Ku hluvuka ka Ale..." 43257 wikitext text/x-wiki [[File:Alexandra Migrant Settlements.jpg|thumb|Alexandra]] Alexandra, ndhawu leyi yi tivekaka tani hi Alex, i xidorobana xa Dorobankulu ra Masipala wa Dorobankulu ra Joni e Gauteng, Afrika Dzonga. Yi kumeka en’walungwini wa doroba ra Joni, ekusuhi na Sandton na tindzhawu leti nga ekusuhi to fana na Wynberg na Marlboro. Alexandra yitiveka hi matimu ya yona yo leha, vutivi byo tiya bya vaaki, na xiave xa nkoka eka matimu ya tipolotiki ta Afrika Dzonga. Ku hluvuka ka Alexandra ku sungule eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20.<ref>{{Cite web|title=Alexandra|url=https://mapcarta.com/14392426|accessdate=2026-10-03|website=Mapcarta|language=en}}</ref> Alexandra yi khumbiwe swinene hi fambiselo ra xihlawuhlawu. Mfumo wu ringetile ku lawula ku fambafamba na vutshamo bya Vantima va Afrika Dzonga naswona wu nghenise tipholisi letinga endla leswaku ku susiwa hi nkani eka miganga yo hlaya ya le madorobeni. Alexandra a ku ri rin’wana ra madoroba lama langutaneke ni makungu ya ku lulamisiwa lokukulu ni ku susiwa ka vaaki. Mindyangu yin’wana ya Alexandra yi rhurhisiwile eka tindzhawu leti katsaka Diepkloof na Meadowlands hi malembe yava 1960s.Vaaki va le Alexandra na vona va nghenelerile eku lwisaneni ni milawu ya xihlawuhlawu. Xikombiso xin’wana xa nkoka a ku ri ku boycott ka mabazi ya le Alexandra. Vaaki va hlele ku boycott ku lwisana na ku tlakuka ka tihakelo ta swo famba swa mani na mani, ku katsa na ku boycott lokukulu hi 1957. Ku boycott ku kombisile vuswikoti bya vaaki byo hlengeleta hi vun’we ku rhendzela timhaka ta ikhonomi na ntshamiseko.<ref>{{Cite book |last=Curry |first=Dawne Y. |date=2012 |title=Apartheid on a Black Isle: Removal and Resistance in Alexandra, South Africa |url=http://link.springer.com/10.1057/9781137023100 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-349-43803-7 |location=New York |language=en |doi=10.1057/9781137023100}}</ref> Vugevenga bya madzolonga lebyi vikiweke eAlexandra byi katsa ku dlaya, ku ringeta ku dlaya, ku hlasela na milandzu ya swa masangu. Hi Ndzhati 2026 ntsena, Xitichi xa Maphorisa xa Alexandra xi rhekhode milandzu ya nhungu yo dlaya, tsevu wa ku ringeta ku dlaya, 30 wa milandzu ya ku hlasela hi xikongomelo xo vavisa miri swinene na 53 wa milandzu ya ku hlasela loku tolovelekeke.<ref>{{Cite web|last=Content|first=Print|date=2026-02-23|title=A closer look at crime in the first month of 2026 in Alexandra|url=https://www.citizen.co.za/alex-news/news-headlines/local-news/2026/02/23/crime-remains-concerningly-high-in-alexandra-2/|accessdate=2026-10-03|website=Alex News|language=en-GB}}</ref> == SWIHLOVO SWA MBULAVULO == <references /> agofrolono01tvznurb89y0mv8w3sma